Grekokatolicy w Rzeszowie

[Gość: gość]

Słyszałem, że przed wojną w takich dzielnicach Rzeszowa jak Biała, Zalesie,
Drabinianka mieszkało sporo grekokatolików. Moglibyście napisać coś więcej na
ten temat.

[Gość: january]

Obecny kościół Wniebowzięcia NMP w Zalesiu to dawna cerkiew grekokatolicka pw.
Zaśnięcia NMP. Rusini zostali osadzeni w tej wsi w XV w. przez jej właściciela,
Pileckiego. Założono parafię prawosławną, która następnie stała się unicką
(grekokatolicką) i taką była do II wojny światowej. W 1945 r. 55 rodzin
ukraińskich z proboszczem ks. Aleksandrem Holinką zostało przesiedlonych z
Zalesia do Biłki koło Lwowa, a pozostali przyjęli obrządek łaciński. Parafię
rzymsko-katolicką utworzono w latach 60-tych, a od 1946 r. był to kościół
filialny Parafii Słocina.
W Białej nie było cerkwi, ani kościoła, a ludność chyba była mieszana.
Grekokatolicy należeli do parafii w Zalesiu. Parafię rzymsko-katolicką
utworzono w 1983 r.
Ludność ruska wyznania grekokatolickiego zamieszkiwała także Pogórze pomiędzy
Rzeszowem, a Krosnem np. takie miejscowości jak Gwoździanka, Blizianka,
Bonarówka i dalej na południe Węglówka itd. Byli to tak zwani Zamieszańcy,
którzy nie utożsamiali się ani z Ukraińcami, ani z Łemkami. Sami nazywali
siebie zdaje się Rusnakami.

[Gość: gość]

Gość portalu: january napisał(a):

> Obecny kościół Wniebowzięcia NMP w Zalesiu to dawna cerkiew grekokatolicka
pw.
> Zaśnięcia NMP. Rusini zostali osadzeni w tej wsi w XV w. przez jej
właściciela,
>
> Pileckiego. Założono parafię prawosławną, która następnie stała się unicką
> (grekokatolicką) i taką była do II wojny światowej. W 1945 r. 55 rodzin
> ukraińskich z proboszczem ks. Aleksandrem Holinką zostało przesiedlonych z
> Zalesia do Biłki koło Lwowa, a pozostali przyjęli obrządek łaciński. Parafię
> rzymsko-katolicką utworzono w latach 60-tych, a od 1946 r. był to kościół
> filialny Parafii Słocina.
> W Białej nie było cerkwi, ani kościoła, a ludność chyba była mieszana.
> Grekokatolicy należeli do parafii w Zalesiu. Parafię rzymsko-katolicką
> utworzono w 1983 r.
> Ludność ruska wyznania grekokatolickiego zamieszkiwała także Pogórze pomiędzy
> Rzeszowem, a Krosnem np. takie miejscowości jak Gwoździanka, Blizianka,
> Bonarówka i dalej na południe Węglówka itd. Byli to tak zwani Zamieszańcy,
> którzy nie utożsamiali się ani z Ukraińcami, ani z Łemkami. Sami nazywali
> siebie zdaje się Rusnakami.
Dzięki za informacje. Piszesz, że 55 rodzin wyjechało na Ukrainę a pozostali
przyjeli obrządek łaciński. Mam pytanie ilu było tych, którzy przyjeli obrządek
łaciński?

[Gość: gość]

Wiem, że Rusini w Rzeszowie, Białej i Zalesiu mówili po polsku i w ogóle nie
znali języka ukraińskiego.

[Gość: Piotr]

Gość portalu: gość napisał(a):

> Wiem, że Rusini w Rzeszowie, Białej i Zalesiu mówili po polsku i w ogóle nie
> znali języka ukraińskiego.

Tak, to prawda. Nie chroniło ich to jednak przed działanością, w latach 45/50,
polskich "szmalcowników" szantażujących tych rusinów grożbami donosów na UB i
wywózką . Przez Rzeszów szły ponoć transporty wypędzanych w ramach akcji "Wisła"

[Gość: fest]

Gość portalu: Piotr napisał(a):

> Gość portalu: gość napisał(a):
>
> > Wiem, że Rusini w Rzeszowie, Białej i Zalesiu mówili po polsku i w ogóle n
> ie
> > znali języka ukraińskiego.
>
> Tak, to prawda. Nie chroniło ich to jednak przed działanością, w latach
45/50,
> polskich "szmalcowników" szantażujących tych rusinów grożbami donosów na UB i
> wywózką . Przez Rzeszów szły ponoć transporty wypędzanych w ramach
akcji "Wisła
> "

[Gość: .]

.

"Nowa" c.e.r.k.i.e.w grekokatolicka w Rzeszowie!!!

[romanpidlaszuk]

forum.gazeta.pl/forum/72,2.html?f=69&w=5901307&a=55026964
forum.gazeta.pl/forum/72,2.html?f=23313&w=55027129

Rizdwjana hreko-kat. ukrainska liturhja, koladky

[romanpidlaszuk]

Rizdwjana hreko-katolyc'ka ukrainska liturhja, koladky- Huculszczyna

video.google.com/videoplay?docid=-9148798047636869629&q=bystiv

K.O.N.T.Y.N.U.A.C.J.A tego watku jest tutaj:

[romanpidlaszuk]

forum.gazeta.pl/forum/71,1.html?f=45535

[Gość: january]

Ilu Rusinów pozostało w Zalesiu i przyjęło obrządek łaciński - tego nie
znalazłem w dostępnych źródłach. Oparłem się na Schematyzmie Diecezji
Rzeszowskiej z roku 2000, gdzie opisane są wszystkie parafie i ich historia.

[emarik]

Hej!zajmuję się geanalogią mojej rodziny Tracz z WYSOKIEJ GŁOGOWSKIEJ.Poszukuję
dokladnej historii tej wsi oraz Zaczernia.Poszukuję też spisow ludności z 1700-
1800r.Ewentualnie z kąd pochodzili koloniści.Słyszałem, że to Tatarzy?Ponoć
kiedyś w lasach Wysokiej była kiedyś mała cerkiewka?Co wy na to?Proszę o
kontakt: [e-mail]

[ares19]

emarik napisał:

> Hej!zajmuję się geanalogią mojej rodziny Tracz z WYSOKIEJ GŁOGOWSKIEJ.Poszukuję
>
> dokladnej historii tej wsi oraz Zaczernia.Poszukuję też spisow ludności z 1700-
> 1800r.Ewentualnie z kąd pochodzili koloniści.Słyszałem, że to Tatarzy?Ponoć
> kiedyś w lasach Wysokiej była kiedyś mała cerkiewka?Co wy na to?Proszę o
> kontakt: [e-mail]
bardzo ciekawa temata

[ares19]

maloo wiem na ten temat

[Gość: piotr]

Dodałbym jeszcze taką miejscowość jak Tarnawka, niedaleko Albigowej. Jest tam
piękna ,trójkopulowa ,murowna cerkiew, obecnie kościól.
W samym Rzeszowie grekokatolicy mieszkali także w kamienicach przy stacji
Rzeszów-Staroniwa. Były to rodziny kolejarskie, których ojcowie drogą awansów
trafili tu z okolic Krosna, Rymanowa w latach dwudziestych.
Po wojnie, chyba wskutek zagrożenia i checią "wtopienia" sie w otoczenie
przeszli na katolicyzm

[Gość: gość]

Gość portalu: piotr napisał(a):

> Dodałbym jeszcze taką miejscowość jak Tarnawka, niedaleko Albigowej. Jest tam
> piękna ,trójkopulowa ,murowna cerkiew, obecnie kościól.
> W samym Rzeszowie grekokatolicy mieszkali także w kamienicach przy stacji
> Rzeszów-Staroniwa. Były to rodziny kolejarskie, których ojcowie drogą awansów
> trafili tu z okolic Krosna, Rymanowa w latach dwudziestych.
> Po wojnie, chyba wskutek zagrożenia i checią "wtopienia" sie w otoczenie
> przeszli na katolicyzm
Wiem, że w Tarnawce prawie wszyscy mieszkańcy byli Rusinami (na co dzień mówili
po polsku), choć okoliczne wioski były czysto polskie. Podobno w czasie
okupacji niemieckiej działała tam szkoła ukraińska. Słyszałem też, że po wojnie
większośc Rusinów wywieziono na Ukrainę ale część uniknęła wywózki przechodząc
na obrządek łaciński.

