III Powstanie Śląskie

[madohora]

WIELKI TEST O ŚLĄSKO ZAGŁĘBIOWSKIEJ METROPOLII - www.24gliwice.pl - 19.06.2022

[madohora]

WIDOWISKO NA RYNKU W KATOWICACH - Dziennik Zachodni - 19.06.2022

[madohora]

ŚLĄSKIM WIANEM JEST PRACOWITOŚĆ - Gość - 20.06.2022

[madohora]

MSZA Z OKAZJI 100 ROCZNICY PRZYŁĄCZENIA CZĘŚCI GÓRNEGO ŚLĄSKA DO POLSKI - Gość - 20.06.2022

[madohora]

OTWARCIE PANETONU GÓRNOŚLĄSKIEGO - www.gov.pl - 20.06.2022

[madohora]

OTWARTO PANTEON GÓRNOŚLĄSKI - www.wnp.pl - 20.06.2022

[madohora]

UROCZYSTOŚCI PRZYŁĄCZENIA CZĘŚCI GÓRNEGO ŚLĄSKA DO POLSKI - Radio Katowice - 20.06.2022

[madohora]

NARODOWY DZIEŃ POWSTAŃ ŚLĄSKICH - www.lubliniecki.pl - 20.06.2022

[madohora]

[madohora]

POWSTANIA ŚLASKIE str -2-

[madohora]

POWSTANIA ŚLĄSKIE - str - 4 -

[madohora]

C hcesz o P olsce mówić,
m usisz znać je] dzieje,
M usisz w prawdę w ierzyć,
nie co oszust pieje.
M am y kilku Niemców,
k tó rz y p raw d ę piszą;
Dziwię się, że jeszcze
na drzew ie nie wiszą.
Nie czytałeś, • Kuba,
broszurki Gerlacha,
K tó ry p ra w d y w y zn ać
w cale się nie w a h a ?
Śmiało on ze'znawa,
że P olska w przeszłości
Miała sław ne dzieje
i pełne wielkości.
Nie wiesz nic o P iastach ?
Nic o Jagiellonach?
O ich sław nych czynach,
niezachw ianych tronach?
P rz e z sześć długich w ieków
k w itły polskie kraje;
O tem nam historia
zaświadczenie daje.
Polska obroniła
kulturę Europy;
Dzielna była szlachta,
dzielne były chłopy!
Gdy atoli później
królów obierali,
Polakom sąsiedzi
ciągle przeszkadzali.
Dwaj królowie z Niemiec
(zowią się Auguści)
Tem się odznaczyli,
że byli zbyt tłuści;
D w ór swój urządzili
po niemieckiej modzie,
Ale niezadługo
wzięli się Polacy
Uchwalili zgodnie —
dobrze szła napraw a!
Psując obyczaje
i siły w narodzie.
Do napraw y złego,
do szlachetnej pracy;
Św ietną konstytucję
i najlepsze praw a
Naród był szczęśliw y,
piękne miał nadzieje,
Gdy go wtem napadli
sąsiedzi-złodzieje;
Polskę rozdrapali
bezecni zbrodniarze —
Ale Pan Bóg żyje,
Ten, co zbrodnie karze.

[madohora]

W r o g a w krótkim czasie
tak strasznie pobili,
Ż» uciekał niby
'zające na goni®.
N aw et się i Trocki
zachw iał na s w y m tronie.
W te d y w ró g bolszewski,
niedaw no zuchw ały,
S ta w ił się do Rygi,
te ra z bardzo mały.
Z dolny już nie będąc
do dalszego boju,
Znalazł swój ratunek
w zaw arciu pokoju.
Pokój P o lsce zw rócił
w części o w e kraje,
Które jej ukradły
niegdyś ruskie zgraje.
C a ły ś w ia t podziw ia
nasz naród w aleczny,
Raduje się szczerze
G ó rn y Śląsk stateczny.
T e ra z n a ró d polski
stanie w m o c a rs tw rzędzie,
Je szcze od potom ków
p o dziw iany będzie
T ak to w ró g ostatni
został zw yciężony,
Dlatego zabrzm iały
w całej Polsce dzw ony.
T e ra z tam 'zawitał
pokój utęskniony,
Już odkłada szablę
żołnierz uw ieńczony.
Naród jął się znowu
pracy pokojowej,
P o n ie w a ż on pragnie
silnej Polski nowej,
K tóraby już zaw sze
błogi pokój miała,
D o b ro b y t podniosła,
lud uszczęśliwiała.
W idzisz, jaka dzielność
w polskim tkwi narodzie?
W ielka jego przyszłość
na szerokim w schodzie!
Jakób słucha — słucha —
i niby się śmieje;
Po raz p ierw szy w życiu
słyszał polskie dzieje,
A gdy dalej słyszał
gospodarcze, losy,
To aż mu na głowie
po w staw ały w łosy.
Jąkał: Słusznie! Słusznie

