7 sierpnia 1888 Kuba Rozpruwacz uderzył

[madohora]

Kuba Rozpruwacz (ang. Jack the Ripper) – pseudonim nadany seryjnemu mordercy działającemu w okolicach Whitechapel w Londynie w roku 1888. Po raz pierwszy pojawił się w listach osoby podającej się za tego zabójcę i opublikowanych w tym czasie. Inne pseudonimy nadane przestępcy przez prasę to "Morderca z Whitechapel" (The Whitechapel Murderer) oraz "Skórzany Fartuch" (Leather Apron). Ataki przypisywane Kubie Rozpruwaczowi zwykle dotykały prostytutek z ubogich dzielnic, zamordowanych przez podcięcia gardła z poważnymi uszkodzeniami w okolicy jamy brzusznej. Co najmniej trzy potencjalne ofiary miały wyprute narządy wewnętrzne, co skutkowało pogłoskami jakoby morderca posiadał wiedzę anatomiczną lub chirurgiczną. Teorie jakoby wspomniane ataki i zabójstwa popełnił ten sam człowiek zdobyły popularność we wrześniu i październiku 1888 r. Wtedy też Scotland Yard oraz prasa otrzymały listy od osoby podającej się za mordercę. Jeden z nich określany od pierwszych swoich słów jako List "Z piekieł" zawierał fragment ludzkiej nerki. Z powodu niezwykłej brutalności morderstw oraz nagłaśniania sprawy przez media zaczęto je powszechnie uważać za dzieła pojedynczego seryjnego mordercy nazwanego Kubą Rozpruwaczem. Liczne artykuły oraz wzmianki prasowe sprawiły, że stał się on najbardziej znanym seryjnym mordercą. Śledztwo dotyczące brutalnych zabójstw w Whitechapel, popełnianych do 1889 r., nie było w stanie wykazać związku między wieloma zbrodniami, których miał dokonać Rozpruwacz, jednak jego legenda była już wtedy mocno ugruntowana. Ponieważ zabójstwa nigdy nie zostały wyjaśnione, powstało wiele hipotez na temat mordercy, będących mieszaniną badań naukowych, folkloru i pseudohistorii. Dla badań poświęconych Rozpruwaczowi ukuto termin ripperologii (ripperology). Istnieje ponad sto teorii dotyczących jego tożsamości, jednak żadna z nich nie jest pewna.

[madohora]

W połowie XIX wieku Anglia doświadczyła dużego napływu irlandzkich emigrantów, co pociągnęlo za sobą znaczny wzrost zaludnienia miast, w tym Londynu, a zwłaszcza East Endu – jego najuboższych dzielnic. W 1882 r. przeniesiono do nich także żydowskich uchodźców z Carskiej Rosji oraz Europy Wschodniej[1]. W tym czasie wzrastało przeludnienie jednej z najuboższych dzielnic – Whitechapel. Znacznie pogorszyły się warunki lokalne oraz warunki pracy, doszło też do dużego deficytu gospodarczego[2]. Przestępczość i alkoholizm były na Whitechapel powszechne, a skrajne ubóstwo zmuszało wiele kobiet do prostytucji. W październiku 1888 r., zgodnie z szacunkami policji, pracowało tam około 1200 prostytutek i działały 62 domy publiczne. Trudnościom gospodarczym towarzyszyło także napięcie społeczne. Między 1886 a 1889 dochodziło do ulicznych demonstracji, z których jedna przeprowadzana 13 listopada 1887 r. doprowadziła do społecznych niepokoi oraz interwencji policji[4]. Rasizm, liczne przestępstwa, społeczne niepokoje oraz olbrzymia bieda przyczyniły się do postrzegania Whitechapel jako miejsca upadku moralnego. Opinie te pogłębiały tajemnicze i brutalne mordy przypisane Kubie Rozpruwaczowi.

[madohora]

[madohora]

Morderca atakował nocą

Zacznijmy jednak od początku. Kuba Rozpruwacz atakował nocą. Ciała ofiar masakrował w bestialski sposób i znikał jak duch. Działał w Whitechapel, dzielnicy na londyńskim East Endzie, zamieszkanej przez biedotę i imigrantów. Ofiarami były miejscowe prostytutki.

[madohora]

Duża liczba napadów na kobiety w epoce wiktoriańskiej utrudnia ustalenie ile z nich zostało dokonanych przez tę samą osobę. W śledztwie prowadzonym przez ówczesną policję uwzględniono jedenaście pojedynczych zabójstw dokonanych od 3 kwietnia 1888 r. do 13 lutego 1891 i określanych jako "morderstwa z Whitechapel" (Whitechapel murders). Nie ma jednak pewności czy wszystkie z nich można uznać za dzieło jednej osoby, ale pięć z nich, znanych jako "kanoniczna piątka", powszechnie uznaje się za czyny Kuby Rozpruwacza. Większość badaczy za jego modus operandi uznaje: głębokie przecięcie gardła, poważne uszkodzenia okolic narzadów płciowych, jamy brzusznej oraz coraz wyraźniejsze rany na twarzy. Dwa pierwsze przypadki morderstw Kuby Rozpruwacza dotyczące Emmy Elizabeth Smith oraz Marthy Tabram nie zostały zaliczone do "kanonicznej piątki". Smitch została zaatakowana i wykorzystana seksualnie 3 kwietnia 1888 r. Do jej pochwy został wepchnięty tępy przedmiot, co zaskutkowało zapaleniem otrzewnej, na które kobieta zmarła nazajutrz w londyńskim szpitalu. Kobieta zeznała, że napadło ją dwóch lub trzech ludzi, z których jeden był nastolatkiem. Prasa powiązała to morderstwo z późniejszymi zabójstwami, jednak większość autorów uważa ten przypadek za napaść gangu, nie mającą nic wspólnego z Rozpruwaczem.Tabram została napadnięta 7 sierpnia 1888 r. Na jej ciele znaleziono 39 ran kłutych. Okrucieństwo mordu, brak oczywistego motywu oraz lokalizacja (George Yard, Whitechapel, bliska "kanonicznym" morderstwom) spowodowały spekulacje o ich ewentualnym związku. Jednak Tabram zginęła raczej zadźgana, a nie z powodu cięcia gardła, ponadto w okolicy jamy brzusznej nie było zbyt wielu uszkodzeń. Odmienny modus operandi sprawił, że większość badaczy nie łączy tego przypadku z działalnością Kuby Rozpruwacza