[Gość: Piotr]

Gość portalu: gość napisał(a):

> Słyszałem, że przed wojną w takich dzielnicach Rzeszowa jak Biała, Zalesie,
> Drabinianka mieszkało sporo grekokatolików. Moglibyście napisać coś więcej na
> ten temat.

Co do statystyk ilościowych grek. kat. na naszym polecam prace :Zb.Wójcik "Z
dziejów rzeszowa 1935-1939", 1994 Wydawnictwo Remark oraz A. Saładiak "Pamiatki
i zabytki kultury ukraińskiej w polsce" .warszawa1993 .Są tam wzmianki o tej
grupie wyznaniowej.
Inny temat to samych grek. kat. w samym rzeszowie było ok. 200 do wojny,w
czasie wojny ta ilość się zwiększyła m.in. o ukraińców służących na naszym
terenie w niemieckiej administracji,wojsku i służbach pomocniczych. Do ich
celów niemcy udostepnili w czasie okupacji kościół ŚW. kRZYŻA na dzisiejszej
ul. 3 maja
Co do potomków tamtych grek. kat. żyją oni w rzeszowie po dziś dzień. sam się
do nich zaliczam

Pytania do Piotra

[Gość: gość]

Gość portalu: Piotr napisał(a):

> Gość portalu: gość napisał(a):
>
> > Słyszałem, że przed wojną w takich dzielnicach Rzeszowa jak Biała, Zalesie
> ,
> > Drabinianka mieszkało sporo grekokatolików. Moglibyście napisać coś więcej
> na
> > ten temat.
>
> Co do statystyk ilościowych grek. kat. na naszym polecam prace :Zb.Wójcik "Z
> dziejów rzeszowa 1935-1939", 1994 Wydawnictwo Remark oraz A.
Saładiak "Pamiatki
>
> i zabytki kultury ukraińskiej w polsce" .warszawa1993 .Są tam wzmianki o tej
> grupie wyznaniowej.
> Inny temat to samych grek. kat. w samym rzeszowie było ok. 200 do wojny,w
> czasie wojny ta ilość się zwiększyła m.in. o ukraińców służących na naszym
> terenie w niemieckiej administracji,wojsku i służbach pomocniczych. Do ich
> celów niemcy udostepnili w czasie okupacji kościół ŚW. kRZYŻA na dzisiejszej
> ul. 3 maja
> Co do potomków tamtych grek. kat. żyją oni w rzeszowie po dziś dzień. sam się
> do nich zaliczam
Dzięki za wszystkie interesujące fakty, które podałeś. Mam do ciebie pytanie
czy wśród rzeszowskich i z okolicznych miejscowości grekokatolików dużo było
małżeństw mieszanych z łacinnikami czy też trzymali sie oni raczej w swojej
grupie a także jaka była świadomość narodowa tej społeczności. Czy czuli się
oni twardymi Ukraińcami, Rusinami a może wskutek używania w życiu codziennym
języka polskiego i współżycia na co dzień z Polakami mieli jakąś świadomość
mieszaną albo nawet polską. Wiem, że np we Lwowie byli Polacy-grekokatolicy
czego najlepszym dowodem jest to, że wśród Orląt Lwowskich w 1918 roku było
całkiem sporo grekokatolików a 8 z nich straciło życie w walkach z Ukraińcami.
Byłbym wdzięczny gdybyś zechciał odpowiedzieć na moje pytania. Pozdrawiam.

[Gość: Piotr]

Widzę, że podchodzisz poważnie do tematu.
Powiem ci na przykładzie moich dziadków, bo oni byli grek. kat. Przybili do
Rzeszowa ok. 1930 roku. Dziadek byl urzednikiem kolejowym /w rzeszowie kasjerem
stacji towarowej do lat 50 tych./- zaczynal kariere we wróbliku szlach./ stacja
Rymanów/, był synem łemkow z tej miejscowości, babcia była córką proboszcza
grek. kat. z Deszna.Wiem, że szybko się spolonizowałi, tak że nawet ten
proboszcz miał do nich pretensje, że jego wnuczki /moja mma i ciocia/ nie
rozumieją ruskiej mowy, gdy przyjeżdżali na wakacje,w rzeszowie żyli już raczej
po polsku. Chociaż ciocia /starsza córka/ uczeszczała na religię do konca wojny
do cerkwi / zalesie lub do "Bala". O ich polonizaacji świadczą chociażżby
roczniki polskich gazet przedwojennyhc /jakie u nich były /.Zresztą po wojnie
skrzetnie ukrywali swoje pochodzenia przed wnukami. Moze tylko przyznawali sie
do mego pradziadka tego ksiedza, po wojnie dbali o jego grób na znioszczonym
cerkwisku/. Srodowisko rzeszowskie - takie nazwiska jak Frodyma ,Mol, Paczkowscy
szybko sie polonizowali, Zresztą byli wykształceni albo w szkołach jescze
austro- węg. albo polskich. byli raczej wtopieni. O ich pochodzeniu
przypomnieli sobie dopiero szmalcownicy - drobni szantarzyści - pisałem ci o
tym/w tradycji rodzinnej pamieta sie nazwisko - ot polskie piekiełko/
Ich dzieci jak moja mama czy ciocia wyszły za przybyszy - jak to mówią w
Rzeszowie za krzoków.
na razie tyle. Pozdrawiam

[Gość: gość]

Gość portalu: Piotr napisał(a):

> Widzę, że podchodzisz poważnie do tematu.
> Powiem ci na przykładzie moich dziadków, bo oni byli grek. kat. Przybili do
> Rzeszowa ok. 1930 roku. Dziadek byl urzednikiem kolejowym /w rzeszowie
kasjerem
>
> stacji towarowej do lat 50 tych./- zaczynal kariere we wróbliku szlach./
stacja
>
> Rymanów/, był synem łemkow z tej miejscowości, babcia była córką proboszcza
> grek. kat. z Deszna.Wiem, że szybko się spolonizowałi, tak że nawet ten
> proboszcz miał do nich pretensje, że jego wnuczki /moja mma i ciocia/ nie
> rozumieją ruskiej mowy, gdy przyjeżdżali na wakacje,w rzeszowie żyli już
raczej
>
> po polsku. Chociaż ciocia /starsza córka/ uczeszczała na religię do konca
wojny
>
> do cerkwi / zalesie lub do "Bala". O ich polonizaacji świadczą chociażżby
> roczniki polskich gazet przedwojennyhc /jakie u nich były /.Zresztą po wojnie
> skrzetnie ukrywali swoje pochodzenia przed wnukami. Moze tylko przyznawali
sie
>
> do mego pradziadka tego ksiedza, po wojnie dbali o jego grób na znioszczonym
> cerkwisku/. Srodowisko rzeszowskie - takie nazwiska jak Frodyma ,Mol,
Paczkowsc
> y
> szybko sie polonizowali, Zresztą byli wykształceni albo w szkołach jescze
> austro- węg. albo polskich. byli raczej wtopieni. O ich pochodzeniu
> przypomnieli sobie dopiero szmalcownicy - drobni szantarzyści - pisałem ci o
> tym/w tradycji rodzinnej pamieta sie nazwisko - ot polskie piekiełko/
> Ich dzieci jak moja mama czy ciocia wyszły za przybyszy - jak to mówią w
> Rzeszowie za krzoków.
> na razie tyle. Pozdrawiam
Dzięki za ciekawe informacje. Historia to moje hobby a dzięki tobie
dowiedziałem się wielu ciekawych faktów. Fajnie, że przedstawiłes to na
przykładzie własnej rodziny bo zawsze lepiej przemawia to do wyobraźni. Mam do
ciebie jeszcze jedno pytanie i byłbym wdzięczny gdybys był w stanie na nie
odpowiedzić. Interesuje mnie czy większość grekokatolików z Rzeszowa, Zalesia,
Białej i Drabinianki wyjechała na Ukrainę czy też zmieniła obrządek i została w
Polsce. Jeden z internautów napisał, że z Zalesia 55 rodzin wyjechało do Biłki
pod Lwowem a reszta została. Tylko ile było tej reszty? Pozdrawiam i życzę
wszystkiego dobrego.

