Murcki

[madohora1]

Murcki (niem. Emanuelssegen) – południowa dzielnica Katowic w województwie śląskim. W latach 1967−1975 samodzielne miasto. Obecnie w Murckach mieszka 5 796 mieszkańców

[madohora1]

[madohora1]

Nazwa "Murcki" związana jest z pewną legendą. Legenda ta głosi, iż kiedyś dzieci wyszły ze świniami do lasu na wypas. Świnki zaczęły ryć w ziemi i znalazły w niej czarne kamienie. Wróciły do domu i zaczęły się bawić tymi kamieniami. Kamienie strasznie brudziły [dzieci były umurckane (śląska gwara)] więc mama zdenerwowała się i wrzuciła je do pieca. Ku zdziwieniu wszystkich kamienie zaczęły się palić i dawać ciepło. Okazało się, że to był węgiel.
Językoznawcy stwierdzają, że słowo Murcki pochodzi z gwary śląskiej i oznacza ludzi umorusanych, brudnych. Odnosiło się to prawdopodobnie do górników, którzy wracali z pracy brudni, ponieważ kopalnia nie posiadała własnej łaźni - jak tłumaczył prof. Jan Miodek. Najwcześniej jednak zanotowaną nazwą terenów, na których leżą teraz Murcki jest łacińska nazwa Rytwinia. Dopiero za czasów księcia pszczyńskiego podjęto zorganizowane osadnictwo tego miejsca i nadano mu nazwę miejscowej kopalni, czyli Emanuelssegen, zmienioną w latach 20. XX wieku na Murcki

[madohora1]

[madohora]

LAS MURCKOWSKI POD OCHRONĄ - Dziennik Zachodni - 25.07.2021

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

KATOWICKIE PARKI BĘDĄ REMONTOWANE - Nasze Miasto - 2.12.2017

[madohora]

WYCINKA DRZEW JEST KONIECZNA - Wyborcza - 18.02.2021

[madohora]

KATOWICCY RADNI CHCĄ ZATRZYMAĆ WYCINKĘ DRZEW - Radio Katowice - 05.03.2021

[madohora]

SZYKUJE SIĘ RZEŹ LASU MURCKOWSKIEGO - Wyborcza - 04.05.2021

[madohora]

KATOWICZANIE OZNAKOWALI NAJWYŻSZY SZCZYT WZGÓRZE WANDY - Wyborcza - 08.06.2021

[madohora]

SPOŁECZNICY MAJĄ PRETENSJE DO PREZYDENTA KATOWIC - Wyborcza - 08.08.2021

[madohora]

MURCKI POD OCHRONĄ KONSERWATORA ZABYTKÓW - Wyborcza - 01.09.2021

[madohora]

[madohora]

KARNAWAŁOWE ZAKOŃCZENIE FERII - Radio Katowice - 22.02.2022

[madohora]

PROSTOWANIE DOMÓW W MURCKACH - Wyborcza - 13.04.2022

[madohora]

LAS MURCKOWSKI CZY DOLINA TRZECH STAWÓW. TRWA GŁOSOWANIE NA NAJBARDZIEJ ZALESIONE MIEJSCE W KATOWICACH - Wyborcza - 27.05.2022

[madohora]

KONFERENCJA U ŹRÓDEŁ - Radio Katowice - 04.09.2022

[madohora]

MURCKOWSKI RAJD ROWEROWY - Silesion - 18.05.2023

[madohora]

MURCKOWSKI RAJD ROWEROWY - www.wkatowicach.eu - 19.05.2023

[madohora]

MURCKI. RADNA ZAPYTAŁA O REMONT ŁAWEK. JUŻ MIESIĄC CZEKA NA ODPOWIEDŹ - www.infokatowice.pl - 29.05.2023

[madohora]

WALKA Z RDESTOWCEM W LASACH MURCKOWSKICH - Siesion - 06.07.2023

[madohora]

ŻUBRY MURCKOWSKIE POWRÓT DO KORZENI - Moje Katowice - 11.08.2023

[madohora]

BUKI W MURCKOWSKICH LASACH BĘDĄ CHRONIONE - www.infokatowice.pl - 13.02.2024

[madohora]

WINNICA GIESCHE - Dziennik Zachodni - 23.07.2024

[madohora]

PIKNIK RODZINNY W MURCKACH - Nasze Miasto - 30.05.2025

[madohora]

LAS MURCKOWSKI - Interia - 30.07.2025

[madohora1]

