Początki istnienia lidzbarskiego kościoła farnego...
Najwcześniejsza wzmianka o istnieniu tu kościoła [pierwszego, drewnianego]
pochodzi z 1305 roku. Natomiast w przywileju lokacyjnym z 1308 r., został
uposażony kościół.
W roku 1315 biskup Eberhard z Nysy dokonał poświęcenia kościoła [już drugiego
w tym miejscu, lecz wciąż drewnianego] – odbudowanego prawdopodobnie po
najeździe Litwinów w 1311 roku (a może tylko poświęcił kamień węgielny pod
nową, murowaną świątynię?).
W każdym bądź razie aż do roku 1340, kiedy to nastąpiło kolejne zniszczenie
świątyni (również przez litewskich najeźdźców), miała ona postać drewnianą i
była znacznie mniejsza od jej „następczyni”, która później stanęła w tym
samym miejscu.
Jak podaje A. Peter: „W roku 1315, podczas konsekracji, biskup Eberhard z
Nysy nadał parafii patronów – św. apostołów Piotra i Pawła”.
Natomiast: „Podczas rekonsekracji w 1718 roku dodano jeszcze kościołowi jako
patrona św. Michała Archanioła, którego pozłacane figury ustawiono na hełmie
wieży i na sygnaturce”.
Fundatorzy...
Nie ulega żadnej wątpliwości, iż większa część funduszy, dzięki którym
wybudowano świątynię w Lidzbarku, pochodziła od biskupów warmińskich.
„Dnia 1 VII 1343 r. biskup Herman z Pragi zwołał pierwszy synod diecezjalny
(Diecezji Warmińskiej) do Fromborka. Realizował ten synod z pomocą kustosza -
Jana II Stryprocka, biskupa warmińskiego w latach 1355-1373” . Wydarzenie to
miało bezpośredni wpływ na to, iż: „[...], od 1343 roku rozpoczęto budowę
ceglanej świątyni [...]” . Budowa fary trwała długo, bo do 1380 , i na tenże
okres czasu przypadły rządy następujących biskupów warmińskich:
!Herman z Pragi; jego wkład w powstanie świątyni w Lidzbarku był jednym z
najbardziej znaczących: to on zadecydował o przeznaczeniu funduszy na ten
cel.
!Jan z Miśni; jego zasługą dla lidzbarskiej świątyni było
ustanowienie "Heilsberga" stolicą Warmii, dzięki czemu wzrosło znaczenie
miasta: pozyskało ono więcej funduszy i (co za tym idzie) ruszyły prace przy
budowie świątyni. Niestety, biskup ten sprawował swój urząd przez zaledwie
pięć lat i nie zdążył dokończyć dzieła.
!Jan II Stryprock; dbałość tego biskupa o rozwój religijności na Warmii oraz
pragnienie wykonania zadania - powierzonego mu jeszcze przez bpa Hermana z
Pragi, wpłynęło na fakt, iż to za jego kadencji prace nad wznoszeniem
lidzbarskiej świątyni zostały prawie zakończone.
!Henryk Sorbom; bp Sorbom uwieńczył dzieło budowy lidzbarskiego kościoła
farnego (m.in. wzniósł drewnianą wieżę). W tymże kościele wyświęcono później
jego następcę – rodowitego lidzbarczanina.
Należy również wspomnieć o tym, iż lidzbarska świątynia dłuższy czas
pozbawiona była swojego „atrybutu”, a mianowicie wieży. Zawdzięcza ją innemu
biskupowi – Mikołajowi von Tuengen, który podjął się dzieła wzniesienia
murowanej wieży w roku 1484. Pomimo tego, iż jej podwyższanie trwało [z
przerwami] aż do pierwszej ćwierci XVI stulecia, nie należy zapominać o
fakcie, że to bp von Tuengen przeznaczył fundusze na ten cel.
Ogromnie zasłużył się dla lidzbarskiej fary również biskup Łukasz Watzenrode,
który – po pamiętnym pożarze z końca XV wieku (podczas którego kościół
dotknęły największe w jego historii zniszczenia) – odbudował go i od nowa
wyposażył.
Dwieście lat później podobnego dzieła (choć na mniejszą skalę) dokonał biskup
Teodor Potocki... Należy w tym miejscu dodać, iż to bp Potocki własnie jest
twórcą barokowej kopuły, wieńczącej dziś gotycką w kształtach lidzbarską
świątynię... CDN
* (Copywright by ME