[Gość: Piotr]

Niestety nie potrafię odpowiedzieć na pytanie.
Masz jednak na linii żywą encyklopedię - p. Januarego.
Dięki za ciekawy temat.
Może wejdę jeszcze w dyskusję

[ares19]

Gość portalu: Piotr napisał:

> Niestety nie potrafię odpowiedzieć na pytanie.
> Masz jednak na linii żywą encyklopedię - p. Januarego.
> Dięki za ciekawy temat.
> Może wejdę jeszcze w dyskusję
kto pyta nie błondzi

[Gość: january]

Jedna z północnych dzielnic Rzeszowa (obecnie na północ od dworca kolejowego)
nosiła nazwę Ruskiej Wsi. Były tam też tak zwane Budy Ruskowsiańskie. Zapewne
tam też kiedyś zamieszkiwała ludność ruska. Zdaje się, że także nazwa Pobitno
(org. Powitna) jest ruska. W XIV w. Rzeszów leżał na pograniczu polsko-ruskim
(dopiero Kazimierz Wielki i później Jadwiga przyłączyli Ruś Halicko-
Włodzimierską do Królestwa Polskiego). Są to więc historycznie tereny etnicznie
mieszane, które oczywiście ulegały stopniowej polonizacji.

[Gość: Elekon]

Gość portalu: january napisał(a):

> Jedna z północnych dzielnic Rzeszowa (obecnie na północ od dworca kolejowego)
> nosiła nazwę Ruskiej Wsi. Były tam też tak zwane Budy Ruskowsiańskie. Zapewne
> tam też kiedyś zamieszkiwała ludność ruska. Zdaje się, że także nazwa Pobitno
> (org. Powitna) jest ruska. W XIV w. Rzeszów leżał na pograniczu polsko-ruskim
> (dopiero Kazimierz Wielki i później Jadwiga przyłączyli Ruś Halicko-
> Włodzimierską do Królestwa Polskiego). Są to więc historycznie tereny
> etnicznie mieszane, które oczywiście ulegały stopniowej polonizacji.


Na Pobitnem (nazwa ruska: Powietna) gównie do dziś mieszka sporo potomków
Ukraińców, którzy najczęsciej weszli w mieszane rodziny i niechętnie się do
tego swojego pochodzenia przyznają, ale podobno mają silną świadomość swojego
pochodzenia i dobrze znają historię Ukrainy. W Białej i na Drabiniance mieszka
też (chodzi o rdzennych mieszkańców) nieco potomków grekokatolików, ale są już
całkowicie spolonizowani.
Ponoć w Rzeszowie jest kilkaset osób przyznających się do narodowości
łemkowskiej lub ukraińskiej.

[Gość: Elekon]

Gość portalu: Elekon napisał(a):

> Na Pobitnem (nazwa ruska: Powietna) gównie do dziś mieszka sporo potomków
> Ukraińców, którzy najczęsciej weszli w mieszane rodziny i niechętnie się do
> tego swojego pochodzenia przyznają, ale podobno mają silną świadomość swojego
> pochodzenia i dobrze znają historię Ukrainy. W Białej i na Drabiniance
> mieszka też (chodzi o rdzennych mieszkańców) nieco potomków grekokatolików,
> ale są już całkowicie spolonizowani.
> Ponoć w Rzeszowie jest kilkaset osób przyznających się do narodowości
> łemkowskiej lub ukraińskiej.

O rety, sorry za zjedzenie "ł" w wyrazie "głównie". Ręczę, że to nie było
celowe.

[Gość: Piotr]

Elekon - Wybacz, ale to "podobno","ponoć"- to raczej tylko puste domysły.
O Powitnej pisał na zasadzie domysłów Kotula. Ale już przed wojną próbowano
nazwę Pobitno wywodzić od przegranej bitwy Konfederatów Barskich z rosjanami.
Co do osob przyznających się do narodowości - parę lat/2-3/ temu były zamiary
nabożeństw grek. kat. u Bernardynów / oni i Dominikanie mają wykształconych
ojców mogących odprawiać w obu rytuałach - kat. i grek. kat./. Ale nic z tego
nie wyszło / jeśli jestem w błedzie proszę o korektę/

[Gość: Elekon]

Gość portalu: Piotr napisał(a):

> Elekon - Wybacz, ale to "podobno","ponoć"- to raczej tylko puste domysły.
> O Powitnej pisał na zasadzie domysłów Kotula. Ale już przed wojną próbowano
> nazwę Pobitno wywodzić od przegranej bitwy Konfederatów Barskich z rosjanami.
> Co do osob przyznających się do narodowości - parę lat/2-3/ temu były zamiary
> nabożeństw grek. kat. u Bernardynów / oni i Dominikanie mają wykształconych
> ojców mogących odprawiać w obu rytuałach - kat. i grek. kat./. Ale nic z tego
> nie wyszło / jeśli jestem w błedzie proszę o korektę/

Nie domysły. Mieszka na Pobitnem od przed wojny mój znajomy - rdzenny Polak,
ale oparłem się na jego relacjach, stąd to "ponoc " i "podobno" - gdybym pisał
co wiem sam na pewno, nie używałbym ich. Na Drabiniance mam zaś znajomych z
mieszanej rodziny polsko-hmm-rusińskiej, bo jak twierdzą pochodzą od Łemków a
nie od Ukraińców; przed wojną chodzili do cerkwi grekokatolickiej na Zalesiu,
pół rodziny wyjechała na Ukarinę, pół została tu i spolonizowała się. Wiadomość
jest więc tu z pierwszego źródła.

Co do nabożeństwo grkokatolickich u Bernardynów to chyba jeszcze były z rok
temu, ksiądz dojeżdzał z Przemyśla. Nie wiem jak jest teraz.

[Gość: Wlodek]

Byc moze chlopak z pod rzeszowskiej wsi Drabinianka ,ktory wstrzymal Anglie
na
Wembley do tej grupy sie zalicza.Brawo p.Janku!

[Gość: gość]

Dziękuję wam za wszystkie cenne informacje. Temat bardzo mnie interesuje choć
nie pochodzę z Rzeszowa i nie mieszkam w Rzeszowie. Co do grekokatolików w
Rzeszowie a także innych miejscowościach w okolicy to przeglądając wyniki
kolejnych spisów ludności XIX i XX wiecznych zauważyłem, że ich liczba
systematycznie spadała co wyraźnie wskazuje na postępującą polonizację.

Trochę statystyki

[Gość: gość]

Według wyników spisu powszechnego z roku 1921 w Rzeszowie mieszkało 13 345
łacinników oraz 193 grekokatolików, w Białej 657 łacinników i 543
grekokatolików, w Drabiniance 988 łacinników i 42 grekokatolików, w Hadlach
Szklarskich 722 łacinników, 399 grekokatolików, w Matysówce 920 łacinników, 73
grekokatolików, w Pobitnie 1957 łacinników, 5 grekokatolików, w Staroniwie 1469
łacinników i 9 grekokatolików i wreszcie w Zalesiu 527 łacinników i 279
grekokatolików. Jak więc widać nigdzie w powiecie rzeszowskim grekokatolicy nie
stanowili większości ludności. Najbliższa miejscowość gdzie grekokatolicy
stanowili większość to była Tarnawka w powiecie przeworskim 268 łacinników i
825 grekokatolików. Ale Tarnawka to była ruska wyspa w polskim morzu i
miejscowości położone na wschód aż do Sanu były w większości polskie.

[Gość: Piotr]

Bardzo ciekawe są Twoje dane.
W ksiązce M.Siwickiego Dzieje konfliktów polsko- ukraińskich tom 3 znalazłem
ciekawe dane : cytuję /str 219/ Obok samego rzeszowa były jeszcze dwie wioski
ukraińskie :Zalesie i Biała. W zalesiu była piękna murowana cerkiew, zbudowana
przez Ukraińca, który wrócił z ameryki w 1889 r, /.../ W zalesiu nabożeństwo
odprawiano w obrządku grekokatolickim, tylko kazanie było po polsku, aby
wszyscy rozumieli, gdyż większośc wiernych mówiła tylko po pollsku. 10 km na
poludnie od rzeszowa były wioski Gwożdzianka, Blizianka i Malówna /chyba
Malawa - mój dopisek - Piotr /Największe skupisko Ukraińców było w Gwożdziance,
ponad połowę stanowili ukraińcy.
To tyle cytatu. Nota bene - tak zaczyna się opis rzezi mieszkańców tej wioski
sprawianionej przez polskich sąsiadów w kwietniu 1945.
Ksiązka sprawia straszne wrażenie /z powodu realcji dot. też okolic Leżajska/,
jest napisana przez Ukraińca, chyba troche nacjonalistę, ale jest często
cytowana przez polskich historyków.

