Ralph Vaughan Williams

[apfelbaum]

Właśnie zasiadłem do komputera i pomyślałem, że może byłoby warto odświeżyć
znajomość z RVW, w Polsce ignorowanym, nieznanym, pomijanym. A szkoda.
Przed chwilą zakręciła mi się łezka po Piątej, teraz zaintrygowany słucham
dziewiątej, wspaniałe to dzieła, jakże angielskie przy tym, wiem -
stylistycznie konserwatywne. ale głębokie i szczere.
50 lat temu Ralph VW stwierdził, że IX symfonia Beetovena to typowe dzieło
głuchego kompozytora, miał wtedy 85 lat. I był już prawie zupełnie głuchy.
Wtedy uznano to za bezczelność, ale teraz rozumiem. To nie był objaw
megalomanii, lecz trzeźwe spojrzenie twórcy zewnętrznie skazanego na
zapatrzenie w świat wewnętrzny.
apf

[stary71]

Piękne dzięki za V i IX RVW!!! Nie wiedziałem, że Naxos to nagrał.
A tak w ogóle, to mój romans z RVW zaczął się niemal zaraz po studiach, gdy
trafiłem na 7 lat do PWM-u. Nauczyłem się tam niemało, ale najwiekszą
przyjemność sprawiało mi przesiadywanie w czytelni, gdzie - pardon! -
rozprawiczałem książki stojące od lat na półkach, dotąd nietknięte. Na pierwszy
ogień poszły monografie Sibeliusa... bo z pierwszych wspólnych wakacji
wróciliśmy z żoną z cudownym kompletem symfonii pod Rozdiestwienskim i
zachłystywaliśmy się nimi. Nikt u nas nie miał o nich pojęcia, nie było się
kogo spytać, choćby dla porównania opinii, odczuć, To znaczy - znał je trochę
prof. Schaeffer i właśnie jego spytałem o RVW. Powiedział wtedy, ze to takie
podobne do Sibeliusa - i kółko się zamknęło było. W czytelni PWM-u odkryłem 2
wielkie monografie i piękny album ze zdjeciami w sepii. Ale wiele czasu minęło,
zanim coś usłyszałem, chyba w BJ, dokąd prezeprowadzono płyty z likwidowanej
czytelni konsulatu brytyjskiego, No i wraz z moim przyjacielem Z.Z., wielkim
znawcą symfoniki, kompozytorem i dyrygentem, zachorowaliśmy na Holsta, na RWV.
On zresztą napisał świetne hasło o Holście w Encyklopedii PWM. Było to doprawdy
dawno. I dopiero po kilku latach, kiedy poznałem Apfelbauma, o którym dopiero
niedawno dowiedziałem sie, że jest Apfelbaumem - przekonałem sie, że on też...
Podziwiam RVW. W tak późnym wieku napisać tak wspaniałe dzieło jak IX Symfonia,
tak pełne energii, siły i promieniujace pięknem - mój Boże, mój Boże! Nie jest
to wcale łatwa muzyka i mówię to ze świadomościa dość osłuchanego typa. Nie
wchodzi sama do łba, trzeba sie troche starać. Ale jest to jeden z najwiekszych
symfoników XX wieku. To pewne.
Apfel - jeszcze raz dzięki.

[marekkrukowski]

Wasze ciepłe słowa skłoniły mnie, bym dokonał kolejnych postępów w swoich
powolnych studiach nad symfoniami RVW.

Dzięki, bo do tej pory dobrze znałem właściwie tylko I, a pięć następnych
miałem właściwie tylko poodsłuchiwane po kilka razy, VII i VIII może po 2 razy,
a IX w ogóle tylko raz - ale wszystko to w tle, bez użycia głowy, bo tak zwykle
słucham, czekając aż za którymś razem się ułoży i zabrzmi. No i teraz właśnie
mi się pięknie ułożyły i zabrzmiały ciurkiem II, III i IV, jako muzyka w sumie
już znana, ale dopiero teraz w pełni przeżyta, a V i VI też stały mi się
znacznie bliższe, choć jeszcze nie w całości ogarnięte. Ale w każdym razie
udało mi się wyrobić jakieś pierwsze wyobrażenie na temat tego, jaki właściwie
jest styl RWV. Jego istota kryje się chyba w tym, jak niesamowicie potrafi on
połączyć oddziaływanie linni melodycznych i harmonii.

I w tej obosieczności może cała tajemnica trudności ze słuchaniem Williamsa. Bo
tak przy pierwszych próbach to wydawał mi się on takim stonowanym Elgarem
(oczywiście poza I, przy której VIII Mahlera może wydać się utworem oszczędnym
w środkach). I to Elgarem z kroku na krok stonowanym coraz bardziej, jakby z
symfonii Elgara zrywać do każdej kolejnej symfonii RVW kolejne płatki barw. Ani
nie brzmi to, jeśli tylko rzucić uchem jakoś specjalnie oryginalnie, ani się
nie toczy jakoś nadzwyczaj wymyślnie i trudno się zorientować dokąd i po co. A
to się jednak bardzo sensownie rozwija i wznosi. Bardzo, bardzo mądra i
szczególnie odjazdowa muzyka.

Dokładnie tak jak z tymi symfoniami, miałem już z Wznoszącym się skowronkiem,
który wydawał się nadmiernie rozbudowaną ilustracjną liryczną miniaturą przy
pierwszych słuchaniach (a tak się złożyło, że miałem okazję wysłuchać go
podczas pierwszej swojej wizyty w filharmonii), a który z czasem okazał się
najczystszą mistyką. (Tu muszę za Gałczyńskim powtórzyć "Słuchajcie skowronka
dziewczęta! Słuchajcie, do jasnej cholery!)

Ale podobieństw do epickiego Sibeliusa (Ach ten album Rożdiestwienskiego -
godzinami słuchałem 2 częśći I, albo 1 części II) w skrajnie introwertycznej
muzyce RWV jakoś nie mogę się dopatrzeć.

Ale już dobranoc, wyruszam spać na Antarktydę.

[kanarek2]

>(Tu muszę za Gałczyńskim powtórzyć "Słuchajcie skowronka
> dziewczęta! Słuchajcie, do jasnej cholery!)

To nie było o skowronku tylko o wróbelku:-).

k.

[schaetzchen]

I chyba o kochaniu a nie o słuchaniu :) Chyba że to taka trawestacja ;)