Dodaj do ulubionych

Na 艢l膮skim Szlaku IX

29.07.19, 14:07
馃彅
Obserwuj w膮tek
    • madohora LUBLINIEC: 29.07.19, 14:10
      Wed艂ug popularnej tradycji, oko艂o 1272 roku w miejscu, gdzie dzisiaj wyrasta Lubliniec, ksi膮偶臋 W艂adys艂aw I Opolczyk (1246-1281) poleci艂 zbudowa膰 kaplic臋 le艣n膮. Prawdopodobnie to w艂a艣nie wok贸艂 niej zacz臋艂a tworzy膰 si臋 osada stanowi膮ca zacz膮tek miasta. Swoje udokumentowane 藕r贸d艂owo pocz膮tki dzieje Lubli艅ca maj膮 w latach 1281-1313, kiedy to za rz膮d贸w Boles艂awa I Opolczyka osada otrzyma艂a prawa miejskie. Miasto po艂o偶one na szlaku prowadz膮cym z Siewierza do Olesna utrzymywa艂o o偶ywione stosunki handlowe, po艣rednicz膮c w wymianie handlowej pomi臋dzy Ma艂opolsk膮 a 艢l膮skiem.
      • madohora Re: LUBLINIEC: 29.07.19, 14:11
        Z pocz膮tkiem XV wieku Lubliniec mia艂 zaledwie oko艂o 200 mieszka艅c贸w. Do szybszego rozwoju miasta przyczyni艂y si臋 nowe przywileje nadane w 1500 roku przez Jana II Dobrego, ksi臋cia opolskiego. By艂 w艣r贸d nich m.in. przywilej wy艂膮cznego warzenia piwa dla okolicznej ludno艣ci, prawo urz膮dzania targ贸w tygodniowych i dw贸ch dorocznych jarmark贸w byd艂a. Ponadto ksi膮偶臋 ofiarowa艂 miastu wiosk臋 Stebl贸w i zezwoli艂 na osiedlanie si臋 w niej rzemie艣lnik贸w. Du偶e znaczenie dla Lubli艅ca mia艂o uzyskanie w 1776 roku, na mocy umowy zawartej z hrabi膮 Antonim von Schlegenberg, lasu wielko艣ci 5203 morg贸w (oko艂o 1300 ha). Le艣ne tereny dostarcza艂y mieszka艅com drewna, p贸藕niej sta艂y si臋 tak偶e doskona艂ym miejscem wypoczynkowym. Lubliniec zdo艂a艂 zachowa膰 pe艂ne prawa miejskie targ贸w tygodniowych i dw贸ch dorocznych jarmark贸w byd艂a. Ponadto ksi膮偶臋 ofiarowa艂 miastu wiosk臋 Stebl贸w i zezwoli艂 na osiedlanie si臋 w niej rzemie艣lnik贸w. Du偶e znaczenie dla Lubli艅ca mia艂o uzyskanie w 1776 roku, na mocy umowy zawartej z hrabi膮 Antonim von Schlegenberg, lasu wielko艣ci 5203 morg贸w (oko艂o 1300 ha). Le艣ne tereny dostarcza艂y mieszka艅com drewna, p贸藕niej sta艂y si臋 tak偶e doskona艂ym miejscem wypoczynkowym. Lubliniec zdo艂a艂 zachowa膰 pe艂ne prawa miejskie w okresie, gdy wiele innych miast 艣l膮skich zosta艂o zdegradowanych do rz臋du tzw. miasteczek targowych. Wartym podkre艣lenia s膮 nadto plac贸wki Lubli艅ca, kt贸rych rodow贸d si臋ga pocz膮tku XIX wieku. W 1812 roku w艂a艣ciciel d贸br lublinieckich Franciszek Grotowski zapisa艂 w testamencie sw贸j maj膮tek na utrzymanie zak艂adu wychowawczego dla sierot bez wzgl臋du na ich stan i wyzna-nie. Po 艣mierci pa艅stwa Grotowskich sprzedano dobra lublinieckie hrabiemu Renardowi. Budowa zak艂adu wychowawczego rozpocz臋艂a si臋 dopiero w 1843 roku, za艣 jego uroczyste otwarcie nast膮pi艂o na jesieni 1848 roku. Do pocz膮tk贸w XX wieku zak艂ad opu艣ci艂o oko艂o 900 wychowank贸w, z kt贸rych wielu obra艂o p贸藕niej zaw贸d nauczycielski. W 1893 roku w艂adze prowincji 艣l膮skiej kupi艂y zamek lubliniecki, w kt贸rego miejscu powsta艂 szpital dla ubogiej ludno艣ci. W latach 1895-1896 zosta艂 on przekszta艂cony w istniej膮cy do tej pory szpital lecznictwa psychiatrycznego. Na przestrzeni lat, w konsekwencji przemian o charakterze polityczno-gospodarczo-spo艂ecznych, kt贸re odegra艂y znaczenie dla ca艂ego 艢l膮ska, nast膮pi艂 rozw贸j miasta. Jeszcze w roku 1756 Lubliniec liczy艂 zaledwie 676 mieszka艅c贸w, ponad sto lat p贸藕niej, w 1861 roku, by艂o ich ju偶 2369. W nast臋pnych dziesi臋cioleciach g艂贸wnym motorem rozwoju miasta okaza艂 si臋 rozw贸j kolei 偶elaznej, a wraz z ni膮 handlu, rzemios艂a i drobnego przemys艂u. Lubliniec, jako wa偶ny w臋ze艂 komunikacyjny, posiada艂 po艂膮czenie z miastami przemys艂owymi G贸rnego 艢l膮ska oraz m.in. z Opolem, Poznaniem, Wroc艂awiem i Cz臋stochow膮. Miasto zosta艂o wybrane na siedzib臋 w艂adz administracyjnych powiatu. W latach mi臋dzywojennych wprowadzono kolejne inwestycje: wybudowano rze藕ni臋 miejsk膮 i przebudowano lokaln膮 elektrowni臋. Funkcjonowa艂y tutaj istniej膮ce jeszcze przed I wojn膮 艣wiatow膮: prz臋dzalnia we艂ny, tartak parowy, ma艂a fabryka maszyn rolniczych i odlewnia 偶eliwa Piotra Szwarca. W Lubli艅cu stacjonowa艂 74. G贸rno艣l膮ski Pu艂k Piechoty zas艂u偶ony w walkach wojny obronnej w 1939 roku.
        • madohora Re: LUBLINIEC: 29.07.19, 14:11
          Kamienica Courant贸w znajduje si臋 tu偶 przy rynku. Wzniesiona po 1857 roku przez lublinieckiego kupca wyznania moj偶eszowego i dziadka urodzonej we Wroc艂awiu Edyty Stein 鈥 Salomona Couranta. W dzieci艅stwie Edyta Stein, kt贸ra jako karmelitanka Teresa Benedykta od Krzy偶a, wybitny filozof i pedagog, ofiara obozu zag艂ady w Auschwitz, zosta艂a wyniesiona na o艂tarze przez papie偶a Jana Paw艂a II, sp臋dza艂a wakacje w domu krewnych w Lubli艅cu. W 1988 r. otwarto w kamienicy, nale偶膮cej obecnie do rodziny Ullmann, pierwsz膮 wystaw臋 po艣wi臋con膮 艣wi臋tej, kt贸r膮 systematycznie poszerzano. W roku 2002 ze wzgl臋du na z艂y stan budynku ekspozycj臋 przeniesiono do Zespo艂u Szk贸艂 im. 艣w. Edyty Stein KSW. Kilka lat temu Lubliniec rozpocz膮艂 starania o nadanie miastu patronatu 艣wi臋tej Teresy Benedykty od Krzy偶a 鈥 Edyty Stein. Ukoronowaniem stara艅 by艂o og艂oszenie roku 2008 w Lubli艅cu Rokiem Edyty Stein oraz uroczysto艣膰 nadania patronatu 11 pa藕dziernika 2008 r. 28 lutego 2009 roku po generalnym remoncie kamienicy Courant贸w otwarto w jego wn臋trzach Muzeum Pro Memoria Edith Stein z nowoczesn膮, multimedialn膮 ekspozycj膮 i nowoczesnym wystrojem, kt贸ry ma przekaza膰 ponadczasowe przes艂anie 艢wi臋tej nast臋pnym pokoleniom.
            • madohora Re: LUBLINIEC: 29.07.19, 14:15
              Drewniany, zr臋bowy, uroczy ko艣ci贸艂ek pochodzi z 1653 r., pokryty jest dachem gontowym, po艣rodku kt贸rego znajduje si臋 sze艣cioboczna wie偶a sygnaturowa. Wewn膮trz ko艣ci贸艂ka znajduje si臋 przepi臋kny o艂tarz barokowy z drugiej po艂owy XVII wieku. Ko艣ci贸艂ek i jego wn臋trze wielokrotnie poddawane by艂y renowacji, a w latach 1998 - 2002 ko艣ci贸艂ek gruntownie przebudowywano staraniem Fundacji 艢wi臋tej Anny.

