Kalendarium marcowe

[gajowy555]

Jó,dzianki Rita cośta kóntek z mnianami mniesiónców nalozła. Tak teroz
ziemy, co trzeci mniesónc roku po naszamu marc sia mnianuje.
To możewa naczynac Kalendarium marcowe. Zaroz łobaczym, czy nie złotrowało sia...

[gajowy555]

1 marca

60 dzień roku.
Słońce w znaku Ryb wzeszło w Olsztynie o 6.27, zajdzie o 17.15. Dzień potrwa 10
godzin i 48 minut, i będzie dłuższy od najkrótszego w roku o 3 godziny i 23 minuty.

Imieniny obchodzą: Albin, Antoni oraz Radosław.

Międzynarodowy Dzień Walki przeciwko Zbrojeniom Atomowym, obchodzony w rocznicę
wybuchu amerykańskiej bomby wodorowej na atolu Bikini w 1954 roku.

Urodzeni 1 marca są wrażliwi i obdarzeni uzdolnieniami artystycznymi. Wytrwała
praca w konkretnej dziedzinie sztuki może ich doprowadzić do sukcesów. Mają
poczucie humoru i dużą intuicję. Ich wadą jest brak opanowania.

1562- W Nidzicy zmarł Jan Girk, pastor, przywódca braci czeskich na Mazurach.

1725- Orzysz otrzymał prawa miejskie z rąk Fryderyka Wilhelma I.

1794- W Warszawie wystawiono premierę opery „Cud mniemany czyli Krakowiacy i
Górale”. Libretto napisał Wojciech Bogusławski, który też ją wyreżyserował i
śpiewał rolę Bordosa, autorem muzyki był Jan Stefani. Teksty przyśpiewek były
aluzją do sytuacji Polski po II rozbiorze. Z uwagi na antyrosyjskie nastawienie,
po trzech entuzjastycznie przyjętych przedstawieniach cenzura carska zakazała
wystawiania opery.

1815- Po ucieczce z Elby Napoleon Bonaparte wylądował we Francji, zmuszając do
ucieczki króla Ludwika XVIII. „Sto dni” Napoleona zakończyło się klęską pod
Waterloo i dożywotnim zesłaniem cesarza na wyspę świętej Heleny.

1861- W Zawadach koło Giżycka urodził się Ernst Barczewski, duchowny
ewangelicki, pochodzący ze zniemczonej rodziny mazurskiej, działacz mniejszości
niemieckiej w Polsce.

1877- Zmarł Antoni Norbert Patek, uczestnik powstania listopadowego, działacz
emigracyjny w Genewie, zegarmistrz. Założył w Genewie słynną firmę
Patek-Philippe, działającą do dzisiaj.

1891- Urodził się Albin Nowicki, nauczyciel, działacz społeczno-oświatowy,
współzałożyciel Towarzystwa Miłośników Ziemi Giżyckiej.

1894- Urodził się w Prusach Wschodnich Hans Orlowski, niemiecki malarz.

1903- Urodził się Ludwik Starski, autor scenariuszy filmowych, tekstów
estradowych i piosenek, m.in. „Ach, jak przyjemnie”, „Ach, śpij kochanie”, „Już
taki jestem zimny drań”, „Umówiłem się z nią na dziewiątą”, „Na pierwszy znak”,
„Jak przygoda to tylko w Warszawie”, „Karuzela”, „Warszawa, ja i ty” (zm.
29.02.1984).

1904- W Zakopanem został utworzony Związek Górali, stowarzyszenie regionalne o
charakterze kulturalnym, oświatowym i gospodarczym.

1904- Urodził się Glenn Miller, amerykański kompozytor, aranżer i puzonista.
Jego orkiestra grała muzykę taneczną. Zginął w katastrofie lotniczej 16 grudnia
1944.

1914- W „Skaucie” opublikowano teksty Przyrzeczenia i Prawa Skautowego, które –
po niewielu zmianach – w 1919 roku zostały wprowadzone w Związku Harcerstwa
Polskiego, a przywrócone w 1990 roku.

1937- Inauguracja II programu Polskiego Radia.

1939- Kardynał Eugenio Pacelli, sekretarz stanu Stolicy Apostolskiej, został
wybrany na papieża. Przyjął imię Pius XII.

1943- Zmarł Alexandre Yersin, szwajcarski lekarz, bakteriolog. Odkrył zarazek
dżumy i opracował metodę uzyskiwania surowicy do zwalczanie tej choroby.

1945- Utworzono Okręgową Dyrekcję Lasów w Olsztynie.

1950- W dzielnicy Olsztyna - Kortowie powstała szkoła pielęgniarek.

1950- W olsztyńskiej Miejskiej Bibliotece Publicznej otwarto oddział dla dzieci
i młodzieży.

1954- Zmarł Wojciech Gromadecki, nauczyciel, działacz oświatowy, kierownik
szkoły polskiej w Olsztynie.

1954- Stany Zjednoczone ogłosiły, że przeprowadziły testy bomby wodorowej na
atolu Bikini na Pacyfiku.

1956- Jako dodatek do „Głosu Olsztyńskiego” ukazała się „Trybuna Młodych”.

1962- Powołano do życia przedsiębiorstwo państwowe „Olsztyńskie Zakłady Opon
Samochodowych-w budowie”.

1968- W Olsztynie naprzeciw ratusza otwarto Dom Usług Spółdzielczości Pracy tzw.
okrąglak.

1992- Zmarł Czesław Nowicki, dziennikarz, wieloletni prezenter prognozy pogody w
Telewizji Polskiej, znany jako „Wicherek”. Prognozę prezentował w
niekonwencjonalny sposób, np. pokazując grzyby-olbrzymy lub inne przyrodnicze
ciekawostki. Zwolniony z telewizji w latach 70. po uwadze o „burzy ze wschodu”.
Publikował w „Słowie Polskim” i „Życiu Warszawy” (ur. 24.03.1922).

2005- W Brukseli rozpoczęło działalność Biuro Polskiej Akademii Nauk, którego
celem jest promocja polskich inicjatyw badawczych w Europie.

[rita100]

1861- W Zawadach koło Giżycka urodził się Ernst Barczewski, duchowny
ewangelicki, pochodzący ze zniemczonej rodziny mazurskiej, działacz mniejszości
niemieckiej w Polsce.

[rita100]

1894- Urodził się w Prusach Wschodnich Hans Orlowski, niemiecki malarz.

[rita100]

1968- W Olsztynie naprzeciw ratusza otwarto Dom Usług Spółdzielczości Pracy
tzw.okrąglak.

[rita100]

"Suchy marzec, maj zaś chłodny, kwiecień mokry, rok niegłodny."

[gajowy555]

2 marca

61 dzień roku.
Słońce w znaku Ryb wzeszło w Olsztynie o 6.25, zajdzie o 17.17. Dzień potrwa 10
godzin i 52 minuty, i będzie dłuższy od najkrótszego w roku o 3 godziny i 27 minut.

Imieniny obchodzą: Helena, Agnieszka, Karol i Paweł.

Urodzeni 2 marca mają tak bogate życie wewnętrzne, że rzadko wnikają w sprawy
dnia codziennego. W przyjaźni i miłości są lojalni, zbyt łatwo jednak dają wiarę
innym, co często graniczy z naiwnością. Są pogodni i weseli.

Międzynarodowy Dzień Obrony Cywilnej.


1333- Zmarł Władysław Łokietek, książę kujawsko-łęczycki, od 1320 roku król
Polski. Był synem Kazimierza kujawskiego i ojcem Kazimierza Wielkiego. Dążył do
zjednoczenia ziem polskich. Opanował Małopolskę i Wielkopolskę, lecz utracił
Pomorze Gdańskie i Kujawy. Urodził się w 1260 lub 1261 roku.

1824- Urodził się Bedrzich Smetana, czeski kompozytor, uznawany za twórcę
narodowego stylu w muzyce czeskiej. Jego kompozycje stanowią zespolenie
elementów folkloru z wpływami Ferenca Liszta i Ryszarda Wagnera (zm. 12.05.1884).

1921- Urodził się Kazimierz Górski, piłkarz, w latach 1970 – 1976
trener-selekcjoner reprezentacji Polski w piłce nożnej. Pod jego kierownictwem
drużyna narodowa rozegrała 73 mecze, z tego 45 zwycięskich, zdobyła złoty i
srebrny medal olimpijski (1972 i 1976) oraz srebrny za trzecie miejsce w
mistrzostwach świata (1974). Autor wspomnień „Z ławki trenera” (zm. 23.05.2006).

1931- Urodził się Michaił Gorbaczow, polityk radziecki, ostatni przywódca
Komunistycznej Partii Związku Radzieckiego, pierwszy prezydent ZSRR (marzec 1990
– grudzień 1991), inicjator „pierestrojki” w Związku Radzieckim.

1945- Tymczasowy rząd polski wydał dekret „o mieniu opuszczonym i porzuconym”,
według którego wszelka własność osób, które uciekły przed Armią Czerwoną i nie
powróciły do swoich domów przypada państwu polskiemu, oraz że wszelki majątek
Rzeszy Niemieckiej i osób obywatelstwa niemieckiego jest traktowany jako „mienie
opuszczone” i również przechodzi na własność państwa polskiego.

1959- Zmarł Wilam Horzyca (właśc. Wilhelm Henryk Hořitza), inscenizator,
reżyser, krytyk, tłumacz, poeta i dramatopisarz, współtwórca grupy poetyckiej
„Skamander”. Od 1918 roku wykładał w warszawskim konserwatorium muzycznym. Był
redaktorem „Wiadomości Kulturalnych” i „Drogi”. Prowadził teatry w Krakowie,
Katowicach, Toruniu, Poznaniu, Bydgoszczy i Wrocławiu. W olsztyńskim Teatrze im.
Jaracza wystawił „Profesję pani Warren” George’a Bernarda Shawa, a premiera
odbyła się 29 maja 1954 (ur. 28.02.1889).

1962- Urodził się Jon Bon Jovi, amerykański muzyk rockowy, autor tekstów,
producent, aktor, założyciel i wokalista grupy Bon Jovi.

1974- W Szczytnie zmarł Gustaw Leyding junior, publicysta, językoznawca,
historyk regionalny, redaktor „Mazurskiego Przyjaciela Ludu”, współautor
monografii wielu miast województwa olsztyńskiego.

1980- W Warszawie zmarł Jarosław Iwaszkiewicz, pisarz, działacz społeczny i
kulturalny. Był współtwórcą grupy poetyckiej „Skamander”, autorem m.in. zbioru
opowiadań „Panny z Wilka”, powieści: „Czerwone tarcze”, „Sława i chwała”,
dramatu „Lato w Nohant” i licznych tomów wierszy, długoletni prezes Związku
Literatów Polskich (ur. 20.02.1894).

1996- Zmarł Dariusz Fikus, od 1989 roku redaktor naczelny dziennika
„Rzeczpospolita”. Wcześniej m.in. współtworzył tygodnik „Polityka”, gdzie
przepracował 25 lat.

1999- W nowej szacie graficznej ukazały się „Rozmaitości Ełckie” – jako dodatek
weekendowy do „Gazety Olsztyńskiej”.

[gajowy555]

3 marca

62 dzień roku.
Słońce w znaku Ryb wzeszło w Olsztynie o 6.22, zajdzie o 17.19. Dzień potrwa 10
godzin i 57 minut, i będzie dłuższy od najkrótszego w roku o 3 godziny i 32 minuty.

Imieniny obchodzą: Kunegunda oraz Maryna.

Urodzeni 3 marca są cierpliwi, wytrwali i pracowici. Cechy te powodują, że mogą
odnieść znaczący sukces, zwłaszcza jeśli poświęcą się pracy naukowej. Czasami
przeszkadza im w tym roztargnienie i zbytnia nerwowość. Nie liczą się z
pieniędzmi, dlatego też powinni szukać takiego partnera życiowego, który –
pozostając na drugim planie – zapewniłby im godziwą egzystencję.

Międzynarodowy Dzień Pisarzy.

Święto narodowe Bułgarii, obchodzone w rocznicę wyzwolenia spod okupacji
tureckiej w 1878 roku.

1326- Urodził się Ludwik I Wielki, król Węgier, w Polsce zwany Węgierskim.
Wzmocnił kraj politycznie – poparł Kazimierza Wielkiego w podboju Rusi
Halickiej, za co zyskał prawo do sukcesji w Polsce, rozwinął miasta, kolonizował
wieś, założył uniwersytet w Pecs. Od 1370 roku – król Polski (zm. 10.09.1382).

1847- Urodził się Alexander Graham Bell, fizyk i fizjolog, profesor uniwersytetu
w Bostonie, wynalazca telefonu. Opublikował wiele prac dotyczących systemów
zapisywania i odczytywania ludzkiej mowy. Pracował także nad skonstruowaniem
przyrządu do wykrywania kawałków metalu w ranach (zm. 1.08.1922).

1865- W Botowie koło Szczytna urodził się Gustaw Leyding senior, rolnik,
działacz mazurskiego ruchu ludowego.

1876- W Rynie koło Giżycka zmarł Jan Fryderyk Anders, ksiądz ewangelicki, autor
podręczników do nauki jęz. polskiego, przeciwnik akcji germanizacyjnej na Mazurach.

1877- W Klonie koło Szczytna urodził się Jan Lippert, mazurski działacz
społeczny i narodowy.

1903- W więzieniu Sing Sing w Ossining (USA) po raz pierwszy zastosowano
daktyloskopię – metodę identyfikacji człowieka na podstawie odcisków jego palców.

1914- Urodził się Edmund Grajewski, artysta-plastyk, scenograf Teatru im.
Jaracza i Teatru Lalek w Olsztynie.

1914- Premiera filmu „Tajemnica pokoju nr 100”, obecnie najstarszego zachowanego
polskiego filmu fabularnego. W obsadzie aktorskiej filmu byli: Halina Starska i
Stefan Jaracz.

1916- W Olsztynie zmarł Edward Herrmann, biskup sufragan warmiński od 1901 r.,
działacz polityczny, poseł do sejmu pruskiego. Opowiadał się za prawem Polaków
do używania języka ojczystego w katechizacji i liturgii. Jako biskup pomocniczy
dbał o dobre stosunki z duchowieństwem polskim na terenie diecezji. Jego rodzina
ze strony matki (z domu Guski) była pochodzenia polskiego (ur. 1.12.1836).

