Kalendarium nowambrowe

[gajowy555]

No jó, jek tan cias do przodu gna. Łuż łot tygodnia mowam nowamber, a tu
kalendarium próżno sznupać. Tak cias nadrobzić ta zaległość. Naczynawam
ziadomości z kedajszych roków, co sia we nowambrze wydarzuły...

[gajowy555]

1 listopada

Wszystkich Świętych
305 dzień roku
Słońce w znaku Skorpiona wzeszło w Olsztynie o 6.38, zajdzie o 16.05. Dzień
potrwa 9 godzin i 27 minut, i będzie krótszy od najdłuższego w roku o 7 godzin i
39 minut.

Urodzeni 1 listopada mają dar obserwacji i wyciągania właściwych wniosków, a
także doskonale rozwiniętą intuicję. Należą do osób ambitnych i dyskretnych,
lecz czasami bywają nieufni i zbyt drażliwi. Cieszą się dużym powodzeniem u płci
odmiennej i sami są wyznawcami kultu Erosa.

996- Cesarz Otton III wydał akt nadania biskupowi z Freising terenów położonych
wokół miejscowości Niuvanhova w miejscowej gwarze – Ostarrichi. Jest to pierwsza
historyczna wzmianka o początkach państwa austriackiego.

1485- W Gdańsku (Danzig) urodził się Jan Dantyszek (Dantiscus), biskup
chełmiński i warmiński (1537 – 1548), jeden z najsławniejszych dyplomatów
europejskich, poeta polsko-łaciński, doradca Zygmunta Starego i Bony (zm.
27.10.1548).

1626- W Elblągu rozpoczął urzędowanie generalny gubernator Prus Królewskich Axel
Oxenstierna. Swój urząd w imieniu szwedzkiego króla sprawował przez pięć lat.

1705- Król August II Mocny ustanowił Order Orła Białego, od 4 lutego 1921 roku
najstarsze i najwyższe odznaczenie Rzeczpospolitej. Po II wojnie światowej
przywrócone ustawą z 16 października 1992 roku.

1871- Otwarcie linii kolejowej Ełk – Prostki.

1884- Oddano do użytku odcinek linii kolejowej Olsztyn – Orneta.

1893- Zmarł Jan Matejko, uważany za najwybitniejszego polskiego malarza
historycznego. Mieszkał i pracował w Krakowie. Był dyrektorem Szkoły Sztuk
Pięknych oraz członkiem wielu akademii zagranicznych. Do jego najważniejszych
dzieł należą: „Stańczyk”, „Kazanie Skargi”, „Hołd pruski”, „Bitwa pod
Grunwaldem”, „Wernyhora” (ur. 24.06.1838).

1924- Otwarcie Szkoły Rolniczej w Ełku.

1933- W Warszawie przeniesiono port lotniczy z Pól Mokotowskich na Okęcie.

1939- Otwarcie Prowincjalnej Szkoły Tkackiej w Ełku.

1946- Karol Wojtyła przyjął święcenia kapłańskie z rąk ks. kardynała Adama
Sapiehy w prywatnej kaplicy arcybiskupów krakowskich. Następnego dnia odprawił
mszę prymicyjną w krypcie św. Leonarda w katedrze na Wawelu.

1948- W Olsztynie rozpoczął się pierwszy kurs zwalczania analfabetyzmu.

1952- Dyrektorem Teatru im. Jaracza w Olsztynie został Stefan Nafalski.

1971- W Olsztynie powołano do życia Wojewódzki Szpital dla Nerwowo i Psychicznie
Chorych z siedzibą przy al. Wojska Polskiego.

1971- W Warszawie zmarła Jadwiga Smosarska, wybitna aktorka przedwojenna.
Zagrała w ponad 20 filmach. Chociaż przyniosły jej dużą popularność – wybrała
pracę w teatrze. Od listopada 1939 przebywała w USA, gdzie zajęła się pracą
społeczną wśród Polonii. W 1970 powróciła do kraju (ur. 23.09.1898).

1996- W Olsztynie zmarł nagle Andrzej Janusz Zakrzewski, były dziennikarz
„Dziennika Pojezierza” i „Olsztyńskiego Kuriera Obywatelskiego”, poseł na Sejm I
Kadencji RP (ur. 1950).

2002- Zmarł Jerzy Bukowski, pierwszy prezydent Olsztyna w III RP, założyciel i
pierwszy dyrektor olsztyńskiego oddziału Banku Ochrony Środowiska (ur. 1929).

[gajowy555]

2 listopada

Dzień Zaduszny
306 dzień roku.
Słońce w znaku Skorpiona wzeszło w Olsztynie o 6.39, zajdzie o 16.03. Dzień
potrwa 9 godzin i 24 minuty, i będzie krótszy od najdłuższego w roku o 7 godzin
i 42 minuty.

Imieniny obchodzą: Ambroży, Bohdana, Bożydar, Eudoksjusz, Małgorzata.

Osoby urodzone 2 listopada charakteryzuje mocny charakter, silna wola i pewność
siebie. Lubią dominować w otoczeniu, w czym bardzo pomagają im zdolności
przywódcze. Ich zarozumialstwo i brak tolerancji powodują, że nie są lubiane
przez otoczenie.

1679- We Fromborku zmarł Giovanni Battista Jacobelli, włoski kompozytor,
śpiewak, kanonik warmiński.

1722- W Świętej Lipce zmarł Grzegorz Engell, jezuita, matematyk, architekt.

1905- W Olsztynie zmarł Seweryn Pieniężny senior, drukarz, działacz
społeczno-narodowy na Warmii, wydawca „Gazety Olsztyńskiej”, założyciel
Towarzystwa Polsko-Katolickiego „Zgoda” w Olsztynie.

1925- W Warszawie odsłonięto Grób Nieznanego Żołnierza, zaprojektowany przez
Stanisława Ostrowskiego. W trzech środkowych arkadach Pałacu Saskiego, na
obecnym Placu Piłsudskiego, złożono zwłoki nieznanego żołnierza oraz 14 urn z
ziemią z pól bitewnych, których nazwy umieszczono na tablicach.

1946- W Olsztynie odbył się manifestacyjny pogrzeb prochów Seweryna Pieniężnego
juniora oraz Jana Mazy i Leona Włodarczaka, zamordowanych w 24 lutego 1940 roku
w obozie koncentracyjnym Hohenbruch.

1950- Zmarł George Bernard Shaw, brytyjski dramatopisarz, krytyk i publicysta, w
1925 roku uhonorowany literacką Nagrodą Nobla. Zasłynął jako autor „Pigmaliona”,
„Profesji pani Warren” i „Domu serc złamanych” (ur. 27.07.1856).

1959- W Wielkiej Brytanii oddano do użytku pierwszą autostradę, która połączyła
Londyn z Birmingham.

1960- Powstało przedszkole muzyczne w Olsztynie.

1985- Zmarł Marcin Antonowicz, student Politechniki Gdańskiej, mieszkaniec
Olsztyna. Zatrzymany przez patrol MO 19 pażdziernika, w pierwszą rocznicę
śmierci ks. Jerzego Popiełuszki, próbował ucieczki z milicyjnego wozu, co
skończyło się tragicznie. Jego pogrzeb był wielką manifestacją polityczną.

1988- W wypadku na ulicy Kościuszki w Olsztynie zginął Roman Urbanek, wieloletni
dyrektor olsztyńskiej filharmonii, dyrygent, znany i ceniony popularyzator muzyki.

2003- Zmarł ojciec Peregryn Ziobro, polski franciszkanin, który większość życia
poświęcił pracy duszpastersko-społecznej w Boliwii. Współtwórca Muzeum
Diecezjalnego w Krakowie, a w latach 70. kustosz Muzeum Archidiecezjalnego na
Wawelu. Członek- założyciel Polskiego Towarzystwa Ochrony Zabytków. Miał 78 lat.

2005- Amerykańska gazeta „Washington Post”, powołując się na służby wywiadowcze
USA i innych krajów, napisała, że CIA ukrywała i przesłuchiwała terrorystów z
al-Kaidy w więzieniach na terenie postkomunistycznych krajów Europy Wschodniej,
m.in. w Polsce.

[gajowy555]

3 listopada

307 dzień roku.
Słońce w znaku Skorpiona wzeszło w Olsztynie o 6.41, zajdzie o 16.01. Dzień
potrwa 9 godzin i 20 minut, i będzie krótszy od najdłuższego w roku o 7 godzin i
46 minut.

Imieniny obchodzą: Bogumił, Cezary, Hubert, Marcin, Sylwia i Walenty.

Urodzeni 3 listopada są ambitni i energiczni. Odznaczają się bystrym umysłem i
dobrym gustem. Natura obdarzyła ich poczuciem piękna. Lubią stwarzać pozory
władczości.

Dzień św. Huberta - święto myśliwych.

1599- W Siedmiogrodzie zginął Andrzej Batory, kardynał, biskup warmiński (1589 –
1599), bratanek króla Stefana Batorego, książę Siedmiogrodu. Wskutek braku
święceń pozostawał raczej świeckim zarządcą diecezji warmińskiej, ale
interesował się także życiem kościelnym, wspierał zakony w duchu reformy Soboru
Trydenckiego. Ufundował w kościele franciszkanów w Barczewie własny (i starszego
brata Baltazara) nagrobek w stylu renesansowym, który do dziś stoi pusty. W
testamencie z 22 października 1599 roku przekazał znaczne sumy na rzecz szpitala
w Lidzbarku Warmińskim i dla klasztoru w Barczewie. Pozostawił bogaty
księgozbiór, ale także długi, spłacane potem przez jednego z następców na tronie
biskupim, Szymona Rudnickiego.

1742- W Lidzbarku Warmińskim urodził się Andrzej Pohl, misjonarz, moralista,
biblista, kaznodzieja.

1757- W Szczepankowie koło Szczytna urodził się Jerzy Olech, kaznodzieja
polsko-ewangelicki, pisarz i tłumacz, pedagog, miłośnik języka polskiego.

1801- Urodził się Vincenzo Bellini, włoski kompozytor, autor oper w stylu bel
canto jak „Lunatyczka”, „Norma” i „Purytanie”. Uznawany za najwybitniejszego
twórcę opery romantycznej (zm. 23.09.1835).

1812- Królewski Departament Kultury i Otwartej Nauki w Ministerstwie Spraw
Wewnętrznych w Berlinie podjął decyzję o zamianie Szkoły Prowincjalnej w Ełku w
zakład ogólnokształcący – gimnazjum, a jego rektorowi nadał tytuł dyrektora.

1844- Zmarł Johann S. Rosenheyn, dyrektor gimnazjum w Ełku i honorowy obywatel
tego miasta. Dzięki jego staraniom sprowadzono do Ełku szczątki gen. Günthera i
wystawiono mu pomnik.

1901- Rząd pruski usunął język polski ze szkół w Wielkopolsce i na Śląsku.

1927- Urodził się Zbigniew Cybulski, aktor znany m.in. z ról filmowych w:
„Popiele i diamencie”, „Giuseppe w Warszawie”, z „Salta”,„Pamiętnika
znalezionego w Saragossie”. Zmarł tragicznie 8 stycznia 1967 roku.

1954- Zmarł Henri Matisse, francuski malarz i grafik, przedstawiciel fowizmu.
Malował postaci kobiece i martwe natury, tworzył też lapidarne rysunki i
malowidła ścienne (ur. 31.12.1869).

1957- Związek Radziecki wystrzelił sztucznego satelitę z psem Łajką na pokładzie.

1993- W Olsztynie zmarł Walter Angrik, współzałożyciel Olsztyńskiego
Stowarzyszenia Mniejszości Niemieckiej.

1997- W Internecie pojawiła się strona Urzędu Miejskiego w Olsztynie.

1998- Szkoła Podstawowa nr 3 w Biskupcu i Lidzbark Warmiński zwyciężyły w
konkursie Kancelarii Prezydenta RP na najlepszy sposób dożywiania dzieci i
młodzieży. W konkursie startowało trzysta gmin i szkół z całego kraju.

2005- Zmarła Aenne Burda, twórczyni największego na świecie koncernu, wydającego
pisma poświęcone modzie. W 1949 roku przejęła niewielkie wydawnictwo mody i
stopniowo je rozbudowywała. Dodanie do pism wykrojów krawieckich rozsławiło jej
magazyny na całym świecie. Obecnie koncern wydaje 239 tytułów, m.in. „Burdę”,
„Verenę”, „Carinę”, „Bunte”, magazyn polityczny „Focus”.

[gajowy555]

4 listopada

308 dzień roku.
Słońce w znaku Skorpiona wzeszło w Olsztynie o 6.43, zajdzie o 15.59. Dzień
potrwa 9 godzin i 16 minut, i będzie krótszy od najdłuższego w roku o 7 godzin i
50 minut.

Imieniny obchodzą Henryk, Karol, Olgierd, Witalis.

Osoby urodzone 4 listopada zazwyczaj osiągają zaplanowane cele, jednak ich
ambicje nigdy nie są zaspokojone. Nie brakuje im odwagi i zdecydowania. W
stosunku do innych są podejrzliwe, a w sytuacjach konfliktowych bywają wybuchowe.

1680- We Fromborku zmarł Albert Jan Działyński, kanonik warmiński i sekretarz
królewski.

1833- W Małych Zawadach koło Olecka urodził się Jan Luśtych (Lustig), rolnik i
ludowy poeta mazurski, który „miał lekkość pisania, czuł przyrodę, układał też
zgadywanki, drukowane w czasopismach”. Jego twórczość przypomniał Zbigniew
Chojnowski w wydanej w 2004 roku w Gołdapi antologii „Pieśni duchowne i poemata
światowe”.

1847- Zmarł Felix Mendelssohn-Bartholdy, wybitny niemiecki kompozytor okresu
romantyzmu, autor pięciu symfonii, muzyki do „Snu nocy letniej” Szekspira i
słynnego „Marsza weselnego” (ur. 1809).

1855- Urodził się Juliusz Ossowski, językoznawca, etnograf, pierwszy polski
badacz piśmiennictwa mazurskiego.

1889- Zmarł Tytus Chałubiński, lekarz, miłośnik Tatr i Zakopanego, jeden z
pionierów taternictwa (ur. 29.12.1820).

1922- Angielski archeolog Howard Carter odkrył grobowiec Tutenchamona, władcy
starożytnego Egiptu.

1956- Inauguracja działalności teatru baletowego „Pantomima Wrocławska” pod
kierunkiem Henryka Tomaszewskiego.

1980- Ronald Reagan został wybrany na 40. prezydenta Stanów Zjednoczonych.

1987- Zmarła doc. dr hab. Danuta Waluga, wieloletni pracownik
naukowo-dydaktyczny Akademii Rolniczo-Technicznej w Olsztynie, były prodziekan
Wydziału Ochrony Wód.

1995- Zginął zamordowany przez wyznawcę ortodoksyjnego judaizmu Icchak Rabin,
premier Izraela, laureat pokojowej Nagrody Nobla w 1994 roku.

1996- W Olsztynie przy ul. Partyzantów 18 oficjalnie otwarto nową siedzibę
Archiwum Państwowego.

[gajowy555]

5 listopada

309 dzień roku.
Słońce w znaku Skorpiona wzeszło w Olsztynie o 6.45, zajdzie o 15.57. Dzień
potrwa 9 godzin i 12 minut, i będzie krótszy od najdłuższego w roku o 7 godzin i
54 minuty.

Imieniny obchodzą: Blandyna, Elżbieta, Florian, Modest i Sławomir.


1370- Zmarł Kazimierz III, zwany Wielkim, król Polski, syn Władysława Łokietka,
ostatni władca z dynastii Piastów. Doprowadził do konsolidacji państwa polskiego
i reformy monetarnej. Był fundatorem Akademii Krakowskiej, drugiego po Pradze,
uniwersytetu w Europie Środkowej. Zyskał przydomek „króla chłopów”, zaś o jego
panowaniu mówi się, że „zastał Polskę drewnianą, a zostawił murowaną”. Urodził
się 30 kwietnia 1310 roku.

1901- Otwarto Filharmonię Warszawską, której pierwszym dyrektorem został
Aleksander Rajchman, a kierownikiem artystycznym Emil Młynarski. W 1956 roku
przekształcono ją w Filharmonię Narodową.

1917- Odbyła się uroczysta inauguracja działalności Politechniki Warszawskiej.

1937- Zmarł Bolesław Leśmian (właśc. Lesman), notariusz i poeta, główny
przedstawiciel polskiego symbolizmu i jego najoryginalniejszy autor, twórca
liryk, ballad i poematów baśniowo-filozoficznych. Stryjeczny brat Jana Brzechwy,
któremu wymyślił ten pseudonim. Wydał zbiory poezji „Sad rozstajny”, „Łąka”,
„Napój cienisty” oraz baśnie „Klechdy sezamowe”, „Przygody Sindbada Żeglarza”, a
po jego śmierci ukazały się jeszcze m.in.: zbiór poezji „Dziejba leśna” i
„Klechdy polskie”. Urodził się 22 stycznia 1877 roku.

1944-Reaktywowanie działalności Stowarzyszenia Architektów Polskich.

1981- W zakładzie karnym w Kamińsku koło Górowa Iławeckiego wybuchł bunt
więźniów. W jego wyniku zniszczeniu uległa znaczna część więzienia. Późniejsza
odbudowa pozwoliła na stworzenie dobrych warunków odbywania kary. Zbudowano małe
4 – 6-osobowe cele z węzłem sanitarnym. W każdym pawilonie powstały łaźnie oraz
duże świetlice.

1994-Zmarł Edward Trusielewicz, znany radiesteta i zielarz z podolsztyńskich Dywit.

2000- Ksiądz Janusz Jagucki, proboszcz parafii w Giżycku, został mianowany nowym
biskupem Kościoła ewangelicko-augsburskiego w Polsce.

2004- Zmarł Jerzy Duda-Gracz, jeden z najwybitniejszych polskich malarzy
współczesnych. Tworzył sceny rodzajowe, oparte na tradycji malarskiego
surrealizmu i ekspresjonizmu.

[gajowy555]

6 listopada

310 dzień roku.
Słońce w znaku Skorpiona wzeszło w Olsztynie o 6.47, zajdzie o 15.56. Dzień
potrwa 9 godzin i 9 minut, i będzie krótszy od najdłuższego w roku o 7 godzin i
57 minut.

Imieniny obchodzą: Feliks, Jacek, Leonard i Ziemowit.

1735- W Kobułtach koło Szczytna urodził się Jan Wilhelm Alexius, ksiądz
ewangelicki, tłumacz i pisarz.

1755- Urodził się Stanisław Staszic, ksiądz, filozof, uczony, rzecznik reform
społecznych w okresie Sejmu Czteroletniego. Po rozbiorach zaangażował się w
działalność społeczną (zm. 20.01.1826).

