Chorzów

madohora Re: Chorzów 22.01.23, 22:22

Nie mając możności podczas wojny świato
wej wprowadzania do kraju nawozów sztucz
nych, Niemcy na podstawie dokonanych doświad
czeń i badań przy t. zw. wiązaniu azotu po
wietrznego wybudowali szereg fabryk sztucznych
nawozów azotowych, zastępujących w zupełno
ści używaną dawniej saletrę chilijską
Państwowa fabryka związków azotowych w Chorzowie 146
Państwowa fabryka związków azotowych w Chorzowie.
Nie mając możności podczas wojny świato
wej wprowadzania do kraju nawozów sztucz
nych, Niemcy na podstawie dokonanych doświad
czeń i badań przy t. zw. wiązaniu azotu po
wietrznego wybudowali szereg fabryk sztucznych
nawozów azotowych, zastępujących w zupełno
ści używaną dawniej saletrę chilijską.
Robotnicy przy piecach karbidowych.
Jedną z tych fabryk była fabryka w Chorzowie.
Po przyłączeniu G. Śląska do macierzy polskiej,
chorzowska fabryka, będąca własnością państwa
niemieckiego, przeszła na ręce państwa polskie
go. W ten sposób państwo i rolnictwo polskie
posiadają swoją własną fabrykę nawozów sztucz
nych i stały się niezależnemi od zagranicy.
Fabryka chorzowska co do wielkości druga
z rzędu w Europie, jest zakrojoną na olbrzymią
skalę. Obejmuje ona wielki obszar, same budynki
fabryczne i administracyjne, oraz magazyny i
warsztaty reparacyjne zajmują około 10 ha po
wierzchni pod dachem. Stałą pracę znajduje tam
około 2700 robotników i 250 urzędników.
Oprócz udogodnień hygienicznych pracowni
cy w Chorzowie mają możność korzystać z w ła
snego uzdrowiska w Wierzbiu powiatu Lubli-
nieckiego.
Najgłówniejszym przedmiotem fabrykacji
Państwowej Fabryki Związków Azotowych jest
nawóz sztuczny t. zw. „azotniak“, zawierający
19—21% azotu, tak potrzebnego roślinom i 60 do
70% wapna. Fabrykacja tego nawozu odbywa
się w dwóch etapach, mianowicie fabrykuje się
najpierw karbid, a następnie tenże przemienia
się na azotniak. Do fabrykacji azotniaku fabry
ka chorzowska używa wyłącznie surowce krajo
we, jak wapno, węgiel, koks i t. d. Potrzebną dla
fabrykacji i dalszej przemiany karbidu energję
elektryczną produkuje własna elektrownia. Część
potrzebnego prądu elektrycznego dostarcza po
nadto Śląska Centrala w Chorzowie
W bardzo wysokiej temperaturze pieców
elektrycznych stapia się wapno i koks, rezulta
tem czego jest now y produkt t. zw . k a r b i d ,
znany z użycia do oświetlenia.
Karbid w stanie płynnym w ycieka z pieców
do specjalnych w ózeczków , na których ostyga
w chłodniach. Po całkowitem ostygnięciu kar
bid zostaje zmielony w specjalnych młynach. W
tym stanie karbid zostaje poddany azotowaniu.
W tym celu napełnia się t. zw. piece azotujące
ow ym karbidem mielonym. Po ponownem na
grzaniu karbid do odpowiedniej temperatury łą
czy się azot, wpuszczony do pieców azotujących,
z karbidem i w ten sposób powstaje ostateczny
produkt nazwany azotniakiem. Potrzebny do azo
towania azot otrzymuje się przez destylację po
wietrza skroplonego, otrzymanego za pomocą spe
cjalnych maszyn, t. zw . maszyn Lindego.
Po uskutecznieniu w yżej wspomnianej reak
cji w ydobyw a się z pieców azotujących gotow y
azotniak w postaci twardej, zbitej masy. W spe
cjalnych młynach masa ta zostaje zmieloną na
drobny proszek, który zostaje Jeszcze odgazo-
wany, to znaczy pozbawiony reszty karbidu. Ze
w zględów praktycznych, aby zmniejszyć pyli-
stość produktu, zostaje azotniak jeszcze olejony,
a to za pomocą oleji mineralnych krajowych, któ
re nie zawierają szkodliwych substancji, tak jak
n. p. oleje sm ołowe, używane w Niemczech. Na
automatycznych wagach odważa się azotniak do
worków, zawierających 75 kg.
Przy wybudowaniu fabryki Niemcy przewi
dywali produkcję roczną 100.000 ton azotniaku
Ponieważ produkcja ta nie jest w stanie pokry
w ać zapotrzebowanie krajowe, fabryka zostanie
przerobioną na zdolność produkcyjną 120 do 130
tysięcy ton.
Aby przedstawić rozwój fabryki chorzow
skiej, podajemy poniżej kilka dat statystycznych,
W następującej tabeli podajemy średnią mie
sięczną produkcję azotniaku, oraz średnie zuży
cie prądu na kg związanego azotu w latach 1923
do 1925.
Średnia produkcja
azotniaku w ton.
miesięcznie
1923 3.400
1924 4.400
1925 (I—IV) 5.100
1925' (maj 8.564
Z cyfr pow yższych widać jak zwiększała się
produkcja azotniaku i jakie postępy poczyniono
w e fabryce dla zmniejszenia zużycia prądu —
głównego czynnika w kosztach produkcji azot
niaku.
S p r z e d a ż a z o t n i a k u w t o n a c h :
Dzielnice B.zabór B.zabór Zagra- p azem
zachodnie rosyjski austrj. nica
jesień 1922 5.887 104 105 779 6.875
wiosna 1925 33.697 7.975 2.113 6.218 50.003
Porównanie to jest oczyw istem dowodem, że
azotniak, mimo początkowego nieuzasadnionego
braku zaufania w sferach rolniczych, zyskuje,
dzięki swym własnościom i przystępnej cenie,
coraz więcej odbiorców.
Fabryka chorzowska nie poprzestała jednak
że na fabrykacji azotniaku i od chwili objęcia fa
W następującej tabeli podajemy średnią mie
sięczną produkcję azotniaku, oraz średnie zuży
cie prądu na kg związanego azotu w latach 1923
do 1925.
Średnia produkcja
azotniaku w ton.
miesięcznie
1923 3.400
1924 4.400
1925 (I—IV) 5.100
1925' (maj 8.564
Z cyfr pow yższych widać jak zwiększała się
produkcja azotniaku i jakie postępy poczyniono
w e fabryce dla zmniejszenia zużycia prądu —
głównego czynnika w kosztach produkcji azot
niaku.
S p r z e d a ż a z o t n i a k u w t o n a c h :
Dzielnice B.zabór B.zabór Zagra- p azem
zachodnie rosyjski austrj. nica
jesień 1922 5.887 104 105 779 6.875
wiosna 1925 33.697 7.975 2.113 6.218 50.003
Porównanie to jest oczyw istem dowodem, że
azotniak, mimo początkowego nieuzasadnionego
braku zaufania w sferach rolniczych, zyskuje,
dzięki swym własnościom i przystępnej cenie,
coraz więcej odbiorców.
Fabryka chorzowska nie poprzestała jednak
że na fabrykacji azotniaku i od chwili objęcia fa
bryki zostały wybudowane względnie puszczone
w ruch oddziały chemiczne, które fabrykują na
stępne produkty:
wodę amoniakalną, zawierającą ca. 25% NH3.
amonjak skroplony zawier. minim. 99% NH3.
kwas azotow y zawierający 36° Be.
saletrę sodową, prawie chemicznie czystą
(sztuczną chilijską).
Niebawem zostanie także podjęta fabrykacja
trzeciego, doskonałego i bardzo w ysoko - procen
towego nawozu azotowego w postaci azotanu -
amonowego.
Fabryka dostarcza również kopalniom i kli-
jentom potrzebny karbid. Również i zapotrzebo
wanie warsztatów mechanicznych i ślusarskich
na tlen zostaje nieomal całkowicie pokryte przez
chorzowską fabrykę.
Celem zapoznania rolnictwa polskiego z tym
tak cennym nawozem sztucznym, fabryka zało
żyła w różnych miejscach pola doświadczalne i
otw orzyła w Poznaniu i W arszawie specjalne
biura rolnicze, które organizacjom rolniczym i po
szczególnym rolnikom służą poradą i w skazów
kami.
Jak z pow yższego widzimy, zakładi^ cho
rzowskie są jednem z najcenniejszych przedsię
biorstw państwowych i mają dla gospodarstwa
społecznego, a w szczególności dla rolnictwa pol
skiego ogromne znaczenie.