1934- Urodził się Jacek Kuroń, polityk, historyk, publicysta, współzałożyciel
Komitetu Obrony Robotników KOR, uczestnik obrad „okrągłego stołu”, twórca
fundacji SOS (zm. 17.06.2004)

1940- Zmarł Władysław Pieniężny, redaktor, działacz społeczno-oświatowy i
narodowy na Warmii, brat Seweryna-seniora (ur. 1880).

1941- W Krakowie, stolicy Generalnego Gubernatorstwa, Niemcy utworzyli getto dla
ludności żydowskiej.

1956- Urodził się Zbigniew Boniek, piłkarz, biznesmen, działacz sportowy.

1993- Zmarł Albert Sabin, amerykański lekarz, wynalazca szczepionki przeciwko
wirusowi polio wywołującemu chorobę Heine-Medina. Urodził się 26 sierpnia 1906
r. w Białymstoku w tradycyjnej rodzinie żydowskiej, a w 1921 r. wyemigrował z
rodziną do USA.

2001- Ełk wystawił swoje stoisko na targach turystycznych ITB Berlin 2001, które
trwały do 7 marca.

2005- Amerykański miliarder Steve Fosset zakończył lot balonem dookoła świata.
Jako pierwszy dokonał przelotu bez międzylądowań i bez uzupełniania paliwa.

[rita100]

1865- W Botowie koło Szczytna urodził się Gustaw Leyding senior, rolnik,
działacz mazurskiego ruchu ludowego.

[rita100]

1914- Urodził się Edmund Grajewski, artysta-plastyk, scenograf Teatru im.
Jaracza i Teatru Lalek w Olsztynie.

1914- Premiera filmu „Tajemnica pokoju nr 100”, obecnie najstarszego zachowanego
polskiego filmu fabularnego. W obsadzie aktorskiej filmu byli: Halina Starska i
Stefan Jaracz.

[rita100]

1940- Zmarł Władysław Pieniężny, redaktor, działacz społeczno-oświatowy i
narodowy na Warmii, brat Seweryna-seniora (ur. 1880).

[rita100]

1974- W Szczytnie zmarł Gustaw Leyding junior, publicysta, językoznawca,historyk
regionalny, redaktor „Mazurskiego Przyjaciela Ludu”, współautor monografii wielu
miast województwa olsztyńskiego.

[gajowy555]

Kaziuki, Kaziuki ! Nie zaboczwa ło nich!

4 marca

63 dzień roku.
Słońce w znaku Ryb wzeszło w Olsztynie o 6.20, zajdzie o 17.21. Dzień potrwa 11
godzin i minutę, i będzie dłuższy od najkrótszego w roku o 3 godziny i 36 minut.

Imieniny obchodzą: Kazimierz, Łucja i Eugeniusz.

Urodzeni 4 marca to ludzie obdarzeni inteligencją i bogatą wyobraźnią, pracowici
i naturalni. Zdarza się, że zbyt często zmieniają poglądy. Stałość w uczuciach
też nie jest ich najmocniejszą stroną. To amatorzy mocnych wrażeń.

1386- W katedrze wawelskiej arcybiskup Bodzanta koronował Władysława Jagiełłę na
króla Polski.

1484- Zmarł święty Kazimierz, syn Kazimierza Jagiellończyka króla Polski i
Elżbiety Rakuszanki, patron Polski i Litwy. Jego wychowawcą, jak i pozostałych
braci, był historyk, ks. Jan Długosz (ur. 3.10.1458).

1569- Zmarł Maciej Czervenka, pisarz, teolog i przywódca braci czeskich
osiadłych w Prusach Książęcych.

1678- Urodził się Antonio Vivaldi, włoski skrzypek i kompozytor, twórca m.in.:
40 oper, ponad 40 arii i około 460 koncertów instrumentalnych, w tym słynnych
„Czterech pór roku”. Komponował także sonaty i kantaty (zm. 1741).

1747- Urodził się Kazimierz Pułaski, generał, uczestnik Konfederacji Barskiej.
Od 1777 roku walczył o niepodległość Stanów Zjednoczonych. Zginął 11
października 1779 roku podczas oblężenia Savannah. Jest uznawany za patrona
Polonii amerykańskiej.

1852- Zmarł Mikołaj Gogol, rosyjski pisarz i dramaturg, twórca realizmu
krytycznego w literaturze tego kraju. Autor m.in. komedii „Rewizor”, „Ożenek”
oraz opowiadania „Płaszcz”.

1874- We wsi Krzywonoga koło Szczytna urodził się Bernard Żbik, folklorysta,
poeta, działacz ruchu polskiego na Warmii, współpracownik „Gazety Olsztyńskiej”.

1905- Zmarł w Olsztynie ksiądz Walenty Tolsdorf, działacz religijny i społeczny.
Powołał 20 września 1846 roku w Olsztynie Towarzystwo Wstrzemięźliwości. Na
zebraniach, odbywających się raz w miesiącu, wygłaszał przemówienia po polsku i
niemiecku. Urodził się 16 lutego 1816 roku Linowie koło Olsztyna.

1906- Urodził się Karol Estreicher, historyk sztuki i bibliograf, profesor
Uniwersytetu Jagiellońskiego. W czasie okupacji opracował spisy zagrabionych
przez Niemców skarbów kultury polskiej. Zasłużony dla rewindykacji od Niemiec
zabytków wywiezionych z Polski, m.in. odnalazł ołtarz Mariacki. Jest autorem
rozpraw z zakresu historii sztuki polskiej, a także utworów literackich (zm.
29.04.1984).

1920- W Damiętach na Kurpiach urodził się Henryk Syska, pisarz i publicysta,
związany od 1962 roku z Olsztynem, autor 28 książek oraz wielu artykułów, a
także opracowań edytorskich z dziejów ruchu ludowego, folkloru i historii ludu
Mazowsza, Kurpiów i Mazur (zm. 18.02.2000).

1932- W Pińsku na Polesiu urodził się Ryszard Kapuściński, dziennikarz,
historyk, reportażysta, autor m.in. książek „Wojna futbolowa”, „Cesarz”,
„Imperium”, „Heban”, „Podróże z Herodotem” oraz cyklu „Lapidarium”zm. 23.01.2007).

1941- Urodził się Hubert Wagner, siatkarz, olimpijczyk z Meksyku w 1968 roku,
legendarny trener siatkarski, prowadzona przez niego drużyna zdobyła w 1976 roku
w Montrealu złoty medal olimpijski. Zginął przez zawał serca w wypadku
samochodowym w Warszawie, 13 marca 2002 roku.

1946- Giżycko otrzymało swoją obecną nazwę od nazwiska XIX-wiecznego działacza
mazurskiego Gustawa Gizewiusza. Wcześniej nosiło nazwę Lotzen i miało prawa
miejskie od 1612 roku.

1947- W Olsztynie rozpoczęła działalność komisja amnestyjna, rejestrująca
ujawniających się członków organizacji podziemnych.

1947- W kinie „Zorza” w Ełku rozpoczęto wyświetlanie filmu „Zakazane piosenki”.

1950- Zmarł w Dłużku koło Nidzicy August Kiwicki, działacz mazurski, opisany w
reporterskiej książce Melchiora Wańkowicza „Na tropach Smętka”.

1958- Amerykański atomowy okręt podwodny „Nautilus” dotarł pod lodem do Bieguna
Północnego. Był to pierwszy tego typu rejs w dziejach żeglugi.

1979- Biskupem warmińskim został mianowany ks. Józef Glemp, kapelan i sekretarz
prymasa Polski.

1993- Zmarł Eugeniusz Zawadzki, działacz społeczno-kulturalny, prezes
Towarzystwa Kultury Teatralnej w Olsztynie.

1994- Ksiądz doktor Jacek Jezierski został wyświęcony na nowego biskupa
pomocniczego archidiecezji warmińskiej.

2006- Groźnego dla ludzi wirusa ptasiej grypy H5N1 stwierdzono u dwóch łabędzi
padłych dwa dni wcześniej w Toruniu.

[rita100]

1386- W katedrze wawelskiej arcybiskup Bodzanta koronował Władysława Jagiełłę na
króla Polski.

A potam król wyruszuł na jojte az pod Grunwold coby za Polske walczić.

[rita100]

1874- We wsi Krzywonoga koło Szczytna urodził się Bernard Żbik,
folklorysta,poeta, działacz ruchu polskiego na Warmii, współpracownik „Gazety
Olsztyńskiej”.

[rita100]

1932- W Pińsku na Polesiu urodził się Ryszard Kapuściński, dziennikarz,
historyk, reportażysta, autor m.in. książek „Wojna futbolowa”, „Cesarz”,
„Imperium”, „Heban”, „Podróże z Herodotem” oraz cyklu „Lapidarium”zm. 23.01.2007).

[rita100]

1946- Giżycko otrzymało swoją obecną nazwę od nazwiska XIX-wiecznego działacza
mazurskiego Gustawa Gizewiusza. Wcześniej nosiło nazwę Lotzen i miało prawa
miejskie od 1612 roku.

[rita100]

1950- Zmarł w Dłużku koło Nidzicy August Kiwicki, działacz mazurski, opisany w
reporterskiej książce Melchiora Wańkowicza „Na tropach Smętka”.

forum.gazeta.pl/forum/72,2.html?f=38446&w=47831392&a=49372491

[rita100]

1979- Biskupem warmińskim został mianowany ks. Józef Glemp, kapelan i sekretarz
prymasa Polski.

[gajowy555]

5 marca

64 dzień roku.
Słońce w znaku Ryb wzeszło w Olsztynie o 6.18, zajdzie o 17.23. Dzień potrwa 11
godzin i 5 minut, i będzie dłuższy od najkrótszego w roku o 3 godziny i 40 minut.

Imieniny obchodzą: Adriana, Fryderyk, Oliwia oraz Wacław.

O urodzonych 5 marca można powiedzieć, że są kowalami własnego losu. Pomaga im w
tym ambicja, energia życiowa i zdecydowanie w działaniu. Odznaczają się ponadto
wnikliwym umysłem i przenikliwością. Współżycie z nimi jest trudne, gdyż bywają
szorstcy i pełni sarkazmu.

1234- Urodziła się święta Kinga (Kunegunda), księżniczka krakowska i
sandomierska, bohaterka ludowych podań i legend, m.in. o powstaniu kopalni soli
w Wieliczce. Zmarła w 1292 roku. W 1999 roku kanonizowana przez papieża Jana
Pawła II.

1616- Dzieło zmarłego we Fromborku w 1543 roku Mikołaja Kopernika „De
revolutionibus orbium coelestium” (O obrotach sfer niebieskich) zostało wpisane
na indeks ksiąg zakazanych przez Kongregację Kardynalską Inkwizycji. Pozostało
na liście do 1835 roku.

1805- W Królewcu urodził się Fryderyk August Dewischeit, w latach 1829 – 1845
nauczyciel w ełckim gimnazjum. Autor m.in. pieśni „Wild flutet der See”. Jej
wykonanie ćwiczy z gronem kilku uczniów, stąd wyszło przekonanie, że to on był
założycielem Kółka Śpiewaczego „Ełcka Prima 1830”.

1836- Samuel Colt wyprodukował pierwszy pistolet.

1910- Urodził się Momofuku Ando, Japończyk, wynalazca popularnych zup
błyskawicznych, tzw. zupek chińskich. Miały one, według niego, pomóc zwalczać
powojenne niedobory żywności. Jego wynalazek zdobył ogromną popularność na całym
świecie, w 2000 roku w japońskich sondażach produkt ten został uznany
najważniejszym wynalazkiem XX w. (zm. 5.01.2007).

1922- Urodził się Piere Paolo Pasolini, włoski poeta i powieściopisarz,
scenarzysta i reżyser. Autor m.in. filmów: „Mamma Roma”, „Dekameron”, „Opowieści
kanterberyjskie”, „Król Edyp” i „Medea” (z Marią Callas w roli głównej). Zginął
zamordowany 1 listopada 1975 roku , na krótko przed premierą swojego ostatniego
filmu, kontrowersyjnego „Salò, czyli 120 dni Sodomy”.

1933- Oddanie do użytku skoczni narciarskiej w Górach Siedliskowych koło Ełku.

1933- Ogłoszono wyniki wyborów parlamentarnych w Niemczech – zwyciężyła
Narodowo-Socjalistyczna Niemiecka Partia Robotnicza (NSDAP), na czele której
stał Adolf Hitler.

1940- Biuro Polityczne Komitetu Centralnego radzieckiej Wszechzwiązkowej
Komunistycznej Partii (bolszewików) przyjęło uchwałę nakazującą zamordowanie
25.700 polskich jeńców wojennych, przetrzymywanych w obozach i więzieniach na
Ukrainie i Białorusi.

1947- Urodził się Konstanty Andrzej Kulka, artysta muzyk, skrzypek, pedagog.

1951- Po remoncie otwarto kino „Awangarda” w Olsztynie. Na seansie
inauguracyjnym wyświetlono radziecki film „Młoda Gwardia”.

1953- Zmarł Józef Stalin (właśc. Josif Wissarionowicz Dżugaszwili), Gruzin,
radziecki przywódca komunistyczny, jeden z organizatorów rewolucji bolszewickiej
w Rosji, odpowiedzialny za śmierć i przesiedlenia milionów ludzi, uważany za
jednego z największych tyranów XX wieku (ur. 18.12.1878).

1953- Zmarł Sergiusz Prokofiew, kompozytor i pianista rosyjski, twórca symfonii
i oper, m.in. „Miłości do trzech pomarańczy” oraz „Wojny i pokoju”. Tworzył
także balety, kantaty, koncerty, utwory fortepianowe i muzykę filmową.

1982- Wskutek przedawkowania narkotyków zmarł Joe Belushi, aktor komediowy i
wokalista zespołu The Blues Brothers.

1994- Zmarł Jan Dobraczyński, pisarz, działacz społeczny i polityczny, uczestnik
kampanii wrześniowej. Był członkiem Stowarzyszenia PAX; w latach 80. stał na
czele Patriotycznej Rady Ocalenia Narodowego (PRON).

[rita100]

1805- W Królewcu urodził się Fryderyk August Dewischeit, w latach 1829 – 1845
nauczyciel w ełckim gimnazjum. Autor m.in. pieśni „Wild flutet der See”. Jej
wykonanie ćwiczy z gronem kilku uczniów, stąd wyszło przekonanie, że to on był
założycielem Kółka Śpiewaczego „Ełcka Prima 1830”.

[gajowy555]

6 marca

65 dzień roku.
Słońce w znaku Ryb wzeszło w Olsztynie o 6.15, zajdzie o 17.25. Dzień potrwa 11
godzin i 10 minut, i będzie dłuższy od najkrótszego w roku o 3 godziny i 45 minut.