1792- Na Mazurach w rodzinie drobnej szlachty polskiej urodził się późniejszy
landrat elbląski Karol Fryderyk Abramowski. Przeszedł do historii jako mecenas
sztuki i nauki (ufundował stypendium m.in. Ferdynandowi Schichau’owi) oraz
sympatyzujący z Polakami gospodarz internowanych oficerów powstania
listopadowego (zm. 3.08.1877).

1823- W Kruklankach koło Giżycka urodził się Karol Sembrzycki, nauczyciel
ludowy, poeta i folklorysta mazurski.

1831- Niefortunne wystawienie w teatrze elbląskim komedii muzycznej Ludwika
Angely’ego „Das Abenteuer in der polnischen Judenschenke”, w którym to jest
scena, gdy polski oficer klęczy przed Rosjaninem z prośbą o łaskę. Podczas tego
przedstawienia polscy oficerowie, uczestnicy powstania listopadowego, urażeni do
żywego, wyszli ostentacyjnie z teatru. Generałowie polscy już więcej nie
pojawiali się na widowni elbląskiego teatru. Teatr miejski znajdował się w
okolicy ul. Rycerskiej (obecnie boisko Zespołu Szkół Zawodowych).

1831- Zarządzenie króla pruskiego Fryderyka Wilhelma III, nakazujące szeregowym
żołnierzom powstania listopadowego, którzy schronili się przed represjami cara w
Prusach, powrót do domu. Nie zastosowanie się do zarządzenia odczytywane miało
być jako opór wobec władz pruskich. Zarządzenie króla pruskiego pojawiło się po
tym, jak car 1 listopada 1831 roku ogłosił amnestię dla powstańców.

1850- W obliczu groźby wojny z Elbląga do Gdańska wymaszerował stacjonujący tu 2
Szwadron 1 Pułku Huzarów Gwardii. Szwadron powrócił po dwóch latach.

1850- Urodził się Józef Chełmoński, malarz realista, twórca nastrojowych
pejzaży. Do najbardziej znanych jego obrazów należą: „Żurawie”, „Czwórka”,
„Bociany”, „Babie lato” i „Na folwarku”. Zmarł 6 kwietnia 1914 roku.

1860- Urodził się Ignacy Jan Paderewski, pianista i kompozytor, polityk. W
latach 1919 – 1921 premier i minister spraw zagranicznych Rzeczpospolitej.
Podpisał ze strony Polski wersalski traktat pokojowy. Inicjator i w części
fundator Hotelu Bristol w Warszawie. Skomponował m.in. operę „Manru” i „Fantazję
c-dur na fortepian” (zm. 29.06.1941).

1884- Urodził się Ludomir Różycki, kompozytor, autor utworów czerpiących z
tradycji ludowych, twórca baletu „Pan Twardowski”, profesor Konserwatorium
Muzycznego w Warszawie i PWSM w Katowicach. Zmarł 1 stycznia 1953 roku.

1892- Pożar w majątku Kadyny (23 km od Elbląga).

1893- Zmarł Piotr Czajkowski, rosyjski kompozytor, autor m.in. oper: „Eugeniusz
Oniegin”, „Dama pikowa”, baletów „Jezioro łabędzie” i „Dziadek do orzechów” oraz
sześciu symfonii. Urodził się w 1840 roku.

1914- Trzecia okupacja Ełku przez Rosjan. Trwała do 14 lutego 1915 roku.

1929- Zmarł Maks Badeński, ostatni kanclerz Cesarstwa Rzymskiego Narodu
Niemieckiego.

1939- W akcji „Sonderaktion Krakau” hitlerowcy aresztowali a następnie wywieźli
do obozu koncentracyjnego w Sachsen-Hausen 144 profesorów Uniwersytetu
Jagiellońskiego i 21 pracowników krakowskiej Akademii Górniczej.

1945- Tadeusz Pałucki otrzymał nominację na prezydenta Olsztyna.

1945- W Wierzchosławicach odbył się pogrzeb Wincentego Witosa, działacza
ludowego, polityka i publicysty. W uroczystości wzięło udział 100 tysięcy chłopów.

1950- Państwowy Zespół Pieśni i Tańca „Mazowsze” pod kierownictwem Tadeusza
Sygietyńskiego i Miry Zimińskiej wystąpił z premierowym spektaklem na scenie
warszawskiego Teatru Polskiego.

1951- Z taśmy montażowej Fabryki Samochodów Osobowych w Warszawie zjechał
pierwszy samochód Warszawa M-20.

1990- Tadeusz Mazowiecki w ramach kampanii prezydenckiej przebywał w Dąbrównie.
Po spotkaniu z mieszkańcami wsi zjadł obiad w domu ówczesnego przewodniczącego
Rady Gminy, Józefa Matczaka.

2003- W Iraku zginął pierwszy polski żołnierz – major Hieronim Kupczyk. Miał 44
lata.

[gajowy555]

7 listopada

311 dzień roku.
Słońce w znaku Skorpiona wzeszło w Olsztynie o 6.49, zajdzie o 15.54. Dzień
potrwa 9 godzin i 5 minut, i będzie krótszy od najdłuższego w roku o 8 godzin i
minutę.

Imieniny obchodzą: Karina, Antoni, Ernest i Florentyn.

1575- Na polach podwarszawskiej Woli rozpoczął się zjazd elekcyjny szlachty, na
którym wybrano na króla księcia Siedmiogrodu, Stefana Batorego.

1831- W Olsztynie wybuchła epidemia cholery. Trwała dwa miesiące.

1862- W podolsztyńskich Jarotach urodził się Jakub Barczewski, rolnik, działacz
warmiński, członek Związku Polaków w Niemczech, brat ks. Walentego Barczewskiego.

1867- Urodziła się Maria Skłodowska-Curie, fizyk i chemik, współtwórczyni nauki
o promieniotwórczości, współodkrywczyni polonu i radu, dwukrotna laureatka
Nagrody Nobla, profesor paryskiej Sorbony. Zmarła 4 lipca 1934 roku.

1869- Na trasie Paryż – Rouen (123 kilometry) odbył się pierwszy kolarski wyścig
szosowy z udziałem trzystu zawodników.

1911- W podolsztyńskim Bartągu zmarł Józef Kupczyk, ludowy rzeźbiarz warmiński,
bibliofil, poeta.

1913- Urodził się Albert Camus, francuski pisarz, laureat Nagrody Nobla, twórca
powieści, dramatów i esejów, m.in. „Dżumy”. Zmarł 4 stycznia 1960 roku.

1914- W Olsztynie zmarł Józef Kiszporski, ksiądz katolicki, obrońca języka
polskiego.

1917- Zajęcie Pałacu Zimowego w Petersburgu, siedziby rosyjskiego rządu
tymczasowego Aleksandra Kiereńskiego, przez grupy bolszewickich żołnierzy i
robotników zapoczątkowało rewolucję październikową, a następnie wojnę domową w
Rosji, zakończoną zwycięstwem bolszewików i utworzeniem Rosyjskiej Republiki
Radzieckiej. Rewolucji nie zapoczątkowała salwa ze stojącego na Newie w
Petersburgu krążownika „Aurora” – oddał ją dopiero kilka godzin po zdobyciu,
właściwie bez walki, Pałacu, bronionego jedynie przez kompanię kobiecą.

1919- W wyniku postrzelenia zmarł Hugo Haase, urodzony w Olsztynie niemiecki
prawnik, sądowy obrońca ubogich pracowników, poseł do Reichstagu.

1930- W Warszawie zainaugurowała działalność Państwowa Wyższa Szkoła Muzyczna.
Pierwszym rektorem został Karol Szymanowski.

1939- Prezydent RP Władysław Raczkiewicz mianował generała Władysława
Sikorskiego naczelnym wodzem Polskich Sił Zbrojnych.

1944- Franklin Delano Roosevelt został wybrany na prezydenta Stanów
Zjednoczonych na czwartą kadencję.

1948- Prasa doniosła, że w Ełku rozpoczęto akcję osadnictwa miejskiego i
przekazywanie domów na własność mieszkańcom.

1963- W Olsztynie oddano do użytku nowy wiadukt łączący pl. gen. Bema z ul.
Limanowskiego.

1968- Pożar starego ratusza w Olsztynie.

1985- Zmarł Ryszard Wachowski, artysta rzeźbiarz, autor licznych pomników w woj.
Olsztyńskim. W Olsztynie m. in. w parku nad Łyną i przed halą „Urania”.

1991- Z inicjatywy Wspólnoty Kulturowej „Borussia” rozpoczęło się w Olsztynie
seminarium „Prusy Wschodnie – dziedzictwo i nowa tożsamość”.

1996- W wieku 41 lat zmarł Andrzej Bączkowski, minister pracy i polityki
socjalnej w rządzie Włodzimierza Cimoszewicza, działacz NSZZ „Solidarność”
Regionu Wschodniego.

1998- Rozstrzygnięto konkurs ma nazwę hali targowej przy ulicy Kolejowej w
Olsztynie. Spośród 160 propozycji wybrano nazwę „Zatorzanka” (dużo głosów
zdobyły propozycje „Kolejarz” i „Semafor”.

[rita100]

1862- W podolsztyńskich Jarotach urodził się Jakub Barczewski, rolnik, działacz
warmiński, członek Związku Polaków w Niemczech, brat ks. Walentego Barczewskiego.

[rita100]

1991- Z inicjatywy Wspólnoty Kulturowej „Borussia” rozpoczęło się w Olsztynie
seminarium „Prusy Wschodnie – dziedzictwo i nowa tożsamość”.

[rita100]

1823- W Kruklankach koło Giżycka urodził się Karol Sembrzycki, nauczyciel
ludowy, poeta i folklorysta mazurski.

[rita100]

1833- W Małych Zawadach koło Olecka urodził się Jan Luśtych (Lustig), rolnik i
ludowy poeta mazurski, który „miał lekkość pisania, czuł przyrodę, układał też
zgadywanki, drukowane w czasopismach”. Jego twórczość przypomniał Zbigniew
Chojnowski w wydanej w 2004 roku w Gołdapi antologii „Pieśni duchowne i poemata
światowe”.

[rita100]

1996- W Olsztynie przy ul. Partyzantów 18 oficjalnie otwarto nową siedzibę
Archiwum Państwowego.

łoj, kele mnie

[rita100]

Dzień św. Huberta - święto myśliwych.

łoj, zaboczylim ło tam.

[rita100]

1905- W Olsztynie zmarł Seweryn Pieniężny senior, drukarz, działacz
społeczno-narodowy na Warmii, wydawca „Gazety Olsztyńskiej”, założyciel
Towarzystwa Polsko-Katolickiego „Zgoda” w Olsztynie.

[rita100]

1946- W Olsztynie odbył się manifestacyjny pogrzeb prochów Seweryna Pieniężnego
juniora oraz Jana Mazy i Leona Włodarczaka, zamordowanych w 24 lutego 1940 roku
w obozie koncentracyjnym Hohenbruch.

[rita100]

1996- W Olsztynie zmarł nagle Andrzej Janusz Zakrzewski, były dziennikarz
„Dziennika Pojezierza” i „Olsztyńskiego Kuriera Obywatelskiego”, poseł na Sejm I
Kadencji RP (ur. 1950).

[gajowy555]

8 listopada

312 dzień roku.
Słońce w znaku Skorpiona wzeszło w Olsztynie o 6.51, zajdzie o 15.52. Dzień
potrwa 9 godzin i minutę, i będzie krótszy od najdłuższego w roku o 8 godzin i 5
minut.

Imieniny obchodzą: Gotfryd, Klaudiusz, Sewer i Seweryn.

1253- Papież Innocenty IV w bazylice św. Franciszka z Asyżu ogłosił świętym
biskupa Stanisława ze Szczepanowa. Jednocześnie obwieścił wzięcie pod opiekę
władców polskich. Polska weszła w zależność polityczną od papiestwa, co
pociągało za sobą m.in. obowiązek płacenia świętopietrza.

1516- Mikołaj Kopernik objął urząd administratora komornictw olsztyńskiego i
melzackiego (Melzak – od 1945 r. Pieniężno).

1672- W Kłajpedzie ścięto Krystiana Kalksteina-Stolińskiego, pułkownika polskich
wojsk koronnych, przywódcę opozycji przeciw rządom elektora branderburskiego
Fryderyka Wilhelma w Prusach Książęcych i rzecznika zespolenia Prus z Polską.

1685- We Fromborku zmarł Adam Zygmunt Konarski, kanonik i prałat warmiński,
sekretarz królewski.

1793- Zbiory Luwru zostały udostępnione publiczności.

1853- Na fali szykanowania liberałów i demokratów przez władze rządowe
rozwiązano elbląską Radę Miasta. W jej miejsce powołano 18-osobową komisję
składającą się z radnych – konserwatystów. Powołano też nowy, konserwatywny
Magistrat, a funkcję burmistrza objął rządowy komisarz Burscher, który usunął
Philippsa.

1895- Wilhelm Roentgen, prowadząc obserwacje promieni katodowych podczas
eksperymentów z lampami próżniowymi, odkrył promieniowanie X.

1900- Urodziła się Margaret Mitchell, amerykańska pisarka, autorka słynnej
powieści „Przeminęło z wiatrem” (zm. 16.08.1949).

1928- Rada Miejska Warszawy podjęła uchwałę o przemianowaniu Placu Saskiego na
Plac im. Marszałka Józefa Piłsudskiego.

1933- W Warszawie zebrała się po raz pierwszy Polska Akademia Literatury.
Prezesem PAL został Wacław Sieroszewski, jego zastępcą Leopold Staff, zaś
sekretarzem Juliusz Kaden-Bandrowski.

1940- Zmarł Julian Samulowski, działacz plebiscytowy na Warmii i powstaniec
śląski, syn gietrzwałdzkiego poety i księgarza, Andrzeja Samulowskiego.
Organista, prowadzący na Śląsku koła śpiewacze i chóry, kompozytor wielu pieśni,
był uczniem Feliksa Nowowiejskiego. Miał zdolności równe co najmniej talentom
mistrza, co potwierdzał własnoręcznym pismem Nowowiejski, które przechowują
potomkowie Juliana w Żorach. Po przegranym plebiscycie wrócił na Śląsk.

1945- Starosta powiatowy i burmistrz Ełku oddali do dyspozycji miejscowego
garnizonu Dom Ludowy z przeznaczeniem na Dom Żołnierza. Jego kierownikiem został
ppor. Fijałkowski.

1945- Z powodu częstego głuszenia ryb w jeziorze za pomocą granatów przez
funkcjonariuszy MO, UB i wojska, dowództwo ełckiego garnizonu ogłosiło
komunikat, przypominający o zakazie stosowania podobnych praktyk.

1963- Zmarł Stanisław Wolicki, aktor, reżyser, pierwszy dyrektor Teatru m.
Stefana Jaracza w Olsztynie.

1974- Zamknięto targ owocowo-warzywny w londyńskim Covent-Garden, znany na całym
świecie i działający przez 300 lat.

1985- Zmarł Tadeusz Wajs, twórca i wieloletni prezes MKS „Łączność” w Olsztynie,
zasłużony działacz kultury fizycznej, organizator turystyki wodnej na Warmii i
Mazurach.

1985- W Zespole Szkół Rolniczych w Karolewie rozpoczęła się X Centralna
Olimpiada Wiedzy i Umiejętności Rolniczych.

1988- Kandydat Republikanów George Bush został 41. prezydentem USA.

1990- Rektorem Wyższej Szkoły Pedagogicznej w Olsztynie wybrano Stanisława Szteyna.

1992- Zmarła Hanna Skarżanka, aktorka. Debiutowała przed wojną w Wilnie.
Pierwszy powojenny sezon teatralny spędziła na deskach Teatru im. Jaracza w
Olsztynie. Od 1948 roku występowała w teatrach warszawskich, głównie w Ateneum.

1995- Otwarto kolejne stacje socjalne Zakonu Joannitów: w Giżycku i Węgorzewie.

1996- W Nidzicy odbyło się I Międzynarodowe Biennale Litografii Krajów
Nadbałtyckich.

2000- W wypadku samochodowym pod Grajewem w województwie podlaskim zginęli: dr
Józef Rusiecki – założyciel Olsztyńskiej Szkoły Wyższej, prof. Wiesław
Ciczkowski, prorektor tej uczelni oraz prof. Walerian Wierzchowski, prodziekan
wydziału nauk technicznych Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego.

2000- Zmarł Krzysztof Litwin, aktor, malarz, grafik, kompozytor, twórca muzyki
do pierwszego hymnu kabaretu „Piwnica pod Baranami” pt. „Leokadia”. Występował
również w filmach, m.in. Wojciecha Hasa „Jak być kochaną”, „Pamiętnik znaleziony
w Saragossie”, „Lalka” oraz w telewizyjnym serialu „Przygody psa Cywila”.

[rita100]

1940- Zmarł Julian Samulowski, działacz plebiscytowy na Warmii i powstaniec
śląski, syn gietrzwałdzkiego poety i księgarza, Andrzeja Samulowskiego.
Organista, prowadzący na Śląsku koła śpiewacze i chóry, kompozytor wielu
pieśni,był uczniem Feliksa Nowowiejskiego. Miał zdolności równe co najmniej
talentom mistrza, co potwierdzał własnoręcznym pismem Nowowiejski, które
przechowują potomkowie Juliana w Żorach. Po przegranym plebiscycie wrócił na Śląsk.

[gajowy555]

9 listopada

313 dzień roku.
Słońce w znaku Skorpiona wzeszło w Olsztynie o 6.53, zajdzie o 15.50. Dzień
potrwa 8 godzin i 57 minut, i będzie krótszy od najdłuższego w roku o 8 godzin i
9 minut.

Imieniny obchodzą: Gracja, Orest, Teodor i Ursyn.

Międzynarodowy Dzień Walki z Faszyzmem i Antysemityzmem.

Światowy Dzień Jakości, obchodzony od 1989 r. z inicjatywy międzynarodowych
organizacji do spraw standaryzacji i jakości.

1459- Zmarł Jan Bażyński, szlachcic pruski, czołowy przywódca opozycji
antykrzyżackiej w Prusach, przywódca Związku Pruskiego (Jaszczurczego),
zwolennik wcielenia Prus do Korony. Stał na czele delegacji stanów pruskich,
przybyłej do Krakowa w lutym 1454 roku, by prosić króla o włączenie Prus do
Polski. Od marca 1454 roku z polecenia króla polskiego był gubernatorem Prus
Królewskich. Urzędował wówczas w Elblągu i Malborku (ur. 1390).

1574- „W miasteczku Lku” Hieronim Malecki (1527 – 1583), pisarz, wydawca,
tłumacz i właściciel drukarni w Ełku, wydrukował przełożoną przez siebie piękną
polszczyzną „Postillę domową”, czyli zbiór 64 kazań wygłoszonych z okazji świąt
roku kościelnego przez reformatora Marcina Lutra.

1611- Sejm polski oddał Prusy Książęce w lenno elektorowi brandenburskiemu
Janowi Zygmuntowi.