[madohora]

[madohora]

Powszechnie za ofiary Rozpruwacza uznaje się: Mary Ann Nichols, Annie Chapman, Elizabeth Stride, Catharine Eddowes i Mary Jane Kelly. Ciało Nichols zostało znalezione w piątek 31 sierpnia 1888 r. około godziny 3.40 w Buck's Row (obecnie ulicy Durward) na obszarze Whitechapel. Gardło kobiety zostało dwukrotnie głęboko przecięte, a dolna część brzucha częściowo rozpruta w wyniku głębokiej rany szarpanej. W okolicach jamy brzusznej odnaleziono też inne ślady cięć. Zwłoki Champan odkryto około szóstej rano w sobotę 8 września 1888 r. obok wejścia prowadzącego w głąb podwórza na obszarze ulicy Hanbury (Spitalfields). Podobnie jak u Nichols na gardle Champam widać było ślady podwójnego cięcia. Brzuch został całkowicie rozpruty, a macica wycięta. Jeden ze świadków podczas dochodzenia przyznał, że ok. 5.30 widział Champan w towarzystwie ciemnowłosego mężczyzny, mającego wyglądać elegancko, ale jednocześnie niepokojąco. Stride i Eddowes zginęły wczesnym rankiem w niedzielę 30 września 1888 r. Zwłoki pierwszej z nich odnaleziono okołej pierwszej rano w Scotland Yard Dutfield, w ulicy Berner (obecnie ulicy Henriques) na obszarze Whitechapel. Przyczyną zgonu było jedno mocne cięcie, które przerwało tętnice z lewej strony szyi. Poza tym na ciele Stride nie odnaleziono żadnych obrażeń. Spowodowało to spekulacje jakoby jej zabójcą był ktoś inny, jednak możliwe, że Rozpruwacz został spłoszony, co uniemożliwiło mu dalsze masakrowanie zwłok[24]. Świadkowie potwierdzali, że wcześniej widzieli Stride z mężczyzną, jednak informacje na temat jego wyglądu były sprzeczne; różne osoby opisywały go jako blondyna, bruneta, elegancko bądź niechlujnie ubranego[25]. Martwą Eddowes odnaleziono trzy kwadranse drogi stamtąd, w Mitre Square. Morderca przeciął jej gardło, rozpruł brzuch zadając długą i głęboką ranę szarpaną, wyciął i zabrał ze sobą lewą nerkę oraz sporą część macicy. Mieszkający w pobliżu miejsca zbrodni Joseph Lawende na krótko przed morderstwem przechodził z dwoma przyjaciółmi przez Mitre Square. Stwierdził on, że widział kobietę mogącą być Eddowes z niechlujnie wyglądającym blondynem, jednak jego towarzysze nie byli w stanie potwierdzić tych zeznań. Wydarzena te spowodowały spekulacje o podwójnym zabójstwie. Skrawiony fragment fartucha Eddowes odnaleziono później w kamienicy w ulicy Goulston, Whitechapel. Na ścianie nad nim odczytano napis wydający się obwiniać Żydów o zbrodnie, jednak nie wiadomo czy faktycznie napisał go morderca. Możliwe, że powstał on wcześniej, a część fartucha Eddowes znalazła się obok niego przypadkowo zgubiona przez uciekającego mordercę[28]. Komisarz Charles Warren bał się, że graffiti wywoła antysemickie zamieszki, nakazał więc zmyć je przed nastaniem świtu
Ułożone w pozycji leżącej na łożku, mocno okaleczone zwłoki Kelly, odnaleziono w jej jednoosobowym pokoju mieszkalnym w 13 Miller's Court (Dorset Street, Spitalfields) o 10.45 w piątek 9 listopada 1888 r. Gardło kobiety zostało przeciętę, a jama brzuszna opróżniona praktycznie ze wszystkich narządów. Serca nie znaleziono.
Wszystkie "kanoniczne" morderstwa zostały dokonane w nocy lub wczesnym rankiem, podczas weekendu lub wkrótce przed nim. Zostały dokonane pod koniec tygodnia lub miesiąca
Kolejne zabójstwa (z wyjątkiem Stride, które być może zostało przerwane) zdradzają coraz większą brutalność – na ciele Nichols znaleziono jedynie rany, nie usunięto jej żadnych narządów wewnętrznych, Chapman wycięto macicę, Eddowes macicę i nerkę, a Kelly wszystkie narządy jamy brzusznej (leżały obok zwłok) oraz serce, którego nie odnaleziono. Ponadto morderca usunął skórę z twarzy.
Przekonanie, że wszystkie pięć wymienionych tu zbrodni jest dziełem jednego człowieka pochodzi z ówczesnych akt, w których jednocześnie wykluczono związek innych morderstw z Kubą Rozpruwaczem. W 1894 r. Melville Macnaghten – pomocniczy szef miejskiej policji oraz przewodniczący Departamentu Dochodzeń Kryminalnych (Criminal Investigation Department, w skrócie CID) stwierdził, że "morderca z Whitechapel miał pięć ofiar – tylko pięć ofiar. Niektórzy założyli, że niektóre morderstwa z Whitechapel faktycznie są dziełem pojedynczego zabójcy, jednak inne zostały dokonane przez innych przestępców[34]. Stewart P. Evans i Donald Rumbelow zanegowali opinię jakoby wszystkie osoby z "kanonicznej piątki" zostały zgładzone przez Rozpruwacza. Ich zdaniem morderstwa Nichols, Champan i Eddowes można przypisać jednemu zabójcy, znacznie mniej prawdopodobnymi ofiarami są Stride i Kelly, wątpliwy jest także przypadek Tabram. Inni przypuszczają, że zabójstwa "kanonicznej piątki" oraz Marthy Tabram zostały dokonane przez tę samą osobę. Dr Percy Clark, pomocnik wykonującego sekcje zwłok patologa Georga Bagstera Phillipsa zasugerował związek zaledwie trzech zabójstw. Jego zdaniem pozostałe zostały popełnione przez innych przestępców, naśladujących słynnego mordercę z Whitechapell[36]. Macnaghten nie uczestniczył w akcjach policji w 1888 r. mających na celu złapanie przestępcy, a jego notatki dotyczące potencjalnych podejrzanych zawierają dużo błędów rzeczowych

