przy zwłokach

[nangaparbat3]

Pare lat temu umarl moj ojciec, w domu, w swieto, parę godzin czekalismy -
najpierw na pogotowie, potem zabranie ciala - siedzielismy (moja mama, corka,
rodzeństwo)przy stole, tata lezal obok w swoim łóżku. Mysmy rozmawiali, o
wszystkim, ale było coś - jakaś wyjatkowa bliskosc i spokój, i poczucie,
bardzo głebokie, zeb robimy wlasnie dokladnie to, co trzeba.
Wczoraj rozmawialam z osobą, ktora miala niedawno bardzo podobne
doświadczenie, powiedziala, ze była zaskoczona, ale to siedzenie przy zmarłym
bylo dobre, a nawet w jakis sposob - niepasujące słowo, ale trzeba go użyc -
przyjemne.
Zastanawiam się, jak to jest, gdy ktos umiera w szpitalu?
I w ogóle - czy macie jakieś podobne - albo zupełnie inne doświadczenia?

[d.o.s.i.a]

Gdy umieral moj dziadek cala najblizsza rodzina byla przy nim. Potem
sami umylismy go i ubralismy go w garnitur. Potem siedlismy przy
herbacie i ciescie. Uwazam, ze bylo dokladnie tak jak powinno byc.

[sarah_black38]

W moich rodzinnych stronach na wsi zmarły przed pochówkiem jest w domu.
Przychodzą sąsiedzi, znajomi, wspólnie modlą się za duszę zmarłego. Najbliższa
rodzina czuwa całą noc. Nie ma w tym nic dziwnego.

[katia.seitz]

Nie mam jeszcze takich osobistych doświadczeń.
Ale moja mama czy ciocia, z którymi rozmawiałam o takich sprawach,
też ceniły sobie możliwość bycia z ciałem zmarłej osoby po śmierci,
np. wiejski zwyczaj czuwania przy ciele i modlitwy. Że niejako wtedy
śmierć staje się w większym stopniu częścią życia, czymś naturalnym.

[nangaparbat3]

To znaczy ze mozna zmarłego zabarac ze szpitala do domu?

[sarah_black38]

nangaparbat3 napisała:

> To znaczy ze mozna zmarłego zabarac ze szpitala do domu?


Jak najbardziej. Moja teściowa umarła w szpitalu po długiej chorobie.Po
załatwieniu wszystkich formalności ludzie z zakładu pogrzebowego przywieźli
ciało do domu. Mama była z nami jeszcze dwa dni ( tyle trwały uroczystości)
zanim nastąpił pochówek.

[marianna72]

Tu gdzie mieszkam ludzie jesli umieraja w domu zwloki sa
pozostawione w domu do pogrzeby, jesli umiera w szpitalu mozna
przewiezc do domu,potem przychodza ludzie zlozyc wyrazy wspolczucia.
Kiedys wydawalo mi sie makabryczne ale od kilku lat lubie ten
zwyczaj .Kiedy umarla moja Tesciowa i moj Tesc tak wlasnie
bylo .Czuwalismy w nocy gadalismy ludzie przychodzili wychodzili
jakos bylo nie wiem jak powiedziec razniej byl czas na pozegnanie
oswojenie sie ze smiercia

[moje.m]

ludzie skąd wy jestescie? czegos takiego w życiu nie słyszałam a co
dopiero nie doświadczyłam. Przecież tak nie można! Ciało sie
rozkłada!

[loganmylove]

Oczywiście-w ciągu kilku-kilkunastu godzin rozkłada się do cna...

[wespuczi]

gdy moja babcia zmarla
cala rodzina siedziala przy trumnie, smielismy sie opowiadalismy anegdoty o niej
etc,
jak przysli sasiedzi, bcy ludzie zaczeli plakac roztkliwiac sie - wtedy zaczelo
byc dziwnie...

[marianna72]

wespuczi napisała:

> gdy moja babcia zmarla
> cala rodzina siedziala przy trumnie, smielismy sie opowiadalismy
anegdoty o nie
> j
> etc,
> jak przysli sasiedzi, bcy ludzie zaczeli plakac roztkliwiac sie -
wtedy zaczelo
> byc dziwnie...
Bylo podobnie jak zmarla bardzo bliska mi ciocia.Pamietam ,ze z jej
dorosla corka i synami siedzielismy w kuchni po calym dni i
rechotalismy na cale gardlo kiedy wujek ( brat zmarlej) wyciagal
jakies stare historie o niej.