1756- Zmarł Paweł Świetlicki, teolog, kaznodzieja polsko-ewangelicki, lektor
jęz. polskiego, chemik, fizyk, orientalista, urodzony 13 stycznia 1699 roku w
Ostrowie pod Ostródą w rodzinie pastora. Jeden z założycieli Gdańskiego
Towarzystwa Przyrodniczego w 1743 roku. Wprowadził nowy kierunek do religii
protestanckiej (pietyzm – w 1748 roku) – w tym celu gromadził wokół siebie
młodzież i napisał książkę „Ordnung des Heils”, wydaną w listopadzie 1749 roku.

1884- W Waplewie koło Olsztynka urodził się Reinhold Barcz, działacz narodowy i
religijny na Mazurach, publicysta. Z zawodu krawiec. Przywódca powstałego pod
koniec XIX w. ugrupowania protestanckiego „gromadkarze mazurscy”. Przeciwstawiał
się wynaradawianiu Polaków, propagując język polski wśród ludności miejscowej i
emigracji mazurskiej w Westfalii. W 1928 roku, wysiedlony ze Szczytna, osiadł w
Berlinie. Aresztowany w 1939, został uwięziony, a w 1942 roku ścięty w
berlińskim więzieniu Moabit.

1892- Magistrat Elbląga zawarł umowę z firmą UEG, przyznającą koncesję na budowę
linii tramwaju elektrycznego w mieście.

1915- Urodziła się Hanka Bielicka, aktorka dramatyczna i estradowa. Występowała
w kabaretach: „7 kotów”, „Szpak”, „U Lopka”, także w „Podwieczorku przy
mikrofonie”. Grała w 20 filmach, m.in. w: „Zakazanych piosenkach”, „Cafe pod
Minogą” (zm. 9.03.2006).

1918- Wybuch rewolucji w Berlinie. Cesarz Niemiec Wilhelm II abdykował po
przegranej wojnie i pod wpływem rewolucji. Proklamowano republikę. Były monarcha
wyemigrował do Holandii.

1938- „Kryształowa noc” w Niemczech, która była masowym pogromem ludności
żydowskiej. Zabito wówczas 91 osób, zniszczono lub spalono blisko 8 tys. sklepów
i magazynów oraz ponad sto miejsc kultu. Na rozkaz Hitlera 35 tys. Żydów zesłano
do obozów koncentracyjnych.

1938- „Noc kryształowa” w Elblągu. W obecności elbląskiego nadburmistrza,
urzędników Gestapo i SS-manów około trzeciej w nocy straż pożarna podpaliła
elbląską synagogę i dom gminy żydowskiej. Aresztowano wszystkich (oprócz dwóch)
młodych Żydów (15 do 17 lat), bito ludzi, niszczono i rabowano mienie. Rozbito
okna we wszystkich żydowskich sklepach.

1939- Naczelny Wódz generał Władysław Sikorski nadał Warszawie order Virtuti
Militari V klasy w uznaniu bohaterskiego i wytrwałego męstwa, dowiedzionego
przez ludność stołecznego miasta Warszawy w obronie przed najazdem niemieckim.

1960- John Fitzgerald Kennedy został prezydentem Stanów Zjednoczonych,
najmłodszym z dotychczasowych.

1970- Zmarł Charles de Gaulle, francuski generał, mąż stanu, prezydent Francji
od 1958 roku.

1988- Wmurowano akt erekcyjny pod Dom „Gazety Olsztyńskiej” na Targu Rybnym w
Olsztynie. Budynek wznoszono dwa lata, oddano do użytku 1 września 1989 roku,
jest kopią przedwojennego.

1989- Kanclerz Niemiec Helmuth Kohl rozpoczął historyczną wizytę w Polsce.
Podpisano umowę o dwustronnej współpracy naukowo-technicznej, zaś w Krzyżowej
doszło do historycznego pojednania z udziałem premiera Tadeusza Mazowieckiego.

1990- W Sądzie Wojewódzkim w Warszawie zarejestrowano Kongres
Liberalno-Demokratyczny, który w 1994 r. połączył się z Unią Demokratyczną,
przekształcając się w Unię Wolności.

1993- W Bartoszycach oddano do użytku nowy szpital.

1993- W ramach obchodów rocznicy 750-lecia Kościoła warmińskiego rozpoczęła się
sesja „Warmia – 750 lat dziejów”.

1998- Profesor Janusz Jasiński, historyk związany z Wyższą Szkołą Pedagogiczną w
Olsztynie i Ośrodkiem Badań Naukowych im. Wojciecha Kętrzyńskiego w tym mieście,
badacz dziejów Prus Wschodnich XIX i XX wieku, otrzymał z rąk prezydenta
Aleksandra Kwaśniewskiego Krzyż Oficerski Orderu Polonia Restituta.

1998- Wmurowanie kamienia węgielnego i aktu erekcyjnego pod budynek redakcji
telewizji publicznej w Olsztynie przy ul. Radiowej.

[rita100]

1459- Zmarł Jan Bażyński, szlachcic pruski, czołowy przywódca opozycji
antykrzyżackiej w Prusach, przywódca Związku Pruskiego (Jaszczurczego),
zwolennik wcielenia Prus do Korony. Stał na czele delegacji stanów pruskich,
przybyłej do Krakowa w lutym 1454 roku, by prosić króla o włączenie Prus do
Polski. Od marca 1454 roku z polecenia króla polskiego był gubernatorem Prus
Królewskich. Urzędował wówczas w Elblągu i Malborku (ur. 1390).

[rita100]

1998- Profesor Janusz Jasiński, historyk związany z Wyższą Szkołą Pedagogiczną w
Olsztynie i Ośrodkiem Badań Naukowych im. Wojciecha Kętrzyńskiego w tym
mieście,badacz dziejów Prus Wschodnich XIX i XX wieku, otrzymał z rąk prezydenta
Aleksandra Kwaśniewskiego Krzyż Oficerski Orderu Polonia Restituta.

Gratulujewa Profesorowi Wogóle Jasińscy to sławne nazwisko. Znom takego
Jakuba Jasińskiego - poete.

[rita100]

i eszcze generałem łón buł, czego winszuja tyż Januszowi.

[gajowy555]

10 listopada

314 dzień roku.
Słońce w znaku Skorpiona wzeszło w Olsztynie o 6.55, zajdzie o 15.48. Dzień
potrwa 8 godzin i 53 minuty, i będzie krótszy od najdłuższego w roku o 8 godzin
i 13 minut.

Imieniny obchodzą: Nela, Andrzej, Leon, Ludomir.

1444- Armia węgierska, dowodzona przez Władysława III, króla Węgier i
Rzeczpospolitej Obojga Narodów, oraz węgierskiego wodza Janosa Hunyadiego,
poniosła klęskę pod Warną w bitwie z tureckimi wojskami sułtana Murada II. Na
polu walki zginął król Władysław III, nazywany od tej pory Warneńczykiem.

1483- Urodził się Marcin Luter, niemiecki teolog i reformator religijny,
inicjator reformacji. W 1517 roku ogłosił 95 tez przeciwko papieskiej doktrynie
o odpustach, co wywołało gorące dyskusje i skupiło wokół Lutra istniejącą
wówczas w Kościele opozycję. Wyklęty przez papieża i skazany na banicję,
zamieszkał w Wartburgu. Swe poglądy teologiczne opublikował w tzw. Dużym
katechizmie (zm. 1546).

1673- We Lwowie zmarł Michał Korybut Wiśniowiecki, król Polski i wielki książę
Litwy w latach 1669 – 1673. Syn wojewody ruskiego, księcia Jeremiego
Wiśniowieckiego i Gryzeldy Zamoyskiej. Mąż Eleonory Habsburg, córki Ferdynanda
III Habsburga. Został wybrany na króla na sejmie elekcyjnym 19 czerwca 1669 roku
(ur. 31.07.1640).

1698- Elbląg skapitulował przed wojskami elektora branderburskiego dowodzonymi
przez gen. Brandta. Okupacja miasta trwała do 1 lutego 1700 r. Miasto sprzedane
zostało elektorowi przez króla Augusta II Sasa za 150 tys. talarów.

1852- W Klebarku Wielkim koło Olsztyna urodził się Jan Liszewski, nauczyciel,
poeta ludowy, założyciel i redaktor „Gazety Olsztyńskiej”.

1884- Urodziła się Zofia Nałkowska, pisarka, publicystka i dramatopisarka,
działaczka społeczno-kulturalna. Autorka m.in. powieści: „Romans Teresy
Hennert”, „Granica”, „Dom nad łąkami”, dramatu „Dom kobiet” oraz „Dzienników”
(zm. 17.12.1954).

1909- Urodził się Paweł Jasienica, pisarz, i publicysta, autor m.in. głośnych
esejów poświęconych historii Polski: „Polska Piastów”, „Polska Jagiellonów”,
„Rzeczpospolita Obojga Narodów” (zm. 19.08.1970).

1917- Urodził się Edmund Fetting, aktor, odtwórca ról w sztukach teatralnych,
m.in. „Zbrodnia i kara”, „Zabawa jak nigdy” oraz w filmach, m.in.: „Zazdrość i
medycyna”, w serialach: „Stawka większa niż życie”, „Czarne chmury”, „Hrabina
Cosel”, był też wykonawcą tytułowej piosenki serialu „Czterej pancerni i pies”
oraz ballady w filmie „Prawo i pięść” (zm. 31.01.2001).

1918- Józef Piłsudski przyjechał do Warszawy z więzienia w Magdeburgu, gdzie
trafił aresztowany przez Niemców 22 lipca 1917 roku. Po powrocie do stolicy
przejął z rąk Rady Regencyjnej władzę w Polsce jako naczelny wódz armii polskiej
i Tymczasowy Naczelnik Państwa.

1937- Oddano do użytku gmach Polskiego Gimnazjum w Kwidzynie, jedynej polskiej
szkoły średniej w Prusach Wschodnich. Powstała z inicjatywy Polskiego
Towarzystwa Szkolnego i Związku Polaków w Niemczech. Pierwszym jej dyrektorem
był dr Władysław Gębik. Uczniowie (10 do 19 lat) pochodzili ze wszystkich
dzielnic polskich w Niemczech. Nauczyciele, pracownicy i uczniowie mieszkali w
szkolnej bursie, tworząc „Rzeczpospolitą Kwidzyńską”.

1945- W Poznaniu pod kierownictwem Jerzego Kurczewskiego odbył się inauguracyjny
koncert chłopięcego chóru harcerskiego „Miniaturka”, który w 1959 roku przyjął
nazwę „Polskie Słowiki”.

1945- Urodził się Lew Rywin, producent filmowy, skazany w związku z tzw. aferą
Rywina na dwa lata więzienia za pomoc w płatnej protekcji wobec „Agory”, wydawcy
„Gazety Wyborczej”.

1980- Sąd Najwyższy PRL zarejestrował Niezależny Samorządny Związek Zawodowy
„Solidarność”. W statucie związku nie umieszczono postulowanej przez władze
klauzuli o przewodniej roli PZPR w państwie i strzeżeniu sojuszu ze Związkiem
Radzieckim. Na czele „Solidarności” stanął Lech Wałęsa.

1982- W wieku 76 lat zmarł Leonid Breżniew, sekretarz generalny KC KPZR. Władzę
zdobył w 1964 roku po odsunięciu Nikity Chruszczowa. Za rządów Breżniewa m.in.
zatrzymano destalinizację ZSRR, zaostrzono cenzurę, propagandą pokrywano
niepowodzenia i narastające trudności, tłumiono ruchy antykomunistyczne w
państwach socjalistycznych (Czechosłowacja 1968, groźba interwencji w Polsce w
1980-81) oraz eksportowano rewolucję w Trzecim Świecie (Etiopia, Mozambik,
Angola, Afganistan). W marcu 2006 komisja śledcza włoskiego parlamentu, powołana
dla ustalenia odpowiedzialności obywateli włoskich podejrzanych o współpracę z
KGB, ustaliła bezsprzecznie, że rozkaz zabicia papieża Jana Pawła II wydał
osobiście I sekretarz KC KPZR Leonid Breżniew, a zatwierdziło Biuro Polityczne,
którego członkiem był m. in. Michaił Gorbaczow.

1997- Akcja Wyborcza „Solidarność” i Unia Wolności podpisały umowę koalicyjną.

2001- Zmarł Ken Kesey, amerykański pisarz, jeden z przedstawicieli kontrkultury
XX wieku, w latach 50. związany z beatnikami, a w latach 60. – z hippisami.
Autor m.in. głośnej powieści „Lot nad kukułczym gniazdem” oraz m.in. „Sailor
Song” z 1992 roku (ur. 17.09.1935).

2004- Zmarła Erna Rosenstein, malarka i poetka, współzałożycielka „Grupy
Krakowskiej”.

[gajowy555]

11 listopada

Święto narodowe Polski, rocznica odzyskania niepodległości (1918).

315 dzień roku.
Słońce w znaku Skorpiona wzeszło w Olsztynie o 6.57, zajdzie o 15.47. Dzień
potrwa 8 godzin i 50 minut, i będzie krótszy od najdłuższego w roku o 8 godzin i
16 minut.

Imieniny obchodzą: Bartłomiej, Felicjan, Marcin.


1400- Pierwszy raz w Elblągu uroczyście obchodzono dzień św. Marcina. Był on
wówczas jednym z 38 dni świątecznych w roku. W średniowiecznym Elblągu łącznie z
niedzielami było w roku 90 dni wolnych od pracy – z obowiązkowym uczestnictwwem
we mszy św.

1673- Wojska Rzeczpospolitej pod dowództwem hetmana Jana Sobieskiego odniosły
zwycięstwo nad armią turecką w bitwie pod Chocimiem.

1821- Urodził się Fiodor Dostojewski, wybitny pisarz rosyjski, autor m.in.
„Zbrodni i kary”, „Braci Karamazow” oraz „Idioty”. Jego powieści są cenione za
głębię analizy charakterów i bogactwo problematyki moralnej. Twórczość
Dostojewskiego wywarła wielki wpływ na literaturę światową (zm. 9.02.1881).

1900- Urodziła się Halina Konopacka, lekkoatletka, zdobywczyni pierwszego
złotego medalu olimpijskiego dla Polski w 1928 roku w rzucie dyskiem. Zmarła 28
stycznia 1989 roku.

1918- W wagonie kolejowym na stacji w niewielkim francuskim mieście Compiègne
Niemcy podpisali o świcie zawieszenie broni na warunkach kapitulacji, które
kończyło I wojnę światową. Niemcy musieli wycofać się z Francji, Belgii oraz
lewego brzegu Renu, oddać aliantom dużo broni (zwłaszcza ciężkiej) i okrętów, a
także środków transportu lądowego.

1918- Rada Regencyjna Królestwa Polskiego przekazała Józefowi Piłsudskiemu
naczelne dowództwo nad tworzącą się armią polską.

1934- Urodziła się Elżbieta Duńska-Krzesińska, „Złota Ela", wszechstronna
lekkoatletka, rekordzistka świata w skoku w dal (6.35), złota (1956) i srebrna
(1960) medalistka olimpijska w tej konkurencji. Lekarz stomatolog i trenerka.
Absolwentka Gimnazjum i Liceum im. Kazimierza Jagiellończyka w Elblągu, Akademii
Medycznej w Gdańsku (1963) i zaocznych studiów trenerskich WSWF w Poznaniu. W
1994 wydała książkę biograficzną „Zamiatanie warkoczem”. Mieszka w USA.

1936- Edward Rydz-Śmigły został marszałkiem Polski.

1945- W Olsztynie oddano do użytku wyremontowaną po wojnie miejską sieć
wodno-kanalizacyjną.

1974- Urodził się Leonardo di Caprio, amerykański aktor filmowy, znany z filmów:
„Titanic”, „Człowiek w żelaznej masce”, „Szybcy i martwi”.

1988- Zmarł Jan Himilsbach, kamieniarz, literat, aktor i scenarzysta. Samorodny
talent filmowy i literacki. Zagrał w 51 filmach, sześć nakręcono według jego
scenariusza. Odtwarzał postacie z wielkomiejskiego marginesu, m.in. w filmach
Marka Piwowskiego: „Rejs” i „Przepraszam, czy tu biją?”. Autor zbiorów
opowiadań: „Monidło”, „Przepychanka”, „Łzy sołtysa”. Bohater szeregu anegdot,
niejednokrotnie przez niego samego wymyślonych. Zasłynął również jako autor
specyficznych złotych myśli.

1990- W olsztyńskim kościele Najświętszego Serca Pana Jezusa przy ul. Kopernika
podczas uroczystej mszy, odprawianej przez biskupa warmińskiego Edmunda Piszcza,
odsłonięto pamiątkowe tablice ku czci generałów Leopolda
Okulickiego-„Niedźwiadka” i Stefana Roweckiego-„Grota”.

1997- Sejm powołał koalicyjny rząd Akcji Wyborczej „Solidarność” i Unii Wolności
z premierem Jerzym Buzkiem.

2004- Zmarł Jasir Arafat, prezydent Autonomii Palestyńskiej, przywódca
palestyńskiego ruchu wyzwoleńczego, założyciel Fatah – Ruchu Narodowego
Wyzwolenia Palestyny. Laureat – wspólnie z Icchakiem Rabinem i Szimonem Peresem
– pokojowej Nagrody Nobla w 1994 roku.

[gajowy555]

12 listopada

316 dzień roku.
Słońce w znaku Skorpiona wzeszło w Olsztynie o 6.59, zajdzie o 15.45. Dzień
potrwa 8 godzin i 46 minut, i będzie krótszy od najdłuższego w roku o 8 godzin i
20 minut.

Imieniny obchodzą: Renata, Benedykt, Krystyna, Witold.

1635- W Sztumskiej Wsi podpisano na 26 lat rozejm ze Szwecją. Na jego mocy
Elbląg powrócił do Rzeczypospolitej i wyjednał sobie łaskę królewską.

1738- Zmarł Teodor Andrzej Potocki, biskup warmiński (1712 – 1723) i prymas
Polski od 1722 roku, sekretarz królewski (ur. 13.02.1664).

1833- Urodził się Aleksander Borodin, rosyjski kompozytor, autor m.in. opery
„Kniaź Igor” oraz symfonii, pieśni i utworów kameralnych (zm. 27.02.1887).

1898- Urodził się Leopold Okulicki „Niedźwiadek”, generał, ostatni dowódca Armii
Krajowej, jeden z oskarżonych w moskiewskim tzw. procesie szesnastu (data
urodzin według zapisu w księgach parafialnych). Zmarł 24 grudnia 1946 roku w
moskiewskim więzieniu Butyrki.

1898- Urodził się Henryk Sucharski, dowódca Westerplatte podczas wojny obronnej
1939 roku (zm. 30.08.1946 w Neapolu).

1902- Urodził się Jan Marcin Szancer, grafik, scenograf, malarz, ilustrator
książek, m.in. „Pinokia” C. Collodiego, „Baśni” J. Ch. Andersena, „Podróży Pana
Kleksa” J. Brzechwy (zm. 24.03.1973).