Imieniny obchodzą: Róża, Wiktor oraz Jordan.

Urodzeni 6 marca to ludzie pracowici, wytrwale zmierzający do wyznaczonego celu.
Każde ich działanie musi być dokładnie przemyślane. Niestety, czasami
zastanawiają się zbyt długo i okazja przemija.

1454- Kazimierz Jagiellończyk wydał akt inkorporacji Prus, który stał się
przyczyną wojny trzynastoletniej, zakończonej zwycięstwem Polski w 1466 roku i
podpisaniem pokoju w Toruniu.

1475- Urodził się Michał Anioł (właśc. Michelangelo Buonarotti), włoski
rzeźbiarz, malarz, architekt i poeta. Jego dziełem są malowidła zdobiące kopułę
bazyliki św.
Piotra i budowle Kapitolu. Do historii przeszedł także jako twórca rzeźb „Pieta”
i „David”, nagrobków Medyceuszów w kościele San Lorenzo we Florencji oraz
fresków w Kaplicy Sykstyńskiej w Pałacu Watykańskim (zm. 18.02.1564).

1862- W Dobrym Mieście w rodzinie krawca urodził się Augustyn Bludau, biskup
warmiński w latach 1908 – 1930, uznany biblista, którego znaczącym osiągnięciem
naukowym było wykazanie nieautentyczności fragmentu z listu św. Jana (zm.
9.02.1930).

1865- W Ornecie urodził się Eugeniusz Buchholz, drukarz olsztyński, wydawca i
redaktor „Nowin Warmińskich” i „Warmiaka” oraz pism niemieckich.

1898- Na ulice Poznania wyjechał pierwszy elektryczny tramwaj, którego trasa
wiodła dawnym szlakiem tramwaju konnego.

1900- Zmarł Friedrich Wilhelm Bechstein, założyciel fabryki fortepianów w
Berlinie (ur. 1.06.1826).

1909- Urodził się Stanisław Jerzy Lec, poeta, satyryk i tłumacz. Ogłosił tomy
poezji „Barwy”, „Rękopis jerozolimski”, „Do Abla i Kaina” oraz zbiory fraszek i
satyr. Największą popularność przyniósł mu cykl aforyzmów „Myśli nieuczesane”
(zm. 7.05.1966).

1926- Urodził się Andrzej Wajda, reżyser filmowy, twórca m.in.: „Pokolenia”,
„Popiołu i diamentu”, „Wesela”, „Człowieka z marmuru” i „Człowieka z żelaza”,
ekranizacji „Pana Tadeusza”. W 1999 roku otrzymał Oscara za całokształt
twórczości. Członek francuskiej Akademii Sztuk Pięknych oraz laureat wielu
nagród polskich i zagranicznych.

1927- Urodziła się Bogna Sokorska, śpiewaczka operowa, znana z wykonywania
partii koloraturowych, występowała w wielu europejskich teatrach operowych,
zwłaszcza w operach Mozarta i Rossinego (zm. 10.05.2002).

1937- Urodziła się Walentyna Tiereszkowa, radziecka kosmonautka, pierwsza
kobieta, która odbyła lot kosmiczny 16 – 19 czerwca 1963 roku po orbicie
okołoziemskiej na statku Wostok-6.

1948- Urodził się Zbigniew Górny, dyrygent i kompozytor muzyki filmowej, m.in.
„Karate po polsku” Wójcika i „Pierścionek z orłem w koronie” Wajdy.

1976- W willi „Atma” w Zakopanem zainaugurowało działalności muzeum im. Karola
Szymanowskiego.

1991- Zmarł prof. dr hab. Jan Sikora, filozof, organizator i pierwszy rektor
Wyższej Szkoły Pedagogicznej w Olsztynie, znawca m.in. prac Johanna Gottfrieda
Herdera (ur. 30.06.1930).

1995- W Monachium zmarła Barbara Kwiatkowska-Lass, aktorka filmowa. Zagrała
m.in. w „Żołnierzu królowej Madagaskaru” i „Ewa chce spać”. Od lat 60. mieszkała
w Niemczech i Austrii.

[rita100]

1865- W Ornecie urodził się Eugeniusz Buchholz, drukarz olsztyński, wydawca i
redaktor „Nowin Warmińskich” i „Warmiaka” oraz pism niemieckich.

[rita100]

1454 - król Kazimierz Jagiellończyk ogłosił przyłączenie Prus do Korony.
Rozpoczęło to zwycięską dla Polski wojnę trzynastoletnią z Zakonem Krzyżackim.
Bezpośrednią przyczyną wybuchu konfliktu stała się skierowana do króla prośba
Związku Pruskiego o wzięcie w opiekę ziem pruskich. Władca wypowiedział wojnę
Zakonowi Krzyżackiemu i kilkanaście dni później, 6 marca 1454 r., ogłosił akt
inkorporacji Prus do Królestwa Polskiego. Wyprawa wojenna króla do Prus na czele
pospolitego ruszenia rozpoczęła się od klęski pod Chojnicami. W 1457 r., po
wypłaceniu przez Polaków zaległego, niezapłaconego przez zakon żołdu, czeskie
wojska zaciężne poddały twierdzę i stolicę krzyżackiego państwa Malbork. Po
objęciu dowództwa nad siłami królewskimi przez Piotra Dunina i pokonaniu
Krzyżaków w bitwie pod Żarnowcem strona polska zdobyła zdecydowaną przewagę.
Krzyżacy poprosili o pokój, który został podpisany w 1466 r. w Toruniu. W wyniku
wojny Polska odzyskała Pomorze Gdańskie oraz ziemie: chełmińską, michałowską i
warmińską.

[gajowy555]

7 marca

66 dzień roku.
Słońce w znaku Ryb wzeszło w Olsztynie o 6.13, zajdzie o 17.27. Dzień potrwa 11
godzin i 14 minut, i będzie dłuższy od najkrótszego w roku o 3 godziny i 49 minut.

Imieniny obchodzą: Paweł, Tomasz oraz Felicita.

Urodzeni 7 marca nadają się na przywódców lub działaczy. Żyją ideami i potrafią
wiele dla nich poświęcić. Mają intuicję, która pozwala im realizować marzenia i
jednocześnie chroni przed popełnianiem błędów. Nigdy nie działają pochopnie, w
czym pomaga im duża cierpliwość. W chwilach niepowodzenia miewają skłonności do
depresji. Najczęściej jednak są weseli i pogodni.

322 p.n.e.- Zmarł Arystoteles, jeden z dwóch (obok Platona – jego nauczyciela)
największych filozofów greckich. Stworzył opozycyjny do platonizmu i równie
spójny system filozoficzny, który bardzo silnie działał na filozofię i naukę
europejską, a jego chrześcijańska odmiana, zwana tomizmem, była od XIII w. i
jest po dziś dzień oficjalną filozofią Kościoła katolickiego (ur. 384 p.n.e.).

1000 -W Gnieźnie rozpoczęły się obrady synodu kościelnego – Zjazd Gnieźnieński.
W pielgrzymce do grobu św. Wojciecha, przybył m.in. cesarz Otton III. Utworzono
polską, niezależną prowincję kościelną z siedzibą w Gnieźnie, a cesarz uznał
Bolesława I Chrobrego za suwerennego władcę.

1274- W wieku 49 lat zmarł Tomasz z Akwinu, włoski teolog i filozof,
zakonnik-dominikanin, twórca tomizmu, ogłoszony świętym w 1323 r., autor rozpraw
teologicznych. uczony, jeden z najwybitniejszych myślicieli w dziejach
chrześcijaństwa.

1521- Nieudany napad krzyżacki na Elbląg, upamiętniony w legendzie o piekarczyku.
Nocą od strony Braniewa skradał się oddział krzyżacki, by zająć Elbląg –
podobnie jak inne miasta Prus. W drodze rozpoznał ich karczmarz z Milejewa, lecz
świętujący mieszczanie nie uwierzyli mu. Krzyżacy mieli w mieście szpiegów,
którzy nad ranem obezwładnili strażników Bramy Targowej i zaczęli podnosić
kraty. Przeszkodził im w tym legendarny piekarczyk, przecinając łopatą liny i
zamykając dostęp do miasta. Dla upamiętnienia tego czynu król nakazał wmurować w
bramę dwa głazy z wyrytymi łopatami, a dzień 8 marca świętowany był jeszcze
przez ponad trzysta lat.

1577- Król Stefan Batory wydał zakaz handlu z Gdańskiem, a cały eksport z ziem
polskich skierował przez Elbląg, drugi port Rzeczypospolitej. Był to efekt
trwającej od 20 września 1576 r. blokady ekonomicznej Gdańska i wojny Batorego z
tym miastem, gdyż jako sprzymierzeniec cesarza Maksymiliana II nie uznało ono
Batorego królem Polski i panem Prus Królewskich. W Elblągu sekretarz królewski
Piotr Kłoczewski zorganizował flotyllę królewską do walki z gdańszczanami.
Planowano również rozwój portu elbląskiego i przekopanie Mierzei Wiślanej w
okolicy wsi Skowronki. W grudniu 1577 Gdańsk złożył przysięgę wierności królowi,
tym samym restrykcje cofnięto.

1875- Urodził się Maurice Ravel, kompozytor francuski, autor oper, baletów,
koncertów fortepianowych i utworów orkiestrowych, m.in. słynnego „Bolera” (zm.
28.12.1937).

1876- Amerykański fizyk Alexander Graham Bell uzyskał patent na pierwszy aparat
telefoniczny, który skonstruował wraz z Thomasem Watsonem.

1911- Urodził się Stefan Kisielewski „Kisiel”, pisarz, publicysta, krytyk
muzyczny i kompozytor, publicznie mówiący o sobie: „antykomunista”. Autor m.in.
cyklów felietonów w „Tygodniku Powszechnym” oraz kilkunastu książek, w tym
powieści „Sprzysiężenie” i „Ludzie z akwarium”, a także zbioru szkiców
„Gwiazdozbiór muzyczny” (zm. 27.09.1991).

1937- W Leleszkach koło Szczytna zmarł Michał Zientara, działacz ruchu polskiego
na Mazurach, współpracownik „Mazura”.

1949- Rozporządzenie przewodniczącego Rady Miejskiej w Olsztynie ograniczające
handel alkoholem. Przez trzy dni w miesiącu, kiedy wypłacano pobory, tj.
pierwszego piętnastego i ostatniego nie można było sprzedawać w sklepach i
lokalach gastronomicznych napojów zawierających ponad 4,5 proc. alkoholu.
Zarządzenie pozostało na papierze, gdyż w zakładach pracy zaliczki wypłacano 15,
20 i 25 każdego miesiąca, zaś wyrównanie poborów – 5, 8 i 10. Pierwszego lub
ostatniego dnia miesiąca pobory wypłacano zazwyczaj w urzędach.

1953- Katowice na znak żałoby po śmierci Stalina zmieniły nazwę na Stalinogród.
Obowiązywała przez trzy lata.

1961- W Skajbotach koło Olsztyna zmarł Bernard Barabasz, działacz warmiński,
agitator plebiscytowy, potem udzielający się w Związku Polaków w Niemczech.

1985- W wieku 91 lat zmarł Arkady Fiedler, prozaik, reportażysta, przyrodnik i
podróżnik, autor m.in. opowieści podróżniczych (np. „Kanada pachnąca żywicą”,
epopei o polskich lotnikach „Dywizjon 303”, marynistycznej „Dziękuję ci,
kapitanie” oraz powieści dla młodzieży (np. trylogii: „Wyspa Robinsona”,
„Orinoko” i Biały Jaguar”.

1997- Zmarła Agnieszka Osiecka, poetka, prozaik, dziennikarka, znana przede
wszystkim jako autorka tekstów blisko dwóch tysięcy piosenek (m.in. ballady z
serialu „Czterej pancerni i pies” i piosenki „Niech żyje bal”. Pisała również
sztuki, musicale i dramaty muzyczne, autorka m.in. książek wspomnieniowych
(„Szpetni czterdziestoletni”, „Rozmowy w tańcu” oraz adaptacji teatralnych
powieści Issacka B. Singera („Sztukmistrz z Lublina”, „Wilki”, „Darcie pierza”.

[gajowy555]

8 marca

Międzynarodowy Dzień Kobiet !!!

[gajowy555]

8 marca

67 dzień roku.
Słońce w znaku Ryb wzeszło w Olsztynie o 6.10, zajdzie o 17.28. Dzień potrwa 11
godzin i 18 minut, i będzie dłuższy od najkrótszego w roku o 3 godziny i 53 minuty.

Imieniny obchodzą: Beata, Jan i Wincenty.

Międzynarodowy Dzień Kobiet, ustanowiony w 1910 roku w Kopenhadze podczas II
Międzynarodowego Zjazdu Kobiet Socjalistek dla uczczenia demonstracji
nowojorskich szwaczek w 1909 roku.

1223 -Zmarł Wincenty zwany Kadłubkiem, dziejopisarz, kancelista i kapelan
nadworny Kazimierza II Sprawiedliwego, biskup krakowski w latach 1208 – 1218,
beatyfikowany w 1764 roku przez papieża Klemensa XIII. Autor łacińskiej kroniki
dziejów Polski od czasów legendarnych do 1202 roku (ur. ok. 1160).

1440- Delegacja węgierska ofiarowała Władysławowi III koronę Węgier, uroczyście
przyjętą w katedrze na Wawelu.

1521- W Elblągu pierwszy raz hucznie obchodzono święto miejskie, upamiętniające
obronę miasta przed Krzyżakami. Tradycja obchodów przetrwała do połowy XIX wieku.

1868- Zmarł Ignatz Grunau, pierwszy znaczniejszy elbląski przedsiębiorca,
armator żeglugowy i prowizor kościoła św. Mikołaja. Urodził się w Braniewie w
rodzinie katolickiej. Jako młodzieniec przybył do Elbląga i zamieszkał u brata,
Johannesa Grunaua.

1904- Urodziła się Hedwig Bienkowski-Andersson, niemiecka pisarka, autorka m.in.
książki „Niezapomniany kraj młodości”, która dzieciństwo i młodość spędziła w
Olsztynie.

1917- Urodziła się Hanna Skarżanka, aktorka. Pierwszy powojenny sezon teatralny
spędziła w Teatrze im. Jaracza w Olsztynie. Rozgłos przyniosły jej role w
warszawskim Teatrze Ateneum w latach 1960 – 1975. Od 1982 przez sześć lat była
kierownikiem artystycznym Muzeum Archidiecezji Warszawskiej. Wystąpiła m.in. w
filmach: „Młodość Chopina” Aleksandra Forda, „Prawo i pięść” Jerzego Hoffmana,
„Dolina Issy” Tadeusza Konwickiego, „Kochankowie mojej mamy” i „Marcowe migdały”
Radosława Piwowarskiego (zm. 8.11.1992).

