Żernica

[madohora]

Żernica - już w XII wieku istniało tutaj średniowieczne grodzisko.

[madohora]

Pierwotna nazwa wsi to Zernitz Nazwa pochodzi od słowa "ziarno", inne źródła podają że może też oznaczać "ściernisko". Owa nazwa świadczy o tym, że w zamierzchłych czasach rozpościerały się tu uprawne pola, otoczone dziewiczymi lasami. Łacińska nazwa miejscowości brzmi: "Sirdnicha". Sporządzający akty prawne, prawdopodobnie niemiecki mnich, nie potrafił poradzić sobie z wymową twardej polskiej mowy, zmienił nazwę polskiej miejscowości. Stąd też Żernica różnie się nazywała: "Sirdniz", "Ziernik", "Sirdnicza", "Schirdnicza", "Ziernicia" i tak dalej.

[madohora]

W 1246 roku Niemcy zmienili nazwę wioski z Zernitz na "Deutsch Zernitz". Przez następne wieki nazwa miejscowości wiele razy uległa zmianie. Około roku 1305 istniały dwie miejscowości o podobnej nazwie, z których następnie "Syrdnicza Senciani" - "szlachetna Sernica" uległa zagładzie. W 1936 roku nazwa wsi uległa kolejnej zmianie, a brzmiała "Haselgrund". W tym, bowiem czasie na niemieckim Śląsku wszystkie nazwy słowiańskiego pochodzenia przemianowano na germańskie. O nazwie Haselgrund stanowiło położenie wioski, jak również znajdujące się tutaj liczne krzaki orzechów laskowych. Od marca 1945 roku cały Górny Śląsk objęły polskie władze cywilne. W tym czasie wioskę nazwano "Żernica" i tak się nazywa po dziś dzień.

[madohora]

Do Żernicy dojedziemy autobusem Nr 59
ROZKŁAD JAZDY DLA AUTOBUSU NR 59

[madohora]

Jeżeli chcemy wybrać się na dłuższą wycieczkę to dzisiaj proponuję dwie trasy, jedna z nich to taka, którą my sobie wybrałyśmy z koleżanką:
Przypominam, że poruszam się autobusami komunikacji miejskiej (wówczas miałyśmy czas w tygodniu), naszą bazą wypadową były Gliwice. Z Gliwic autobusem 288, można też dojechać autobusem 112 lub 80 dojechałyśmy do Szałszy - następnie autobusem 112, (288,80) do Gliwickiej Radiostacji a na koniec 59 do Żernicy

Trasa - SZAŁSZA - RADIOSTACJA - ŻERNICA

[madohora]

ROZKŁAD DLA LINII 80 Z GLIWIC

ROZKŁAD JAZDY DLA LINII 80 Z TARNOWSKICH GÓR

ROZKŁAD JAZDY DLA LINII 112 Z GLIWIC

ROZKŁAD JAZDY DLA LINII 112 Z TARNOWSKICH GÓR

ROZKŁAD JAZDY DLA LINII 288 Z GLIWIC

ROZKŁAD JAZDY DLA LINI 59 (ODJAZD Z GLIWIC POMORSKA (RADIOSTACJA) W KIERUNKU ŻERNICY

[madohora]

Druga trasa - ale to już na cały dzień

Możemy zorganizować sobie całodzienną wycieczkę i wybrać się do Ostropy. Wysiadamy Ostropa Kościół. Następnie przechodzimy pieszo przez Ostropę i o godzinie 9:30 wsiadamy do autobusu do Sośnicowic. Tutaj na zwiedzanie wystarczy nam godzina (trochę szybko ale da się obejść najważniejsze miejsca), bo na ten moment o godzinie 11:00 mamy autobus do Gliwic, który przejeżdża przez Smolnicę. ROZKŁAD JAZDY AUTOBUSU 624 Z SOŚNICOWIC. Tutaj już mamy dość dużo czasu, bo następny autobus jest o godzinie 13:37 SMOLNICA KOŚCIÓŁ. ROZKŁAD JAZDY DLA AUTOBUSU 624. Próbowałam dopasować trasę w drugą stronę ale niestety nie za bardzo. Poza tym kto by biegał po cmentarzach o 8:00 rano?. Jeżeli ktoś się nie boi i lubi chodzić to trasę Sośnicowice - Smolnica może przejść pieszo a wycieczkę zakończyć w Żernicy

[madohora]

Sośnicowice - Smolnica Kościół - odległość ok. 4 km - czas przejścia około 48 minut. Ja chodzę szybko więc może i mniej (miejscami droga bez pobocza. Smolnica Kościół - Żernica Kościół - około 4 km, czas również około 48 minut
(miejscami droga bez pobocza)

[madohora]

Od 1278 roku wieś była własnością cystersów z Rud.

[madohora]

Najciekawszym zabytkiem znajdującym się w Żernicy jest drewniany kościół Świętego Michała Archanioła pochodzący z lat 1848 - 1651

[madohora]