Drzewko
Od najstarszego
Od najnowszego

madohora Re: Chorzów 26.06.21, 23:02

CHORZÓW. RUNĘŁA CZĘŚĆ KAMIENICY - Gość - 26.06.2021
madohora Re: Chorzów 27.06.21, 19:18

CHORZÓW. KATASTROFA BUDOWLANA W CHORZOWIE - Radio RMF - 27.06.2021
madohora Re: Chorzów 16.08.21, 18:24
madohora Re: Chorzów 17.10.21, 11:53

NA RYNKU W CHORZOWIE UGOTOWALI WIELKI GAR ŻURU - Wyborcza - 17.10.2021
madohora Re: Chorzów 28.10.21, 13:22

CHORZÓW. MUZEUM HUTNICTWA - Wyborcza - 28.10.2021
madohora Re: Chorzów 31.01.22, 16:30
madohora Re: Chorzów 21.03.22, 17:54

REWITALIZACJA RZEŹNI MIEJSKIEJ W CHORZOWIE - Nasze Miasto - 21.03.2022
madohora Re: Chorzów 18.05.22, 22:26

GRATKA DLA MIŁOŚNIKÓW KWIATÓW. KIERMASZ KWIATOWY W CHORZOWIE - Nasze Miasto - 18.05.2022
madohora Re: Chorzów 22.05.22, 12:21

DRUGI DZIEŃ KIERMASZU KWIATOWEGO - Nasze Miasto - 22.05.2022
madohora Re: Chorzów 08.07.22, 17:44
madohora Re: Chorzów 20.08.22, 22:42

RADIO NA FALI. CHORZÓW - Radio Katowice - 20.08.2022
madohora Re: Chorzów 19.10.22, 19:19

URODZINY HUTY - Wyborcza - 19.10.2022
madohora Re: Chorzów 27.10.22, 13:02

ROZBIÓRKA BUDYNKU PRZY KANALE REGATOWYM W PARKU ŚLĄSKIM - www.msn.com.pl - 27.10.2022
madohora Re: Chorzów 22.01.23, 22:22