1917- Zmarł Ferdinand von Zeppelin, niemiecki konstruktor, twórca sterowców,
nazwanych potem od jego imienia zeppelinami.

1937- W Leleszkach koło Szczytna zmarł Michał Zientara, działacz ruchu polskiego
na Mazurach, współpracownik „Mazura”.

1968- ORMO i „aktyw robotniczy” rozpędziły demonstrację studentów Uniwersytetu
Warszawskiego, protestujących przeciwko relegowaniu kolegów: Adama Michnika i
Henryka Szlajfera. Wydarzenie to dało początek wystąpieniom studenckim w innych
ośrodkach akademickich.

1993- Zmarł Zygmunt Milewski, pionier powojennego dziennikarstwa na Warmii i
Mazurach, wieloletni redaktor „Głosu Olsztyńskiego i „Gazety Olsztyńskiej”.

2000- Karol Jabłoński z Bazy Mrągowo zdobył po raz piąty tytuł mistrza świata w
bojerach. Mistrzostwa rozegrano w Szwecji

2005- Rosyjskie siły specjalne zabiły nieuznawanego przez Moskwę prezydenta
Czeczenii, Asłana Maschadowa.

[gajowy555]

9 marca

68 dzień roku.
Słońce w znaku Ryb wzeszło w Olsztynie o 6.08, zajdzie o 17.30. Dzień potrwa 11
godzin i 22 minuty, i będzie dłuższy od najkrótszego w roku o 3 godziny i 57 minut.

Imieniny obchodzą: Franciszka, Katarzyna i Dominika.

Osoby urodzone 9 marca mają zdolności praktyczne i działają z entuzjazmem.
Obdarzone dużą fantazją i krytycznym umysłem, ułatwiającym im ocenę sytuacji. Są
niezwykle uczuciowe i lojalne w stosunku do partnerów.

1009- Z rąk Prusów zginął 35-letni Bruno z Kwefurtu, arcybiskup misyjny, a
wcześniej mnich benedyktyński i kapelan na dworze cesarza Ottona III. Męczennik
i święty Kościoła katolickiego. Na życzenie Bolesława Chrobrego podjął się misji
chrystianizacyjnej wśród Prusów i na pograniczu z Rusią poniósł śmierć z innymi
18 misjonarzami. Główny patron diecezji łomżyńskiej.

1454- Kazimierz Jagiellończyk mianował Jana Bażyńskiego gubernatorem Prus
Królewskich.

1863- W związku z wybuchem powstania styczniowego, w kierunku granicy z
Królestwem Polskim, w ślad za stacjonującymi w Elblągu szwadronami 8. Pułku
Ułanów, wyruszyli przeszkoleni rekruci.

1879- Urodziła się Agnes Miegel, pochodząca z Prus Wschodnich pisarka i poetka
niemiecka, autorka wielu ballad i opowiadań dotyczących tych ziem.

1891- W Waplewie Wielkim (obecnie pow. sztumski) urodził się Stanisław
Sierakowski, wybitny działacz polskiej mniejszości narodowej w Niemczech.
Współtwórca Związku Polaków w Niemczech i jego pierwszy prezes. Od 1922 zasiadał
w sejmie pruskim. Współorganizator Związku Mniejszości Narodowych w Niemczech i
delegat Mniejszości Polskiej przy Lidze Narodów. Wspierał polskie organizacje
gospodarcze i oświatowe, a szczególnie szkolnictwo ludowe. Zginął 5 września
1939 r. rozstrzelany z żoną Heleną przez Niemców w lesie pod Osiekiem.

1934- Urodził się Jurij Gagarin, radziecki pilot-kosmonauta, który 12 kwietnia
1961 roku na statku kosmicznym Wostok-1 dokonał pierwszego w dziejach lotu po
orbicie okołoziemskiej. Zginął w katastrofie lotniczej 27 marca 1968 roku.

1947- W Ełku uroczyście wręczano akty nadania własności rolnej gospodarzom z
powiatów Ełk, Gołdap i Olecko.

1990- Zmarła Otylia Grothowa, zasłużona działaczka harcerska oraz Związku
Polaków w Niemczech, nauczycielka i organizatorka szkolnictwa na Warmii.
Urodziła się 19 października 1909 r. w Rożnowie koło Olsztyna.

2006- Zmarła Hanka Bielicka, aktorka dramatyczna i estradowa. Występowała w
kabaretach: „7 kotów”, „Szpak”, „U Lopka”, także w „Podwieczorku przy
mikrofonie”. Grała w 20 filmach, m.in. w: „Zakazanych piosenkach”, „Cafe pod
Minogą” (ur. 9.11.1915).

[gajowy555]

10 marca

69 dzień roku.
Słońce w znaku Ryb wzeszło w Olsztynie o 6.06, zajdzie o 17.32. Dzień potrwa 11
godzin i 26 minut, i będzie dłuższy od najkrótszego w roku o 4 godziny i 1 minutę.

Imieniny obchodzą: Cyprian, Marceli i Symplicjusz.

Urodzeni 10 marca uchodzą za osoby mądre i szlachetne. To co wykonują, traktują
z należytą powagą. Są obowiązkowi i wymagający, zarówno w stosunku do siebie jak
i do innych. Są lubiani przez otoczenie.

1526- Zmarł ostatni z Piastów – książę Janusz III, władca Mazowsza.

1706- W Praslitach koło Lidzbarka Warmińskiego urodził się Jerzy Wojciech Heide,
kanonik i kronikarz warmiński.

1861- Zmarł Taras Szewczenko, ukraiński poeta, autor m.in. poematów „Hajdamacy”,
„Sen” i „Heretyk”.

1919- W Elblągu obradował wydział wykonawczy Rady Robotnicz-Żołnierskiej, który
postulował powołanie w Elblągu centrali dla zachowania sukcesów rewolucji w obu
pruskich prowincjach.

1920- Powstał Olsztyński Klub Żeglarski.

1940- Urodził się Chuck Norris (właśc. Carlos Ray Norris Jr.), amerykański
aktor, gwiazda Hollywood, mistrz sztuk walk, 7-krotny mistrz świata w karate,
półkrwi Indianin.

1940- Zmarł Michaił Bułhakow, pisarz rosyjski, autor m.in. powieści „Mistrz i
Małgorzata” oraz „Biała gwardia”, a także opowiadań i utworów scenicznych.

1955- W Olsztynie urodził się Juliusz Machulski, reżyser, scenarzysta i
producent filmowy, przewodniczący Polskiej Akademii Filmowej, twórca m.in.
filmów: „Vabank”, „Seksmisja”, „Kingsajz”, „Deja vu”. Jego ojciec, Jan
Machulski, był wówczas aktorem olsztyńskiego Teatru im. Jaracza.

2000-W Olsztynie odbyła się pierwsza obrona pracy doktorskiej, napisanej na
Wydziale Humanistycznym Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego. Autorem był Mariusz
Rutkowski. Pracę z zakresu językoznawstwa poświęcił nazewnictwu związanemu z
taternictwem. Wcześniej doktoraty na UWM można było bronić tylko z nauk
technicznych, weterynaryjnych i rolniczych.

2005- Zmarł Zbigniew Jasiukiewicz, olimpijczyk i jeden z najlepszych polskich
siatkarzy lat 60. i 70, zawodnik Resovii Rzeszów, z którą pięciokrotnie zdobywał
tytuł mistrza Polski. Miał 58 lat.

[gajowy555]

11 marca

70 dzień roku.
Słońce w znaku Ryb wzeszło w Olsztynie o 6.03, zajdzie o 17.34. Dzień potrwa 11
godzin i 31 minut, i będzie dłuższy od najkrótszego w roku o 4 godziny i 6 minut.

Imieniny obchodzą: Benedykt, Edwin, Konstanty i Ludosław.

Osoby urodzone 11 marca są wybitnymi indywidualnościami o przenikliwym umyśle.
Mają dużo fantazji. Rozsadza je energia i ambicja. Na drodze do celu pokonują
wszelkie przeszkody. W kontaktach międzyludzkich są skryte i nie uzewnętrzniają
odczuć.

1478- Król Kazimierz Jagiellończyk zniósł odrębność Nowego Miasta Elbląga. Akt
ten ogłoszony został na zjeździe stanów w Brześciu Kujawskim. Obywatele Nowego
Miasta otrzymali takie same prawa, jak mieszkańcy Starego Miasta Elbląga.

1605- Król Zygmunt Waza nadał kuratelę nad chorym Albrechtem Fryderykiem i
administracją w Prusach Książęcych elektorowi brandenburskiemu Joachimowi
Fryderykowi.

1807- Zmarł Jan Wulf, cysters, budowniczy organów w katedrze w Oliwie.

1812- Edykt królewski zrównujący w prawach społeczność żydowską w całych Prusach
Wschodnich. Na Warmii do 1772 roku obowiązywał zakaz osiedlania się Żydów.

1873- Zmarł Walenty Blochagen, urodzony w Bartołtach koło Olsztyna, niemiecki
kanonik i dziekan kapituły warmińskiej, obrońca języka polskiego na Warmii.

1885- Z inicjatywy Bernarda Lehmanna powstaje pierwsza na Warmii
oszczędnościowo-pożyczkowa kasa. Jest to początek rozwoju współczesnej
spółdzielczości.

1886- Urodził się Edward Rydz-Śmigły, polityk, ostatni legalny marszałek Polski
(od 1936 r.). Podczas wojny polsko-radzieckiej w 1920 roku dowodził armią
operacyjną, która zajęła Kijów. Był współtwórcą Obozu Zjednoczenia Narodowego.
We wrześniu 1939 naczelny wódz. Zmarł 2 grudnia 1941 r. w Warszawie na zawał
serca jako Adam Zawisza, szeregowy żołnierz Polski Podziemnej.

1908- Zmarł Edmondo de Amicis, włoski pisarz, autor znanej powieści dla
młodzieży „Serce”.

1920- Do Ełku przybyły wojska włoskie, mające nadzorować przebieg przygotowań do
plebiscytu. Stacjonowały do 31 lipca tegoż roku.

1922- Urodziła się Małgorzata Korolko, artystka plastyczka związana z Olsztynem.

1928- W Warszawie otwarto ogród zoologiczny.

1947- Przed Najwyższym Trybunałem Narodowym w Warszawie rozpoczął się proces
hitlerowskiego zbrodniarza wojennego Rudolfa Hössa, komendanta obozu zagłady w
Oświęcimiu. Został skazany 7 kwietnia na karę śmierci. Wyrok wykonano 16
kwietnia obok budynku byłej komendantury i krematorium obozu w Oświęcimiu.
Szubienica, na której go powieszono, została zachowana tam do dziś.

1955- Zmarł sir Alexander Fleming, szkocki bakteriolog, odkrywca penicyliny,
laureat Nagrody Nobla w 1945 r. (ur. 6.8.1881).

1960- Decyzja o likwidacji „Życia Olsztyńskiego”, regionalnej mutacji „Życia
Warszawy”. Ostatni numer ukazał się 31 maja.

1993- Zmarła Alina Centkiewiczowa, wraz z mężem Czesławem pisała książki,
których tematem były wyprawy polarne (ur. 5.12.1907).

1996- Zmarł Tadeusz Nowakowski, jeden z najwybitniejszych polskich pisarzy
emigracyjnych, dziennikarz, wieloletni pracownik Radia Wolna Europa. Przez
niemal pół wieku jego twórczość była w Polsce zakazana, a nazwisko wykreślone ze
słowników i encyklopedii. Honorowy Obywatel Olsztyna, w którym się urodził 8
listopada 1917 roku.

1999- Olsztyn przyjęto do Unii Metropolii Polskich. Unia powstała w 1990 roku.
Decyzję o jej poszerzeniu podjęto w związku nowym podziałem administracyjnym kraju.

2000- W paryskim szpitalu zmarł Kazimierz Brandys, wybitny prozaik i eseista,
autor m.in. książek „Miasto niepokonane”, „Matka Królów”.

2004- Skoordynowane zamachy bombowe na pociągi w Madrycie – zginęło ponad 200
osób, w tym kilkoro Polaków, rannych zostało ponad 1600 osób.

[gajowy555]

12 marca

71 dzień roku.
Słońce w znaku Ryb wzeszło w Olsztynie o 6.01, zajdzie o 17.36. Dzień potrwa 11
godzin i 35 minut, i będzie dłuższy od najkrótszego w roku o 4 godziny i 10 minut.

Imieniny obchodzą: Alojzy, Bernard, Grzegorz, Innocenty, Józefina, Justyna i
Maksymilian.

1745- W Nidzicy urodził się Daniel Vogel, nauczyciel języka polskiego, autor
podręczników i słowników do nauki tego języka, tłumacz, bibliofil. Napisał m.in.
podręcznik dla młodzieży „Rozmaite uciechy albo zgromadzenie niektórych
geograficznych, fizycznych, politycznych historycznych nauk i przypadków na
pożytek i snadnieysze poięcie polskiego ięzyka...”, wydany we Wrocławiu w 1768
roku z tytułem równoległym w języku niemieckim (zm. 1829).

1794- Generał Antoni Madaliński odmówił nakazanej przez władze rosyjskie
redukcji liczebności I Wielkopolskiej Brygady Kawalerii Narodowej i na jej czele
wyruszył z Ostrołęki w kierunku Krakowa. Tak rozpoczęła się insurekcja
kościuszkowska, czyli polskie powstanie narodowe przeciw Rosji i Prusom,
spowodowane II rozbiorem Polski i rządami konfederacji targowickiej. Zakończyła
się 16 listopada 1794, gdy ostatnie oddziały powstańcze skapitulowały przed
Rosjanami w Radoszycach.

1876- Zmarł Franciszek Bażyński, ksiądz katolicki, działacz narodowy i
oświatowy, organizator bibliotek ludowych, poseł do sejmu pruskiego. Założył w
Poznaniu Wydawnictwo Dobrych i Tanich Książek (1863 – łącznie 140 tys. egz.
publikacji w j. polskim), rozprowadzanych na terenie zaboru pruskiego i w
Niemczech (ur. 1801).

1917- W Rosji obalano carat. Rozpoczęła działalność Piotrogrodzka Rada Delegatów
Robotniczych i Żołnierskich.

1917- W Purdzie koło Olsztyna urodziła się Maria Kensbock, wychowawczyni
przedszkoli, działaczka harcerska.