Pierwsza wzmianka o istnieniu kościoła w Żernicy pochodzi z 1200 roku, a sam kościół XII wieku. Powstał on z inicjatywy księcia, który w owych czasach zamieszkiwał te ziemie. W 1246 roku książę Mieszko II udzielił żernickim kolonistom specjalnych praw i przywilejów. Na mocy tychże przywilejów koloniści niemieccy zmienili nazwę miejscowości. W 1258 roku, w oddalonej o kilkanaście kilometrów od Żernicy miejscowości Rudy, zakon cystersów założył klasztor. Klasztor ten w latach późniejszych związany był w sposób bardzo ścisły z parafią św. Michała Archanioła. W 1283 roku opat Bartłomiej, zawarł układ z właścicielem Żernicy - Stefanem Zborowiczem, na mocy którego Żernica stała się fundacją klasztoru w Rudach. Odtąd wszelkie prawa przynależności przysługiwały opactwu cysterskiemu. Ważną datą parafii w Żernicy jest rok 1279, gdyż od tego roku datuje się istnienie Parafii Żernica[potrzebne źródło]. W 1339 roku opat Mikołaj II przydzielił sołtysowi żernickiemu połowę stawu rybnego. Dwa wieki później, w 1566 roku opat Marcin II zastawił za cenę 1300 talarów żernickie dobra. W międzyczasie (1428-1430) Górny Śląsk spustoszyli husyci, Żernicę także. Po upływie stu lat opat Piotr III odnowił przywileje Żernicy, zobowiązał on tym samym w 1659 roku sołtysa i jego następców do płacenia 18 groszy w odpust św. Michała Archanioła. W 1683 roku przez Gliwice, a także częściowo przez Żernicę przemaszerowały wojska Jana III Sobieskiego, które szły na odsiecz Wiednia. W roku 1679 i 1688 odbyły się wizytacje kościelne. W protokole pierwszej wizytacji nadmieniono, że wioska może poszczycić się księdzem, który pochodził z Żernicy. Był on synem sołtysa o nazwisku Pendzich. Ks. G. F. Pendzich urodził się ok. 1638 roku. Odznaczał się wielką pracowitością i skromnością. Przez pięć lat pracował jako kapłan w diecezji krakowskiej, a przez następnych 11 lat był proboszczem w Przyszowicach. Około roku 1716 koło kościoła zostało zbudowane probostwo. Jednak na skutek ogromnego zawilgocenia i zagrzybienia budynku w 1980 roku rozpoczęła się budowa nowej plebanii, do której w 1983 roku wprowadzili się mieszkańcy. Po upływie niedługiego czasu do budynku wdała się wilgoć i plebania wymagała prac remontowych, które zostały zakończone w 2000 roku. Lata 1804-1822 są to lata, w których to w parafii administruje ostatni duszpasterz z zakonu Ojców Cystersów, który pochodził z Żor. Był on ostatnim cystersem, gdyż w 1810 roku nastąpiło zniesienie klasztoru w Rudach, a tym samym więzy Żernicy z Rudami zostały zerwane. W 1808 roku na żernickim rynku została wybudowana kaplica św. Jana Nepomucena. Do dziś dnia, co roku podczas uroczystości Bożego Ciała kaplica ta jest ostatnim ołtarzem, przed którym wierni modlą się w czasie procesji. W związku z zerwaniem więzi z Rudami w 1822 roku duszpasterstwo w wiosce objęli księża diecezjalni. Księża ci mieli wiele pracy przed sobą, w tym musieli załatwić procesy obciążające parafię. Zadanie to udało się spełnić ks. Rinke. Z jego inicjatywy powstały budynki potrzebne kościołowi. Po księdzu Rinke urząd proboszcza objął ks. F. Kromschmidt, któremu zawdzięcza się park wokół kościoła. Resztki tego parku przetrwały do czasów obecnych.

[madohora]

[madohora]

W latach 1914 i 1939 wybuchły wojny. W tym czasie proboszczem parafii był ks. Stawinoga. Ksiądz ten charakteryzował się otwartym sposobem mówienia na ambonie. Z tego też powodu w czasie wojen był on ciągle prześladowany przez władze niemieckie[potrzebne źródło]. Stało się to powodem jego rezygnacji z probostwa w 1942 roku. Jego następcą był ks. proboszcz Ernst Kiesling. 22 stycznia 1945 roku mieszkańcy Żernicy dostali rozkaz opuszczenia wioski, lecz tylko nieliczni go spełnili. W cztery dni później z pól spod Ostropy wjechały do wioski czołgi radzieckie, pojawili się żołnierze. W marcu Żernica znalazła się pod administracją polską, zaś 9 maja rozległo się bicie dzwonów, które symbolizowało zakończenie działań wojennych[potrzebne źródło]. W roku 1950 parafię w Żernicy objęli Misjonarze świętej Rodziny, którzy pełnią swoją posługę po dzień dzisiejszy. Z tego względu, że kościół św. Michała uległ podniszczeniu i stał się za mały, Misjonarze Świętej Rodziny zostali zmuszeni do zbudowania kościoła zastępczego. Pod koniec lat sześćdziesiątych, w tajemnicy przed władzami świeckimi zaadaptowano na kościół zabytkową stodołę. W odpust Św. Michała Archanioła, 27 września 1970 r., biskup opolski Franciszek Jop, dokonał poświęcenia nowego kościoła pod wezwaniem Podwyższenia Krzyża Świętego. W połowie lat siedemdziesiątych została dobudowana dzwonnica, a przez następnych kilka lat kościół został upiększany. W 1980 roku parafia obchodziła jubileusz 700-lecie istnienia. W uroczystość odpustową Św. Michała Archanioła w 1998 roku została poświęcona kaplica przedpogrzebowa na cmentarzu w Żernicy

[madohora]

KOŚCIÓŁ W ŻERNICY DAWNIEJ

[madohora]

[madohora]

[madohora]

Kościół był kilkakrotnie naprawiany i remontowany w 1813 przeprowadzono naprawę wieży, około 1836 roku wybudowano kruchtę północną i część sobót oraz remontowano zakrystię, w 1856 roku wzmocniono ściany zakrystii wzmocniono lisicami a dwa lata później wykonano nową sygnaturkę. Około 1864 wykonano generalny remont kościoła.

[madohora]

KOŚCIÓŁ W ŻERNICY ROK 2012

[madohora]

KOŚCIÓŁ W ŻERNICY ROK 2018

[madohora]

[madohora]

Po wybudowaniu w 1970 roku w Żernicy nowego kościoła stara drewniana świątynia przestałą być użytkowana i niszczała. Ostatecznie w latach 998 - 2008 za posługi ks. proboszcza Pawła Ludwga obiekt został poddany gruntownej renowacji. Remont objął cały kościół, dzwonnicę, naprawiono też fundamenty oraz dach. W trakcie remontu odkryto bogatą polichromię.