[nangaparbat3]

U nas tez jakos tak było. Chyba nie rechotalismy, ale było bardzo pogodnie.

[jowita771]

Ja mam podobne przeżycie ze śmiercią bliskiej osoby. To było przykre, bo
wiedziałam, że odchodzi i się nie zobaczymy, ale jednocześnie było coś takiego
kojącego, jakaś dobra energia.

[kawka74]

Moja matka umarła w domu.
Byłam tak zmęczona, że chciałam mieć już wszystko za sobą, więc niecierpliwie
czekałam na panów z zakładu pogrzebowego, aż zabiorą ciało i nastąpi koniec
dwuletniej męczarni matki i mojej.
Inaczej było przed kremacją - stałam przy otwartej trumnie jakiś czas, nie wiem,
jak długo, i powoli przestawałam płakać. To chyba właśnie był moment wyciszenia
i uspokojenia.

[llidkaa]

Znam też te zwyczaje, ale mam nadzieje, że mnie nikt nie będzie trzymał w domu
na stole, pamiętam dziadka i babcie, 3 dni na stole w pokoju, dla mnie masakra,
trauma do dziś, ale jak ktoś lubi to ok, ale to nie dla mnie, brzydzę się trupami.

[marianna72]

llidkaa napisała:

> Znam też te zwyczaje, ale mam nadzieje, że mnie nikt nie będzie
trzymał w domu
> na stole, pamiętam dziadka i babcie, 3 dni na stole w pokoju, dla
mnie masakra,
> trauma do dziś, ale jak ktoś lubi to ok, ale to nie dla mnie,
brzydzę się trupa
> mi.
Na jakim stole wszystkie osoby , ktore odwiedzalam w domach lezeli
w trumnach tylko ,ze byly one otwarte.W upalne dni byla szklana
szyba ze specjalna klimatyzacja w srodku.Nie dziwie sie ,ze masz
jakies traumatyczne wspomnienia jesli zmarli lezeli na stole, a
lozka tam nie bylo

[pitahaya1]

O ile zdążą trumnę dowieźć. Może teraz w każdej pipidówie są zakłady pogrzebowe.
Do niedawna ( i nie mam tu na myśli czasów zamierzchłych) zwłoki potrafiły leżeć
i dwa dni, zanim trumnę przywieźli.

[marianna72]

No to chyba lozko lepsze???

[pitahaya1]

Dziadek zmarł w domu.
Układ łóżek w starym domu mocno ograniczał swobodę przy czuwaniu. Dlatego
dziadek leżał na przykrytym i "ubranym" stole. Wyglądało to jak wnętrze trumny.
Niestety, w pipidówie dolnej nawet na zwykłą trumnę trzeba czekać dwa dni.

[protozoa]

Gdy w szpitalu następuje zgon, ciało musi 2 h pozostać na oddziale przed
odesłaniem do kostnicy szpitalnej. Jest to czas, w którym lekarz dyżurny
najczęściej zawiadamia rodzinę.
Zwłoki najczęsciej nie pozostają na sali dłużej niż 20-30 minut - mamy takie a
nie inne warunki i na sali są inni chorzy. Czasem, gdy oddział jest pusty a zgon
spodziewany staram się, i sądzę, że inni lekarze równiez, przenieść umierającego
do sali, w której nie ma innych chorych. Jesli rodzina sobie tego życzy- spędza
ostatnie chwile z umierającym. Jeśli są warunki pozwalam, aby rodzina pozostała
przy zwłokach, jednak w szpitalu nie mozna sobie pozwolić na obrządki. Nie
słyszałam, zeby ktokolwiek zabierał ciało ze szpitala do domu.
W domu zmarła moja teściowa, zmarł mój dziadek.Nikt nie siedział przy zwłokach,
poprosilismy zakład pogrzebowy, żeby przyjechał jak najszybciej i jak
najszybciej zabrał zwłoki. Nikt z nas nie chciał ogladać zwłok - niezbędnej
identfikacji dokonywali członkowie rodziny najmniej zżyci ze zmarłym. I to bez
względu na to czy zgon następował w domu czy w szpitalu.
Widziałąm setki ludzi po smierci. Nie chciałabym oglądać swoich bliskich. Chyba
jednak nie o to chodzi.