[madohora]

Zazwyczaj uważa się Mary Jane Kelly za ostatnią ofiarę Kuby Rozpruwacza. Koniec jego działałności mógł wynikać z śmierci winowajcy, uwięzienia za inne przestępstwa, emigracji lub zmiany położenia społecznego[16]. Jednakże pod koniec 1888 r. i w 1889 r. w okolicach Whitechapel doszło do kolejnych zabójstw przypisywanych Rozpruwaczowi. Dotyczyły one Rose Mylett, Alice McKenzie, enigmatyczne morderstwa z ulicy Pinchin oraz Frances Coles.
Zwłoki Myllet odnaleziono w Clarke's Yard na terytorium ulicy High 20 grudnia 1888 r. Została ona uduszona. Ponieważ na jej ciele nie znaleziono śladów świadczących o walce uznano to zdarzenie za samobójstwo bądź przypadkowe odebranie sobie życia w wyniku upojenia alkoholowego, jednak ława przysięgłych uznała je za zabójstwo.
McKenzie została zamordowana 17 lipca 1889 r poprzez przecięcie lewej tętnicy szyjnej. Na jej ciele odkrytym w alei Castle na Whitechapel znaleziono ponadto trochę siniaków oraz śladów cięcia. patolog Thomas Bond uznał je za dokonane przez Kubę Rozpruwacza, jednak George Bagster Phillips – inny specjalista znany z wykonania sekcji zwłok Annie Chapman, Elizabeth Stride, Catharine Eddowes oraz Mary Jane Kelly nie zgodził się z tym twierdzeniem[39]. Późniejsi autorzy łączyli ten przypadek z działałnością Kuby Rozpruwacza[40] lub uznawali go za dzieło innego mordercy naśladującego modus operandi słynnego zabójcy z Whitechapel[41].
Morderstwo z ulicy Pinchin to określenie nadane pozbawionemu głowy i nóg ciału nieznanej kobiety odkrytemu na ulicy Pinchin pod łukiem kolejowym w Whitechapel 10 września 1889 r. Prawdopodobnie do przestępstwa doszło gdzie indziej, a ciało ofiary zostało pocięte na kawałki w celu łatwiejszego pozbycia się go
Coles zginęła 13 lutego 1891 w Swallow Gardens. Morderca przeciął jej gardło, jednak po za tym w żaden sposób nie okaleczył zwłok. Widziany krótko przed śmiercią z Coles James Thomas Sadler został oskarżony o morderstwo oraz wcześniejsze zbrodnie przypisane Kubie Rozpruwaczowi oraz osadzony w areszcie Z powodu braku dowodów 3 marca 1891 r. został wypuszczony na wolność

[madohora]

W ciągu lat przypisano Kubie Rozpruwaczowi kolejne zabójstwa. "Fairy Fay" to pseudonim nadany rzekomej ofierze tego mordercy, której historyczność jest kontrowersyjna – może być ona wytworem kultury ludowej związanej z Rozpruwaczem. Jej zwłoki miały zostać znalezione 26 grudnia 1887 r. z kołkiem wbitym w brzuch, jednak nie ma żadnych wiarygodnych wzmianek o rzekomych morderstwach popełnionych w grudniu 1887 r.. Postać "Fairy Fay" prawdopodobnie została wymyślone przez prasę w wyniku pomieszania morderstwa Emmy Elizabeth Smith z nie zakończonym śmiercią atakiem dokonanym w Boże Narodzenie 1887[44]. Większość badaczy uznaje, że "Fairy Fay" nigdy nie istniała.
Annie Millwood trafiła do szpitala 25 lutego 1888 r. z powodu ran kłutych na nogach i dolnej części jamy brzusznej. Po zwolnieniu zmarła najprawdopodobniej z przyczyn naturalnych 31 marca 1888 r. w wieku 38 lat. Później została uznana za pierwszą ofiarę Kuby Rozpruwacza, na co jednak brakuje dowodów. Zasugerowano także jakoby Ada Wilson była jedną z pierwszych jego ofiar[51]. Została ona zaatakowana 28 marca 1888 r. i otrzymała dwie rany kłute w szyję, jednak przeżyła napaść[52]. Annie Farmer – współlokatorka Tabram – zgłosiła, że zostałą napadnięta 21 listopada 1888 r. Na jej szyi znajdowały się płytkie rany, jednak w tym przypadku nie można wykluczyć samookaleczenia.
"Zagadka Whitehall" to nazwa nadana bezgłowemu i pozbawionemu kończyn ciału kobiety odkrytym 2 października 1888 r. na terenie obecnej siedziby Scotland Yardu. Później wyłowiono z Tamizy ramię ofiary. Okazało się, że morderca zakopał nogę kobiety w pobliżu zwłok[55]. Pozostałych kończyn i głowy nigdy nie odnaleziono. Nie udało się też zidentyfikować ofiary zbrodni. Okaleczenie ofiary podobne do znanych z morderstwa z Pinchin sprawił, że oba te przypadki określone jako "zabójstwa z Tamizy" uznane za dzieła pojedynczego seryjnego mordercy, któremu nadano pseudonim "Zabójca torsów" ("Torso killer")[56]. Dyskusyjną kwestię jest czy Kuba Rozpruwacz i Zabójca torsów to ta sama osoba czy może dwaj seryjni mordercy działający w tym samym czasie[56]. Z powodu sporych różnic modus operandi tych dwóch morderców, zazwyczaj neguje się ich związek[57]. Między 2 a 25 czerwca 1889 z Tamizy wyłowiono fragmenty ciała prostytutki Elizabeth Jackson mogącej być kolejną ofiarę Zabójcy Torsów.
29 grudnia 1888 r. w Manningham, Bradford znaleziono zwłoki siedmioletniego Johna Gilla. Zabójca odciął Gillowi nogi, rozpruł brzuch, wyciągnał i pozostawił na miejscu zbrodni jelita oraz serce i usunął jedno ucho. Podobieństwo tego przypadku do morderstwa Mary Jane Kelly doprowadziło do spekulacji, że chłopiec padł ofiarą Rozpruwacza[59]. Na podstawie poszlak dwukrotnie zatrzymano pracodawcę Gilla – Williama Barretta oskarżając go o morderstwo[59], jednak z powodu braku dowodów został zwolniony. Później o tę zbrodnię posądzano jeszcze inne osoby
Carie Brown (jej przydomek Shakespeare pochodził podobno od cytowanie przez nią sonetów Szekspira) zostałą uduszona ubraniem, a jej ciało okaleczone nożem 24 kwietnia 1889 r. w Nowym Jorku. Morderca pozostawił na ciele poważne cięcia w okolicy pachwin oraz niewielkie na nogach i plecach. Nie zabrał ze sobą żadnych narządów, jednak jeden jajnik kobiety został znaleziony w łóżku obok ofiary. Nie wiadomo czy został on celowo czy przypadkowo wycięty[60]. Zabójstwo to było porównywane do morderstw z Whitechapel, jednak policja wykluczyła jakikolwiek związek między nimi