[madohora]

.

[madohora4]

Według niemieckiego nauczyciela Heinricha Adamy’ego nazwa miejscowości wywodzi się od polskiej nazwy drapieżnika wilka. W swoim dziele o nazwach miejscowości na Śląsku wydanym w 1888 roku we Wrocławiu wymienia on najwcześniejszą nazwę wsi jako Wilcza podając jej znaczenie „Wolfsdorf”, czyli po polsku „Wieś wilków”. Nazwa wsi została później fonetycznie zgermanizowana i utraciła swoje pierwotne znaczenie.

[madohora4]

Nazwy wsi Smolnica na przestrzeni lat:

Smolitz - około 1228 roku
Smolitz - w 1295 w kronice łacińskiej Liber fundationis episcopatus Vratislaviensis (pol. Księga uposażeń biskupstwa wrocławskiego)[4].
Smolicz - od 1447 roku
Smolice - 1679 rok
Smolitz, Schmolitz - 1687 rok
Schmolnitz (na mapie Śląska[5] z 1736 roku)
Smolnitz - do 1936 roku
Eichenkamp - od 1936 do 1945 roku
Smolnica - od 1945 roku

[madohora4]

Pierwsza wzmianka o wsi Smolnica pochodzi z roku 1228, a wzmianka o parafii w Smolnicy znajduje się w dokumencie Liber fundationis episcopatus Vratislaviensis napisanym prawdopodobnie w 1295 roku. Tu podano że wieś Smolitz została założona (wtórnie?) na prawie niemieckim. Prawdopodobnie wtórna lokacja została nadana dla zachęty do osadnictwa na terenach złupionych przez najazd Mongołów. Posiadała 47 łanów ziemi.

[madohora4]

"Właścicielem wsi w latach 1715-1769 był Julius Gebhardt von Hoym, potem w latach 1769-1815 Amalia von Hohenlohe-Ingelfingen hrabina von Hoym. Potem w 1884 r. patronat objął Herzog von Ujest. W 1830 r. Smolnica należała administracyjnie pod zarząd okręgu Opole - Regierung Oppeln, do powiatu Tost-Glewitz; poczta była w Gliwicach. W tymże roku było w Smolnicy 58 domów, jeden pański folwark, 1305 mieszkańców, wszyscy katolicy. Kościół w Pilchowicach, pow. Rybnik, jedna katolicka szkoła i jeden nauczyciel, jeden młyn wodny, jedna kopalnia rudy żelaza z pięcioma szybami (5 Schachten). Pracowało w niej 17 robotników, którzy wydobywali 3216 wiader rudy żelaza. Folwark mieścił się w górnej wsi od strony wschodniej w kierunku Żernicy. Zaś w 1864 r. mieszkało tu czterech wielkich gospodarzy, dwudziestu pięciu średnio- i dziewięciu małorolnych oraz trzydziestu jeden chałupników. Znajduje się tu na cmentarzu stary, drewniany kościół, w którym poza odpustem, kiermaszem i uroczystymi pogrzebami nie ma nabożeństw. Jeden dzwon oznaczony jest rocznikiem 1603. Kościół parafialny jest w Pilchowicach. Od 1843 r. Smolnica ma własną, katolicką szkołę, do której w 1864 r. uczęszczało 130 dzieci uczonych przez jednego nauczyciela."

[madohora4]

[madohora4]

PILCHOWICE

[madohora4]

PILCHOWICE MAPA

[madohora4]

Polską nazwę Pilchowice w książce Krótki rys jeografii Szląska dla nauki początkowej wydanej w Głogówku w 1847 wymienił śląski pisarz Józef Lompa[3]. Od nazwy tego zwierzęcia tworzono również staropolskie nazwiska, a więc nazwa wsi może mieć charakter nazwy patronimicznej wywodzącej się od założyciela lub pierwszego właściciela o nazwisku Pilch.

[madohora4]

Ze względu na polskie pochodzenie nazwy miejscowości w 1936 ówczesna nazistowska administracja III Rzeszy w akcji germanizacyjnej postanowiła zmienić ją i wprowadziła nową, całkowicie niemiecką w brzmieniu Bilchengrund. Obecną nazwę wsi zatwierdzono administracyjnie 12 listopada 1946

[madohora4]

PILCHOWICE DREWNIANY DOM

[madohora4]

Miejscowość powstała w XIV wieku i była początkowo wsią rycerską, która rozwinęła się z miejsca, w którym odbywały się targi. W 1363 roku w dokumentach zanotowany został Leutholdus z Pilchowic, a między 1480–1496 dokumenty notują Jana Gołego z Ponęcic pana na Pilchowicach. We wsi powstał w tym początkowym okresie zamek obronny otoczony fosami oraz wałami, który w późniejszym czasie po zasypaniu fosy oraz zrównaniu wałów, przekształcony został w rezydencję dworską

[madohora4]

W 1780 roku wzniesiony został w miejscowości kościół parafialny, a także kilkuklasowa szkoła oraz katolickie seminarium nauczycielskie. W 1809 roku przy klasztorze braci miłosierdzia powstał szpital na 40 łóżek, który wzniósł ówczesny dziedzic dóbr pilchowickich hrabia von Wengersky z fundacji Antoniego Wenzla z Rybnika[

[madohora4]

Opis ówczesnego kościoła znajdujemy w najstarszych zachowanych wizytacjach z lat 1679 i 1687. Miał on 27 łokci długości i 12 szerokości, dwoje drzwi i cztery okna. Ściany wewnątrz były ozdobione kilkoma obrazami, kościół posiadał galerię, zaś ławy były rozmieszczone według porządku barokowego (łac. secundum ordinem). Kościół posiadał wieżę przyłączoną z trzema dzwonami. Wokół niego znajdował się cmentarz. W kościele były trzy ołtarze. Główny posiadał snycerkę barokową (łac. novam sculpturam), był pomalowany i pozłocony, zaś wewnątrz znajdował się obraz Matki Bożej Częstochowskiej.