[madohora]

103 LATA TEMU WYBUCHŁO PIERWSZE POWSTANIE ŚLĄSKIE - Polskie Radio - 16.08.2022

[madohora]

[madohora]

DZIŚ ROCZNICA WYBUCHU II POWSTANIA ŚLĄSKIEGO - Moje Katowice - 02.05.2023

[madohora]

ROCZNICA WYBUCHU III POWSTANIA ŚLĄSKIEGO- www.msn.com.pl - 03.05.2023

[madohora]

WOJCIECH KORFANTY - Interia - 06.04.2023

[madohora]

W przeprowadzanych na Górnym Śląsku plebiscytach i rankingach, Korfanty zaliczany jest do najwybitniejszych Ślązaków i osób najbardziej zasłużonych dla tego regionu. Rok 2009, kiedy przypadła 70. rocznica jego śmierci, obchodzono w województwie jako Rok Korfantego. Od 1993 r. nagrody jego imienia przyznaje Związek Górnośląski - regionalna organizacja promująca śląską kulturę i tradycję.

[madohora]

Choćby nad nami zawisł grom,
Piorun uderzył w domostw bramy,
Chociażby miłość, co w nas tli,
Na pastwę rzucić chciano psom —
Śląska nie damy!
Choćby trza własne palce gryźć,
Choćby trza burzyć wszystkie tamy
I wbrew przemocy, co z nas drwi
Choćby przebojem trzeba iść —
Śląska nie damy!
Chociażby ci, co pragną kraść,
Zburzyli nasze święte chramy.
Wypili z serca morze krwi,
Chociażby trupem trzeba paść —
Śląska nie damy!

[madohora]

Na Śląsku spokojnie...
Wszędzie się kruki zbiegają na łup
Po krwawej wojnie.
Tytko gdzie spojrzeć leży zgniły trup
2, raną otwartą, cuchnącą i krwawą
I siną pięścią grozi ci Warszawo,
Co zamiast braciom swoim pomódz zbrojnie,
Aranżowałaś jak wyrodna matka
Pochody, wiece, protesty, dzień kwiatka,
Podczas gdy dzieci twe kładziono w grób.
Na Śląsku spokojnie...
Tylko górników spędzają wśród rózg.
Rozdając hojnie
Kolb dzikie razy, że krwi słychać plusk,
Tylko niemieckie rozżarte psiajuchy
Kobiet brzemiennych rozpruwają brzuchy,
Dziewczęta śląskie gwałcą nieprzystojnie,
Tylko się dzieci pod mur gdzieś rzucone
Tak długo kopie w główki umęczone,
Ki pęknie czaszka i wypłynie mózg.
Na Śląsku spokojnie...
Warszawa przecież z wami sercem jest.
Hucznie i rojnie
Wypadł protestu żywiołowy gest.
Or-ot przemawiał z okien Filharmonii,
A potem bractwo poszło do Polonii,
Gdzie pośród iontan skrzypek gra upojnie.
Z frazesem w ustach i zapałem w oku
Tam się buduje Polskę przy Medocu,
Wino to przecież także krwawy chrzest
Na Śląsku spokojnie...
Nikt nie przywita cię na progu chat
Po krwawej wojnie.
Martwe kominy patrzą smutno w świat,
Zgasły fabrycznych dymów piuropusze,
Nuda przerywa dzisiaj szybów głuszę,
Gdzie dotąd było tak gwarno i rojnie,
Rozpacz się jeno włóczy po rozłogu,
Głód blady usiadł na domostwa progu
W milczeniu własny obgryzając gnat.
Na Śląsku spokojnie...

