Ślonske legyndy

[broneknotgeld]

Grzibowicko legynda

Grzib tukej miyszkoł kedyś przed laty
Ponoć był piernik richtig bogaty
I do swojego durś prziwionzany
Że ze tym wszyskim chcioł być chowany

We ziymi leży przeca już downo
A z nim tyż ślubno - kedyś szykowno
Kota dociepli i psa starego
Tyż wor piniyndzy co był łod niego

Jak już mioł wszysko poszoł do Piotra
By wrota nieba przed Grzibym łotwar
A świynty Pioter yno zamrugoł
W czyśću pokuta zadoł mu dugo

Pedzioł mi kedyś tyż jedyn ołpa
Że z tych piniyndzy co wzioł sie kupa
Mo w Grzibowicach być coś dobrego
Wtedy sie skończy kara łod niego

Szukali forsy już lot za wiela
Znojść niy umieli i majom tela
Co dlo sia yno ciynżko zarobiom
Ło skarb zapytej - w gowa sie szkrobiom.

[broneknotgeld]

Mikulczycko legynda

We Mikulczycach kedyś godali
Że tukej Zobrze siyngo nojdali
W historio wiekow naprowdy starych
Choć dzisioj ciynżko dać tymu wiary

Ponoć by miały już tysionc lot
Z czego tyż byłbych naprowdy rod
Taki gyburstag - radości wiela
Blysła by przeca wiyncyj ta sztela

Drewniany kościoł kedyś tu stoł
Łon downe daty na belce mioł
We łoziymnostym wieku je znodli
Na ślad historii tyj wtedy wpodli

Jednak ze czasym niszczoł zabytek
Remont - za wielki był dlo nich zbytek
I Bytomiowi go łodsprzedali
Kery mu pisoł historio dali

We parku miejskim go postawiyli
Świynto galerio tam sie zrobiyli
Z czasym zaś pomnik łod ofiar wojny
Tu drugo wojna przetrwoł spokojny

Dalyj tyż Bytom mioł go we zocy
Cieszoł łon kożde tukej nom łoczy
W końcu sie spoloł choć był niywinny
Jak nastoł w Polsce tyn "stan wojynny"

Bestoż tam dzisioj tych dat niy szukej
Choć szłoby zadbać ło sprawa tukej
Czy som papiory? Wiela w tym prowdy?
Historio swojo znać trzeba zowdy.

[broneknotgeld]

Tatarka z Mikulczyc

W dziewiytnostym wieku stoł tu słup z kamiynia
Ło kerym ciekawie bajała ta ziymia
Cosik we tym było - przeca znojdowali
Broń - jak we tym miejscu ziymia połorali

Podobno Tatary co Krakow zdobyli
W naszych Mikulczycach tyż dość dugo byli
Koczowała tukej mało chańsko horda
Łobrońcow grodziska chcieli wziońć za morda

Z marszu sie to jednak wcale niy udało
A jak łoblynżynie durś sie przeciongało
Słup tyn postawiyli by wojskym kerować
Przed łokym Tatara niy szło sie już schować

Zaczyli na polach gryka potym sadzić
By sie ze prowiantym w prziszłości poradzić
Bo łoni łod downa jom przeca wcinali
A we Polsce tego nic a nic niy znali

Dyć choć pod Legnicom richtig nos pobiyli
Jednak sie ze Ślonska dość pryndko cofnyli
Na południe poszły ichnie czambuliki
Tatarkom do dzisioj zowiom ziorka gryki.

[broneknotgeld]

Złoto kaczka toszecko

Jak Leopold Gaschin był tu zamku panym
Som we wielkim pryku czynsto niywyspany
Szukoł piykny frelki kero by mu dała
Miyłość i potomstwo wiela yno chciała

Stało sie - mioł ślubno - prziwioz jom z daleka
A piykno tyż była nad zochwyt czowieka
Dyć w Toszku sie łona za dobrze niy czuła
Niy miała gowiedzi keryj ziorno suła

Graf jak sie dowiedzioł kupioł kaczki kury
Gołymbie furgały jak paczołś do gory
Terozki we zamku tela było ptoctwa
Że ludzie pytali - Po co te dziwoctwa?

