Plon niesiemy plon

[rita100]

forum.gazeta.pl/forum/72,2.html?f=38446&w=48385217&v=2&s=0
Szczajśc Noma Boże

schlesien.nwgw.de/foto/displayimage.php?album=258&pos=10

[rita100]

schlesien.nwgw.de/foto/displayimage.php?album=258&pos=10

[rita100]

schlesien.nwgw.de/foto/displayimage.php?album=258&pos=9

[rita100]

schlesien.nwgw.de/foto/displayimage.php?album=258&pos=15

[rita100]

schlesien.nwgw.de/foto/displayimage.php?album=258&pos=17

[rita100]

schlesien.nwgw.de/foto/displayimage.php?album=258&pos=21

[rita100]

schlesien.nwgw.de/foto/thumbnails.php?album=258
Tak wyglądały dożynki roku 2006

[rita100]

Jak Karol Małłek pisze, że w tych strojach regionalnych udało mu się tylko raz
wystąpić na mazurskich dożynkach podgrunwaldzkich w dniu 20 sierpnia 1939 roku
na polach uzdowskich, niedaleko Grunwaldu. Ten zespół Związku Mazurów tworząc
barwny pięćdziesięcioosobowy korowód zrobił ogromne wrażenie.
Była to bardzo ciekawa impreza, bo jak zauważyliście po dacie , odbyła się tuż,
tuż przed wybuchem II wojny światowej. Z miłą chęcią mogę Wam to opisać. Nie
dlatego by sobie popisać , tylko dlatego by ukazać jak Karol Małłek poświęcał
sie dla sprawy mazurów polskich, w sprawie zachowania ich tradycji i
kontynułowania.
Niech to nie zaniknie, niech praca jego nie pójdzie na marne.

[rita100]

"Krótko przed dożynkami zebrał sie więc komitet dożynkowy i ustalił miejsce
uroczystości - pola uzdowskie niedaleko Grunwaldu, tuż przy granicy, oraz
termin - niedzielę 20 sierpnia 1939 r. Nakreślono również szczegółowy program
dnia.
- Należy zaprosić na naszą imprezę ludową wszystkich restauratorów z miasta i z
okolicznych wsi. Ich stragany muszą być dobrze zaopatrzone w jedzenie i napoje,
żeby niczego nie zabrakło. Stragany te trzeba umiejętnie na polach rozstawić,
aby uniknąć tłoku.
Przyklasnęli mi wszyscy tylko Stebłowski udawał niezadowolenego. Siedział
nadęty za stołem, ćmiąc swą dużą i cuchnącą fajnkę. (Adam Stebłowski- fuj !,
był wówczas starostą, przysłany z Warszawy, który fałszywie podając się za
przyjaciół Mazurów podkopywał dołki.
Takie to były czasy, ale nie o nim bedziemy mowić o dożynkach w roku 1939,
kiedy to od dnai 15 stycznia 1939 starostwo Działdowa objął właśnie stebłowski.
Nadeszła niedziela..

[rita100]

Nadeszła niedziela 20 sierpnia 1939 roku. Dzień był śliczny, słoneczny i
skwarny. Wszystkimi drogami ciągnęły umajone wozy chlopskie ku wsi Uzdowo i
Gralewo. Zjechało się podobno ponad 27 000 ludzi.
Zjechało również Polskie Radio z Warszawy i chyba z Torunia. Poustawiali swe
stacje nadawcze i głośniki. Niemcy, rozlokowali wzdłuż granicy, obserwowali z
bliska przebieg uroczystości i skrzętnie nastawiali aparaty podsłuchowe.
Dożynki rozpoczęły się o godzinie jedenastej mszą polową dla ludności
katolickiej i nabożeństwem w kościółku w Uzdowie dla ewangielików. Potem
wszyscy pobiegli do objadu, bo im "flaki marsza grały". I mnie również.
Szukałem długo jakiegoś straganu restauracyjnego, ale gdzież tam, ciężko go
było odnaleźć, bo wszystkie przejscia były beznadziejnie zapchane przez tłum
ludzi.
Po bardzo długim pchaniu się dobiłem wreszcie do straganu, gdzie kupiłem
ostatni kawałek mięsa i bułkę.
Patrzę, a to kaczy kuper - zjadłem łapczywie
Napojów już jednak nie było wcale. Lataliśmy wszędzie dookoła, lecz
bezskutecznie, jeno co krok spotykaliśmy ludzi zalanych w pestkę.
cdnj

[rita100]

Najbardziej przeklinali i wymyślali na czym świat stoi goście przyjezdni.
Wreszcie po długich nawoływaniach rozpoczął sie pochód dożynkowy według
ustalonego porządku, z wieńcem dożynkowym na czele. Wienic zrobili kółkowicze.
Pochód, przewidziany na godzinę piętnastą, rozpoczął się z typowo polskim
opóźnieniem. Zabrzmiała pieśń: "Plon niesiemy plon".
Pochód ciągnął się dość długim sznurem. Jechały wozy, szli ludzie czwórkami, aż
przed stół prezydialny, przy którym siedzieli: wojewoda warszawski, generał
Anders, Stebłowski (starosta Działdowa) i inni dygnitarze.

[rita100]

Pan prezes, wójt z Wysokiej, wygłosił płomienne przemówienie, wybiegające
tematycznie poza uroczystośc dożynkową. Silne były w niej akcenty polityczne:
"Niemcom ani guzika nie damy, lecz urządzimy drugi Grunwald, bo jesteśmy silni,
zwarci i gotowi."
Oj, dali mu za to Niemcy, za niespełna dwa tygodnie !
Oj, dali !