[Gość: demograf]

Bardziej prawdopodobna nazwa Małówka zamiast "Małówna".

[Gość: Piotr]

A teraz mam przed sobą cenną pamiątkę po rzeszowskich grekakatolikach.
Książeczka do nabożenstwa z podpisem /cyrilicą/właściciela Konstantin
Pawłowicz /.../ 1.2.1930- pisana cyrilicą "Molitwosłowec dlia ditiej" Lwow
1906. w niej też kilka obrazków m.in. z wizerunkiem ikony Matki Boskiej z
Zalesia - jest tam do teraz w prawym, bocznym ołtarzu /w każdym razie Ją tam
widzialem kilka lat temu. na jednym z obrazków wpis odręczny cyrylicą "Pamiatka
ostanioj likcji religii i zakińczenia szkilnowo roku. Do pobaczenia w niebi! O.
Roman Baga. Resziw dnia 23 czerwnia 1943 r." To życzenie "Do zobaczenia w
niebie" mogłoby stanowić motto rozpoczętej przez Ciebie /Drogi Gościu/dyskusji.

[Gość: House]

Gość portalu: Piotr napisał(a):

> A teraz mam przed sobą cenną pamiątkę po rzeszowskich grekakatolikach.
> Książeczka do nabożenstwa z podpisem /cyrilicą/właściciela Konstantin
> Pawłowicz /.../ 1.2.1930- pisana cyrilicą "Molitwosłowec dlia ditiej" Lwow
> 1906. w niej też kilka obrazków m.in. z wizerunkiem ikony Matki Boskiej z
> Zalesia - jest tam do teraz w prawym, bocznym ołtarzu /w każdym razie Ją tam
> widzialem kilka lat temu. na jednym z obrazków wpis odręczny
cyrylicą "Pamiatka
>
> ostanioj likcji religii i zakińczenia szkilnowo roku. Do pobaczenia w niebi!
O.
>
> Roman Baga. Resziw dnia 23 czerwnia 1943 r." To życzenie "Do zobaczenia w
> niebie" mogłoby stanowić motto rozpoczętej przez Ciebie /Drogi
Gościu/dyskusji.

HMMM.... JESTEŚ GREKOKATOLIKIEM CZY TWOJA PRA FAMILIA BYŁA ???

odp. dla housa

[Gość: Piotr]

POL - KATOL. Z TYMI PRA

[Gość: upek]

up

ze troll attack

[ares19]

jak wyżej

[Gość: gość]

Gość portalu: Piotr napisał(a):

> A teraz mam przed sobą cenną pamiątkę po rzeszowskich grekakatolikach.
> Książeczka do nabożenstwa z podpisem /cyrilicą/właściciela Konstantin
> Pawłowicz /.../ 1.2.1930- pisana cyrilicą "Molitwosłowec dlia ditiej" Lwow
> 1906. w niej też kilka obrazków m.in. z wizerunkiem ikony Matki Boskiej z
> Zalesia - jest tam do teraz w prawym, bocznym ołtarzu /w każdym razie Ją tam
> widzialem kilka lat temu. na jednym z obrazków wpis odręczny
cyrylicą "Pamiatka
>
> ostanioj likcji religii i zakińczenia szkilnowo roku. Do pobaczenia w niebi!
O.
>
> Roman Baga. Resziw dnia 23 czerwnia 1943 r." To życzenie "Do zobaczenia w
> niebie" mogłoby stanowić motto rozpoczętej przez Ciebie /Drogi
Gościu/dyskusji.
Widzę, że dyskusja nieźle się rozwinęła, nie spodziewałem sie tego. Co do motta
to bardzo mi sie podoba i jestem za. Pozdrowienia z Tarnowskich Gór.

[Gość: gość]

A może by się odezwał ktoś z Białej albo Zalesia. Myślę, że ludzie tam
mieszkający powinni sporo wiedzieć na ten temat. Przecież przed wojna było duzo
małżeństw mieszanych i pewnie większość ludzi miała w rodzinie jakichś
grekokatolików.

[Gość: Elekon]

Gość portalu: gość napisał(a):

> A może by się odezwał ktoś z Białej albo Zalesia. Myślę, że ludzie tam
> mieszkający powinni sporo wiedzieć na ten temat. Przecież przed wojna było
> duzo małżeństw mieszanych i pewnie większość ludzi miała w rodzinie jakichś
> grekokatolików.

Jestem z Zalesia, ale raczej "przystokiem". Może, wracając do wcześniejszej
dyskusji, zainteresuje Cię fakt, że jak podają stare akta grodzkie, jeszcze w
1499 roku pop miał swoją siedzibę w "Powietnej" oraz Zalesiu oraz
prawdopodobnie w Ruskiej Wsi (rejon dzisiejszej ul. Kochanowskiego i
Siemieńskiego). O Pobitnem poza tym wiadomo, że w XV i XVIw. płaciło bardzo
niewielką jak na ilość mieszkańców taksę na parafię w Rzeszowie.
O niegdysiejszej obecności popa na Staromieściu lub Ruskiej Wsi, oprócz nazwy,
świadczą zapisy o nadaniu przez dziedzica proboszczowi ze staromieścia stawu
zwanego "popowym jeziorem". Według żywej jeszcze w XVIII wieku tradycji kaplica
św. Jana Chrzciciela w tej dzielnicy została postawiona na miejscu dawnej
cerkwi.

Obie cerkwie, tj. w Pobitnem i Ruskiej Wsi (Staromieściu?) zostały zniszczone
prawdopodobnie w czasie licznych najazdów wojsk nieprzyjacielskich na Rzeszów i
okolice.
Co do Zalesia, to według spisu na koniec XIX wieku, wówczas jeszcze tę
miejscowość, a nie dzielnicę, zamieszkiwało 700 mieszkąńców, w tym 450 wyznania
rzyskokatolickiego, 221 grekokatolików i 29 żydów, a cerkiew na Zalesiu jeszcze
w 1895 roku była świątynią drewnianą.

[Gość: Piotr]

Pobitno - nazywane rownież Powirchna, Powitna to prawdopodobnie
wczesnośredniowieczny gród graniczny lub strażnica przy brodzie rzecznym. Brak
potwierdzeń np w formie badań archeologicznych o istnieniu w tym miejscu osady
ruskiej a tym bardziej cerkwi, Pewne to drewniana cerkiew istniejąca przed 1889
rokiem w zalesiu. także nazwa Ruska Wieś to tylko ślad leksykalny istnienia
podgrodzia. Rownie dobrze mogła to byc pogardliwa nazwa konkurencyjnej dla
Staromieścia osady /nie zwiazana z konkretną narodowością/. Pozdrawiam

[Gość: Elekon]

Gość portalu: Piotr napisał(a):

> Pobitno - nazywane rownież Powirchna, Powitna to prawdopodobnie
> wczesnośredniowieczny gród graniczny lub strażnica przy brodzie rzecznym.
> Brak potwierdzeń np w formie badań archeologicznych o istnieniu w tym miejscu
> osady ruskiej a tym bardziej cerkwi, Pewne to drewniana cerkiew istniejąca
> przed 1889 rokiem w zalesiu. także nazwa Ruska Wieś to tylko ślad leksykalny
> istnienia podgrodzia. Rownie dobrze mogła to byc pogardliwa nazwa
> konkurencyjnej dla Staromieścia osady /nie zwiazana z konkretną
> narodowością/. Pozdrawiam