[madohora4]

Wizytacja z 1687 roku opisuje go następująco: Kościół przyłączony do kościoła w Pilchowicach we wiosce Wilcza jest cały drewniany pod wezwaniem Świętego Mikołaja Biskupa i Wyznawcy poświęcony, lecz przez heretyków zbezczeszczony; zakrystia drewniana ze strony Ewangelii, ołtarz jeden formalny pozłocony Najświętszej Dziewicy Maryi, podstawa z muru, lecz zbezczeszczona. Najświętszy Sakrament jest przechowywany w tabernakulum w worku płóciennym ukrytym w cyborium z mosiądzu pod kluczem, powinien w przyszłości troskać się proboszcz dla Najświętszego Sakramentu o puszkę srebrną. Chrzcielnica kamienna położona w środku kościoła, wewnątrz pod kluczem woda chrzcielna czysta, święte oleje są przechowywane w zakrystii; galeria jedna, katedra ze strony Epistoły prosta. Dzwonnica drewniana wysoka na kształt wieży, wewnątrz dwa dzwony, trzeci w wieżyczce nad kościołem; kostnica drewniana, cmentarz płotem drewnianym dobrze ogrodzony, dobre dachy wszędzie.

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

OSP ŻERNICA

[madohora]

[madohora]

Ciekawe czy sklepik z porcelaną przetrwał pandemię

[madohora]

[madohora]

[madohora4]

Jak ostatnio byłam w tamtych okolicach to było ciężko z dojazdem do Smolnicy. Teraz coś drgnęło, pojawił się autobus M100, który przejeżdża przez Smolnicę - prawie co drugi kurs a to i tak lepiej niż było.

ROZKŁAD LINII M 100

[madohora4]

Smolnica (dodatkowa nazwa w j. niem. Smolnitz) – wieś sołecka w Polsce położona w województwie śląskim, w powiecie gliwickim, w gminie Sośnicowice. W latach 1975–1998 miejscowość położona była w województwie katowickim.

[madohora4]

Wieś sąsiaduje z dzielnicami Gliwic: Ostropa, Wilcze Gardło oraz z miejscowościami: Żernica, Nieborowice, Pilchowice, Leboszowice, Trachy, Sośnicowice.

[madohora4]

We wsi znajduje się między innymi remiza Ochotniczej Straży Pożarnej, boisko do piłki nożnej, koszykówki, siatkówki oraz kilka małych stadnin koni.

[madohora4]

Według niemieckiego nauczyciela Heinricha Adamy’ego nazwa miejscowości pochodzi od polskiej nazwy "smoły" i wiąże ją z miejscem jej produkcji. W swoim dziele o nazwach miejscowych na Śląsku wydanym w 1888 roku we Wrocławiu jako najstarszą zanotowaną nazwę miejscowości wymienia on obecną polską nazwę w odmianie Smolnice podając jej znaczenie "Teerosenplatz" czyli po polsku "miejsce smoły" Niemcy zgermanizowali początkowo nazwę na Smolitz, a później na Smolnitz w wyniku czego utraciła ona swoje pierwotne znaczenie. Nazwa notowana była również w dokumentach spisanych po łacinie. W 1936 roku nazistowska administracja III Rzeszy ze względu na słowiańskie pochodzenie nazwy zmieniła ją na nową, całkowicie niemiecką Eichenkamp, która nie miała żadnego związku z poprzednią historyczną nazwą.

[madohora4]

W 1376 r. Smolnicę zarejestrowano jako samodzielną parafię w podziale biskupstwa - diecezji Wrocław, w ostatniej połowie XIV - archidiakonat Opole, archiprezbiterat Gliwice pod nr 8: Smolnitz. Smolnica figuruje jako samodzielna parafia. Tak samo w obrachunku świętopietrza z 1447 r. znowu pod nr 8 jako samodzielna parafia[9]. W roku 1506 właścicielem Smolnicy był niejaki Mikołaj, który wraz z całą wsią wziął pożyczkę w wysokości 15 nowych groszy czeskich, od proboszcza Sośnicowic, prawdopodobnie na rozwój wsi podupadłej w wyniku wojen husyckich lub innych klęsk. W roku 1600 lub 1603 ewangelicy wybudowali istniejący do dzisiaj kościółek drewniany pw. św. Bartłomieja. W 1667 roku stał się kościołem filialnym parafii pilchowickiej, prawdopodobnie wcześniej Smolnica podupadła w wyniku wojny trzydziestoletniej. Lokalizacja pierwszego kościoła katolickiego nie jest znana, prawdopodobnie mógł zostać zniszczony w czasie wojny trzydziestoletniej. Z tego kościoła zachował się częściowo tryptyk z około 1470 roku, ze szkoły praskiej (obecnie w muzeum w Raciborzu). Jego kopia znajduje się nad ołtarzem w nowym kościele. W 1943 roku Smolnica ponownie stała się niezależną parafią.

[madohora4]

W latach 1937-1941 na terenie podmokłego lasku należącego do wsi Smolnica wybudowano osiedle Wilcze Gardło, które jest obecnie dzielnicą Gliwic.
W latach 1936-1945 miejscowość nosiła nazwę Eichenkamp
W latach 1975-1979 wybudowano nowy kościół pw. Najświętszej Maryi Panny Królowej.
W 1999 roku zamknięto szkołę podstawową.

[madohora4]

[madohora4]

Kościół znajduje się na Szlaku Architektury Drewnianej województwa śląskiego w pętli gliwickiej. W pobliżu kościoła przebiega także Szlak Stulecia Turystyki.

[madohora4]

Parafia w Smolnicy wzmiankowana jest w latach 1376 i 1447, jednak na przełomie XVI i XVII wieku stała się filią parafii w Pilchowicach. Samodzielność odzyskała dopiero w 1948 r.