              Tu偶 obok ko艣ci贸艂ka znajduje si臋 skwer Rodziny Stein utworzony na terenie posesji, kt贸ra nale偶a艂a do dziadk贸w Edyty Stein i w kt贸rej przez pewien czas zamieszkiwali jej rodzice i rodze艅stwo
              • madohora Re: LUBLINIEC: 29.07.19, 14:20
                KALENDARIUM KO艢CI脫艁KA 艢WI臉TEJ ANNY

                1653
                Budowa ko艣cio艂a za bram膮 miejsk膮, drewniany, orientowany, konstrukcji zr臋bowej, nakryty gontem, dach dwuspadowy,
                4 okna, wew. sufit z desek, 艣ciany malowane, o艂tarz g艂贸wny
                艣w. Anny i dwa boczne 鈥 NMP oraz 艣w. Antoniego Padewskiego, ponad dachem dwie wie偶yczki 鈥 w jednej dzwonek fund.
                hr. A. Cellary (w tym czasie ko艣ci贸艂 parafialny 艣w. Miko艂aja by艂
                w r臋kach protestant贸w)
                1754
                Odnowienie 鈥 przebudowa 鈥 fund. A. de Garnier (2 okna, jeden o艂tarz, 1 wie偶yczka)
                1826/50
                Ko艣ci贸艂 u偶ytkowany przez ewangelik贸w za zgod膮 biskupa wroc艂awskiego
                1953/55
                Remont dachu, wymiana niekt贸rych belek, wzmocnienie 艣cian pionowymi belkami - lisicami
                1992/94
                Projekt remontu, uzgadnianie prac
                1995
                Gromadzenie materia艂贸w bud., drewno z lasu miejskiego 100m3
                Remont z przeniesieniem o 10 m na nowe miejsce, nowe fundamenty, 艣ciany z belek z wykorzystaniem starych, dach zabezpieczony pap膮 pod gontami, za艂o偶enie instalacji elektrycznej, odgromowej, alarmowej. Odnowienie o艂tarza (odkrycie herbu fundatora), odnowienie 4 obraz贸w
                26.07. 2004
                Po艣wi臋cenie ko艣cio艂a przez Ordynariusza Gliwickiego 鈥 Biskupa Jana Wieczorka
                • madohora Re: LUBLINIEC: 29.07.19, 14:24
                  Wsiad艂am w poci膮g zaraz z rana
                  Bo na Odpust si臋 wybra艂am
                  Tam ko艣ci贸艂ek jest drewniany
                  Pod wezwaniem 艢wi臋tej Anny
                  Odpust taki jak dawnymi czasy
                  Nie ma ludzi takiej masy
                  Spokojniej czas nam p艂ynie, prawie
                  I na mszy i na zabawie
                  Co艣 dla wnuczka i dla babki
                  S膮 pierniki i zabawki
                  I tak powiem w moim gu艣cie
                  Tak powinno by膰 na Odpu艣cie
                                            • madohora Re: LUBLINIEC: 29.07.19, 15:10
                                              Ko艣ci贸艂 parafialny usytuowany obok Rynku, stoi w miejscu wcze艣niejszego ko艣cio艂a, wzniesionego oko艂o 1300 roku. Murowany ko艣ci贸艂 w obecnym kszta艂cie zosta艂 wzniesiony prawdopodobnie w latach 1576鈥1590. Od tego czasu by艂 wielokrotnie przebudowywany, z zachowaniem pozosta艂o艣ci cech gotyckich i barokowych. Wewn膮trz ko艣cio艂a znajduj膮 si臋 dwie kaplice: p贸艂nocna - rodu Kochcickich, z krypt膮 grobow膮 fundator贸w oraz po艂udniowa, wczesnobarokowa - Cellarych, p.w. 艣w. Karola Boromeusza. W wie偶y ko艣cio艂a znajduje si臋 jeden z najstarszych w okolicy dzwon贸w z gotyck膮 inskrypcj膮.

                                              Dum膮 ko艣cio艂a s膮 pi臋kne, zabytkowe organy piszcza艂kowe firmy Schlag und S枚hne z 1905 roku, kt贸re w latach 2008-2010 zosta艂y gruntownie odrestaurowane.
                                                  • madohora Re: LUBLINIEC: 29.07.19, 17:35
                                                    A w Lubli艅cu na stacji PKP
                                                    Dwa poci膮gi spotka艂y si臋
                                                    Tak wymownie mi zagra艂o
                                                    No bo chyba tak by膰 mia艂o
                                                    Dolny 艢l膮sk i G贸rny 艢l膮sk
                                                    I gdzie mam wyjecha膰 st膮d?
                                                  • madohora Re: LUBLINIEC: 13.08.19, 17:28
                                                    Inna opowie艣膰 ludowa m贸wi, 偶e w pobli偶u miejsca na kt贸rym wybudowano ko艣ci贸艂 艢wi臋tej Tr贸jcy odkryto wcze艣niej 藕r贸d艂o z uzdrowicielsk膮 wod膮. Juliusz Ligo艅 wspomina o tym w jednej ze strof swego wiersza: "W kapliczce jest studzienka, w niej wodziczka 艣wi臋ta, uzdrawiaj膮ca ludzi, tak偶e i bydl臋ta.
                                                  • madohora Re: LUBLINIEC: 13.08.19, 17:40
                                                    O艂tarz g艂贸wny 鈥 barokowy z I po艂owy XVIII wieku, z bramkami, obok kt贸rych obrazy ze scenami alegorycznymi. W ko艣ciele znajdowa艂o si臋 kiedy艣 oko艂o 30 rze藕b z pocz膮tku XVI wieku, z kt贸颅rych ponad jedna trzecia zosta艂a skradziona, a reszt臋 zdeponowano w Muzeum Archidiecezjalnym w Katowicach. Istnieje hipoteza, 偶e rze藕by te pochodzi艂y z wcze艣niejszego o艂tarza tryptykowego. Pie艅 legendarnego d臋bu znajduje si臋 po lewej stronie o艂tarza g艂贸wnego. Wysoki na oko艂o 2 m, 艣rednicy ok. 35 cm, z wy偶艂obion膮 nisz膮 na kapliczk臋. O tym pniu Juliusz Ligo艅 m贸wi: w ko艣ci贸艂ku tym, gdzie o艂tarz wielki wystawiony, sta艂 tam d膮b wielki z dawna wyro艣niony, kt贸ry 艣ci臋ty i w s艂upek pi臋knie wyrobiony z lewej strony o艂ta颅rza tego postawiony. Wed艂ug poda艅 pie艅 ten pochodzi z legendarnego d臋bu, pod kt贸rym przed wiekami Wiktoria mia艂a spotyka膰 troje boskich dzieci. Kronikarskie zapisy m贸wi膮, 偶e z drewna uciosano wielki krzy偶, z kt贸rego do 1720 roku odcinano corocznie kilku centymetrow膮 warstw臋, robi膮c z tego tysi膮ce miniaturowych krzy偶yk贸w, kt贸re sprzedawano, jako pewnego rodzaju relikwie na odpustach, a za zebrane ofiary remontowano i upi臋kszano ko艣ci贸艂. W 1721 roku proboszcz Jeziorski z Sadowa, zakaza艂 na pi艣mie obcinania krzy偶a.
                                                  • madohora Re: LUBLINIEC: 13.08.19, 17:41
                                                    O艂tarz boczny 鈥 lewy po艣wi臋cony 艣w. Annie Samotrzeciej z dwiema kr臋conymi kolumnami, dekoracj膮 snycersk膮 i rze藕bami 艣wi臋tej Barbary i prawdopodobnie 艣wi臋tej Jadwigi. W g贸rnej cz臋艣ci o艂tarza 鈥濷ko Opatrzno艣ci" z puttami. O艂tarz boczny 鈥 prawy z figur膮 艣w. Jana Ne颅pomucena cechuje bogata snycerka z motyw贸w ro艣linnych. Po lewej stronie o艂tarza g艂贸wnego nad chrzcielnic膮 p艂askorze藕ba Tr贸jcy 艢wi臋tej w bogatym obramowaniu snycerskim z motywem bujnego akantu. Ambona drewniana z XVIII wieku, nad ni膮 kompozycja Tr贸jcy 艢wi臋tej, sk艂adaj膮ca si臋 z rze藕b Boga Ojca z pos膮偶kami dw贸ch anio艂k贸w, drewnianej Go艂臋bicy i obrazu z wizerunkiem Dobrego Pasterza.