[marina79]

jak miałam 11 lat zmarła moja bacia,dwa lata pózniej mój
dziadek.Oboje zmarli w szpitalu i oboje na dzień przed pogrzebem
byli przywiezieni do domu. Wieczorem i w dniu pogrzebu przychodzili
znajomi,sąsiedzi i rodzina aby się pożegnać.Takie wtedy były czasy
19 lat temu. Teraz (przynajmniej w moich stronach)najbliższa rodzina
w dniu pogrzebu żegna się ze zmarłym w kaplicy pogrzebowej jeszcze
przed pogrzebem. Na noc już raczej nikt ciała do domu nie przywozi,a
gdy ktoś umrze w domu ,zostaje przewieziony jak najszybciej do
kostnicy. Znam jednak kilka kilka rodzin ,które w dniu pogrzebu
przywoziły ciała do domów (są to rodzice,których dzieci zgineły w
wypadkach,bardzo młode wdowy) i było to całkiem niedawno bo rok ,3
lata temu. Myślę ,że pozegnanie z bliską osobą w domu ma zupełnie
inny charakter niż np. w kaplicy. Jednak ciało w domu ,pozostaje w
naszych pamięciach już na zawsze ,ja mimo ze od smierci babci minie
19 lat ,to czesto będąc w tym pokoju gdzie stała trumna myślę o
tym. Nie jest to jakieś przerażające uczucie już dla mnie ,ale
kiedyś było. Może też inaczej odbierałabym to teraz, jako dorosła
osoba. Jednak nie brzydzę sie ciałem nieboszczyka ,i doprawdy nie
rozumiem jak ktoś tak może myśleć,pewnie te osoby nie straciły
jeszcze kogoś naprawdę bliskiego.Bo jak można brzydzić sie pośmierci
własnym mężem,albo mamą ! Ale to tylko moje odczucie .

[mona_mayfair]

marina79 napisała:
Bo jak można brzydzić sie pośmierci
> własnym mężem,albo mamą ! Ale to tylko moje odczucie .

Ja akurat sie brzydzilam. No, moze nie brzydzilam, ale nie chcialam dotknąć
dloni mojej mamy, kiedy żegnaliśmy sie z nia w kaplicy. Mialam 11 lat wtedy i
pamietam, ze bylam przerazona. Dotknęlam ręki, zimnej, jakby sztucznej i do dzis
pamietam ten strach. Nie wiem, czego sie balam, ale sie balam. Z nieboszczykiem
( czy to bliskim, czy dalekim) raczej bym nie chciala spedzac nocy w jednym
domu. Fobię mam jakąs? Moze, ale boje sie nieboszczykow.

[thaures]

Parę miesięcy temu nasz przyjaciel zginął w wypadku. Żona przywiozła go do domu,
bo chciała,żeby wrócił do domu-dla mnie wtedy to było straszne, myślałam,że sama
sobie sprawia dodatkowy stres i ból. Ale gdy pojechaliśmy go pożegnać w domu
,stwierdziłam,że to najlepsze co mogło się wtedy stać. Ja nie podchodziłam do
trumny, nie chciałam, ale każdy miał taką możliwość. Wiem że najbliższa rodzina
była przy naszym przyjacielu przez całą noc, śpiewali, grali na gitarze (jego
ukochany instrument). Uważam,że takie pożegnanie jest dobre, ale nie wiem czy ja
potrafiłabym tak żegnać kogoś bliskiego.

[protozoa]

Nie ukrywam, że czuję barierę przy dotykaniu zwłok. Nie wiem czy nazwałabym to
obrzydzeniem, ale jest to bariera. Jako chirurg na co dzień mam do czynienia ze
wszystkimi mozliwymi wydalinami i wydzielinami ludzkimi. Nierzadko przy
operacjach straszliwie śmierdzi - choćby nowotwory. Nie czuje obrzydzenia.
Jednak gdy muszę stwierdzić zgon czuję opór juz przy przykładaniu słuchawki. I
tak ma większość kolegów.

[kawka74]

.Bo jak można brzydzić sie pośmierci
> własnym mężem,albo mamą ! Ale to tylko moje odczucie .

Tylko, na szczęście.