Nie mając możności podczas wojny świato
wej wprowadzania do kraju nawozów sztucz
nych, Niemcy na podstawie dokonanych doświad
czeń i badań przy t. zw. wiązaniu azotu po
wietrznego wybudowali szereg fabryk sztucznych
nawozów azotowych, zastępujących w zupełno
ści używaną dawniej saletrę chilijską
Państwowa fabryka związków azotowych w Chorzowie 146
Państwowa fabryka związków azotowych w Chorzowie.
Nie mając możności podczas wojny świato
wej wprowadzania do kraju nawozów sztucz
nych, Niemcy na podstawie dokonanych doświad
czeń i badań przy t. zw. wiązaniu azotu po
wietrznego wybudowali szereg fabryk sztucznych
nawozów azotowych, zastępujących w zupełno
ści używaną dawniej saletrę chilijską.
Robotnicy przy piecach karbidowych.
Jedną z tych fabryk była fabryka w Chorzowie.
Po przyłączeniu G. Śląska do macierzy polskiej,
chorzowska fabryka, będąca własnością państwa
niemieckiego, przeszła na ręce państwa polskie
go. W ten sposób państwo i rolnictwo polskie
posiadają swoją własną fabrykę nawozów sztucz
nych i stały się niezależnemi od zagranicy.
Fabryka chorzowska co do wielkości druga
z rzędu w Europie, jest zakrojoną na olbrzymią
skalę. Obejmuje ona wielki obszar, same budynki
fabryczne i administracyjne, oraz magazyny i
warsztaty reparacyjne zajmują około 10 ha po
wierzchni pod dachem. Stałą pracę znajduje tam
około 2700 robotników i 250 urzędników.
Oprócz udogodnień hygienicznych pracowni
cy w Chorzowie mają możność korzystać z w ła
snego uzdrowiska w Wierzbiu powiatu Lubli-
nieckiego.
Najgłówniejszym przedmiotem fabrykacji
Państwowej Fabryki Związków Azotowych jest
nawóz sztuczny t. zw. „azotniak“, zawierający
19—21% azotu, tak potrzebnego roślinom i 60 do
70% wapna. Fabrykacja tego nawozu odbywa
się w dwóch etapach, mianowicie fabrykuje się
najpierw karbid, a następnie tenże przemienia
się na azotniak. Do fabrykacji azotniaku fabry
ka chorzowska używa wyłącznie surowce krajo
we, jak wapno, węgiel, koks i t. d. Potrzebną dla
fabrykacji i dalszej przemiany karbidu energję
elektryczną produkuje własna elektrownia. Część
potrzebnego prądu elektrycznego dostarcza po
nadto Śląska Centrala w Chorzowie
W bardzo wysokiej temperaturze pieców
elektrycznych stapia się wapno i koks, rezulta
tem czego jest now y produkt t. zw . k a r b i d ,
znany z użycia do oświetlenia.
Karbid w stanie płynnym w ycieka z pieców
do specjalnych w ózeczków , na których ostyga
w chłodniach. Po całkowitem ostygnięciu kar
bid zostaje zmielony w specjalnych młynach. W
tym stanie karbid zostaje poddany azotowaniu.
W tym celu napełnia się t. zw. piece azotujące
ow ym karbidem mielonym. Po ponownem na
grzaniu karbid do odpowiedniej temperatury łą
czy się azot, wpuszczony do pieców azotujących,
z karbidem i w ten sposób powstaje ostateczny
produkt nazwany azotniakiem. Potrzebny do azo
towania azot otrzymuje się przez destylację po
wietrza skroplonego, otrzymanego za pomocą spe
cjalnych maszyn, t. zw . maszyn Lindego.
Po uskutecznieniu w yżej wspomnianej reak
cji w ydobyw a się z pieców azotujących gotow y
azotniak w postaci twardej, zbitej masy. W spe
cjalnych młynach masa ta zostaje zmieloną na
drobny proszek, który zostaje Jeszcze odgazo-
wany, to znaczy pozbawiony reszty karbidu. Ze
w zględów praktycznych, aby zmniejszyć pyli-
stość produktu, zostaje azotniak jeszcze olejony,
a to za pomocą oleji mineralnych krajowych, któ
re nie zawierają szkodliwych substancji, tak jak
n. p. oleje sm ołowe, używane w Niemczech. Na