A wszysko skiż pszonio tyj gryfnyj Gizeli
By dobrze sie czuła we swyj nowyj szteli
Leopold w niyj widzioł wielke szczyńście swoje
Pedzioł - Dom ci dziubku wszysko co jest moje

Na pamiontka tego kaczka podarowoł
Kerom sie tyż tukej niyjedyn dziwowoł
Piyknie jom zrobiyli ze złota szczyrego
Gniozdo srebrne miała i jojka do tego

Była to terozki pamiontka rodziny
Co szczyńście niyś miała w toszecke dziedziny
Jednak niy na dugo wszysko to tak trwało
Ktosik ciepnoł urok - niyszczyńście sie stało

Dyć jednego razu po wielki zabawie
Jak wszyscy na zamku pospali sie prawie
Łogyń buchnoł kajsik - zarozki był wielki
Wiater mu pomogoł - pryndko trowioł belki

Gizela von Gaschin we izbie sie budzi
Chce uciyc ze łognia - na darmo sie trudzi
We strachu sie ciepie na łobroz łod przodka
I schodzi w podziymia głymboko do środka

Ze kaczkom tom złotom uciyko lochami
Juz ledwo mo siyła przebiyrać nogami
Zymdlała i ptoka po drodze straciyła
Jakosik wylazła jak sie łocuciyła

Śmiertelnie zmynczono do grafa dotarła
I jymu na rynkach juz wtedy umarła
A kaczka we lochu do dzisioj kajś leży
Kedyś jom szukali - teroz niy chcom wierzyć

Że to jest legynda nojczyńści godajom
Po prowdzie to przeca pojyńcio niy majom
Jak lochy pod zamkym sie ciongnom daleko
Tyn skarb tam na śmiałka ciyrpliwie durś czeko.

[broneknotgeld]

Legynda ze Ksionża

We jarze Pełcznicy olbrzim mioł lyże
Kery był wielki choby te wiyże
Łon na dodatek był miynsożerny
Nawet na ludzi pieron pazerny

Boli sie bestoż wszyscy go tukej
Kto go pokono? - Ze świycom szukej
Dyć uradziyli razu jednego
Prosić ło pomoc Bolka ślonskego

Zwołoł wojokow Bolko Wysoki
Zaczli budować pod jego łokym
Wele Pełcznicy wielko strażnica
Kero wyrosła nad okolica

W końcu sie olbrzim tym wnerwioł srogo
Berga se dzwignoł - postompioł nogom
A w tym momyńcie coś jego siyły
Pieronym drapko go łopuściyły

Berga mu spadła na samo gowa
I pod już martwy - tako niyboga
Zloł sie ze skałom - dyć glaca jego
Jest czubkym Skały Olbrzima - tego.

[broneknotgeld]

Liszka z Cisow

We stawie przi zamku miyszkała wodnica
Nojpiyrw niy wiedziała ło tym okolica
Karlusy ślypiami za niom durś kryńciyli
Dobrze że sie w stawie skiż niyj niy topiyli

Rycerz jom uwidzioł ło piykny postawie
Zakochoł sie we niyj bez pamiyńci prawie
Dyć tym razym Liszka dała serce swoje
Szczyńśliwie żyć mieli przi stawie oboje

Pech że jom podglondnoł sagato we wodzie
No i sie skończyło na miłosnyj szkodzie
Zniknyła wodnica - łon zginoł na wojnie
Przi zamku zaś dzisioj w nocy niyspokojnie.

[broneknotgeld]

Generał na Wielki Sowie

Dwiesta lot chodzioł po Wielki Sowie
Generał ze orderami
Skond sie tu znoloz? Niy wiedzioł czowiek
Dowiydzcie sie tego sami

Miejscowi ludzie znali go z tego
Że szuły miywoł ze glasu
Czasym dokuczoł im do żywego
I uciekali ze lasu

Pewnie to jakiś duch był złośliwy
Ze downych wojynnych czasow
W Polsce przestały dzioć sie te dziwy
Chyba sie wynios zawczasu.

[broneknotgeld]

Kasztelanka Gośka

Gośka w bogactwie na Grodnie żyła
Łod kasztelana dyć cerom była
Daleko trza by gryfniejszy szukać
Karlusy do niyj zaczyli klupać

Miała we życiu jednak utropa
Fater starego chce jyj dać chopa
Jego bogactwo jom nic niy nyńci
Bo gryfny germek prawie z niom kryńci

Na tych zolytach ich prziłopali
Smutno już potym poszło to dali
Gośka starego za nic niy chciała
Za swoje pszonie życie łoddała

Jom żywcym w lochu zamurowali
A i szacowi niy darowali
Ściepli liplinga ze stromy skały
I na tym romans skończoł sie cały.

[broneknotgeld]

Liczyrzepa i wongel

Liczyrzepa w Nowyj Rudzie bergmonow pilnowoł
By pryndko niy fedrowali znakow wiela dowoł
A dyć czowiek na tyn wongel coś za fest łapczywy
Jak duch gor sie richtig wnerwioł problym był prawdziwy

Dmuchnoł metan - prziszoł wybuch - wszysko sie polyło
I gornikow łod tyj śmierci nic niy uchroniyło
Wiela razy to sie stało - ciynżko porachować
Do wonglo sie jadnak garli - chcieli go fedrować.

