Historia WSM Mokotów

[lipiec1977]

Szukałem info na innych forach ale tam nie wiedzą... :-)

Czy ktoś wie coś więcej o historii mokotowskiego osiedla WSM - okolice ul.
Dąbrowskiego. Szukam info na temat architektów, projektantów, archiwalnych
planów, zdjęć etc., słowem wszystkiego :-).

Z tego co wiem osiedle to budowane było w okresie 1947−1952, projektował
Zasław Malicki, Mikołaj Soroka, Stefan Tworkowski z zespołem.

z góry dzieki za wszelkie info!

[sqh]

Kamień węgielny poświęcono (!) 9 IV 1948. Pierwsi lokatorzy sprowadzili się już
na Boże Narodzenie. Przewidziane na 10000 osób. Początkowo miało to być niemal
samowystarczalne miasto w mieście, ze sklepami, przychodniami, placówkami
oświatowymi i kulturalnymi, pocztą, komisariatem MO, itd. Wkrótce plan ten
znacznie zredukowano, by następnie dogęścić osiedle budynkami mieszkalnymi,
których w sumie powstało ponad 40. Budowę ukończono w 1950. Dodatkowo, w
połowie lat '60, na rogu Madalińskiego i ówczesnej Komarowa powstało
miniosiedle SM "Politechnika", wg projektu W. Skolimowskiego.

Skrót z: Lech Chmielewski "Przewodnik Warszawski - Gawęda o Nowej Warszawie",
Warszawa 1987; tekst i fotka na s. 61-62, planik w załącznikach.

[miau25]

mnie też ten temat bardzo interesuje, moze ktos ma wiecej informacji
zauwazyłam, ze na temat mokotowskiego wsm-u jest bardzo mało informacji w
przeciwienstwie np. do żoliborskiego, moze dlatego, ze ten mokotowski to ten
już "komunistyczny" a żoliborski to ten jeszcze "przedwojenny"? :-)

[mefracko]

Ten żoliborski WSM był poligonem doswiadczalnym dla wielu spoldzielni w
przedwojennej Polsce. I stad wiele informacji, zdjec, publikacji na jego temat.
Sam uleglem tej fascynacji, moze nie tyle samym WSM ile calym przedwojennym
Zoliborzem. Zapraszam na www.zoliborz-bielany.pl.

A teraz WSM Mokotowski. Moim zdaniem nie chodzi o to ze to "komunistyczny" ile
to, ze po wojnie było to jedno z wielu osiedli mieszkaniowych. Architektura jaka
jest kazdy widzi, z zadnych odkrywczych pomyslow przy budowie osiedla nie
skorzystano, budowanie wedlug ustalonych normatywow,zalecen.

Jezeli chcesz sobie poczytac o mokotowskim WSM, relacje z placow budow, to
goraco polecam stare roczniki "Stolicy" z lat 40 i 50. Znajdziesz tam wiele
informacji, planow i zdjec z placu budowy. Zapewne w czytelni na Koszykach sa
pelne roczniki "Stolicy" , innym miejscem godnym polecenia jest antykwariat w
Al. Ujazdowskich.
Pozdrawiam
Tomek

[horpyna4]

Pewną ciekawostką z tamtego okresu jest to, że budynki na osiedlu WSM Mokotów
były od razu tynkowane. Budynki kwaterunkowe przez oszczędność pozostawiano w
gołej cegle na wiele lat. I tak sąsiadowały z sobą przez ulicę te "lepsze"
spółdzielcze i te "gorsze" kwaterunkowe.

[mefracko]

Zebrałem kilka podstawowych informacji na temat mokotowskiego WSM.