1906- Urodził się Feliks Murawa, pionier dziennikarstwa olsztyńskiego, redaktor
„Głosu Ziemi”, pierwszego pisma na Warmii i Mazurach, publicysta, z zawodu
stomatolog.

1922- Urodził się Tadeusz Borowski, prozaik, poeta i publicysta, którego rodzice
i brat mieszkali od 1945 roku do śmierci w Olsztynie. Był więźniem Oświęcimia i
Dachau. W zbiorach opowiadań „Byliśmy w Oświęcimiu”, „Kamienny świat” i
„Pożegnanie z Marią” ukazał rozpad wartości humanistycznych i deprawacji
człowieka w hitlerowskim systemie masowej zagłady. Zmarł śmiercią samobójczą 3
lipca 1951 roku.

1929- Urodziła się Grace Kelly, amerykańska aktorka, od 1956 roku księżna
Monaco. Zmarła 14 września 1982 roku w wyniku obrażeń, odniesionych w wypadku
samochodowym.

1945- Ukazał się pierwszy numer „Wiadomości Urzędowych Diecezji Warmińskiej”,
wydawanych przez Warmińską Kurię Diecezjalną.

1946- W Iławie powstało pierwsze po wojnie gimnazjum.

1947- Zjednoczenie Przemysłu Maszynowego w Gliwicach przejęło od Zjednoczenia
Stoczni Polskich elbląską Stocznię nr 16. Została potem podzielona na dwa
zakłady – na Zakłady Budowy Maszyn i Turbin oraz na Fabrykę Taboru i Sprzętu
Kolejowego.

1948- Stefan Wyszyński został arcybiskupem metropolitą gnieźnieńskim i prymasem
Polski. Wyszyński był wówczas najmłodszym biskupem w Polsce, na swojego następcę
wyznaczył go zmarły 22 października kardynał August Hlond.

1982- Zmarł Jan Ciszewski, dziennikarz, sprawozdawca sportowy i komentator
radiowy i telewizyjny, propagator piłki nożnej, hokeja na lodzie i sportu żużlowego.

1986- W barczewskim więzieniu zmarł 90-letni Erich Koch, zbrodniarz hitlerowski,
były gauleiter Prus Wschodnich, schwytany w 1949 roku przez Brytyjczyków, wydany
Polsce i skazany przez polski sąd 9 maja 1959 roku na karę śmierci, której ze
względu na stan zdrowia skazanego nigdy nie wykonano.

1989- Papież Jan Paweł II ogłosił świętym brata Alberta (Adama) Chmielowskiego,
malarza, powstańca styczniowego, zakonnika, znanego powszechnie z pełnej
poświęcenia pracy dla biednych i bezdomnych, założyciela Zgromadzenia Braci i
Sióstr Trzeciego Zakonu św. Franciszka (tj. zgromadzenia albertynów).

1994- Zmarła Wilma Rudolph, amerykańska sprinterka, trzykrotna mistrzyni
olimpijska z 1960 roku. Ze względu na styl biegania nadano jej przydomek „Czarna
gazela”.

[rita100]

1986- W barczewskim więzieniu zmarł 90-letni Erich Koch, zbrodniarz
hitlerowski,były gauleiter Prus Wschodnich, schwytany w 1949 roku przez
Brytyjczyków, wydany Polsce i skazany przez polski sąd 9 maja 1959 roku na karę
śmierci, której ze względu na stan zdrowia skazanego nigdy nie wykonano.

[rita100]

1945- W Olsztynie oddano do użytku wyremontowaną po wojnie miejską sieć
wodno-kanalizacyjną.

No jo. I pono do tyj chwili eszcze je, co grozi w razie obfitych opadów
powodziom Olsztyna.

[rita100]

1483- Urodził się Marcin Luter, niemiecki teolog i reformator religijny,
inicjator reformacji. W 1517 roku ogłosił 95 tez przeciwko papieskiej doktrynie
o odpustach, co wywołało gorące dyskusje i skupiło wokół Lutra istniejącą
wówczas w Kościele opozycję. Wyklęty przez papieża i skazany na banicję,
zamieszkał w Wartburgu. Swe poglądy teologiczne opublikował w tzw. Dużym
katechizmie (zm. 1546).

[rita100]

1852- W Klebarku Wielkim koło Olsztyna urodził się Jan Liszewski,
nauczyciel,poeta ludowy, założyciel i redaktor „Gazety Olsztyńskiej”.

[gajowy555]

13 listopada

317 dzień roku.
Słońce w znaku Skorpiona wzeszło w Olsztynie o 7.01, zajdzie o 15.43. Dzień
potrwa 8 godzin i 42 minuty, i będzie krótszy od najdłuższego w roku o 8 godzin
i 24 minuty.

Imieniny obchodzą: Arkady, Mikołaj, Stanisław.

Urodzeni 13 listopada cenią sobie niezależność, dużą wagę przywiązują do honoru
i godności osobistej. Są zazwyczaj opanowani. Destrukcyjnie działa na nich
nadmierna wrażliwość i zmienność nastrojów.

Międzynarodowy Dzień Niewidomych, obchodzony od 1946 roku w rocznicę urodzin
Valentina Haueya, założyciela szkoły dla niewidomych.

1631- W Lidzbarku Warmińskim urodził się Marcin Kretzmer, jezuita, kompozytor
muzyki religijnej, profesor teologii w seminariach duchownych w Poznaniu,
Warszawie i Braniewie. Zachował się jego motet „Sacerdotes Dei benedicite
Dominum” na dwa soprany, alt, tenor, bas i siedem instrumentów (zm. 19.05.1696 w
Braniewie).

1699- Podpisanie układu o zwrocie Elbląga Polsce – „Tractatus retraditae
Elbingae”. Elbląg na mocy traktatu piskiego z 1698r. został oddany elektorowi
branderburskiemu jako rekompensata za pomoc w wojnie ze Szwedami. Opór miasta
spowodował, że sejm polski powołał specjalną komisję pod przewodnictwem prymasa
Michała Radziejowskiego. Komisja wynegocjowała powrót miasta do Polski pod
warunkiem spłaty elektorowi 300 tysięcy talarów. Kwotę tę zabezpieczały oddane w
zastaw klejnoty koronne.

1800- Otwarcie seminarium nauczycielskiego w Ełku. Dyrektorem został Tymoteusz
Gizewiusz. Po pokoju w Tylży (1807) i odłączeniu od Prus prowincji Prusy
Nowo-Wschodnie, zdobytej w wyniku III rozbioru Polski, seminarium zostało
rozwiązane.

1817- We Lwowie powstał Zakład Narodowy im. Ossolińskich „Ossolineum” –
biblioteka, wydawnictwo i ośrodek badań nad kulturą polską.

1820- Zmarł Andrzej Pohl, urodzony w Lidzbarku Warmińskim misjonarz, moralista,
biblista, kaznodzieja.

1836- Urodził się Jarosław Dąbrowski, działacz niepodległościowy, oficer carski,
organizator Centralnego Komitetu Narodowego w powstaniu styczniowym, od 1865
roku na emigracji we Francji, generał i wódz naczelny wojsk Komuny Paryskiej.
Zginął na barykadzie w dniu 23 maja 1871 roku w pobliżu Montmartre w czasie
obrony Paryża i został pochowany na cmentarzu Père-Lachaise.

1868- Zmarł Gioacchino Rossini, włoski kompozytor operowy. Stworzył 39 oper,
m.in. „Cyrulika sewilskiego”, „Włoszkę w Algierze" i „Srokę złodziejka”.

1890- W Braniewie zmarł ks. Józef Jordan, pedagog, proboszcz parafii w
Gietrzwałdzie, który m.in. doprowadził do rozbudowy gietrzwałdzkiego kościoła.

1924 -Władysław Reymont otrzymał literacką Nagrodę Nobla za powieść „Chłopi”.
Autor w mistrzowski sposób oddał mentalność i sposób wyrażania się chłopów.
Powieść dobrze przyjęta przez czytelników, wkrótce została przełożona na język
niemiecki, rosyjski, szwedzki, czeski, hiszpański i angielski.

1943- Urodził się Włodzimierz Korcz, kompozytor, pianista, kompozytor muzyki
rozrywkowej. Autor wielu piosenek, m.in. „Gdzie ci mężczyźni” oraz „Żeby Polska
była Polską” oraz muzyki do filmów , m.in. „Lata dwudzieste, lata trzydzieste”,
„Kariera Nikodema Dyzmy”, „07 zgłoś się”.

1953- Oficjalnie powołano Stowarzyszenie Teatru Kukłowego Ziemi
Warmińsko-Mazurskiej „Czerwony Kapturek”, które pod kierownictwem Mieczysława
Czerwińskiego dało tego dnia pierwszą premierę „Piękna była to przygoda”.
Początek działalności obecnego Olsztyńskiego Teatru Lalek.

1976- Premierą „Balladyny” oficjalnie zainaugurował działalność Teatr
Dramatyczny w Elblągu. Pierwszym jego dyrektorem został Jacek Gruca. Istniejąca
dotychczas elbląska scena była filią Teatru im. Jaracza w Olsztynie.

1978- Zmarła prof. Janina Wengris, zoolog, entomolog, zasłużona nauczycielka
akademicka, współorganizatorka Wyższej Szkoły Rolniczej w Olsztynie. Patronka
ulicy na olsztyńskim osiedlu Brzeziny.

1988- W Pałacu Alhambra w Granadzie Miles Davis, jeden z najsłynniejszych
trębaczy jazzowych, otrzymał szlachectwo i został wprowadzony do Zakonu
Kawalerów Maltańskich. W 1984 roku otrzymał nagrodę Sonning Music Award za
całokształt osiągnięć w dziedzinie muzyki (zm. 28.09.1991).

1995- W ramach kampanii prezydenckiej przebywał w Olsztynie Lech Wałęsa.

2002- U wybrzeży hiszpańskiej Galicji zatonął tankowiec m/t „Prestige” z
ładunkiem 70 tysięcy ton ropy naftowej, która wydostała się ze zbiorników po
przełamaniu kadłuba. Wyciekająca ropa zniszczyła unikatowe wybrzeża oraz
tradycyjne łowiska galicyjskich rybaków. Wydarzenie uznano za jedną z
największych katastrof ekologicznych.

[rita100]

1817- We Lwowie powstał Zakład Narodowy im. Ossolińskich „Ossolineum” –
biblioteka, wydawnictwo i ośrodek badań nad kulturą polską.

I tamój buł tyż dyrektoram noju Wojciech Kętrzyński i we Lwowie pomer i tam ma
swój grab.

[gajowy555]

14 listopada

318 dzień roku.
Słońce w znaku Skorpiona wzeszło w Olsztynie o 7.03, zajdzie o 15.42. Dzień
potrwa 8 godzin i 39 minut, i będzie krótszy od najdłuższego w roku o 8 godzin i
27 minut.

Imieniny obchodzą: Judyta, Emil, Wawrzyniec.

Osoby urodzone 14 listopada mają bardzo rozwiniętą wyobraźnię i intuicję. Są też
bardzo spostrzegawcze. W stosunku do otoczenia bywają impulsywne, często naiwne.


1776- Zmarł Krzysztof Haberkant, urodzony w Dąbrównie w 1704 roku kaznodzieja
ewangelicki (m.in. w rodzinnym miasteczku), lektor języka polskiego, tłumacz i
pisarz polsko-łaciński.

1787- W Barczewku urodził się Mateusz Grunenberg, nauczyciel od 15 roku życia,
autor i wydawca polskich podręczników do nauczania w szkołach na Warmii oraz
śpiewników i modlitewników, etnograf i bibliofil. W rodzinnej wsi założył kapelę
wiejską, której działalność przetrwała do lat 50. XX wieku. Zmarł 17 kwietnia
1863 r. w Barczewku.

1840- Urodził się Claude Monet, malarz francuski, jeden z głównych twórców
impresjonizmu, autor m.in. prac „Impresja – wschód słońca”, „Nenufary” oraz
licznych pejzaży (zm. 15.12.1926).

1878- Urodził się Leopold Staff, poeta łączący spontaniczną afirmację życia z
postawą sceptyka-humanisty, autor m.in. zbiorów: „Sny o potędze”, „Wysokie
drzewa”, „Martwa pogoda”, „Wiklina”. Laureat m.in. nagrody polskiego PEN-Clubu
za twórczość przekładową (1948). Doktor honoris causa uniwersytetów:
Warszawskiego i Jagiellońskiego (zm. 31.05.1957).

1896- W Teatrze Miejskim w Krakowie odbyła się pierwsza w Polsce projekcja filmowa.

1907- Urodziła się Astrid Lindgren, szwedzka pisarka, zaliczana do klasyków
literatury dla dzieci. Autorka ponad stu książek dla dzieci i młodzieży oraz
wielu słuchowisk radiowych i sztuk teatralnych. Jej powieści, jak „Fizia
Pończoszanka” („Pippi Långstrump” i „Dzieci z Bullerbyn”, zostały
przetłumaczone na kilkadziesiąt języków (zm. 28.01.2002).

1907- Urodził się Władysław Kopaliński (właśc. Jan Stefczyk, przed II wojną
światową – Jan Sterling), językoznawca, leksykograf, tłumacz, wydawca, autor
m.in. „Słownika wyrazów obcych i zwrotów obcojęzycznych”, „Słownika wydarzeń,
pojęć i legend XX wieku”, „Słownika mitów i tradycji kultury”, „Słownika
przypomnień”, „Słownika symboli” oraz książek: „Koty w worku czyli z dziejów
pojęć i rzeczy”, „Opowieści o rzeczach powszednich”, „125 baśni do opowiadania
dzieciom” (zm. 5.10.2007).

1908- W elbląskiej stoczni Schichau’a zwodowano pierwszy statek z turbiną
własnej konstrukcji. Był to mały krążownik „Kolberg”.

1908- Albert Einstein przedstawił pierwsze sprawozdania na temat teorii
kwantowej światła.

1918- Józef Piłsudski przejął władzę w kraju z rąk Rady Regencyjnej Królestwa
Polskiego. Trzy dni wcześniej Rada przekazała mu władzę nad wojskiem.

1926- W Łazienkach odsłonięto pomnik Fryderyka Chopina dłuta Wacława
Szymanowskiego. Komitet budowy pomnika pracował od 1910 roku, a kierował nim
Maurycy Zamoyski. Prace zostały przerwane przez wybuch I wojny światowej. Niemcy
wysadzili pomnik 31 maja 1940 roku. Po wojnie odtworzono go w Pracowni Sztuk
Plastycznych.

1948- Urodził się książę Karol, następca tronu Wielkiej Brytanii.

1951- W Szczytnie zmarł Józef Przeperski, ksiądz katolicki, obrońca języka
polskiego, współpracownik księdza Osińskiego, wysiedlony przymusowo z Prus
Wschodnich.

1954- Urodziła się Condoleezza Rice, doradca prezydenta Stanów Zjednoczonych ds.
bezpieczeństwa narodowego.

1969- Stacja telewizyjna BBC rozpoczęła nadawanie programów telewizyjnych w kolorze.

1983- W Olsztynie zmarł Stanisław Pawliczak, dziennikarz, olsztyński
korespondent TVP, komentator radiowy i telewizyjny zawodów sportowych.

1989- Zmarł Tadeusz Trepanowski, artysta fotografik, związany z olsztyńskim
Teatrem im. Jaracza oraz miejscową prasą. Jego specjalnością były zdjęcia ze
spektakli, portrety aktorów.

1994- Inauguracja regularnej komunikacji pasażerskiej pociągu „Eurostar” w
tunelu pod Kanałem La Manche.

1999- Nuncjusz apostolski w Polsce, abp Józef Kowalczyk, wmurował akt erekcyjny
pod powstający w olsztyńskiej dzielnicy Kortowo kościół akademicki Uniwersytetu
Warmińsko-Mazurskiego.

2003- Zmarł Ryszard Tarasewicz, śpiewak operowy i operetkowy, tenor, zwany
„królem polskiej operetki”. Jako pierwszy Polak, po Janie Kiepurze, koncertował
w słynnej Carnegie Hall w USA.

[rita100]

"1787- W Barczewku urodził się Mateusz Grunenberg, nauczyciel od 15 roku
życia,autor i wydawca polskich podręczników do nauczania w szkołach na Warmii
oraz śpiewników i modlitewników, etnograf i bibliofil. W rodzinnej wsi założył
kapelę wiejską, której działalność przetrwała do lat 50. XX wieku. Zmarł 17
kwietnia 1863 r. w Barczewku."

Kapela wiejska była , szkoda że nie dotrwała dzisiejszych czasów.

[gajowy555]

Tak zidzita siuła ziadomości noma daje zwyczajny kalyndorz...

15 listopada

319 dzień roku.
Słońce w znaku Skorpiona wzeszło w Olsztynie o 7.04, zajdzie o 15.40. Dzień
potrwa 8 godzin i 36 minut, i będzie krótszy od najdłuższego w roku o 8 godzin i
30 minut.

Imieniny obchodzą: Idalia, Maria, Albert, Leopold.

Urodzeni 15 listopada są ambitni, konsekwentni i pracowici. Troszczą się o dom i
rodzinę. Nie brakuje im odwagi i zdecydowania. Cieszą się dużym powodzeniem u
płci odmiennej. W stosunkach międzyludzkich przejawiają niekiedy samowolę,
zaciętość i mściwość.

Międzynarodowy Dzień Pisarzy Uwięzionych, obchodzony z inicjatywy światowej
Federacji PEN-Clubu.

1630- Zmarł Johannes Kepler, niemieki astronom i matematyk, propagator teorii
Kopernika. Sformułował trzy prawa rządzące ruchami planet, tzw. prawa Keplera
(ur. 27.12.1571).

1787- Zmarł Christoph Willibald Gluck, niemiecki kompozytor, kapelmistrz opery
cesarskiej w Wiedniu, autor baletu „Don Juan”, oper: „Orfeusz i Eurydyka”,
„Ifigenia w Aulidzie”, „Alcesta” (ur. 2.07.1714).

1820- W Warszawie została otwarta Szkoła Aplikacyjna, wyższa uczelnia wojskowa w
czasach Królestwa Polskiego. Komendantem był Józef Sowiński. Szkoła kształciła
oficerów kwatermistrzostwa, inżynierii oraz artylerii, piechoty i jazdy.
Mieściła się w gmachu Collegium Nobilium, ukończyło ją stu absolwentów.

1831- Przeprowadzono spis imienny powstańców listopadowych, zakwaterowanych na
terenie Powiśla i okolic Elbląga. Polecenie ich spisania wydał płk pruski von
Drygalski.

1895- Urodził się Antoni Słonimski, pisarz i poeta, współzałożyciel grupy
poetyckiej „Skamander”, autor m.in. poematów „Czarna wiosna”, „Popiół i wiatr”,
zbiorów „Okno bez krat”, „Alarm”, „Wiek klęski” oraz powieści, komedii
satyrycznych i felietonów (zm. 4.07.1976).

1916- Zmarł Henryk Sienkiewicz, pisarz, laureat Nagrody Nobla z 1905 roku, autor
m.in. „Krzyżaków” i „Trylogii”, znany ze społecznictwa i działalności publicznej
(ur. 5.05.1846).