POBITNO. Z lektury Pęckowskiego "Dzieje miasta Rzeszowa do końca XVIII wieku"
(Rzeszów 1914, wznowienie -reprint z 2002) i przytaczanych przez niego
dokumentów z XIV i XV wieku wyraźnie widać, że dzisiejszą nazwę ta dzielnica
zawdzięcza prawdopodobnie bitwie (str. np. 9, 51, 52) stoczonej tu przez
Konfederatów Barskich 13. sierpnia 1769 roku (zresztą usytuowanie osady nad
rzeką blisko miasta sprzyjało temu, że stawała się terenem walk, ostatnio w
czasie wyzwalania Rzeszowa przez Armię Czerwoną i oddziały Armii Krajowej w
sierpniu 1944 roku.) Pierwotnie było Powitna, Powietna, podajesz też Powirchna,
a spotkałem się też gdzieś z "Powiethna". Nie znam wcale języka ukraińskiego,
słabo rosyjski i nie jestem etymologiem, ale zdaje się że zagadka pochodzenia
źródłosłowu każdej z tych nazw, bazując na języku polskim albo rosyjskim nie
jest aż tak skomplikowana.
Warto chyba się cofnąć to tego, o czym sam wspominasz. Pisze Pęckowski na str.2
i 3 "Dziejów..." z 1914 roku, że teren Rusi Czerwonej, należący raz do Polski,
raz do Rusi Kijowskiej, przechodził z rąk do rąk. Rzeczywiście, zaglądając np.
do atlasu historycznego mamy te tereny ujęte jako należące prawie pod Lwów do
Mieszka I przed 981 rokiem, potem utracone, potem znów przyłączone do Polski,
bo ujęte w granice Państwa Polskiego z 1025 roku i potem, pod koniec XI wieku,
za czasów Władysława Hermana, znów należące do Księstwa Halickiego, aż po czasy
Kazimierza Wielkiego, który przyłączył je ostatecznie do Polski ok. roku 1340,
chyba nawet na zasadzie lenna (niech mnie historycy poprawią ewentualnie)
książąt ruskich składanego polskiemu królowi jako ich władcy. Z tych czasów i z
okresu poprzedzajacego przyłączenie, mamy granicę państwową, a potem należącej
już do Polski Rusi Czerwonej, przebiegającą nieco na południowy zachód od
zaznaczanego już na mapach Rzeszowa, co znaczyłoby, ze nie tylko Pobitno, ale i
cały przedlokacyjny, lewobrzeżny Rzeszów ze Staromieściem, Ruską Wsią i nawet
Świlczą, Głogowem Młp i Sokołowem Młp. należały w tym czasie do Rusi Halicko-
Włodzimierskiej (potem Czerwonej), a przebieg granicy państwowej przed
przyłączeniem Rusi Czerwonej do Polski, w rejonie załomów Wisłoka wskazuje na
Czudec jako potencjalną strażnicę graniczną. Ale wcześniej, bo w wieku XI
jest też przebieg granic Polski z czasów Kazimierza Odnowiciela z roku ok.1040
i Rusi Kijowskiej za Jarosława Mądrego. Tu granica biegnie bardziej na wschód
i przecina z południa na północ Wisłok właśnie przed załomem, w którym rzeka
zmienia bieg w kierunku wschodnim tuż powyżej Rzeszowa. To by mogło znaczyć, że
w tym czasie pierwotny Rzeszów, być może położony na obecnym rynkowym wzgórzu,
a może na terenach zwanych potem Staromieściem, jak i również okoliczne osady,
mogły pełnić funkcje osad granicznych. Pęckowski pisze, ze przynależność
Rzeszowa do leżącej już w Polsce Rusi Czerwonej ustaliła się najwcześniej na
zjeździe księcia Daniela "z Bolesławem V. W Tarnowie ok.1262 roku. Tam, o ile
się zdaje, określono granice Małopolski i Rusi, Rzeszów zaś i Czudec miały
stanowić jakoby graniczne twierdze między obu państwami." Pęckowski w
przypisach podaje źródło: Ilnickij "Starodawnyje hałyckije horody" Lwow 1860
oraz "Szaranewycz "Istoryja hałycko-wołodymirskoj Rusy", Lwow 1865.

Jeśli tak, to nazwę dzisiejszego Pobitnego można próbować ustalać:
POWITNA albo POWIETNA - dość prosto od słowiańskiego "powitać". Gród na granicy
mógł więc "witać" przybysza tuż za rzeką w innym państwie, od
polskiego "powitać" - stąd Powitna, albo od słowa pokrewnego
rosyjskimu "priwietit' " - przywitać, być może istniejącego kiedyś tak jak do
dziś w polskim w dwóch formach: PRZYwitać lub POwitać (stąd by była POwietna).
Interesujące może być też porównanie do rosyjskiego "witat' " tj. unosić się ku
górze, krążyć, albo do rosyjskiego wyrazu "wieth", który oznacza "zniszczony,
rozpadający się, zmurszały", więc w kontekście Pobitnego jako miejsca
powtarzajacych się walk "Powiethna" może oznaczać np. teren zniszczonego,
opuszczonego grodu, pobojowiska, zupełnie podobnie jak w polskim
przekształciliśmy nazwę tej osady do formy "Pobitno".

Dodatkowo przecież mamy tam ni to wzgórze, ni to kopiec, ni to kurhan i z tego
co wiem w ogóle porządnie, jeśli nie wcale, nie przebadane archeologicznie,
zresztą jak całe Pobitno, nie mówiąc już o jakimś jego sensownym
zagospodarowaniu na wzór kopców w innych miastach jako atrakcyjnego miejsca w
Rzeszowie. Może badania archeologiczne to pole do popisu dla istniejącego od
niedawna wydziału archeologii rzeszowskiego uniwersytetu?

Od tego wzgórza, albo w ogóle od pagórkowatego wyniesienia osady może też
pochodzić kolejna, słowiańsko-ruska pewnie nazwa POWIRCHNA, czyli
od "wirch", "wierch" (np. Kasprowy Wierch), "wierzch", coś położone na wzgórzu,
szczycie , wierzchołku. W języku rosyjskim mamy: "wierchnyj" - górny
albo "wierchowoj" - jedno ze znaczeń jako "położony w górze rzeki",
mamy "powierch" jako przyimek "znajdować się na kimś, na czymś",
albo "powierchu" znaczy "u góry, z wierzchu".
Szkoda, że nie zauważyłem, zeby zajął się tym profesjonalnie jakiś
językoznawca, najlepiej pewnie gdyby znalazł sięjakiś chętny do wyjaśnienia
tego ukrainista.

Jak widać jednak jest w czym wybierać.

Co do cerkwi na Pobitnem, to opierałem się na książkach dra Malczewskiego o
których piszę po sąsiedzku. Mimo jak piszesz braku potwierdzenia
archeologicznego (porządnych badań chyba nawet nie było) istnienia cerkwi w
Pobitnem, Malczewski powołując się na "Akta Grodzkie i Ziemskie z czasów
Rzeczypospolitej Polskiej" z "Archiwum Bernardyńskiego we Lwowie" tom XVII,
Lwów 1870-1906 pisze, że według wzmianek pisanych z końca XV wieku "popi mieli
swoje siedziby w Zalesiu i Powiethnej" jeszcze w 1499 roku. Stamtąd też
pochodzą przytoczone przeze mnie nazwy, tj. pojawiajace się zresztą bodaj też u
Pęckowskiego "Popowy Staw" i "Popowe Jezioro" na Staromieściu. Fakt istnienia
siedziby popa w Pobitnem potwierdza chociażby to, że mniejsza sąsiednia Malawa
płaciła dużo większą taksę na parafię rzymskokatolicką w Rzeszowie (do której
obie wsie należały) niż Pobitno. Pobitno płaciło, według danych Archiwum
Diecezji Przemyskiej na początku XV wieku tylko 16 groszy taksy, zaś Malawa
płaciła 2 grzywny, 15 groszy i 4 denary.

[Gość: Piotr]

Brawo.Wielkie dzięki -już drukuję

[Gość: Elekon]

Gość portalu: Piotr napisał(a):

> Pobitno - nazywane rownież Powirchna, Powitna to prawdopodobnie
> wczesnośredniowieczny gród graniczny lub strażnica przy brodzie rzecznym.
> Brak potwierdzeń np w formie badań archeologicznych o istnieniu w tym miejscu
> osady ruskiej a tym bardziej cerkwi, Pewne to drewniana cerkiew istniejąca
> przed 1889 rokiem w zalesiu. także nazwa Ruska Wieś to tylko ślad leksykalny
> istnienia podgrodzia. Rownie dobrze mogła to byc pogardliwa nazwa
> konkurencyjnej dla Staromieścia osady /nie zwiazana z konkretną
> narodowością/. Pozdrawiam

RUSKA WIEŚ. Malczewski, zresztą nie odosobniony wywodzi nazwę z czasów
kazimierzowskich, jako podkreślajacą etniczną lub religijną odrębność jej
mieszkańców na tle otaczających ją, o polskim i rzymskokatolickim żywiole
osad. Nie rozumiem Twojego argumentu, że "Ruska Wieś to tylko ślad leksykalny
istnienia podgrodzia", albo "pogardliwa nazwa konkurencyjnej dla Staromiescia
osady". Jeśli Cię dobrze rozumiem i jeśli by przyjąć pierwszą Twoją Piotrze
wersję, trzeba by uznać, że Rzeszów (czy Staromieście) był samotną polską
enklawą na terenach zamieszkałych przez ludność ruską. To jednak tylko
potwierdza tezę, którą chcesz obalić. Drugi Twój wariant jest o tyle
nietrafiony, że określenie "ruskie" nabrało pejoratywnego znaczenia dopiero
niedawno.