1921- Urodził się Giovanni Agnelli, włoski prawnik i przemysłowiec,
współwłaściciel koncernu samochodowego Fiat (zm. 2003).

1931- W nauczycielskiej rodzinie urodził się ks. Józef Tischner, profesor
filozofii. W 1980 r. podjął na szerszą skalę działalność publiczną, która po
1989 r. okazała się głęboko przemyślanym programem duszpasterskim. Autor 25
książek oraz 22 wydanych po jego śmierci. Patron nagrody miesięcznika i
wydawnictwa „Znak” oraz Wyższej Szkoły Europejskiej w Krakowie (zm. 28.06.2000).

1946- Urodziła się Liza Minnelli, amerykańska aktorka, piosenkarka i gwiazda
estrady, córka reżysera Vincente Minnelliego i popularnej aktorki oraz
piosenkarki Judy Garland. Zadebiutowała na ekranie mając trzy lata. Światowy
sukces przyniosła jej rola w filmie „Kabaret” Boba Fossa, za którą otrzymała
„Oskara”, a za piosenki tam śpiewane – prestiżową nagrodę „Złoty Glob”.

1948- Rozpoczęły się pierwsze Wiosenne Targi Olsztyńskie.

1948- W Ełku rozpoczęły się trzydniowe, pierwsze na tym terenie, indywidualne
mistrzostwa okręgowe w boksie.

1949- W Ełku uroczyście wręczono akty własności nieruchomości miejskich.
Pierwszymi właścicielami ulgowo nabytych domów byli przodownicy pracy na kolei:
Lackorzyński, Wawrzonkiewicz, Masorowski, Żyła, Rekiel, Hańczak, Suszko i Holtz.

1955- Zmarł Kazimierz Piekut, poeta i założyciel „Słowa na Warmii i Mazurach”,
tygodniowego dodatku do dziennika PAX „Słowo Powszechne”.

1955- Urodziła się Janina Ochojska-Okońska, działaczka humanitarna, założycielka
Polskiej Akcji Humanitarnej.

1955- Zmarł Charlie Parker, amerykański saksofonista jazzowy, który wywarł
znaczący wpływ na jazz (ur. 29.08.1920).

1956- W Moskwie zmarł Bolesław Bierut, działacz komunistyczny, pierwszy
przywódca Polski Ludowej (prezydent RP), a następnie premier PRL. Wzorem Józefa
Stalina lubił pokazywać się z dziećmi (na jednej z fotografii trzyma na rękach
Agnieszkę Holland). W ocenie dzisiejszych historyków był jednym z największych
zbrodniarzy w historii Polski – człowiekiem odpowiedzialnym za śmierć wielu
tysięcy ludzi. Jego syn, Jan Chyliński, w latach 70. XX w. był ambasadorem PRL w
RFN (ur. 1892).

1963- Urodził się Kazik Staszewski, muzyk rockowy, poeta, wokalista, aranżer
oraz osobowość polskiej sceny muzycznej, założyciel kultowego zespołu Kult.

1977- W Olsztynie zmarła Marta Hanowska-Sendrowska, wychowawczyni przedszkoli
polskich na Warmii.

1982- Decyzją wojewody olsztyńskie Planetarium Lotów Kosmicznych zmieniło nazwę
na Planetarium i Obserwatorium Astronomiczne.

1999- Zmarł Yehudi Menuhin, amerykański wirtuoz skrzypiec i wiolonczeli,
dyrygent, wegetarianin, myśliciel, filozof. Jako skrzypek jest obok Jashy
Heifetza legendarnym wykonawcą utworów Wieniawskiego i Paganiniego. Jego
najbardziej znanym uczniem jest Nigel Kennedy. Wielokrotnie odwiedzał Polskę, w
której najchętniej koncertował w Poznaniu. (ur. 22.04.1916).

1999- NATO poszerzyło się o Węgry, Czechy i Polskę.

2005- W Olsztynie zmarł Leszek Strycharski, dziennikarz Radia Olsztyn, potem
korespondent Polskiego Radia w Moskwie, po powrocie publicysta w „Gazecie
Olsztyńskiej”, w której pracował do 1990 r. W pierwszej połowie lat 90. zarabiał
jako kierowca tira. Do zawodu wrócił poprzez współpracę z „Dziennikiem
Pojezierza”, by na dobre zagościć w tygodniku „Kulisy Warmii i Mazur”. Przed
śmiercią zdążył skończyć reporterską książkę „Na tropach Kłobuka”, której
wydania już nie doczekał.

2006- Adam Małysz wygrał zawody Pucharu Świata w skokach narciarskich w Oslo.
Wcześnie trzykrotnie zdobywał Puchar Świata w sezonie 2000/2001, 2001/2002 i
2002/2003.

[gajowy555]

13 marca

72 dzień roku.
Słońce w znaku Ryb wzeszło w Olsztynie o 5.58, zajdzie o 17.38. Dzień potrwa 11
godzin i 40 minut, i będzie dłuższy od najkrótszego w roku o 4 godziny i 15 minut.

Imieniny obchodzą: Bożena, Krystyna i Ernest.

Urodzeni 13 marca krytycznie oceniają siebie i innych. Mają dużą intuicję, która
ułatwia im właściwą ocenę sytuacji. Bywają bardzo roztargnieni.

1202- Zmarł Mieszko III Stary, książę wielkopolski, książę krakowski i
zwierzchni książę Polski.

1314- Zmarł Trojden, książę mazowiecki. Zmodernizował gród warszawski wznosząc
Wieżę Wielką zamkową, a drewniane wały otaczające Starą Warszawę zastąpił linią
murów z wieżami i bramami (ur. 1284 – 1286).

1633- Władysław IV przekazał Prusy Książęce w lenno Jerzemu Wilhelmowi.

1781- Urodził się Karl Friedrich Schinkel, jeden z najwybitniejszych niemieckich
architektów, twórca wielu kościołów na Warmii i Mazurach (zm. 9.10.1841).

1881- W zamachu w Sankt Petersburgu zginął car Rosji Aleksander II. Rzucający
bombę w jego powóz 26-letni Ignacy Hryniewiecki, polski rewolucjonista, działacz
organizacji Narodnaja Wola, również poniósł śmierć.

1899- Urodził się Jan Lechoń, poeta, współtwórca grupy poetyckiej Skamander.
Sławę przyniosły mu utwory „Mochnacki” i „Piłsudski”, wydane w zbiorze
„Karmazynowy poemat”.

1919- W Jezioranach koło Barczewa zmarł Bogumił Labusz, działacz polski na
Mazurach, rolnik ze wsi Hosenbark (od 1948 Labuszewo, powiat Szczytno)
współzałożyciel Mazurskiej Partii Ludowej (1896, od 1907 prezes) oraz czasopism
„Gazeta Ludowa” i „Mazur”, założyciel i członek zarządu Banku Ludowego w
Szczytnie (1910), twórca kółek rolniczych (jedno z nich prowadził w Hosenbarku)
oraz bibliotek. Od 1918 reprezentował Mazury w Naczelnej Radzie Ludowej i Sejmie
Dzielnicowym w Poznaniu (ur. 24.08.1860).

1922- Urodził się Józef Szajna, malarz, scenograf, reżyser, twórca Teatru Studio
i profesor Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie, autor m.in. inscenizacji
teatralnych „Puste pole”, „Dante”.

1923- Urodził się Emil Karewicz, aktor, występował w teatrach łódzkich i
warszawskich, grał w filmach, m.in. „Kanał” Andrzeja Wajdy, „Krzyżacy”
Aleksandra Forda, serialu „Stawka większa niż życie”.

1943- W Krakowie Niemcy rozpoczęli likwidację getta, utworzonego w 1941 roku.
Hitlerowcy wywieźli Żydów do obozu przymusowej pracy w Płaszowie, później
przekształconego w obóz koncentracyjny. Akcja likwidacji getta krakowskiego
zakończyła się 14 marca.

1995- Zmarł 95-letni Franciszek Gajowniczek, więzień KL Auschwitz (Oświęcim – nr
obozowy 5659), uratowany od śmierci głodowej przez ojca Maksymiliana Kolbego,
który dobrowolnie oddał za niego życie.

1996- Zmarł reżyser filmowy Krzysztof Kieślowski. Międzynarodową sławę
przyniosła mu zrealizowana wraz ze scenarzystą Krzysztofem Piesiewiczem
telewizyjna seria „Dekalog”. Sukces dwóch części serii: „Krótkiego filmu o
zabijaniu” oraz „Krótkiego filmu o miłości” sprawił, że polskiego reżysera
zaczęto uważać za czołowego twórcę europejskiego. Tryptyk „Niebieski”,
„Czerwony” i „Biały” uzyskał rozgłos na najbardziej prestiżowych festiwalach
filmowych w Europie: w Wenecji, gdzie „Niebieski” otrzymał „Złote Lwy”, w
Berlinie i Cannes (ur. 1941).

2002- Zmarł Hubert Wagner, trener polskiej reprezentacji siatkówki, znany z
wielkiej surowości i wymagań oraz konsekwencji. Prowadzona przez niego męska
drużyna zdobyła mistrzostwo świata w Meksyku (1974), złoty medal olimpijski w
Montrealu (1976) i dwukrotnie wicemistrzostwo Europy (1975, 1983). Zginął w
wypadku samochodowym spowodowanym przez niego w następstwie ataku serca (ur.
4.03.1941).

[gajowy555]

14 marca

74 dzień roku.
Słońce w znaku Ryb wzeszło w Olsztynie o 5.54, zajdzie o 17.42. Dzień potrwa 11
godzin i 48 minuty, i będzie dłuższy od najkrótszego w roku o 4 godziny i 23 minuty.

Imieniny obchodzą: Matylda, Jakub i Leon.

Osoby urodzone 14 marca zazwyczaj osiągają zaplanowane cele, jednak ich ambicje
nigdy nie są zaspokojone. Nie brakuje im odwagi i zdecydowania. W stosunku do
innych są podejrzliwe, a w sytuacjach konfliktowych bywają wybuchowe.


1440- W Kwidzynie zawiązano Związek Pruski, konfederację szlachty i miast
pruskich, skierowaną przeciw Krzyżakom.

1640- Na wydziale lekarskim Uniwersytetu w Królewcu odbyła się pierwsza promocja
lekarzy.

1667- W Reszlu zmarł Andrzej Rosenwald, jezuita, filozof, teolog, poeta
łaciński, Absolwent Akademii Wileńskiej, wykładowca poetyki, retoryki i teologii
w tej uczelni oraz w kolegiach w Braniewie i Reszlu (ur. 1601 w Braniewie).

1771- Urodził się Józef Chłopicki, generał wojsk polskich, żołnierz powstania
kościuszkowskiego i kampanii napoleońskich, baron Cesarstwa Francuskiego,
dyktator powstania listopadowego. Ciężko ranny w bitwie pod Olszynką Grochowską
(zm. 30.09.1854).

1794- Urodził się Józef Zachariasz Bem, generał, teoretyk wojskowości. Dowodził
wojskami węgierskimi podczas Wiosny Ludów, naczelny wódz w bitwie pod Timisoarą,
walczył w armii tureckiej jako Murat Pasza (zm. 10.12.1850).

1801-Zmarł Ignacy Krasicki, książę biskup warmiński od 1767, arcybiskup
gnieźnieński od 1795, senator Rzeczypospolitej, hrabia Świętego Cesarstwa
Rzymskiego, najwybitniejszy pisarz polskiego Oświecenia. Autor poematów
heroikomicznych, bajek, satyr, komedii („Bajki”, „Monachomachia” i pierwszej
polskiej powieści nowoczesnej „Mikołaja Doświadczyńskiego przypadki” (ur.
3.02.1735).

1871- We wsi Ząbie koło Olsztyna urodził się Jakub Kukliński, ksiądz, rektor
kaplicy króla Jana III Sobieskiego na wiedeńskim wzgórzu Kahlenberg.

1879- Urodził się Albert Einstein, jeden z największych fizyków-teoretyków
naszych czasów, twórca szczególnej i ogólnej teorii względności, współtwórca
korpuskularno-falowej teorii światła. Laureat Nagrody Nobla w 1921 r. za
wyjaśnienie efektu fotoelektrycznego (zm. 18.04.1955).

1883- Zmarł Karol Marks, filozof i ekonomista, teoretyk rewolucyjnej walki
proletariatu, autor teorii socjalizmu i materializmu dialektycznego,
współzałożyciel Międzynarodówki (ur. 5.05.1818).

1887- Urodził się Leon Schiller, jeden z najwybitniejszych twórców w dziejach
polskiego teatru, reżyser, krytyk i historyk teatru, autor m.in. inscenizacji
„Kniazia Potiomkina”, „Krakowiaków i górali” i romantycznej inscenizacji
„Dziadów” (zm. 25.03.1954).

1921-Urodził się Edward Martuszewski, dziennikarz rozgłośni Polskiego Radia w
Olsztynie i publicysta, tłumacz. Pracując podczas okupacji hitlerowskiej jako
stróż nocny w Pułtusku nauczył się francuskiego, niemieckiego, hiszpańskiego,
włoskiego, portugalskiego, angielskiego i rosyjskiego. Autor m. in. zbiorów
szkiców z przeszłości Warmii i Mazur „Polscy i niepolscy Prusacy”, „Nawet kamień”.

1932- Zmarł George Eastman, amerykański przemysłowiec, wynalazca zwojowego
materiału światłoczułego, czyli negatywu. W 1888 roku skonstruował aparat
fotograficzny Kodak i założył firmę o tej nazwie (ur. 12.07.1854).

1980- W pobliżu warszawskiego lotniska Okęcie przy forcie Okęcie rozbił się
lecący z Nowego Jorku samolot Polskich Linii Lotniczych LOT Ił-62 „Mikołaj
Kopernik”. Zginęło 77 pasażerów i 10 członków załogi, m.in. piosenkarka Anna
Jantar oraz Krystyna Sobala z Elbląga, Mieczysław Szerenos z Pisza i Maria
Janczyn z Olsztyna. Od 1984 roku nagroda im. Anny Jantar jest przyznawana
debiutantom na festiwalu w Opolu.

1990-W Polsce padł rekord inflacji. GUS ogłosił, że w ciągu 12 miesięcy wyniosła
ona 1360 procent.

1997-Przy ul. Wyzwolenia w Olsztynie uroczyście otwarto nową przychodnię , w
której mieści się pierwszy w mieście Zespół Praktyk Medycyny Rodzinnej.

1997- Zmarł Jerzy Kur, reprezentant województwa olsztyńskiego w tenisie,
instruktor tego sportu.

