Zapomniane słowa

[Gość: mia]

PRZEPRASZAM - nigdy nie słyszałam tego słowa wypowiedzianego przez
osoby publiczne?

[Gość: slw111111]

palto, flakon, stancja,

[takie_tam_sobie]

O, a teraz sie juz na stancji nie mieszka...? Flakon perfum chyba jest uzywany...?
Hmm, chyba juz na mnie czas - do skansenu ;)

[Gość: syl11111]

chodziło mi o flakon tzn. wazon:) ale flakon perfum, też brzmi
dziwnie i dawno nie słyszałam, raczej buteleczka perfum.
stancja - dla mnie to jakieś dawne dzieje, jak ktoś tak mówi (a
nieczęsto to słyszę) to od razu oczami wyobraźni swej ;) widzę
pannienkę z dobrego domu mieszkającą, kątem o starszej pani, w
pokoju, który jeszcze nie dawno pełnił funkcję "składzika".
Może dziwne mam skojarzenia, ale co zrobić:)

[makenzen]

surdut
bona / piastunka
serwantka
gumofilce ;)

[eti.gda]

makenzen napisała:

> surdut
> bona / piastunka
> serwantka
> gumofilce ;)

a "żupan"? Mój syn na niemodne, brzydkie ubranie mówi "żupan
obleśny".

[eti.gda]

Gość portalu: mia napisał(a):

> PRZEPRASZAM - nigdy nie słyszałam tego słowa wypowiedzianego przez
> osoby publiczne?
Chyba, że sąd zmusi do tego.

[Gość: Kate]

Przetak - paręnaście lat temu polonistka spytała nas w liceum (klasa humanistyczna), co to jest przetak i znały to słowo 3 osoby (na 30 osób w klasie),
-kądziel,
- parweniusz,
- no i słowa, które miały w Polsce swoje 5 minut, tj. pluralizm i konsensus,
- dziewoja,
- miglanc,huncwot.
Pamiętam tez jak Dziennik Telewizyjny pełen był słów, takich jak: kolektyw, towarzysz, cena żywca, czynnik społeczny i partyjny, klasa robotnicza, wizyta gospodarska, kombinat, PGR itp. Nie tęsknię za nimi, chociaż "towarzysz dziecięcych zabaw" brzmi ładnie, gdyby nie te konotacje;)

[marguyu]

Wiekszosc wymienionych tu slow pochodzi z laciny i poprzez francuski
i angielski, o ktorym Clemenceau slusznie powiedzial, ze jest to nic
innego jak zle wymawiany francuski ;).
Ktos jako przyklad angielskich wplywow przytoczyl "caresse". Nic
bardziej mylnego; kares pochodzi od lacinskiego carus
oznaczajacego cenny, drogi. Stad wloskie carezzare i
francuski caresse, ktore w obu jezykach nabraly znaczenia
pieszczota i w takim to znaczeniu weszly do polszcyzny.
Pozostale to staropolszczyzna i troche rusycyzmow, np.spolegliwy
do dzis funkcjonuje w czeskim.

W ogole czeski to kopalnia wiedzy o polszczyznie.

[eti.gda]

marguyu napisała:

> Wiekszosc wymienionych tu slow pochodzi z laciny i poprzez
francuski
> i angielski, o ktorym Clemenceau slusznie powiedzial, ze jest to
nic
> innego jak zle wymawiany francuski ;).
> Ktos jako przyklad angielskich wplywow przytoczyl "caresse". Nic
> bardziej mylnego; kares pochodzi od lacinskiego carus
> oznaczajacego cenny, drogi. Stad wloskie carezzare i
> francuski caresse, ktore w obu jezykach nabraly znaczenia

> pieszczota i w takim to znaczeniu weszly do polszcyzny.
> Pozostale to staropolszczyzna i troche rusycyzmow, np.spolegliwy
> do dzis funkcjonuje w czeskim.
>
> W ogole czeski to kopalnia wiedzy o polszczyznie.

Masz rację. Kiedy poznałem język czeski, zacząłem lepiej rozumieć
teksty staropolskie.

