WIEŻE CIŚNIEŃ

[madohora]

Zakładowa wieża ciśnień przy ulicy Filomatów w Częstochowie.

Wieża ciśnień pochodzi z roku 1887 i znajduje się, na terenie zakładów " Wełnopol " w Częstochowie. Właścicielem zakładów był Peltzer. wieża ciśnień została wybudowana , na terenie hali produkcyjnej. Z nad dachu, wznosi się na planie kwadratu trzon wieży ciśnień, zlicowany z głowicą. Lico muru wykonane jest z czerwonej cegły i podzielone gzymsem. Całość wieży ciśnień, wieńczy dach.

[madohora]

Kolejowa wieża ciśnień na stacji Strzemieszyce Północne - wieża ciśnień została wybudowana na planie sześciokąta z czerwonej cegły. Składa się z ceglanego trzonu oraz obudowanej ozdobnymi deskami głowicy. Lico murów wieży posiada liczne zdobienia w formie gzymsów i fryzów ceglanych.

[madohora]

Jaworzno - wieża ciśnień

Jaworzno - miasto leżące w województwie śląskim, posiada kolejową wieże ciśnień Historia kolei w Jaworznie zaczyna się w roku 1847, XIX wieku. Kolejowa wieża ciśnień na stacji Jaworzno Szczakowa. Wieża ciśnień została wybudowana pod koniec XIX wieku, w stylu neorenesansowym. Obiekt został wytyczony na planie prostokąta i składa się z dwóch kondygnacji. Kolejowa wieża ciśnień została wybudowana z czerwonej cegły, z tego materiału zostały wykonane również detale i elementy, zdobiące lico muru : gzymsy z zwornikami, fryzy, kolumny, lizeny. Wieże ciśnień wieńczy płaski, pochylony dach.

[madohora]

Koziegłowy - wieża ciśnień

Miejska, wykonana w XX wieku, w Koziegłowach ( miasto leży w województwie śląskim ) wieża ciśnień, została wybudowana z płyt stalowych w formie smukłego trzonu i masywniejszej głowicy.

[madohora]

Wodociągowa wieża ciśnień pochodząca z roku 1937, mieszcząca się przy ulicy Kochcickiej w Lublińcu.

Obiekt został zaprojektowany w stylu modernistycznym, na planie koła. Wieża ciśnień posiada wertykalny układ trzonu i głowicy. Głowica jest osadzona na dodatkowych przyporach. Natomiast głowica posiada poziomy układ okien. Wieża ciśnień jest czynna i dalej pracuje. Zbiornik wieżowy może pomieścić 600m3 wody. Wysokość wieży wynosi 38 metrów.

[madohora]

Krupski Młyn - wieża ciśnień

Wieża ciśnień w Krupskim Młynie ( miejscowości leżącej w granicach województwa śląskiego ), pochodzi z drugiej połowy XIX wieku. Obiekt mieści się przy ulicy Zawadzkiego w Krupskim Młynie. Sam zakład " Nitroerg " posiada dość długą historię, sięgającą roku 1874. Dawniej na terenie dzisiejszego zakładu istniała fabryka materiałów wybuchowych, należącej do Lignose Sprengstoffwerk GmbH.

[madohora]

Miedźno - wieża ciśnień

Kolejowa wieża ciśnień we wsi Miedźno, mieszczącej się w województwie śląskim, została wybudowana, w związku z budową kolei żelaznych. Wieża ciśnień została wybudowana na palnie ośmiokąta z czerwonej cegły. Lico muru jest ozdobione tynkiem. wieża składa się żelbetowych przypór. Posiada trzon i głowicę.

[madohora]

Postaszowice - wieża ciśnień

Postaszowice, wieś leżąca w województwie śląskim, posiada wodociągową wieże ciśnień, pochodzącą z 1956 roku. Jest to wieża ciśnień o masywnej budowie, wybudowana w stylu brutalistycznym, należąca do nurtu modernistycznego. Wieża ciśnień posiada ceglane filary, na których opiera się głowica. Trzon wieży z wejściem do środka, również został wykończony cegłą. Głowica wieży ciśnień ceglana, a następnie pokryta szarym tynkiem, posiada zwieńczenie w formie wąskiego pasu okienek, wykonanych z luksferu. Wieża posiada wyeksponowaną podstawę zbiornika w kształcie półkola.