1945- W Iławie powstał Cech Rzemieślniczy, przy nim Ochotnicza Straż Pożarna.

1945- W Olsztynie oficjalnie otwarto Drukarnię Państwową.

1948- Powołano Wojewódzkie Archiwum Państwowe w Olsztynie.

1954- Urodził się Aleksander Kwaśniewski, prezydent RP w latach 1995 – 2005.
Wcześniej był m.in. szefem Polskiego Komitetu Olimpijskiego (1988 – 1991) oraz
przewodniczącym Socjaldemokracji RP (1990 – 1995), partii powstałej po
samorozwiązaniu Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej.

1959- Na Stadionie Śląskim w Chorzowie, przed meczem Ruch – Wisła Kraków,
karierę zakończył Gerard Cieślik, jeden z najlepszych polskich piłkarzy polskich.

1980- W Krakowie odbyła się polska prapremiera spektaklu „Wielopole, Wielopole”
Tadeusza Kantora. Światowa odbyła się we Florencji.

1996- W olsztyńskim klubie „Spichlerz” na Starym Mieście rozpoczęły się pierwsze
zaduszki poetycko-muzyczne „Trumna’96”.

1998- Weszły w życie nowe przepisy Konkordatu o zawieraniu małżeństw – od tej
pory ksiądz udzielający ślubu jest zobowiązany do zgłoszenia tego faktu w ciągu
pięciu dni w Urzędzie Stanu Cywilnego, jeśli nowożeńcy nie przedstawią mu aktu
ślubu z USC.

2000- Wojciech Kass, kustosz Muzeum Gałczyńskiego w Praniu, otrzymał w Poznaniu
nagrodę im. Kazimiery Iłłakowiczówny za najlepszy książkowy debiut poetycki
roku. Jury w ten sposób doceniło jego dwa tomiki poezji: „Do światła” i „Jeleń
Thorvaldsena”.

[rita100]

2000- Wojciech Kass, kustosz Muzeum Gałczyńskiego w Praniu, otrzymał w Poznaniu
nagrodę im. Kazimiery Iłłakowiczówny za najlepszy książkowy debiut poetycki
roku. Jury w ten sposób doceniło jego dwa tomiki poezji: „Do światła” i „Jeleń
Thorvaldsena”.

[gajowy555]

16 listopada

320 dzień roku.
Słońce w znaku Skorpiona wzeszło w Olsztynie o 7.06, zajdzie o 15.39. Dzień
potrwa 8 godzin i 33 minuty, i będzie krótszy od najdłuższego w roku o 8 godzin
i 33 minuty.

Imieniny obchodzą: Gertruda, Małgorzata oraz Edmund.

Osoby urodzone 16 listopada są oryginalne i niekonwencjonalne w sposobie
działania. Nie brakuje im aktywności życiowej, ani energii.

Światowy Dzień Tolerancji, proklamowany przez UNESCO, obchodzony od 1996 r.

1560- Książę Albrecht nadał Ełkowi prawo odbywania targów.

1603- Urodził się ojciec Augustyn Kordecki, przeor klasztoru paulinów na Jasnej
Górze, organizator obrony sanktuarium przed wojskami szwedzkimi w 1655 r. (zm.
20.3.1673).

1812- Rozpoczęła się dramatyczna przeprawa wojsk napoleońskich przez Berezynę.
Operacja trwała do 28 listopada, zginęło w niej blisko 10 tysięcy żołnierzy.

1831- Raport szpiegowski w sprawie zbyt zażyłych kontaktów elbląskich mieszczan
z oficerami polskiej armii powstańczej. W Elblągu żywe były jeszcze propolskie
nastroje oraz pamięć samorządności miasta i jego handlowej prosperity za czasów
łączności z Polską.

1846- Austria za zgodą Rosji zaanektowała Wolne Miasto Kraków.

1848- W Londynie odbył się ostatni publiczny koncert Fryderyka Chopina.

1868- Zmarł Samuel Orgelbrand, jeden z najbardziej znanych księgarzy i wydawców,
właściciel drukarni. Wydał po polsku ponad trzysta dzieł w blisko sześciuset
tomach oraz sto dzieł w języku hebrajskim. Jednym z najważniejszych
przedsięwzięć była „Encyklopedia Powszechna” i „Cmentarz Powązkowski”. Urodził
się w 1810 roku.

1867- W Purdzie koło Olsztyna urodził się Michał Zientara, działacz ruchu
polskiego na Mazurach, współpracownik „Mazura”.

1869- Zmarł Ignacy Pietraszewski, urodzony w Biskupcu 31 grudnia 1796 r.
orientalista, numizmatyk, dyplomata, prof. orientalistyki Uniwersytetu
Berlińskiego. Swe pochodzenie często podkreślał nazywając siebie Warmijczykiem.
W 1989 roku w serii „Literatura Warmii i Mazur w Dawnych Wiekach” zostało wydane
w Olsztynie dzieło Pietraszewskiego „Uroki Orientu (wspomnienia z wojaży 1832 –
1840 – 1860 – 1862)” ze wstępem i w opracowaniu Zygmunta Abrahamowicza.

1885- Otwarcie linii kolejowej Ełk – Pisz.

1944- Zmarła Maria Rodziewiczówna, pisarka, autorka m.in. „Lata leśnych ludzi” i
„Dewajtis”.

1945- Została utworzona UNESCO, Organizacja Narodów Zjednoczonych do spraw
Oświaty, Nauki i Kultury. Na jej siedzibę wybrano Paryż.

1947- W Olsztynie otwarto stały ośrodek przygotowań olimpijskich Polskiego
Związku Lekkiej Atletyki.

1960- Zmarł Clark Gable, aktor amerykański, słynny w latach 30. odtwórca ról
amantów, w 1934 roku nagrodzony Oscarem. Zagrał m.in. w filmach: „Ich noce”,
„Przeminęło z wiatrem”, „Skłóceni z życiem” (ur. 1.02.1901).

1989- W Warszawie zdemontowano pomnik Feliksa Dzierżyńskiego, autorstwa
Zbigniewa Dunajewskiego, odsłonięty 20 lipca 1951 r. w 25 rocznicę śmierci
twórcy „CzeKi”. Pociągnięty w górę za pomocą dźwigu samojezdnego pomnik
Dzierżyńskiego po prostu rozleciał się na kawałki. Placowi, na którym stał, a
noszącemu jego imię, przywrócono dawną nazwę – Bankowy.

1990- Kandydat na prezydenta RP Włodzimierz Cimoszewicz przebywał w Olsztynie.

2000- Papież Jan Paweł II ustanowił biskupa Wojciecha Ziembę, dotychczasowego
ordynariusza diecezji ełckiej, nowym arcybiskupem białostockim. Funkcję
ordynariusza diecezji w Ełku objął po nim biskup Edward Samsel.

2003- W wieku 79 lat zmarł Zbigniew Śliwiński, pianista i pedagog, od 1961 r.
związany pierwotnie z PWSM, a następnie Akademią Muzyczną w Gdańsku. Jego
uczennicami były m.in. laureatki Międzynarodowego Konkursu im. Fryderyka Chopina
w Warszawie Katarzyna Popowa-Zydroń i Ewa Pobłocka. Pierwsza z nich, profesor w
Akademii Muzycznej w Bydgoszczy, od kilku lat kształci Rafała Blechacza,
zwycięzcę tego konkursu w 2005 roku.

[rita100]

1560- Książę Albrecht nadał Ełkowi prawo odbywania targów.

I dzianki tamu Ełk sia barzo rozwinół gospodarczo. Zjeźdzało gwołt ludziów na te
targi.

[rita100]

1867- W Purdzie koło Olsztyna urodził się Michał Zientara, działacz ruchu
polskiego na Mazurach, współpracownik „Mazura”.

Czy aby to nie buł mónż Marii Zientary-Malewskiej ?

[rita100]

1990- Kandydat na prezydenta RP Włodzimierz Cimoszewicz przebywał w Olsztynie.

A dzisioj Senator i jako jydyny niezależny, bo tak sia cieszy popularnością.

[gajowy555]

17 listopada

321 dzień roku.
Słońce w znaku Skorpiona wzeszło w Olsztynie o 7.08, zajdzie o 15.37. Dzień
potrwa 8 godzin i 29 minut, i będzie krótszy od najdłuższego w roku o 8 godzin i
37 minut.

Imieniny obchodzą: Salomea, Grzegorz i Hugon.

Urodzeni 17 listopada są bardzo uzdolnieni. Szczególne predyspozycje mają do
projektowania. Do życia podchodzą entuzjastycznie. Odważnie podejmują się nowych
zadań. Mają
doskonałą pamięć.

Międzynarodowy Dzień Studentów obchodzony od 1941 r. dla uczczenia pamięci
czeskich studentów prześladowanych w 1939 r. przez hitlerowców.

Dzień Walki z Paleniem Tytoniu, obchodzony w trzeci czwartek listopada od 1977 r.

1648- Jan Kazimierz został wybrany na króla Polski.

1658- Nieudany atak wojsk brandenbursko-polskich na przedmieścia zajętego przez
Szwedów Elbląga. Odparte wojska wycofały się do Pasłęka.

1780- Zmarł Bernardo Belotto zwany Canaletto, włoski malarz, autor serii widoków
Warszawy i Wilanowa, nadworny malarz króla Augusta III w Dreźnie, a następnie
Stanisława Augusta w Warszawie. Warszawskie pejzaże były przeznaczone do osobnej
sali na Zamku Warszawskim, nazwanej potem Salą Canaletta. Do dziś zachowały się
24 płótna (ur. 30.10.1721).

1796- Zmarła 67-letnia caryca Katarzyna II (właśc. Sophie Friederike Auguste zu
Anhalt-Zerbst). Zachodni filozofowie podziwiali ją za mądrość, umiłowanie wiedzy
i sprzyjanie Oświeceniu. Zezwoliła szlachcie na handel chłopami i na zsyłanie
buntowników na Syberię, krwawo stłumiła bunty kozackie i chłopskie.
Uczestniczyła w rozbiorach Polski. Prawdopodobnie zgładziła swego męża, cara
Piotra III. Po śmierci Katarzyny carem został jej syn Paweł I, który panował do
1801 roku.

1839- Zmarł Ignacy Przybylski, urodzony w Reszlu ksiądz katolicki, pedagog,
matematyk i lingwista (znał biegle siedem języków). Autor podręczników
matematyki: „Arytmetyka z potrzebnymi przystosowaniami monet, miar i wag dla
Szkół Narodowych” (1818), „Jeometrya początkowa” (1823). Był m.in. rektorem
Szkoły Departamentowej w Kaliszu (1818 – 1824).

1852- W Reszkach koło Ostródy urodził się Michał Licznerski, propagator
czytelnictwa i książki polskiej na Warmii.

1869- Kanał Sueski został otwarty dla żeglugi morskiej.

1913- Urodził się Aleksander Bardini, aktor, reżyser teatralny i pedagog –
profesor PWST w Warszawie. Nauczał również na wydziale dramatycznym uniwersytetu
w Georgii (USA) i w Szkole Muzyczno-Dramatycznej w Sztokholmie. Był twórcą wielu
wybitnych inscenizacji klasyki światowej i polskiej (zm. 30.07.1995).

1913- Pierwszy statek przepłynął przez Kanał Panamski.

1917- Zmarł Auguste Rodin, francuski rzeźbiarz, nazywany „współczesnym Michałem
Aniołem”, twórca monumentalnych arcydzieł, określający się „spadkobiercą gotyku”
(ur. 12.11.1840).

1918- Powstało Ministerstwo Ochrony Kultury i Sztuki (obecne Ministerstwo
Kultury i Dziedzictwa Narodowego).

1929- W Bydgoszczy w rodzinie podoficera Wojska Polskiego urodził się Edmund
Piszcz, od 22 października 1988 roku biskup warmiński, a od 25 marca 1992 roku
pierwszy arcybiskup metropolita warmiński. Od 30 maja 2006 w stanie spoczynku.

1963- W Olsztynie bawił przejazdem amerykański pisarz John Steinbeck.

1989- Premier Tadeusz Mazowiecki przyjął rezygnację Sergiusza Rubczewskiego ze
stanowiska wojewody olsztyńskiego, który na tym stanowisku pracował 17 lat.

2003- Zmarła Zofia Rysiówna, jedna z najwybitniejszych aktorek, wielka
odtwórczyni ról tragicznych. Grała m.in. Amelię w „Mazepie”, Ofelię w „Hamlecie”
i Klitajmestrę w „Elektrze”. W 1996 roku uznana przez miesięcznik „Teatr” za
najlepszą polską aktorkę półwiecza (ur. 17.05.1920).

[gajowy555]

18 listopada

322 dzień roku.
Słońce w znaku Skorpiona wzeszło w Olsztynie o 7.10, zajdzie o 15.36. Dzień
potrwa 8 godzin i 26 minut, i będzie krótszy od najdłuższego w roku o 8 godzin i
40 minut.

Imieniny obchodzą: Agnieszka, Aniela, Karolina, Odon i Roman.

Urodzeni 18 listopada lubią dominować. Są wybitnie inteligentni, niezwykle
pracowici, cierpliwi i stali w uczuciach. Nie poddają się modzie ani nie
zmieniają zdania w zależności od sytuacji.

1542- Uchwalono ustawę o rządzie Prus Książęcych, tzw. Regimentsnottel.

1655- Początek oblężenia klasztoru paulinów na Jasnej Górze w Częstochowie przez
wojska szwedzkie. Na czele obrońców stanął przeor zakonu Augustyn Kordecki.
Oblężenie zakończyło się 26/27 grudnia.

1918- Józef Piłsudski powołał rząd niepodległej Polski z Jędrzejem Moraczewskim
jako premierem.

1922- Zmarł Marcel Proust, francuski pisarz, autor powieści „W poszukiwaniu
straconego czasu”, opowiadań, wierszy (ur. 10.07.1871).

1945- Na scenie Teatru im. S. Jaracza w Olsztynie odbyła się pierwsza premiera:
„Moralność pani Dulskiej” Gabrieli Zapolskiej.

1946- Ostatnie oddziały 5. Mazurskiej Brygady Saperów opuściły Ełk po wykonaniu
swego zadania – rozminowania terenu powiatu z pozostałości wojennych.

1965- Episkopat polski ogłosił list do episkopatu niemieckiego w sprawie
wzajemnego wybaczenia krzywd. Spotkał się on z ostrą reakcją władz PRL.

1966- Uroczyście oddano do użytku nowo wybudowany Wojewódzki Szpital Dziecięcy w
Olsztynie.

1993- Inauguracyjne posiedzenie Fundacji na Rzecz Muzeum w Elblągu. Za główny
cel fundacja postawiła sobie ratowanie historycznych zabytków kultury,
znajdujących się w zbiorach Muzeum.

1996- Zakłady Konfekcji Technicznej Lubawa S.A. zadebiutowały na Warszawskiej
Giełdzie Papierów Wartościowych.

2002- Zmarł James Coburn, amerykański aktor. Zagrał m.in. w filmach: „Patt
Garrett i Billy Kid”, „Siedmiu wspaniałych”, „Prywatne piekło”.

2005- W olsztyńskim Teatrze im. Stefana Jaracza rozpoczęły się dwudniowe obchody
jego 60-lecia oraz 80-lecia sceny dramatycznej w Olsztynie. Z tej okazji wydano
m.in. książkę Tadeusza Prusińskiego „Jest teatr w Olsztynie”.

[gajowy555]

19 listopada

323 dzień roku.
Słońce w znaku Skorpiona wzeszło w Olsztynie o 7.12, zajdzie o 15.35. Dzień
potrwa 8 godzin i 23 minuty, i będzie krótszy od najdłuższego w roku o 8 godzin
i 43 minut.

Imieniny obchodzą: Elżbieta, Faustyn i Seweryn.

Urodzeni 19 listopada mają duże zdolności praktyczne i wielkie ambicje. To silne
indywidualności. Z natury są szlachetni, wspaniałomyślni i bardzo uczuciowi.
Brak im jednak opanowania.

Święto narodowe Księstwa Monako.

1493- Krzysztof Kolumb odkrył Puerto Rico.

1557- Zmarła królowa Bona, żona Zygmunta Starego, córka księcia Mediolanu i
Izabeli Aragońskiej. Zasłynęła jako świetna administratorka. Była silną
indywidualnością, potomni i współcześni mają sprzeczne opinie o motywach jej
działań i zachowań. Według panującej wówczas opinii została otruta. Urodziła się
2 lutego 1494 roku.

1617- Zmarł Wendel Bodenhausen, właściciel pierwszej znaczącej drukarni w
dziejach Elbląga, działającej w latach 1604 – 1617. Z drukarni tej wyszło 38
druków, z których do dziś zachowało się 26. Poprzednikiem Bodenhausena był
Wolfgang Dietmar, który wydrukował pierwszy w Elblągu utwór – dzieło prawnicze
Albrechta Poelmanna (w 1558 r.).

1646- W Barczewie (wówczas Wartemborku) urodził się Andrzej Krüger, jezuita,
teolog i dr prawa kanonicznego. Wykładowca logiki, matematyki, fizyki,
metafizyki w Reszlu, Braniewie, Nieświeżu i w Akademii Wileńskiej. W latach 1696
– 1697 nadworny teolog biskupa warmińskiego Jana Stanisława Zbąskiego. Po
powrocie do Wilna m.in. wydał skrypt z wykładów filozofii, będący obowiązującym
podręcznikiem w Akademii Wileńskiej. Zmarł 4 lutego 1712 r. w Wilnie.

1808- Król Prus Fryderyk Wilhelm III podpisał tzw. ordynację miejską, czyli
opracowaną przez ministra Heinricha Karla von Steina ustawę o miastach –
początek reformy ustroju miast pruskich. Powrót do częściowego samorządu:
gospodarzem miasta została pochodząca z wyboru Rada Miejska, spośród której
wyłaniano organ władzy wykonawczej – magistrat. Wybrany nadburmistrz musiał być
zatwierdzony przez króla Prus. Reforma dotyczyła również swobód obywatelskich i
zawodowych. Była stopniowo wprowadzana do połowy XIX w. i przetrwała do 1924 r.,
kiedy to wprowadzono drobne zmiany uwzględniające dążenia drobnomieszczaństwa.

1816- Car Aleksander I wydał dyplom fundacyjny o utworzeniu Królewskiego
Uniwersytetu Warszawskiego, zwanego początkowo Szkołą Główną.

1828- Zmarł Franciszek Schubert, austriacki kompozytor, twórca pieśni
romantycznej. Skomponował m.in. 600 pieśni solowych, 8 symfonii, 6 uwertur i 15
kwartetów smyczkowych (ur. 31.01.1797).

1883- Zmarł Wilhelm Siemens, niemiecki inżynier, specjalista metalurgii i
elektryczności, wynalazca silnika parowego z regeneracją ciepła oraz pieca
martenowskiego.