Najstarsza murckowska legenda dotyczy położonego na tym terenie ostępu leśnego, znanego pod nazwą Siągarnia. Według niej, tam właśnie czarownica dybała na życie św. Klemensa, ucznia Cyryla i Metodego, który na przełomie IX i X wieku miał chrystianizować te okolice. Siągarnia leżała przy drodze na Klemensową Górkę i Lędziny, czyli najstarszymi nazwanymi miejscami w tej okolicy, był to główny trakt Kraków-Wrocław i szlak handlu lewantyńskiego. Jeszcze na długo przed powstaniem kopalni w okolicach dzisiejszego wzgórza Wandy znajdowała się leśna kolonia smolarzy, czyli ludzi zajmujących się wypalaniem węgla drzewnego dla potrzeb kuźni w Paprocanach. XVII wieku w miejscu zwanym Rudne Kotliska kopano wychodzący tam na powierzchnię węgiel. Dowodem na wykorzystywanie węgla z Murcek jest zapis w księgach pszczyńskich z roku 1657, o zastosowaniu tutejszego węgla w Kuźniach Jaroszowickich.

[madohora1]

[madohora1]

W 1755 roku, właściciele terenów, książęta pszczyńscy, na obszarze nazywanym Osieki zorganizowali wydobywanie węgla spod ziemi przy pomocy kołowrotu ręcznego z wybudowanego w tym roku szybu. W 1769 roku powstaje zorganizowane wydobycie, a kopalnia, będąca własnością książąt, istnieje pod nazwą Emanuelssegen (błogosławieństwo Emanuela), od imienia jednego z członków rodu. Przy uważanej za najstarszą na Górnym Śląsku kopalni, zaczęła rozwijać się osada pod taką samą nazwą. W 1800 roku kopalnia ma 4 szyby wydobywcze, a przed doprowadzeniem kolei około 30 szybów wydobywczych. W 1852 roku doprowadzono do kopalni bocznicę kolejową z Katowic, a w 1863 roku otwarto prywatną szosę z Kobióra (pod Pszczyną) przez Tychy. W 1870 r. miejscowość i kopalnia zostały przyłączone do Kolei Prawego Brzegu Odry uzyskując możliwość szybkiego rozwoju. W 1888 roku kopalnia wybudowała w miejscowości dom noclegowy dla górników mogący pomieścić około 100 osób.

[madohora1]

[madohora1]

Po przyłączeniu tej części Śląska do Polski, po plebiscycie na Górnym Śląsku (1921), zmieniono nazwę miejscowości z Emanuelssegen na Murcki. Dynamiczny rozwój osady i kopalni został zahamowany w okresie Wielkiego kryzysu gospodarczego lat trzydziestych. W roku 1934 na 3241 mieszkańców było 140 bezrobotnych. Rok wcześniej górnicy zorganizowali kilkudniowy strajk okupacyjny o poprawę warunków pracy. W cztery lata później Murcki były widownią wielkiego strajku sześciuset górników kopalni "Książę Maria", którzy wysunęli żądania pod adresem administracji kopalni. W osadzie przemawiał na wiecach trzykrotnie poseł Wojciech Korfanty. Dnia 19 czerwca 1932 roku w Murckach odbył się zlot Komunistycznego Związku Młodzieży Polskiej, który w 26 lat później upamiętniono obeliskiem w miejskim Parku Murckowskim przy ul. P. Kołodzieja.
W latach okupacji hitlerowskiej w szpitalu w Murckach przebywali jeńcy wojenni, z których większość zmarła. Murcki zostały wyzwolone 26 stycznia 1945 roku przez oddziały Armii Czerwonej, które nadeszły od strony Wesołej. Wśród starszych mieszkańców wciąż żywe są wspomnienia o okrucieństwie radzieckich żołnierzy, m.in. o rozstrzelaniu węgierskich żołnierzy, którzy wcześniej dobrowolnie się poddali.