[madohora4]

Kościół został wybudowany w 1600 lub 1603 roku przez luteran choć badania dendrologiczne z 2008 r. wykazują, że powstał w latach 1776-1777. Wieżę zbudowano z drzewa ściętego w latach 1571-1572, być może zatem była ona początkowo wolno stojącą dzwonnicą, którą później przystawiono do kościoła. W 1667 roku kościół stał się kościołem filialnym parafii pilchowickiej[5]. Początkowo miał niewielkie rozmiary i określany był jako kaplica. Rozbudowany został pod koniec XVII lub na początku XVIII wieku. Obecny kościół jest budowlą jednorodną, powstałą w latach 1776–1777. Do jego budowy wykorzystano drewno sosnowe, a w więźbie dachowej nad nawą drewno świerkowe

[madohora4]

Kościół remontowano m.in. w latach 1905 (powiększenie zakrystii), 1923 (naprawa wieży), 1943 (wzmocnienie dachu). Od czasu wybudowania w pobliżu nowego kościoła w 1979 r. nieużywany kościół niszczał, a generalny remont rozpoczęto dopiero w 2007 r.

[madohora4]

Kościół orientowany, drewniany o konstrukcji zrębowej, wzniesiony jest na podmurówce z kamienia. Ma wieżę o konstrukcji słupowej; na wieży zawieszony jest dzwon z 1859 r. Ściany i dachy kościoła pokryte są zewnątrz gontem, wieża czołowa szalowana jest deskami. Kościół nie ma wyodrębnionego prezbiterium, a tylko trójboczną apsydę, zbudowaną wraz z całym kościołem.

[madohora4]

W ołtarzu głównym znajdował się tzw. „Tryptyk Smolnicki” – tryptyk, malowany na desce z ok. 1600, wywieziony po II wojnie światowej do muzeum w Raciborzu, którego część zaginęła w 1950 r. We wcześniejszej wersji ołtarza umieszczone były figury św. Barbary i św. Doroty, datowane na 1470/1500. Wyposażenie zakrystii stanowi m.in. skrzynia, datowana na XVII wiek

[madohora4]

Obecnie (2012 r.) wnętrze kościoła jest w trakcie konserwacji i zawiera jedynie zabytkowe organy i ławki. Po zakończeniu prac w kościele umieszczone będą obrazy Matki Boskiej Różańcowej i św. Bartłomieja (oba z XIX wieku) oraz tryptyk malowany na desce, pochodzący z ok. 1600 r., przemalowany w 1963.

[madohora4]

Kościół znajduje się na terenie cmentarza parafialnego, ogrodzonego kamiennym murem. W pobliżu wejścia na cmentarz znajduje się kamienny krzyż z 1882 r.

[madohora4]

[madohora4]

Leboszowice (niem. Leboschowitz)– wieś sołecka w Polsce położona w województwie śląskim, w powiecie gliwickim, w gminie Pilchowice. Nazwa wsi pochodzi od imienia Lewosz. Pierwsze wzmianki o Leboszowicach pochodzą z 1482 roku.

[madohora4]

Pilchowice (niem. Pilchowitz) – wieś sołecka w Polsce położona w województwie śląskim, w powiecie gliwickim, w gminie Pilchowice, siedziba gminy Pilchowice. Historycznie leży na Górnym Śląsku. W latach 1975–1998 miejscowość położona była w województwie katowickim.

[madohora4]

Nazwa miejscowości wywodzi się od pilcha (tj. popielicy szarej, Glis glis). Heinrich Adamy w swoim dziele o nazwach miejscowości na Śląsku wydanym w 1888 we Wrocławiu wymienia najwcześniejszą nazwę wsi jako Pylchowicz podając jej znaczenie Billmaus, Haselmansort czyli po polsku Miejscowość Pilchów[1]. Od tego zwierzęcia nazwę miejscowości wywodził również zmarły w Pilchowicach śląski pisarz Konstanty Damrot. W swoim dziele z 1896 o nazwach miejscowych na Śląsku podał także dwie nazwy polską Pilchowice oraz niemiecką Pilchowitz

[madohora4]

W 1437 roku Pilchowice wraz z innymi posiadłościami przechodzą na własność Nacława pana na Opawie i Raciborzu; odstąpione mu przez ks. Mikołaja. Następuje to w wyniku podziału ziem raciborskiej, karniowskiej i rybnickiej

[madohora4]

Pod koniec XIX wieku miejscowość wymienia Słownik geograficzny Królestwa Polskiego jako leżącą w powiecie rybnickim. Wieś dzieliła się na dwie części dworską oraz wiejską. Największą własność w miejscowości posiadał hrabia von Wengersky, który miał gospodarstwo hodowlane liczące w 1842 roku – 8460 sztuk owiec rasy merynos bardzo cenionych ze względu na obfite runo. Do jego dóbr należało także 2136 morg lasu[5]. Wieś miała wówczas zarząd miejski i znajdował się w niej urząd pocztowy oraz zakład karny na 100 przestępców mieszczący się w rezydencji dziedzica Pilchowic hrabiego Węgierskiego. Miejscowość miała wówczas charakter rolniczo-targowy. Odbywały się w niej 4 jarmarki rocznie oraz cotygodniowe targi. Ludność miejscowa trudniła się głównie handlem, rolnictwem oraz tkactwem lnianym

[madohora4]

W XIX wieku w miejscowości dominowała ludność polskojęzyczna. Topograficzny opis Górnego Śląska z 1865 notuje stosunki ludnościowe na terenie wsi – Die Bevolkerung besteht aus 165 Haushaltungen mit 928 Seelen, von denen 786 nur der polnischen Sprache (...). czyli w tłumaczeniu na język polski Ludność składa się 928 dusz w 165 gospodarstwach domowych, z których 786 mówi tylko po polsku (...). Również pod koniec XIX wieku w miejscowości dominowali Polacy. We wsi znajdowało się wówczas 165 domów zamieszkanych przez 928 mieszkańców z czego 728 Polaków

[madohora4]

W ramach plebiscytu na Górnym Śląsku w 1921 roku w Pilchowicach łącznie z obszarem dworskim 428 głosów opowiedziało się za pozostaniem w Niemczech, a 249 za przyłączeniem do Polski[7]. Po podziale Górnego Śląska w 1922 roku Pilchowice pozostały w Niemczech.

