majówka

[tatuumka]

Witajcie, planuję pobyt majowy w Kielcach. Czy możecie mi polecić
jakieś miłe miejsca na spędzenie czasu, puby, knajpki, wypad na
spacer...?

pozdrawiam

[Gość: ALA]

Majowe nabożeństwa
Maj w naszej strefie klimatycznej jest uważany za najpiękniejszy
miesiąc roku, za porę eksplozji wiosny, czas rozkwitu przyrody.
Jeszcze w ubiegłym stuleciu maj był dla mieszkańców polskiej wsi
czasem głodu, jednym z ostatnich miesięcy przednówka, kiedy to
ostatecznie kończyły się zapasy z ubiegłorocznych zbiorów, a na nowe
trzeba było jeszcze długo czekać.
W Kościele tę porę rozkwitu a zarazem biedy poświęcono Matce Bożej,
Opiekunce nowego, rozwijającego się życia, Orędowniczce i
Pocieszycielce w niedostatku i strapieniu, Przewodniczce w Wielkim
Oczekiwaniu.
Początki wzmożonego kultu Matki Bożej w okresie wiosny sięgają
przełomu V i VI wieku. Już wtedy w Grecji, Syrii i w Ziemi Świętej
tamtejsi chrześcijanie się gromadzili, zwłaszcza w maju, przy
wizerunkach Matki Bożej, na modlitwę. W V w. w Egipcie koptowie
przez cały miesiąc Kiahc (przypada on w porze naszego grudnia, ale
pod względem rozkwitu przyrody odpowiada majowi) odmawiali w swoich
wspólnotach oficjum na cześć Maryi.
W Kościele Zachodnim początki łączenia miesiąca maja z Najświętszą
Maryją Panną sięgają dopiero przełomu XIII i XIV stulecia. Tradycję
tę zapoczątkował król Hiszpanii Alfons X, zwany Mądrym (1239-1284) -
wielki czciciel Maryi, autor szeregu opiewających Ją poetyckich
utworów. Z Hiszpanii zwyczaj oddawania szczególnej czci Matce Bożej
wiosną, zwłaszcza w maju, szybko rozprzestrzenił się na sąsiednią
Portugalię, a następnie trafił do Włoch i do niektórych części
Niemiec.
Do propagatorów poświęcenia miesiąca maja Matce Zbawiciela należało
wielu świętych. Jednym z pierwszych był bł. Henryk Suzo (+1365),
który sam w maju stroił kwiatami i zielenią wizerunki Madonny,
zachęcając wiernych do zbierania się przy nich na wspólną modlitwę.
Jeden z kontynuatorów jego idei - św. Filip Neri (+1595) przekonywał
do rozwijania takiej formy maryjnego kultu głównie młodzież, której
był wychowawcą i opiekunem. W XVII w. ten rodzaj nabożeństwa
rozwijały zgromadzenia dominikanów i franciszkanów. Na początku
XVIII w. w podobnej formie jak obecna odprawiano je już w wielu
kościołach Europy.
Ostatecznie za twórcę majowego nabożeństwa (w Polsce nazywanego
majówką) uważany jest o. Alfons Mazzorali (Muzzarelli), włoski
jezuita pochodzący z Ferrary. W 1803 r. wprowadził je w Kaplicy
Karawitów w Rzymie na polecenie papieża Piusa VII. Wkrótce
nabożeństwo to zaczęły odprawiać inne rzymskie kościoły i jezuickie
szkoły zakonne w wielu krajach europejskich. 25 III 1815 r. papież
Pius VII wydał bullę o nabożeństwie majowym, do którego przypisał
odpusty, w tym odpust zupełny. Po tej oficjalnej akceptacji przez
Kościół, zaczęło się ono bardzo szybko rozpowszechniać w całym
chrześcijańskim świecie. W 1859 r. Pius IX nadał majowemu
nabożeństwu szereg kolejnych odpustów oraz polecił odprawiać je z
wystawieniem Najświętszego Sakramentu.
W Polsce w 1838 r. pierwsze nabożeństwo majowe zorganizowali jezuici
w Tarnopolu. W Warszawie po raz pierwszy odprawiono je w 1852 r. w