                                                    Gablota, zawieszona obok o艂tarza bocznego 艣w. Jana Nepomucena, kryje w sobie star膮 uzd臋 i cz膮stk臋 "pazura raka". Przedmioty te zwi膮zane s膮 legendarnie z budow膮 pierwszego ko艣ci贸艂ka, na objawionym miejscu. Do ko艅ca XIX wieku wisia艂y one w kapliczce ze 藕r贸d艂em i z figur膮 艣w. Jana Chrzciciela, p贸藕niej 鈥 wraz z odnalezion膮 przez Juliusza Ligonia w 1851 roku wiekow膮 kronik膮 ko艣cio艂a 鈥 zawieszone by艂y na "Krzy偶u" 鈥 jak przed laty nazywano drewnian膮, legendarn膮 belk臋 stoj膮c膮 obok lewej bramki o艂tarza g艂贸wnego. Uzd臋 podarowa艂, wed艂ug starych zapis贸w kronikarskich, budowniczy dawnego ko艣ci贸艂ka Win颅centy Kluczy艅ski, kt贸ry wozi艂 drzewo na ko艣ci贸艂 wed艂ug obietnicy 鈥 jak zapisano pod jedn膮 ze scen obrazu "Objawienia". Du偶y pazur raka jest r贸wnie偶 zwi膮zany z legend膮 o budowie ko颅艣cio艂a 艢wi臋tej Tr贸jcy, kt贸ra m贸wi, 偶e ogromny rak przetacza艂 drewno wo偶one na wzg贸rze "呕ydowina" 鈥 gdzie chciano ko颅艣ci贸艂ek budowa膰 鈥 do doliny w miejsce objawie艅 艢wi臋tej Tr贸jcy, gdzie obecnie znajduje si臋 ko艣ci贸艂ek 艢wi臋tej Tr贸jcy.
                                                  • madohora Re: LUBLINIEC: 13.08.19, 17:46
                                                    W ko艣ciele znajduj膮 si臋 (b膮d藕 znajdowa艂y si臋) rze藕by gotyckie. Wiele z tych rze藕b skradziono przed laty i nale偶y je uzna膰 za bezpowrotnie stracone. Inne rze藕by zdeponowane zosta艂y w Muzeum Archidiecezjalnym w Katowicach. Ozdabia艂y niegdy艣 o艂tarz g艂贸wny i o艂tarze boczne, a ich pochodzenie nie jest do dzi艣 dostatecznie znane. Najwi臋ksz膮, bo prawie naturalnych rozmiar贸w, jest Pietap贸藕nogotycka z XVI w. Drewniana rze藕ba przedstawia Matk臋 Bosk膮 trzymaj膮c膮 zmar艂ego Chrystusa na kolanach. Inne rze藕by przedstawiaj膮 艣wi臋tych: Cy颅priana, Walentego, Jana Chrzciciela, Jana Ewangelist臋, Bart艂omie颅ja, Jakuba, Andrzeja, El偶biet臋, Magdalen臋, Dorot臋, Marcina oraz popiersia 艣w. Piotra i 艣w. Paw艂a. W lewym o艂tarzu bocznym znaj颅duj膮 si臋 rze藕by 艣w. Barbary i 艣w. Jadwigi b膮d藕 艣w. Teresy.
                                                    W 2002 roku kosz臋ci艅ski rze藕biarz Ryszard Korzekwa odtworzy艂 wierne kopie straconych rze藕b, kt贸re mo偶na dzi艣 ogl膮da膰 w ko艣ciele.
                                                  • madohora Re: LUBLINIEC: 05.11.19, 19:31
                                                    Hipopotam (Hippopotamus) 鈥 rodzaj ssaka parzystokopytnego z rodziny hipopotamowatych (Hippopotamidae). Rodzaj obejmuje jeden wsp贸艂cze艣nie wyst臋puj膮cy gatunek wyst臋puj膮cy w Afryce. D艂ugo艣膰 cia艂a 290鈥355 cm, ogona 40鈥56 cm, wysoko艣膰 w k艂臋bie 150鈥165 cm; masa cia艂a 1000鈥4500 kg
                                                  • madohora Re: LUBLINIEC: 05.11.19, 19:34
                                                    S艂o艅 indyjski (Elephas maximus) 鈥 ssak z rz臋du tr膮bowc贸w, jeden z trzech 偶yj膮cych gatunk贸w rodziny s艂oniowatych, zamieszkuj膮cy lasy i zaro艣la Azji Po艂udniowej i Po艂udniowo-Wschodniej.
                                                    d艂ugo艣膰 cia艂a: 5,5-6,4 m
                                                    d艂ugo艣膰 ogona: do 1,5 m
                                                    wysoko艣膰 w k艂臋bie: do 3,1 m
                                                    masa cia艂a: do 5 ton
                                                    G艂owa du偶a, czo艂o p艂askie, nad oczami po obydwu stronach dwa p贸艂okr膮g艂e guzy kostne, uszy znacznie mniejsze ni偶 u s艂onia afryka艅skiego, ciosy niewielkich stosunkowo rozmiar贸w wyst臋puj膮 u wi臋kszo艣ci samc贸w, u samic rzadko spotykane (najwi臋ksze ciosy s艂oni indyjskich mia艂y d艂ugo艣膰 3,02 m i mas臋 39 kg). Tr膮ba zako艅czona jest jednym wyrostkiem chwytnym. Szyja kr贸tka, tu艂贸w kr臋py, masywny, ko艅czyny s艂upowate, zako艅czone szerok膮, okr膮g艂膮 stop膮, zawieraj膮c膮 warstw臋 amortyzacyjn膮 zbudowan膮 z tkanki chrz臋stnej i t艂uszczowej. S艂onie chodz膮 na czubkach palc贸w zako艅czonych pi臋cioma paznokciami w ko艅czynach przednich, trzema lub czterema w tylnych. Cia艂o pokrywa gruba, marszczona sk贸ra o grubo艣ci 2-4 cm, prawie bezw艂osa, rzadkie w艂osy wyst臋puj膮 na grzbiecie i karku, d艂u偶sze stanowi膮 zako艅czenie ogona. S艂onie porozumiewaj膮 si臋 ze sob膮 d藕wi臋kami o bardzo niskiej cz臋stotliwo艣ci, nies艂yszalnymi dla ucha ludzkiego, kt贸re s膮 odbierane przez te zwierz臋ta na du偶e odleg艂o艣ci (ponad 2 km). S艂o艅 indyjski 偶yje w stadach z艂o偶onych przewa偶nie z 8-10 samic z m艂odymi, w obr臋bie stada panuje 艣cis艂a hierarchia. W terenie g贸rzystym porusza si臋 nadzwyczaj sprawnie (w marszu osi膮ga 7-15 km/h), niemal bezg艂o艣nie i prawie nie pozostawiaj膮c 艣lad贸w (nacisk na 1 cm虏 powierzchni stopy wynosi tylko 400-600 g). Doskonale p艂ywa i ch臋tnie k膮pie si臋 w b艂otnistych sadzawkach. Po偶ywienie s艂oni indyjskich stanowi膮 trawy, li艣cie, kora, mi臋kkie drewno, p臋dy bambusa i owoce, szczeg贸lnie dzikie figi. Ci膮偶a trwa 614-688 dni (ok. 21 m-cy), samica rodzi jedno m艂ode o masie ok. 100 kg, kt贸re karmi przez 8-10 miesi臋cy, czasem nawet ponad rok. S艂o艅 indyjski osi膮ga dojrza艂o艣膰 p艂ciow膮 w wieku ok. 12 lat. W warunkach hodowlanych 偶yje przeci臋tnie 40-60 lat.
                                                    Znane s膮 cztery podgatunki:
                                                    s艂o艅 indyjski (Elephas maximus bengalensis), wyst臋puj膮cy g艂贸wnie w Indiach
                                                    s艂o艅 malajski (Elephas maximus hirsutus), wyst臋puj膮cy na P贸艂wyspie Malajskim
                                                    s艂o艅 sumatrza艅ski (Elephas maximus sumatranus), zamieszkuj膮cy Sumatr臋
                                                    s艂o艅 cejlo艅ski (Elephas maximus maximus) ze Sri Lanki.