[madohora4]

PILCHOWICE LEGENDARNY DĄB

[madohora4]

Ziemia Śląska od wieków była w ogniu wielu konfliktów. To przez nią przetaczały swe armie wielkie mocarstwa, dochodziło do krwawych bitew i walk. Las śląski nie raz był świadkiem tych wojennych zmagań. W roku 1655 Król Szwecji najechał Rzeczpospolitą i w niedługim czasie zajął cały kraj. We wrześniu stanął u wrót Krakowa. Jan Kazimierz Król Polski widząc zbliżające się niebezpieczeństwo pospieszył do swoich dóbr na Śląsku. Aby uniemożliwić powrót i kontakt z krajem Królowi Polskiemu Karol Gustaw rozkazał obsadzić wojskiem szwedzkim granicę Śląska. I w tym momencie rozpoczyna się legenda Trzech Dębów. Dla Szwedów sprawą zasadniczą podczas prowadzenia wielkich operacji militarnych były bogate łupy z przeznaczeniem na żołd dla licznego wojska i majątek do zapełnienia szwedzkiego skarbu państwa. Miasta Śląskie nie ustrzegły się przed rabunkiem szwedzkich armii. Łupem grabieżców padały kościoły, klasztory i magnackie dwory. Ciężki i bogaty był skarb, który wraz ze swym oddziałem eskortował kapitan Sven Olsson. Złote precjoza, klasztorne lichtarze, monstrancje, srebrne zastawy, szlachetne kamienie i złote monety wypełniały skrzynie załadowane na wozy, które z mozołem ciągnęły wielkie szwedzkie kobyły. Te same co zimą dowiozły wielką kolubrynę pod Klasztor Jasnogórski, a teraz holowały Śląski Skarb. Lecz zewsząd czyhało zagrożenie utraty majątku, ponieważ Król Polski powrócił do kraju wzywając chłopów i cały naród do obrony przed szwedzkim najeźdźcą. Oddziały Kapitana już kilka razy odpierały ataki polskich grup zbrojnych a liczba jego żołnierzy topniała z każdym dniem. Była wczesna wiosna gdy dotarł do wsi Smolnica i by nie narażać się kolejnym atakom w obawie utraty skarbu zaszył się w głębokim lesie. Na małej polanie rozbił obóz i polecił swoim podkomendnym wykopać głęboki dół, gdzie złożone zostały skarby z myślą o rychłym ich odzyskaniu. W miejscu ukrycia klejnotów i wszelkiego dobra polecił posadzić trzy dęby w charakterystycznym trójkącie aby w przyszłości można było odzyskać majątek. Niestety w tydzień po ukryciu skarbu oddział Kapitana Olssona dostał się pod silny ogień pułku Gabriela Wojniłowicza, a jazda pułkowa nie pozwoliła ujść z życiem żadnemu żołnierzowi szwedzkiemu, tym samym na zawsze grzebiąc tajemnicę Śląskiego Skarbu... Reszty historii po trzystu latach dopełniła kopalnia Szczygłowice pokrywając dawną puszczę i polanę z trzema dębami wysoką na dwadzieścia metrów hałdą.

[madohora4]

Do Pilchowic dojedziemy z Gliwic autobusem M104

ROZKŁAD JAZDY LINII M104

[madohora4]

Pierwsze zapiski o wsi pochodzą z 1486 roku. Dawniej dzieliła się ona na Wilczę Górną i Dolną.

[madohora4]

Na południowym wschodzie Wilcza posiada eksklawę o nazwie Wilcza-Czuchów, oddzieloną od głównego obszaru wsi pasmem Knurowa. Jest to więc za razem ekslawa gminy Pilchowice.

[madohora4]

WILCZA

[madohora4]

W latach 1945–1954 siedziba gminy Wilcza. W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa katowickiego.

[madohora4]

WILCZA MAPA

[madohora4]

Kościół św. Mikołaja w Wilczy – zabytkowy, drewniany kościół znajdujący się w Wilczy, w gminie Pilchowice w powiecie gliwickim w województwie śląskim. Jest kościołem parafialnym parafii św. Mikołaja w Wilczy w dekanacie Knurów w archidiecezji katowickiej.
Kościół znajduje się na Szlaku Architektury Drewnianej województwa śląskiego w pętli rybnickiej.

[madohora4]

Pierwszy kościół we wsi Wilcza był zbudowany prawdopodobnie około 1480 roku i był on filią parafii w Pilchowicach. Świątynia ta spłonęła podczas wojny trzydziestoletniej. Po jej zakończeniu, w 1657 roku zbudowano nowy kościół pod wezwaniem Wniebowzięcia Matki Boskiej. W 1713 roku dokonano zamiany wezwań i obrazów z kościołem św. Mikołaja z Gorzyc w powiecie wodzisławskim (kościół ten spłonął w 1788 roku). Obraz św. Mikołaja z gorzyckiego kościoła znajduje się w Wilczy do dziś.

[madohora4]

[madohora4]

W 1755 roku kościół rozebrano i z inicjatywy ks. Józefa Wrana zbudowano kolejny, istniejący do dziś. Budowniczym był cieśla Jakub Sedlaczek z Gliwic. Wilcza stała się samodzielną parafią dopiero w 1925 roku, po przyłączeniu do Polski w wyniku plebiscytu na Górnym Śląsku.
Kościół był remontowany, m.in. w latach 1961 oraz 2007-2012.