Mokotowskie osiedla WSM było pierwszym wybudowanym od podstaw w powojennej
Warszawie. Prace projektowe rozpoczęły się w 1947 roku, a już na początku 1948
rozpoczęto prace przygotowawcze związane z budową osiedla. Powierzchnia całego
tereny wynosi 33,8ha. Osiedle pierwotnie projektowane było na 8 000-8 700
mieszkańców, lecz po zmianach norm mieszkaniowych w pierwszej połowie lat 50
zamieszkało tam ponad 11 000 osób. Budowa pierwszego budynku rozpoczęła się 28
marca 1948 roku, a ukończono 21 grudnia 1948. Wszelkie prace budowlane przy
budowie osiedla wykonywało Społeczne Przedsiębiorstwo Budowlane (SPB).

WSM dostał do zabudowy teren ograniczony ulicami: Al. Niepodległości,
Racławicka, Wołoska, Madalińskiego. Skład zespołu projektowego zmieniał się
podczas prac, ale udało mi się ustalić kilka nazwisk. Autorami koncepcji byli
Zasław .Malicki i Stefan Tworkowski, projektantami byli B. Eibel, Z. Filipow,
Z. Garlińska, z. Gurtzman, B. Karczewski, K. Szeronos, J. Nowicki, M.
Szymanowski. W okresie późniejszym do składy zespołu doszli D. Nowak, M. Nowak
i J.Cierpiński.
W pierwszej kolejności nie został zabudowany teren na południe od ulicy
Madalińskiego do dzisiejszej Balladyny i Różyckiego, oraz między ulicami
Wiktorska i Racławicką. Te tereny zostały zabudowane dopiero w połowie lat 50.

Teren osiedla został podzielony na 4 ćwiartki. Osiami komunikacji osiedlowej są
ulice Dąbrowskiego i Łowicka. W pierwszej ćwiartce (Al. Niepodległości,
Dąbrowskiego, Łowicka, Różyckiego) wybudowano kolonie od I do III, w drugiej
ćwiartce (Łowicka, Dąbrowskiego, Wołoska, Madalińskiego) wybudowano kolonie od
IV do VI, w trzeciej (Al. Niepodległości, Wiktorska, Łowicka, Dąbrowskiego)
kolonie VII do IX i ostatniej (Łowicka, Wiktorska, Wołoska, Dąbrowskiego)
kolonie X do XII.
To tyle aby nie zanudzać.
Pozdrawiam
Tomek

[horpyna4]

Tylko, że w tej ostatniej ćwiartce nie było chyba za dużo bloków WSM, o ile
w ogóle były. Były tam głównie budynki kwaterunkowe, w tym wojskowe.

[mefracko]

Zgadza się, moja pomyłka. Podane informacje zaczerpnąłem z publikacji z
przełomu lat 40/50, kiedy to cały teren miał należeć do WSM i być przez nią
administrowany. Poszperałem w późniejszych materiałach i doczytałem się, że do
WSM należała I i II ćwiartka wraz ze wszystkimi budynkami tam się znajdującymi
oraz część III ćwiartki. Nie wiem jeszcze które budynki należały do WSM, a
które nie. Część III i cała IV ćwiartka należała i była administrowana przez
Ministerstwo Obrony Narodowej i Centralny Zarząd Nieruchomości – budynki
komunalne.

Tomek

[horpyna4]

Teraz już nie wszystko pamiętam, ale, jak napisałam wcześniej, budynki WSM były
tynkowane od razu po wybudowaniu, a kwaterunkowe dużo póżniej. Stąd na domach
kwaterunkowych pojawiły się bardziej barwne tynki, na przykład ciemny róż z
białymi fragmentami przy oknach. Spółdzielcze były na ogół jednorodnie kremowe,
a niektóre chyba jasnoszare.

[lipiec1977]

widzę, że wątek wrócił do świata żywych :-)

dziekuję za informację i prosze o więcej
czy można prosić o źródła?

a może ktoś ma jakieś fotki z lat 40/50/60?

ja znalazłem coś takiego z lotu ptaka:

www.mokotow.republika.pl/stare_zdjecia/05.jpg
ten najdłuższy to mój blok :-)

[horpyna4]

Z którego roku jest to zdjęcie? Czy ten bałagan na północ od Łowickiej jest
związany z budową "wieżowca", który tu już stoi, ale wygląda na "nieużywany"?
I pięknie widać nieboszczkę kotłownię.