kościele Świętego Krzyża oo. misjonarzy, a w 1856 r. w Krakowie.
Wkrótce przyjęło się ono we wszystkich parafiach Archidiecezji
Warszawskiej, a w 1863 r. wprowadził je oficjalnie abp Zygmunt
Szczęsny Feliński. Główna część majowego nabożeństwa to Litania
Loretańska - rodzaj hymnu na cześć Matki Bożej, który powstał w XII
w. prawdopodobnie we Francji. Gdy nabożeństwo odprawiane jest w
kościele, kapłan wygłasza homilię i udziela błogosławieństwa
Najświętszym Sakramentem. Wierni śpiewają też pieśni maryjne.
W tradycji ludowej wsi polskiej już w latach 70. XIX w. majowe
nabożeństwa odprawiano przy przydrożnych kapliczkach. Zwyczaj ten
upowszechnił się szybko także w miastach oraz w środowisku dworskim.
Do dziś nadal jest on powszechny zwłaszcza w Polsce południowej.
Wieczorem, o zmroku przy kapliczce gromadzą się mieszkańcy z
najbliższego sąsiedztwa, by się modlić i śpiewać pieśni ku czci
Najświętszej Maryi Panny. Modlitwie przewodniczą kobiety. To głównie
one wraz z dziewczętami i dziećmi uczestniczą w nabożeństwach, a
także odnawiają i ubierają kapliczki, oczywiście z wyjątkiem
cięższych prac, wymagających pomocy mężczyzn.
Kapliczki przydrożne już pod koniec kwietnia naprawiane są po
zimowych zniszczeniach, a w ostatni dzień tego miesiąca ubiera się
je wieńcami z gałęzi, żywymi i sztucznymi kwiatami, ustawia przy
nich młode brzózki lub świerki itp. Jeszcze nie tak dawno na tę
okazję kobiety robiły bibułkowe kwiaty i girlandy; dzisiaj zastępują
je bukiety sztucznych kwiatów. Coraz częściej kapliczki oświetlają
choinkowe lampki, elektryczne latarnie i lampy. Nadal też w wielu z
nich palą się świece i znicze. Wierni, zgodnie z dawnym zwyczajem,
zostawiają w kapliczkach drobne pieniądze przeznaczone na
oświetlenie, traktując ów gest jako swego rodzaju wotum. Przydrożne
kapliczki dekoruje się także na Zielone Święta, czyli na uroczystość
Zesłania Ducha Świętego, na czas oktawy Bożego Ciała, święto
Wniebowzięcia Matki Bożej, a ostatnio także na Boże Narodzenie.
Najokazalej i najpiękniej ubrane są jednak w maju.
Zgodnie ze starą tradycją, jeżeli w bliskim sąsiedztwie jest kilka
kapliczek, to majowe nabożeństwo odprawia się pod
kapliczką "maryjną", czyli z wizerunkiem Matki Bożej. "Maryjnych"
kapliczek jest w Polsce zdecydowanie najwięcej. Kamienne, okazałe
figury to najczęściej Matka Boża Niepokalanie Poczęta, Różańcowa,
Matka Boża Królowa Nieba i Ziemi z Dzieciątkiem na ręku. W skromnych
szafkowych kapliczkach zwykle wisi obrazek Matki Bożej lub stoi
niewielka gipsowa figurka (coraz rzadziej drewniana). Z kolei duże
kapliczki domkowe nierzadko kryją piękne drewniane figury Madonny -
prawdziwe arcydzieła sztuki ludowej, stare obrazy i oleodruki.
Tradycyjnie kapliczki poświęcone Najświętszej Maryi Pannie mają
dekoracje w "maryjnych" kolorach - białym i niebieskim. Tak też
stroi się nadal w maju maryjne ołtarze w wielu wiejskich kościołach.
Urszula Janicka-Krzywda

[Gość: Piter]

Fajnie by było jakby ktoś wpadł na coś takiego, jak zorganizowanie w
Jędrzejowie telebimu do oglądania EURO 2008. Pewnie to nierealne,
ale trochę żal że w takich miasteczkach jak nasze podczas wielkich
imprez piłkarskich w ogóle nie czuje się ich klimatu, nawet jak gra
reprezentacja Polski.