[madohora]

Już regulamin wydany dla śliska -—
Zbliża się wielkich rozstrzygnięć godzina,
Więc niech się Niemcom ziemia stanie grzązka,
Niechaj drogowskaz każdy ich przeklina,
Niech każda wierzba nocą próchnem straszy
I wiatr poszczęki niech niesie pałaszy.
Rodacy! ucho przyłóżmy do ziemi
I posłuchajmy co mówi jej Wnętrze.
Czyż pod warstwami w głębiach kamiennemi
Nie bije serce polskie, to najświętsze,
Co żadnym nie da zabić się obuchem
F znać o sobie daje tętnem głiichem?
Polska to ziemia, Piastowa to macierz,
Oddana w łapę Teutończyków pieskich.
Przez tyle wieków dzieci śląskich pacierz
Wymodlał wolność u progów niebieskich,
A Bóg wzruszony sercem tego ludu
Przychylił dla nich Słodką chwilę cudu.
Przyjmie was Polska, przyjmie w uścisk bratni
Górnicy śląscy, podziemni mieszkance.
Jeszcze wysiłek jeden i ostatni —
Chwila jest groźna, więc kto żyw na szańce,
Bo nam by w twarze plunąć było warto,
Gdyby nam śląską ziemicę wydarto

[madohora]

Bądź pozdrowiony przyjacielu luby,
Co sprawę Śląska znasz z gazet w kawiarni!
My tu codziennie patrzym w oczy zguby,
Ale jesteśmy tą siłą mocarni,
Którą przed laty wasz Lwów tak wystrzelił,
2e całą Polskę sobą rozanieliŁ
Co noc nad głową mam płat nieba szczery,
Co dzień nas Niemiec praży kulek gradem.
Za kulisami wielkiej finansiery,
Handlują nami niby owiec stadem,
Po całym kraju, gdzie popatrzysz, wszędy,
Kręcą się jakieś zamorskie przybłędy.
Podczas gdy dłonie śmierci niewidzialne,
Co dzień na nasze kładą się powieki,
Wy nam dajecie poparcie moralne,
Najtańszy dowód troski i opieki,
Jakby was nie stać było na gest szerszy,
Oprócz festynów, oaczytów i wierszy.
Podczas gdy Niemiec, wyjąwszy szablicę,
Na kark nam wojsko zwala najlegalniej,
Wyście zamknęli kordonem granice
Bo zawsze chcecie być ultra—lojalni,
Choć ktoś w Londynie opluł tak niedawno
Żołnierzy polskich, tradycję przesławną.
A więc posłuchaj, co ci teraz powiem,
Tobie i duszom, co są jeszcze bratnie.
Niechaj na serca padną wam ołowiem
Mojego listu te słowa ostatnie,
I niech nad krajem przelecą jak hurza,. >
Po której czyste niebo się wynurza:'
i _ n
Wyrzućcie chciwość z zaciśniętych dłoni,\
Podwójnie daje ten, kto daje prędzej — ){
- Trzeba nam prochu, potrzeba nam broni,
Żywności, leków, bandaży, pieniędzy,
Niechaj was budzi ten okrzyk po nocy:
Psiakrew! pomocy nam trzeba, pomocy!!'

[madohora]

NARODOWY DZIEŃ POWSTAŃ ŚLĄSKICH W RZUCHOWIE - www.msn.com.pl - 19.06.2023

[madohora]