[madohora]

Ocalałe archiwum policyjne zawierające materiały dotyczące morderstw na Whitechapel pozwała dokładnie przyjrzeć się sposobom działania policji w epoce wiktoriańskiej. Duży zespół funkcjonariuszy chodząc od domu do domu na Whitechapel przeprowadzał śledztwo. Zbierano i badano materiał dotyczący tajemniczych zabójstw. Podejrzani zostali wyszukiwani i badani. Do tej pory policja korzysta z podobnych metod śledczych. Łącznie przesłuchano ponad 2000 ludzi, przebadano powyżej 300 podejrzanych, 80 zatrzymano.
Śledztwo było początkowo prowadzone przez wydział do spraw dochodzeń kryminalnej miejskiej policji pod kierunkiem detektywa Edmunda Reida. Po zabójstwie Mary Ann Nichols Scotland Yard przysłało prowadzącym dochodzenie pomoc w postaci detektywów: Fredericka Abberline, Henry'ego Moore oraz Waltera Andrewsa. Kiedy zginęła Catharine Eddowes do śledztwa przyłączył się James McWilliam. Sprawę komplikował fakt, że nowomianowy szef CID Robert Anderson od 7 września do 6 października czyli w czasie kiedy zamordowano Annie Chapman, Elizabeth Stride oraz Catharine Eddowes przebywał na urlopie w SzwajcariiZmusiło to komisarza miejskiej policji Charlesa Warlena do mianowania Donalda Swansowana nadispektorem.
Niezadowoleni z działań policji mieszkańcy Londynu utworzyli oparty na pracy wolantariuszy Komitet Czujności Dzielnicy Whitechapell ( Whitechapel Vigilance Committee). Patrolowali oni ulice tej dzielnicy w poszukiwaniu podejrzanie wygladających osób, opłacali prywatnych detetyów oraz wysłali do rzędu prośbę o podwyższenie nagrody za złapanie mordercy.
Okaleczenie na ciałach ofiar Rozpruwacza doprowadziło do spekulacji jakoby morderca był chirurgiem lub rzeźnikiem. Zachowana notatka Henry'ego Smitha informuje, że policja sprawdzała dowody na związek rzeźników z tajemniczymi zbrodniami dokonanymi na Whitechapel, Po analizie dowodów wykluczono ich jednak ze śledztwa. Raport Donalda Swansowana do Ministerstwa Spraw Wewnętrznych notuje, że policja, że policja przesłuchała 76 rzeźników[66]. Niektórzy w tym królowa Wiktoria twierdzili, że mordercą był rzeźnik lub poganiacz zwierząt pracujący w jednej z łodzi kursujących między Londynem, a Europą kontynentalną i zajmującej się sprzedażą bydła. Whitechapel było położone w pobliżu londyńskich portów[67]. Łodzie zazwyczaj przypływały do nich w czwartek lub piątek, a odpływały w sobotę bądź niedzielę[68]. Jednakże czas kursów pojedynczych łodzi nie zgadzały się z datami popełnienia morderstw przypisywanych Rozpruwaczowi, a możliwość przemieszczania się osób z załogi jednej łodzi do drugiej zanegowano

[madohora]

Pod koniec października 1888 r. Robert Anderson poprosił chirurga Thomasa Bonda o wydanie opinii dotyczącej umiejętności i potencjalnej wiedzy anatomicznej przestępcy. Jest to najstarsza zanotowana próba stworzenie profilu kryminalnego przestępcy. Bond oparł swoją ocenę na analizie okaleczeń ofiar oraz sekcji zwłok Nichols, Chapman, Stride oraz Eddowes Bond następująco wypowiedział się o Rozpruwaczu
"Nie ma wątpliwości, że wszystkie pięć morderstw zostało popełnionych przez tę samą osobę. U pierwszych czterech ofiar gardło zostało przecięte z lewej do prawej strony, natomiast zwłoki piątej ofiary są zbyt okaleczone by ustalić kierunek cięcia, jednak obryzganie krwią tętniczną jednej z ścian, sugeruje, że głowa kobiety w chwili zabójstwa leżała blisko niej. Wszystko wskazuje, że zabójca najpierw powalał swoje ofiary, a następnie podcinał im gardło".
Bond krytykował teorię mówiącą o wiedzy chirurgicznej lub anatomicznej mordercy. Jego zdaniem nie posiadał on nawet doświadczenia rzeźniczego. Spekulował jakoby winowajca był samotnie żyjącą osobą przechodzącą okresy manii morderczych i erotycznych. Bonda spekuluje, że rodzaj okaleczeń wskazuje, że na hiperseksualność zabójcy. Stwierdził także, że impulsy mordercze sprawcy mogły wynikać z chęci zemsty, złego stanu umysłowego, fanatyzmu religijnego bądź zaburzeń psychiatrycznych, jednak żadnej z tych hipotez nie uważał za prawdopodobną. Nie ma dowodów na, że Kuba Rozpruwacz wykazywał aktywność seksualną skierowaną ku ofiarom, jednak penetracje nożem ich ciał oraz "pozostawienia ich w hańbiących seksualnych pozycjach połączone z wyeksponowaniem ran" wskazuje, że morderca odczuwał satysfakcję seksualną z zabójstw. Wielu badaczy uważa to za najlepiej udokumentowaną teorię co do motywu działania Rozpruwacza

