OPOLE

[madohora]

Do wojewódzkiego rejestru zabytków wpisane są:
kościół par. pw. św. Jerzego, barokowy z 1687 – XVII wieku, XIX w.
plebania, z XVII w., z połowy XVIII w.
zespół zamkowy, z XVI/XVII w., XVIII/XIX w.:
zamek, dawniej w rękach rodu Prószkowskich (Proskowski). Wybudowany w XVI wieku w stylu renesansowym, po zniszczeniach w XVIII wieku przebudowany w stylu barokowym
park
dom, ul. Korfantego 1, z końca XVIII w.
dom, ul. Zawadzkiego 36, z XVIII w., XX w.
W Prószków - Pomologii
zajazd, ul. Opolska 9, z początku XX w.
park – arboretum.
inne zabytki:
budynek dawnego browaru z 1870 r., przy ulicy Zamkowej
dawny kościół ewangelicki z 1866 r.
kapliczka św. Nepomucena z 1877 r.
stary cmentarz niemiecki z nagrobkami z XVIII–XX wieku.

[madohora]

Składa się z prostokątnej, trzyprzęsłowej nawy sklepionej kolebką z lunetami, z węższym prezbiterium sklepioną żaglaście, z przylegającą od północy zakrystią. Od północy do nawy przylega kaplica z emporą, od południa kruchta z lożą kolatorską na piętrze. Od zachodu, w obrysie korpusu, wieża na planie kwadratu, wyżej ośmioboczna, z baniastym hełmem. Z końca XVII wieku pochodzi dekoracja malarska i stiukowa sklepień (częściowo przemalowana w XIX i XX wieku) – w nawie trzy plafony ze scenami Koronacji Maryi, Opłakiwaniem i Ofiarowaniem w Świątyni, nad tęczą podwójny kartusz z herbami rodów von Dietrichstein i von Aichelberg, w prezbiterium anioły, kartusze z Duchem Świętym i ewangelistami. Barokowe jest również wyposażenie wnętrza - architektoniczny ołtarz główny z obrazem Trójcy Świętej i św. Jerzego oraz rzeźbami św. Zygmunta i św. Floriana, dwa ołtarze boczne, ołtarz w kaplicy, ambona z rzeźbami Ojców Kościoła na baldachimie, chrzcielnica (z rokokową pokrywą), dodatkowo bogata, snycerska obudowa loży kolatorskiej. Figury w nawie pochodzą z końca XVII wieku (św. Piotr i św. Paweł) oraz połowy XVIII wieku (święci: Jan Nepomucen, Ignacy Loyola, Feliks z Cantalicio, Franciszek)

[madohora]

[madohora]

Kryzys gospodarczy po I wojnie światowej spowodował upadek browaru w Prószkowie - w 1918 Alfred Krombholz zakład sprzedał browarowi w Opolu, który jednak dwa lata później zdecydował o jego zamknięciu. W budynkach browaru powstał Dom Opieki Społecznej

[madohora]

Inne ozdobne elementy to barokowe dekoracje wnętrz (m.in. w kaplicy), na dziedzińcu sześcioboczna fontanna z XVIII w., na elewacjach zewnętrznych fragmenty renesansowych sgraffit (odkrytych w 1934 roku)[5]. Wokół zamku park krajobrazowy z przełomu XVIII i XIX wieku oraz relikty umocnień (m.in. basteja od strony ul. Młyńskiej). Nad portalem i oknami pierwszego piętra znajdują się kartusze zawierające herby Jerzego Krzysztofa II Proskowskiego (von Proskau, zm. 1701) i jego żony Marii von Thurn-Valsassina-Como-Vercelli (zm. 1687)

[madohora]

Pomologia – część miasta, a zarazem historyczna dzielnica niespełna 3-tysięcznego miasta Prószków w woj. opolskim. Sam termin "pomologia" dotyczy działu nauk rolniczych, a dokładnie dział sadownictwa zajmujący się morfologią (w tym genealogią) drzew i krzewów owocowych. Miasto Prószków ma bardzo bogatą historię, a początki jego powstania datuje się na połowę XIII wieku.

[madohora]

J. Warszewicz był wielkim podróżnikiem. Był także odkrywcą nowych gatunków roślin, które przywiózł do Europy. Po świetności Państwowego Technikum Ogrodniczego, które było kontynuacją działalności tego ośrodka ogrodnictwa do dziś pozostały szklarnie i część budynków gospodarczych. Jeszcze w latach osiemdziesiątych uprawiano tutaj na szeroką skalę sady owocowe i szkółkarstwo, funkcjonowała przetwórnia warzyw i owoców oraz chlewnia.