[figrut]

Mam doświadczenia szpitalne i domowe. W domu zmarł mój dziadek i 8
godzin był w domu, zanim zabrał go zakład pogrzebowy do kaplicy. Nie
czułam strachu, tylko jakąś wyjątkowość chwili. Nie było to wrażenie
z rodzaju "tam leży nieboszczyk", a coś innego, jak coś zupełnie
naturalnego, co jest częścią naszego życia. Tata zmarł w szpitalu na
paliatywnym. Teoretycznie zmarł około 5 rano, w praktyce myślę, że
dużo wcześniej. Od północy czułam się strasznie nieswojo jak nigdy
wcześniej. Coś mnie gnało do szpitala, ale miałam dylemat - pojadę w
nocy, wystraszę tatę moimi przeczuciami, nie pojadę, mogę bardzo
żałować. Przed godziną 2 w nocy obudził się z krzykiem mój młodszy
syn, który z moim tatą był bardzo związany. Nie mogłam go uspokoić, a
jak już się uciszył, zrezygnowałam z wyjazdu do szpitala. Całą noc
nie mogłam zasnąć i siedziałam na łóżku z telefonem w dłoni, aż w
końcu mama zadzwoniła, że tata zmarł.
Ukojenie przyszło w dniu pogrzebu. Taki głęboki oddech po tym, jak
taty ciało leżało w szpitalnej chłodni jak kawał mięsa i czekało
tydzień na kremację i pogrzeb.

[joanna35]

> Zastanawiam się, jak to jest, gdy ktos umiera w szpitalu?

Powiem krótko - jeżeli tylko pozwala Wam na to sytuacja zabierajcie
swoich chorych-bliskich do domu, nie pozwólcie im umierać w szpitalu.

[figrut]

> Powiem krótko - jeżeli tylko pozwala Wam na to sytuacja zabierajcie
> swoich chorych-bliskich do domu, nie pozwólcie im umierać w szpitalu.
Też tak kiedyś myślałam. Więcej - uważałam, że jeśli ktoś oddaje
chorego do hospicjum, to robi to po to, aby pozbyć się "kłopotu" i jest
bardzo nieludzki. Po takich słowach jak Twoje mam wyrzuty sumienia,
choć mieć ich nie powinnam. Do tej pory mam żal sama do siebie za to,
że nie posłuchałam siebie, swojego przeczucia i nie pojechałam do
szpitala w środku nocy.

[joanna35]

Figrut, błagam Cię nie to miałam na myśli. Ja po prostu z zawodu
jestem pielęgniarką i....chyba nic więcej nie muszę pisać. Nigdy nie
osmieliłabym się Ciebie oceniać, zwłaszcza, ze w tym temacie też mam
sobie coś do zarzucenia. Przepraszam, że mój post Cię uraził.

[figrut]

Joanno, Ty mnie nie przepraszaj To wraca jak bumerang, bo do dziś
mam wyrzuty sumienia, że mimo braku zgody taty nie zabrałam go do
domu z hospicjum. Czuję się winna, bo tak mi wpajano całe życie -
"umieralnie" są po to aby nie mieć kłopotu w domu. Czułam, że nie
chce wracać do domu, aby nie być ciężarem. Czułam to, ale zamiast
zdecydowanie powiedzieć, że to nasze prawo móc się nim opiekować w
czasie choroby, to mówiłam, że jak tylko będzie chciał do domu, to
nawet w nocy ma dać znać przez pielęgniarkę i po niego przyjedziemy.
Z jednej strony chciałam, aby wrócił do domu i nie rozumiałam
tłumaczenia mojej mamy, że w szpitalu w razie potrzeby ma środki
przeciwbólowe podane w zastrzyku bez czekania. Dano nam do
zrozumienia, że jeśli dojdzie do zapalenia otrzewnej, podadzą mu
bardzo dużą dawkę środka przeciwbólowego, aby się nie męczył (pękło
jelito w innym miejscu niż stomia, a nie dało już rady tego zamknąć
operacyjnie). Mam wyrzuty sumienia do dziś i jak ktoś mówi "tylko nie
hospicjum", to wspomnienia i wyrzuty wracają, choć nie powinny.

[protozoa]

Jeśli chodzi o umieranie w szpitalach to mam d tego stosunek ambiwalentny.
Natomiast w opisanym przez Ciebie przypadku hospicjum było jedynym rozsądnym
rozwiązaniem. Cierpienie jest gorsze niż śmierć. A w hospicjum potrafią
zmniejszać ból, leczyć odleżyny.