[madohora]

[madohora]

Tworóg - wieża ciśnień

W miejscowości Tworóg, leżącej w województwie śląskim, zlokalizowana jest kolejowa wieża ciśnień. Wieża ciśnień mieści się przy stacji kolejowej -Tworóg, znajdującej się przy linii Opole - Tarnowskie Góry. Wieża ciśnień została wybudowana na planie kwadratu, z cegły i tynku. Lico głowicy wieży pokryte jest konstrukcją szachulcową. Natomiast na trzonie mieści się wodowskaz. Wieżę ciśnień wieńczy czterospadowy dach.

[madohora]

Pierwsze piętro - zawiera podwójny układ wertykalnych i smukłych okiennic wmurowanych w pole kwadratowych lizen, dodatkowo ozdobionych półkolistym gzymsem nadokiennym . Całość elewacji zwieńczone jest gzymsem koronującym w formie dekoracyjnych zielonych deseczek i pomalowanych na kolor czarny belek. Zadaszenie nieruchomości jest płaskie.

[madohora]

Trzecia kolejową wieża ciśnień wyróżnia się od pozostałych wysokością i kształtem. Wertykalna konstrukcja budowlana posiada wysoki cokół z portalem wejściowym, podporę podzieloną pionowymi pilastrami oraz głowicę z geometrycznym, podwójnym zadaszeniem. Całość obiektu wieńczy maszt z chorągiewką.

[madohora]

Zakładowa wieża ciśnień przy ulicy Niweckiej w Sosnowcu.

Wodna wieża mieści się, na terenie Huty Cedler. Wieża ciśnień została wykonana ze stali.

[madohora]

Wieża ciśnień została wzniesiona w roku 1904 w okresie kiedy bardzo modna była na Śląsku secesja. Jej ślady można znaleźć na ornamentyce zabrzańskiej wieży ciśnień, ponieważ Hartmann oprócz gotyckich wzorów, czerpał również inspiracje twórcze ze secesji. Nieruchomość była jak na tamte czasy bardzo nowoczesna. Posiadała bowiem centrale telefoniczną, pralnię, kuchnię czyli wszystko co potrzebowało dopływu gorącej wody, a ta była podgrzewana w wieży poprzez kocioł parowy i wysoki komin z kotłowni.

[madohora]

Nieruchomość została wzniesiona na planie ośmioboku. Posiada wysokość 46 metrów, więc jest to obiekt jak na standardy śląskie bardzo wysoki. Masywny w fundament wieży ciśnień stanowi w porównaniu z resztą konstrukcji spokojna, masywna, wykonana z czerwonej cegły bryła, umiejętnie schowana przed naporem ciężaru wieży. W podstawie wieży urządzono pomieszczenia biurowe lub przemysłowe składające się z trzech kondygnacji.

[madohora]

Wieża posiada dwa zbiorniki wodne o łącznej pojemności 2000 litrów.
Dostarczała wody dla znacznej części Zabrza, Maciejowa, Sośnicy i warsztatów naprawy lokomotyw w Gliwicach.

[madohora]

Zwardoń - wieża ciśnień
Historia kolei w Zwardoniu sięga XIX wieku. W dniu 3 listopada 1884, wieś uzyskała połączenie z Żywcem i Czadcą. Z tej okazji wybudowano w Zwardoniu dworzec kolejowy i wieże ciśnień.

[madohora]