[madohora]

Zabójstwa dokonane podczas weekendu lub wkrótce przed jego początkiem oraz ich zasięg ograniczony do kilku ulic doprowadził do spekulacji, że Rozpruwacz mieszkał w okolicy, a w ciągu tygodnia pracował zawodowo. Niektórzy snuli domysły, że zabójca był osobą wysoko urodzoną – lekarzem lub bogaczem[. Teorie te podsycały takie kulturowe zjawiska jak strach przed środowiskiem lekarskim, nieufność w stosunku do nauki oraz obawy dotyczące wykorzystywania ludzi ubogich przez bogaczy. Zarówno prasa jak i policja typowała własnych podejrzanych. Do dzisiaj pojawiają się nowe teorie na temat tożsamości Rozpruwacza. W ówczesnych dokumentach policyjnych wymienia się wprawdzie tylko trzech podejrzanych, jednak oskarżono ich w najlepszych przypadku na podstawie niejasnych poszlak[80]. Pomimo wielu różnorodnych teorii mówiących kim był Kuba Rozpruwacz do tej pory wśród badający sprawę nie doszli do żadnego jednoznacznego wniosku. Liczba osób podejrzanych o bycie słynnym mordercą z Whitechapel obecnie sięga setki

[cirano]

Parę lat temu podano hipotezę, że mógł to być pewien Polak..., hmmmm
Marchwicki to tysz niy boł Angol, a wiync niemożliwym niy jes, że w Londynie to był jakiś Jacek R.

[madohora]

Właśnie wczoraj chyba na portalu Gazety był artykuł na ten temat. Dzisiaj go szukałam ale niestety dzisiaj - chcąc go przeczytać otwierało mi się coś dziwnego. Wywalały mi się jakieś ankiety i stronka dla dorosłych. Ktoś coś chyba pokombinował licząc na duże zainteresowanie tematem.

Hiotezy na temat domniemanych tożsamości Kuby

[madohora]

Joseph Barnett (1858-1926), handlarz ryb. Był kochankiem Mary Jane Kelly od 1887 roku do 30 października 1888, kiedy to pokłócili się i zerwali ze sobą. Mówi się, że przychodził potem do niej codziennie, aby się z nią pogodzić. Został prawdopodobnie odrzucony, co mogło się stać przyczyną zamordowania byłej kochanki. Niektórzy przypisywali mu też pozostałe zabójstwa.

[madohora]

William Henry Bury (1859 – kwiecień 1889). Wkrótce po przybyciu do Szkocji z Londynu zamordował w dniu 10 lutego 1889 roku swoją żonę Ellen Elliot, byłą prostytutkę. Powiesił ją, a potem zmasakrował zwłoki dźgnięciami w brzuch. Marthę Tabram zabito w podobny sposób. Bury'emu nie udało się przekonać policji, iż jedynie odnalazł zwłoki żony i nie jest winny jej zabójstwa. Został oskarżony, skazany i powieszony w Dundee w Szkocji.

Alicja w Krainie czarów jako zapis morderstw

[madohora]

Lewis Carroll (pseudonim literacki Charlesa Lutwidge'a Dodgsona, 27 stycznia 1832 – 14 stycznia 1898). W 1896 r. Richard Wallace wydał książkę zatytułowaną Jack the Ripper, Light-Hearted Friend (Kuba Rozpruwacz, przyjaciel-lekkoduch). Przedstawił w niej swą teorię, jakoby Lewis Carroll i jego znajomy Thomas Vere Bayne byli odpowiedzialni za morderstwa przypisywane Rozpruwaczowi. Świadczyć o tym miały liczne anagramy utworzone z fragmentów utworów Carrolla – głównie z adaptacji Przygód Alicji w Krainie Czarów dla małych dzieci i z pierwszego tomu powieści Sylvia i Bruno. Oba tytuły Carroll opublikował w 1889 r., pracując nad nimi prawdopodobnie w okresie działalności Rozpruwacza. Według Wallace'a, obie książki zawierały ukryte, lecz szczegółowe opisy zbrodni. Teoria ta wystarczyła, by umieścić Carrolla na liście potencjalnych podejrzanych. Dalsze badania, zarówno ze strony biografów Carrolla jak i pasjonatów Kuby Rozpruwacza, wykazały, że teorii tej raczej nie można brać pod uwagę. Karoline Leach w książce In the Shadow of the Dreamchild: A New Understanding of Lewis Carroll (W cieniu dziecka ze snów: Nowe spojrzenie na Lewisa Carrolla) z marca 1999 r. przedstawiła niezbite argumenty przeciwko hipotezie Wallace'a: po pierwsze, metoda anagramowania może być zastosowana dla każdej ilości utworów napisanych alfabetem łacińskim w języku angielskim, bez możliwości dowiedzenia intencji autora (udowodniła to na przykładzie Kubusia Puchatka A. A. Milne'a); po drugie, wykazała, że miejsca pobytu Carrolla w czasie gdy popełniono morderstwa przypisane mu przez Wallace'a były szczegółowo znane (np. 3 kwietnia 1888 r., gdy w Londynie zaatakowano Emmę Elizabeth Smith, Carroll przebywał w Oksfordzie, unieruchomiony chorobą; 31 sierpnia, w dniu zabójstwa Mary Ann Nichols, spędzał wakacje w Eastbourne w East Sussex z aktorką Isą Bowman – byli nadal razem w dniu kolejnej zbrodni, 8 września, gdy zginęła Annie Chapman, a także 30 września, w dniu morderstwa Elizabeth Stride i Catherine Eddowes; Thomas Vere Bayne latem 1888 uskarżał się na silne bóle kręgosłupa i praktycznie nie mógł się poruszać, a od 1 września do 5 października podróżował po Francji; 9 listopada, w dniu śmierci Mary Jane Kelly, Carroll i Bayne przebywali w Oksfordzie; stąd, aby któryś z tych podstarzałych gentlemanów mógł być Rozpruwaczem, musiałby pozorować swe dolegliwości, a także co najmniej pięciokrotnie w tajemnicy udawać się do Londynu, na co nie ma żadnych dowodów); wreszcie po trzecie, Carroll wykazywał zainteresowanie działalnością Kuby Rozpruwacza, o czym świadczą zapisy w jego dzienniku. 26 sierpnia 1891 napisał, że rozmawiał ze znajomym lekarzem, dr. Dabbsem, o "jego ciekawej teorii na temat Kuby Rozpruwacza". Nie wiadomo, czego ona dotyczyła, lecz Carroll przedstawił ją jako "genialną". Nic w tym fragmencie notatek nie wskazuje na osobiste zaangażowanie Carrolla w sprawę. Dla większości badaczy pozostaje on znanym, lecz mało prawdopodobnym podejrzanym.