Dodatkowo za zamieszkiwaniem Ruskiej Wsi przez ludność prawosławną czy unicką
na przełomie XIV i XV wieku przemawia przytaczany przez Malczewskiego za "Liber
conclusionum" kapituły przemyskiej "wykaz dochodów z włości rzeszowskiej".
Wykaz zawiera statut z roku 1390 zatwierdzony przez sądy grodzkie i ziemskie w
latach 1424 i 1429 (Archiwum Akt Grodzkich i Ziemskich, tom VIII nr 47 i 54). W
nim wyszczególnione są nazwy osad, z których kapituła otrzymywała regularnie
dziesięcinę. Choć w wykazie znajdują się nazwy Rzeszowa i wszystkich
okolicznych miejscowości, nie ma w wykazie w ogóle Ruskiej Wsi, która była
przecież wówczas odrębną, niemałą miejscowością (włączono ją formalnie do
Rzeszowa dopiero w 1903 roku), mimo że mówi się o niej jako o nieformalnym
przedmieściu po praz pierwszy już w roku 1457. Świadczyłoby to o tym, że nie
płacąca dziesięciny rzymskokatolickiej kapitule w Przemyślu Ruska Wieś była
zamieszkana być może całości nawet przez wyznawców prawosławnych lub unickich.

Pozdrawiam.

[Gość: gość]

Gość portalu: Elekon napisał(a):

> Gość portalu: Piotr napisał(a):
>
> > Pobitno - nazywane rownież Powirchna, Powitna to prawdopodobnie
> > wczesnośredniowieczny gród graniczny lub strażnica przy brodzie rzecznym.
>
> > Brak potwierdzeń np w formie badań archeologicznych o istnieniu w tym miej
> scu
> > osady ruskiej a tym bardziej cerkwi, Pewne to drewniana cerkiew istniejąca
>
> > przed 1889 rokiem w zalesiu. także nazwa Ruska Wieś to tylko ślad leksykal
> ny
> > istnienia podgrodzia. Rownie dobrze mogła to byc pogardliwa nazwa
> > konkurencyjnej dla Staromieścia osady /nie zwiazana z konkretną
> > narodowością/. Pozdrawiam
>
> RUSKA WIEŚ. Malczewski, zresztą nie odosobniony wywodzi nazwę z czasów
> kazimierzowskich, jako podkreślajacą etniczną lub religijną odrębność jej
> mieszkańców na tle otaczających ją, o polskim i rzymskokatolickim żywiole
> osad. Nie rozumiem Twojego argumentu, że "Ruska Wieś to tylko ślad leksykalny
> istnienia podgrodzia", albo "pogardliwa nazwa konkurencyjnej dla Staromiescia
> osady". Jeśli Cię dobrze rozumiem i jeśli by przyjąć pierwszą Twoją Piotrze
> wersję, trzeba by uznać, że Rzeszów (czy Staromieście) był samotną polską
> enklawą na terenach zamieszkałych przez ludność ruską. To jednak tylko
> potwierdza tezę, którą chcesz obalić. Drugi Twój wariant jest o tyle
> nietrafiony, że określenie "ruskie" nabrało pejoratywnego znaczenia dopiero
> niedawno.
>
> Dodatkowo za zamieszkiwaniem Ruskiej Wsi przez ludność prawosławną czy unicką
> na przełomie XIV i XV wieku przemawia przytaczany przez Malczewskiego
za "Liber
>
> conclusionum" kapituły przemyskiej "wykaz dochodów z włości rzeszowskiej".
> Wykaz zawiera statut z roku 1390 zatwierdzony przez sądy grodzkie i ziemskie
w
>
> latach 1424 i 1429 (Archiwum Akt Grodzkich i Ziemskich, tom VIII nr 47 i 54).
W
>
> nim wyszczególnione są nazwy osad, z których kapituła otrzymywała regularnie
> dziesięcinę. Choć w wykazie znajdują się nazwy Rzeszowa i wszystkich
> okolicznych miejscowości, nie ma w wykazie w ogóle Ruskiej Wsi, która była
> przecież wówczas odrębną, niemałą miejscowością (włączono ją formalnie do
> Rzeszowa dopiero w 1903 roku), mimo że mówi się o niej jako o nieformalnym
> przedmieściu po praz pierwszy już w roku 1457. Świadczyłoby to o tym, że nie
> płacąca dziesięciny rzymskokatolickiej kapitule w Przemyślu Ruska Wieś była
> zamieszkana być może całości nawet przez wyznawców prawosławnych lub
unickich.
>
> Pozdrawiam.
>
Twoje argumenty wydają mi sie przekonywujące. Z drugiej strony skoro Ruska Wieś
była zamieszkała przez ludność prawosławną to dlaczego w czasach nowożytnych
tzn. w XVIII, XIX wieku mieszkali tam sami rzymokatolicy? Przecież w takiej
Drabiniance czy Matysówce przetrwały do czasów nowozytnych nawet niewielkie
grupy ludności ruskiej. Wracając jeszcze do nazwy Ruska Wieś to w moich
stronach dokładnie niedaleko Lublińca na Górnym Śląsku znajduje się wieś
Rusinowice. Sa to tereny oddalone ładnych parę kilometrów od najbliższego
ruskiego osadnictwa, które znajdowało sie właśnie pod Rzeszowem.

[Gość: Piotr]

Uzupelniam - sądzę,że Staromieście było wczesnośred. grodem "nieruskim" - czy
mówiąc po prostu polskim i z takim zapleczem, Ruska wieś mogła być jego
wschodnim podgrodziem , czy sąsiednią osadą.Nie stosowałbym zamiennie, czy
utożsamiał pojęcia staromieścia i ruskiej wsi, a tym bardziej "Bud
ruskowsiańskich". Mowiąc o śladzie l. - chyba zbyt chcialem "napuszyć" swoją
wypowiedź.Co do cerkwi i ludności mówię o tym w rozmowie z Elkonem.
Ps Boże - co bedzie jak do naszej dyskusji dobiorą się "naukowcy" i "esteci" -
zetrą na proch i przyklepią

[Gość: sas]

> Boże - co bedzie jak do naszej dyskusji dobiorą się "naukowcy" i "esteci" -
> zetrą na proch i przyklepią

[ares19]

to kawałek rzeszowa ???

[Gość: Piotr]

Brawo, brawo z drobnym ale ... J.Motylewicz w dziejach rzeszowa str.226 / też
wcześniejsze i dalej/ pisze :"natomiast przekazana w tradycji wiadomość o
istnieniu na pograniczu Ruskiej wsi cerkwi, w miejscu pozniejszego kościoła
Jana Chciciela, nie znalazła do tej pory potwierdzenia żródlowego. w wieku XVII
spotykamy Rusinów w mieście tylko sporadycznie Była to już ludność osiadła tu w
wyniku naturalnego ruchu ludności."
Jeszcze raz przepraszam za brzydką insynuację - prowokację.
Ps Mój znajomy czytając naszą dyskusję powiedział ; boję się,że na Białej
prędzej znajdziesz fermę strusi/a jest, jest/ niż jakiegoś unitę .
Pozdrawiam

Pan Elkon się myli - mistyfikacja?