                                                    Podgatunki te, szczeg贸lnie s艂o艅 malajski, zagro偶one s膮 wygini臋ciem. Liczebno艣膰 gatunku (pomijaj膮c hodowle) szacuje si臋 na 30 000 osobnik贸w. W Indiach kurczenie si臋 biotopu tych zwierz膮t prowadzi do licznych konflikt贸w mi臋dzy lud藕mi a s艂oniami, w skali roku zabija si臋 oko艂o 150 s艂oni dzikich, a ich ofiar膮 pada oko艂o 200 ludzi. S艂o艅 indyjski jest zwierz臋ciem o 艂agodnym usposobieniu, daje si臋 艂atwo oswaja膰 i tresowa膰, u偶ywany jest jako zwierz臋 robocze, istniej膮 nawet fermy hodowlane, prowadzone w celu oswajania s艂oni indyjskich, jak i sztucznego ich rozrodu. W ogrodach zoologicznych hodowany od XIX w., pierwszy udany por贸d w takich warunkach odby艂 si臋 w 1905 roku.
                                                    Gatunek ten jest chroniony przepisami konwencji waszyngto艅skiej (CITES).
                                                  • madohora Re: LUBLINIEC: 05.11.19, 20:05
                                                    Agawa (Agave L.) 鈥 rodzaj ro艣lin z rodziny agawowatych. Liczy ponad 100 gatunk贸w, rosn膮cych dziko od po艂udniowych cz臋艣ci USA do p贸艂nocnych rejon贸w Ameryki Po艂udniowej. Pokr贸j
                                                    Sukulenty li艣ciowe.
                                                    艁odyga
                                                    Silnie skr贸cona.
                                                    Li艣cie
                                                    Li艣cie s膮 grube i mi臋siste oraz pokryte drobnymi, ale ostrymi kolcami.
                                                    Kwiaty
                                                    Wszystkie gatunki agaw s膮 hapaksantami (kwitn膮 tylko jeden raz w 偶yciu). Zakwitaj膮 w wieku 6鈥15 lat, ale niekt贸re gatunki p贸藕niej, nawet w wieku ok. 100 lat. Tworz膮 w贸wczas pojedynczy p臋d kwiatowy o wysoko艣ci do 12 m, z ogromn膮 liczb膮 (do kilkunastu tysi臋cy) kwiatostan贸w. Po przekwitnieniu ro艣lina ginie, ale wi臋kszo艣膰 gatunk贸w wytwarza odrosty korzeniowe, kt贸re kontynuuj膮 rozw贸j. Ro艣liny ozdobne. W krajach o cieplejszym klimacie s膮 powszechnie wykorzystywane do nasadze艅 krajobrazowych, w du偶ych ogrodach skalnych i w parkach. W krajach o zimniejszym klimacie, m.in. w Polsce, niekt贸re gatunki s膮 uprawiane jako ro艣liny pokojowe.
                                                    Wykorzystywana jest do produkcji takich alkoholi jak tequila, mezcal i pulque. Dawniej robiono z niej te偶 papier oraz liny, sznurki.
                                                    Niekt贸re gatunki agaw posiadaj膮 tak偶e zastosowanie lecznicze.
                                                    Syrop z agawy - 艣rodek s艂odz膮cy
                                                  • madohora Re: LUBLINIEC: 05.11.19, 21:18
                                                    Wielb艂膮d (Camelus) 鈥 rodzaj du偶ych ssak贸w z rodziny wielb艂膮dowatych. Fizjologicznie przystosowane do 偶ycia w warunkach suchego i gor膮cego klimatu, s膮 w wielu krajach wykorzystywane jako zwierz臋ta u偶ytkowe. Wielb艂膮dy wykorzystywane s膮 jako wierzchowce, zwierz臋ta juczne, 藕r贸d艂o mleka, we艂ny, mi臋sa i sk贸ry, a tak偶e w celach rozrywkowych (cyrki, wy艣cigi wielb艂膮d贸w). W przesz艂o艣ci wykorzystywane by艂y r贸wnie偶 do cel贸w transportowych ze wzgl臋du na to, 偶e potrafi艂y przenosi膰 艂adunki o masie dochodz膮cej nawet do 500 kg.
                                                  • madohora Re: LUBLINIEC: 05.11.19, 22:10
                                                    Karp koi (jap. 閷﹂瘔 nishiki-goi) 鈥 udomowiona, ozdobna forma hodowlana karpia (Cyprinus carpio). Doros艂e osobniki osi膮gaj膮 d艂ugo艣膰 od 30 cm do nawet 70 cm. Maj膮 atrakcyjne ubarwienie, hodowane s膮 w oczkach wodnych i basenach rybnych. Nazwa koi jest skr贸tem pochodz膮cym od japo艅skiego nishiki-goi (karp brokatowy). Hodowl臋 karpi ozdobnych rozpocz臋to w prefekturze Niigata w Japonii na pocz膮tku XIX wieku. W wyniku selekcji hodowlanej pozyskano co najmniej 120 odmian[1], r贸偶ni膮cych si臋 kolorem, rozmiarem, po艂yskiem, uk艂adem plam i 艂usek.
                                                  • madohora Re: LUBLINIEC: 06.11.19, 21:04
                                                    Grzybienie bia艂e (Nymphaea alba L.), zwyczajowo nazywane tak偶e nenufarem lub lili膮 wodn膮 鈥 gatunek byliny z rodziny grzybieniowatych (Nymphaeaceae). Jeden z oko艂o 50 gatunk贸w z rodzaju grzybienie Nymphaea. Typ nomenklatoryczny dla rodzaju. Ze wzgl臋du na efektowne, du偶e kwiaty p艂ywaj膮ce na powierzchni wody gatunek ten rozpowszechniony jest w uprawie, zw艂aszcza w postaci odmian barwnie kwitn膮cych. Jest to tak偶e ro艣lina lecznicza, a dawniej tak偶e barwierska. W wielu krajach gatunek z powodu zagro偶enia naturalnych stanowisk obj臋ty zosta艂 ochron膮 prawn膮, w tym tak偶e chroniony jest w Polsce.
                                                  • madohora Re: LUBLINIEC: 15.08.19, 13:27
                                                    Pa艂ac Kultury Zag艂臋bia (pierwotnie Dom Kultury Zag艂臋bia, od 1992 roku D膮browski Pa艂ac Kultury) 鈥 budynek u偶yteczno艣ci publicznej wybudowany w latach 1951-1958 wed艂ug projektu Zbigniewa Rzepeckiego w D膮browie G贸rniczej, wpisany do rejestru zabytk贸w nieruchomych wojew贸dztwa 艣l膮skiego.
                                                  • madohora TARNOWSKIE G脫RY: 15.08.19, 14:07
                                                    Tarnowskie G贸ry ( 艣l. Tarnowsk媒 G贸ry; niem. Tarnowitz, oficj. Freie Bergstadt Tarnowitz; cz. Tarnovice, Tarnovsk茅 Hory; 艂ac. Montes Tarnovicenses) 鈥 miasto w po艂udniowej Polsce, w wojew贸dztwie 艣l膮skim, siedziba powiatu tarnog贸rskiego, na p贸艂nocnym kra艅cu G贸rno艣l膮skiego Okr臋gu Przemys艂owego (GOP), historycznie na G贸rnym 艢l膮sku. W latach 1975鈥1998 miasto administracyjnie nale偶a艂o do wojew贸dztwa katowickiego. W 2017 tarnog贸rska Kopalnia rud o艂owiu, srebra i cynku wraz z systemem gospodarowania wodami podziemnymi zosta艂a wpisana na list臋 艣wiatowego dziedzictwa UNESCO.
                                                  • madohora Re: LUBLINIEC: 15.08.19, 14:10
                                                    脫wczesny w艂a艣ciciel ziem, Jan II Dobry, ksi膮偶臋 opolsko-raciborski, oraz margrabia Jerzy von Ansbach w 1526 roku nadali swoim w艂o艣ciom (a wi臋c r贸wnie偶 terenom, na kt贸rym powsta艂o przysz艂e miasto) przywilej wspieraj膮cy g贸rnictwo, tj. 鈥瀉kt wolno艣ci g贸rniczej鈥. W 1528 roku og艂osili oni akt uzupe艂niaj膮cy prawodawstwo g贸rnicze, tzw. Ordunek Gorny i odt膮d (od 31 pa藕dziernika 1528 roku) pierwsi urz臋dnicy zacz臋li prowadzi膰 rachunki tarnog贸rskiego g贸rnictwa, za艣 pierwsze ksi臋gi kopalniane od 1529 roku, odk膮d tarnog贸rski Urz膮d G贸rniczy otrzyma艂 w艂asn膮 piecz臋膰 i herb (9 marca 1529 roku). W贸wczas rozpoczyna si臋 okres szybkiego rozwoju g贸rnictwa rud srebrono艣nych oraz osady g贸rniczej, stopniowo przekszta艂canej w miasto, w kt贸rym r贸wnie intensywnie rozwija si臋 handel i rzemios艂o. W 2. po艂owie XVI wieku wybudowano wiele istniej膮cych do dzi艣 kamienic. Najstarszym budynkiem murowanym w powstaj膮cym mie艣cie by艂 istniej膮cy do dzi艣 tzw. Dom Florczaka u wylotu ul. Ratuszowej, przy obecnej ul. Gliwickiej 6, b臋d膮cy w latach 1528鈥1562 pierwsz膮 siedzib膮 tarnog贸rskiego Urz臋du G贸rniczego
                                                  • madohora Re: LUBLINIEC: 15.08.19, 14:15
                                                    W 1531 roku utworzono szko艂臋 braci polskich, kt贸rej rektorem na prze艂omie XVI i XVII w. by艂 Daniel Franconius, wybitny pedagog i poeta braci polskich. 艢wietno艣ci miasta kres po艂o偶y艂a wojna trzydziestoletnia (1618鈥1648). W 1676 roku w Tarnowskich G贸rach wybuch艂a zaraza, kt贸ra ust膮pi艂a po procesji b艂agalnej do Piekar. Na pami膮tk臋 tego zdarzenia tarnog贸rzanie zobowi膮zali si臋 udawa膰 corocznie w niedziel臋 po 2 lipca do Sanktuarium Matki Boskiej Piekarskiej. Tradycja ta trwa do dzisiaj.