[broneknotgeld]

W Bardzie

Mocno hulo tukej wiater
Godoł ło tym kedyś fater
Że skiż diobła to sie stało
Co mu szpasu było mało

Spotkoł sie roz z wiatrym czort
Chcioł pokozać wiela wort
Bestoż wloz tu do kościoła
Niy myśloł ło archaniołach

Michoł go fest wdeptoł w zol
Wiater niy wiy - dyć go żol
Diobła czeko no i wieje
A kto z tego sie tu śmieje?

[broneknotgeld]

Kłodzki dioboł

Na dusze wojokow czynsto polowoł
Niyjedyn z nich wiary tymu niy dowoł
Dyć w końcu mieli na to tyż dowod
Jak łon soldata do piekła powiod

Roz pijok wielki mioł na murach warta
No i sie notknoł na naszego czarta
Dusza mioł czorno downo sprzedano
Chcioł jednak jeszcze budzić sie rano

Ze strachu czynsły mu sie te galoty
I na czowieka wlazły siodme poty
Synka łobiycoł za życie dolsze
To we tym wszyskim było nojgorsze

Jednak sie potym trocha pomiarkowoł
Bajtla niy łoddoł i sie tym radowoł
Wnerwiyło diobła cygaństwo chopa
Ze tym mioł przeca richtig utropa

Ślecioł na niego i z gory łeb urwoł
Ze niom do twierdzy potym sie pofurgoł
Pamiontka po niym tyż inkszo łostała
Bagnet co niy wloz diobłowi do "ciała".

[broneknotgeld]

Herbersteinowie w Gorzanowie

Ponoć we skarbcu pług tu czimali
Ło kerym dziady jejich bajali
Że chop niym kedyś wyłoroł diamynt
A choć mioł z tego we doma lamynt
Chcioł podarować go cysorzowi
Ciekaw co na to władca tyż powiy

Tako sie stało jak se wymyśloł
I grafym zostoł choć ło tym niy śnioł.

[broneknotgeld]

Szczyrbski upior

Ze Szczyrby czorno legynda znocie?
Strachu przed duchym tukej niy mocie?
Co złe - skiż pszonio przeca sie stało
A było tego richtig niymało

Tu rycerz Głymbosz w wieku sztyrnostym
Cerze powiedzioł _ Wydać sie mosz ty
Pódziesz za Tyczka - somsiod bogaty
I chocioż stary prziśle ci swaty

Co miała robić ta gryfno frela?
Pszoła modymu już downo wiela
U fatra jeji za giermka służoł
Dziyń mu bez lipsty jak rok sie dłużoł

Frelka z karlusym uciykać chcieli
Dyć sie rycerze ło tym zwiedzieli
Zasadzka na nich szprytno zrobiyli
No i kochankow pryndko ubiyli

Fater som dzidom wpiyrw zabioł cera
Mało mu było - jasno cholera
Pod świyrkym giermka wzioł we łobroty
Aż mu łodpadła gowa ze kloty

Dziejom sie dziwy teroz po ćmoku
Niy radza zbłońdzić ci tu boroku
Bo możesz spotkać bez gowy zjawa
Uwierz - to niy jest wcale zabawa

Gowa pod pachom czimie łod wiekow
Pitej stond pryndko dobry czowieku
Bo ciała dziołchy ci koże szukać
A jak niy znojdziesz - do grobu klupać

Bajajom ludzie - klontwa ustanie
Jak sie świyrk-świadek piastunym stanie
Ze pnia kołyska czeba wystrugać
Z keryj dzieciontko na świat mo mrugać

Prowda czy bajda? Jo powiym tela
Z upiorym spotkać sie niy łośmiela
Świyrk sie już downo łobaloł tukej
A rady na to lepi miy szukej.

[broneknotgeld]

Skarb

Jak zamek we Szczyrbie zniszczyli husyty
Ponoć we ruinach skarb zostoł ukryty
Raubritter Jan Dziki przeca tu grasowoł
Co cynnego nakrod we lochach se chowoł

Łod lot jego cera beczek durś pilnuje
Zaklynto we kamiyń tyż tu pokutuje
Czi beczki som pełne - do dzisioj czekajom
Na ludzi co Boga zowdy w sercu majom.

[broneknotgeld]

Opolsko legynda

Roz piastowski ksionże gon mioł w gynstym borze
Dyć cosik sie zwierza przed niymi pokryły
Soronia łoboczoł i rajtnoł - moj Boże!
Już inksi dogonić niy mieli go siyły

A soroń pomykoł durś dali i pryndzy
Aż stracioł sie ksiyńciu w nojwiynkszy gynstwinie
I kapnoł sie borok że w borze łon w nyndzy
Pewnikym niyszczyńście go tukej niy minie

Stropiony sie błonkoł przez noc cołkym ciymno
Beboki mu jakeś czasami świsnyły
Aż słonko już blysło - przestało być zimno
"O pole!" - zawołoł ze całyj swyj siyły

Bo trefioł na wielko przi Odrze polana
Tu znodła go w końcu stropiono drużyna
No i ze rozkazu jasnego ich pana
W tym miejscu jest dzisioj Opola dziedzina.