D i e Vorarbeiten für eine allgemeine W asserver-
sorgung des oberschlesischen Industriebezirks. —
Seit Beginn der siebziger Jahre des vorigen Jahrhunderts machte sich an vielen
Stellen des oberschlesischen Industriebezirks starker Wassermangel bemerkbar;
es fehlte nicht nur an dem erforderlichen Trinkwasser zur Versorgung der Be-
völkerung, sondern auch die industriellen Werke litten Mangel an dem zur
Versorgung der Dampfkessel notwendigen Süßwasser. Um zu verhüten, daß
ein tatsächlicher Notstand einträte, beauftragte der Herr Minister für Handel
und Gewerbe durch Erlaß vom 19. März 1873 das Königliche Oberbergamt zu
Breslau, Erhebungen über den Stand der Wasserversorgung im oberschlesischen
Industriebezirk anzustellen und gegebenenfalls Vorschläge zu machen, auf
welche Weise dem vorhandenen Wassermangel gesteuert werden könnte,
An der Hand eines von dem Zivilingenieur Veitmeyer aus Berlin erstatteten
Gutachtens ließ darauf das Oberbergamt zwei Jahre lang durch die Revier-
beamten Erhebungen darüber vornehmen, ob ein Bedürfnis zur Schaffung
einer großen Wasserversorgungsanlage vorhanden wäre. Für diese Arbeiten
stellte die Oberschlesische Steinkohlen-Bergbau-Hilfskasse 5000 Taler zur Ver-
fügung. Ähnliche Erm ittelungen wurden zu gleicher Zeit durch die Königliche
Regierung zu Oppeln, die der Frage der Wasserversorgung des oberschlesischen
Industriebezirks stets das lebhafteste Interesse entgegengebracht hatte, an-
gestellt. Insbesondere ließ die Regierung auch die Frage prüfen, ob die im ober-
schlesischen Industriebezirk vorhandenen und zur Zeit benutzten Wasser-
quellen inbezug auf ihre Beschaffenheit den Anforderungen genügten. All diese
Erhebungen hatten das Ergebnis, daß die Versorgung des oberschlesischen
Industriebezirks unzureichend wäre, und daß ferner die Hälfte der vorhandenen
Wasserquellen ein für Trinkzwecke wenig brauchbares Wasser lieferte. Auf Grund der in diesem Sinne vom Oberbergamt zu Breslau und von der Regierung
zu Oppeln erstatteten Berichte erkannten die Herren Minister für Handel,
Gewerbe und öffentliche Arbeiten, des Innern und der geistlichen, Unterrichts-
und Medizinalangelegenheiten die Notwendigkeit der Schaffung einer allge-
meinen Wasserversorgung für den oberschlesischen Industriebezirk an. Mit
der Leitung der hierfür erforderlichen Vorarbeiten betrauten sie durch ge-
meinsamen Erlaß vom 14. Mai 1878 den Herrn Oberpräsidenten der Provinz
Schlesien und stellten ihm für diesen Zweck 50 000 M zur Verfügung. Die
Hälfte dieser Summe wurde auf die Fonds der staatlichen Bergverwaltung
übernommen. Für die Ausführung der Vorarbeiten wurde der König-
liche B aurat Salbach aus Dresden gewonnen, dem besondere E r-
fahrungen bei der Ausführung von Wasserversorgungsanlagen zur Seite
standen. Salbach wies zunächst darauf hin, daß die Wasserläufe der Brinitza,
Przemsa und Klodnitz, an deren Nutzbarmachung man gedacht hatte, sowohl
inbezug auf die Menge als auch auf die Beschaffenheit des in ihnen vorhandenen
Wassers nicht in Frage kämen. Dagegen m achte er darauf aufmerksam, daß
in der oberschlesischen Triasmulde große Wassermengen zur Verfügung ständen,
welche bereits durch verschiedene Bohrungen aufgeschlossen wären. So hatte
z. B. die Hohenlohesche Verwaltung in dem sogenannten Scharffschen Stein-
bruch bei Zawada drei Bohrlöcher zu Mutungszwecken niederbringen lassen,
aus denen nach dem Durchsinken der unteren Triasschichten große Wasser-
mengen in vorzüglicher Beschaffenheit wie aus artesischen Brunnen empor-
schossen und über Tage ausgossen. • B aurat Salbach schlug daher vor, in der
Gegend von Zawada einen Tiefbrunnen abzuteufen, und von hier aus den ober-
schlesischen Industriebezirk m it Wasser zu versorgen. Dieser Vorschlag wurde
durch die drei Ressortminister in dem Erlaß vom 29. März 1880 genehmigt
und zu seiner Ausführung 50 000 M zur Verfügung gestellt. Das von Salbach
vorgeschlagene Bohrloch kam in den Jahren 1880 bis 1882 zur Ausführung.
Den Staatsbehörden lag nun daran, das wasserführende Bohrloch gegen
W asserentziehung durch bergmännische Arbeiten zu sichern. Insbesondere
besorgte man, daß ihm beim Niederbringen von Mutungsbohrlöchern ein Teil des
Wassers entzogen werden könnte. Um dies zu verhindern, bestim mte das
Königliche Oberbergamt zu Breslau durch die Bergpolizeiverordnung vom
23. Juli 1880 (A m tsblatt der Königlichen Regierung zu Oppeln 1880, Stück
31, Seite 211), daß innerhalb des daselbst beschriebenen Bezirks, m it dem
man die Ränder der wasserführenden Schichten zu überdecken glaubte,
alle Schürfarbeiten bis auf weiteres untersagt wären, sofern nicht vorher die
besondere Genehmigung des zuständigen Revierbeamten dazu eingeholt
wäre.*) Die Notwendigkeit eines derartigen Wasserschutzbezirkes ist jedoch sofort, namentlich seitens der Privatindustrie, bezweifelt worden und wird
auch heute noch vielfach bestritten