[lipiec1977]

Autor strony www.mokotow.republika.pl/index.html Grzegorz Gajewski podaje, że z
lat 60.

[horpyna4]

To by się zgadzało. Widać też budynek pralni, a na początku była tam chyba
również łaźnia miejska. No i autobus 125 stoi na pętli.

[mefracko]

Tak długo to on nie był w zaświatch. Toć to on ze stycznia. Zbieram materiały ,
aby odpowiedzieć na pytanie zadane w listopadzie. To będzie powrót z zaświatów.

Trochę potrwa przegrzebanie moich zasobów, ale z budowy mokotowskiego WSM mogę
mieć około 50 zdjęć.
Tomek

[lipiec1977]

Czy jest szansa na udostępnienie tych 50 zdjęć w sieci?

[mefracko]

To trochę potrwa. A to z kilku powodów. Zajęty jestem własną stroną
www.zoliborz-bielany.pl, a materiały o mokotowskim WSM trzeba zeskanować,
obrobić, zidentyfikować w terenie,opisać a potem można wrzucać do sieci.

Tomek

[miau25]

Czekamy zatem z niecierpliwością!!

[horpyna4]

Mefracko, zidentyfikowałam już sporo zdjęć z budowy WSM Mokotów, ale muszę jakoś
uporządkować numery budynków (na miejscu). Problem w tym, że w ostatnich latach
nastąpiła zmiana numerów. Dawniej budynki po parzystej stronie Dąbrowskiego
miały numer 92/100. Teraz uporządkowano to nieco i pojawiły się różne numery
w większej ilości, chociaż często i tak z dodatkiem litery. Na przykład na
zdjęciu 26/28 są domy o aktualnych numerach 82B, 82C i 82D. Zdjęcie 4/28
przedstawia to samo miejsce, ale z większej odległości. Budynek 82B jest tu
drugi (widać tę samą jasną zasłonę na II piętrze), a z 82D widać tylko szczyt
po prawej stronie zdjęcia.
Zdjęcia 2/28 i 13/28 to okolice skrzyżowania J. Dąbrowskiego i Łowickiej. Dość
charakterystycznym obiektem na nich jest stary dom, obecnie Łowicka 21A. Na I
piętrze jest tam siedem pionowych okien. Zdjęcie 2/28 jest robione ze strony
nieparzystej Dąbrowskiego, między Łowicką i Wołoską. Natomiast 13/28 też z
nieparzystej, ale ze wschodniej strony Łowickiej. W prawym górnym rogu widać
kawałek budynku Łowicka 10 (dawniej oczywiście Dąbrowskiego 92/100). Na lewo od
tego domu widać długi, płaski budynek pralni, zaznaczony na planie 7/28. Jeszcze
istnieje (budynek, nie pralnia), ale dogorywa.
Następną ciekawostką jest to, że na planie nie zaznaczono kilku starych domów.
Widać je na zdjęciach, prawdopodobnie miały być wyburzone, ale przetrwały.
Na razie kończę, reszta innym razem.

[mefracko]

Jestem pod wrażeniem. M
yślę, że w przeciągu tygodnia, max.dwóch wrzucę kolejną partię zdjęć.