[madohora]

W XII wieku wydzielanie majątku czy kompleksu majątków z ogólnej jurysdykcji wymagało nie tylko udzielenia przywilejów (tutaj wystarczało właściwie ogłoszenie na wiecu książęcej decyzji), ale wyraźnego określenia obszaru objętego immunitetem. Było to tym bardziej konieczne, że wydzielony majątek, a zwłaszcza obszar przeznaczony dopiero do skolonizowania, należało wyodrębnić ze struktury opolnej; z „książęcych” terenów leśnych korzystała bowiem ludność określonych opoli, roszcząc sobie do nich uświęcone dawną tradycją prawa. Na miejsce skomplikowanych powiązań i roszczeń pojawiła się granica linearna, wyodrębniająca objęty immunitetem obszar

[madohora]

Pierwsze wzmianka o wsi pochodzi z 1295. Wiadomo, że mieszkańcy płacili wówczas dziesięcinę (zboże) dla kościoła w Chrząszczycach, gdyż miejscowość należała do tamtejszej parafii. Nazwa miejscowości najprawdopodobniej pochodzi od śląskich słów ochodza lub ochoza – oznaczały one miejsce, które należy obejść. Według innej teorii określano tak również osady, których granice ustalano przez wspólny obchód z sąsiadami. W dokumentach pojawiały się również nazwy Ochoze i Ochoc, a w Liber fundationis episcopatus Vratislaviensis (około 1300) nazwa Ochoss.

[madohora]

Do wojewódzkiego rejestru zabytków wpisany jest:
kościół par. pw. św. Marcina, drewniany, z 1702 r., przeniesiony do wsi z Komprachcic w 1941 r.,
inne zabytki:
pomnik mieszkańców poległych podczas I wojny światowej
liczne domy mieszkalne z przełomu XIX i XX wieku.

[madohora]

Na wyposażenie kościoła składa się wiele cennych obiektów. Na belce tęczowej znajduje się krucyfiks z XVI wieku, pomiędzy rzeźbami świętych Piotra i Pawła z XVII wieku (być obiekty te wchodziły w skład wyposażenia poprzedniego kościoła). Główny ołtarz jest barokowy i powstał równolegle ze wzniesieniem obecnej budowli. W części środkowej umieszczono rzeźbę patrona kościoła - św. Marcina, a po bokach świętych Grzegorza i Mikołaja. Na arkadach bocznych bramek znajdują się rzeźby Jana Nepomucena oraz świętego Floriana. Z tego samego okresu pochodzi ambona i chrzcielnica oraz ołtarz boczny św. Józefa; ołtarz Matki Boskiej Nieustającej Pomocy pochodzi z połowy XVIII wieku. W zakrystii znajduje się też barokowa szafka na oleje.[4] Na wyposażeniu kościoła były też stacji drogi krzyżowej z XVIII wieku oraz rzeźba Chrystusa Zmartwychwstałego, obecnie znajdują się w Muzeum Diecezjalnym w Opolu. W przeszłości w kościele znajdował się także obraz wotywny z 1680, przedstawiający panoramę Opola. W kruchcie pod wieżą wisi obraz z okresu przeniesienia kościoła z Komprachcic, ze św. Marcinem ofiarującym płaszcz biedakowi, i panoramą Ochódz od południa. Pod nim znajduje się kartusz z tekstem: Na większą chwałę Bożą, | najświętszej Maryi Panny i swiętego Marcina Biskupa Patrona, zbudowany jest ten Kościół roku Pańskiego 1702 | dołożeniem się wielebnego pana Thomasza Kalyty III Faraża tuteyszego, urodzónego w Gorzowie na Śląsku. | Poświęcany jest 29 Moja roku Pańskiego 1703 przez przewielebnego Jego mość Pana Jerzego Stiblowski | de Kowalewic, Dziekana Oppolskiego i commisarza Biskupskiego. Ołtarz odnowiony 1850. Obiektem związanym z tą świątynią, który pozostał w nowym kościele w Komprachcicach, jest obraz św. Tekli z XVIII wieku.

[madohora]

KOŚCIÓŁ ŚWIĘTEGO MARCINA - www.polskaniezwykla.pl

[madohora]

[madohora]

BIBLIOTEKA UNIWERSYTETU OPOLSKIEGO

[madohora]

WOJEWÓDZKA BIBLIOTEKA PUBLICZNA

[madohora]

[madohora]

Podczas działań wojennych został zniszczony. W roku 1952 zawiązuje się Komitet Odbudowy Zwierzyńca zakończona ponownym otwarciem ogrodu zoologicznego w lipcu 1953 roku – obecnie drugiego pod względem wielkości na Górnym Śląsku (po chorzowskim zoo, otwartym w 1954). W roku 1980 do Zoo przyłączono nowe tereny, dzięki czemu miał on 19 ha powierzchni[8]. Powódź tysiąclecia w 1997 zniszczyła ZOO w bardzo dużym stopniu. Od 1998 roku rozpoczęto powolną odbudowę, która trwa do dzisiaj. Większość budynków na terenie zoo została wybudowana w XXI w. (pawilon żyraf w 2002, basen uchatek w 2007), co czyni opolskie zoo jednym z najnowocześniejszych w Polsce.