Znaną jest rzeczą, że zapiski hi
storyczne na Śląsku z a w ierają sporą
liczbę duchow nych, k tó rzy ob ok swej
p racy w e W in nicy P ań sk iej z zapa
łem oddawali się spraw ie narodow ej
p olskiej, służąc ludowi śląskiem u ra
dą i czynem na niwie narodow ej.
N iew ielka jest jed n ak liczba tych
księży, którzy z w ie lk ą ofiarnością
ze sw ego zdrow ia i m ienia, — ze
sam ozap arciem się siebie w ychow y
w ali lud śląsk i w e w ierze k ato lick iej,
uśw iadam iając go narodow o, równo
cześnie rugując z n iego w ady i złe na
m iętności. D o tych ostatn ich zaliczyć
m ożna ks, kan on ika Ja n a A lojzego
F ic k a , p ro boszcza p iek arsk ieg o, z a
ło ż y ciela sław nego na c a łą P o lsk ę i
poza jej granice k ościoła pod w ezw a
niem Najśw. M arii Panny P ie k a r
sk iej n a Górnym Śląsku, — red a k to
ra wzgl, zało ży ciela pierw szych pol
skich czasopism i b ra ctw i t. p.
B y ł to c h a ra k te r niepos
polity, p e łe n siln ej wolji, naboż-
ności, praw dziw y ojciec ubogich, —
jednych słow em piękny przykład dla
sw ych ow ieczek. Zw ano go też p o
w szechnie „górnośląskim apostołem
trzeźw o ści", gdyż zw alczał |on ja k
ty lk o mógł, pijaństw o, rozszerzające
się już w ów czas na Górnym Śląsku,
— propagując natom iast ośw iatę re
ligijną i narodow ą w słow ie i piśm ie.
J a n F ic e k u jrzał św iatło dzienne
w D obrzynie W ielkim (na Śląsku
Opolskim ) w dn. 10 m aja 1790 r. N ie
zamożni, rodzice jego, mimo szczu
p łych dochodów, przeznaczyli go
najp ierw na n au czyciela szko
ły ludowej,\ le cz los upatrzył dla
tegoi łatw o pojm ującego n au ki cha
ra k teru inne stanow isko, p oży tecz
n iejsze jeszcze dla ludu.] Bęldąc
już m łodzieńcem , upodobał sobie
F ic e k stan kap łań sk i, ob iecu jący ści
ślejsze stykan ie się z ludem, — bu
dzącym się dopiero w ow ych czasach
w swym uśw iadomieniu narodow ym .
M łody J a n przeczu w ał też, że s ta *
Str. 4.
kap łański da mu lepsze poznanie
złych naw yknień i cnót ludu śląsk ie
go. Nie m ając jed nak środków m a
terialn y ch na przysposobienie się do
stanu duchownego, — młody Ja n
zn alazł pomoc w osobie swego b ra
ta, rów nież księdza, a niemniej sw e
go wuja ks. So b iech a we W rocław iu.
U kończyw szy zaszczytnie nauki gim
nazjalne, poszedł J a n na w szechnicę
w rocław ską, skąd później jednak
przeszedł do grodu podw aw elskiego,
gdzie ukończył studia teologiczne na
U n iw ersytecie Jagiello ń skim . B y ło
to w r. 1817, w którym rów nocześnie
otrzym ał św ięcenia kapłańskie z rąk
biskupa krakow skiego. Przydzielo
ny na kilka lat do naonczas obszernej
p arafii czelad zkiej w pow iecie będziń
skim, gdzie spraw ow ał czynności k a
pelana, mianowany później został ks.
F ic e k proboszczem we wsi Ziem ię-
cice w pow- gliwickim. N akoniec,
po przyłączeniu dekanatów ; bytom
skiego i pszczyńskiego, (co* m iało
m iejsce w r. 1821) — do w rocław skiej
kurii biskupiej, — d ek retem tejże
kurii ks. F ic e k przesiedlony został
do P iek ar, gdzie objął probostw o przy
k o ściele pątniczym z cudownym o-
b razem Najśw. M arii Panny. W m iej
scow ości tej, jako młody duchowny,
rozpoczął ks. F ic e k sw ą ow ocną dzia
łaln ość i to nietylko wśród swych pa
rafian, lecz na cały G órny Śląsk,
gdyż jako proboszcz w ów czas już
sław nego m iejsca pątniczego, m iał ks.
F ic e k w iele sposobności do w szcze
piania w iernym swych zdrow ych za
sad chrześcijańskich.
Sm utne stosunki panow ały w
owych latach na Górnym Śląsku
pośród ludu pospolitego, gdyż mało
było przew odników , którzyby w sk a
zywali na drogi prow adzące do lep
szego uświadomienia. Przem ysł ślą
ski w łaśnie znajdow ał się w począt
kowym stadium rozw ijania się. Liczni
przybysze z B erlin a, Frankfu rtu itp.
uw ażali lud tutejszy za obiekt po-
Nr. 1 (24)
gardy i pośm iew iska. K s. F ic e k wi
dząc to w szystko, postanow ił b yć dla
ludu śląskiego nietylko duszpaste
rzem, ale i opiekunem i przew odni
kiem, w skazującym na lepsze jutro,
W tym celu wydał gazetę p. t,
„T Y G O D N IK K A T O LIC K I'*, k tó
ra b yła rów nocześnie organem „To
