Na Śląskim Szlaku IX

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

CIESZYN

[madohora]

[madohora]

Muzeum Miasta Cieszyna.
Muzeum M iejskie założył w roku 1902 emerytow any kapitan
O. Weisman. Mieści się ono obecnie w budynku miejskim przy ul.
Demla 1. 6. w byłym pałacu hr. Larischa, wśród modnie urządzonego
parku. M onumentalny ten budynek wybudowano w roku 1796, ozdabiając
go freskami w stylu owego czasu. Część tych malowideł ściennych
została odnowioną, a mianowicie korytarz i dwie sale w stylu
egipskim i rzymskim. Muzeum składa się ze zbiorów dawnego muzeum
miejskiego, ze zbiorów Tow arzystw a Ludoznawczego, założonego
przez ks, p rałata Józefa Londzina w roku 1898, oraz ze zbiorów
biblioteki Szersznijka. Muzeum obejm uje dwa główne działy, kulturalny
i przyrodniczy. Na dział kulturalny składają się zabytki historyczne,
dotyczące m iasta Cieszyna, kościelne, etnograficzne, oraz zabytki
sztuki 1 przemysłu.
Na schodach, prowadzących do Muzeum, znajdują się stare
m apy Księstwa Cieszyńskiego, między niemi — po lewej strom e n a jstarsza
mapa Nigriniego z roku 1724. W korytarzu umieszczone są
stare organy barokowe, dawne środki kom unikacyjne (lektyka, sanki),
na ścianach portrety śląskiej szlachty.
W pierwszej ubikacji na lewo — godny podziwu zbiór starych
kuto-żelaznych kluczy i zam ków (depozyt p. B runona Konczakowskiego).
W sąsiedniej ubikacji m ała galerja modnych' dzieł sztuki. Na
ścianie środkowej wisi wielki alegorycznv obraz „Legenda T atr" pędzla
Sichulskiego, następnie obrazy Krzyżanowskiego, W ałacha,
Drobika, A schenbrennera i M arji Kosińskiej, jak również modele
podług dzieł znakomitego śląskiego rzeźbiarza prof. J, Raszki z K rakowa.
Ubikacja III w ypełnioną jest przedm iotam i dzieł sztuki i przemysłu
oraz archeologicznemu broń i etnografika ze zbiorów Szersznika.
Sąsiadująca ubikacja IV obejm uje zbiory śląskie regjonałne,
jak również barwne odbitki wzorów (depozyt Gimnazjum cieszyńskiego).
W
sali egipskiej mieści się część zbiorów przyrodniczych i
przedhistorycznych. W sąsiedniej narożnej sali znajdują się zbiory,
dotyczące historji miasta, ślady dawnego m alowidła ściennego, piec
w stylu empire, plany miasta, widoki miast, dokumenty cieszyńskie,
monety, m etale i zabytki, dotyczące dawnego sądownictwa m iejskiego,
jakoteż wielki portret księcia cieszyńskiego A dam a W acława
(f 1617).
Sala V -ta obejmuje przedm ioty i zabytki, odnoszące się do
historji cechów: w gablocie środkowej ozdobna strzelba t, zw. ,,Cieszynka”,
skrzynie cechowe, w arsztaty tkackie, formy do robienia p ierników
i do drukowania płócien, oraz model kopalni,
W sali VI-tej bogaty zbiór strojów śląskiej ludności wiejskiej,
modele tych strojów, żywotki, ozdoby srebrne, na ścianach zaś m alowane
przez Jastrzębskiego w roku 1845 widoki strojów Śląska Cieszyńskiego.
Ściana ozdobioną jest portretem ks, Józefa Londzina.
W sąsiedniej VII-mej sali znajdują się zabytki starożytności,
szafy ze szkłem i ceramiką, okazy grafiki, miniatury, rysunki Świerkiewicza,
oraz portret ks, biskupa Pukalskiego.
W sali V lll-m ej stare okazy broni i pam iątki z wojny światowej,
przy ścianie praw ej średniowieczne pancerze i miecze dwuręczne,
zbiór przyborów afrykańskich broni i przyrządów muzycznych, ta rcza
i chorągwie ciesz. Tow arzystw a Strzeleckiego oraz sztandar