[takie_tam_sobie]

Z kolei ja, uzywajac ostatnio intensywnie francuskiego, widze mase powiazan,
zapozyczen, kalk, slow pochodzacych z tego jezyka. Sa czasami juz tak codzienne
i spolszczone, ze nie od razu widac ich pochodzenie :)

[marguyu]

We Francji spedzilam ponad 20 lat wiec znam francuski i, tu
zaryzykuje, juz troche czeski, bo mieszkam w Czechach od prawie
dwoch lat. Lepszej zabawy jezykowej nie mialam juz od dawna.
Co jest charakterystyczne, to to, ze niewiele jest lacinskich
nalecialosci, za to bardzo wiele francuskich. Dlatego zdarza mi sie,
ze gdy nie wiem jak cos powiedziec bezczelnie kalkuje z
francuskiego, nakladam czeski akcent i... w 80% trafiam:)

[gistroff]

Zetknąłem się z opinią, że 90% słów w języku polskim jest
pochodzenia obcego.

[retroziom]

obstalunek
brytfrygier

[mi.ka.n]

Ktoś pisał o mufce.Do niej wkładało sie same ręce bez rękawiczek.Służyła własnie
zamiast nich.Mam zdjęcie z dzieciństwa z taka mufką zawieszoną na szyi.

[aiczka]

Myślę, że to zależy od temperatur i indywidualnych własności rękawiczek i mufki.
Ja zwykle zakładam do mufki rękawiczki, chociażby dlatego, że nieprzyjemnie jest
wyjąć na mróz gołe ręce (np. żeby zawiązać buta). Ostatnio jak był cieplejszy
dzień i mufkę wzięłam trochę niepotrzebnie, używałam jej bez rękawiczek, przy
okazji konstatując, że jest wtedy trochę przewiewna (z boku wchodzi zimne
powietrze).

[Gość: Togilile]

lamus
chyżo
srom (w znaczeniu wstyd)
kajet
statki (zmywać statki)
dziatki (nie mylić z dziadkami)
war
warzyć (nie mylić z ważeniem)
koncept
fortel
podle (według)

[Gość: pasqda]

"warzyć" wciąz w użyciu, bo przecież piwo nadal się robi :)

a "statki" i "podle" to wg mnie raczej regionalizmy niz słowa
zapomniane

[eti.gda]

retroziom napisał:

> obstalunek
> brytfrygier

Chyba "Bryftreger" - listonosz.

[retroziom]

moja wina , pisalem na szybko :-)

filong -srodkowa czesc drzwi
automobil
bicykl
aeroplan
reformy w rozumieniu bielizna damska
szmaja - leworeczny

przeklenstwa w dobie powszechnego przerywnika na k
kurde
psia krew
psia mac

[misiania]

jednakowoż...

[misiania]

...setka :)))

[Gość: babarap]

degolówka
i zwrot -odrzut z eksportu

wyszedł LI - "li" - z czym to się je

[Gość: eses]

przedrostek (zarostek? :) ) "li" - kiedy tego się używa? Nie wiem czy podałem
dobry przykład użycia w temacie postu.

[wj_2000]

Znasz li ten kraj, gdzie cytryna dojrzewa? - tu znaczy tyle co "czy" pisany
wszakże za czasownikiem.

Inny zwrot jaki mi przychodzi do głowy to "li tylko" gdzie znaczy tyle co
"jedynie" . Więcej grzechów nie pamiętam.
--

[knidyjka]

wśród moich współpracowników używane często - na równi z "kliką","koterią" do
czasu zastąpienia tych określeń "czerwoną pajęczyną",a później "układem".

[knidyjka]

szofer
szoferka
nie bez kozery
konsolka
w dechę
flaszka
koniki-dawniej sprzedający bilety pod kinem (oczywiście z dużym vatem)kiedy w
kasie ich zabrakło.

[Gość: Lorka]

emablować kogoś - soczyste takie :)

[Gość: zulka]

fiakier, pudermantel, granda

[Gość: lulu]

felczer (profesja zanikła)
pantofle
"zasunąć story" (zasłonić żaluzje, zasunąć zasłony)

Kizanka, furmanka, wychodek

[Gość: Jan]

[Gość: szampanna]

o kurka, ale ja mam archaiczną rodzinę ;) całkiem sporo tych
zapomnianych słów używamy nadal, oczywiście w sensie humorystycznym.
Szczególnie lubię "jednakowoż" - mawiał tak mój dziadek.
Pozostaje mi życzyć czytającym do siego roku ;) (też chyba
wychodzi z użycia?)