[marianna72]

Moja Tesciowa umierala w domu .Moja szwagierka pieegniarka uparla
sie bo byla tak zadufana w sobie ,ze byla pewne ,ze sobie damy rade.
Do dzis pamietam jeki mojej Tesciowej i nie byl to ostatni tydzien
ale caly miesiac .Morfine nam wydzielano tak jakbysmy uzywali jej
cala rodzinna nowa recepta byla dopiero w poniedzialek i bywalo ,ze
Tesciowa wila sie z bolu juz od niedzieli popoludnia , bylo to
nieludzkie i zaluje ,ze nie zdecydowalismy sie na hospicjum
przynajmniej by sie tak nie meczyla.W hospicjum nikt tak nie
rozlicza z morfiny.No ale oczywiscie moja szwagierka postawila na
swoim a wszyscy jej sluchali bo przeciez wie lepiej

[aandzia43]

W domu czy w hospicjum - mniej istotne od tego, czy będę cierpieć, czy nie. To,
co opisałaś, Marianna, to makabra, której chciałabym uniknąć. I dla siebie, i
dla bliskich. Najbardziej odpowiada mi opcja: hospicjum i rodzina na zmiany przy
łóżku.

[serducho.live]

Joanna masz rację. Ja chcę umrzeć w domu. Teraz mam wujka w szpitalu i nie ma
dla niego ratunku. Powiedziałam mężowi że jeżeli będę w takiej sytuacji to chcę
umrzeć w domu nawet jeśli miało by mi to skrócić życie.
Mój ukochany dziadek zmarł w szpitalu i do dziś prawie 17 lat nie mogę się z tym
pogodzić że umierał w "zimnej" szpitalnej sali i ja nie mogłam go chociaż
potrzymać za rękę.
Strasznie za nim tęsknie

[mamakrzysia4]

moja mama umrała kiedy ja miałam niecałe 7 lat kazano mi wtedy przy
niej klękać, dotykać zimnych dłoni i wciskać różaniec i obrazkiem
świętym masakra zupełnie nie rozumiałam sytacji bo choć mama długo
chorowała to zawsze była uśmiechnięta, radosna i zawsze blisko,
zawsze była cieplutka i tak ładnie pachnąca....

i inna historia mojej babci, która umierała w hospicjum pomimo
cierpienia była świadoma że odchodzi był czas pożegnania, spokojne
odchodzenie....

i jeszcze historia zawodowa sprzed lat- staż w jeednym z dużych
szpitali umiera dziecko osierocone, z domu dziecka i pomimo że to
była malutka dziewczynka cieszyła się że w niebie napewno będzie
miala rodziców do dziś pamiętam jej czarne oczka, które nie pytały a
były takie szczęśliwe w tym umieraniu....
\
tak nauczmy się sami i nasze dzieci też umierania godnego, także
mówienia głośno o eutanazji-gdy walka z chorobą lub strach przed nią
są niedozniesienia.... dorośnijmy

[jowita771]

Jakoś się trzymałam czytając ten wątek, ale przy czytaniu o tej dziewczynce
rozkleiłam się zupełnie.

[broceliande]

Moi rodzice odeszli nagle. Ciała były zabrane.
I to jest o wiele lepsze niż umieranie w szpitalu za parawanem.
Jedynym zmarłym, jakiego widziałam był tata, mamy już nie chciałam
oglądać.

Pogrzeby były świeckie, więc napracowaliśmy się z bratem, żeby
przygotować mowy, wybrać ulubione wiersze...

Jak mama umarła, mały miał cztery lata. Tłumaczyłam, że babcia
umarła i już nigdy się nie spotkamy. Chyba z pół godziny płakaliśmy
razem przytulając się.

[foczkaka]

Jak miałam 13 lat zmarła moja 2 lata młodsza siostra. W szpitalu. To była
niedziela i pozwolono nam pobyc z nią w pustej sali parę godzin.
To było dla mnie tak duże i wstrząsające przeżycie że do tej pory nie umiem go
opisać. Ale to bycie przy niej było potrzebne. Wiem ze rodzice siedzieli a ja
stałam parę godzin jak zamurowana. Do tego pierwszy raz widziałam rodziców
płaczących, bezsilnych, w rozpaczy, słabych. To tez było trudne.
Natomiast kojące było potem siedzenie wiele godzin w rodzinnym gronie,
powtarzanie nieskonczoną ilosc razy tych samych anegdot, opowiadanie,
wspominanie mojej siostry. Przynosiło to ulge i nawez potrafilismy się śmiać.