[madohora4]

Kościół jest orientowany, o konstrukcji zrębowej, zbudowany z drewna dębowego, sosnowego i świerkowego. Kościół został zbudowany na trójdzielnym rozplanowaniu. Prezbiterium o trójbocznym zamknięciu i szerszą nawę prostokątną nakrywają oddzielne dachy siodłowe. Z częścią ołtarzową (od strony północnej) łączy się drewniana, zrębowa zakrystia. Do kościoła prowadzą dwa wejścia – od zachodu (główne) i południa (boczne) poprzedzone małymi kruchtami. Nad nawą góruje wieżyczka na sygnaturkę z latarnią zakończoną baniastą kopułką. Dokoła całego kościoła znajdują się soboty. Wieża dostawiona do nawy od zachodu, zwieńczona nadwieszoną izbicą z piramidalnym hełmem. Na wieży zawieszony jest dzwon z 1949 roku poświęcony św. Mikołajowi (poprzednie dzwony skonfiskowano w latach 1917 i 1942). W prezbiterium występuje pozorne sklepienie kolebkowe, zaś nawa pokryta jest stropem płaskim i fasetami. Chór muzyczny (z półkolistym występem), umieszczony w tylnej części nawy, wsparty jest na dwóch ozdobnych słupach. Ściana prezbiterialna (od wschodu) posiada rzadko spotykane okrągłe okienko z kratą kowalską z zadziorami

[madohora4]

Wyposażenie kościoła barokowe. Ołtarz główny z XVII wieku z obrazem św. Mikołaja, pochodzącym z Gorzyc. Ołtarze boczne późnobarokowe, z XVIII wieku. W ołtarzu lewym znajduje się obraz Świętej Rodziny, w prawym – Matki Boskiej Różańcowej. Ambona późnobarokowa, z XVIII wieku

[madohora4]

Na specjalną uwagę zasługuje obraz wotywny Matki Boskiej Frydeckiej z 1709 roku z napisem w języku morawskim. W kościele znajdował się także ołtarz skrzynkowy z XV wieku, którego zachowana część środkowa znajduje się w Muzeum Archidiecezjalnym w Katowicach.

[madohora4]

Wokół kościoła znajdował się cmentarz, z którego pozostało kilka grobów księży i fundatorów. W obrębie ogrodzenia znajduje się współczesna Grota Lurdzka oraz figura Bożej Męki z 1883 r.

[madohora4]

[madohora4]

[madohora4]

[madohora4]

[madohora4]

[madohora4]

Wilcza 1.) Dolna, niem. W ilcza Nieder, dobra i wś, pow. rybnicki, par. kat. Pilchowice, ew. Rybnik. W r. 1885 dobra miały 396 ha, 5 dni., 90 mk. (2 ew.); wś 292 ha, 72 dm., 482 mk. (3 ew.). 2.) W. Górna al. K em pa, dobra i wś, pow. rybnicki, par. kat. Pilchow ice, ew. R ybnik. W r. 1885 dobra miały 502 ha, 7 dni., 129 mk. kat.

[madohora4]

Wilcza - trzy baszty o wieża zdobią neogotycki pałac w Wilczy. Pałac pochodzi z drugiej połowy XIX wieku. Do dawnego majątku należą też obora, spichlerz oraz 2.5 hektarowy park. Obecnie obiekt jest własnością prywatną. We wsi znajduje się drewniany kościół Świętego Mikołaja. W jego zabytkowym wnętrzu znajduje się obraz Matki Boskiej Frydeckiej z roku 1709.

[madohora4]

Pilchowice - W Pilchowicach znajduje się późnobarokowy kościół Świętego Jana Chrzoniciciela z 1780 roku oraz XVIII wieczny dwór - obecnie siedziba Urzędu Gminy. W miejscowości znajduje się dawny klasztor Bonifratrów z 1814 roku. Na miejscowym cmentarzu spoczywa ksiądz Konstanty Damrot.

[madohora]

Zaginiony dzwon
Legenda głosi, że kilkaset lat temu Nieborowice miały własny kościół, który został zniszczony przez żołnierzy w trakcie po-
topu szwedzkiego. Dzwon ze świątyni zniknął, a okoliczni mieszkańcy opowiadali, że zapadł się w pobliskim grzęzawisku.
Po latach pewna dziewczyna spostrzegła, że stado świń wygrzebuje na podmokłych polach fragment jakiegoś dużego
przedmiotu. Opowiedziała o tym dziadkowi, który przypomniał sobie, że kiedyś w tym miejscu stał kościół. Okazało się,
że zwierzęta znalazły zaginiony dzwon. Ponieważ w Nieborowicach nie było już kościoła, ludzie postanowili podarować
znalezisko parafii w Schönwaldzie (dzisiejszy Bojków). Zaprzęgnięto woły, które miały wyciągnąć dzwon na powierzchnię
i zawieźć do miejsca przeznaczenia. Jednak żadna z wielu prób nie zakończyła się sukcesem. Dzwon nawet nie drgnął.
Wreszcie zdecydowano, że z takim obciążeniem, zamiast do Bojkowa, łatwiej będzie dotrzeć do Żernicy. Ku zdziwieniu
wszystkich zwierzęta natychmiast wyciągnęły dzwon z grzęzawiska… Podobno przez długie lata bił w żernickim kościele,
ku radości mieszkańców.
Piyrwy i jeszcze downi we Niyborowicach bōł kościōł. Ale prziszły Szwedy i go zniszczyły. Zwōn ze ty świōntyni sie straciōł.
Ludzie ze Niyborowic godajōm, że utopiōł się na barzołach, co som tam konszczyczek dali.
Moc rokōw przeszło i kiedyś jedna frelka uwidziała, że wieprzki, co sie pasły na łōnce, wygrzebujōm cosik z marasu.
Pedziała o tym starzikowi, kery sie spomnioł o kościele. To bōł zwōn, a gowiydź, go znojdła. Co zrobić ze tym zwōnym?
Kościoła już w Niyborowicach niy było, ale kapka dali, na Szywołdzie niy bōło zwōna. Tam się przido. Zaprzyngli woły
i zaczło sie wyciōnganie zwōnōw. Fest sie zaparli, ale zwōny ani nie ruszyły. Ludzie prziszli po rozum do gowy — przeca
lepi bydzie darować tyn zwōn sōmsiedni parafiji we Żernicy, bo niy wiadomo, jak go zasmyczyć do Szywołda. Jak yno to
postanowiyli, zarozki woły ruszyły i wyciōngły zwōn ze barzołów. Bezmała zwōn w Żernicy zwōnił dugo, a żerniczany mieli
z tego uciechy dwa miechy.