1885- Urodził się Kazimierz Sosnkowski, generał, działacz niepodległościowy.
Przemierzył szlak bojowy I Brygady Legionów, był więziony w Magdeburgu razem z
Józefem Piłsudskim. W międzywojennej Polsce - minister spraw wojskowych, w
kampanii wrześniowej kierował połączonymi armiami „Karpaty” i „Kraków”. Po
śmierci Władysława Sikorskiego Naczelny Wódz Wojska Polskiego. Za krytykę
aliantów został zdymisjonowany w 1944 r. na żądanie Churchilla. Zmarł 11
października 1969 r.

1917- Urodziła się Indira Gandhi, indyjski polityk, premier w latach 1966-77 i
1980-84. Zginęła w zamachu 31 października 1984 roku.

1919- W Warszawie utworzono Mazurski Związek Ludowy. Na prezesa wybrano
Fryderyka Leyka, publicystę i jednego z pierwszych polskich agitatorów na
Mazurach, który przed prześladowaniami Niemców uciekł do Polski. W lutym 1920 z
Komisją Międzysojuszniczą wrócił na Mazury i rozbudowywał MZL w poszczególnych
powiatach. Współorganizował również Mazurski Bank Ludowy, który stał się
właścicielem wszystkich nieruchomości zakupionych dla celów plebiscytowych.

1942- Bruno Schulz został zastrzelony przez gestapo. Był pisarzem, grafikiem,
autorem „Sklepów cynamonowych” i „Sanatorium pod klepsydrą” (ur. 12.07.1892).

1969- W swym oficjalnym 909. meczu piłkarskim słynny brazylijski zawodnik Pele
strzelił swoją tysięczną bramkę.

1977 Zmarł Władysław Hańcza (właśc. Władysław Tosik), aktor i reżyser. Ukończył
polonistykę na Uniwersytecie Poznańskim oraz Szkołę Dramatyczną przy Teatrze
Polskim w Poznaniu (1929), tam też zaczynał karierę sceniczną. Grał m.in. w
filmach Jerzego Hoffmana „Pan Wołodyjowski” i „Potop”, Borynę w filmowej
adaptacji „Chłopów” Reymonta oraz Kargula w komedii „Sami swoi” (ur. 18.05.1905).

1994- W Górowie Iławeckim otwarto Muzeum Gazownictwa Warmii i Mazur.

1995- Zmarł Antoni Chętko, aktor Teatru im. S. Jaracza w Olsztynie od 1962 do
1988 roku (ur. 18.03.1917).

1998- W wypadku na autostradzie zginął 70-letni Alan Pakula, amerykański reżyser
i producent filmowy. Stworzył m.in. filmy: „Klute”, „Syndykat zbrodni”, „Wszyscy
ludzie prezydenta”, „Wybór Zofii”, „Czyż nie dobija się koni?”.

1999- Podpisanie w Stambule przez przedstawicieli 30. państw Organizacji
Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie (OBWE) układu o redukcji sił
konwencjonalnych w Europie (CFE).

[rita100]

"1919- W Warszawie utworzono Mazurski Związek Ludowy. Na prezesa wybrano
Fryderyka Leyka, publicystę i jednego z pierwszych polskich agitatorów na
Mazurach, który przed prześladowaniami Niemców uciekł do Polski. W lutym 1920 z
Komisją Międzysojuszniczą wrócił na Mazury i rozbudowywał MZL w poszczególnych
powiatach. Współorganizował również Mazurski Bank Ludowy, który stał się
właścicielem wszystkich nieruchomości zakupionych dla celów plebiscytowych."

[rita100]

"2005- W olsztyńskim Teatrze im. Stefana Jaracza rozpoczęły się dwudniowe
obchody jego 60-lecia oraz 80-lecia sceny dramatycznej w Olsztynie. Z tej okazji
wydano m.in. książkę Tadeusza Prusińskiego „Jest teatr w Olsztynie”.

[gajowy555]

20 listopada

324 dzień roku.
Słońce w znaku Skorpiona wzeszło w Olsztynie o 7.14, zajdzie o 15.33. Dzień
potrwa 8 godzin i 19 minut, i będzie krótszy od najdłuższego w roku o 8 godzin i
47 minut.

Imieniny obchodzą: Anatol, Edmund, Feliks i Rafał.

Urodzeni 20 listopada są wszechstronnie uzdolnieni. Na co dzień cechuje ich
prawość, życzliwość, dobra wola i uprzejmość. Brak im wytrwałości i konsekwencji
w tym co robią.

1412- Księżniczka mazowiecka Eufemia (Ofka), córka Siemowita IV, wzięła ślub z
księciem głogowskim Bolesławem I.

1648- Jan II Kazimierz Waza został obrany królem Rzeczypospolitej po śmierci
brata, Władysława IV Wazy. Koronowany został 17 stycznia 1649 r. w katedrze
wawelskiej przez arcybiskupa gnieźnieńskiego i prymasa Polski, Macieja
Łubieńskiego. W maju władca poślubił wdowę po swym bracie, księżniczkę francuską
Ludwikę Marię Gonzagę.

1656- Elektor brandenburski Fryderyk Wilhelm podpisał traktat ze Szwedami,
którzy w lipcu 1655 r. najechali Polskę i w krótkim czasie opanowali większość
terytorium Rzeczypospolitej, w tym Prusy Książęce i Warmię. Król szwedzki Karol
Gustaw uznał suwerenność elektora w Prusach Książęcych i na Warmii.

1709- We Fromborku zmarł Wawrzyniec Nycz, kanonik fromborski i dobromiejski,
prawnik.

1809- W Różyńsku koło Pisza urodził się Henryk Surmiński, kaznodzieja
polsko-ewangelicki, tłumacz, współpracownik Gustawa Gizewiusza.

1873- Miasta Buda i Peszt zostały połączone i utworzyły stolicę Węgier – Budapeszt.

1900- W Bronowicach pod Krakowem odbył się ślub poety Lucjana Rydla z Jadwigą
Mikołajczykówną. Uroczystość zainspirowała jednego z weselnych gości,
31-letniego Stanisława Wyspiańskiego, do napisania dramatu „Wesele”,
wystawionego w Krakowie w 1901 roku.

1903- Zmarł Bernard Gabrielewicz, dziennikarz, ostatni redaktor „Gazety
Ludowej”, wychodzącej w latach 1896 – 1901 w Ełku, a później, do 1902 w
Szczytnie, założonej przez konspiracyjny komitet niesienia pomocy Mazurom,
Kaszubom i Ślązakom, potem będącej organem Mazurskiej Partii Ludowej. Stawała w
obronie chłopów, wyzyskiwanych przez junkrów pruskich. Wskazywała na potrzebę
zachowania języka narodowego, lecz także na potrzebę dochowania wierności
państwu niemieckiemu i cesarzowi. Mimo to spotykała się z szykanami ze strony
władz pruskich.

1910- Na stacyjce Astapowo zmarł na zapalenie płuc 82-letni Lew Tołstoj,
rosyjski pisarz, autor m.in. powieści „Wojna i pokój”, „Anna Karenina” i
„Zmartwychwstanie”, za którą został ekskomunikowany w 1901 r. przez Synod
Rosyjskiej Cerkwi Prawosławnej. Bohaterowie jego utworów nieustannie poszukiwali
prawdy i sensu życia.

1925- Zmarł Stefan Żeromski, pisarz, współtwórca i pierwszy prezes Związku
Zawodowego Literatów Polskich, założyciel polskiego oddziału PEN-Clubu, autor
opowiadań, nowel i dramatów, poruszających problemy narodowe i społeczne XIX i
początków XX wieku. Spośród jego powieści zostały sfilmowane „Popioły”, „Dzieje
grzechu” i „Wierna rzeka” (ur. 14.10.1864).

1945- W związku z uruchomieniem w Ełku elektrowni dowództwo miejscowego
garnizonu nakazało oszczędzać energię elektryczną w budynkach koszarowych.

1945- W Norymberdze rozpoczął się proces niemieckich zbrodniarzy wojennych.

1954- W Warszawie utworzono Akademię Teologii Katolickiej, obecnie Uniwersytet
im. Kardynała Stefana Wyszyńskiego.

1965- Ostatni dzień kursowania tramwajów w Olsztynie.

1996- Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji przyznała koncesję ostródzkiemu Radiu
Mazury.

1998- Urodzony w Ełku niemiecki pisarz Siegfried Lenz odebrał w Toruniu nagrodę
literacką imienia Samuela Lindego, przyznaną mu za wkład w budowanie pojednania
polsko-niemieckiego. Największym jego międzynarodowym sukcesem okazała się
(później zekranizowana) powieść „Lekcja języka niemieckiego”, przetłumaczona na
19 języków (o moralnych konfliktach w faszystowskich Niemczech). Na ekran
przeniesiono również inną jego powieść – „Heimatmuseum”, wydaną w Polsce w 1991
roku jako „Muzeum ziemi ojczystej”.

1999- Zmarł Gwidon Miklaszewski, rysownik, satyryk, ilustrator książek i
podręczników szkolnych, współpracownik m.in. „Expressu Wieczornego”, w którym od
1948 r. publikował cykl rysunkowy „Nasza Syrenka”. Współpracował także z
„Dziennikiem Zachodnim”. Laureat wielu nagród, w 1985 roku otrzymał „Order
Uśmiechu” (ur. 12.08.1912).

2000- Zmarł Wiaczesław Kotienoczkin, twórca słynnego rosyjskiego filmu
rysunkowego „Nu, pogodi”o przygodach gamoniowatego wilka i sprytnego zająca),
najbardziej znanej i lubianej za granicą rosyjską kreskówki dla dzieci.

2004- Zmarł 33-letni Marcin Pawłowski, dziennikarz telewizji TVN. Pracował jako
reporter i prowadzący „Fakty”. Zajmował się problematyką polityczną i społeczną.
Relacjonował m.in. pielgrzymkę do Polski Jana Pawła II oraz amerykański atak na
Irak. Od 2002 chorował na chorobę nowotworową. Leczył się m.in. w Szwajcarii.
Latem 2004 po dłuższej nieobecności kilkakrotnie prowadził „Fakty”. Ostatni raz
na wizji pojawił się 10 września 2004 roku.

[rita100]

1965- Ostatni dzień kursowania tramwajów w Olsztynie.

[gajowy555]

No jó, dawajta pozór, bo dzisioj je Swatowy Dziań Zyczliwości, tak bóńdźta no
wszystach życzliwe, choc dzisioj...

21 listopada

325 dzień roku.
Słońce w znaku Skorpiona wzeszło w Olsztynie o 7.15, zajdzie o 15.32. Dzień
potrwa 8 godzin i 17 minut, i będzie krótszy od najdłuższego w roku o 8 godzin i
49 minut.

Imieniny obchodzą: Regina, Janusz i Konrad.

Urodzeni 21 listopada mają zdolności naukowe, szczególnie w przedmiotach
ścisłych. Cechuje ich daleko posunięty idealizm i uduchowienie. Dużą rolę w ich
życiu odgrywają uczucia. Nie dążą do dominującej pozycji w swoim środowisku. Są
sentymentalni i łatwo ulegają wpływom innych.

Światowy Dzień Pozdrowienia – „World Hallo Day" (światowy dzień życzliwości),
obchodzony od 1973 roku z inicjatywy amerykańskich studentów, braci Briana i
Michaela McCormack.


1315- Wielki mistrz krzyżacki nadał elbląskiemu szpitalowi Św. Ducha wieś
Rychliki, leżącą niedaleko Pasłęka.

1496- Książę saski Jerzy Brodaty poślubił Barbarę Jagiellonkę, polską królewnę,
córkę Kazimierza Jagiellończyka.

1515- Ślub królewny Elżbiety, córki Kazimierza Jagiellończyka z Fryderykiem II,
księciem legnicko-brzeskim z domu Piastów.

1783- Pierwszy lot człowieka balonem. Jean Pilatre de Rozier i markiz d'Arlandez
przelecieli nad Paryżem w ciągu 25 minut osiem kilometrów, osiągając pułap 300
metrów.

1844- Zmarł Iwan Kryłow, rosyjski bajkopisarz, dramaturg, publicysta i satyryk.

1893- W Zielonym Grądzie koło Szczytna urodził się Jan Dopatka, członek Związku
Polaków w Niemczech, poeta piszący po polsku i po niemiecku (np. tom wierszy „U
skraju lasu”, w latach 1920-33 publikował swe utwory w niemieckiej prasie
królewieckiej (zm. 1976).

1927- Zmarł Tadeusz Maciej Dykier, ksiądz katolicki, dziekan generalny Polskich
Sił Zbrojnych byłego Zaboru Pruskiego, działacz plebiscytowy.

1939- Władze niemieckie zamknęły wszystkie średnie szkoły ogólnokształcące w
okręgu krakowskim.

1947- Rozporządzeniem Rady Ministrów został utworzony Białowieski Park Narodowy,
najstarszy PN w Polsce, w 1977 roku uznany za światowy Rezerwat Biosfery. Dwa
lata później UNESCO wpisało BPN na Światową Listę Dziedzictwa Ludzkości.

1956- Na fali tzw. październikowej odwilży rozpoczęła działalność Wojewódzka
Komisja Rehabilitacyjna przy Komitecie Wojewódzkim PZPR w Olsztynie.

1966- Zmarł Adolf Edward Szymański, ekonomista i prawnik, publicysta, mazurski
działacz społeczno-narodowy, współpracownik „Gazety Mazurskiej”, „Mazura” i
„Mazurskiego Przyjaciela Ludu”.

2006- Dziś mija pierwsza rocznica katastrofy w kopalni "Halemba" w Rudzie
Śląskiej. Dokładnie rok temu w wybuchu metanu i pyłu węglowego w pobliżu
likwidowanej ściany wygobywczej 1030 metrów pod ziemią zginęło 23 górników.
Najmłodsza ofiara katastrofy miała 21 lat, najstarsza - 59 lat. Była to
największa tragedia w polskim górnictwie od blisko 30 lat.

[rita100]

"1956- Na fali tzw. październikowej odwilży rozpoczęła działalność Wojewódzka
Komisja Rehabilitacyjna przy Komitecie Wojewódzkim PZPR w Olsztynie."

I zrehabilitowano Karola Małłka

[gajowy555]

22 listopada

326 dzień roku.
Słońce w znaku Skorpiona wzeszło w Olsztynie o 7.17, zajdzie o 15.31. Dzień
potrwa 8 godzin i 14 minut, i będzie krótszy od najdłuższego w roku o 8 godzin i
52 minuty.

Imieniny obchodzą: Cecylia, Marek i Stefan.

Urodzeni 22 listopada mają umysł analityczny. Odznaczają się silną wolą i
krytycznym zmysłem. Z natury są szlachetni, szczerzy i uczuciowi. Z drugiej
strony, w ich zachowaniu widoczna jest pycha i władczość.


1827- Urodził się Karol Estreicher, bibliograf, historyk literatury i teatru,
twórca „Bibliografii Polskiej”, rejestrującej całe polskie piśmiennictwo od XV
do XIX wieku (zm. 9.09.1908).

1864- Otwarcie w Warszawie mostu im. Stanisława Kierbedzia.

1890- Urodził się Charles de Gaulle, francuski generał, mąż stanu, prezydent
Republiki Francuskiej w latach 1958-69 (zm. 9.11.1970).

1894- Oddanie do użytku drugiego torowiska na linii kolejowej Ełk – Korsze.

1895- W Elblągu uroczyście oddano do użytku dwie jednotorowe linie tramwajowe o
łącznej długości 3,88 km. Linia nr 1 prowadziła od dworca kolejowego obecnymi
ulicami Grunwaldzką, 3 Maja, 1 Maja, Kowalską, Starym Rynkiem do przystani nad
rzeką Elbląg. Linia nr 2 – od Placu Słowiańskiego, Kowalską, Starym Rynkiem pod
Bramą Targową, Stoczniową, Królewiecką do rogu z ul. Płk Dąbka.

1905- W Stanclewie koło Reszla urodził się Jan Lubomirski, działacz
kulturalno-oświatowy, nauczyciel muzyki, folklorysta, honorowy obywatel
Olsztyna. W okresie międzywojennym działacz ruchu polskiego na Warmii, prowadził
chóry w kołach młodzieży (w ramach Związku Towarzystw Młodzieży w Prusach
Wschodnich), redagował pismo „Życie Młodzieży”, wydawał śpiewniki regionalne.
Więzień obozu koncentracyjnego w Sachsenhausen. W 1969 roku wydał (ze
Stanisławem Markiewiczem) opracowanie „Pieśni Warmii i Mazur” (zm. 30.06.1997).

1913- Urodził się Benjamin Britten, brytyjski kompozytor, twórca m.in. „Symfonii
wiosennej” i „Śmierci w Wenecji” (zm. 3.12.1976).

1916- Zmarł Jack London (właśc. John Griffith Chaney), pisarz amerykański, autor
powieści i opowiadań o zabarwieniu przygodowym i autobiograficznym, ukazujących
samotną walkę człowieka z panującym porządkiem społecznym, losem i siłami
przyrody, m.in. „Wilk morski”, „Zew krwi”, „Biały Kieł” i „Martin Eden”. Samouk.
Był gazeciarzem, trampem, kłusownikiem, marynarzem, poszukiwaczem złota w
Klondike i reporterem. Codziennie starał się zapisywać minimum tysiąc słów (ur.
12.01.1876).

1918- Józef Piłsudski i premier Jędrzej Moraczewski podpisali dekret
proklamujący Polskę republiką i powierzający najwyższą władzę w Rzeczpospolitej
Polskiej Piłsudskiemu do czasu zwołania Sejmu Ustawodawczego.

1939- Siedziba rządu polskiego została przeniesiona do Angers we Francji.

1946- Z Olsztyna wyjechał ostatni transport ludności niemieckiej.

1948- Pracownicy magistratu w Ełku rozpoczęli umieszczać na budynkach nowe
jednolite tablice z nazwami ulic. Ostatnie zawisły 27 listopada.

1963- W zamachu w Dallas zginął 46-letni John Fitzgerald Kennedy, 35. prezydent
Stanów Zjednoczonych. Urzędował od 1961 roku. Należał do bogatej, irlandzkiej z
pochodzenia rodziny Kennedy. W latach 1947 – 1960 kongresman i senator
reprezentujący rodzinny stan Massachusetts.

1966- Polski zespół „Niebiesko-Czarni” został laureatem pierwszej nagrody na
festiwalu tzw. mocnego uderzenia w Paryżu.

1989- Miss Polonia Aneta Kręglicka zdobyła tytuł Miss World.

1991- Zmarł Jerzy Krzysztoń, długoletni redaktor techniczny „Gazety Olsztyńskiej”.

1999- W zmienionej szacie graficznej ukazała się „Gazety Olsztyńskiej”. Dziennik
zmniejszył o połowę format oraz wprowadził kolory w wydaniu codziennym.

[rita100]

1946- Z Olsztyna wyjechał ostatni transport ludności niemieckiej.