Hiotezy na temat domniemanych tożsamości Kuby

[madohora]

Dr Thomas Neil Cream (maj 1850 – 15 listopada 1892), lekarz specjalizujący się w potajemnych aborcjach. Pochodził ze Szkocji, studia ukończył w Londynie, później przebywał w Kanadzie i w Chicago w USA. W roku 1881 udowodniono mu uśmiercenie trucizną kilkorga pacjentów obojga płci. Początkowo nie uważano tych zgonów za otrucia, lecz Cream sam zażądał zbadania ciał. W ten sposób chciał prawdopodobnie zwrócić na siebie uwagę i uzyskać rozgłos. Został zamknięty w więzieniu stanowym w Joliet w stanie Illinois, a 31 lipca 1891 uwolniony ze względu na dobre sprawowanie. Przeniósł się do Londynu i tam powrócił do swej zbrodniczej działalności. Został zatrzymany, osądzony i powieszony. Jego ostatnie słowa ponoć brzmiały: "Jestem Kubą...", co miało być przyznaniem się, że jest Kubą Rozpruwaczem, były jednak zagłuszone przez kaptur i nie można stuprocentowo stwierdzić, czy rzeczywiście tak brzmiały i jak należy je interpretować. W czasie dokonywania morderstw Cream odsiadywał jeszcze wyrok, jednak niektórzy sądzą, że mógł przekupić władze więzienne i wyjść na wolność wcześniej lub że nie wrócił z przepustki, podstawiając na swoje miejsce sobowtóra.

[madohora]

Frederick Bailey Deeming (30? lipca 1842 – 23 maja 1892), marynarz. Mieszkał w Sydney w Australii z żoną Marie i czwórką dzieci. 15 grudnia 1887 r. miał w sądzie rozprawę z powodu bankructwa. Został skazany na 2 tygodnie więzienia i po odbyciu kary, aby uniknąć wierzycieli, zbiegł do Kapsztadu w Południowej Afryce. Wkrótce zaczęła go poszukiwać tamtejsza policja pod zarzutem oszustwa. Odesłał rodzinę do Anglii, a sam udał się do dopiero co założonego miasta Johannesburg. Tam jego ślad się urwał i jego losy w okresie między marcem 1888 i październikiem 1889, kiedy miały miejsce morderstwa, są nieznane. Ponownie pojawił się w Kingston upon Hull w Anglii pod nazwiskiem Henry Lawson, jednym z wielu, którymi się posługiwał. Już jako "zawodowy" oszust postanowił na nowo zacząć życie ze swoją żoną. Przeprowadził się z rodziną w lipcu 1891 roku do Rainhill w Anglii. Skończyło się to zabójstwem żony i dzieci, którym poderżnął gardła w czasie snu w dniu 11 sierpnia 1891. W sąsiedztwie przedstawił się jako kawaler, a swoją rodzinę jako siostrę i jej dzieci, łatwo więc było wyjaśnić ich zniknięcie. Zaczął się zalecać do Emily Mathers, córki właściciela domu, którą poślubił 22 września 1891 roku. Młoda para udała się 2 listopada w podróż z Southampton do Wiktorii w Australii, gdzie dotarła 15 grudnia. Deeming zamordował drugą żonę 24 grudnia, zwłoki ukrył w fundamentach wynajętego domu i uciekł. Ciało zostało wkrótce znalezione i w wyniku śledztwa odkryto także szczątki pierwszej żony i dzieci. Deeminga aresztowano 11 marca 1892 roku i po procesie powieszono. Australijczycy byli pewni, że był on Kubą Rozpruwaczem – ponoć znał Catherine Eddowes i korespondował z nią, lecz nie jest to pewna informacja.

[madohora]

Montague John Druitt (15 sierpnia 1857 – ?? grudnia 1888) – chociaż otrzymał wykształcenie prawnicze, rzadko wykonywał swój zawód. Pracował jako nauczyciel w szkole prywatnej od roku 1881 do 21 listopada 1888 r. Lubił sport i amatorsko grywał w krykieta. Z niewyjaśnionych przyczyn zniknął, po raz ostatni pojawiając się w szkole 18 listopada. W dwa dni później został oficjalnie zwolniony. Jego zwłoki wyłowiono z Tamizy 31 grudnia 1888 roku. Stwierdzono, że jego obciążone kamieniami ciało spoczywało na dnie rzeki przynajmniej miesiąc. Policja uznała, że załamany popełnił samobójstwo topiąc się, choć uchodził za dobrego pływaka. Jego zniknięcie wkrótce po ostatnim z 5 morderstw może wskazywać na to, że był Rozpruwaczem, jednak podaje się w wątpliwość, czy rzeczywiście popełnił samobójstwo, czy raczej sam został zamordowany

[madohora]

George Hutchinson – robotnik. Dnia 12 listopada 1888 roku zgłosił się do londyńskiej policji, twierdząc, że był w noc zabójstwa pod oknem pokoiku przy Miller's Court 13. W swoim zeznaniu opisał niezwykle dokładnie mężczyznę, którego widział w towarzystwie Mary Jane Kelly o drugiej nad ranem, nie omijając takich szczegółów jak złota dewizka, czy szpilka do krawata w kształcie podkowy. Jego zeznania od razu wydały się policji mocno wątpliwe, ponieważ trudno dojrzeć i zapamiętać takie detale, widząc kogoś przez chwilę i w ciemnościach. Obecnie niektórzy badacze tematu sądzą, że mógł być Rozpruwaczem, który starał się zmylić policję.