automatycznych wagach odważa się azotniak do
worków, zawierających 75 kg.
Przy wybudowaniu fabryki Niemcy przewi
dywali produkcję roczną 100.000 ton azotniaku
Ponieważ produkcja ta nie jest w stanie pokry
w ać zapotrzebowanie krajowe, fabryka zostanie
przerobioną na zdolność produkcyjną 120 do 130
tysięcy ton.
Aby przedstawić rozwój fabryki chorzow
skiej, podajemy poniżej kilka dat statystycznych,
W następującej tabeli podajemy średnią mie
sięczną produkcję azotniaku, oraz średnie zuży
cie prądu na kg związanego azotu w latach 1923
do 1925.
Średnia produkcja
azotniaku w ton.
miesięcznie
1923 3.400
1924 4.400
1925 (I—IV) 5.100
1925' (maj 8.564
Z cyfr pow yższych widać jak zwiększała się
produkcja azotniaku i jakie postępy poczyniono
w e fabryce dla zmniejszenia zużycia prądu —
głównego czynnika w kosztach produkcji azot
niaku.
S p r z e d a ż a z o t n i a k u w t o n a c h :
Dzielnice B.zabór B.zabór Zagra- p azem
zachodnie rosyjski austrj. nica
jesień 1922 5.887 104 105 779 6.875
wiosna 1925 33.697 7.975 2.113 6.218 50.003
Porównanie to jest oczyw istem dowodem, że
azotniak, mimo początkowego nieuzasadnionego
braku zaufania w sferach rolniczych, zyskuje,
dzięki swym własnościom i przystępnej cenie,
coraz więcej odbiorców.
Fabryka chorzowska nie poprzestała jednak
że na fabrykacji azotniaku i od chwili objęcia fa
W następującej tabeli podajemy średnią mie
sięczną produkcję azotniaku, oraz średnie zuży
cie prądu na kg związanego azotu w latach 1923
do 1925.
Średnia produkcja
azotniaku w ton.
miesięcznie
1923 3.400
1924 4.400
1925 (I—IV) 5.100
1925' (maj 8.564
Z cyfr pow yższych widać jak zwiększała się
produkcja azotniaku i jakie postępy poczyniono
w e fabryce dla zmniejszenia zużycia prądu —
głównego czynnika w kosztach produkcji azot
niaku.
S p r z e d a ż a z o t n i a k u w t o n a c h :
Dzielnice B.zabór B.zabór Zagra- p azem
zachodnie rosyjski austrj. nica
jesień 1922 5.887 104 105 779 6.875
wiosna 1925 33.697 7.975 2.113 6.218 50.003
Porównanie to jest oczyw istem dowodem, że
azotniak, mimo początkowego nieuzasadnionego
braku zaufania w sferach rolniczych, zyskuje,
dzięki swym własnościom i przystępnej cenie,
coraz więcej odbiorców.
Fabryka chorzowska nie poprzestała jednak
że na fabrykacji azotniaku i od chwili objęcia fa
bryki zostały wybudowane względnie puszczone
w ruch oddziały chemiczne, które fabrykują na
stępne produkty:
wodę amoniakalną, zawierającą ca. 25% NH3.
amonjak skroplony zawier. minim. 99% NH3.
kwas azotow y zawierający 36° Be.
saletrę sodową, prawie chemicznie czystą
(sztuczną chilijską).
Niebawem zostanie także podjęta fabrykacja
trzeciego, doskonałego i bardzo w ysoko - procen
towego nawozu azotowego w postaci azotanu -
amonowego.
Fabryka dostarcza również kopalniom i kli-
jentom potrzebny karbid. Również i zapotrzebo
wanie warsztatów mechanicznych i ślusarskich
na tlen zostaje nieomal całkowicie pokryte przez
chorzowską fabrykę.
Celem zapoznania rolnictwa polskiego z tym
tak cennym nawozem sztucznym, fabryka zało
żyła w różnych miejscach pola doświadczalne i
otw orzyła w Poznaniu i W arszawie specjalne
biura rolnicze, które organizacjom rolniczym i po
szczególnym rolnikom służą poradą i w skazów
kami.
Jak z pow yższego widzimy, zakładi^ cho
rzowskie są jednem z najcenniejszych przedsię
biorstw państwowych i mają dla gospodarstwa
społecznego, a w szczególności dla rolnictwa pol
skiego ogromne znaczenie.
madohora Re: Chorzów 04.02.23, 00:15
madohora Re: Chorzów 19.02.23, 15:13