                                                  • madohora Re: LUBLINIEC: 15.08.19, 14:18
                                                    Jest to staropolska nazwa komponowana, z艂o偶ona z dw贸ch cz艂on贸w: Tarnowskie (co odpowiada we wsp贸艂czesnej polszczy藕nie formie tarnowickie) oraz G贸ry (czyli ze staropolskiego gory, oznaczaj膮ce 鈥榢opalnie鈥). Pierwszy cz艂on pochodzi od nazwy 艣redniowiecznej wsi Tarnowice, wch艂oni臋tej p贸藕niej przez miasto (obecnie dzielnica Stare Tarnowice), kt贸rej nazwa z kolei wywodzi si臋 od staropolskiej nazwy osobowej (imienia) Tarn, ta za艣 od staropolskiego tarna, czyli 鈥榗iernia鈥 dzikiego gatunku 艣liwy 鈥 tarniny. Zatem w j臋zyku polskim 鈥楾arnowskie G贸ry鈥 to pierwotnie: gory = 鈥榢opalnie鈥 tarnowskie, ewentualnie tarnowickie, bo po艂o偶one na gruntach w艂a艣ciciela 鈥楾arnowic鈥.
                                                    Niemcy zaadaptowali nazw臋 fonetycznie w spos贸b najprostszy z mo偶liwych 鈥 modyfikacja formantu 鈥搃ce w 鈥搃tz 鈥 jako Tarnowitz[19], co by艂o zgodne z lokalnym, jeszcze 艣redniowiecznym s艂owia艅skim modelem nazewniczym (np. Gliwice 鈫 Gleiwitz) oraz realiami w艂asno艣ciowymi (miasto Tarnowskie G贸ry powsta艂o na gruntach wsi Tarnowice). Czesi przyj臋li ten sam tradycyjny, s艂owia艅ski model, st膮d w czeskoj臋zycznych dokumentach i pi艣miennictwie (r贸wnie偶 naukowym) miasto ma nazw臋 Tarnovice, dopiero w nowszych czasach pojawia si臋 r贸wnolegle sczechizowana forma Tarnovsk茅 Hory, urobiona z polskiej nazwy. 艁aci艅skie zapisy nazwy miasta by艂y tworzone z formy niemieckiej, b膮d藕 staropolskiej, np.: singularne Tarnovitium, Tarnomontium, czy pluralne Montes Tarnovicenses.
                                                    Niemiecki nauczyciel i krajoznawca Heinrich Adamy zalicza miasto do grupy miejscowo艣ci, kt贸rych nazwy wywodz膮 si臋 od staropolskiego s艂owa oznaczaj膮cego krzew tarniny lub 鈥榯arni鈥 okre艣laj膮cego miejsce wegetacji tej ro艣liny 鈥 von tarn = Schwarzdorn, Schlehdorn (Prunus spinosa). W swojej wydanej w 1888 roku we Wroc艂awiu klasyfikacji nazw miejscowych na 艢l膮sku jako pierwotn膮 wymienia on staropolsk膮 form臋 Tarnowicz, podaj膮c jej znaczenie jako 'Schlehdornstadt' = 鈥榤iasto tarniny
                                                    Na pierwszej mapie 艢l膮ska, kt贸r膮 w 1561 narysowa艂 Martin Helwig z Nysy, nazwa miasta brzmi Tarnowitz. Z kolei w pruskim urz臋dowym dokumencie z 1750 wydanym r贸wnie偶 w j臋zyku polskim w Berlinie przez Fryderyka Wielkiego miasto wymienione jest po艣r贸d innych 艣l膮skich miejscowo艣ci jako Tarnowskie Gory.
                                                    W 1612 polsk膮 nazw臋 miejscowo艣ci Tarnowskie G贸ry wspomina Walenty Ro藕dzie艅ski w swoim staropolskim poemacie o 艣l膮skim hutnictwie pt. Officina ferraria abo Huta i warstat z ku藕niami szlachetnego dzie艂a 偶elaznego. W dziele opisuje on powstanie nazwy miasta oraz moment jego utworzenia za czas贸w Jana II Dobrego we fragmencie:
                                                    Quote-alpha.png
                                                    Zatym ksi膮偶臋 rozkaza艂, aby wysiekano
                                                    On las a na tym miejscu miasto zbudowano.
                                                    A st膮d ludzie 鈥 zszedszy sie zewsz膮d 鈥 w kr贸tkiej chwili,
                                                    Robi膮c kruszce, niema艂e miasto zbudowali,
                                                    Kt贸remu od Tarnowic zaraz dali imi臋
                                                    Tarnowskie G贸ry: to st膮d, i偶 gruntu a ziemie
                                                    Wielk膮 sztuk臋 od tej wsi sobie oderwali,
                                                    K臋dy prawie przedni膮 cz臋艣膰 miasta zbudowali.
                                                  • madohora Re: LUBLINIEC: 15.08.19, 15:58
                                                    Dom Sedlaczka 鈥 pochodz膮cy z XVI w. zabytkowy budynek znajduj膮cy si臋 przy Rynku w Tarnowskich G贸rach. Pierwotnie by艂 siedzib膮 starost贸w ziemi bytomskiej. W 1805 roku zosta艂 wykupiony przez czeskiego kupca Jana Sedlaczka, kt贸ry wcze艣niej w 1786 urz膮dzi艂 w nim, istniej膮c膮 do dzi艣, winiarni臋 (do 1922 by艂a prowadzona przez potomk贸w Sedlaczka). Jest to miejsce, gdzie zatrzyma艂 si臋 i biesiadowa艂 w 1683 kr贸l Jan III Sobieski podczas swojej wyprawy na Wiede艅. W winiarni byli tak偶e kr贸lowie Polski: August II Mocny (1697), August III Sas (1734), pisarze: niemiecki, Johann Wolfgang Goethe (1790) czy polski, Julian Ursyn Niemcewicz (1821). Po II wojnie 艣wiatowej budynek by艂 w op艂akanym stanie i grozi艂o mu wyburzenie. Jednak偶e w 1957 roku Stowarzyszenie Mi艂o艣nik贸w Ziemi Tarnog贸rskiej podj臋艂o si臋 remontu. Podczas trwania prac renowacyjnych odkryto renesansowy strop z polichromi膮 z I po艂owy XVII wieku. udynek jest pi臋trowy, na planie prostok膮ta. Posiada wi臋藕b臋 dachow膮 pokryt膮 gontem. Na parterze zachowa艂y si臋 sklepienia kolebkowe z lunetami, a piwnice s膮 nakryte kolebkowo z lunetami oraz 偶aglastymi sklepieniami. Pod dachem w naro偶u budynku mo偶na zaobserwowa膰 kamienn膮 g艂ow臋 z pi贸ropuszem (prawdopodobnie z ko艅ca XVII wieku) przedstawiaj膮c膮 Augusta III.