1997- Zmarł Fred Zinnemann, amerykański reżyser filmowy, twórca filmów „Siódmy
krzyż”, „Pokłosie wojny”, „W samo południe”, „Stąd do wieczności”, „Kapelusz
pełen deszczu”, „Dzień szakala”, „Julia”.

2004- Władimir Putin został ponownie wybrany prezydentem Rosji.

[gajowy555]

15 marca

74 dzień roku.
Słońce w znaku Ryb wzeszło w Olsztynie o 5.54, zajdzie o 17.42. Dzień potrwa 11
godzin i 48 minuty, i będzie dłuższy od najkrótszego w roku o 4 godziny i 23 minuty.

Imieniny obchodzą: Ludwika, Klemens, Longin.

Urodzeni 15 marca wiedzą czego chcą od życia i znakomicie umieją korzystać z
jego przyjemności. Odznaczają się bystrym umysłem. Są przenikliwi, wytrwali,
ambitni, życzliwi dla otoczenia i uczuciowi. Ich życie jest pełne wydarzeń i
bardzo ciekawe. Mają dużo przyjaciół i wielbicieli.

Międzynarodowy Dzień Konsumenta, obchodzony w Polsce od 1987 r., kiedy nasz kraj
dołączył do 70 państw, zrzeszonych w Międzynarodowej Organizacji Związków
Konsumenckich.

44 p.n.e.- Zginął Juliusz Cezar (wł. Gaius Iulius Caesar), rzymski polityk,
wódz, dyktator i pisarz, zamordowany w dniu id marcowych przez senatorów pod
przywództwem Marka Brutusa oraz Gajusza Kasjusza. Przed śmiercią adoptował
Oktawiana Augusta, wnuka swej siostry Julii, wyznaczając go na swego
spadkobiercę (ur. 12.01.100 p.n.e).

1848- Na Węgrzech wybuchła rewolucja. W rocznicę tego wydarzenia Węgry obchodzą
święto narodowe.

1848- Wiosna Ludów w Elblągu. Podburzony tłum zaatakował siedzibę Towarzystwa
Środowego i zagroził władzom miasta.

1854- W Ławicach koło Iławy urodził się Emil Behring, lekarz, wynalazca surowicy
przeciwtężcowej i przeciwdyfterytowej, laureat Nagrody Nobla w 1901 r. Z Prus
Wschodnich pochodzi jeszcze trzech innych laureatów tej nagrody: chemik Otto
Wallach (1847 – 1910), fizyk Wilhelm Wien (1864 – 1911) i biochemik Fritz Albert
Lippmann (1899 – 1953).

1860- Władze Elbląga przedstawiły radnym projekt połączenia Elbląga z linią
kolejową Toruń – Olsztyn – Wystruć.

1894- Urodził się Józef Ukleja, działacz plebiscytowy, agitator Mazurskiego
Komitetu Plebiscytowego.

1932- Urodził się Jerzy Hoffman, reżyser filmowy, twórca filmów „Prawo i pięść”,
„Do krwi ostatniej”, „Pan Wołodyjowski”, „Potop”, „Ogniem i mieczem”, „Stara baśń”.

1945- Rząd Tymczasowy podjął uchwałę w sprawie podziału administracyjnego Ziem
Zachodnich i Północnych. Elbląg znalazł się w utworzonym okręgu mazurskim z
siedzibą w Olsztynie. Uchwałę uchylono 29 maja 1946, ale Elbląg już wcześniej
przyłączony został do województwa gdańskiego.

1957- Do Egiptu wyruszyła pierwsza polska wyprawa archeologiczna, którą kierował
profesor Kazimierz Michałowski.

1997- Uroczyście oddano do użytku przebudowane schody do gmachu olsztyńskiego
Teatru im. Stefana Jaracza.

2003- Zmarł doktor Jan Deszcz, lekarz, społecznik, jeden z pierwszych
realizatorów idei hospicyjnej w Polsce. Założyciel hospicjum w Krakowie i polski
przeor Szpitalniczego Zakonu Św. Łazarza z Jerozolimy. Leczył bezinteresownie
ubogich mieszkańców Nowej Huty nie przyjmując zapłaty za wizyty domowe. Miał 85 lat.

[gajowy555]

6 marca

75 dzień roku.
Słońce w znaku Ryb wzeszło w Olsztynie o 5.51, zajdzie o 17.44. Dzień potrwa 11
godzin i 53 minuty, i będzie dłuższy od najkrótszego w roku o 4 godziny i 28 minut..

Imieniny obchodzą: Izabela, Oktawia, Hilary, Julian.

Urodzeni 16 marca są bardzo inteligentni i mają duże zdolności organizacyjne.
Zawsze wierzą we własne siły, odważnie realizują plany. Posiadają ambicje i
talent. Radykalni w swych poczynaniach potrafią zrazić do siebie najbliższe
otoczenie. Wierność i lojalność są im obce.

1464- Biskup warmiński Paweł Legendorf zawarł układ pokojowy ze Związkiem
Pruskim i poddał Warmię królowi polskiemu Kazimierzowi Jagiellończykowi.

1740- W Lidzbarku Warmińskim zmarł Krzysztof Andrzej Jan Szembek, biskup
warmiński od 1724 r., brat prymasa Krzysztofa Antoniego Szembeka. Zarządził
m.in. w 1733 r. uporządkowanie archiwum
diecezjalnego.

1813- Prusy wypowiedziały wojnę Francji i Napoleonowi.

1868- Urodził się Karol Bahrke, pisarz i działacz mazurski, wydawca i redaktor
„Gazety Ludowej” w Ełku.

1882- Urodził się Jan Grabowski, pedagog, pisarz, autor wielu książek dla dzieci
i młodzieży, m.in. „Puc, Bursztyn i goście” – pełnego subtelnego humoru zbioru
opowiadań z życia zwierząt, akcentujących radość płynącą z obcowania z nimi. W
latach 1945 – 1948 mieszkał w Olsztynie, gdzie był naczelnikiem wydziału kultury
i sztuki urzędu wojewódzkiego.

1901- W krakowskim Teatrze Miejskim (obecnie im. Juliusza Słowackiego) odbyła
się premiera „Wesela” Stanisława Wyspiańskiego.

1916- Elbląska firma Zakłady Ferdynanda Schichau’a oddała do użytku elektrownię
wodną w Pierzchałach na Pasłęce. Jednocześnie stała się jej właścicielem. Zaraz
po wojnie elektrownia ta była pierwszym źródłem prądu w zrujnowanym Elblągu.

1925- Zmarł August von Wassermann, niemiecki bakteriolog. Opracował metodę
serologicznej diagnostyki, która ulepszona służy do dziś jako odczyn Wassermanna
(ur. 21.02.1866).

1928- Urodził się Aleksander Ścibor-Rylski, prozaik, reżyser, autor ponad 30
scenariuszy filmowych, m.in. „Człowieka z marmuru” i „Człowieka z żelaza”,
powieści „Pierścionek z końskiego włosia”, zekranizowanej przez Andrzeja Wajdę
(zm. 3.04.1983).

1940- Urodził się Bernardo Bertolucci, włoski reżyser, autor m.in. filmów:
„Ostatnie tango w Paryżu”, „Mały Budda” i „Ukryte pragnienia”.

1952- W Olsztynie powstał oddział Stowarzyszenia Dziennikarzy Polskich.

1968- Sesją naukową na zamku olsztyńskim zainaugurowano obchody Roku Wojciecha
Kętrzyńskiego.

1968- Oddział piechoty morskiej USA spacyfikował wietnamską wieś My-Lai. Pod
rozkazami por. Williama Calleya żołnierze zabili kilkuset cywilów, głównie
starszych ludzi, kobiety, dzieci i niemowlęta. Dokładna liczba zabitych różni
się w dostępnych źródłach, ale najczęściej padają liczby 347 i 504. Żołnierze
amerykańscy torturowali także i gwałcili mieszkańców wioski.

1979- W Olsztynie powstała Spółdzielnia Mieszkaniowa „Jaroty”. Kilka miesięcy
wcześniej rozpoczęto wznoszenie budynków mieszkalnych na polach włączonej w
granice miasta wsi Jaroty. Prowizoryczne ulice budowanego osiedla otrzymały
nazwę Frezji i Narcyza.

1987- Przy ul. Turystycznej na obrzeżach Olsztyna otwarto schronisko dla zwierząt.

1995- Stan Mississipi formalnie zniósł niewolnictwo i ratyfikował 13. poprawkę
do Konstytucji Stanów Zjednoczonych.

[rita100]

1464- Biskup warmiński Paweł Legendorf zawarł układ pokojowy ze Związkiem
Pruskim i poddał Warmię królowi polskiemu Kazimierzowi Jagiellończykowi.

[rita100]

1813- Prusy wypowiedziały wojnę Francji i Napoleonowi.

I miała się szybko skończyć, tak szybko, że zwycięzkie wojska pruskie miały
przejść przez Bramę Brandenburską z tarczą. Niestety wojna ta przwlekła się w
czasie tak długo, że niekiedy Prusacy sami dezertowali, a sercem byli za
Francuzami. Niestety dyscyplina była silniejsza.

[rita100]

1882- Urodził się Jan Grabowski, pedagog, pisarz, autor wielu książek dla dzieci
i młodzieży, m.in. „Puc, Bursztyn i goście” – pełnego subtelnego humoru zbioru
opowiadań z życia zwierząt, akcentujących radość płynącą z obcowania z nimi. W
latach 1945 – 1948 mieszkał w Olsztynie, gdzie był naczelnikiem wydziału kultury
i sztuki urzędu wojewódzkiego.

Pamnientam to ksiójzke, moje dziewczoki jo czytałi w dziaciństwie. Barzi jam sia
lejdowała i dzieś to ksiójżeczke mom w zbziorach.

[rita100]

1968- Sesją naukową na zamku olsztyńskim zainaugurowano obchody Roku Wojciecha
Kętrzyńskiego.

łoj, a co no ludzi takich zwykłych ? Sesyja naukowa je no naukowców.

[rita100]

1997- Uroczyście oddano do użytku przebudowane schody do gmachu olsztyńskiego
Teatru im. Stefana Jaracza.

[rita100]

1440- W Kwidzynie zawiązano Związek Pruski, konfederację szlachty i miast
pruskich, skierowaną przeciw Krzyżakom.

[rita100]

1801-Zmarł Ignacy Krasicki, książę biskup warmiński od 1767, arcybiskup
gnieźnieński od 1795, senator Rzeczypospolitej, hrabia Świętego Cesarstwa
Rzymskiego, najwybitniejszy pisarz polskiego Oświecenia. Autor poematów
heroikomicznych, bajek, satyr, komedii („Bajki”, „Monachomachia” i pierwszej
polskiej powieści nowoczesnej „Mikołaja Doświadczyńskiego przypadki” (ur.3.02.1735).

[rita100]

1921-Urodził się Edward Martuszewski, dziennikarz rozgłośni Polskiego Radia w
Olsztynie i publicysta, tłumacz. Pracując podczas okupacji hitlerowskiej jako
stróż nocny w Pułtusku nauczył się francuskiego, niemieckiego, hiszpańskiego,
włoskiego, portugalskiego, angielskiego i rosyjskiego. Autor m. in. zbiorów
szkiców z przeszłości Warmii i Mazur „Polscy i niepolscy Prusacy”, „Nawet kamień”.

[rita100]

1997- Zmarł Jerzy Kur, reprezentant województwa olsztyńskiego w tenisie,
instruktor tego sportu.

No jó ! Tlo nie ziam czy tenisa ziemnego instruktor czy tenisa stołowego ?

[rita100]

1781- Urodził się Karl Friedrich Schinkel, jeden z najwybitniejszych niemieckich
architektów, twórca wielu kościołów na Warmii i Mazurach (zm. 9.10.1841).

[rita100]

1919- W Jezioranach koło Barczewa zmarł Bogumił Labusz, działacz polski na
Mazurach, rolnik ze wsi Hosenbark (od 1948 Labuszewo, powiat
Szczytno)współzałożyciel Mazurskiej Partii Ludowej (1896, od 1907 prezes) oraz
czasopism „Gazeta Ludowa” i „Mazur”, założyciel i członek zarządu Banku Ludowego
w Szczytnie (1910), twórca kółek rolniczych (jedno z nich prowadził w
Hosenbarku)oraz bibliotek. Od 1918 reprezentował Mazury w Naczelnej Radzie
Ludowej i Sejmie
Dzielnicowym w Poznaniu (ur. 24.08.1860).

[rita100]

1917- W Purdzie koło Olsztyna urodziła się Maria Kensbock, wychowawczyni
przedszkoli, działaczka harcerska.

Dzianki nij mowam do dziś pogodanki, bajki, lygendy, psieśni i wciórko w gwarze
warnijskiej.

[rita100]

1812- Edykt królewski zrównujący w prawach społeczność żydowską w całych Prusach
Wschodnich. Na Warmii do 1772 roku obowiązywał zakaz osiedlania się Żydów.

[rita100]

1955- W Olsztynie urodził się Juliusz Machulski, reżyser, scenarzysta i
producent filmowy, przewodniczący Polskiej Akademii Filmowej, twórca m.in.
filmów: „Vabank”, „Seksmisja”, „Kingsajz”, „Deja vu”. Jego ojciec, Jan
Machulski, był wówczas aktorem olsztyńskiego Teatru im. Jaracza.

To Uolstin mo sławe aktorsko. Chto nie zidzioł silmów Juliusza Machulskiego,
barzo popularne silmy.

[rita100]

1879- Urodziła się Agnes Miegel, pochodząca z Prus Wschodnich pisarka i poetka
niemiecka, autorka wielu ballad i opowiadań dotyczących tych ziem.

Dzianki Tralala poznalim jó.

[rita100]

1904- Urodziła się Hedwig Bienkowski-Andersson, niemiecka pisarka, autorka m.in.
książki „Niezapomniany kraj młodości”, która dzieciństwo i młodość spędziła w
Olsztynie.

[rita100]

1000 -W Gnieźnie rozpoczęły się obrady synodu kościelnego – Zjazd Gnieźnieński.
W pielgrzymce do grobu św. Wojciecha, przybył m.in. cesarz Otton III. Utworzono
polską, niezależną prowincję kościelną z siedzibą w Gnieźnie, a cesarz uznał
Bolesława I Chrobrego za suwerennego władcę.