Tomek

[horpyna4]

Ciąg dalszy identyfikacji zdjęć z budowy osiedla WSM Mokotów.
Bardzo ciekawe jest zdjęcie 21/28. Przedstawia ono budynek widoczny na zdjęciu
4/28 (z lewej strony na pierwszym planie), ale jeszcze przed otynkowaniem. Widać
wyraźnie, że do budowy użyto cegły rozbiórkowej. Dlatego ściana jest taka pstra.
Z lewej strony w głębi widoczny komin kotłowni ze zdjęcia 9/28.
Na zdjęciu 22/28 widać budynki: na pierwszym planie ul. Balladyny 1C, równoległy
do niego z lewej (z ocienioną ścianą) Balladyny 1D (przypominam, że kiedyś miały
zupełnie inne adresy); głębiej długi budynek to J. Dąbrowskiego 116A. Za nim z
prawej widać fragment domu Wołoska 80A, a jeszcze głębiej sterczy zza nich
szpital na Wołoskiej z lewym skrzydłem chyba jeszcze obstawionym rusztowaniami.
Na lewo dość wysoki budynek ze spadzistym dachem, to stary dom Wołoska 74. Drugi
stojący bardziej w prawo, na rogu Dąbrowskiego i Wołoskiej został całkowicie
zasłonięty na zdjęciu przez długi budynek J. Dąbrowskiego 116A.
Zdjęcia 3/28, 23/28 i 27/28 przedstawiają jedno podwórko, ale w różnych
ujęciach. Na zdjęciu 27/28 widać budynek z wykuszami ul. Wołoska 80A, w głębi
Wołoska 82A, a po prawej mały fragment J. Dąbrowskiego 116A. Zdjęcie 3/28 jest
bardziej "z bliska": po prawej budynek J. Dąbrowskiego 116A, po lewej Wołoska
82A. Zdjęcie 23/28 zostało wykonane z prześwitu w budynku Wołoska 82A, ale w
przeciwną stronę, na południe. Widać galeriowiec J. Dąbrowskiego 118, z lewej
mały fragment J. Dąbrowskiego 116A, a między nimi stojący po drugiej stronie
ulicy galeriowiec J. Dąbrowskiego 81 ze sklepami na parterze.
Równoległy, ale dalej od ulicy, budynek J. Dąbrowskiego 81A widać na zdjęciu
28/28.
Na razie wystarczy, dodam tylko, że szkoła podstawowa na zdjęciu 25/28 to szkoła
TPD nr 16. Ale o szkołach może innym razem.

[horpyna4]

O szkołach na osiedlu WSM Mokotów.
Jak już pisałam, na zdjęciu 25/28 widać budynek szkoły TPD nr 16. Podpisane
jest, że to szkoła przy Racławickiej, ale od strony Racłwickiej tylko zrobiono
zdjęcie. Szkoła była przy ulicy Wiktorskiej.
Osiedle WSM miało wtedy trzy szkoły TPD. Przy Wiktorskiej blisko Al.
Niepodległości były dwie siedmioklasowe szkoły podstawowe. TPD 15 miała chyba
wtedy adres Wiktorska 71, a TPD 16 - Wiktorska 73/75. Szkoły były w dwóch
równoległych budynkach połączonych ze sobą wspólną salą gimnastyczną. Po roku
1956 szkoły przeszły spod skrzydeł TPD pod Ministerstwo Oświaty, w związku z
czym nastąpiła zmiana numerów na 69 i 191. W szkole nr 191 (budynek ze zdjęcia)
była również szkoła muzyczna nr 4, chyba wtedy działała popołudniami.
Po latach szkoła 191 znikła z ulicy Wiktorskiej, a pojawiła się na Służewcu.
Budynek ze zdjęcia stał się w całości Szkołą Muzyczną nr 4 im. Karola
Kurpińskiego, a podstawówka nr 69 otrzymała imię Teodora Duracza. Po jakimś
czasie zburzono stare, nieduże domy na wschód od szkoły nr 69, wybudowano
apartamentowce i zmieniono adresy. W tej chwili adres szkoły jest inny, nie
pamiętam dokładnie, ale jest to tylko niewielkie przesunięcie "korygujące".
Trzecia szkoła TPD była bliżej Wołoskiej, bodajże przy Wiktorskiej 99. Nosiła
numer 3 i była "jedenastolatką", czyli podstawówka i liceum razem. Później
otrzymała numer 28 i imię Jana Kochanowskiego. W roku 1957 zaprzestano
przyjmowania do klas pierwszych, żeby podstawówka stopniowo znikała i pozostało
samo liceum. W tym czasie słynny wyż demograficzny zaczął wkraczać w wiek
szkolny. Efektem było koszmarne zagęszczenie w pozostałych podstawówkach na
Wiktorskiej. Trudno to sobie wyobrazić, ale w pierwszej klasie liczba uczniów
potrafiła przekroczyć 70 i siedzieli po troje w dwuosobowych ławkach.