[madohora]

Zabytkowa Stacja Wodociągowa Zawada – udostępniony do zwiedzania kompleks wodociągowy w Karchowicach przy ul. Bytomskiej 6, który od 19 października 2006 znajduje się na trasie Szlaku Zabytków Techniki Województwa Śląskiego.

[madohora]

Stacja wodociągowa wraz z zabytkowym oraz współczesnym (działającym) wyposażeniem jest obecnie udostępniona do zwiedzania. W ceglanym budynku pompowni z 1929 znajdują się między innymi:

tłokowy zespół pompowy o wydajności 11 m³/min
turbozespół pompowy o wydajności 25 m³/min
dwustopniowa turbina wysokiego ciśnienia z 1928
agregat pompowy z 1923
sprężarki parowe.

[madohora]

Miejsce skąd czerpano wodę (ujęcie) znajdowało się w bezpośrednim sąsiedztwie budynku stacji pomp - ok. 4 m na wschód od niego. Była to już wcześniej wspomniana Karchowicka Studnia Głębinowa (Karchowitzer Tietbrunnen). wykonana w latach 1880-1882. Całkowita głębokość odwiertu wynosiła 215 m, ale do głębokości 12 m od powierzchni ziemi Salbach zaprojektował ceglane ocembrowanie, jak w studni, o średnicy 4 m.

W centrum ceramicznego dna zbiornika rozpoczynał się średnicą7 50 mm częściowo zarurowany odwiert. Woda z niego wypływała pod własnym ciśnieniem (studnia artezyjska) do ceglanej cembrowiny i tutaj się gromadziła.

[madohora]

Do końca 1895 r. z "Zawady" popłynęło nieco ponad 918 000 m3 wody dla powiatu zabrzańskiego i prawie 440 000 m3 dla Gliwic. Ale już w roku kolejnym dla powiatu zabrzańskiego "Zawada" przesłała 1,6 mln m3, a do Gliwic prawie 900 000 m3.

[madohora]

Stacja Uzdatniania Wody "Zawada" w Karchowicach stanowi dziś bardzo cenny zabytek techniki w granicach Polski. O jego walorach świadczy decyzja Wojewódzkiego Konserwatora zabytków w Katowicach z dnia 31 maja 1991 r. o wpisie całego zespołu architektonicznego wraz z historycznym wyposażeniem na Listę Narodowych Dóbr Kultury.

[madohora]

Pierwotnie wieś, wzmiankowana w 1295 roku, od 1950 do 1951 roku samodzielne miasto, 1 kwietnia 1951 roku włączone do Świętochłowic.

[madohora]

Nazwa Chropaczowa zapisywana w języku łacińskim i niemieckim była z reguły zniekształcana, dostosowywana do pisowni tych języków. W dokumencie z 1295 roku nazwa zapisana była jako Chropazcow, w dokumencie z 1532 roku występuje w formie Cropotschuff i Krapottschuff. Od 7 lipca 1909 dekretem króla pruskiego zmieniono nazwę gminy na Schlesiengrube (od nazwy kopalni). Nazwa ta obowiązywała do 1922 roku, kiedy cześć Górnego Śląska, a wraz z nim Chropaczów, została przyłączona do Polski. W 1939 roku Niemcy po zajęciu Chropaczowa przywrócili nazwę Schlesiengrube, która obowiązywała do 1945 roku.