                                                    Nad wej艣ciem do budynku znajduje si臋, pochodz膮ca z 1786 roku, ozdobna dekoracja z puttami, podtrzymuj膮cymi kotar臋 oraz pierwszy herb miasta, b臋d膮cy jednocze艣nie herbem g贸rniczym. Na miejscu tego herbu, mi臋dzy XVIII a II po艂ow膮 XX wieku, znajdowa艂 si臋 orze艂 Kr贸lestwa Prus. Wn臋trza parteru zdobi艂y pierwotnie dziewi臋tnastowieczne malowid艂a i p艂askorze藕ba z wizerunkiem kr贸la Augusta II Mocnego, kt贸re nie zachowa艂y si臋. Na pierwszym pi臋trze znajduje si臋 za艂o偶one w 1958 roku muzeum z ciekawymi zbiorami (g艂贸wnie g贸rniczymi) i wystawami z minionych epok. W jednej z tamtejszych sal, tzw. 鈥濻ali pod Renesansowym Stropem鈥 organizowane s膮 spotkania naukowo-kulturalne. Obecnie pi臋tro jest w艂asno艣ci膮 Urz臋du Miasta Tarnowskie G贸ry, a piwnice i parter s膮 w艂asno艣ci膮 prywatn膮
                                                  • madohora Re: LUBLINIEC: 15.08.19, 16:04
                                                    Ko艣ci贸艂 艢wi臋tych Aposto艂贸w Piotra i Paw艂a w Tarnowskich G贸rach 鈥 rzymskokatolicki ko艣ci贸艂 parafialny mieszcz膮cy si臋 w Tarnowskich G贸rach przy ulicy Gliwickiej. 艢wi膮tynia orientowana, zbudowana zapewne na fundamentach katolickiej kaplicy z lat 20. XVI stulecia jako drewniana w 1529 roku przez luteran. Dwa lata p贸藕niej zosta艂a przebudowana na murowan膮, nast臋pnie zosta艂a rozbudowana o prezbiterium w 1545 roku i wie偶臋 w latach 1560鈥1563. Forma wie偶y, z wyj膮tkiem he艂mu wymienionego w 1798 roku, zosta艂a niezmieniona do dzisiaj. Do czas贸w wsp贸艂czesnych zachowa艂 si臋 tak偶e zegar z 1586 roku i jest jednym z najstarszych w wojew贸dztwie 艣l膮skim. W latach 1723鈥1724 zosta艂a wzniesiona p贸藕nobarokowa kaplica 艣w. Barbary. W latach 1848鈥1851 ko艣ci贸艂 przebudowany w stylu neoroma艅skim: wybudowane zosta艂y nowy transept i prezbiterium. Kolejne restauracje mia艂y miejsce w latach dwudziestych i osiemdziesi膮tych XX wieku.
                                                  • madohora Re: LUBLINIEC: 15.08.19, 16:14
                                                    Tarnowskie G贸ry od czasu swojego powstania czyli lat 20. XVI w. by艂y silnym o艣rodkiem reformacji. Nieliczni tarnog贸rscy katolicy nale偶eli do parafii w Starych Tarnowicach i tam udawali si臋 na nabo偶e艅stwa. Zmiany przynios艂a nasilaj膮ca si臋 kontrreformacja towarzysz膮ca wojnie trzydziestoletniej (1618-1648) oraz nowi panowie miasta katoliccy Donnersmarckowie (od 1623).
                                                    Na mocy edyktu restytucyjnego cesarza Ferdynanda II Habsburga z 1629 roku tarnog贸rscy protestanci zostali pozbawieni obydwu 艣wi膮ty艅, kt贸re wcze艣niej wybudowali (ko艣cio艂a z 1531 r. i kaplicy cmentarnej z 1619 r.) a tak偶e cmentarzy, szko艂y i szpitala. Te przesz艂y w r臋ce katolik贸w, a uroczyste wprowadzenie katolickiego proboszcza mia艂o miejsce 1 lutego 1630 r. Ko艣ci贸艂 konsekrowany by艂 jednak dopiero w roku 1670. Za patron贸w obrano 艣wi臋tych Aposto艂贸w Piotra i Paw艂a. Przy parafii w latach 1675-1765 dzia艂a艂a stacja misyjna ksi臋偶y Jezuit贸w z Opola, prowadz膮cych polskie gimnazjum przy ul. Zamkowej.
                                                    W roku 1747 papie偶 Benedykt XIV zatwierdzi艂 statut Bractwa 艣w. Barbary zorganizowanego wok贸艂 parafii. Wcze艣niej, w latach 20. XVIII w., do ko艣cio艂a dobudowano kaplic臋 ku jej czci. Bractwo, jako jedyna organizacja spo艂eczna w mie艣cie, skupia艂o w swoich szeregach wielu tarnog贸rzan, w tym i tych trudni膮cy si臋 g贸rnictwem. Z czasem przyczyni艂o si臋 to do popularyzacji kultu 艣w. Barbary jako patronki g贸rnik贸w a jej kult rozprzestrzeni艂 si臋 na ca艂y region.
                                                    XIX-wieczny rozw贸j Tarnowskich G贸r i id膮ca za tym rosn膮ca liczba wiernych przyczyni艂y si臋 do rozbudowy ko艣cio艂a, kt贸r膮 uko艅czono w 1851 r. Wiek XX to czas wyodr臋bnienia si臋 filii a nast臋pnie parafii OO. Kamilian贸w, 艣w. Anny, 艣w. J贸zefa oraz MB Kr贸lowej Pokoju.
                                                  • madohora Re: LUBLINIEC: 07.11.19, 00:28
                                                    Sowy w nowychwolierachW roku 2005 uroczy脢cie otwarto nowe woliery dlas贸w. Woliery s脿 przeznaczone do hodowli p贸鈭弉ocnychgatunk贸w s贸w a konkretnie 脢nie 虌nych, puszczykauralskiego i puszczyka szarnego. Woliery oferuj脿zwierz 虂tom wyra 虌nie lepsze warunki i wraz z ro脢-linno脢ci脿 w zoo i interaktywnymi elementami edu-kacyjnymi odpowiadaj脿 sposobowi prezentacjizwierz脿t w nowoczesnych ogrodach zoologicznych
                                                  • madohora Re: LUBLINIEC: 07.11.19, 00:34
                                                    Kucyki i os艂y tak偶e si臋 doczeka艂yPodczas stosunkowo d鈭弖giej historii hodowli tychdomowych nieparzystokopytnych, w zoo ostrawskimby鈭弌 tylko kilka kr贸tszych odcink贸w, gdzie mogli jepodziwia莽 tak 虌e zwiedzaj脿cy. Wi 虂kszo脢莽 czasu zwie-rz 虂ta sp 虂dza鈭弝 na wybiegach na terenach gospo-darczych, gdzie zwyk鈭弝 zwiedzaj脿cy nie mia鈭 wst 虂pui s鈭弖 虌y鈭弝 dla cel贸w k贸鈭弅a je 虌dzieckiego i okresowychprzeja 虌d 虌ek organizowanych dla dzieci i zwiedza-j脿cych. Dopiero niedawno uda鈭弌 si 虂 uzyska莽 po-trzebne 脢rodki i te interesuj脿ce zwierz 虂ta mog鈭弝 sta莽si 虂 cz 虂脢ci脿 trasy dla zwiedzaj脿cych. Obok kucyk贸wszetlandzkich, zwiedzaj脿cy mog脿 ogl脿da莽 tak 虌e os鈭弝domowe wraz z ciekaw脿 ras脿 pochodz脿c脿 z wschod-niej cz 虂脢ci W 虂gier, kt贸rej przedstawiciele maj脿 nie-bieskie oczy i bia鈭廵 ubarwienie
                                                  • madohora Re: LUBLINIEC: 07.11.19, 00:41
                                                    S艂onie z BelfastuW dniu 12.11.2004, w obecno脢ci znacz脿cych go脢ci, uroczy脢cie otwarto nowypawilon s鈭弌ni. W ten spos贸b, po 13 letniej przerwie, nawi脿zano do tradycji hodowlitych ogromnych ssak贸w w Zoo Ostrawa. Ostrawskie Zoo w latach 1956 - 1991 hodo-wa鈭弌 stopniowo trzech przedstawicieli s鈭弌ni sklasyfikowanych w rz 虂dzie Probosci-dea 鈥 samca s鈭弌nia indyjskiego Pepika (1956 - 1964), samca s鈭弌nia afryka茠skiegoPetra (1965 - 1968) i samic 虂 s鈭弌nia indyjskiego Soni 虂 (1967 - 1991). Wszystkies鈭弌nie by鈭弝 hodowane w Stromowce we wcze脢niejszym pawilonie, kt贸ry udost 虂-pniono w lecie 1962, wybiegi zewn 虂trzne zosta鈭弝 doko茠czone rok p贸 虌niej. W chwiliobecnej ten obiekt swoimi parametrami technicznymi i bezpiecze茠stwa nie odpo-wiada normom hodowli s鈭弌ni, i dlatego hoduje si 虂 tutaj tylko star脿 par 虂 noso-ro 虌c贸w t 虂ponosych. Pierwszymi mieszka茠cami nowego pawilonu od jego otwarcia,s脿 dwie s鈭弌nice z Zoo w Amsterdamie (Sueela i Jumbo). W zesz鈭弝m roku powinnyprzyby莽 kolejne dwie samice z Zoo w Belfa脢cie. Nowy pawilon s鈭弌ni odpowiada脢cis鈭弝m standardom dot. podobnych zabudowa茠 i spe鈭弉ia potrzeby biologicznehodowanych zwierz脿t wg aktualnych wytycznych hodowlanych, jednocze脢niejednak jest ekspozycj脿 na wysokim poziomie i spe鈭弉ia funkcje edukacyjne. Stanemdocelowym jest hodowla jednego samca i kilku samic s鈭弌nia indyjskiego (Elephasmaximus) z dostateczn脿 ilo脢ci脿 miejsca do hodowli m鈭弌dych. Cz 虂脢ci脿 nowegopawilonu jest tak 虌e ekspozycja 鈥濸uszczy indyjskiej鈥 przeznaczona dla mniejszychzwierz脿t i zaplecza socjalne dla odwiedzaj脿cych, z toaletami dla niepe鈭弉o-sprawnych oraz pokojem dla matki z dzieckiem (tzw. babyroom).