[vvojtek.k]

horpyna4 napisała:
> Trzecia szkoła TPD była bliżej Wołoskiej, bodajże przy Wiktorskiej 99. Nosiła
> numer 3 i była "jedenastolatką", czyli podstawówka i liceum razem. Później
> otrzymała numer 28 i imię Jana Kochanowskiego. W roku 1957 zaprzestano
> przyjmowania do klas pierwszych, żeby podstawówka stopniowo znikała i pozostało
> samo liceum

taki też był prawdopodobny początek dla tej szkoły
z tym samym numerem 28 na Pradze-pólnoc Namysłowska/ Ratuszowa
w budowanym tam osiedlu PragaII z architekturą podobną do złudzenia
podobną do tej z Mokotowa i Placu Konstytucji.
Szkoła mieściła się w budynku takim jak na Tynieckiej lub Polnej
i ok 73/74 nadano jej imię J.Kochanowskiego póżniej przeniesionej na Bródno

[mariamer]

CZESC!!

Chyba jestesmy sąsiadami, bo właśnie się wprowadzamy do "jamnika". Miło mi.
Mniemam ze zdjęcia, że to Dąbrowskiego 71? od 19,03,2006 będziemy pod
mieszkania 36.

Pozdrawiam i tez szukam materiałów o historii osiedla.

Marysia.

[lipiec1977]

Hej,

chodzi o www.mokotow.republika.pl/stare_zdjecia/05.jpg ?

tak to nr 71, jaminik - podoba mi się to określenie :-)

witam, witam sąsiadkę, ja też jestem jeszcze świeżym mieszkańcem - wprowadziłem
się 10 stycznia po 2 miesięcznym remoncie 50-letnich murów :->

polecam wątek 'zdjecia wsm mokotów', jest tam np. takie:
mokotow.fajnafotka.pl/?linkedUserPageUID=16934&16883_contentUID=247770
widać nasz blok :-)

mefracko dzieki za zamieszczone zdjęcia i prosimy o więcej!

[mariamer]

Hej! Dzięki za linka do fotek! zapraszam na kawę do mieszkania nr 36.
Pozdrawiam serdecznie

Marysia

[lipiec1977]

dzięki za zaproszenie :-)

tymczasem zapraszam na forum naszej wspólnoty

adres łatwy do zapamietania :-)

www.starymokotów.pl

dopiero wystartowało ale mam nadzieję, że niedługo zapełni się wpisami...
jesli mozesz daj znać sąsiadom!

(ciekawe ile w naszym zabytkowym bloku jest użytkowników internetu)

[mariamer]

Dzieki, bylam tam. Fajnie, ze cos takiego jest!
Najbardziej martwi mnie wandalizm w naszym budynku. Co zrobią nowego to
niszczą. No i śmietnik. Na zebraniu wspólnoty był poddany temat pod dyskusje -
mają nam przedstawić ofertę co zrobić (np podniesienie posadzki, aby móc tam
szlauchem umyc te siki i kupy ludzkie) Ale pod rozwage trzeba wziąć zabudowę
częściową bramy i tam śmietnik wentylowany w pomieszczeniu. Obecna lokalizacja
nie spełnia wymaganej odległości (10 m) od okien. No i podrodze tam wszyskim
okolicznym, którzy nam podrzucają bomby.