[madohora]

James Kelly. Po zamordowaniu swej żony pchnięciem noża w szyję w 1883 r. został za tę zbrodnię skazany. Uznany za szaleńca, został umieszczony w szpitalu dla umysłowo chorych, z którego uciekł w roku 1888. Policja intensywnie go poszukiwała jako niebezpiecznego szaleńca, ale zniknął bez śladu. Nieoczekiwanie odnalazł się w roku 1927, kiedy to sam zgłosił się na policję. Zmarł w roku 1929. Okoliczności jego życia z okresu morderstw pozostają nieznane.

Wątek Polski

[madohora]

Seweryn Kłosowski (alias George Chapman, ur. 14 grudnia 1865, zm. 7 kwietnia 1903), felczer, fryzjer. Pochodził z Polski, gdzie był od grudnia 1880 do lutego 1887 roku asystentem, a później młodszym chirurgiem. Wyemigrował do Anglii. W 1887 roku osiedlił się w Londynie, gdzie pracował jako fryzjer i wkrótce otworzył własny zakład. Zakład ów był kilkakrotnie przenoszony. Post Office London Directory z roku 1889 podaje adres 126 Cable Street, i tam prawdopodobnie pracował Kłosowski późnym latem i jesienią roku 1888. W roku 1890 zakład Kłosowskiego znajdował się już w budynku na 89 Whitechapel High Street, róg George Yard. Obydwie te lokalizacje nie były zbyt odległe od miejsc, w których Rozpruwacz popełniał swe zbrodnie. Podaje się, że Kłosowski przebywał w Londynie w kwietniu 1891 roku, ale potem przeniósł się do Jersey City w stanie New Jersey w USA. Po której stronie Atlantyku przebywał w momencie zabójstwa Carrie Brown, jest przedmiotem domniemań. Był kilkakrotnie żonaty, ale jego małżeństwa kończyły się po krótkim czasie śmiercią żon w wyniku nagłej choroby. Mary Spinks zmarła 25 grudnia 1897, Bessie Taylor – 14 lutego 1901, Maud Marsh – 22 października 1902. Wszystkie zgony nastąpiły na skutek zatrucia, a ich podobne okoliczności przyciągnęły uwagę policji i doprowadziły do wszczęcia śledztwa. Dochodzenie ustaliło, że kobiety zostały otrute związkiem antymonu, podanym jako domieszka do lekarstwa. Kłosowskiego aresztowano, osądzono i powieszono. Jego nienawiść do kobiet, wiedza chirurgiczna oraz obecność w Whitechapel (i prawdopodobnie w okolicach Nowego Jorku w chwili zabójstwa Carrie Brown) podczas popełnienia zbrodni, nasunęły przypuszczenie, że to on jest zabójcą. To, że swoje żony otruł zamiast zamordować nożem, może świadczyć przeciw takiej hipotezie

[madohora]

Aaron Kośmiński (urodzony 1864 lub 1865, zmarł 1919), londyński Żyd, pochodzenia polskiego. W lutym 1891 umieszczono go w zakładzie dla psychicznie chorych. Nie wykazywał skłonności do stosowania przemocy, a znalazł się na liście podejrzanych raczej z powodu ówczesnych nastrojów antysemickich i rozpowszechnionego przypuszczenia, że mordercą był Żyd, niż z racji rzeczywistych powiązań ze sprawą.

[madohora]

James Maybrick (24 października 1838 – 11 maja 1889), kupiec bawełniany z Liverpoolu. Ze względu na wykonywany zawód często podróżował. W 1871 roku osiedlił się w Norfolk w Wirginii, aby założyć filię swojej firmy. W roku 1874 zachorował tam na malarię. Jako lekarstwo zastosowano u niego związek arszeniku, od którego uzależnił się do końca życia. W roku 1880 postanowił wrócić do Anglii, do głównej siedziby firmy. 12 marca 1880 wypłynął do Liverpoolu, dokąd przybył 6 dni później. Na statku poznał Florence Elizabeth Chandler, którą postanowił poślubić. Małżeństwo zostało zawarte dopiero 27 lipca 1881 roku. Z tego związku urodziło się dwoje dzieci – James Chandler Maybrick i Gladys Evelyn Maybrick. Ciągłe podróże Maybricka zaowocowały kryzysem związku, co prawdopodobnie spowodowało zaangażowanie się obojga w pozamałżeńskie romanse. Mówi się, że Maybrick poślubił Sarah Ann Robertson bez uzyskania rozwodu z pierwszą żoną. Zdrowie Jamesa Maybricka zaczęło gwałtownie podupadać około 27 kwietnia 1889 roku – zmarł 11 maja. Podejrzane okoliczności jego śmierci spowodowały wszczęcie dochodzenia. Okazało się, że przyczyną zgonu było przedawkowanie arszeniku. Czy sam to spowodował, czy otruła go żona, nie zostało ostatecznie ustalone, jednak Florence została oskarżona i uwięziona. Apelacja spowodowała jej uwolnienie w roku 1904. Żyła samotnie, utrzymując się z różnych zajęć i zmarła 23 października 1941 r. W 1992 r. ujawniono pamiętnik Jamesa Maybricka, w którym utrzymywał, że jest Kubą Rozpruwaczem. Rozpoczęły się spory, czy było tak rzeczywiście, czy to wymysł Jamesa Maybricka, czy też może pamiętnik został sfałszowany. Tak czy inaczej, Maybrick z domniemanej ofiary morderstwa stał się domniemanym zabójcą.

[madohora]

Michael Ostrog (1833-1904?), notoryczny oszust. Używał wielu pseudonimów i różnych wcieleń. Został wymieniony jako podejrzany przez jednego z detektywów z pierwszego śledztwa, nie znaleziono jednak w jego życiorysie dowodów na to, że jego przestępcza działalność dotyczyła spraw poważniejszych niż oszustwa i kradzieże. Ostatnia wzmianka o nim pochodzi z 1904 roku

[madohora]

Dr Aleksander Pedaczenko, postać która, jako podejrzany w sprawie Rozpruwacza, pojawiła się po raz pierwszy w wydanej w 1928 roku książce Williama LeQueux Things I Know, później przywołana przez Donalda McCormicka w dość znanej publikacji The identity of Jack The Ripper. Doktor Pedaczenko miał być agentem rosyjskiej Ochrany, wysłanym do Londynu, gdzie miał popełniać zbrodnie, by w ten sposób zdyskredytować rząd brytyjski. Z powodu choroby psychicznej umieszczono go w zakładzie dla obłąkanych, gdzie miał dokonać żywota. Najprawdopodobniej jednak Pedaczenko jest postacią fikcyjną, brak bowiem dowodów na jego istnienie, LeQueux zaś znany był z bujnej fantazji.