Stanów ciesz, z roku 1683.
W sali IX-tej mieszczą się pam iątki z powstań polskich i z ciesz,
plebiscytu, po lewej stronie obraz W ałacha, przedstaw iający w jazd
W ojska Polskiego do Cieszyna dnia 19. lutego 1919 r,, pod nim portret
A dam a Mickiewicza pędzla Orlikowskiego, zaś w gablocie pod
oknem cenne stare druki (biblja Radziwilłowska z r, 1563 i W uyka
z r. 1599, kancjonał Chrzanowskiego, ur. w Cieszynie) i inne.
W sąsiedniej sali — narożnej — znajdują się meble w stylu
Biedermeierowskim, zegar rokoko, na ścianie wielki obraz, przed stawiający
rodzinę m alarza ciesz. W ankego z r. 1868 i portrety pastelowe
członków rodziny Bludowskich i innych.
W sali rzymskiej interesujące malowidło sufitowe, w gablotkach
pieniądze papierowe i metalowe polskie oraz m etale polskie
i obce, w gablocie środkowej ceram ika i szkło.
W sąsiedniej narożnej sali (X II-tej) mieszczą się różne zbiory
etnograficzne (ryc.), model chaty góralskiej, dwie skrzynie wałaskie,
szafa, drew niany pług i radło, oraz różne sprzęty — na ścianach
śląskie obrazy na szkle, typy górali pędzla W ałacha, wielki obraz
Krycińskiego, przedstaw iający procesję istebniańską i obraz Świerkiewicza
z roku 1867, przedstaw iający kazanie ks. Prutka, w gablotach
zaś okazy śląskiej ceramiki i wyroby z drzewa.
Stam tąd przechodzi się znowu na korytarz, na którym są umieszczone
zbiory starożytności kościelnych, późnogotyckie tryptyki,
wielki tryptyk z roku 1582, rzeźby w drzewie, fragm ent obrazu o łtarzowego
wczesnogotyckiego, oraz obraz M atki Boskiej z wieńcem
z promieni ze szkoły krakowskiej, i piękne posągi barokowe.
System atyczne nowe zestawienie zbiorów przyrodniczych (oddział
zoologiczny i geologiczno-mineralny) urządza się obecnie w ubikacjach
pierwszego piętra Przez podwórze z fragm entami kamiennych portali i tablicami
herbów wchodzi się do godnej widzenia bibljoteki Szersznika (założonej
w roku 1918), Kopułowata sala bibljoteki mieści w sobie pomnik
fundatora prob, Leopolda Szersznika (t 1814), jak również portrety
posłów Pokoju Cieszyńskiego (1779), a prócz tego na 37 półkach
znajduje się 16,000 tomów bibljoteki Szersznika, zaw ierającej
stare dzieła, wśród których wiele rzadko spotykanych eksponatów,
jak inkanabuły, stare mapy i miedzioryty.
Na wzgórzu parku miejskiego, obok alei, prow adzącej koło
ogrodu gimnazjalnego i boiska szkolnego do pływ alni m iejskiej, która
to aleja jest głównem miejscem przechadzek, stoi pomnik pierwszego
księcia cieszyńskiego M i e s z k a , który w roku 1290 otrzym ał po
ojcu swoim, W ładysław ie, jako udzielne księstwo ziemię cieszyńską
i oświęcimską.
Piękny i wartościowy ten pomnik z bronzu wykonał rzeźbiarz
śląski Ja n Raszka, Pomnik ten odsłonięto uroczyście w dniu 21-go
czerwca 1931 roku.
Je st on jedną z ozdób m iasta tak ze względu na swoje m alownicze
położenie, jak i wykonanie.
U podnóża wzgórza zamkowego — niedaleko granicy, wznosi
się okazały pomnik, wzniesiony przez Związek Legjonistów ku czci
pamięci poległych za wolność legjonistów. Na wysokim cokole pomnika
stoi figura z bronzu, przedstaw iająca Ślązaezkę z mieczem
w dłoni jako symbol wolności.
Dolna część pomnika ozdobiona jest herbam i miejscowości,
gdzie toczyły się krwawe i ciężkie walki o niepodległość Rzeczypospolitej.

[madohora]