Gdy dwa lata temu umarł moj tata, prędko zabrali go do kostnicy i nie widziałam
go. W czasie pogrzebu trumna byla zamknięta, bo chcielismy go zapamietac takim
jaki byl za zycia. Tu z kolei setki razy mama opowiadała jak wygladały taty
ostatnie chwile, ja ciagle pytalam o jakies szczegoly co czuł, co mówił.

Chyba nie chciałabym zostawac nigdy sama z ciałem bliskiego zmarłego. Ale
rozumiem ze takie bycie przy nim razem z bliskimi moze przyniesc pewną ulgę. I
ta atmosfera rozmów, to że da się wtedy zartowac i nawet śmiac, ze jest się
pogodnym, to jest coś czego nikt z zewnątrz nie wyczuje i nie zrozumie w danej
chwili.

[wieczna-gosia]

Mojej babci strasznie zalezalo na tym by nie umierac samotnie. Przed
smiercia wyladowala w szpitalu. Staralysmy sie z mama by ani na
chwile nie byla sama gdy widac bylo ze to juz koniec. Zmarla przy
mnie- swiadomie nie zawolalam lekarza, poczekalam az przestanie
oddychac a potem posiedzialam z nia te dwie godziny w kaplicy,
poczekalam na mame.
To nie jest latwy czas...

[margotka28]

dla mnie ludzkie zwłoki są takie jakieś sztuczne, obrzydliwe.
Jeden z moich dziadków był w trumnie, trumna położona na wystawionych drzwiach. Leżal tak dwa dni, do dziś pamiętam ten widok. I te zawodzące kobiety. Nie rozumiem tego. Dla mnie ciało po śmierci powinno być zabrane natychmiast, zapakowane w trumnę i skremowane. Wolę pamiętać ludzi żywych a nie ich pozbawione życia powłoki.

[wieczna-gosia]

ja np nie lubie wystawiania ubranych zwlok. Zostalam zmuszona do
pozegnania mamy tesciowej- ja swiadomie wybieralam sie tylko do
kosciola i na cmentarz ona zas zmanipulowala mi meza sama sie
wkrecila no nie poklluce sie z kobieta w zalobie. Myslalam ok trumna.
A tu sztywna babcia ze sztuczna szczeka.... Dzieci mi w progu
zamurowalo, nie spodziewali sie tego, babcie je pcha do przodu jakis
po prostu koszmar.

Natomiast rozumiem bycie przy umierajacym. To widac wazne dla mniego,
albo dla tej osoby co z nim jest. My z mama zdecydowalysmy wylacznie
o mszy w kosciele, zadnych atrakcji typu otwarta trumna. Bo ja
rozumiem ze sie przy kims jest, nawet ze sie go myje czy obiera. Byle
to dla mnie straszne a jednoczesnie bardzo wyzwalajace doswiadczenie-
chociaz wolalabym w domu.

[gazeta_mi_placi]

Zboczenie.

[myelegans]

Gosia, przykro mi z powodu smierci babci, pamietam jak chcialas ja zabrac do
siebie i opiekowac sie. Zachowalas sie w chwili jej smierci dokladnie tak jakbym
tego oczekiwala


Pare miesiacy temu zmarl moj tata, niestety w szpitalu, wymagal tlenu, pozniej
respiratora na OIOM0ie. Nie zdazylam przyjechac, zeby sie pozegnac, i zal, ze
nie bylam z nim w tym momencie bedzie we mnie tkwil do konca. Mojego 15-letniego
bratanka moj genialny brat z bratowa nie zabrali ani razu do dziadka do
szpitala, nawet w koncowce, bo chcieli mu oszczedzic traumy, nie dali mu
mozliwosci pozegnania z dziadkiem, z ktorym byl bardzo blisko. Na wiesc o jego
smierci dostal ataku histerii, dlatego, ze ... .nie pozegnal sie z nim. Zostanie
w nim juz na zawsze.
Widzialam tate juz w trumnie przed pogrzebem, i jedyne co czulam, to ogromna
tkliwosc i czulosc. Mialam potrzebe opowiedzenia o tacie, powiedzialam mowe na
pogrzebie podczas mszy i to bylo moje pozegnanie. Wtedy wlasnie jak mowilam o
zyciu taty, przytaczalam anegdoty, czulam jego bliskosc, metafizyczna wiez,
czulam ogromna wewnetrzna sile i spokoj.