[takie_tam_sobie]

Kipisz

[takie_tam_sobie]

wciornosci
jasny gwint
reka-noga-mozg na scianie
wichlacz

[Gość: enha003]

Uf, czytając te wszystkie "zapomniane słowa" myślałam, że już jestem
jak ta prehistoria. U mnie w domu używa się praktycznie większości z
nich, ale my to tacy dziwni trochę. Będąc na wakacjach poznałam
aktualnego absztyfikanta bratanicy, w pracy nie mogli zrozumieć czy
to jakiś nowy zawód, albo coś? Uwielbiam zdziwione miny i jakąś taką
niepewność u interlokutorów.

[kaemka]

obstalować
facjata (nie twarz)
nuworysz

[Gość: alaris]

Na określenie zdarzenia, które miało miejsce w roku bieżącym mówi się
"latoś", np. Latoś zima na Święta nie dopisała.

Moja babcia nadal używa tego słowa...i chyba tylko ona :)

[mika_p]

Latoś - znam biernie. Ale jeszcze używamy czasem "przedlatosie" w znaczeniu
"zeszłoroczne".

[kaga9]

Jeszcze mi się przypomniało: imponderabilia.

[sliwka4]

Wiedzieć.
Dziś wszyscy posiadają wiedzę

[zmieszaniec]

ancymon
barachło
dyszkant
dzieża
parweniusz
zażywny

[Gość: dziad pies]

Utracjusz!
Moja siostra (23 lata), gdy wybiera się kupić jakieś TEKSTYLIA, mówi, że idzie
po nowe OCHĘDÓSTWO. Ja wolę PRZYODZIEWEK.

[Gość: szampanna]

a propos przyodziewku (u mnie w rodzinie normalnie funkcjonuje,
btw) - przyoblekać. A na spodnie mawiamy pantalony, na płaszczyk -
paltocik, dzieci noszą koszuliny. Jak te sierotki z ochronki :)

[rrenata]

Super wątek! Jeszcze przyszły mi do głowy: "gawiedź"
oraz "krnąbrny" - to ostatnie odnoszące się do mojej progenitury!
A czy ktoś jeszcze słowa "sempiterna"?

[Gość: notobenc]

idę do klopa
raptusińska
biba
skleroza

[Gość: Soze]

Na śląsku gdzie mieszkam: oblekać, ide do klopa/klozetu/wc/wc'tu, skleroza czy
biba są nadal używane

[Gość: dziad pies]

A bamboszki mają niebożęta?

[Gość: szampanna]

a mają, dobrodzieju ;)

[Gość: kiniura]

nie wiem, czy wymieniono już to słowo, ale tak mi sie przypomina "barachło",
znacie? ;)

[Gość: barachło]

tak, wymieniono już to słowo kilka godzin temu. masz coś do mnie?

[handzia55]

Wujenka, stryjenka, jakoś nikt tego nie używa. Teraz na wszystkie
kobiety w rodzinie mówi się ciocia. W mojej rodzinie tak się
zwracano do mojej Babci jeszcze całkiem niedawno. Bancia zmarła w
2006 r. w wieku prawie 100 lat i tak do niej się zwracano. Strasznie
mnie to ciekawiło i Babcia mi wyjaśniła, że "ciociu" mówią tylko
dzieci jej rodzeństwa. Natomiast dzieci rodzeństwa męża
mówią "wujenko" badż "stryjenko". Nigdzie więcej sie z tym nie
spotkałam.

[Gość: ichi51e]

Bo wuj to jest ze strony matki a stryj to ze strony ojca. I tak, brat matki to
wuj, a jego zona to wujenka. Ciocia to siostra matki, siostra ojca: stryjna, a
zona stryja to stryjenka i tak dalej: rodzenstwo wujeczne, stryjeczne...

[Gość: ciemna blondynka]

Gość portalu: ichi51e napisał(a):

> Bo wuj to jest ze strony matki a stryj to ze strony ojca. I tak,
brat matki to
> wuj, a jego zona to wujenka. Ciocia to siostra matki...

A mąż cioci to cioć?