[broneknotgeld]

Ło Nyndzy wele Raciborza

Ksionże na Raciborzu mioł w tych stronach gon
Dyć zwiyrz przed niym jakoś se ciyngym pomykoł
Zmynczony zgłodniały był w końcu nasz pon
Chcioł se kajś łodpocznońć- za tym prawie rzykoł

Malutko chatynka na polanie stoła
Kaj ksiyńcia poniosły zmynczone już nogi
Zoglondnoł do środka - gymba sie niy śmioła
"Łoj nyndzo - łoj nyndzo" poratuj niybogi

We środku chop stary na ławie se leżoł
Jedzynio i wody niy było tam wcale
Pewnie już nastympny nocki by niy przeżoł
Bo na pomoc przeca szansy prawie wcale

Pon konskym kamiynia na drzwiach szkryfnoł chaty
"Oj nyndzo - oj nyndzo" legynda nom baje
Niy wiymy czy pomog choć był przebogaty
A Nyndza? - Jyj przeca tu kożdy durś pszaje.

[broneknotgeld]

Raciborsko legynda

We tyj okolicy miyszkała rodzina
Raci - tako zwani i mieli tyż syna
Kery chcioł se uczyć kowalskego fachu
W świat szoł po nauka bo niy mioł łon strachu

Robota se znoloz w kuźni u Madziara
Już nawet ło cera majstra mioł sie starać
Roz poloz na rynek - złodzieja ścinali
Skiż niego mu życie inaczyj szło dali

Bo rabczyk przed śmierciom coś godoł ło złocie
Przi Odrze ukrytym - "Tam dymby czi mocie
Ze skarbym bogatym - som beczki pod niymi
Dyć trza je wykopać terozki ze ziymi"

Niym ducha wyzionoł - zgładziyli go kaci
Dowiedzioł se jeszcze tyn nasz Antek Raci
Że jedna z tych beczek na kościoł mo dać
Drugo do ubogich - trzecio dlo sia brać

W mig wrocioł czeladnik do swoji rodziny
Wykopali beczki ze boru dziedziny
Bogaci se teroz pierońsko tu stali
Łoni tyn Raciborz ciyngym budowali

Jejich miano nosioł i fortuny z bora
Na starość mynczyła jednak Antka zmora
Poszły na to przeca cołke beczki czi
A Ponboczek paczy - ło grzysznikach wiy

Jak już Raci pomar - mioł grob we kościele
Strach wielgachny naszoł raciborske sztele
Co nocy świontynia łopryskano juchom
Wlyź tam - to niy zdało sie nojwiynkszym zuchom

W końcu poszukali jednego skazańca
Śmierć abo tyn kościoł? - spytali "wybrańca"
Wolnościom do tego mocno połechtali
No i poleciało to wszysko już dali

Farorz go w kościele na nocka łostawioł
Uwidzioł co Raci we połnoc wyprawioł
Bo wyloz ze grobu - seblyk śmiertelnica
I zaroz krew wyszła trupowi na lica

Co potym sie dzioło - naszkryflać niy idzie
Potympione dusze zebrały sie w biydzie
I Antka smagały kaj yno sie dało
Stond sie juchy tela w kościele zbiyrało

Kur zapioł -już dniało - duch wdzioł swo koszula
I poloz do grobu - dziyń noc mioł utulać
Skazaniec co widzioł pedzioł farorzowi
A łon na to godo co mu niy łotworzy

Mioł schować koszula - no ta śmiertelnica
I ducha zapytać ło swo tajymnica
Za kero durś ciyrpi na padole naszym
Bogobojnych ludzi w Raciborzu straszy

Dyć tako sie stało - ksiondz sie chnet dowiedzioł
Za co Antek Raci we czyśćcu durś siedzioł
Majontek po niymu łon zocnie podzieloł
Raciborz już szczyńście swym miyszkańcom ścieloł.

[broneknotgeld]

Ło Koźlu

Wszyskim tukej wele Odry czynsły sie galoty
Jak przez las jechali ciymny - niy skuli gupoty
Raubriter tu w zamku siedzioł - Kozioł miano jego
Grabioł wszyskich - nikt niy wiedzioł jak dopaść istnego

Ślonskym niosła sie zło sława - dyć trefiyła dali
Na dwor w Wiedniu kaj sie dycki piyknie fajrowali
U cysorza służoł Kozioł - brat łod rozbojnika
Pedzioł że sie z niym rozprawi i dosiod konika
Wzioł wojokow do pomocy - oficer był wyrszy
I zajechoł pod tyn zamek - łon na przodzie - piyrszy

Jak brat z bratym sie spotkali - wiela tyż cieszyli
Zbojnik nawet skarb pokozoł - to co zagrabiyli
Dyć do dzisioj łosprowiajom - było tego tela
Że zowiścić mogła złota i cesarsko sztela

Jak na wieży byli łoba rabczyk dojrzoł kupcow
Już chcioł pryndko zrobić ze nich yno gołodupcow
Dyć brat na to niy zezwoloł - ściepnoł go ze wieży
Uślintany potym paczoł jak łon w dole leży

Coby zmazać bratobojstwo - pokuta dać Bogu
Swoj majontek i skarb jego łostawioł w tym progu
Pryndko rosło miasto Koźle bogate i zocne
Fundowane skuli zbrodni ale przeca mocne.