w arzystw a M ariańskieg o", założone
go w Piekarach , Poza tym był ks.
F ic e k głównym red aktorem wyda
wanego w latach od 1851 — 53 przez
drukarza H eneczka w P iek arach cza
sopisma p. t. „Poradnik G órnośląski"
N apisał też ks. F ic e k cały szereg
broszur i książek w języku polskim,
z których n iestety tylko m ała ilość
dochow ała się naszych czasów.
B y ł to kapłan w ybitnie polskiego
usposobienia. W arto przytoczyć sło
wa jego, że „w iarę i ośw iatę wśród
ludu szerzyć można tylko, posługując
się w yłącznie językiem ojczystym , a
w ięc tu n a Śląsku tylko, polskim " —
oraz, ,lud śląski tw ardo będzie siał
przy w ierze k ato lick iej i swych chrze
ścijańskich zasadach i obyczajach,
dopóty posługiwać się będzie swym
językiem ojczystym polskim ". J a k
w skazuje historia, słow a te m ają
w ielką ra cję bytu.
Pom iędzy licznymi zw iązkam i za
łożył też ks, F ic e k „B ractw o T rz e ź
w o ści", m ające na celu zw alczanie
nadużywania alkoholu, w szczegól
ności picia gorzałki. B ractw o to
czynne było nietylko w Piekarach ,
lecz na całym Górnym Śląsku i na
skutek intensyw nej propagandy zy
skiw ało coraz to w ięcej członkow i
prawdziwych zwolenników, tak dale
ce, że w krótkim czasie liczyło k ilka-
tysięcy członków i propagatorów
w strzem ięźliw ości! Na skutek spe
cjalnych kazań misyjnych, w ygłasza
nych przez ks, F ic k a i !ego księży
pomocników, pijaństw o na Górnym
Śląsku zostało w bardzo znacznym
stopniu wśród ludu stłumione
p racach tych, ta k religijnych,
jak i ośw iatow ych znalazł ks. F ic e k
znakom itych asystentów w osobach
0 0 . Jezu itó w , dawnych zaw iadow
ców k ościoła p iekarskiego. W szcze
gólności. dziś jeszcze u ludu w do
b rej pam ięci są k sięża: K arol A n
toniew icz, Lipiński, P e te re k i inni,
którzy ja k o w ybitni kaznodzieje, sta
nowili doskonałą pom oc dla ks. F ic k a
w uzdrowieniu stosunków m oralnych
i społeczn ych pośród ludu ślą sk ie
go. W spólnym i siłam i księża ci —
oprócz sw ych p rac nad w ychow aniem
religijnym ludu, — kład li podw ali
ny pod uśw iadom ienie narodow e,
k tó re w k ilkad ziesiąt lat później by
ło podstaw ą dla ludu śląskiego' do
p ołączen ia go na zawsze z M a cie
rzą Polską.
N ależy nadm ienić jeszcze n ie ła
tw ą p racę około zebrania funduszów
na budowę nowego kościoła N. M. P.
p iek arsk iej, któreg o jak to w yżej za
znaczono, ks. F ic e k był założycielem
w tym stanie, w jakim się dziś znaj
duje") stary k o śció łe k bow iem zna
cznie daw niejszych sięg ający czasów ,
aniżeli okres odwiedzin P ie k a r przez
królów polskich Ja n a S o b iesk ieg o w
r. 1683 i A ugusta II Sasa, 1697.
**) — o kazał się w ob ec napływu co
raz to liczniejszy ch pielgrzym ek, za
szczupły — i zachod ziła p a lą ca po
trzeb a w ybudow ania nowego k o ścio
ła, k tó ry b y m ógł pom ieścić ca łe rze
sze w iernych. W o b ec jed n ak niem al
zupełnego b rak u funduszów, stanął
ks. F ic e k przed n ad er ciężk im zada
niem. N ieustraszony ten bojow nik
za w iarę i narodow ość, dzięki swei
*) W roku 1935 kościół ten został
znacznie powiększony i upiększony przez
ks. prob. Puchera, a w szczególności przez
dobudowania bocznych naw.
**) Według istniejących dokumen
tów pierwszy kościół piekarski rozpoczęto
budować w r. 1303.
Str. 5.
silnej w oli i ufności w pom oc B ożą,
nie u ląk ł się żadnych trudności i p od
w ajał pilność sw oją w kierun ku zbie
rania ceg iełek na budowę nowego
przybytku P a ń sk ieg o "*"). Dn. 2 lipca
1843 odbyło się u roczyste pośw ięce
nie kam ienia w ęgielnego pod budowę
now ej św iątyni P ań skiej, ku czci
M atk i B o sk iej, do k tó re j ks. F ic e k
żywił szczególne nabożeństw o. R o
b otnicy i rzem ieślnicy p racu jący koło
budowy — w m yśl zasad fundatora,
zobow iązani byli do złożenia u roczy
stego przyrzeczenia, że w czasie p ra
sie p racy przy budowie nie będą uży
w ali ani wódki, ani tytoniu, jak o tez
w strzym yw ać się będą od w ym aw ia
nia w szelkich klątw .
Po kilku latach ciężkiej i ofiarnej
p racy w ysiłki ks. F ic k a , z pom ocą
składan