[Gość: Piotr]

Gość portalu: Elekon napisał(a):

> Gość portalu: gość napisał(a):
>
> > A może by się odezwał ktoś z Białej albo Zalesia. Myślę, że ludzie tam
> > mieszkający powinni sporo wiedzieć na ten temat. Przecież przed wojna było
>
> > duzo małżeństw mieszanych i pewnie większość ludzi miała w rodzinie jakich
> ś
> > grekokatolików.
>
> Jestem z Zalesia, ale raczej "przystokiem". Może, wracając do wcześniejszej
> dyskusji, zainteresuje Cię fakt, że jak podają stare akta grodzkie, jeszcze w
> 1499 roku pop miał swoją siedzibę w "Powietnej" oraz Zalesiu oraz
> prawdopodobnie w Ruskiej Wsi (rejon dzisiejszej ul. Kochanowskiego i
> Siemieńskiego). O Pobitnem poza tym wiadomo, że w XV i XVIw. płaciło bardzo
> niewielką jak na ilość mieszkańców taksę na parafię w Rzeszowie.
> O niegdysiejszej obecności popa na Staromieściu lub Ruskiej Wsi, oprócz
nazwy,
> świadczą zapisy o nadaniu przez dziedzica proboszczowi ze staromieścia stawu
> zwanego "popowym jeziorem". Według żywej jeszcze w XVIII wieku tradycji
kaplica
>
> św. Jana Chrzciciela w tej dzielnicy została postawiona na miejscu dawnej
> cerkwi.
>
> Obie cerkwie, tj. w Pobitnem i Ruskiej Wsi (Staromieściu?) zostały zniszczone
> prawdopodobnie w czasie licznych najazdów wojsk nieprzyjacielskich na Rzeszów
i
>
> okolice.
> Co do Zalesia, to według spisu na koniec XIX wieku, wówczas jeszcze tę
> miejscowość, a nie dzielnicę, zamieszkiwało 700 mieszkąńców, w tym 450
wyznania
>
> rzyskokatolickiego, 221 grekokatolików i 29 żydów, a cerkiew na Zalesiu
jeszcze
>
> w 1895 roku była świątynią drewnianą.

Mylisz sie drogi kolego. Polecem Dzieje parafii Słocina ks. Franciszka Malaka z
1997 roku.Rzecz bardzo dobra - polecam. Jest tam caly rozdzial poswięcony
cerkwiom i parafiom w zalesiu .Ksiazka fascynujaca.Cerkiew drewniana stała do
1889 roku. Wtedy powstala murowana Ks. Nehrebecki - owczesny paroch w liście z
24 maja 1890 roku twierdził, że "postawił cerkiew za 12 tys. zł, którą szacują
teraz na przeszlo 30 tys. zl. Acha wg tej ksiązki 35 rodzin w 1945 roku
wysiedlono pod Lwów pozostali w ilości 800 osób przyjeli obządek łaciński.
Drogi Gościu ze śląska - strzeż się mystifikacji ze strony uczestników forum
wypowiadających się na każdy temat bez nadmiernej wiedzy. Pan Elkon sie do nich
zaliczam - smutne

[Gość: gość]

Gość portalu: Piotr napisał(a):

> Gość portalu: Elekon napisał(a):
>
> > Gość portalu: gość napisał(a):
> >
> > > A może by się odezwał ktoś z Białej albo Zalesia. Myślę, że ludzie ta
> m
> > > mieszkający powinni sporo wiedzieć na ten temat. Przecież przed wojna
> było
> >
> > > duzo małżeństw mieszanych i pewnie większość ludzi miała w rodzinie j
> akich
> > ś
> > > grekokatolików.
> >
> > Jestem z Zalesia, ale raczej "przystokiem". Może, wracając do wcześniejsze
> j
> > dyskusji, zainteresuje Cię fakt, że jak podają stare akta grodzkie, jeszcz
> e w
> > 1499 roku pop miał swoją siedzibę w "Powietnej" oraz Zalesiu oraz
> > prawdopodobnie w Ruskiej Wsi (rejon dzisiejszej ul. Kochanowskiego i
> > Siemieńskiego). O Pobitnem poza tym wiadomo, że w XV i XVIw. płaciło bardz
> o
> > niewielką jak na ilość mieszkańców taksę na parafię w Rzeszowie.
> > O niegdysiejszej obecności popa na Staromieściu lub Ruskiej Wsi, oprócz
> nazwy,
> > świadczą zapisy o nadaniu przez dziedzica proboszczowi ze staromieścia sta
> wu
> > zwanego "popowym jeziorem". Według żywej jeszcze w XVIII wieku tradycji
> kaplica
> >
> > św. Jana Chrzciciela w tej dzielnicy została postawiona na miejscu dawnej
> > cerkwi.
> >
> > Obie cerkwie, tj. w Pobitnem i Ruskiej Wsi (Staromieściu?) zostały zniszcz
> one
> > prawdopodobnie w czasie licznych najazdów wojsk nieprzyjacielskich na Rzes
> zów
> i
> >
> > okolice.
> > Co do Zalesia, to według spisu na koniec XIX wieku, wówczas jeszcze tę
> > miejscowość, a nie dzielnicę, zamieszkiwało 700 mieszkąńców, w tym 450
> wyznania
> >
> > rzyskokatolickiego, 221 grekokatolików i 29 żydów, a cerkiew na Zalesiu
> jeszcze
> >
> > w 1895 roku była świątynią drewnianą.
>
> Mylisz sie drogi kolego. Polecem Dzieje parafii Słocina ks. Franciszka Malaka
z
>
> 1997 roku.Rzecz bardzo dobra - polecam. Jest tam caly rozdzial poswięcony
> cerkwiom i parafiom w zalesiu .Ksiazka fascynujaca.Cerkiew drewniana stała do
> 1889 roku. Wtedy powstala murowana Ks. Nehrebecki - owczesny paroch w liście
z
> 24 maja 1890 roku twierdził, że "postawił cerkiew za 12 tys. zł, którą
szacują
> teraz na przeszlo 30 tys. zl. Acha wg tej ksiązki 35 rodzin w 1945 roku
> wysiedlono pod Lwów pozostali w ilości 800 osób przyjeli obządek łaciński.
> Drogi Gościu ze śląska - strzeż się mystifikacji ze strony uczestników forum
> wypowiadających się na każdy temat bez nadmiernej wiedzy. Pan Elkon sie do
nich
>
> zaliczam - smutne
A to ci niespodzianka. Wreszcie dowiedziałem sie ilu grekokatolików uniknęło
wysiedlenia i pozostali po wojnie w Rzeszowie. z tego co piszesz wynika, że
większość grekokatolików pozostała na miejscu zmieniając tylko obrządek. Może
sie mylę ale biorąc pod uwage ich daleko posuniętą polonizację i latynizację
nie było to chyba trudne. Jeśli chodzi o byłą cerkiew w Zalesiu mam pytanie
dotyczące jej architektury. Czy posiada ona wyraźny charakter bizantyjski, czy
gdybym przyjechał do Zalesia to od razu bym sie zorientował, że to była
cerkiew, czy też jej architektura jest zbliżona do wzorów łacińskich np.
Katedra św Jura we Lwowie jest moim zdaniem bardzo zbliżona pod wzgledem
wyglądu do kościołów rzymskokatolickich. Mam też drugie pytanie, czy książkę
ks. Malaka o parafii Słocina można gdzieś kupić?

[Gość: Piotr]

sZKODA,gosciu,żę nie mogę/na razie/ Ci pomóc w jej zdobyciu. Cenne resovianum -
dla mnie był to prezent-zaskoczenie.
Była w księgarniach choć to typowe wydawnicwo lokalne. Wydało sem.duchowne,
wspolnie z gminą Krasne. Zobacze co da sie zrobić

Pan Elkon się myli - mistyfikacja?

[Gość: Piotr]

Gość portalu: Elekon napisał(a):

> Co do Zalesia,
> w 1895 roku była świątynią drewnianą.

Mylisz sie drogi kolego. Polecem Dzieje parafii Słocina ks. Franciszka Malaka z
1997 roku.Rzecz bardzo dobra - polecam. Jest tam caly rozdzial poswięcony
cerkwiom i parafiom w zalesiu .Ksiazka fascynujaca.Cerkiew drewniana stała do
1889 roku. Wtedy powstala murowana Ks. Nehrebecki - owczesny paroch w liście z
24 maja 1890 roku twierdził, że "postawił cerkiew za 12 tys. zł, którą szacują
teraz na przeszlo 30 tys. zl. Acha wg tej ksiązki 35 rodzin w 1945 roku
wysiedlono pod Lwów pozostali w ilości 800 osób przyjeli obrządek łaciński.
Drogi Gościu ze śląska - strzeż się mystifikacji ze strony uczestników forum
wypowiadających się na każdy temat bez nadmiernej wiedzy. Pan Elkon sie do nich
zaliczam - smutne

[Gość: Elekon]

Gość portalu: Piotr napisał(a):

> Gość portalu: Elekon napisał(a):
>
> > Co do Zalesia,
> > w 1895 roku była świątynią drewnianą.
>
> Mylisz sie drogi kolego. Polecem Dzieje parafii Słocina ks. Franciszka Malaka
z
>
> 1997 roku.Rzecz bardzo dobra - polecam. Jest tam caly rozdzial poswięcony
> cerkwiom i parafiom w zalesiu .Ksiazka fascynujaca.Cerkiew drewniana stała do
> 1889 roku. Wtedy powstala murowana Ks. Nehrebecki - owczesny paroch w liście
z
> 24 maja 1890 roku twierdził, że "postawił cerkiew za 12 tys. zł, którą
> szacują teraz na przeszlo 30 tys. zl. Acha wg tej ksiązki 35 rodzin w 1945
> roku wysiedlono pod Lwów pozostali w ilości 800 osób przyjeli obrządek
> łaciński.
> Drogi Gościu ze śląska - strzeż się mystifikacji ze strony uczestników forum
> wypowiadających się na każdy temat bez nadmiernej wiedzy. Pan Elkon sie do
> nich zaliczam - smutne.