[broneknotgeld]

Ło Koźlu tyż

Pieczara w gorze wele Cisowy
Ło niyj legynda to głosi
Dwa bratki tukej chroniyli gowy
Ło litość niy mogli prosić

Kozłami przeca sie nazywali
Niyczyste sumiynie mieli
Po świecie zocnych frelek szukali
I ciongli je do ty szteli

Zowdy już pszonio koniec był tukej
Śmierć je czekała z ich rynki
Ciał jejich nawet na prożno szukej
Choć czasym słyszeli jynki

Roz jednak to sie im niy udało
Dziołcha sie kapła w co grali
Przez las uciykła bo była śmiało
Rano już na nich czekali

Żywych z pieczary ich niy wyciongli
Czi dni sie bracia broniyli
Sami w kostuchy kosa sie wprzongli
Wzajym se życie skrociyli

W te miejsce dzisioj strach nawet chodzić
Jak połnoc rowno już bije
Sercu to przeca może zaszkodzić
Chyba ci życie jest miłe

Ło tym bajajom - Na samyj gorze
Byki sie w noc pokazujom
Ryczom upiory we nocnym chorze
Łoczami łogyń aż sujom

Dyć łod tych Kozłow cołko dziedzina
Koźlym nazwali łod downa
Prowda w tym abo nawet jyj niy ma
Niy chca cie robić za błozna.

[broneknotgeld]

Ło Rudach Wielkich

Władysław Opolski gon wiod przez te lasy
Bor gynsty i zwiyrza tyż było tu mocka
Dzik ranny - bok cołkym już mioł przeca krasy
Umykoł przed ksiyńciym - dopadła ich nocka

Zabłonkoł sie pan nasz i fesztrow potracioł
Aż ujrzoł polana ze dymbym pośrodku
Zmynczony lyg pod niym - niymocom zapłacioł
Nikt niy mog pocieszyć chociożby tom godkom

Na noc jakby jedna łon tukej zamiyszkoł
I w końcu na niego syn prziszoł głymboki
Przezocno opieka - ta Bosko - mu blysko
To wiedzioł - w tym miejscu niy bydzie borokym

Jak słonko ło ranku nad lasym stanyło
Łobudzioł sie zdrowy i nic niy zmynczony
Dyć jakby to cudym we gowie sie wziyło
Że klasztor przez niego tu mo być fondniony

Tyż tako sie stało - cystersy tu prziszli
Ta leśno dziedzina zajyli dlo siebie
I na chwała Boga - po ksionżyncy myśli
By na Ślonsku było tyż trocha jak w niebie.

[broneknotgeld]

Łobrona Gliwic

Jako to było z tymi Szwedami
Kierzy se znodli pod Gliwicami?
Rożnisto godka jo słysza ło tym
Prowda to abo jakeś gupoty

Ponoć chnet mieli te mury zdobyć
Copnońć Gliwice im prawie szłoby
Dyć to skiż babow sie niy udało
Bo jim se bronić miasta zachciało

Razym ze smołom krup nawarzyły
I z tym na murach drapko stanyły
Toż loły Szwedow jako umiały
Tako Gliwice uratowały.

[broneknotgeld]

Szwedy w Gliwicach

Mury w Gliwicach kajniykaj widać
Piyrwyj se richtig musiały przidać
Przeca pod niymi wojska stanyły
Szwedy je zdobyć niy mieli siyły

Dyć uradziyli - wziońć tyn grod głodym
Zdało sie dlo nich w tym myni szkody
Toż łoblynzynie fest przeciongnyli
I pewni swego richtig już byli

W końcu do miasta posła wysłali
Mioł se rozglondnońć jako z tym dali
Swoje już musioł zrobić w niym głod
Trza było bliknońć na to se wprzod

Hehe - a baby krup nawarzyły
Na dna łod beczek je wystawiyły
By jodła tako wiela sie zdało
Choć go już było naprowdy mało

Szwed na to paczy i se dziwuje
Na darmo wszysko - to forszteluje
I tako pedzioł w swojim obozie
Wojsko łodeszło - Chwała Ci Boże.