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

ROK 2012

[madohora]

.

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora4]

[madohora4]

[madohora4]

[madohora4]

[madohora4]

[madohora4]

[madohora]

I TY ZOSTAŃ MIKOŁAJEM - Gość - 08.12.2022

[madohora]

[madohora]

[madohora]

W Żernicy aż do tej pory
Stoją aż dwa kościoły
Jeden dość stary drewniany
Drugi współczesny - murowany

[madohora]

Kapliczka z 1920 roku z polichromowaną rzeźbą św. Jana Nepomucena z pierwszej połowy XIX wieku

[madohora]

Budynek dawnej szkoły z końca XIX wieku – obecnie siedziba firmy i biblioteka,
drewniane chałupy i stodoły z końca XVII i XIX wieku

[madohora]

[madohora]

ŻERNICA WIDOK OGÓLNY

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

Kościół Świętego Michała Archanioła jest budową drewnianą, orientowaną o konstrukcji zrębowej, zbudowaną w większości z drewna jodłowego, na podmurówce z kamienia łamanego. Prezbiterium jest na rzucie zbliżonym do kwadratu, zakończone od strony wschodniej trójbocznie a nawa zbudowana na planie prostokąta. Jest szersza od prezbiterium. Od północy do prezbiterium przylega zakrystia połączona z przedsionkiem.

[madohora]

KOŚCIÓŁ W ŻERNICY 2018

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

.

[madohora]

[madohora]

ŻERNICA - WNĘTRZE KOŚCIOŁA

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

Pod koniec lat 60. XX w. w tajemnicy przed władzami świeckimi, ks. Stanisław Wieczorek razem z parafianami podjął się zaadoptowania na kościół farskiej stodoły. W uroczystość odpustową św. Michała Archanioła, 27 września 1970 r., bp opolski Franciszek Jop dokonał poświęcenia nowego kościoła pw. Podwyższenia Krzyża Świętego. W połowie lat 70. Do kościoła została dobudowana dzwonnica, w której obecnie rozbrzmiewają dzwony ludwisarzy Felczyńskich. Ogromne zawilgocenie i zagrzybienie plebanii zdecydowało o budowie nowego budynku w 1980 r.

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

PAMIĘCI POLEGŁYCH W II WOJNIE ŚWIATOWEJ MIESZKAŃCOM ŻERNICY I NIEBOROWIC

[madohora]

[madohora]

URNA Z ZIEMIĄ Z DONBASU

[madohora]

[madohora]

CENOTAF POŚWIĘCONY WSZYSTKIM, KTÓRZY "SPOCZĘLI" POZA PARAFIĄ W ŻERNICY.

[madohora]

Powiem szczerze, że pierwszy raz zetknęłam się z takim uczczeniem "tych, którzy odeszli" i nie mogli spocząć na terenie parafii. Oczywiście z symbolicznymi grobami już się zetknęłam ale zazwyczaj dotyczyły bądź osób sławnych, bądź tych którzy polegli w wojnach

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora4]

MAPA ŻERNICA - SMOLNICA

[madohora4]

W drugiej połowie XVII wieku Smolnica należała do dóbr Georga Bernharda von Welczek, kanclerza księstwa opolsko-raciborskiego. Jest on znany między innymi z powitania Jana III Sobieskiego na Śląsku, kiedy ten podążał na odsiecz Wiednia (wymieniony z tego powodu w poemacie "Pan Tadeusz" Adama Mickiewicza jako hrabia Wilczek - austriacki poseł do króla Sobieskiego; opis zachowania posła niezgodny z pełnym uznania opisem w „Kurierze wojennym”)

[madohora4]

Kościół cmentarny pw. św. Bartłomieja – zabytkowy, drewniany kościół katolicki znajdujący się na cmentarzu parafialnym w Smolnicy w powiecie gliwickim w województwie śląskim. Jest kościołem parafii św. Bartłomieja w Smolnicy w dekanacie Gliwice-Ostropa w diecezji gliwickiej.

[madohora4]

[madohora4]

Parafia Ścięcia Świętego Jana Chrzciciela w Pilchowicach należy do dekanatu Gliwice-Łabędy (poprzednio, do 25 marca 2019 r. - do dekanatu Gliwice-Ostropa), diecezji gliwickiej.

[madohora4]

Wilcza – wieś w Polsce położona w województwie śląskim, w powiecie gliwickim, w gminie Pilchowice.

[madohora4]

pałac neogotycki z drugiej połowy XIX wieku, mieszczący się w parku z drugiej połowy XIX wieku o geometrycznym układzie,
kościół parafialny pod wezwaniem św. Mikołaja z 1755 roku, restaurowany w 1961 r.; budował go cieśla Jakub Sedlaczek; drewniany, konstrukcji zrębowej, z wieżą konstrukcji słupowej, oszalowany, nakryty dachem gontowym[3],
kapliczka z końca XIX wieku z obrazem Matki Boskiej Królowej Polski,
gospoda z przełomu XIX i XX wieku,
kamień graniczny z 1883 roku z napisem „trimerc” nad przydrożnym rowem przy ulicy Karola Miarki 36a,
pomniki przyrody (dęby szypułkowe).

[madohora]

[madohora]