OPOLE

[madohora]

W 1759 administracja pruska nałożyła na miasto ogromną kontrybucję, a rodzinie Colonnów ograniczono władzę administracyjną. Po bezdzietnej śmierci ostatniego przedstawiciela śląskich Colonnów Filipa w 1807 rozpoczął się spór o dziedzictwo po nim. Ostatecznie dobra strzeleckie przypadły Andrzejowi Renardowi, który objął nad nimi władzę po osiągnięciu pełnoletniości w 1815. Dla zamku rozpoczął się wówczas okres rozkwitu, ponieważ hrabia potraktował go jako swoją siedzibę rodową.

[madohora]

Kolejnymi właścicielami zamku byli wnukowie Andrzeja Renarda – Mortimer von Tschirschky, następnie Renarda Karl von Brühl i Georg von Schlieffen. Ten ostatni, z powodu braku możliwości dziedziczenia ziemi strzeleckiej przez swoje córki, po długich perypetiach zrzekł się jej na rzecz siostrzeńca Wolfganga zu Castell-Castell

[madohora]

[madohora]

[madohora]

Park w Strzelcach Opolskich – zabytkowy park miejski w Strzelcach Opolskich w stylu angielskim. Powstał w XIX w. przy zamku na zlecenie Andrzeja Renarda, ówczesnego właściciela miasta.

[madohora]

Park dzieli się na dwie części, najstarszą jest tzw. mały park z ruinami zamku, masztalarnią oraz nieistniejącą już kaplicą-mauzoleum. Młodszą częścią jest tzw. duży park oddzielony od małego ulicą Parkową. Znajduje się w nim wieża Ischl i dawna bażanciarnia

[madohora]

Andrzej Renard podczas studiów w Anglii zachwycił się z modnymi wówczas parkami otaczającymi zamki i pałace magnatów. Zainspirowało go to do stworzenia parku w stylu angielskim również w swojej posiadłości, przy strzeleckim zamku. W tym celu wysłał do Anglii swojego ogrodnika o nazwisku Schmidt, aby zapoznał się z tamtejszymi parkami i zrobił odpowiednie plany. Ogrodnik ten miał duże doświadczenie w tej dziedzinie, uzyskał je m.in. u księcia Pücklera. Schmidt wrócił w 1832 r. i rozpoczął niemal trzydziestoletnią pracę nad tworzeniem parku. W późniejszym okresie radami przy projektowaniu parku służył też Eduard Petzold. Koszt urządzenia parku wyniósł 200 tys. marek i brały w nim udział setki pracowników.

[madohora]

Do parku sprowadzono przede wszystkim rodzime drzewa liściaste z domieszką iglastych oraz niewielką liczbą aklimatyzowanych drzew egzotycznych jak tulipanowce amerykańskie, platany klonolistne i miłorząb. Oprócz tych gatunków w parku rosną trzystuletnie cisy, topole białe, czarne, daglezje, klony (m.in. srebrzysty, jawor), choiny kanadyjskie, dęby błotne i inne gatunki, sosny wejmutki, limby, magnolie, forsycje, lilaki pospolite, kasztanowce, czerwonolistne buki, lipy szerokolistne, rokitniki, jodły, graby i jesiony. Podmokłe tereny sprzyjają rozwojowi roślinności łęgowej

[madohora]

[madohora]

POMNIK BOGINI CERES PIWRÓCI DO PARKU MIEJSKIEGO - Nowa Trybuna Opolska

[madohora]

Obecny układ przestrzenny miasta powstał w wyniku połączenia kilku jednostek osiedleńczych o odmiennym planie i pochodzeniu. Centrum stanowi częściowo zatarty i zmodyfikowany układ średniowiecznego miasta lokacyjnego z granicami wyznaczonymi przez zamek, kościół i dawne mury miejskie. Obszar pierwotnego miasta był niewielki – odległość między bramą opolską a krakowską wynosiła 250 m. Ponadto w skład współczesnych Strzelec wchodzi m.in. dawne Przedmieście Krakowskie i Lublinieckie z zabudową o układzie przestrzennym ulicowym oraz dawne wsie: Adamowice (wzmiankowane po raz pierwszy w 1235 r.), Suche Łany (1333 r.), Mokre Łany (1333 r.), Nowa Wieś (1783 r.)

[madohora]

Na herbie Strzelec z 1362 roku przedstawiona była połowa górnośląskiego orła i ukośnie ustawiona gałązka chmielu, który wówczas uprawiano na tych ziemiach. Na najstarszej pieczęci miasta z 1396 roku zamiast gałązki chmielu występowała gałązka z trzema liści – jednym lipowym oraz dwoma o kształcie liści winorośli.

[madohora]

PKS STRZELCE OPOLSKIE

[madohora]

Rolę umocnień miejskich od strony południowej spełniał zamek strzelecki, za którym rozciągały się rozległe bagna. Stawy i bagniska otaczały miasto od południa i zachodu, dlatego też w tym miejscu wykopanie głębokiej fosy okazało się zbyteczne. Stanowiła ona natomiast ważny element umocnień miasta od strony północnej i wschodniej, pozbawionych naturalnych przeszkód w dostępie do strzeleckiego grodu.

[madohora]

Pomnik myśliwca w Rynku
Historia pomnika nierozerwalnie wiąże się z pochodzeniem nazwy miasta – Strzelce. Jedna z wersji utrzymuje, że miasto zawdzięcza swą nazwę zamieszkującym na tych terenach we wczesnym średniowieczu strzelcom książęcym, myśliwym, którzy w strzeleckich lasach polowali wraz z księciem na licznie występującą tu zwierzynę.