Z HISTORIĄ W TLE KRÓLEWSKA HUTA, CHORZÓW - www.tvp.pl - 19.02.2023
madohora Re: Chorzów 22.02.23, 20:11

TAJEMNICA ZAPOMNIANEGO POKOJU - www.msn.com.pl - 22.02.2023
madohora Re: Chorzów 05.06.23, 13:45

OBCHODY ŚWIĘTA MIASTA - www.msn.com.pl - 05.06.2023
madohora Re: Chorzów 04.11.23, 17:13

W CHORZOWIE POWSTAJE SZLAK SPACEROWY Z MURALAMI - Radio Katowice - 04.11.2023
madohora Re: Chorzów 27.11.23, 18:12

POMNIK ŻOŁNIERZY ARMII CZERWONEJ ZNIKNĄŁ Z PARKU HUTNIKÓW - www.tvp.pl - 27.11.2023
madohora Re: Chorzów 18.12.23, 18:16

MUZEUM HUTNICTWA W CHORZOWIE ZAPRASZA NA SPACERY - Wyborcza - 18.12.2023
madohora Re: Chorzów 13.03.24, 15:08

RONDO WOŚP W CHORZOWIE - Radio Katowice - 13.03.2024
madohora Re: Chorzów 17.05.24, 15:53
madohora Re: Chorzów 13.01.25, 19:03
madohora Re: Chorzów 05.07.25, 20:06

Najnowsze z forum Nikiszowiec

Zaloguj się