[madohora1]

[madohora1]

Do 1954 w skład gminy Murcki wchodziły wieś Wesoła (Mysłowice) i osiedle robotnicze Szklarnia, w tym samym roku Murcki uzyskały status osiedla, a w 1967 - w dowód uznania dla gospodarności - nadano im prawa miejskie. Jednak w roku 1975, wraz z Kostuchną, Podlesiem i Zarzeczem, Murcki zostały .włączone, jako dzielnica, w obręb Katowic. W dwa lata później, przy wschodniej części miejscowości został zlokalizowany nowy węzeł komunikacyjny - droga krajowa nr 86 Tabliczka DK86.svg. Pod jej budowę zostało wyburzone prewentorium dziecięce, mające siedzibę w byłym budynku gospody (niem. Gasthaus). W Dolinie Murckowskiej powstał w latach 80. kompleks rekreacyjny "Dolinka" (basen, brodziki dziecięce, ścieżka zdrowia i korty tenisowe), według projektu architektoniczno-urbanistycznego Ewy i Piotra Franta, Jacka Leśko i Barbary Salamon. Głównym inwestorem była Kopalnia Węgla Kamiennego Murcki. Obecnie obiekt jest zapuszczony i zdewastowany. W 1976 połączono kopalnie Murcki i Boże Dary pozostawiając nazwę Murcki, przenosząc jednak sukcesywnie kompleks wydobywczo-przetwórczy na teren byłej kopalni Boże Dary znajdującej się w sąsiedniej dzielnicy Katowic, Kostuchna. W 2004 roku zlikwidowano ostatni szyb na terenie Murcek.

[madohora1]

[madohora1]

W latach 60. XX wieku prężnie działał klub sportowy – Górnik Murcki – drużyna hokejowa klubu grała w najwyższej klasie rozgrywkowej przez 8 lat. W 1967 zdobywa Puchar Polskiego Komitetu Olimpijskiego (odpowiednik pucharu polski którego wtedy nie organizowano). W 1971 roku klub wszedł w skład nowo utworzonego GKS Tychy. Sekcja piłkarska po fuzji z Górnikiem Kostuchna utworzyła klub MK Górnik Katowice, grający obecnie w IV lidze. Od 2002 roku w Murckach reaktywowano pomysł z początku lat 90. o zorganizowaniu rozgrywek piłkarskich pod nazwą Liga Murckowska. W zawodach biorą udział drużyny z Murcek jak i spoza dzielnicy, mecze odbywają się obecnie na asfaltowym boisku w Parku Murckowskim przy ulicy P. Kołodzieja. W 2006 roku powstało Stowarzyszenie GKS Murcki, które zajmuje się organizacją rozgrywek i wydaje własną gazetkę pt. Murckowisko.
W Murckach mieszkał uczestnik olimpiady zimowej z Innsbrucku 1964 (obrońca drużyny hokejowej) Henryk Handy, który po zakończeniu kariery sportowej został trenerem, a jednym z jego podopiecznych był Mariusz Czerkawski.

[madohora1]

[madohora1]

Komunikację Murcek z innymi dzielnicami Katowic oraz z sąsiednimi miastami - Mikołowem Tychami i Mysłowicami zapewniają autobusy KZK GOP oraz MZK Tychy. Główne ciągi komunikacyjne to ulica Bielska, stanowiąca w Murckach fragment drogi krajowej Tabliczka DK86.svg dla linii autobusowych 1, 4, 14, 400 i 672 a także ulica Goetla dla linii autobusowych 689, 673, 212, 695 łączących dzielnicę z centrum Katowic, dzienicą Szopienice i Mikołowem. Autobusy zatrzymują sie również w rynku (pl. J. Kasprowicza), są to linie 212, 672, 673, 689, 695, i 973. Murcki posiadały połączenie kolejowe z Katowicami, jednak na początku lat 90. ruch pasażerski został wstrzymany. Dogodne położenie czyni również z Murcek przystanek dla kilku tras rowerowych i turystycznych.

[madohora1]

Szlak czarny.svg Szlak Dolinki Murckowskiej
Szlak zielony.svg Szlak Wesołej Fali
Szlak czerwony.svg Szlak im. Mariana Kantora-Mirskiego
Szlak żółty.svg Szlak Historii Górnictwa Górnośląskiego
Szlak niebieski.svg Katowicki Szlak Spacerowy

[madohora1]

[madohora1]

Kościół w Murckach zaprojektował znany architekt Zygmunt Gawlik (twórca archikatedry w Katowicach),
Zabytkowe domki w północnej części Murcek – zabudowa ul. Bielskiej,
Budynek Szkoły Podstawowej nr 48 przy ul. Bielskiej,
Budynek Przedszkola nr 72 przy ul. Bielskiej,
Budynek nieczynnego dworca kolejowego Katowice Murcki.
Domy przy ulicy Baczyńskiego 1,2

[madohora1]

[madohora1]