[broneknotgeld]

Toszek

Łoziym wiekow tymu graf miyszkoł tu zocny
We pobliskich lasach łon lubioł polować
Gon prowadzioł Toszek - pies we łowach mocny
Dyć inksze przi niymu niy śmiały se stować

Roz łodbioł daleko - stracioł swego pana
Pogonioł za dzikym - łapy fest poniosły
Aż trefioł na pełno tych zwiyrzy polana
Tam lochy odyńce w szczympy go rozniosły

Graf nadjechoł w końcu - wzion to co łostało
Pochowoł go we wsi - tyż dynkmal postawioł
No i take miano już miejsce to miało
Toszek przeca swoje i psa imie wsławioł.

[broneknotgeld]

Bioło Dama z Chudowa

Graf ze Chudowa we Czechach bawioł
Tam poznoł tyż zakonnica
Ło jyj urodzie kożdy durś prawioł
-"Gryfne niy yno som lica"

Prziszło ze tego pszonie im wielke
Frelka z zakonu uciekła
Za nic przeszkody były w tym wszelke
Razym niy boli sie piekła

W Chudowie cicho sie już pobrali
Dyć radość krotko ich była
Ślubno choroba pryndko powali
Kostucha do sia jom wziyła

Rycerz pochowoł jom we Orzeszu
Żył som we srogi żałości
Wiedzioł że przeciw Bogu fest zgrzeszoł
W duszy niy chowoł łon złości

Dyć co sie dzieje? W nocy przichodzi
Do zamku przepiykno zjawa
Strach z pszoniym jakoś sie razym godzi
Choć to już niy jest zabawa

Co noc doglondo chopa swojego
Na droga jednak narzeko
Bo gynstym lasym łazi do niego
Wiy że łon na nia tyż czeko

Dyć graf nad duchym sie ulitowoł
Tunel kopali mu sługi
Tym jakby znak swyj miłości dowoł
Aż do Orzesza jest długi

Choć z downych wiekow historio cało
Godajom ło tym w Chudowie
I Bioło Dama tu zno niymało
Niyjedyn widzioł jom czowiek

Bo wieczno jeji przeca pokuta
Do dzisioj łazi po murach
Słychać tyż czasym smutnawo nuta
Co traci sie kajsik w dziurach.

[broneknotgeld]

Cudowne źrodło stanicke

We Pilchowicach jest tyż Stanica
Za niom źrodełko cudowne
Wiy ło tym cołko ta okolica
Bajajom legyndy downe

Princ Raciborza tu przed wiekami
Błonkoł stanickim se borym
Wilki go chciały rozszarpać kłami
Jeszcze do tego był chory

Dyć to źrodełko znoloz ze wodom
Łostatkym siył sie jyj napioł
Zdrowy szczyńśliwy wrocioł łon do dom
Zwiyrz żodyn go niy ucapioł

W Stanicy coś tyż inkszego prawiom
Jak chyńć mosz nagło na picie
To cie te wody wcale niy zbawiom
Na łodwrot - skończysz już życie

Rożnie godajom ło źrodła cudzie
We zocy ciyngym je majom
Niyjedyn bez to po woda pódzie
Choć możno yno jo bajom.

[broneknotgeld]

Bioło Dama ze Toszka

We piyrszy dziyń Wielkanocy
Zamek toszecki łobchodzi
Spotkosz jom tu ło połnocy
Szterować freli niy godzi

Bo łona fatra durś szuko
Co pomarł z wielki żałości
We dzwiyrza komnat postuko
Czasym wystraszy tyż gości

Tako tu bywo łod wiekow
Skiż historyji ponury
Kero cie wzruszy czowieku
Choć żeś ze gruby jest skory

Grof srogi zamkym tym włodoł
Gnymbioł poddanych i sługi
"Djoboł" - niyjedyn nań godoł
Taki niy znoloz sie drugi

Wiela skiż niego ciyrpiało
Głod lochy inksze mynczarnie
Na nic to wszysko sie zdało
Ludzie kończyli tu marnie

Dyć grof mioł sługi wiernego
Co dboł ło pana jak umioł
"Dioboł" żył możno skiż niego
Choć małowiela rozumioł

Sługa zaś cera mioł szwarno
Skarb to był jego jedyny
Bez niyj toż życie już marność
Grof niy zastompi rodziny

Zło jednak wielke czychało
Do Gliwic fatra posłali
Panu sie cery zachciało
Jyj łojciec mioł być kajś dali

Dyć frela sie łopiyrała
Choć boła tyż zymsty srogi
Życie za cnota łoddała
Syn wieczny był dlo niyj błogi

Do studni wciepli jyj ciało
Fater znojść cery niy umioł
Ale sie w końcu wydało
Pan błond swoj wtedy zrozumioł

Bo sługa pomarł z żałości
Niym jednak ducha wyzionoł
Klontwa nań ciepnoł we złości
Grof zginoł a zamek runoł

Yno ta dziołcha na bioło
Ciyngym ło wszyskim pamiynto
łojca na murach durś woło
Co roku - jak momy świynto.