Brok ło tam pamnientoć

[rita100]

1521- Nieudany napad krzyżacki na Elbląg, upamiętniony w legendzie o
piekarczyku. Nocą od strony Braniewa skradał się oddział krzyżacki, by zająć
Elbląg – podobnie jak inne miasta Prus. W drodze rozpoznał ich karczmarz z
Milejewa, lecz świętujący mieszczanie nie uwierzyli mu. Krzyżacy mieli w mieście
szpiegów, którzy nad ranem obezwładnili strażników Bramy Targowej i zaczęli
podnosić kraty. Przeszkodził im w tym legendarny piekarczyk, przecinając łopatą
liny i zamykając dostęp do miasta. Dla upamiętnienia tego czynu król nakazał
wmurować w
bramę dwa głazy z wyrytymi łopatami, a dzień 8 marca świętowany był jeszcze
przez ponad trzysta lat.

[rita100]

wiadomo, co im bardziej sia zakazuje tym lepsi smakuje ))


1949- Rozporządzenie przewodniczącego Rady Miejskiej w Olsztynie ograniczające
handel alkoholem. Przez trzy dni w miesiącu, kiedy wypłacano pobory, tj.
pierwszego piętnastego i ostatniego nie można było sprzedawać w sklepach i
lokalach gastronomicznych napojów zawierających ponad 4,5 proc. alkoholu.
Zarządzenie pozostało na papierze, gdyż w zakładach pracy zaliczki wypłacano 15,
20 i 25 każdego miesiąca, zaś wyrównanie poborów – 5, 8 i 10. Pierwszego lub
ostatniego dnia miesiąca pobory wypłacano zazwyczaj w urzędach.

Ale wykombinowali z tymi wypłatami

[gajowy555]

17 marca

76 dzień roku.
Słońce w znaku Ryb wzeszło w Olsztynie o 5.49, zajdzie o 17.45. Dzień potrwa 11
godzin i 56 minuty, i będzie dłuższy od najkrótszego w roku o 4 godziny i 31 minut.

Imieniny obchodzą: Gertruda, Patryk, Zbigniew.

Urodzeni 17 marca są osobami o wielkim sercu i dużej wrażliwości. Żyją w
przyjaźni z całym światem. Ugodowi, serdeczni i zdolni do poświęceń. Żyją na
ogół skromnie, ale szczęśliwie. Nie przeszkadza im brak silnej woli ani
nadwrażliwość. Stosują w życiu taktykę schodzenia silniejszym z drogi, a do
słabszych wyciągają pomocną dłoń.

Międzynarodowy Dzień Inwalidów i Ludzi Niepełnosprawnych.

1363- Król Kazimierz Wielki zwrócił się z prośbą do papieża Urbana V o zgodę na
otwarcie w Krakowie uczelni („studium generale”, która stała się zalążkiem
Uniwersytetu Jagiellońskiego.

1751- Przy rynku olsztyńskim otwarto pierwszą w mieście aptekę.

1830- Fryderyk Chopin dał pierwszy w warszawskim w Teatrze Narodowym koncert,
wykonując „Koncert f-moll” i „Fantazję A-dur”. Orkiestrą dyrygował Karol Kurpiński.

1863- Do Elbląga sprowadzono kompanię piechoty w obawie przed rozruchami, do
jakich wezwano na ten dzień przeciwko demokratom. Na murach pojawiły się napisy
„17 marca demokraci muszą być powieszeni”.

1865- Urodził się Gabriel Narutowicz, pierwszy prezydent niepodległej RP. Był
inżynierem konstruktorem, profesorem Politechniki w Zurichu. Został zastrzelony
przez zamachowca Eligiusza Niewiadomskiego w warszawskiej Zachęcie 16 grudnia
1922 roku.

1917- Duża demonstracja pracowników elbląskiej firmy Schichau spowodowana
brakiem opału w mieście. Powtórnie demonstrowano tydzień później.

1926- W Ełku urodził się Siegfried Lenz, pisarz niemiecki, autor wielu powieści
m.in. związanych z Prusami Wschodnimi, np. „Muzeum ziemi ojczystej”.

1945- Zmarł ksiądz Wacław Osiński, działacz narodowy i oświatowy na Warmii,
proboszcz polskich parafii w Opaleńcu i Butrynach.

1945- Płk dr Jakub Prawin otrzymał nominację na pełnomocnika rządu RP na okręg
administracyjny obejmujący Prusy Wschodnie (zwany później mazurskim). Jego
zastępcą mianowano Jerzego Burskiego.

1946- W olsztyńskim Teatrze im Stefana Jaracza odbył się pierwszy publiczny
koncert Małej Orkiestry Symfonicznej Związku Zawodowego Muzyków RP. Dyrygował
jej założyciel i jednocześnie dyrektor szkoły muzycznej, Mirosław Dąbrowski.

1952- Urodził się Jacek Zwoźniak, bard studencki, artysta kabaretowy, laureat
m.in. Festiwalu Piosenki Studenckiej w Krakowie, Ogólnopolskiego Przeglądu
Piosenki Autorskiej „Hybrydy”. Założyciel popularnych wrocławskich grup „Baba” i
„B-Complex”. Pisał dowcipne teksty, często do melodii znanych utworów
zagranicznych, m.in. do „Marsza tureckiego” Mozarta czy „Provincia” Drupiego – w
wersji Zwoźniaka „Ragazza da provincia”. W drugiej połowie lat 70. przez dwa
lata był studentem olsztyńskiej WSP. Piosenkę „Szoruj babciu do kolejki” napisał
w akademiku przy ul. Żołnierskiej. Zginął 18 czerwca 1989 r. w wypadku
samochodowym wracając z koncertu.

1976- Zmarł Luchino Visconti, włoski reżyser filmowy, twórca m.in. filmów:
„Opętanie”, „Lampart”, „Śmierć w Wenecji” i „Zmierzch bogów”.

1978- Zmarł Horst Biernath, urodzony w Ełku pisarz niemiecki, autor powieści
„Diamentowa komedia”, „Porażeni słońcem”.

1997- VI LO w Olsztynie (przy ul. Pstrowskiego) nadano imię Gabriela Narutowicza.

2002- Zmarł Christian von Krockow, niemiecki politolog, publicysta i pisarz,
autor m.in. książek „Bismarck”, „Podróż na Pomorze”.

[gajowy555]

18 marca

77 dzień roku.
Słońce w znaku Ryb wzeszło w Olsztynie o 5.46, zajdzie o 17.47. Dzień potrwa 12
godzin i minutę, i będzie dłuższy od najkrótszego w roku o 4 godziny i 36 minut..

Imieniny obchodzą: Anzelm, Cyryl, Edward.

Urodzeni 18 marca to ludzie inteligentni i weseli, o wszechstronnych
zainteresowaniach, bystrym umyśle i praktyczni w działaniu. Realizując cele są
wytrzymali i konsekwentni, choć bywają niedokładni. Nie przywiązują wagi do
wyglądu, zachowania, ani do korzyści materialnych.

1314- Na stosie w Paryżu spłonął 70-letni Jakub de Molay, ostatni wielki mistrz
zakonu templariuszy w latach 1293 – 1314. Aresztowany i oskarżony o herezje, po
straszliwych torturach przyznał się do nieprawdopodobnych zbrodni. Na chwilę
przed śmiercią w płomieniach odwołał swoje zeznania i rzucił przekleństwo na
papieża Klemensa V i króla francuskiego, Filipa IV Pięknego. Klątwa się
spełniła. Papież zakończył życie miesiąc później z powodu dyzenterii, natomiast
niespełna rok po spaleniu de Molay'a, Filip IV zmarł w niewyjaśnionych
okolicznościach.

1584- Zmarł Iwan IV Groźny, pierwszy car moskiewski, od 1547 roku car Rusi.
Stworzył podwaliny przyszłej potęgi Moskwy, stosował opriczninę – politykę
terroru, podbił chanaty kazański i astrachański. Z Polakami i Szwedami walczył o
dominację w basenie Morza Bałtyckiego.

1596- Rozpoczęła się trwająca 15 lat przeprowadzka dworu Zygmunta III Wazy z
Krakowa do Warszawy.

1713- W Liptowskim Mikulaszu na Słowacji po niespełna dwuletnim zbójowaniu
został złapany i po dwudniowym procesie stracony Jerzy Janosik (słow. Juraj
Jánoszík) – jeden z najsławniejszych zbójników karpackich Europy Środkowej. Był
Słowakiem ze wsi Terchová opodal Żyliny (zachowała się metryka jego chrztu z 16
maja 1688 roku). Miał starszego brata Jana i młodszą siostrę Barbarę (ur.
25.01.1688).

1794- W Iławie zmarł Jan Krzysztof Schwartz, kaznodzieja ewangelicki, tłumacz,
autor słownika niemiecko-polskiego.

1844- Urodził się Mikołaj Rimski-Korsakow, rosyjski kompozytor, autor 15 oper,
symfonii, uwertur oraz suity „Szeherezada” (zm. 21.06.1908).

1858- Urodził się Rudolf Diesel, niemiecki konstruktor, wynalazca wysokoprężnego
silnika spalinowego, który zrewolucjonizował przemysł i komunikację. Zginął w
katastrofie okrętu 29 września 1913 roku.

1895- Bracia Auguste i Louis Lumiére rozpoczęli przygotowania do produkcji
pierwszego filmu „Wyjście robotników z fabryki”, którego publiczna projekcja
odbyła się 28 grudnia 1895 roku w Paryżu. Wydarzenie uznano za początek kina
światowego.

1898- W Brodowie koło Działdowa urodził się Karol Małłek, działacz mazurski,
prezes Związku Mazurów, po wojnie kierownik Mazurskiego Uniwersytetu Ludowego w
Rudziskach koło Pasymia, folklorysta, autor książek o tematyce mazurskiej, m.
in. „Opowieści znad mazurskiego Gangesu”.

1904- W Pieniężnie (wówczas Melzaku) powstała centralna spółdzielnia
rolniczo-handlowa dla Warmii.

1945- Po dziesięciu dniach walk żołnierze I Armii Wojska Polskiego zdobyli
Kołobrzeg. Odbyły się ponowne zaślubiny Polski z morzem. Pierwsze miały miejsce
w 1920 r. w Gdyni z udziałem gen. Józef Hallera.

1948- W Olsztynie rozpoczęły się Targi Wiosenne, prezentowano na nich dorobek
miasta i województwa. Tego dnia oddano również do użytku sieć automatycznego
oświetlenia centrum miasta.

1962- Jubileusz 10-lecia Państwowej Szkoły Muzycznej w Elblągu. Z tej okazji jej
uczniowie oraz tancerze z miejscowego ogniska choreograficznego pokazali w sali
kina „Zamech” bajkę muzyczną „Ania w krainie Neptuna” do libretta i muzyki
Józefa Karpińskiego, w scenografii Józefa Zboromirskiego z olsztyńskiego Teatru
im. Jaracza, choreografii Zofii Trzosalskiej i w kostiumach Marii Kochman.
Wystąpiła 36-osobowa szkolna orkiestra symfoniczna, 67-osobowy chór oraz
92-osobowy balet.

1964- Ukazał się dekret rządu PRL zakazujący Cyganom prowadzenia koczowniczego
trybu życia.

1979- W meczu eliminacyjnym rozgrywek o Puchar Daviesa tenisowa reprezentacja
Polski pokonała w Olsztynie Finów 4:1. Największe zainteresowanie kibiców
wzbudzała gra Wojciecha Fibaka.

2000- Pierwsza rozmowa władz miast bliźniaczych Châteauroux i Olsztyna za
pośrednictwem Internetu. Rozmawiali prezydent Olsztyna Janusz Cichoń i mer
Châteauroux Yves Gateaud. Châteauroux jest stolicą gminy o tej nazwie, leży w
centralnej Francji, w regionie Centre, w departamencie Indre.

2004- Po 23 latach pracy kardynał Józef Glemp przestał pełnić funkcję
przewodniczącego Konferencji Episkopatu Polski. Jego następcą na tym stanowisku
został arcybiskup Józef Michalik.

[gajowy555]

19 marca

78 dzień roku.
Słońce w znaku Ryb wzeszło w Olsztynie o 5.44, zajdzie o 17.49. Dzień potrwa 12
godzin i 5 minut, i będzie dłuższy od najkrótszego w roku o 4 godziny i 41 minut.

Imieniny obchodzą: Bogdan, Józef.

Urodzeni 19 marca wyróżniają się ogromną energią życiową, przedsiębiorczością i
dużym temperamentem. W poglądach są postępowi i otwarci na wszelkie nowości.
Swoje plany odważnie wprowadzają w czyn. Bywają oschli i uparci, czym często
zrażają sobie najbliższe otoczenie.

1238- Zmarł Henryk I Brodaty książę śląski, krakowski i wielkopolski, założyciel
tzw. dynastii Henryków Śląskich, uznawany przez historyków za jednego z
najwybitniejszych Piastów okresu rozbicia dzielnicowego.

1545- Król Polski Zygmunt August nakazał dokładne wytyczenie granicy
polsko-pruskiej, więc latem tego roku w pobliżu wsi Bogusze spotkały się komisje
z Prus i Litwy. Na pamiątkę tego spotkania we wrześniu 1545 postawiono słup
graniczny pod Prostkami.

1611- W Moskwie doszło do wybuchu powstania zbrojnego przeciwko polskiej załodze
Kremla. Kierowali nim kupiec Kuźma Minin i książę Dymitr Pożarski. Polacy
zostali wyparci z Moskwy.

1688- Wielki pożar Ełku. Spłonęły kościół, ratusz, szkoła i 80 domów.

1822- Zmarł Józef Wybicki, dramatopisarz, współtwórca Legionów Dąbrowskiego,
autor tekstu hymnu narodowego „Jeszcze Polska nie zginęła” oraz komedii
politycznej „Szlachcic mieszczanin”. Niektóre źródła jako datę jego śmierci
podają 10 marca (ur. 29.09.1747).

1887- W Genewie zmarł Józef Ignacy Kraszewski, pisarz, publicysta, autor 223
powieści, cyklu zbeletryzowanych kronik Polski od „Starej baśni” do „Saskich
ostatków”. Stworzył wzorce fabularne i kompozycyjne powieści realistycznej (ur.
28.07.1812).

1945-Wznowił działalność Uniwersytet Jagielloński.

1966- Otwarto Dom Środowisk Twórczych w Olsztynie.

1985- Na emigracji w USA zmarł Leopold Tyrmand, pisarz, dziennikarz, krytyk
muzyczny, miłośnik i popularyzator jazzu, autor głośnej powieści „Zły”,
ukazującej szeroki przekrój społeczeństwa powojennej Warszawy oraz „Dziennika
1954” (ur. 16.05.1920).

1993- Oficjalnie otwarto Hotel Park w Olsztynie.

