Sztukmistrz z Lublina.

[sloggi]

Dziś do Wyborczej dodaja Sztukimstrza z Lublina.
Pamiętam mój pierwszy pobyt w Lublinie, poszedłem w nocy na Stare Miasto. Gdy
błądziłem po zaułkach w okolicach fary wydawało mi się, że przemknął cień
gibkiego Jaszy.
To musiał być on, sztukmistrz z Lublina.

[ryza_malpa1]

Ha, dobra książka. Jak ktoś nie ma niech korzysta z okazji, bo za 15 zł to
nawet ja trudno w antykwariacie kupić.

[slotna]

A ja widzialam jak w antykwariacie na Wienawskiej ktoś kupił za 10 ;)) I
musiałam w język ugryźć, bo mało przy tym kimś nie opowiedziałam
sprzedawczyni 'fatalnej historii tego przekładu'.

[bubster]

a może opowiesz na forum?

[ryza_malpa1]

A jaka jest fatalna historia tego przekładu??

[slotna]

Fragment felietonu z ksiązki Roberta Stillera 'Pokaż język':

'Magik' zaś aż się prosi o skojarzenie literackie.
Otóż w roku bodajże 1969 w Londynie na Southwark zobaczyłem w skrzynkach
wystawionych przed małą księgarnią paperback pod nieznanym mi tytułem i
nieznanego autora: Isaac B. Singer 'The Magician of Lublin'. Zaciekawił mnie
tytuł i to, co przekartkowałem. Przeczytawszy w Warszawie uznałem, że warto
przełożyć tę ładną powieść i dałem ją siostrom Woźnickim: bardzo inteligentne i
pełne humoru Żydówki, bliźniaczki Ludka i Zosia, moja koleżanka z polonistyki,
zapaliły się i przełożyły to z angielskiego. Początek wędrówki po
wydawnictwach - Iskry i PIW - okazał się początkiem nieszczęścia: konkurencja
zęszyła, ze można zrobić na tym interes. Główną rolę w podkładaniu świń i
wojnach podjazdowych odegrał nic nie znaczący autor Ludwik Górski, który
narobił rejwachu, że książka musi być tłumaczona z jidysz i on to potrafi
najlepiej. W rezultacie wykoszono się wzajemnie i 'Sztukmistrz z Lublina'
istotnie zrobił furorę, ale wydany przez PIW znacznie później w przekładzie
Krystyny Szerer. Z angielskiego! Okazało się bowiem, że sam autor, w
następstwie dziwacznych ustaleń prawnych ze swoim agentem, nie pozwala
tłumaczyć swych dzieł - przy najmniej na niby, pro forma - z oryginału jidysz,
a tylko z wersji angielskich.
Później Ludka i Zosia Woźnickie popełniły kolejno samobójstwo, nie mogąc dłużej
znosić polskiej rzeczywistości, a ich przekład 'Magika z Lublina', pierwszy i
najlepszy, zamiast zrobić należną karierę, nie doczekał się wydania i poszedł
na śmietnik.
Opowiadam tę koszmarną historię, bo nikt jej nie zna. Ale zmierzam do magika,
choć nie z taroka.
Trudno bowiem dać większą plamę w niezdarnym przekładzie niż jego pierwsze
słowo; główne hasło; początek tytułu. Trzeba być głuchym jak pień na urodę
języka, aby ulokowac w tej funkcji kakofoniczny wyraz sz-sztuk-k!-kmi!-ssttrz-
rz! złożony z samego zgrzytu, kichnięć i krztuszenia się. A do tego fałszujący
oryginalne [tu wiadomy alfabet, ale nie wiem jak to włączyć] kunc-macher, co
znaczy kuglarz, oszust, matacz, naciągacz, szarlatan, taki, co czaruje, zwodzi,
bałamuci, robi w konia, bajeruje, wpuszcza w maliny. Trzeba być głuchym również
na styl i znaczenie, aby nie rozumieć, jak trafnie i naturalnie zabrzmiałby tu
po prostu 'Magik z Lublina', mieszczący w sobie wszystkie te aluzje, dowcipy i
podteksty.

[ryza_malpa1]

smutne. I faktycznie lepiej brzmiałoby Magik.