W Stanach jest zwyczaj "wake" kiedy, w dniu przed pogrzebem przez kilka godzin w
domu pogrzebowym spotykaja sie Ci co chca sie pozegnac i zlozyc kondolencje, w
jednym pokoju wystawiona jest trumna ze zwlokami, z kwiatami, klecznikiem,
muzyka, a w sasiednim pokoju lub pokojach rozmawiaja ludzie, bawia sie dzieci,
sa przekaski, napoje, powystawiane zdjecia, wspomnienia. Jest celebracja zycia
zmarlego. Jest atmosfera bardziej piknikowa niz pogrzebowa, chociaz to pewnie
zalezy od wieku zmarlego. Ja bylam na pogrzebach mocno starszych ludzi.

[tina1234]

Moja mama zmarła rok temu, w szpitalu, w sumie ciężko powiedzieć
kiedy zmarła, wiemy kiedy stwierdzono śmierć mózgu, a następnego dnia
odłączono ją od całej aparatury. Przez dwa tygodnie leżała
nieprzytomna w szpitalu zanim to nastąpiło. Miała zgolone włosy,
ponieważ była przeprowadzana trepanacja czaszki, nigdy nie zapomnę
widoku mamy w kostnicy, dla mnie traumatyczne przeżycie, weszłam tam
z tatą i bratem żeby zidentyfikować ciało, był ze mną jeszcze mój
mąż, ale nie odważył się wejść, ja wiedziałam, że muszę być przy
tacie, a że szpital w Warszawie, 80 km od domu, nie było nikogo kto
zrobiłby to za nas. I jeszcze to czekanie na przewiezienie mamy ze
szpitala do kostnicy było straszne, w sumie chyba czekaliśmy 5
godzin. Potem w naszym miasteczku jest zwyczaj odmawiania różańca w
kaplicy przy trumnie dzień przed pogrzebem, musieliśmy sami założyć
mamie perukę (mama nie darowałaby nam gdybyśmy pochowali ją bez
włosów) i pomalowanie mamy, zakład się tym nie zajmował. Mama
wyglądała strasznie, dlatego też chociaż zazwyczaj przy różańcu
trumna jest otwarta, ja kazałam ją zamknąć i postawiłam obok zdjęcie
uśmiechniętej mamy, chciałam żeby taką ją zapamiętali. Nie wiem jak
to jest gdy ktoś umiera w domu, nie przeżyłam tego jeszcze. Narazie
nie mogę się jeszcze pogodzić ze śmiercią mamy, bo wiem że gdyby nie
lekarze w naszym szpitalu to jeszcze by żyła.

[mamanatanielka]

Mój tato zmarł w szpitalu.
nie zapomnę nigdy dźwieku telefonu o 6 rano i tego jak wszyscy wiedzieliśmy...
Nikt nie musiał nic mówić.
Najgorszym przeżyciem było to, gdy weszliśmy z mamą do sali, w której leżał i
musieliśmy go rozwinąć z prześcieradła.
Czuwaliśmy przy nim w kaplicy, do końca nie chciałyśmy go z siostrą zostawić.
Nie poszłysmy na mszę załobną tylko z nim byłyśmy.
I pamiętam gdy z mężami w nocy szliśmy do kaplicy. Strasznie się bałam
cmentarza. Gdy zobaczyłam tatę poczułam się bezpiecznie. Było to tak dziwne.
Zareagowałam chyba jak dziecko, gdy widzi bliską osobę.
Do zamknięcia trumny trzymałam tatę za rękę na zmianę z siostrą. Przez 3 dni
cały czas do niego mówiłyśmy, tak jak w chorobie. Chyba czułyśmy jeszcze
wewnętrzną potrzebę opiekowania się nim.
I przerażające - zamknięcie trumny. Wtedy sobie uświadomiłam, że juz go nie
zobaczę.
Czekał na wnuki, tak bardzo ich pragnął - a ja byłam w 1 miesiącu ciąży.

[myelegans]

mamanatanielka, bardzo to ladne co napisalas.
Ogromnie wspolczuje.