[madohora]

Walter Sickert (1860-1942), artysta pochodzenia duńsko-holenderskiego, urodzony w Niemczech. Studiował pod kierunkiem Whistlera, duży wpływ wywarło na niego malarstwo Degasa. Autorka kryminałów, Patricia Cornwell, utrzymuje, że to Sickert był sprawcą zbrodni, na podstawie mizoginistycznych elementów w jego malarstwie. Dowodzić tego mają również wskazówki obecne według niej w listach wysyłanych do władz przez rzekomego Rozpruwacza.

[madohora]

Dr Robert D´Onston Stephenson, urodzony w 1841, mieszkał na East Endzie. Interesował się okultyzmem i czarną magią. We wczesnej fazie wykazywał intensywne zainteresowanie sprawą Kuby Rozpruwacza. Napisał wiele artykułów i wypowiedzi na ten temat, przez co dostał się do kręgu podejrzanych. Obecnie uważany jest raczej za jednego z pierwszych badaczy-amatorów tego tematu.

[madohora]

Też musiałby być dopisek - Nigdy się nie dowiecie - bo spekulacji na ten temat tyle, że aż strach

[madohora]

Prace trwały siedem lat. Samo wypreparowanie DNA z plam na ponadstuletniej tkaninie było nadzwyczaj czaso- i pracochłonne. A jeszcze trzeba było dotrzeć do wielu osób, pozyskać od nich próbki, zbadać je. DNA Catherine i jej obecnie żyjących krewnych zgadzało się idealnie. Podobną zgodność uzyskano także w przypadku jednego z podejrzewanych o popełnienie zbrodni. Był to...

[madohora]

Po północy 30 września straganiarz Louis Deimschutz znalazł kolejne ciało. Elizabeth Stride miała dopiero co poderżnięte gardło, rozpłatany brzuch i obcięte ucho. Prawdopodobnie Kuba Rozpruwacz został przez niego przepłoszony, zanim zakończył swoje mordercze rytuały. Kilka godzin później na sąsiedniej ulicy odkryto zwłoki Catherine Eddowes. Jej twarz przypominała krwawą miazgę, a z rozciętego brzucha usunięto nerki i jelita. To właśnie ona miała szal, który zabrał konstabl Amos Simpson.

[madohora]

Nie znano daktyloskopii (pobieranie odcisków palców; zastosowano ją dopiero w 1902 r.), o badaniach DNA nie mówiąc. Pozostawała wyłącznie dedukcja, a ona wymaga faktów. Tych zaś było jak na lekarstwo. Śledztwo utknęło w martwym punkcie. Zwłaszcza że Kuba Rozpruwacz po piątej zbrodni nagle zniknął, jakby do końca rozpłynął się w mgłach Whitechap

[madohora]

A ja mimo wszystko jestem rozczarowana, że "czar prysł". I w co ja teraz będę wierzyć i czym się ekscytować.

[madohora]

Przestępca miał zabić 11 kobiet. Jednak tylko 5 z nich uważa się za „kanoniczne ofiary” zamordowane od 31 sierpnia do 09 listopada 1888 roku. Za tym, że zginęły one z ręki jednej osoby, przemawiał m.in. podobny sposób okaleczenia zwłok – podcięte gardło i wycięte organy wewnętrzne.

[madohora]

Nawet po zakończeniu śledztwa miłośnicy kryminalnych zagadek usiłowali rozwikłać tajemnicę Kuby Rozpruwacza. Jednym z nich był znany brytyjski chirurg Thomas E. A. Stowell, który opublikował artykuł na temat tożsamości słynnego przestępcy w naukowym czasopiśmie „Criminologist”. W tym tekście naukowiec po raz pierwszy wysunął tezę, że Kubą Rozpruwaczem był książę Albert Wiktor. Swoje wywody urodzony w 1885 roku Stowell oparł nie tylko na badaniach własnych, ale także na rozmowach z osobami zajmującymi się śledztwem w 1888 roku.

[madohora]

W czasie oficjalnego śledztwa nie było mowy o rzucaniu podejrzeń na syna następcy tronu. Po wielu latach, już po śmierci Alberta Victora i jego rodziców, doktor Gull, lekarz księcia Walii i jego rodziny, zaczął dzielić się swoimi podejrzeniami na temat tożsamości Kuby Rozpruwacza. Zdaniem medyka, Eddie cierpiał na poważne zaburzenia psychiczne i szereg chorób fizycznych, których powodem było jego wcześniactwo (chłopiec urodził się w siódmym miesiącu ciąży). Eddie odczuwał silne bóle w nogach, miewał okresowe zaburzenia widzenia, często wymiotował. Czasami jego ciałem wstrząsali drgawki. Doktor Gull uważał, że Albert Wiktor cierpiał na pogłębiającą się padaczkę, której objawy pojawiły się już w dzieciństwie.

[madohora]

Gdy w 1970 roku prasa ujawniła domniemaną tożsamość Kuby Rozpruwacza, historycy zaprzeczyli tym rewelacjom. Ich zdaniem w czasie popełnienia morderstw Albert Wiktor przebywał w Szkocji.

[madohora]

Zaręczył się z księżniczką Marią Teck; do małżeństwa nie doszło, książę Albert zmarł na zapalenie płuc w 1892. Księżniczka Maria wyszła potem za mąż za młodszego brata Alberta, przyszłego króla Jerzego V.

[madohora]

Francis Thompson (18 grudnia 1859-1907), poeta. Miał opinię żarliwego katolika; należał do ruchu estetyzmu. W 1889 roku napisał opowiadanie Finis coronat opus. Opisuje ono młodego poetę składającego ofiary z kobiet pogańskim bogom, aby przez ich pomoc zdobyć upragnioną sławę. Przez niektórych był odbierany jako religijny fanatyk i szaleniec, który rzeczywiście mógł się dopuszczać opisywanych przez siebie czynów, nie ma jednak żadnych wskazujących na to danych.