[madohora]

Ogród wpisano do Europejskiego Stowarzyszenia Ogrodów Zoologicznych, skupiającego także 10 innych największych ogrodów, spełniających normy i wymogi EAZA – w Poznaniu, Toruniu, Płocku, Warszawie, Łodzi, Gdańsku, Wrocławiu, Krakowie, Chorzowie i Zamościu.
Przy opolskim Zoo działa Towarzystwo Przyjaciół Opolskiego Zoo.

[madohora]

W 1996 roku powstała nowa koncepcja modernizacji ZOO, w myśl której zwierzęta z danych kontynentów mają być eksponowane na jednym obszarze ogrodu, w tak zwanych krainach zoogeograficznych.

[madohora]

Ostrówek (niem. Ostrowek) – część miasta Opole położona na północnym cyplu wyspy Pasieki, ujęta ramionami szerszej Odry od zachodu i węższej Młynówki od wschodu. Również nazwa znajdującej się tam ulicy.

[madohora]

Według spisu z 1816 r. zabudowany był jedynie przez 8 domów mieszkalnych. Najstarszy zachowany plan tej części miasta, położonej wówczas pomiędzy Mostem Odrzańskim i Mostem Zamkowym, pochodzi z 1832 r. W latach 1823–1824 został zbudowany nowy most, łączący Opole z Ostrówkiem od strony dzisiejszej ulicy Katedralnej, a w latach 1840–1842 r. przedłużony na Zaodrze jako tzw. Most Stulecia

[madohora]

CENTRALNE MUZEUM JEŃCÓW WOJENNYCH

[madohora]

W 1964 r. przez Joannę Kłopocką opracowany został projekt przyszłego muzeum, według którego do Bierkowic sprowadzonych miało zostać około siedemdziesiąt różnej wielkości i przeznaczenia obiektów, a całość ma obrazować układ tradycyjnej wsi. W kolejnych latach przeznaczony pod budowę obszar został ogrodzony, a na jego teren trafiło pierwszych sześć rozebranych obiektów. Dyrektorem muzeum był w tym okresie jego twórca, Stanisław Bronicz. W 1965 r. podjął on jednak decyzję o rezygnacji ze swojego stanowiska, a nowym zarządcą został Józef Kowalewski. W tym samym roku dyrekcja skansenu została przeniesiona do Bierkowic, co spowodowało intensywny rozwój nowo powstającej atrakcji

[madohora]

W kolejnych latach na terenie skansenu powstały między innymi: chałupa z Nowych Karmonek, chałupa z Wichrowa, kuźnia z Ziemiełowic oraz wiatrak z Grotowic. W 1979 r. na sztucznym wzgórzu rozpoczęto odbudowę drugiego z wiatraków, tym razem z Dobrzenia Wielkiego. Rok później powstała chałupa ze Sternalic, a w 1989 r. piec do wypieku chleba z Rudziczki. Obecnie w muzeum istnieje 49 obiektów. W 2009 r. ruszyła rekonstrukcja zagrody raciborsko-kozielskiej (w okresie powstawania muzeum Racibórz znajdował się na terenie województwa opolskiego), ostatniej z planowanych w pierwszym okresie działalności placówki. W celu zwiększenia autentyczności skansenu, w ostatnim dwudziestoleciu stworzono liczne rekonstrukcje gołębników, psich bud, uli, a także stworzono barwne kwietniki z licznymi odmianami ziół. Ponadto, w 2000 r. wzniesiono drewniane ogrodzenie wokół kościoła z Gręboszowa oraz stworzono krzyże, służące obecnie za atrapy grobów. W 2003 r. w północnej części obszaru powstały dwie wiaty, prezentujące stare maszyny rolnicze. W 2008 r. wzniesiono natomiast budynek administracyjny z nowoczesnym wnętrzem, przypominającym jednak z zewnątrz stodołę.

[madohora]

W okolicy ołtarza znajduje się rzeźba św. Jana Nepomucena z XVIII w. oraz loża kolatorska z XIX w., w której zasiadał opiekun i dobroczyńca kościoła. Na zachodniej ścianie świątyni umieszczono liczne epitafia chłopskie z przełomu XVIII i XIX w., poświęcone przedwcześnie zmarłym dzieciom, pochodzące z Ligoty Górnej koło Kluczborka. Całości dopełniają olejne obrazy, na których ukazana jest na przykład św. Katarzyna