[gajowy555]

23 listopada

327 dzień roku.
Słońce w znaku Strzelca wzeszło w Olsztynie o 7.19, zajdzie o 15.29. Dzień
potrwa 8 godzin i 10 minut, i będzie krótszy od najdłuższego w roku o 8 godzin i
56 minut.

Imieniny obchodzą: Adela, Felicyta, Klementyna i Klemens.

Urodzeni 23 listopada są bardzo inteligentni i mają zamiłowania artystyczne.
Odznaczają się pewnością charakteru i taktem. Istotną rolę w ich życiu odgrywają
uczucia.

1876- Urodził się Manuel de Falla, kompozytor hiszpański, autor baletów, oper,
utworów symfonicznych, fortepianowych i pieśni (zm. 14.11.1946).

1892- W Gietrzwałdzie zmarł Józef Lorkowski, ludowy rzeźbiarz warmiński.

1905- W Olsztynie urodziła się Ingrid Wagner-Andersson, niemiecka malarka i
graficzka, która opuściła Prusy Wschodnie w 1941 r. W jej twórczości pojawiały
się często motywy warmińskie.

1933- Urodził się Krzysztof Penderecki, kompozytor, wybitny przedstawiciel
polskiej awangardy muzycznej, autor utworów orkiestrowych, wokalnych i oper. Do
najbardziej znanych należą: tren – „Ofiarom Hiroszimy”, „Stabat Mater”, „Pasja
według św. Łukasza”, oratorium pamięci zamordowanych w Oświęcimiu – „Dies Irae”,
opery: „Diabły z Loudun”, „Raj utracony” i „Czarna maska” oraz „Kosmogonia” i
„Jutrznia”.

1960- W Wielkiej Brytanii zniesiono obowiązkową służbę wojskową.

1971- W Remet Gan w Izraelu zmarł ostatni elbląski rabin (1925 – 1939) –
Siegbert Neufeld. Synagoga żydowska oraz cmentarz wyznaniowy znajdowały się u
zbiegu ulic Brzeskiej i Browarnej. Przed prześladowaniami przez nazistów
mieszkało w Elblągu ok. pięciuset Żydów.

1982- W Krakowie odsłonięto pomnik Stanisława Wyspiańskiego, dłuta Mariana
Koniecznego.

1987- W Olsztynie uruchomiono dwie nowe linie komunikacji miejskiej, łączące
osiedle Pieczewo z dworcem głównym.

1987- Zmarł hrabia Otfried Finckenstein, pisarz niemiecki pochodzący z Prus
Wschodnich, autor m in. „U źródeł życia” i powieści „Matka”.

2002- Studencka Agencja Fotograficzna „Jamnik”, działająca przy Uniwersytecie
Warmińsko-Mazurskim, obchodziła 35-lecie. Z tej okazji ukazał się pamiątkowy
album z pracami jej członków, przygotowany przez Jerzego Olaka i olsztyńską
Pracownię Wydawniczą „ElSet”.

2003- W muzeum Dom Gazety Olsztyńskiej po raz pierwszy publicznie pokazano
rękopisy Mikołaja Kopernika: „Lokacja łanów opuszczonych” i „Inwentarz dóbr
zamku olsztyńskiego” ze zbiorów Archiwum Archidiecezji Warmińskiej.

[rita100]

1905- W Olsztynie urodziła się Ingrid Wagner-Andersson, niemiecka malarka i
graficzka, która opuściła Prusy Wschodnie w 1941 r. W jej twórczości pojawiały
się często motywy warmińskie.

[rita100]

1987- Zmarł hrabia Otfried Finckenstein, pisarz niemiecki pochodzący z Prus
Wschodnich, autor m in. „U źródeł życia” i powieści „Matka”.

[gajowy555]

No jó, bez łykend zaległości mowam, chtóre zaroz nadrobziwam...

24 listopada

328 dzień roku.
Słońce w znaku Strzelca wzeszło w Olsztynie o 7.21, zajdzie o 15.28. Dzień
potrwa 8 godzin i 7 minut, i będzie krótszy od najdłuższego w roku o 8 godzin i
59 minut.

Imieniny obchodzą: Flora, Aleksandra, Andrzej, Jan i Roman.

Urodzeni 24 listopada są niezwykle aktywni i przedsiębiorczy, lubią przy tym
niezależność. Bywają kłótliwi i często zmieniają zdanie.

1632- Urodził się Benedictus Baruch de Spinoza, niderlandzki filozof pochodzenia
żydowskiego, autor „Etyki”. Stworzył system filozoficzny oparty na pojęciu
jednej, wiecznej i wszechogarniającej substancji zwanej naturą lub bogiem. Jego
filozofię cechowały racjonalizm i indywidualizm, determinizm oraz tendencje
panteistyczne i materialistyczne. W etyce głosił moralność autonomiczną (zm.
21.02.1677).

1642-Niderlandzki żeglarz Abel Tasman (1603 – 1659) odkrył wyspę położoną przy
południowo-wschodnich wybrzeżach Australii, którą dla upamiętnienia odkrywcy
nazwano Tasmanią.

1838- W Paryżu na wniosek Jana Ursyna Niemcewicza powstała Biblioteka Polska.
Prezesem został Adam Jerzy Czartoryski, a dyrektorem Karol Sienkiewicz.

1868-Urodził się Scott Joplin, murzyński pianista i kompozytor, zwany królem
ragtimów, jego przebój „The Entertainer” wykorzystano w filmie „Żądło” (zm.
1.04.1917).

1875- Urodził się Xawery Dunikowski, rzeźbiarz, malarz, pedagog, autor rzeźb:
„Macierzyństwo” oraz cyklów: „Kobieta brzemienna”, „Głowy wawelskie”, pomników:
Czynu Powstańczego na Górze św. Anny, Powstańców Warszawy, Józefa Dietla w
Krakowie, Wdzięczności żołnierzom Armii Czerwonej w Olsztynie, obrazów:
„Oświęcim”, „Kaktusy”, „Baby nieborowskie”, autor portalu kościoła jezuitów w
Krakowie (zm. 26.01.1964).

1891- Urodziła się Maria Pawlikowska-Jasnorzewska, poetka, dramatopisarka.
Związana z poetycką grupą „Skamander”, tworzyła subtelne liryki głównie miłosne.
Wydała m.in. zbiory wierszy: „Niebieskie migdały”, „Pocałunki”, „Baba dziwo”.
Córka malarza Wojciecha Kossaka i siostra pisarki Magdaleny Samozwaniec (zm.
9.07.1945).

1908- Urodził się Aleksander Ford, reżyser filmowy, autor m.in. „Ulicy
Granicznej” , „Młodości Chopina”, „Piątki z ulicy Barskiej” (1954 – nagroda na
Międzynarodowym Festiwalu Filmowym w Cannes za reżyserię) i „Krzyżaków”. W 1968
roku w wyniku antysemickiej nagonki wyemigrował za granicę – do Izraela, potem
mieszkał w Danii. Zmarł samobójczą śmiercią 4 kwietnia 1980 roku.

1918- W Olsztynie powstała Warmińska Rada Ludowa, ośrodek politycznego ruchu
polskiego w Prusach Wschodnich. Jej przewodniczącym został ks. Walenty
Barczewski z Brąswałdu, wiceprezesem Andrzej Czeczka, rolnik z Łańska, a
sekretarzem – red. Stanisław Nowakowski. Rada powiększała wciąż swój skład
osobowy, miała ekspozyturę w Biskupcu Reszelskim oraz kilkudziesięciu mężów
zaufania we wsiach warmińskich.

1969- Zmarł Alojzy Śliwa, działacz plebiscytowy, poeta ludowy, redaktor, z
zawodu krawiec. Współzałożyciel „Słowa na Warmii i Mazurach”, autor felietonów
„Kuba spod Gietrzwałdu gada” i książki „Spacerkiem po Olsztynie”. Patronuje
jednej z ważniejszych olsztyńskich ulic (ur. 16.02.1885).

1991- Zmarł Freddie Mercury (właśc. Farrokh Bulsara), kompozytor i wokalista,
lider brytyjskiej grupy Queen. Jego prochy wrzucono do Jeziora Genewskiego, a w
szwajcarskim Montreux postawiono mu pomnik. W 2006 roku ustanowiono nagrodę jego
imienia. Jako pierwsi dostali ją członkowie zespołu The Who (ur. 5.09.1946).

1999- Ciąg spacerowy nad Łyną w Olsztynie otrzymał nazwę Alei Gelsenkirchen,
niemieckiego partnerskiego miasta stolicy Warmii i Mazur.

2000- W dawnej synagodze w Barczewie otwarto Galerię Sztuki

2000- Po wieloletnich staraniach rodziny dr. Bernharda Hönera, naczelnego
lekarza szpitala w Olsztynie podczas II wojny światowej, przy olsztyńskim
Szpitalu Miejskim odsłonięto obelisk poświęcony jego pamięci.

2001- Z inicjatywy red. Ewy Domaradzkiej z Radia Olsztyn odbył się I Wojewódzki
Zjazd Środowisk Kobiecych.

[gajowy555]

25 listopada

329 dzień roku.
Słońce w znaku Strzelca wzeszło w Olsztynie o 7.22, zajdzie o 15.27. Dzień
potrwa 8 godzin i 5 minut, i będzie krótszy od najdłuższego w roku o 9 godzin i
minutę.

Imieniny obchodzą: Katarzyna, Maria, Erazm, Jozafat i Józef.

Urodzonych 25 listopada cechuje głębokie poczucie sprawiedliwości i obiektywizm.
To osoby o szlachetnym charakterze, życzliwe otoczeniu i otwarte na wszelkie
nowości. Chętnie pomagają innym.

1426- W Elblągu odbyła się narada biskupów pruskich na temat zagrożenia Prus
husytyzmem. Zorganizował ją wielki mistrz krzyżacki Paul Bellitzer von Russdorff.

1599- Uroczyste oddanie do użytku nowego budynku Gimnazjum Elbląskiego. W 1553
r. powstała w Elblągu protestancka szkoła średnia, zorganizowana przez wybitnego
humanistę i pedagoga holenderskiego, Wilhelma van der Voldergraft, zwanego z
grecka Gnapheusem. Po latach inny rektor szkoły, Mylius, wybudował nową siedzibę
gimnazjum na fundamentach poprzedniej. Obiekt, nieznacznie przebudowany w 1808
r., przetrwał do dziś, obecnie mieści się w nim muzeum.

1795- Abdykował ostatni król Polski, Stanisław August Poniatowski, syn
Stanisława Poniatowskiego i Konstancji z Czartoryskich. Zmarł trzy lata później
w Petersburgu.

1881- Urodził się Angelo Giuseppe Roncalli, od 1958 r. papież Jan XXIII,
inicjator zwołania II Soboru Watykańskiego, autor programu odnowy życia
kościelnego oraz pojednania z innymi Kościołami chrześcijańskimi (zm. 3.06.19630).

1965- Zmarł Karol Pentowski, działacz plebiscytowy, autor tomu wspomnień
„Pamiętnik Mazura”.

1969- John Lennon zwrócił królowej Elżbiecie Order Imperium Brytyjskiego na znak
protestu przeciwko popieraniu przez Wielką Brytanię amerykańskiej interwencji w
Wietnamie.

1990- W Polsce odbyła się pierwsza tura wyborów prezydenckich, która nie
przyniosła rozstrzygnięcia. Do drugiej tury przeszli Lech Wałęsa oraz Stanisław
Tymiński. 9 grudnia na prezydenta został wybrany Lech Wałęsa.

1991- Uroczysta sesja inauguracyjna Sejmu I kadencji.

1992- Czechosłowackie Zgromadzenie Federalne przyjęło ustawę o rozwiązaniu
republiki Czechosłowacji i podziale państwa na dwie niezależne republiki: Czechy
i Słowację. Ustawa weszła w życie 1 stycznia 1993 roku.

2001- Zmarł Wiesław Bracław, olsztyński żeglarz, bojerowy mistrz Polski juniorów
(1962, 1964) i seniorów (1974), olimpijczyk (1968).

[gajowy555]

26 listopada

330 dzień roku.
Słońce w znaku Strzelca wzeszło w Olsztynie o 7.24, zajdzie o 15.26. Dzień
potrwa 8 godzin i 2 minuty, i będzie krótszy od najdłuższego w roku o 9 godzin i
4 minuty.

Imieniny obchodzą: Delfina, Konrad, Lechosław i Leon.

Urodzeni 26 listopada są osobami o wielkiej pewności siebie i silnym
charakterze, konsekwentnymi w działaniu. W osiąganiu wyznaczonych celów pomaga
im z jednej strony rozwaga, z drugiej – ostrożność. Ich wadą jest zbytnia
wojowniczość i zuchwałość.

1609- Zmarł Fryderyk Bartsch, urodzony w Braniewie jezuita, teolog, filozof,
kaznodzieja, kapelan wojskowy.

1855- W Stambule w Turcji zmarł Adam Mickiewicz, najwybitniejszy poeta polski,
romantyk, rzecznik idei społecznych, narodowowyzwoleńczych i mesjanistycznych,
filomata, autor m.in. „Ody do młodości”, „Konrada Wallenroda”, „Dziadów” i „Pana
Tadeusza” oraz przypowieści moralno-politycznej „Księgi narodu polskiego i
pielgrzymstwa polskiego” (ur. 24.12.1798).

1872- Pierwszy pociąg wjechał na stację olsztyńską. Uruchomiono połączenie
kolejowe Olsztyn – Czerwonka.

1889- W Sząbruku koło Olsztyna urodził się Franciszek Rydziewski, ksiądz
katolicki, pedagog i działacz społeczny.

1889- Elbląski magistrat nie zgodził się na powiększenie obszaru miasta o Zawadę
(Pangritz Kolonie), podmiejską osadę zamieszkałą głównie przez robotników z
elbląskich firm przemysłowych. Władze miasta obawiały się przejęcia na siebie
nadmiernych zobowiązań przy nikłych wpływach z podatków.

1902- Urodził się Stanisław Flis, lekarz, jeden z pionierów powojennej służby
zdrowia w Olsztynie, wieloletni dyrektor miejscowego Szpitala Kolejowego.

1926- Zmarł John Moses Browning, amerykański wynalazca pistoletu automatycznego
(7,65 mm). Urodził się 21 stycznia 1855 roku.

1938- Urodziła się Tina Turner (właśc. Anna Mae Bullock), gwiazda amerykańskiej
piosenki rockowej, kompozytorka, autorka tekstów.

1949- Powołano Miejskie Przedsiębiorstwo Remontowo-Budowlane w Olsztynie.

1962- W nowym gmachu przy pl. Kazimierza Jagiellończyka rozpoczął działalność
Elbląski Dom Kultury.

1970- Uroczyście oddano do użytku Szpital Wojewódzki w Olsztynie.

1986- Do Olsztyna przyjechał pierwszy pociąg elektryczny. Była to jazda próbna
przed uruchomieniem trakcji elektrycznej.

1997- Krzyżową Górę koło Lidzbarka Warmińskiego kupiła na przetargu olsztyńska
firma turystyczna Mazur-Tourist. Zapłaciła 897 310 zł.

1998- W wieku 63 lat zmarła Marzena Lipecka, długoletnia (od 1965 r.)
dziennikarka Radia Olsztyn. Przez wiele lat kierowała redakcjami: literacką i
publicystyczno-informacyjną. W 1991 r. przeszła na emeryturę, ale nadal tworzyła
audycję „Z archiwalnych półek”. Za osiągnięcia w pracy radiowej została
odznaczona Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski i Złotym Krzyżem Zasługi.

[rita100]

1998- W wieku 63 lat zmarła Marzena Lipecka, długoletnia (od 1965 r.)
dziennikarka Radia Olsztyn. Przez wiele lat kierowała redakcjami: literacką i
publicystyczno-informacyjną. W 1991 r. przeszła na emeryturę, ale nadal tworzyła
audycję „Z archiwalnych półek”. Za osiągnięcia w pracy radiowej została
odznaczona Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski i Złotym Krzyżem Zasługi.
----------
Pewno znała Maryne Okancko-Bromkowo

[rita100]

1965- Zmarł Karol Pentowski, działacz plebiscytowy, autor tomu wspomnień
„Pamiętnik Mazura”.

[rita100]

1969- Zmarł Alojzy Śliwa, działacz plebiscytowy, poeta ludowy, redaktor, z
zawodu krawiec. Współzałożyciel „Słowa na Warmii i Mazurach”, autor felietonów
„Kuba spod Gietrzwałdu gada” i książki „Spacerkiem po Olsztynie”. Patronuje
jednej z ważniejszych olsztyńskich ulic (ur. 16.02.1885).

[gajowy555]

1875- Urodził się Xawery Dunikowski, rzeźbiarz, malarz, pedagog, autor
rzeźb:„Macierzyństwo” oraz cyklów: „Kobieta brzemienna”, „Głowy wawelskie”,
pomników:Czynu Powstańczego na Górze św. Anny, Powstańców Warszawy, Józefa
Dietla w Krakowie, Wdzięczności żołnierzom Armii Czerwonej w
Olsztynie,obrazów:„Oświęcim”,„Kaktusy”,„Baby nieborowskie”, autor portalu
kościoła jezuitów w Krakowie (zm. 26.01.1964).
- łobaczta, "Szubienice" tyż wyrychtowoł

1918- W Olsztynie powstała Warmińska Rada Ludowa, ośrodek politycznego ruchu
polskiego w Prusach Wschodnich. Jej przewodniczącym został ks. Walenty
Barczewski z Brąswałdu, wiceprezesem Andrzej Czeczka, rolnik z Łańska, a
sekretarzem – red. Stanisław Nowakowski. Rada powiększała wciąż swój skład
osobowy, miała ekspozyturę w Biskupcu Reszelskim oraz kilkudziesięciu mężów
zaufania we wsiach warmińskich.

[gajowy555]

1872- Pierwszy pociąg wjechał na stację olsztyńską. Uruchomiono połączenie
kolejowe Olsztyn – Czerwonka.

1889- W Sząbruku koło Olsztyna urodził się Franciszek Rydziewski, ksiądz
katolicki, pedagog i działacz społeczny.

1986- Do Olsztyna przyjechał pierwszy pociąg elektryczny. Była to jazda próbna
przed uruchomieniem trakcji elektrycznej.

[gajowy555]

Łobaczta, łuż mowam dziań krótszy ło łosiam godzin...

27 listopada

331 dzień roku.
Słońce w znaku Strzelca wzeszło w Olsztynie o 7.26, zajdzie o 15.25. Dzień
potrwa 7 godzin i 59 minut, i będzie krótszy od najdłuższego w roku o 9 godzin i
7 minut.

Imieniny obchodzą: Franciszek, Walerian i Wirgiliusz.

Urodzeni 27 listopada odznaczają się wyjątkową intuicją. Mają duże poczucie
własnej wartości i wiarę we własne siły. Cieszą się niekwestionowanym
autorytetem w swoim środowisku, ale ich stosunek do najbliższych jest
niejednoznaczny. Z jednej strony jest w nich dużo wrażliwości, z drugiej
natomiast zuchwałość, a nawet despotyzm.