                                                  • madohora Re: LUBLINIEC: 04.12.19, 15:19
                                                    PA艁AC W S艁AWIKOWIE (Racib贸rz)

                                                    Pa艂ac pochodzi z XIX wieku, cho膰 dok艂adnej daty jego wybudowania nie ma. Najpierw mieszka艂a w nim rodzina Eichendorff贸w, a potem zosta艂 przebudowany na potrzeby rodu Ernesta von Eikstedta.
                                                    W czasie wojny uleg艂 zniszczeniu, w czasach PRL rozkradziony. Ale jedno jest pewne: od pocz膮tku lokalna ludno艣膰 wi膮za艂a z nim wiele opowie艣ci o duchach I dziwnych ludziach-potworach, a nawet Bia艂ej Damie, kt贸re mia艂y zamieszkiwa膰 komnaty. Dzi艣 nadal ruiny budz膮 groz臋, pa艂ac otoczony jest parkiem, ruinami dawnej oran偶erii I spichlerza. Sprawa w XIX wieku zaintrygowa艂a nawet pono膰 samych w艂a艣cicieli. Jedna z legend m贸wi o tym, jak s艂ynny poeta Joseph von Eichendorff, kt贸ry pono膰 pewnej nocy ze 艣wiecznikiem w r臋ku wybra艂 si臋 na poszukiwanie ducha kobiety. A znalaz艂 trupa s艂u偶膮cego.
                                                  • madohora Re: LUBLINIEC: 04.12.19, 15:26
                                                    ZAMEK W BOBOLICACH

                                                    Pi臋kny, kilka lat temu przywr贸cony do dawnej 艣wietno艣ci imponuj膮cy Zamek w Bobolicach - r贸wnie偶 posiada swoje legendy. Pono膰 艣mia艂kom w zamku pojawia si臋 "Blada Kobieta". Jest to duch 18-letniej dziewczyny, kt贸r膮 wydano za 60-letniego hrabiego. M膮偶 wkr贸tce zmar艂, a w testamencie ca艂y maj膮tek zapisa艂 tr贸jce ich dzieci. Gdyby one zmar艂y, dobra mia艂a przej膮膰 偶ona. Niestety, wkr贸tce dw贸jka starszych dzieci podzieli艂a los ojca i rodzina m臋偶a oskar偶y艂a wdow臋 o przyczynienie si臋 do tej 艣mierci z powodu owego maj膮tku. Odebrali jej trzecie, najm艂odsze dziecko, synka. Pozosta艂a sama w wielkim, pustym domu i wci膮偶 my艣lami by艂a przy nim. Posiad艂a dar jasnowidzenia, wi臋c widzia艂a, jak ro艣nie, kiedy si臋 bawi i 艣pi. Pewnego razu zobaczy艂a, 偶e ch艂opiec tonie w g艂臋bokim stawie. Z 偶alu p臋k艂o jej serce i odt膮d b艂膮ka si臋 po Bobolicach.
                                                  • madohora Re: LUBLINIEC: 04.12.19, 15:34
                                                    W tym dworku w Miasteczku 艢l膮skim znajduje si臋 przedszkole i jako艣 nie s艂ycha膰 aby maluchy ucieka艂y w pop艂ochu. A ca艂y artyku艂 napisany tak, 偶e szkoda gada膰...nic z tego nie wiadomo.
                                                  • madohora Re: LUBLINIEC: 13.08.19, 18:04
                                                    W pobli偶u centrum miejscowo艣ci znajduje si臋 klasycystyczny zesp贸艂 pa艂acowo 鈥 parkowy, b臋d膮cy obecnie siedzib膮 Zespo艂u Pie艣ni i Ta艅ca 鈥炁歭膮sk鈥 im. Stanis艂awa Hadyny. Zamek, stanowi膮cy trzon zespo艂u wybudowany zosta艂 w XVII wieku, przebudowany w obecn膮 form臋 w latach 1829鈥1830. Od 1804 roku funkcjonowa艂 jako rezydencja jednej z linii rodu Hohenlohe i by艂 jej w艂asno艣ci膮 do roku 1945. W XIX wieku i na pocz膮tku XX wieku zasiadaj膮cy w zameczku ksi膮偶臋ta z tego rodu byli w艂a艣cicielami Kosz臋cina, Boronowa i Tworoga. Przy zamku znajduje si臋 park z kilkunastoma okazami chronionej fauny i flory. Przy zamku znajduje si臋 cmentarz ewangelicki, a nieopodal wybudowana w 2006 roku wie偶a widokowa.
                                                    Wed艂ug podania kr贸l Jan III Sobieski mia艂 zostawi膰 w kosz臋ci艅skim zameczku sw膮 Marysie艅k臋 w czasie odsieczy wiede艅skiej.
                                                  • madohora Re: LUBLINIEC: 13.08.19, 18:11
                                                    W p贸藕niejszych latach 艣wi膮tynia zosta艂a zelektryfikowana, wybudowano boczny o艂tarz Matki Boskiej. Na kr贸tko przed zako艅czeniem I wojny 艣wiatowej mistrz Hugo Krebs zbudowa艂 18-g艂osowe organy. W maju 1998 roku ko艣ci贸艂 NSPJ w Kosz臋cinie wraz z stoj膮c膮 obok plebani膮 zosta艂y zaliczone do obiekt贸w zabytkowych. Parafia Naj艣wi臋tszego Serca Pana Jezusa w Kosz臋cinie liczy dzisiaj oko艂o 3100 parafian zamieszkuj膮cych Kosz臋cin, Nowy Dw贸r i Irki. W latach powojennych erygowano 鈥 wy艂膮czon膮 z kosz臋ci艅skiej parafii 鈥 now膮 parafi臋 Podwy偶szenia Krzy偶a 艢wi臋tego w Strzebiniu (1957 r.) przy wybudowanym w 1950 roku ko艣ciele. W roku 1977 erygowano w Drutarni now膮 parafi臋, przy艂膮czaj膮c do niej miejscowo艣ci Brusiek z drewnianym ko艣ci贸艂kiem i jej cz臋艣膰 Krywa艂d. Miejscowo艣膰 Pi艂ka zosta艂a przy艂膮czona do parafii w Rusinowicach (1985 r.) W roku 1987 wybudowano w Drutarni ko艣ci贸艂 pw. Matki Boskiej Fatimskiej, przy kt贸rym gromadzi si臋 Parafia pw. Matki Bo偶ej Fatimskiej.
                                                  • madohora Re: LUBLINIEC: 15.08.19, 17:01
                                                    Dzwonnica Gwark贸w 鈥 drewniana dzwonnica z XVI wieku w Tarnowskich G贸rach, wpisana do rejestru zabytk贸w nieruchomych wojew贸dztwa 艣l膮skiego. Do 1954 roku s艂u偶y艂a kopalni Blach贸wka w Bobrownikach 艢l膮skich. W lutym 1955 roku z inicjatywy Stowarzyszenia Mi艂o艣nik贸w Ziemi Tarnog贸rskiej przeniesiona zosta艂a na Plac Gwark贸w. Dzwonnica wykonana jest z drewna, stoi na podmurowaniu z kamienia wapiennego w miejscu, gdzie kiedy艣 znajdowa艂 si臋 zb贸r gwark贸w.
                                                  • madohora Re: LUBLINIEC: 15.08.19, 17:22
                                                    Stare Repty
                                                    Stare Repty (niem. Alt Repten) to miejscowo艣膰[5], 艣redniowieczna wie艣, najstarsza cz臋艣膰 dzisiejszych Tarnowskich G贸rach. Pierwsza wzmianka pochodzi z bulli papie偶a Innocentego III z 12 sierpnia 1201 roku. Nale偶a艂a w贸wczas do klasztoru norbertan贸w we Wroc艂awiu. Parafia repecka pw. 艣w. Miko艂aja obejmowa艂a praktycznie ca艂y teren dzisiejszego miasta Tarnowskie G贸ry. Jej pierwszym znanym proboszczem by艂 Witoslaus, wymieniony w dokumencie z 1362 roku.