Siągarnia − leśna osada na południu dzielnicy Katowic - Murck. Według legendy tu właśnie czarownica dybała na życie św. Klemensa, ucznia Cyryla i Metodego, który na przełomie IX i X wieku miał chrystianizować te okolice. Na terenie Siągarni znajduje się dawna historyczna leśniczówka (ul. Lędzińska 3, 5, 7, 9). Z czarownicą związane jest częściowo zapomniane i zaniedbane (do dziś istniejące) miejsce zwane czarną studnią (Schwarzer Brunnen) przy której owa czarownica miała mieszkać. Jak pisał Gość Niedzielny w 1925 roku woda ta podobno ma (miała) właściwości lecznicze i pomagała na dolegliwości żołądkowe

[madohora1]

[madohora1]

Hamerla lub Trutowisko − osada leśna (dwa domy mieszkalne i dwa stawy - ujęcia wody pitnej) w Lasach Murckowskich. Położona jest kilometr od granicy Katowic z Lędzinami na terenie dzielnicy Murcki. Osadę założyła rodzina Hamerla, stąd jej nazwa, następnie zamieszkiwała ją rodzina Mruczek. W latach 40. XX w. mieszkańcy wyprowadzili się, pozostawiając teren w podarunku dla Nadleśnictwa Katowice. Obecnie na terenie Hamerli znajduje się trutowisko Śląskiego Związku Pszczelarzy oraz siedziba tyskiego koła łowieckiego „Daniel”.

Okolice Hamerli są miejscem bytowania licznej grupy zwierząt leśnych (ptaków, owadów, płazów, gadów i bezkręgowców): łąki Sobczyki, Nowe Łąki i Pokutnik (użytek ekologiczny). Niedaleko osady znajduje się wzniesienie Góra Kamienna.

[madohora1]

ZDJĘCIE Z WIKIPEDII.PL

[madohora1]

Węzeł autostradowy Murckowska − węzeł autostradowy na skrzyżowaniu autostrady A4 oraz dróg krajowych 81 i 86 w Katowicach, na styku dzielnic Giszowiec, Muchowiec i Nikiszowiec. Nazwa węzła pochodzi od ul. Murckowskiej, która biegnie 2,4 km od tego węzła w kierunku północnym, aż do węzła znanego jako rondo Roździeńskiego − węzła drogowego drogi krajowej 86 z drogą krajową nr 79, drogą ekspresową S86 i Drogową Trasą Średnicową. Z kolei trasa ta w kierunku południowym nosi nazwę ul. Pszczyńskiej, a autostrada A4 nazywana jest również aleją Górnośląską. Węzeł ten wedle oznakowania drogowego jest punktem startowym drogi krajowej nr 81, lecz faktycznie ta trasa ma swój początek na węźle Mikołowska.
Węzeł Murckowska jest obecnie zarządzany przez firmę Stalexport Autostrada Małopolska, tę samą, która pobiera opłaty za przejazd autostradą na odcinku Katowice (Mysłowice Brzęczkowice) − Kraków (Balice I). Sam węzeł znajduje się z kolei na bezpłatnym dla pojadów o dopuszczalnej masie całkowitej poniżej 3,5 t odcinku z Mysłowic Brzęczkowic do Gliwic.

[madohora1]

[madohora1]

[madohora1]

[madohora]

Nareszcie, czy Olek w tym maczał palce. Jeżeli tak to brawo on

[madohora]

No dobrze. W takim razie co ze szpitalem w Murckach?

[madohora]

OGNISKO KORONAWIRUSA W SZPITALU W MURCKACH - www.infokatowice.pl - 04.05.2020

[madohora]

MURCKI. OGNISKO KORONAWIRUSA W SZPITALU - Wyborcza - 05.05.2020

[madohora]

[madohora]

LODOWISKO NA MURCKACH ZAMKNIĘTE Z POWODU KORONAWIRUSA - Dziennik Zachodni - 26.02.2021

[madohora]

[madohora]

Na potęgę wycinają drzewa

Dziś płaczemy nad klimatem
Wiosną, zimą oraz latem
Smog nam wisi nad miastami
Już codziennie. Nie czasami
Węgla już nam nie potrzeba
Więc co robimy - na potęgę tniemy drzewa
wspomnę że był taki czas
Że człowiek szanował las!

[madohora]

LODOWISKO W MURCKACH NIECZYNNE DO ODWOŁANIA - www.infokatowice.pl - 03.01.2022

[madohora]

WINO Z MURCEK - Dziennik Zachodni

[madohora1]

[madohora1]

KAPLICA ŚWIĘTEJ BARBARY

[madohora1]

Parafia Najświętszego Serca Pana Jezusa w Katowicach Murckach − należy do dekanatu Katowice-Bogucice w archidiecezji katowickiej. Została erygowana 1 sierpnia 1925 roku.