[broneknotgeld]

Jak Lubsza powstała

Na gorze Grojec był dwor bogaty
Rycerz tam miyszkoł ze familijom
Skiż gryfny cery łaziyli swaty
Dyć żodyn jeji rynki niy przijon

Na tych galantow niy spoziyrała
Była przi tymu w wielki utropie
Bo parobkowi downo już pszała
Co z tego wyszło? -Dyć wiymy chopie

W końcu se przeca wszysko wydało
Łojciec dziołucha zawarł do wieży
Sługi se z zamku psami przegnało
Ciynżko mu było ta krziwda przeżyć

Pon cera jednak uwolnioł z czasym
Czynsto markotno po prowdzie była
Śpiyw jeji nocom lecioł w dal lasym
We pszoniu richtig wielko jest siyła

Jak roz dziedzice stond sie wybrali
Do Koszyńcina na mszo w kościele
Lipling przijechoł ze wielki dali
Ze swojom lipstom poczynoł śmiele

Dyć fater zdonżoł z kościoła wrocić
Mieczym cioł mocno - zleciała gowa
Tyż przeciw cerze mioł se łobrocić
Pochłoń jom ziymio! -To jego mowa

I tako tukej pryndko se stało
Zamek ze frelom zapod we ziymia
Serce rodzica ze żalu łkało
Do szczyńścio jednak powrotu niy ma

I choć mioł dworow inkszych łon wiela
Tu za gniyw srogi mioł pokutować
Była mu LUBSZO niyszczynsno sztela
Swoj proch we ziymi tukej chcioł "schować".

[broneknotgeld]

Ło Wiesiodce w Gorzyczkach

W małych Gorzyczkach wele Rybnika
Gorka Wiesiodka se stoji
W nocy tu niy łaź - lepi stond zmykać
Tref zły - toż czowiek sie boji

Piyrwyj stoł tukej grod richtig mocny
Raubritter mioł legowisko
Niy szło go ruszyć choć niy był zocny
Dyć łon rabowoł durś wszysko

W podziymiach skarbow fest nagromadzioł
Wiyńzioł tyż ludzi we lochach
Skuli okupu - tako poradzioł
Ło życie niy dboł - ni trocha

Roz modych braci dwóch zamordowoł
Kupcami byli we drodze
Dyć sie ze siyły wcale niy zdowoł
Co drzymie w matce niybodze

Łona go djobłu zaś poleciyła
By wzioł już czorno ta dusza
A ziymia zamek tyż pochłonyła
Stało se - szkryfnońć jo musza

Po zamku śladu terozki niy ma
Wiesiodka yno łostała
Toż dlo bajanio to piykny tymat
Łod lot tu straszy bezmała.

[broneknotgeld]

Pałacowe maszkarony w Żaganiu

Prawie dwiesta ich zrachujesz
Łypiom na cie srogim wzrokym
Możno djobła w nich wyczujesz
- Tako było z tym borokym
Co pokozać chcioł nom czorta
I podobnoś chnetko wyszło
Kunszt robota - tego worta?
Toż mu życie stracić prziszło.

[broneknotgeld]

Żaganna

Żaganna tyn Żagań ponoć założyła
Godajom że łona cerom Wandy była
Ło ty żech zaś słyszoł co "Niymca niy chciała"
Nawet se skiż tego na życie porwała
Dyć teroz już wiymy że zowitkom frela
Pewnikym inkszymu pszoła coś za wiela.

[broneknotgeld]

Skond te Siymianowice?
(I niy yno)

Czech bratkow ślonsko ziymia wydała
Co wele siebie miyszkali
Siemian zoglondoł se do Michała
Tyż na Macieja blikali

Siemian doł miano Siymianowicom
Łosiod tu ze familijom
Drugi wiadomo - Michałkowicom
Jego potomki w niych żyjom

W Maciejkowicach łostoł se Maciej
Na swojym fest gospodarzoł
A jo se teroz łobleka lacie
Ło czasach tych byda marzoł.

-----------------------------

Drugo legynda takoż ło bratkach
Macieja Jakub zastompioł
Czy znocie możno tego gagatka?
W Jakubowice żech zwontpioł

Aż jedyn starzik ło tym mi prawioł
Co wioska piyrwyj spolyli
Jak tyn Zamojski na Ślonsku "bawioł"
Ło tron Korony se biyli

Kaj richtig były Jakubowice?
-Podobnoś Lompa coś wiedzioł
Tam huta "Laura" dźwigli - toż wiycie
Przeca Donnersmarck tu siedzioł.