                                                    Na prze艂omie XV i XVI wieku wie艣 nale偶a艂a do rodziny Wrochem贸w. Na pocz膮tku XVII w. dziedzicem Rept by艂 ju偶 Jerzy Ibram z Suchej na Reptach (s臋dzia ziemski pa艅stwa bytomskiego) W po艂owie XVIII wieku na wsch贸d od osady powsta艂y Nowe Repty. W 1824 roku Repty przesz艂y na w艂asno艣膰 rodziny Henckel von Donnersmarck ze 艢wierkla艅ca:
                                                    Karol 艁azarz Henckel von Donnersmarck 鈥 1824鈥1848
                                                    Guido Henckel von Donnersmarck 鈥 1848鈥1916
                                                    Kraft Henckel von Donnersmarck 鈥 1916鈥1945
                                                    Po plebiscycie zosta艂a przy艂膮czona do Polski w 1922 roku. W latach 1945鈥1954 siedziba gminy Repty Stare
                                                  • madohora Re: LUBLINIEC: 17.08.19, 17:48
                                                    Wycieczk臋 do Wojkowic mo偶na po艂膮czy膰 z odwiedzeniem Siewierza. Dowiezie nas tam autobus 769 lub spod ko艣cio艂a autobus 969

                                                    [URL=Do Wojkowic Ko艣cielnych mo偶emy dojecha膰 autobusem 635 z D膮browy G贸rniczej Centrum lub z B臋dzina ulica Ko艣ciuszki (przystanek jest przy g艂贸wnej drodze) autobusem 769

                                                    ROZK艁AD JAZDY DLA AUTOBUSU 635

                                                    ROZK艁AD JAZDY DLA AUTOBUSU 969
                                                  • madohora Re: LUBLINIEC: 17.08.19, 17:49
                                                    Nazwa miejscowo艣ci notowana by艂a w formach Woycowicz (1325-27), Woykowycze Kosczelne (1470-80), Woykowice (1787), Woykowice Ko艣cielne (1827). Jest to nazwa patronimiczna od nazwy osobowej Wojek, kt贸ra jest skr贸ceniem od imion z艂o偶onych typu Wojciech, Wojs艂aw
                                                  • madohora Re: LUBLINIEC: 31.01.20, 21:29
                                                    W po艂owie XVII w. szybko wzrasta艂a liczba osadnik贸w, szukaj膮cych tu schronienia przed prze艣ladowaniami religijnymi kontrreformacji i uciskiem ekonomicznym, kt贸ry wzmaga艂 si臋 na nizinnych terenach Ksi臋stwa Cieszy艅skiego od momentu przej臋cia tych ziem przez Habsburg贸w w 1653 r. Pewn膮 ulg臋 przyni贸s艂 dopiero tzw. patent urbarialny cesarzowej Marii Teresy Habsburg z 1771 r., kt贸ry ograniczy艂 pa艅szczyzn臋 i poprawi艂 pozycj臋 prawn膮 ch艂op贸w. Patent religijny cesarza J贸zefa II z 1783 r. nada艂 r贸wne prawa religijne protestantom, co w p贸藕niejszym okresie pozwoli艂o im na wystawienie ko艣cio艂a. W tym偶e 1783 r. powsta艂a pierwsza szko艂a we wsi; pierwszym nauczycielem zosta艂 Pawe艂 Welszar.
                                                  • madohora Re: LUBLINIEC: 31.01.20, 21:34
                                                    Ju偶 od pocz膮tku wieku zje偶d偶ali si臋 w okolic臋 mi艂o艣nicy wypraw turystycznych, udaj膮cy si臋 do 藕r贸de艂 rzeki Wis艂y. 14 sierpnia 1810 r. pierwsz膮 udokumentowan膮 wycieczk臋 na szczyt Baraniej G贸ry odby艂 p贸藕niejszy ksi膮偶臋 pszczy艅ski Ludwig von Anhalt-K枚then-Pless. W 1843 r. 藕r贸d艂a Wis艂y zwiedzi艂 Wincenty Pol 鈥 geograf i poeta w jednej osobie. Wycieczki tego typu sta艂y si臋 jeszcze bardziej popularne w drugiej po艂owie wieku.
                                                  • madohora Re: LUBLINIEC: 31.01.20, 21:36
                                                    Od drugiej po艂owy XIX w., okolice Wis艂y odwiedzane s膮 przez coraz wi臋ksz膮 liczb臋 podr贸偶nik贸w. Za odkrywc臋 Wis艂y na szerok膮 skal臋 trzeba uzna膰 pochodz膮cego z Radomia Bogumi艂a Hoffa. Ten badacz kultury ludowej, wsp贸艂pracownik Oskara Kolberga, odwiedzi艂 wie艣 w 1882 r. i zachwycony jej urokiem zacz膮艂 propagowa膰 jej walory w prasie i w艣r贸d przyjaci贸艂. W 1885 r. na gruncie, kt贸ry ze wzgl臋du na nisk膮 cen臋, za jak膮 go naby艂, nazwa艂 鈥濨o偶ym Darem鈥, wybudowa艂 pierwsz膮 will臋 wypoczynkow膮 鈥濿arszawa鈥. Wkr贸tce dzie艂o Hoffa przej膮艂 znany warszawski uczony, filozof i psycholog 鈥 dr hab. Julian Ochorowicz. Wybudowa艂 on kilka nast臋pnych drewnianych pensjonat贸w, np.: 鈥濵aja鈥 i 鈥濻ok贸艂鈥 oraz 鈥濸lac贸wka鈥, kt贸re zaprojektowa艂 architekt syn Bogumi艂a Hoffa 鈥 Bogdana murowana 鈥濷chorowicz贸wka鈥 istnieje do dnia dzisiejszego na ul. Ochorowicza (na Dzielnicach).
                                                  • madohora Re: LUBLINIEC: 31.01.20, 21:51
                                                    W 1911 r. za namow膮 Juliana Ochorowicza oraz dzi臋ki zabiegom Bogdana Hoffa uruchomiono w centrum wsi nowoczesny zak艂ad k膮pielowy. Latem 1911 r. przebywa艂o w Wi艣le oko艂o 300 go艣ci i z tego wzgl臋du Rz膮d Krajowy w Opawie oficjalnie uzna艂 wie艣 za letnisko. Wkr贸tce oddano do u偶ytku wodoci膮g samoci艣nieniowy i kanalizacj臋, a przeprowadzone badania wykaza艂y niezwyk艂膮 czysto艣膰 miejscowego powietrza i wody.
                                                  • madohora Re: LUBLINIEC: 31.01.20, 21:53
                                                    12 listopada 1918 roku pa艂acyk my艣liwski Habsburg贸w zostaje spl膮drowany przez miejscowa ludno艣膰.

                                                    Zakrojony na szerok膮 skal臋 rozw贸j miejscowo艣ci nast膮pi艂 w okresie mi臋dzywojennym i wtedy te偶 Wis艂a nabra艂a cech uzdrowiska. Wzniesiono istniej膮ce do dzi艣 budynki Urz臋du Gminy z poczt膮, Dom Zdrojowy z sal膮 kinow膮, czy now膮 szko艂臋. Zbudowano basen k膮pielowy i skoczni臋 narciarsk膮 w G艂臋bcach oraz oko艂o 100 nowych willi. W 1927 r. otwarto now膮 drog臋 z Cieszyna do Wis艂y, a Jan Molin uruchomi艂 przewozy autobusowe z Wis艂y do Cieszyna i Katowic. W 1929 r. do centrum Wis艂y dotar艂a linia kolejowa. W 1931 r. w艂adze wojew贸dzkie przekaza艂y prezydentowi RP wraz z honorowym obywatelstwem Wis艂y rezydencj臋 na Zadnim Groniu (tzw. Zameczek Prezydencki). Wybudowano j膮 ze sk艂adek spo艂ecze艅stwa 艣l膮skiego. W 1932 r. przed艂u偶ono lini臋 kolejow膮 do G艂臋biec oraz oddano do u偶ytku drog臋 z Wis艂y do Istebnej. Jako o艣rodek letniskowy Wis艂a wyprzedzi艂a pobliski Ustro艅 i by艂a jedn膮 z najpopularniejszych miejscowo艣ci tego typu w Polsce. Jako o艣rodek narciarski ust臋powa艂a tylko Zakopanemu.