[madohora1]

[madohora1]

Kościół parafialny został wybudowany w latach trzydziestych XX wieku. Zaprojektował go w 1930 architekt Zygmunt Gawlik

[madohora1]

[madohora1]

Gmach zaplanowano na planie koła przy ul. Solskiego. Fasada posiada monumentalne arkady i portyk.

[madohora1]

[madohora1]

Na szczycie umieszczono płaską kopułę wieńczącą. Wieża posiada nadbudowę cylindryczną. Ołtarz został usytuowany na ścianie z witrażami.

[madohora1]

[madohora1]

[madohora1]

Katowice Murcki − przystanek kolejowy w Katowicach, w województwie śląskim, w Polsce. Przystanek powstał w 1852 roku, 18 lat później wybudowano dworzec. Stacja jest nieczynna, obsługiwała ruch lokalny Katowice Ligota - Tychy. Wnętrza obiektu posłużyły jako scenografia do filmu Lecha Majewskiego pt. Angelus. Obecnie część budynku jest wykorzystywana na cele mieszkalne, reszta niszczeje.

[madohora1]

[madohora]

Kolega mnie prosił abym pomyślała o wycieczce do Murcek. Tam dodatkowo do obejrzenia jest rezerwat buków. Niestety nie znam się na tyle w murckowskich lasach aby przyjąć dodatkową odpowiedzialność za grupę

[madohora]

Pojechałyśmy z koleżankami na wycieczkę, której nie było.

[madohora]

[madohora]

[madohora]

Katowice upamiętnią spoczywających tam żołnierzy węgierskich

Odnowiona mogiła żołnierzy węgierskich rozstrzelanych w 1945 r. przez Armię Czerwoną zostanie w czwartek odsłonięta w katowickiej dzielnicy Murcki. W ubr. zidentyfikowano 15 z najprawdopodobniej 29 pochowanych tam żołnierzy. Teraz grób zyskał tablicę z ich nazwiskami.

[madohora]

Ludzie chodzą na wycieczki
Jadą w góry i nad morze
Albo...w Murckach depczą steczki
Jak kto umie i jak może

[madohora]

[madohora2]

***

[madohora]

Rozumiem, że Wyborcza chce być bliżej młodzieży ale nie przesadzacie z tym językiem? Nie można bardziej normalnie?

[madohora]

SILNY WSTRZĄS W KOPALNI MURCKI - STASZIC - Moje Katowice - 01.07.2019

[madohora]

WSTRZĄS W KWK MURCKI - STASZIC - Nasze Miasto - 01.07.2019

[madohora]

• NOWE LODOWISKO W MURCKACH

[madohora]

⛸

[madohora]

*

[madohora]

KORONAWIRUS W KATOWICKIEJ PARAFII W MURCKACH - Nasze Miasto - 03.05.2020

[madohora]

OSADA PRZEMYSŁOWA MURCKI (zdjęcie z roku 1926)

[madohora]

HAŁDA TRASĄ PAMIĘCI - Polskie Radio Katowice - 02.04.2014

[madohora]

NA HAŁDZIE W MURCKACH POWSTANIE MIEJSCE PAMIĘCI OFIAR PRACY W GÓRNICTWIE - Onet.pl - 03.04.2014

[madohora]

W KATOWICACH- MURCKACH MA POWSTAĆ GÓRNICZA KALWARIA - Gazeta.pl -03.04.2014

[madohora]

W MURCKACH NA HAŁDZIE MA POWSTAĆ GÓRNICZA KALWARIA - Trybuna Górnicza - 03.04.2014

[madohora]

NA KATOWICKIEJ HAŁDZIE MA POWSTAĆ GÓRNICZA KALWARIA - Gazeta.pl Katowice - 03.04.2014

[madohora]

Dzisiaj przeczytałam, że ktoś organizuje odczyt na temat historii szpitala w Murckach. Przykro mi ale raczej się nie wybiorę, bo ten szpital coś mi się źle kojarzy

[madohora]

[madohora]

I jak promocja?

[madohora]

[madohora]

[madohora]

HISTORYCZNA ZABUDOWA MURCEK TRAFI DO REJESTRU ZABYTKÓW - Dziennik Zachodni - 06.07.2015

[madohora]

[madohora]

W MURCKACH FESTYN ŚLĄSKI - Nasze Miasto - 18.06.2016