2004- Zmarł Zygmunt Kubiak, pisarz, jeden z najwybitniejszych polskich eseistów
oraz znawców kultury i literatury antycznej, tłumacz, profesor Uniwersytetu
Warszawskiego, autor m.in. „Literatury Greków i Rzymian” oraz „Dziejów Greków i
Rzymian” (ur. 30.04.1929).

[gajowy555]

Jó, tak mowam psiyrszy dziań ziosny ... (?)

20 marca

79 dzień roku.
Słońce w znaku Ryb wzeszło w Olsztynie o 5.41, zajdzie o 17.51. Dzień potrwa 12
godzin i 10 minut, i będzie dłuższy od najkrótszego w roku o 4 godziny i 46 minut.

Imieniny obchodzą: Aleksander, Kira, Klaudia, Wincenty, Patrycjusz.

Urodzeni 20 marca mają umysł ścisły oraz wybitne zdolności o charakterze
uniwersalnym. Są bardzo ambitni i jednocześnie konsekwentni. Zawsze wierzą we
własne możliwości. W przekonaniach są stali, a nawet uparci. Rzadko zmieniają
zdanie. Często są zapatrzeni w siebie, a także postępują samowolnie, co nie
przysparza im przyjaciół.

43 p.n.e.- Urodził się Owidiusz, poeta, twórca wielu elegii, m.in. „Amores” i
„Tristia” (zm. około 17 roku naszej ery).

1568- Zmarł Albrecht I Hohenzollern, margrabia brandenburski, ostatni wielki
mistrz Zakonu Krzyżackiego i pierwszy książę w Prusach.

1673- Zmarł ojciec Augustyn Kordecki, przeor klasztoru paulinów na Jasnej Górze.
W 1655 roku kierował obroną sanktuarium przed wojskami szwedzkimi.

1678- W Działdowie urodził się Samuel Tschepius, kaznodzieja polsko-ewangelicki,
tłumacz i wydawca.

1727- Zmarł Isaac Newton, angielski fizyk, astronom, matematyk, współodkrywca
rachunku różniczkowego i całkowego. Sformułował zasady dynamiki i prawo
powszechnego ciążenia oraz opracował teorię ruchu planet (ur. 1643).

1815- Napoleon Bonaparte po ucieczce z Elby wkroczył do Paryża na czele
wielotysięcznej armii. Rozpoczęło się ostatnie „sto dni Napoleona”.

1844- W Ełku powstał Związek Upiększania Miasta.

1890- Urodził się Beniamino Gigli, włoski śpiewak operowy, najwybitniejszy tenor
od czasów Carusa (zm. 30.11.1957).

1895- Urodził się August Emil Fieldorf, generał, legionista, komendant Kedywu
(tj. Kierownictwa Dywersji) Komendy Głównej Armii Krajowej, zastępca ostatniego
komendanta AK gen. Leopolda Okulickiego. Aresztowany przez NKWD, internowany, po
powrocie do Polski ponownie aresztowany i skazany na śmierć. Stracony przez
powieszenie w warszawskim więzieniu przy ul. Rakowieckiej 24 lutego 1953.
Pośmiertnie zrehabilitowany w lipcu 1989 roku.

1921- W 22 powiatach Górnego Śląska przeprowadzono plebiscyt, którego wyniki
miały określić przynależność tych ziem i wpłynąć na ostateczne ustalenie granicy
między Polską a Niemcami. Wyniki plebiscytu okazały się niezbyt korzystne dla
Polski, za którą głosowało około 40 proc., a za Niemcami około 60 proc. W
głosowaniu uczestniczyło 1.186 tysięcy osób, w tym
ponad 192 tysiące emigrantów niemieckich przywiezionych na czas plebiscytu.

1941- Urodził się Jerzy Duda-Gracz, malarz , autor scen rodzajowych, jak
„Jeźdźcy Apokalipsy”, „Hamlet polny”, a także cyklu pejzaży jurajskich (zm.
5.11.2004).

1946- Władze bezpieczeństwa zlikwidowały działającą w Olsztynie pod kryptonimem
016 nielegalną organizację młodzieżową, złożoną z uczniów gimnazjum męskiego.

1991- W Olsztynie przemianowano al. Kaliningradzką na Dworcową.

2003- Stany Zjednoczone rozpoczęły operację „Iracka wolność”, skierowaną
przeciwko reżimowi Saddama Husajna.

2004- Zmarła Julianna, królowa holenderska w latach 1948 – 1980.

[gajowy555]

Dzisioj Zielgi Psióntek i post. A łobaczta siuła sia tygo dzionka wydarzuło. No jó, gziozdy nie próżnowały...

21 marca

80 dzień roku.
Słońce w znaku Barana wzeszło w Olsztynie o 5.39, zajdzie o 17.53. Dzień potrwa 12 godzin i 14 minut, i będzie dłuższy od najkrótszego w roku o 4 godziny i 50 minut.

Imieniny obchodzą: Benedykta, Lubomira, Marzanna.

Pierwszy dzień wiosny.
Międzynarodowy Dzień Walki z Dyskryminacją Rasową.
Międzynarodowy Dzień Poezji Dzień Ochrony Bałtyku.
Dzień Wagarowicza.

1063- Zmarła Rycheza Lotaryńska, zwana Ryksą, żona króla polskiego Mieszka II, pierwsza polska królowa, matka księcia Kazimierza I Odnowiciela i babka króla Polski Bolesława II Szczodrego (Śmiałego) oraz księcia Władysława I Hermana (ur. ok. 993).

1279- Papież Mikołaj III mianował biskupem warmińskim Henryka Fleminga. Wzorem poprzednika biskup rezydował w Elblągu, jednak później przeniósł swoją siedzibę do wybudowanej katedry fromborskiej.

1524- W ełckim zamku zakończył urzędowanie ostatni prokurator krzyżacki, Balthasar von Blumenau.

1685- Urodził się Johann Sebastian Bach, kompozytor, organista i nauczyciel muzyki niemieckiej muzycznej epoki baroku, autor ponad tysiąca znanych utworów. Miał siedmioro starszego rodzeństwa i dwadzieścioro ślubnych dzieci. Trzech synów (Wilhelm Friedemann Bach, Carl Philipp Emanuel Bach i Johann Christian Bach) stało się ważnymi muzykami i kompozytorami swoich czasów. Był człowiekiem niezwykle pobożnym, czemu dawał wyraz w świadomym preferowaniu w swojej twórczości muzyki kościelnej, pisanej „ku większej chwale Bożej” (zm. 28.07.1750).

1711- Mieszczanie z Ełku zwrócili się do króla Prus o pomoc w wielkiej biedzie, która dotknęła miasto po epidemii dżumy 1709 – 1711.

1839- Urodził się Modest Musorgski, kompozytor rosyjski, który porzucił karierę oficera aby zająć się muzyką. Twórca m.in. oper „Borys Godunow” i „Chowańszczyzna”, poematu symfonicznego „Noc na Łysej Górze”, cyklu miniatur „Obrazki z wystawy”. W jego nacechowanej oryginalnością i znakomitą koncepcją artystyczną muzyce słychać wiele elementów groteski, pesymizmu, tajemniczości i rozpaczy (zm. 28.03.1881).

1878- W Gietrzwałdzie urodził się Augustyn Hermanowski, stolarz, rzeźbiarz ludowy, twórca ołtarzy kościelnych w Gietrzwałdzie, Gryźlinach i Stawigudzie.

1887- W Olsztynie urodził się Erich Mendelsohn, niemiecki architekt modernistyczny. Jego najbardziej znane dzieła powstały w stylu ekspresjonistycznym, np. obserwatorium astronomiczne w Poczdamie (tzw. wieża Einsteina), domy towarowe: Weichmanna w Gliwicach i Rudolfa Petersdorffa (obecnie Kameleon) we Wrocławiu czy szpital rządowy w Hajfie. W rodzinnym mieście zaprojektował jeszcze jako student domu przedpogrzebowy przy ul. Zyndrama z Maszkowic (zm. 15.09.1953 w San Francisco).

1914- Urodził się Alfred Jagucki, pastor ewangelicko-augsburski, pisarz, teolog, senior diecezji mazurskiej w latach 1953 – 1963.

1929- Urodził się Stanisław Szostakowski, historyk, wykładowca olsztyńskiej Wyższej Szkoły Pedagogicznej, autor podręczników i wielu książek o tematyce historycznej, m. in. „Na mazurskiej ziemi”.

1942- Urodził się Włodzimierz Szaranowicz, dziennikarz i komentator sportowy od dawna związany z Telewizją Polską, a wcześniej z Polskim Radiem.

1954- Oficjalnie przekazano do użytku Wojewódzki Szpital Dziecięcy w Olsztynie.

1959- W Elblągu odbył się pierwszy koncert Filharmonii Narodowej w ramach objętego nad tym miastem patronatu. Solistką była znakomita pianistka Regina Smendzianka.

1972- Urodził się Piotr Adamczyk, jeden z najlepszych aktorów młodego pokolenia Od 1995 r. związany z warszawskim Teatrem Współczesnym. Znany przede wszystkim z tytułowej roli w filmach: „Karol – człowiek, który został papieżem” i „Karol – papież, który pozostał człowiekiem” o Karolu Wojtyle – Janie Pawle II.

1980- W olsztyńskim szpitalu MSW wybuchł groźny pożar. Spalił się dach nad głównym skrzydłem oraz oddziałami laryngologicznym i ginekologicznym.

1980- Urodził się Ronaldinho (właśc. Ronaldo de Assis Moreira), brazylijski piłkarz, mistrz świata 2002, uznany przez FIFA za Piłkarza Roku (2004 i 2005). Pod koniec 2006 r. otworzył w Sao Paulo „Institut Ronaldinho”, gdzie dzieci z ubogich rodzin mogą doskonalić swoje umiejętności piłkarskie.

1983- Zniesiono w kraju reglamentowaną sprzedaż papierosów, alkoholu i kawy naturalnej. Ich ceny wzrosły, podobnie jak i benzyny.

1990- Zmarł Lew Jaszyn, rosyjski bramkarz, uważany przez wielu za najlepszego w historii futbolu, zwany „Czarną Panterą”. W słynnym meczu Polska – ZSRR na stadionie w Chorzowie 20 października 1957 r., który wygraliśmy 2:1, obydwa gole strzelił mu Gerard Cieślik (ur. 22.10.1929).

1997- W konkursie „Superliga miast województwa olsztyńskiego”, zorganizowanym przez Sejmik Samorządowy, Radio Olsztyn i „Super Express” tytuł supermiasta zdobyła Iława.

1997- W Olsztynie zmarł Stanisław Kosicki, żołnierz Szarych Szeregów i AK, prototyp Maćka Chełmickiego z książki „Popiół i diament” Jerzego Andrzejewskiego, sfilmowanej później przez Andrzeja Wajdę.

2006- Dożywotni prezydent Turkmenistanu Saparmurat Nijazow, posiadający oficjalny tytuł Turkmenbaszy, czyli ojca wszystkich Turkmenów, oświadczył, że ten kto trzykrotnie przeczyta jego dzieło – „Ruhnamę” – trafi do nieba. Dokładnie osiem miesięcy później zmarł na atak serca. Czy tam trafił – nie wiadomo.

[rita100]

1878- W Gietrzwałdzie urodził się Augustyn Hermanowski, stolarz, rzeźbiarz
ludowy, twórca ołtarzy kościelnych w Gietrzwałdzie, Gryźlinach i Stawigudzie.

[rita100]

1887- W Olsztynie urodził się Erich Mendelsohn, niemiecki architekt
modernistyczny. Jego najbardziej znane dzieła powstały w stylu
ekspresjonistycznym, np. obserwatorium astronomiczne w Poczdamie (tzw. wieża
Einsteina), domy towarowe: Weichmanna w Gliwicach i Rudolfa Petersdorffa
(obecnie Kameleon) we Wrocławiu czy szpital rządowy w Hajfie. W rodzinnym
mieście zaprojektował jeszcze jako student domu przedpogrzebowy przy ul.
Zyndrama z Maszkowic (zm. 15.09.1953 w San Francisco).

[rita100]

1997- W Olsztynie zmarł Stanisław Kosicki, żołnierz Szarych Szeregów i AK,
prototyp Maćka Chełmickiego z książki „Popiół i diament” Jerzego
Andrzejewskiego, sfilmowanej później przez Andrzeja Wajdę.

[rita100]

1568- Zmarł Albrecht I Hohenzollern, margrabia brandenburski, ostatni wielki
mistrz Zakonu Krzyżackiego i pierwszy książę w Prusach.

To je noju historija, noszej ziemiczki

[rita100]

1946- Władze bezpieczeństwa zlikwidowały działającą w Olsztynie pod kryptonimem
016 nielegalną organizację młodzieżową, złożoną z uczniów gimnazjum męskiego.

[rita100]

1545- Król Polski Zygmunt August nakazał dokładne wytyczenie granicy
polsko-pruskiej, więc latem tego roku w pobliżu wsi Bogusze spotkały się komisje
z Prus i Litwy. Na pamiątkę tego spotkania we wrześniu 1545 postawiono słup
graniczny pod Prostkami.

[rita100]

1898- W Brodowie koło Działdowa urodził się Karol Małłek, działacz mazurski,
prezes Związku Mazurów, po wojnie kierownik Mazurskiego Uniwersytetu Ludowego w
Rudziskach koło Pasymia, folklorysta, autor książek o tematyce mazurskiej, m.
in. „Opowieści znad mazurskiego Gangesu”.

[rita100]

1979- W meczu eliminacyjnym rozgrywek o Puchar Daviesa tenisowa reprezentacja
Polski pokonała w Olsztynie Finów 4:1. Największe zainteresowanie kibiców
wzbudzała gra Wojciecha Fibaka.

A to niespodzianka mniła. A dzie łóni grali ?

[rita100]

1751- Przy rynku olsztyńskim otwarto pierwszą w mieście aptekę.

Cikawe jakie miano jij buło. Możem naleź jo w kedajszych postkartach.

[rita100]

1926- W Ełku urodził się Siegfried Lenz, pisarz niemiecki, autor wielu powieści
m.in. związanych z Prusami Wschodnimi, np. „Muzeum ziemi ojczystej”.

Eszcze am nie poczytała tyj ksiójżki

[rita100]

1978- Zmarł Horst Biernath, urodzony w Ełku pisarz niemiecki, autor powieści
„Diamentowa komedia”, „Porażeni słońcem”.

[rita100]

Kalyndarium noma stanół, ni ma chto łotyjnóńć nowe cytelki.
A zaro bandzie april.