[madohora]

Baszta
W dobie średniowiecza, kiedy powstające miasto zostało obwarowane murami obronnymi, to obok kościoła parafialnego św. Wawrzyńca i obok ówczesnego cmentarza katolickiego, postawiono także basztę w celach obronnych - datowaną na XV wiek.
Dopiero na przełomie XVII i XVIII w. parafianie przebudowali basztę na dzwonnicę kościelną.
Baszta jest murowana z kamienia, w szczycie z cegły, otynkowana. U dołu w kształcie prostokąta; górne kondygnacje ośmioboczne, nieregularne. Samo wejście zamknięte jest łukiem koszowym, w którym umieszczono drzwi klepkowe. Dach dzwonnicy namiotowy, łamany, pokryty łupkiem.
Dzwonnica ulokowana po stronie wschodniej kościoła - zszarzała przez wieki - widziała wiele zniszczeń w naszym mieście. W jej cieniu oglądamy stare mury miasta.

[madohora]

W roku 1323 za panowania strzeleckiego księcia Alberta (syna księcia Bolesława I) miasto zostało umocnione. Zachowały się dokumenty, wystawione przez księcia Alberta w I połowie XIV w., a datowane na zamku strzeleckim. Na przykład dokument z 20.09.1342 r. nazywa księcia Alberta "panem Strzelec" (nos Albertus dei gratia dux Junior Opoliensis et dominus Strelicensis).

[madohora]

W latach 1562-1596 przystąpiono do odbudowy zrujnowanego zamku. Zdaniem J. J. Reichela niemieckiego historyka, J. von Redern (senior) dość solidnie odbudował zamek. Choć nie cały zamek odbudowano od fundamentów, lecz tylko jego prawe skrzydło (wjeżdżając od strony miasta). Natomiast starsze części, gdzie były umieszczone drewniane schody, zlecił odrestaurować. Strzelecka rada miejska zmuszona była pokryć wszelkie wydatki z tym związane, w szczególności koszt zakupu 40.000 sztuk cegieł. Zamek pokryto dachem gontowym (z drewna). We wnętrzu zamku wybudowano nową kuchnię, lecz już w nowej części przybudówki. W piwnicach magazynowano wino. Na parterze zamku znajdował się m.in. jeden pokój dla dam dworu, a na pierwszym piętrze skarbiec rodzinny. Prace ciesielskie w zamku wykonywał cieśla z kopalni w Tarnowskich Górach, prace murarskie - niejaki mistrz Tomasz, szyby natomiast wprawił mistrz Dawid z Opola.

[madohora]

[madohora]

[madohora]

Obok zamku znajduje się wzgórze (tzw. góra kasztanowa), powstała przy okazji tworzenia stawów. Ziemia z wybranych na stawy dołów utworzyła wzgórze. Setki robotników taczkami przewoziło ziemię, tworząc górę i stawy. Tzw. góra świątyni (współcześnie wzniesienie "trzech ławek"), powstała także w sposób sztuczny. Dziesiątki lat temu teren był tu równinny.

[madohora]

Strzelecki Park i dziś stanowi osobliwość botaniczną, historyczną i turystyczną. Jego rozmach i uroda czynią go atrakcją miasta i całej Ziemi Strzeleckiej.

[madohora]

[madohora]

Kościół pw. św. Barbary
Szczególne miejsce wśród zabytków sakralnych na terenie Strzelec zajmuje drewniany kościółek św. Barbary, ulokowany na cmentarzu katolickim i datowany na 1505 rok. Znajduje się przy rozwidleniu dróg do Opola i Krapkowic. Święta Barbara jako patronka budowli sakralnych była bardzo popularna w średniowieczu i cieszyła się wielką czcią nie tylko jako patronka górników, lecz także jako orędowniczka w godzinie śmierci.

[madohora]

Nad nawą ulokowana jest wieżyczka na sygnaturę w stylu barokowym, datowana po 1720 roku, z latarnią i baniastym hełmem. Chór muzyczny jest drewniany, wsparty na 2 kolumienkach. Na strychu znajdują się fragmenty ołtarzowe, pochodzące z I połowy XVII w. Ambona jest w stylu późnorenesansowym, z początku XVII w. Natomiast organy (uszkodzone) datowane są na przełomie XVII - XVIII wieku. Ściany kościoła są zbudowane z belek, ułożonych jedna na drugą. Spójność w narożnikach uzyskano nie przy pomocy gwoździ, lecz wzajemnie pasujących do siebie wyżłobień na końcach belek. Dach ma pokrycie gontowe, co jeszcze bardziej podnosi malowniczość wyglądu. Rzut nawy jest niemalże kwadratowy, a do wschodniej ściany przylega nieco węższe, z trzech stron zamknięte prezbiterium. Przed dziesiątkami laty na kalenicy (grzbiet dachu) usadowiony był jeździec w stylu barokowym. Kościółek nie posiada dzwonnicy. Nad belką główną, podobnie jak w kościołach średniowiecznych, wisi drewniany krzyż.
Kościół św. Barbary jest pomnikiem budownictwa sakralnego i wysokiej klasy zabytkiem.

[madohora]

W 1982 r. ówczesny proboszcz kościoła parafialnego św. Wawrzyńca - ks. prałat Jerzy Stellmann - przejmuje budowlę na rzecz społeczności katolickiej. Jego staraniem w latach 1982-85, dokonano całkowitego remontu kościoła, a dach pokryto blachą.