[rita100]

Potem pochód usunął się na stronę, a od granicy przez pola przedefilowała
kawaleria Andersa na swych zwinnych koniach i pokazała azarżę kawaleryjską.
Tylko wielki tuman powiał za nimi.
To był rzeczywiście piękny obraz wojenny. Ludzie, oglądając ów wspaniały atak,
naiwnie uwierzyli, że zwycięstwo wojenne jest po stronie polskiej. Nie znali
jeszcze tanków hitlerowskich.

[rita100]

Nastepnym punktem programu uroczystości było widowisko wystawione przez zespół
artystyczny Zwiazku Mazurów według mojej ksiązki p.t. "Plon czyli dożynki na
Mazurach". Występy odbywały się na specjalnie zbudowanym podium.
Widowisko to zreobiło bardzo dobre wrażenie, co stwierdziłem osobiście bacznie
obserwując reakcję publiczności. Ja sam występowałem jako jeden z żeńców.
Po zakończeniu przedstawienia podszedł do mnie pan wojewoda warszawski,
uścisnął mi mocno prawicę i rzekł krótko a dobitnie:
- Byłem i widziałem.

[rita100]

Byliśmy już wolni i zaczęliśmy się rozglądać za posiłkiem. Nie znaleźliśmy nic
na miejscu, podobnie w miejscowości Ameryka, takoż w Burkacie. Dopiero w
Działdowie w "Mazowii" zjedliśmy porządną kolację i wypiliśmy smaczne piwo. Tam
było wszystko.
Właściciel prosił starostwo, by pozwoliło mu ustawić stragan na polu
dożynkowym, ale odmówiono mu, podobnie jak kilku innym dobrym Mazurom, ponieważ
w opini starosty Stebłowskiego był to Niemiec.

[rita100]

Nazajutrz dowiedzieliśmy się, że na placu dożynkowym znaleziono dużą ilość
zgniłych już węgorzy, o których zupełnie zapomnieli organizatorzy aprowizacji z
powodu beznadziejnego zapicia się "wyborową Baczewskiego". Mieli podobno
nieprzyjemności z tego tytułu.
Myślę, że gdyby sam Związek Mazurów urządził dożynki, bez 'pomocy' starosty
Stebłowskiego, wypadłyby one o wiele lepiej."
koniec

Tak oto opisał Małłek dożynki w 1939 roku

[rita100]

O staroście Stebłowskim będziemy jeszcze pisać , bo jak pisze Małłek, cholernie
dużo zaszkodził sprawie Mazur. Na politykę Stebłowskiego żalił się Karol
niesamowicie, na dodatek sam był przez niego prześladowany. Polak starosta
Stebłowski przyczynił się do rozpadu między dobrze układającymi się stosunkami
Mauzrów a ludźmi o innym wyznaniu. To była ogromnie ciążka sytuacja na tej
Działdowczyźnie

[gietpe]

Zeby były plony to trzeba mieć narzędzia i maszyny \.Kilka zdjęć z wizyty w
krainie podziemnej pomarańczy niestety Tralali w Gnieżnie nie widziałem.
schlesien.nwgw.de/foto/displayimage.php?album=282&pos=0

[rita100]

Kupowałeś w Gnieźnie maszyne ?

schlesien.nwgw.de/foto/displayimage.php?album=282&pos=4
Gietpe, tam w tyle zidze ambone - jest ta ambona mysliwska, pewnie tam dziki
grasują

[gietpe]

Byłem tylko osobą towarzysząca ,jest to teren byłego lotniska koło Pobiedzisk
pod Poznaniem.

[rita100]

Ale te maszyny to imponujące - nic nie przypominają starej wsi mazurskiej.
To mowisz , że za takie plony mozna taka maszynę kupsić ? Ktoś musi mniec
zielkó gospodarkę.

[tralala33]

schlesien.nwgw.de/foto/displayimage.php?album=282&pos=0
Czy to są wyścigi traktorów? Prowadzi żółta chorągiewka. A kto wygrał?

schlesien.nwgw.de/foto/displayimage.php?album=282&pos=10
Bobcat – kto rozpozna tego kotka?

schlesien.nwgw.de/foto/displayimage.php?album=282&pos=7
No nie - przecież taki kombajn to skosi nasze aleje

Gietpe - a bez Gniezdno eśta jiechali, kole katedry?

[rita100]

Gietpe , noma sia zapodział, ale pewnie jek wlezie to łodpozie

Co ferowali plón, to te gospodynie, to sie uzijali na ten plón. Jek skóncyli
ten plón, to ten psiersy chłop co tak kosiuł i ta zbhieracka to taki hianek
łobhiunzali ob kose i zrobhili taki ten plón na trzy nózki, co stojał. To łóni
wszyscy śli za tem robotnikiem i tak śpiewali - to nie zabace to pieśnio:

Plun niesiem plun.
A my do domu pódziemy,
Az nasó pani łobacemy.

I ta pani wysła i ksynke widó ich łopryskała i tedy weśli do lepsej jizby.
Postawili ten plon na stół i śpsiewali z kancynału. Jak wyśpiewali te pieśnió,
to tedy kozdy dostał lielisek wódki, to tedy kołaca kozdy dostał i dzieci
kołaca dostali i tedy zaprasał na bal. Tedy kozdy posed do domu i sie łubrali
fejn na tyn bal. To pchiecunka była, śwynina, gęste nudle były warzune. Kołac
to buł rozmajty. Jak sie najedli, rektory sie popsili ( i rektorów tez
zaprasali, a my dzieci tancowali), tedy tancowali. tak jem sło, jak nie wiem
co. Kozdy kołaca dostał i wypłacali za robote.

Maria Modzelewska, lat 70, zam. Zdory, pow. Pisz