Pozdrawiam i do zobaczenia!
(Kręcę się tam często z dwójką chłopców 4 lata i półtora)

[lipiec1977]

Hej,

Czy możesz o tej i o innych sprawach poruszanych na zebraniu napisać na forum
wspólnoty?

z góry dzieki!

pozdr

[mariamer]

OK, Jasne! Przepraszam.

Czy w bibliotece wydziału architektuty w Warszawie ktoś szukał materiałów o
osiedlu?

[lipiec1977]

ja w weekend postaram się wybrać na Koszykową, pogrzebać w starych numerach
Stolicy z lat 48-55, ale ta biblioteka wydziału architektury to może być bardzo
ciekawy trop

co do zebrania wspolnoty: wiele osob na nim nie było i nie wiedzą tak naprawdę
co tam szczegółowo było ustalone - dlatego taka relacja b a r d z o się przyda

[miau25]

Słyszałem, że mokotowskie osiedle WSM było budowane przez więźniów (może
jeńców? - ale to chyba mało prawdopodobne).

Czy ktoś coś wie więcej na ten temat?

pozdrawiam/

[horpyna4]

A czy ktoś ma może zdjęcie nieistniejącej już świetlicy TKKF? W miejscu, gdzie
stoi obecnie względnie nowy budynek mieszkalny pod adresem J. Dąbrowskiego 116,
było boisko. Za nim była właśnie ta świetlica. Obecnie jedynym chyba śladem jej
istnienia jest obłażący ekran na szczycie sąsiedniego budynku, bo było tam w
początkowym okresie kino "pod chmurką", a projektor był ustawiany w oknie
świetlicy. Później świetlica dorobiła się telewizora, jednego z tych pierwszych.
Dzieciaki z osiedla zlatywały się, żeby oglądać "Myszkę Miki", czy "Znak Zorro".
Były tam również różne zajęcia, m.in. plastyka. Chyba też stół do ping-ponga.
Młodzież nie chuliganiła się, bo wyżywała się na boisku (w zimie robiono tam
lodowisko). Nad wszystkim czuwał zresztą kierownik, przemiły starszy, siwy pan.
Podobno przed wojną był członkiem Towarzystwa Gimnastycznego "Sokół", a porządku
na boisku i lodowisku pilnował osobiście. Po lodowisku zresztą jeździł na
łyżwach, dzięki czemu miał na wszystko oko z bliska.
Świetlica skończyła się po wybudowaniu Domu Kultury przy Łowickiej, ale to już
nie było to.

[remigiusz.stopa]

up - bo temat mnie równierz interesuje
pozdrawiam/remek

[Gość: Floks11]

Dzień dobry. Ciekawe czy ktoś to jeszcze zagląda? Poszukuję budynku przychodni, która mieściła się na Dąbrowskiego 92/104. Taki adres jest na pieczątce w mojej książeczce zdrowia. Uczęszczałam tam jako dziecko do pediatry i na szczepienia. Niestety nie jestem w stanie zlokalizować tego budynku na aktualnych mapach. Nie udało mi się również spacerkiem w terenie.. Może ktoś coś pamięta? Czy może jest to ten budynek, w którym obecnie mieści się przedszkole?

[horpyna4]

Uuuu... to z Ciebie też taki dinozaur, jak i ze mnie. Niewykluczone, że się znamy, przynajmniej z widzenia.

Przed wybudowaniem domów Dąbrowskiego 75 A i 75 B (przeniesiono do nich placówki medyczne) przychodnia zajmowała część parteru budynku mieszkalnego przy pętli autobusu 125 (pamiętasz, gdzie była ta pętla?). Teraz może on mieć adres Łowicka 10, ale nie jestem pewna, bo od dawna nie byłam w tamtych okolicach.