[sadosia75]

Moja Mama zmarla w domu. Otoczona przyjaciolmi, kochajacym mezem.
bylam przy niej w jej ostatnich godzinach, trzymalam za reke,
lezalm obok, tulilam sie i strasznie plakalam bo wiedzialam,ze to
juz koniec. Pamietam jej nieobecne oczy i lzy. pamietam jak
kleczalam przy jej lozku trzymajac ja za reke i blagajac, zeby nas
nie zostawiala. a pozniej droge na lotnisko po siostre. pojechalam
z mezem, nie wiedzialam co sie dzieje, po co jade, i dlaczego
siostra juz teraz wraca. w domu pogrzebowym bylo jeszcze gorzej.
znosilam to wszystko bardzo zle. tylko trzymanie mamy za reke mnie
uspokajalo, jak musialam gdzies wyjsc to szlam do mamy i jej
mowilam, ze wychodze ale zeby sie nie martwila bo zaraz wracam. nie
widzialam zamykania trumny, odwracalam sie wtedy plecami tulac sie
do siostry. na cmentarzu jak uslyszalam odglos spadajacej ziemi na
trumne upadlam na kolana i pozniej nie pamietam juz nic.
przezylam koszmar bo zdalam sobie sprawe, ze wlasnie stracilam
mame. a po chwili pomyslalam sobie ufff koniec meczarni mamy, po
latach ciezkiej choroby wreszcie moze odpoczac. pozegnalam mame ze
lzami w oczach i radoscia w sercu. wreszcie jest spokojna, nic jej
nie boli, moze spokojnie odejsc. a moj bol i rozpacz nie moze byc
samolubna. nie moge przeciez myslec o sobie i swoich uczuciach. i
to mi bardzo pomaga do dzis. Pocieszam sie tym, ze mama zmarla w
domu, obok meza, corki, z jej ukochanym kotem, z przyjaciolmi.
Otrzymala od losu wiele zlego, wiele cierpien a na koniec dostala
piekna smierc.

[elza78]

jest taki przesad ze jesli ktos dotknie zmarlego, ten nie bedzie mu sie
naprzykrzal w snach np, cos w tym jest, pamietam podobna jak twoja sytuacje w
przypadku mojego pradziadka, mojej babuni, to forma pozegnania, kiedys caly
rytual pogrzebowy wyladal zupelnie inaczej, przygotowywaniem zmarlego zajmowala
sie bliska rodzina, teraz w zasadzie cesja tych czynnosci zostala dokonana na
zaklady pogrzebowe, wiadomo ze nie jest to przyjemne zajecie, z drugiej jednak
strony nie wiem co lepsze bo oddajemy w rece obcym osobom naszego bliskiego.
smierc jest pewnym tabu jest spychana na margines zycia a stanowi jego
nieuchronna czesc tak powinno byc ludzie powinni miec szanse sie pozegnac.

[nangaparbat3]

Bardzo dziękuje za wszystkie Wasze wypowiedzi, ogromnie sie wzruszyłam.

[myelegans]

nangaparbat3 napisała:

> Bardzo dziękuje za wszystkie Wasze wypowiedzi, ogromnie sie
wzruszyłam.

To ja Tobie dziekuje za watek. Mialam potrzebe werbalizacji

[thegimel]

Te wszystkie obrzędy, które dziś niestety zanikają umożliwiały pożegnanie się ze
zmarłym, oswajały śmierć jako coś naturalnego i ułatwiały przeżycie żałoby. Dziś
śmierć - jako nieestetyczną odsuwa się od siebie jak najdalej, stąd coraz więcej
osób się jej boi.

[myelegans]

Thegimel, masz zupelna racje. Jeszcze na wsiach te zwyczaje sa
zachowywane, w miescie juz nie przez wzgledy logistyczne. Dzieci nie
ochrania sie przed smiercia, i one tez przyjmuja to naturalnie,
jezeli rodzice naturalnie do tego podchodza.

Kiedy umieral moj dziadek, cala rodzina, wszystkie dzieci (oprocz
jednego) byly przy nim. Tata go jeszcze ogolil. Pozniej wszyscy sie
pozegnali, umyli, ubrali. Przed pogrzebem przychodzili sasiedzi i
rodzina. To pomaga w zamknieciu rozdzialu. Jest w tym cos
mistycznego. Umieranie w szpitalu i cala reszta pozniej jest dla
mnie troche uprzedmiotowiona i odczlowieczona, taka fabryka z tasma.