8 rok p.n.e- Zmarł Horacy (Quintus Horatius Flaccus), poeta, jeden z
największych liryków rzymskich.

1737- Uroczyste obchody 500–lecia założenia Elbląga. Z tej okazji wystawiono
przygotowaną przez uczniów i profesorów gimnazjum operę „Hermann von Balk”,
której libretto napisał rektor gimnazjum Seyler, a muzykę zaproszony specjalnie
na tę okoliczność do Elbląga 42-letni Jerzy Fryderyk Haendel.

1806- Wojska cesarza Napoleona Bonaparte wkroczyły do Poznania.

1812- Dramatyczna przeprawa resztek Wielkiej Armii Napoleona przez Berezynę, w
odwrocie spod Moskwy.

1895- Została ustanowiona Nagroda Nobla. W swoim testamencie Alfred Nobel
postanowił, że pieniądze, które zdobył głównie dzięki wynalezieniu dynamitu,
mają zostać przeznaczone na ufundowanie nagrody, która pomoże w zachowaniu
pokoju i dobrobytu na świecie.

1918- W Olsztynie urodził się Georg Hermanowski, niemiecki pisarz, tłumacz,
autor m.in. przewodników po Prusach Wschodnich.

1942- Urodził się Jimi Hendrix (właśc. James Marshall Hendrix), amerykański
wokalista i gitarzysta bluesowy oraz rockowy, kompozytor, autor tekstów i
producent nagrań. Uważany jest za największego muzyka rockowego wszechczasów
(zm.18.09.1970).

1948- W Krakowie powstał pierwszy klub jazzowy.

1956- W Olsztynie powstało Stowarzyszenie Społeczno-Kulturalne „Pojezierze” z
Hieronimem Skurpskim jako prezesem.

1956- Elżbieta Krzesińska zdobyła złoty medal na Olimpiadzie w Melbourne w skoku
w dal.

1981- W Warszawie został przekazany do użytku most im. generała Stefana
Roweckiego-„Grota”.

1988- Zmarł prof. dr Zygmunt Tomaszewski, wieloletni kierownik Pracowni Roślin
Pastewnych Akademii Rolniczo-Technicznej w Olsztynie, twórca wielu odmian roślin
pastewnych.

1992- Zmarł Jan Legowicz, filozof, profesor Uniwersytetu Warszawskiego, autor
m.in. „Zarysu historii filozofii”, „Historii filozofii średniowiecznej Europy
Zachodniej” (ur. 9.08.1909).

1995- Zmarł Tadeusz Pstrągowski, wieloletni prezes Okręgowej Komisji
Arbitrażowej w Olsztynie.

[rita100]

1918- W Olsztynie urodził się Georg Hermanowski, niemiecki pisarz, tłumacz,
autor m.in. przewodników po Prusach Wschodnich.

[rita100]

1956- W Olsztynie powstało Stowarzyszenie Społeczno-Kulturalne „Pojezierze” z
Hieronimem Skurpskim jako prezesem.

[rita100]

hehe, a jo cołkiem jinsze wybrała am z kalyndarzo w tan dziań

[rita100]

No jo ! Rychtycznie waże sprawy. Am zajeła sia jinszymi i tak am zaboczuła ło
Xawerym Dunikowskim i Walentym Barczewskim, aleś buł na mniejscu

[gajowy555]

Jó, dzisioj noju przijaciel geburstag mowa. Łón szurkam eszcze, bo równo
sztyrdziesci łónemu stuknyło. Tak eszcze roz i pu tygo Mu winszujewam i do
kalendarium skokawam...

28 listopada

332 dzień roku.
Słońce w znaku Strzelca wzeszło w Olsztynie o 7.27, zajdzie o 15.24. Dzień
potrwa 7 godzin i 57 minut, i będzie krótszy od najdłuższego w roku o 9 godzin i
9 minut.

Imieniny obchodzą: Zdzisława, Grzegorz i Jakub.

Osoby urodzone 28 listopada są przez całe życie radosne i pełne energii, a swoim
entuzjazmem zarażają wszystkich dookoła. Na co dzień są naturalne, życzliwe i
uprzejme, a ich podstawowe wady to zmienność i nielojalność.

1561- Podpisanie unii między Polską a Inflantami. Na jej mocy Kurlandia stała
się lennem Polski, część Inflant na lewym brzegu Dźwiny została włączona do
Polski i Litwy oraz nastąpiła sekularyzacja Zakonu Kawalerów Mieczowych.

1627- Flota polska pod dowództwem admirała Arenda Dickmana rozgromiła flotę
szwedzką w bitwie w Zatoce Gdańskiej pod Oliwą.

1859- W Elblągu przy ul. Szkockiej (Czerniakowskiej) uruchomiono gazownię
miejską, zbudowaną za 226 tys. marek z kapitału grodzkiego – pierwsze
przedsiębiorstwo komunalne w mieście. Płynął z niej gaz do 230 latarni miejskich
i 875 prywatnych palników. Początkowo gazu używano wyłącznie do oświetlenia.

1820- Urodził się Fryderyk Engels, niemiecki myśliciel i działacz rewolucyjny,
jeden z organizatorów I Międzynarodówki, twórca z Karolem Marksem socjalizmu
naukowego.

1907- Zmarł Stanisław Wyspiański, malarz, poeta, dramaturg, autor m.in.
„Wesela”, „Wyzwolenia”, twórca witraży i polichromii w krakowskim kościele o.o.
Franciszkanów (ur. 15.01.1869).

1922- Odbyło się pierwsze, po 123 latach niewoli, posiedzenie Sejmu i Senatu
Rzeczypospolitej.

1942- Urodził się Jonasz Kofta, poeta, dramaturg, satyryk, i piosenkarz. Wybitna
postać polskiej sceny kabaretowej. Autor m.in. cykli „Dialogi na cztery nogi” i
„Duety liryczno-prozaiczne” oraz wielu piosenek, które stały się przebojami,
m.in. „Pamiętajcie o ogrodach”, „Śpiewać każdy może...”, „Radość o poranku” (zm.
19.04.1988).

1948- W Ełku połączyły się Związek Osadników Wojskowych i Powiatowy Związek
Uczestników Walk Zbrojnych o Niepodległość i Demokrację tworząc nową
organizację: Związek Bojowników z Faszyzmem i Najazdem Hitlerowskim o
Niepodległość i Demokrację.

1967- Warszawską Fabrykę Samochodów Osobowych na warszawskim Żeraniu opuścił
pierwszy polski „Fiat 125P”.

1982- W Krakowie uroczyście odsłonięto pomnik Stanisława Wyspiańskiego.

1985- Edmund Piszcz, biskup pomocniczy chełmiński, został mianowany
administratorem apostolskim diecezji warmińskiej.

1996- Olsztyńska Akademia Rolniczo-Techniczna podpisała porozumienie o
współpracy z niemiecką Wyższą Szkołą Techniczną w Bochum (RFN).

1998 -Teatr Amatorski im. Józefa Węgrzyna w Ełku dał premierowe przedstawienie
„Igraszek z diabłem” Jana Drdy, reżyserował Piotr Kowalewski.

2004- Zmarł Andrzej Micewski, działacz katolicki, publicysta, historyk, w latach
80. i 90. doradca prymasa Polski. Autor książek m. in. „Kościół wobec
Solidarności i stanu wojennego” oraz „Z geografii politycznej II
Rzeczpospolitej”. Z ujawnionych w 2006 r. akt Instytutu Pamięci Narodowej
wynika, że był agentem SB.

[gajowy555]

29 listopada

333 dzień roku.
Słońce w znaku Strzelca wzeszło w Olsztynie o 7.29, zajdzie o 15.23. Dzień
potrwa 7 godzin i 54 minuty, i będzie krótszy od najdłuższego w roku o 9 godzin
i 12 minut.

Imieniny obchodzą: Daria, Błażej, Fryderyk, Saturnin oraz Przemysław.

Urodzeni 29 listopada są z reguły towarzyscy, życzliwi i pogodni. Zdecydowanie
nie lubią się przemęczać. Cenią wygodny tryb życia, a nawet lenistwo. Bywają
zbyt łatwowierni.

Dzień Podchorążego.

1654- Zmarł Mathias Czwiczek, malarz i miedziorytnik czeski pracujący w Prusach
Książęcych (ur. ok. 1601).

1659- Wojska pod dowództwem księcia Bogusława Radziwiłła próbowały odbić Elbląg
z rąk szwedzkich.

1764- W Elblągu uroczystości, związane z wybraniem na tron polski Stanisława
Augusta Poniatowskiego. Główne odbyły się w gimnazjum. A wydrukowano na nie
specjalne zaproszenia i plakaty. Z okazji koronacji profesor Daniel Rittersdorf
wygłosił w kościele ewangelickim św. Marii prelekcję.

1830- Wybuchło Powstanie Listopadowe przeciwko Rosji, które trwało do 1831 roku.
Po jego stłumieniu Rosja zlikwidowała niezależność Królestwa Polskiego.

1831- Rozkaz generała pruskiego von Kraffta, nakazujący podkomendnym użycie
broni wobec polskich żołnierzy, odmawiających wyjazdu z Prus.

1895- Urodził się Otto Skibowski i jako pierwszy mieszkaniec Ełku został
ochrzczony w nowo wybudowanym kościele św. Wojciecha przy ówczesnej Yorckstrasse
(dziś ul. Kościuszki).

1899- W Hiszpanii powstał słynny do dzisiaj klub kataloński FC Barcelona.

1904- Urodził się Kazimierz Pietrzak, członek Związku Polaków w Niemczech, po
wojnie członek Komitetu Narodowościowego na Okręg Mazurski, członek Polskiego
Związku Zachodniego.

1919- Inauguracja nauczania w Centralnym Instytucie Wychowania Fizycznego w
Warszawie. (obecnie AWF).

1924- Zmarł Giacomo Puccini, włoski kompozytor, autor m.in. oper: „Cyganeria”,
„Toska”, „Madame Butterfly” i „Turandot” (ur. 22.12.1858).

1932- W Gietrzwałdzie zmarł Antoni Sikorski, warmiński działacz
społeczno-narodowy i oświatowy, księgarz, pisarz ludowy.

1971- Zmarł Heinz Thiessen, niemiecki kompozytor, prekursor muzyki nowoczesnej,
który dzieciństwo i wczesną młodość spędził w Olsztynie.

1981- Zmarła Franciszka Szczepańska, nauczycielka, działaczka oświatowa,
pracownica przedszkoli polskich w podolsztyńśkich wsiach Nowa Kaletka i Unieszewo.

1986- Zmarł Władysław Zapaśnik, długoletni nauczyciel I LO w Olsztynie,
emerytowany wykładowca Wyższej Szkoły Pedagogicznej.

1986- Uruchomiono trakcję elektryczną na szlaku kolejowym Olsztyn – Działdowo.

2000- Zarejestrowano Towarzystwo Miłośników Ziemi Nowomiejskiej.

2001- Zmarł George Harrison, brytyjski muzyk i piosenkarz rockowy, autor
tekstów, członek zespołu The Beatles (ur. 25.02.1943)

2006- Zmarł Leon Niemczyk, uważany za jednego z najwybitniejszych aktorów
filmowych oraz teatralnych starszego pokolenia. Podczas wojny służył w III Armii
gen. Pattona. Zagrał w około 150 filmach (m.in. „Baza ludzi umarłych”,
„Krzyżacy”, „Nóż w wodzie”, „Rękopis znaleziony w Saragossie”. Występował także
w filmach zagranicznych, głównie niemieckich. Miał 83 lata.

[rita100]

1932- W Gietrzwałdzie zmarł Antoni Sikorski, warmiński działacz
społeczno-narodowy i oświatowy, księgarz, pisarz ludowy.

[rita100]

1942- Urodził się Jonasz Kofta, poeta, dramaturg, satyryk, i piosenkarz. Wybitna
postać polskiej sceny kabaretowej. Autor m.in. cykli „Dialogi na cztery nogi” i
„Duety liryczno-prozaiczne” oraz wielu piosenek, które stały się przebojami,
m.in. „Pamiętajcie o ogrodach”, „Śpiewać każdy może...”, „Radość o poranku” (zm.
19.04.1988).

[gajowy555]

30 listopada

334 dzień roku.
Słońce w znaku Strzelca wzeszło w Olsztynie o 7.31, zajdzie o 15.22. Dzień
potrwa 7 godzin i 51 minut, i będzie krótszy od najdłuższego w roku o 9 godzin i
15 minut.

Imieniny obchodzą: Justyna, Andrzej i Ludosław.

Urodzeni 30 listopada są przedsiębiorczy i operatywni. Wierzą we własne siły i
możliwości. Dla otoczenia są serdeczni i życzliwi. Niebezpieczny jest u nich
zbyt mocny pociąg do przyjemności i pewna niefrasobliwość. (???)

1240- Na terenie elbląskiego zamku krzyżackiego trwała budowa kamienno-ceglanego
kościoła p.w. św. Andrzeja, dwunawowej świątyni o romańskich sklepieniach,
podpartych kamiennymi kolumnami. Największym jej skarbem były relikwie Krzyża
św., przywiezione do Elbląga przez wielkiego mistrza Hermanna von Salzę. Bulla
papieska zapewniała modlącym się przed relikwiami otrzymanie odpustów.
Odnalezione po II wojnie światowej relikwie są wystawione w prezbiterium katedry
św. Mikołaja.

1427- Urodził się Kazimierz Jagiellończyk, syn Władysława Jagiełły, wielki
książę litewski i król Polski. W tzw. wojnie trzynastoletniej (1453 – 1466)
zwyciężył Zakon Krzyżacki i odzyskał dla Polski Pomorze Gdańskie, Ziemię
Chełmińską i Warmię. Przyłączył też Księstwo Oświęcimskie i część Mazowsza.

1667- Urodził się Jonathan Swift, angielski pisarz i publicysta, wybitny
przedstawiciel epoki Oświecenia, autor licznych utworów satyrycznych, m.in.
„Bitwy książek” oraz politycznych, m.in. „Listów kupca bławatnego”, jednak
najbardziej jest znany jako twórca „Podróży Guliwera”, najważniejszej książki
angielskiego Oświecenia (zm. 19.10.1745).

1750- W Ełku wybuchł pożar w publicznej słodowni, w porę jednak został ugaszony.

1768- Urodził się Jędrzej Śniadecki, lekarz, chemik, biolog i filozof, twórca
polskiego słownictwa chemicznego i autor pierwszego polskiego podręcznika chemii
(zm. 12.05.1838)

1783- Urodził się Andrzej Dybek, lekarz, chirurg wojskowy, w latach 1812 – 1813
naczelny chirurg armii polskiej podczas rosyjskiej kampanii Napoleona, od 1817
r. profesor Uniwersytetu Warszawskiego.

1808- Polscy szwoleżerowie pod dowództwem pułkownika Jana Kozietulskiego zdobyli
przełęcz Somosierry w Górach Kastylijskich w Hiszpanii, otwierając drogę wojskom
napoleońskim do Madrytu. W szarży zginęła niemal połowa 125-osobowego szwadronu.

1835- Urodził się Mark Twain (właśc. Samuel Langhorne Clemens), pisarz
amerykański. W młodości był poszukiwaczem złota, pilotował też statki na
Missisipi. Jego pseudonim należy tłumaczyć jako „znak dwa”, oznaczający
bezpieczną dla statku głębokość dwóch sążni. Twain zasłynął jako autor „Przygód
Tomka Sawyera”, „Przygód Hucka” oraz „Królewicza i żebraka” (zm. 21.04.1910).

1874- Urodził się sir Winston Leonard Churchill, brytyjski polityk i mąż stanu,
znakomity mówca, strateg i polityk, pisarz i historyk, dwukrotny premier
Zjednoczonego Królestwa, laureat literackiej Nagrody Nobla w 1953 roku za liczne
eseje historyczne, a przede wszystkim za 12-tomowe pamiętniki. W plebiscycie BBC
na najwybitniejszego Brytyjczyka w historii (2002) został jego zwycięzcą (zm.
24.01.1965).

1874- Urodziła się Lucy Maud Montgomery, kanadyjska pisarka, autorka powieści
dla dzieci, z których szczególną popularność zyskała „Ania z Zielonego Wzgórza”
(zm. 24.06.1942).

1920- Urodził się Andrzej Wakar, historyk, wieloletni dyrektor wydawnictwa
„Pojezierze”, pisarz, inicjator wydawania serii monograficznej „Z dziejów miast
i powiatów”. Wiele publikacji opracował edytorsko. Autor m in. monografii
Olsztyna (zm. 21.05.1995).

[gajowy555]

c.d.

1920- W Olsztynie ukonstytuował się Związek Polaków w Prusach Wschodnich, z
prezesem księdzem Wacławem Osińskim.

1931- Urodził się Jan Himilsbach, kamieniarz, pisarz, aktor, autor zbiorów
opowiadań „Monidło”, „Przepychanka”. Grał m.in. w filmach: „Rejs” Marka
Piwowskiego, „Trzeba zabić tę miłość” Janusza Morgensterna (zm. 11.11.1988).

1932- Urodził się Janusz Segiet, dziennikarz „Głosu Olsztyńskiego”, później –
„Gazety Olsztyńskiej”, przez wiele lat redaktor „Archipelagu”, kulturalnego
dodatku „Gazety”.

1949- Zebranie założycielskie Olsztyńskiej Spółdzielni Inwalidów.

1957- Zmarł Beniamino Gigli, włoski śpiewak operowy (tenor), występował na
scenach teatrów operowych, m.in. mediolańskiej La Scali, nowojorskiej
Metropolitan Opera (ur. 20.03.1890).

1970- Zmarła słynna francuska projektantka mody Nina Ricci (ur. 14.01.1881).

1972- Zmarł Alojzy Barczewski, nauczyciel i działacz warmiński.

1979- Wytwórnia muzyczna Harvest wydała album „The Wall” zespołu Pink Floyd.
Oficjalna premiera płyty odbyła się podczas targów MIDEM w Cannes w 1980 roku.

1988- Odbyła się telewizyjna debata Lecha Wałęsy z Alfredem Miodowiczem.

1995- Międzynarodowemu Portowi Lotniczemu w Krakowie-Balicach nadano imię Jana
Pawła II.

1997- Na walnym zebraniu Wspólnoty Kulturowej „Borussia” wybrano nowy zarząd,
jego przewodniczącym został ponownie dr Robert Traba.

1998- Na Placu Konsulatu Polskiego w Olsztynie rozpoczęto budowę Kolumny Orła
Białego.

2001- Senat Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie powołał nowy kierunek
studiów zawodowych: dziennikarstwo i komunikacja społeczna. Tym sposobem UWM
proponował najszerszą w kraju ofertę kształceniową: 42 kierunki i 103 specjalności.

2003- Zmarła Gertrude Ederle, Amerykanka, pierwsza kobieta, która przepłynęła
kanał La Manche (w 1926 r.; ur. 1906 r.).