[broneknotgeld]

"Jako było na poczontku"

Ponboczek w świata poczontku
Ciźba we tym raju mioł
Szkryfna - niy poskompia wontku
Jak sie za aniołow broł:


Liczba jejich wielko była
Czyńść sie nawet buntowała
W hardych zło siedziała siyła
Dyć w tym miara sie przebrała

Pedzioł w końcu - "Z raju fora"!
Tym co mu sie przeciwiali
Tako prziszła na nich pora
Bestoż pryndko uciekali

Nojgorsi do piekła wdepli
Bo podpadli aż na amynt
Mieli teroz richtig ciepli
Dyć sie na nic zdoł ich lamynt

Inksi poszli se na bory
Tam ich spotkosz przeca dzisioj
Duchy złe - tyż jakeś zmory
Pewnie ło nich żeś usłyszoł

Wiela tyż nurknyło w morze
Stawy rzeki i jeziora
To utopce - broń cie Boże
Z niymi zowdy ciynżko pora.

[broneknotgeld]

Rydułtowski utopek

Rydułtowski utopek wele drogi miyszkoł
We przikopie co latym durś zalono była
Nocom z niyj wychodzioł - na zielono blyszczoł
A jak szoł łożarciuch - był już w jego siyłach

Naprane chopisko smyczoł we barzoły
Nad grobla prowadzioł kaj woda głymboko
Przestało mu w gowie tompać ze gorzoły
Stykło sie przerzegnać i dychnońć głymboko

Dyć stracony czowiek jak wypioł za wiela
Som włazioł do wody - choćby tego chcioł
Przeznaczono była już mu inkszo sztela
A utopek dusza pod garniec se broł.

[broneknotgeld]

Przekludzka utopka

Wele Rydułtow jechoł Sikora
Naroz habeta samo stanyła
Choć nocno była już przeca pora
Droga sie jakby blaskym pokryła

Czowieczka dojrzoł wele maneli
Ło przewoz tego łon grzecznie prosi
Bo sie przekludzo do inkszy szteli
I przeca sypnie tyż za to "grosik"

Jako se życzoł tako se stało
Kajś wele stawu z fury to ściepli
Sypnoł Sikorze złotkow niymało
Zaroz ze tego było mu ciepli

Jak trefioł do dom i przespoł nocka
Na swoj zarobek furmon se kuknoł
A tam piniyndzy niy było mocka
Yno guziole. Utopek - mruknoł.

[broneknotgeld]

Chlyb dlo utopka

Rozmoczony chlyb we wodzie
Utopkowi fest "smakowoł"
Starzik prawioł ło przigodzie
Keryj som sie fest dziwowoł

Wele stawu szoł we nocy
Łod piekorza z mitagszychty
Dojrzoł chopka co mioł łoczy
W kerych było coś niyrichtig

Dyć zapaczoł sie w nie jakoś
Wloz do wody po kolana
Naroz coś go capło - psiakość!
To ci była wielko szpana

Mioł dwa chleby w swojim necu
Kaj głymboko tam je wciepnoł
Jak ofiara skiż poczeby
A na koniec głośno hepnoł

Cud sie stoł - bo z wody wyloz
Szułow nawet mokrych niy mioł
Pryndko do chałupy prziloz
Choć za serce durś sie czimoł

Chlyb powszedni miyj we zocy
Łod utopka łon tyż "broni"
Łodbiyro to jymu mocy
Se uciekniesz bo niy goni.

[broneknotgeld]

Jedyn utopek ze Ornontowic
Pszoł gryfny frelce - dyć chopie to wiydz
Że łona w zocy go nic niy miała
Z utropy wysła mu woda w gałach
Podobnoś dostoł chnet "wodowstryntu"
I se zatracioł - aż do imyntu.

Morał w tym taki - płaczki utopka
Umiom wykończyć nawet i chopka
Ornontowicki freli zaś mało
Łogyń w niyj wiynkszy niżby se zdało.

[broneknotgeld]

We Zombkowicach Ślonskich

We Zombkowicach morym powioło
Niy było wtedy w mieście wesoło
Śmiertka tom kosom fest wywijała
Ćwierć miasta w końcu sie tu zabrała

Winnych szukali we takim czasie
Fest sie toplali wtedy w marasie
Na kopidołow ciepli złe łoko
I łotrombiyli zbrodnia szyroko

"Przoszkym ze trupow ludzi potruli
Serca ze piersi bajtlow wypruli
By na surowo potym je zjodać"
- Wiela by jeszcze tu ło tym godać

Do win sie inkszych tyż prziznowali
Przeca ich mocno torturowali
Karom śmierć była - tyjater krwawy
Take to wtedy mieli "zabawy"

Tli rynce nogi nawet puloki
Piykli im kloty dupy i boki
Stos konczoł jejich na ziymi piekło
Mor jednak łostoł - to niy uciekło

Możno Pon Boczek tych mieszczan koroł
Dalyj trwoł tukej kostuchy horror
Frankenstein - miasto sie wtedy zwało
Dyć we legyndy sie tyż dostało

Dżuma potworym sie potym stała
Co Zombkowice zniszczoł bez mała
Choć rynka bosko go tyż dosiyngła
Jakoś legynda w powieść sie wprzyngła.