[cathy1976]

takie przekleństewka:
o cholewka!
o cholerka!
o cholibka! (nie jestem pewna czy tak napisać, znam tylko w wersji
fonetycznej)
do licha
do stu diabłów
psia kość! (moja babcia mówi: psia kość słoniowa)

Na łobuza moja mama mówi: rojber, ale to chyba bardziej regionalizm
z okolic Poznania.
No i już zupełnie regionalny, wschodni połonik. Póki co jedyną znaną
mi osobą spoza mojej rodziny, która używa słowa 'połonik' jest mój
mąż. No ale jego rodzina to też wilniacy.

kilka ubraniowych:
pludry
mantylka
żabot

i kilka bardziej współczesnych:
skafander
rajtuzy (czy to się czymś różni od rajstop?!)

Mnóstwo takich słów mi się po głowie pałęta, ale akurat teraz gdzieś
wszytskie uciekły cholerniki!

[jagoda85]

Rajtuzy to rajstopy.

[Gość: jagna]

> rajtuzy (czy to się czymś różni od rajstop?!)

Moja koleżanka rozróżnia następująco: rajtuzy - grube, rajstopy - cienkie :)
Tylko nie sprecyzowała ile DEN jest granicą.

A moje ulubione, trochę zapomniane słowo to GACH. Takie krótkie, a ile mówi :)

[Gość: pasqda]

"rojber" to zdecydowanie regionalizm, ale nie tylko okolic Poznania,
raczej wszędzie tam gdzie mógł być z niemieckiego przejęty.

[Gość: Romek]

łajać, zamiast wszędobylskiego "op....ć"
hultaj

Takie dwa :)

[bognaw]

Mam już 55 lat, więc takich zapomnianych słów mogłabym sporo przytoczyć;
niedawno swoich dorosłych synów zapytałam o pewne słowo. Nie znali znaczenia.
Chodzi o wspomniany pugilares, który za moich młodych lat funkcjonował już jako
pulares. Zarówno wcześniejszy pugilares, jak i późniejszy pulares były męskimi
portfelami (toteż na etykietkach widniał tylko "pu(gi)lares", bo wiadomo, że to
przedmiot dla mężczyzny),ich odpowiedniki dla kobiet to były portmonetki. Teraz
wszyscy już mają wyłącznie portfele (damskie lub męskie), a portmonetka
ewentualnie jest na drobniaki.
Zniknęły też formy zaimków dzierżawczych - mamowy, tatowy itd.
A kto jeszcze używa słowa "potoknąć" (przepłukać coś) lub "statki" w znaczeniu
naczyń kuchennych? "Potoknij te statki!" brzmi niezrozumiale :-)))
Bogna

[Gość: rae]

Frotka jako gumka do spinania włosów.

[Gość: toja]

trencz, na przykład...

[lustroo]

abszyfikant, amant, pudernica, lampucera, woruszek :)

[Gość: lulu]

Podsumowując:
Zapomniane słowa to często te, które opisują zapomniane, wyszłe już
z użycia przedmioty, zawody, funkcje (np. koromysło - kto dziś nosi
wodę wiadrami w nosidłach?).
Ale też zanikłe relacje społeczne! Np. wymieniany tu często
absztyfikant - który mężczyzna stara się oficjalnie, w celu
matrymonialnym, o pannę na wydaniu (nota bene ta kategoria też już
zanika)?
Regionalizmy też wychodzą z użycia, lampucerę i woruszek aż musiałam
w guglu sprawdzić.

[dr_pitcher]

zaiste, sempiterna, kindersztuba

[Gość: Soze]

"Pudernica" zyskało nowe znaczenie: jest to kobieta z maksymalną ilością:
makijażu/tapety/tynku/szpachli.

[Gość: enha003]

albo nawet pudermantel

[miriam08]

A której z Was przyszły mąż razem ze świekrą i świekrem wręczył wiano?
A kto dziś mówi "do widzenia się"?
Jak komuś w czymś jest dobrze można powiedziec, że awantażownie wygląda.
A kiedy własne dziecko zanadto zawraca nam głowę należy mu powiedziec, żeby
przestał deranżowac naszą uwagę.

[Gość: szampanna]

wiano to jedno, a jeszcze posag mi się przypomniał. Jeszcze trochę,
a Word będzie poprawiał na posąg ;), co zresztą usiłuje czynić z
wieloma wyrazami - oststnio przepisywałam tekst o staropolskich
zwyczajach, to co drugie słowo mi poprawiał ;)

[Gość: szampanna]

a propos posągu - czy piedestał jest już przestarzałym słowem?

[kub-ma]

Jeszcze nie przestarzałym, ale chyba obrał kurs w tę stronę.

[olaaprilka]

biustonosz
bez mała
okularnica

[jagoda85]

Biustnosz?

[kub-ma]

Też się zdziwiłam. Ciekawe zatem jak się mówi na biustonosz.

[aiczka]

stanik

[zielonamysz]

biushalter?

[zielonamysz]

Ongis sie mowilo biusthalter na biustonosz.Germanizm taki.A tato to kalka...

[Gość: Azorek]

Naszła mnie taka refleksja:
Ktoś z was,słusznie, wytknął, że zanikają takie słowa jak nicpoń, łotr, gagatek, szuja, a używa się tylko na s...i ch...
Mam wrażenie, że nicpoń to może być nasz kot, hihi, a już na pewno gagatek:) Ten, który zasiadł na wysokim stolcu (tak, tak też zapomniane słowo, w sensie: stołek), bo go narów wybrał, a on temu narodowi pokazuje środkowy palec, okrada go, wymyśla kretyńskie ustawy, nic nie robi za pieniądze podatników, a do tego POUCZA naród z telewizora nie jest nicponiem, do licha! to jest ktoś na p..i na ch..
Słowo, którym go sobie określamy, oglądając jego wredną gębę musi mieć dobry emocjonalny wydźwięk. I dobrze kiedy zawiera "r". Wiecie, takie mocne s..k...RRRRRRRR....el.
Szubrawiec to za ładnie, na szubrawca, gagatka i nicponia trzeba sobie zasłużyć.

Osobiście lubię słowo kanalia. Znam parę kanalii wysokiego gatunku.
Pzdr

[Gość: VlaD]

A kanalia? Menda? Szuja? Gnida?

[olaaprilka]

Przypomniałam sobie, że dawniej dziewczyny zaczesywały włosy w kok,
kitkę lub kucyk.

[Gość: Azorek]

olaaprilka napisała:

> Przypomniałam sobie, że dawniej dziewczyny zaczesywały włosy w kok,
> kitkę lub kucyk.

A teraz w co?

[gistroff]

Ja lubię słowo awantażowy, czyli lepszy. Oraz kajet.

[Gość: qiqi]

ancymon
drań
chędożyć
kuciapka

[miriam08]

Był taki wierszyk, gdzie jeden wers brzmiał: "pływała babka do góry kuciapką" i
ja za Boga nie mogłam zrozumiec, dlaczego jest sprośny.

[marguyu]

Bo w gwarze kuciapka to zenski zewnetrzny organ rodny.
Juz rozumiesz? ;)

[Gość: Arnika]

"Czatowac" czyli czekac na kogos. Teraz to slowo zostaje zastapione
angielskim "czatowac" co oznacza rozmawiac na internecie (od slowa
chat).

[miriam08]

Od lat już to wiem, bo się w końcu dowiedziałam, ale długo mnie to męczyło. Bo
byłam niewinną dziewicą, potem zostałam białogłową, a do sawantki było mi jednak
daleko.
I mało kto wie, że kobieta znaczyło to samo co dziewka wszeteczna. Zmieniło się
chyba w XVI w.

[kub-ma]

"Ancymona" i "drania" to często używam.

[errdos113]

Tylko te trzy: proszę, dziękuję, przepraszam

[balbyna70]

epuzer - starający sie o rękę
mantylka - szal z koronki
pensja - szkoła dla panien
li (w znaczeniu tylko) np. li i jedynie (przypomniane przez Musierowiczową)
tużurek - męskie okrycie
nieboga, niebożątko

[jot6]

a czy ktoś zetknął się z wyrazem "kraszuarka"

[Gość: jood]

Tak, to spluwaczka - swoją drogą, to też zapomniane słowo.

[kub-ma]

Może niech to słowo nie wraca już do użycia :-)

[Gość: jood]

Hm, lepsza już chyba spluwaczka niż plucie na podłogę :-)

[jagoda85]

zalkuczyć