Swoje dane opieram na literaturze o Rzeszowie specjalistów (w razie czego służę
źródłem), a nie na opowiadaniach jednego księdza i jednej babci grekokatoliczki.
Więcej pokory Piotrze i mniej pochopnych podsumowań. Nie jesteś pępkiem swiata,
mimo, że masz ukraińskich przodków.

[Gość: Piotr]

Sorry- masz rację. A więc do konkretów mój drogi
W dyskusji dwa razy Cię prowokowałem - tylko w celu pozyskania twojej wiedzy
Skłaniam łeb w pokorze
Zarzut podtrzymuję

Trochę cierpliwości

[Gość: Elekon]

Gość portalu: Piotr napisał(a):

> Sorry- masz rację. A więc do konkretów mój drogi
> W dyskusji dwa razy Cię prowokowałem - tylko w celu pozyskania twojej wiedzy
> Skłaniam łeb w pokorze
> Zarzut podtrzymuję

Sorry, ale mam trochę pracy, a jak mam już coś pisać, to chciałbym żeby wyszło
ciekawie i w miarę rzetelnie. Postaram się coś napisać, bo z różnych
szczątkowych informacji, jakie znalazłem, wyłania się dość ciekawa historia,
chyba za mało nam Rzeszowianom znana.

Co do Twojegó głwonego zarzutu, to informacje o istnieniu jeszcze w roku 1895
starej drewnianej cerkwi mam z dwóch książek-broszur dra Jana Malczewskiego,
autora wielu studiów o historii Rzeszowa i jego starej architekturze:
1. "Dzielnice Rzeszowa", Rzeszów 1989 oraz "Zabytki architektury sakralnej
Rzeszowa", Rzeszów, 1992.

Sam fakt istnienia przez pewien czas starej obok nowej cerkwi nie wydaje się
wcale dziwny, znamy to przecież dobrze w wielu innych sytuacji, np. budowy
nowego kościoła obok starego, choć rzeczywiście niektóre źródła podają, że
cerkiew drewniana "przetrwała do 1889 roku", choć nie wiadomo dokładnie czy
oznacza to datę końca jej funkcjonowania do celów kultu, czy fizycznego
istnienia.

Pozdrawiam

[Gość: Piotr]

Cytuję, jak powiedziałeś, "jakiegoś księdza" - "Weedług najstarszego Inwentarza
cerkwi w Zalesiu/w jezyku niemieckim/ z 2 .12.1818 roku zbudowano tu cerkiew
drewnianą na fundamencie kamiennym w stylu łacińskich kościołów w roku 1793. Ta
cerkiew stała do roku 1889, w którym zbudowano nową murowaną z licho wypalonych
cegieł na fundamencie kamiennym w stylu romańskim w kształcie krzyża, z jedną
kopułą, pod wezwaniem wnibowzięcia NMP, za staraniem gr. kat. proboszcza ks.
Jana Nehrebeckiego z ofiar parafian i ze składek w całej Galicji. cerkiew
konsekrował biskup Julian Pełesz" - dalej następuje opis wymiarów i wyposażenia
oraz ciekawy opis postawy tego proboszcza. Ja wiem - z tezami tego cytatu można
dyskutować np co stylu budowli etc
Moze jednak wybierzmy rozwiązanie polubowne.
Serdecznie pozdrawiam

[Gość: Elekon]

Gość portalu: Piotr napisał(a):

> Cytuję, jak powiedziałeś, "jakiegoś księdza" - "Weedług najstarszego
> Inwentarza cerkwi w Zalesiu/w jezyku niemieckim/ z 2 .12.1818 roku zbudowano
> tu cerkiew drewnianą na fundamencie kamiennym w stylu łacińskich kościołów w
> roku 1793. Ta cerkiew stała do roku 1889, w którym zbudowano nową murowaną z
> licho wypalonych cegieł na fundamencie kamiennym w stylu romańskim w
> kształcie krzyża, z jedną kopułą, pod wezwaniem wnibowzięcia NMP, za
> staraniem gr. kat. proboszcza ks. Jana Nehrebeckiego z ofiar parafian i ze
> składek w całej Galicji. cerkiew konsekrował biskup Julian Pełesz" - dalej
> następuje opis wymiarów i wyposażenia
> oraz ciekawy opis postawy tego proboszcza. Ja wiem - z tezami tego cytatu
> można dyskutować np co stylu budowli etc
> Moze jednak wybierzmy rozwiązanie polubowne.
> Serdecznie pozdrawiam

No cóż, przyznam, ze się trochę odgryzłem z tym księdzem. Ale ksiądz księdzu
też nierówny ;).
Coś tam stukam na boku na temat cerkwi na Zalesiu Gościowi ze Śląska, ale
jeszcze nie gotowe, czasowo też krucho, bo nie ma opracowań, w których byłoby
to wszystko zebrane w całość i trzeba łowić niemal pojedyncze zdania. Nasz
Gość, jeśli mocno interesuje się historią powinien poważnie zastanowić się nad
porządną kwerendą w rzeszowskich bibliotekach (Uniwersytecka, Wojewódzka)i w
archiwum państwowym w Rzeszowie. Można to chyba połączyć z wakacyjną eskapadą
np. Ale coś na pewno napiszę, bo temat wciąga i szczerze mówiąc wciągnął i
mnie, i dużo nowych, ciekawych faktów o tym, co przecież od lat "o rzut
beretem", dotarło do mojej świadomości.

No właśnie, co do podanego stylu architektonicznego tej budowli to ja bym też
dyskutował.
Proponuję więc, jak w tytule, trochę cierpliwości, a na pewno tu jeszcze zajrzę
i pogadamy. Jest o czym.

Pozdrawiam również.

Troche do Elkona troche do Eli

[Gość: Piotr]

Czekam - swoją drogą to wstyd dla nas rzeszowiaków, że to gość ze śląska
prowokuje nas do pracy i "uzewnętrznienia" ciekawego tematu. A propo Eli -
przynajmniej dla Niej ta dyskusja już się przydała.

[Gość: gość]

Temat jest rzeczywiście na tyle interesujący, że chyba latem wezmę sobie z
tydzień urlopu i wybiorę się do Rzeszowa. Ale na razie mam nadzieję na kolejne
ciekawe informacje od Piotra i Elekona a może też innych internautów bo widzę,
że zaglądają tu a nawet piszą także inne osoby. Pozdrawiam.

[ares19]

Gość portalu: gość napisał:

> Temat jest rzeczywiście na tyle interesujący, że chyba latem wezmę sobie z
> tydzień urlopu i wybiorę się do Rzeszowa. Ale na razie mam nadzieję na kolejne
> ciekawe informacje od Piotra i Elekona a może też innych internautów bo widzę,
> że zaglądają tu a nawet piszą także inne osoby. Pozdrawiam.

będzie rekord p[ostów czy nie ??

[Gość: dymek25]

Oj Piotrze,Piotrze kolejny raz już "prowokujesz".

[dymek25]

Oj Piotrze, Piotrze,kolejny raz "prowokujesz".

ze socond troll attack

[ares19]

Gość portalu: Piotr napisał:

> Gość portalu: Elekon napisał(a):
>
> > Co do Zalesia,
> > w 1895 roku była świątynią drewnianą.
>
> Mylisz sie drogi kolego. Polecem Dzieje parafii Słocina ks. Franciszka Malaka z
>
> 1997 roku.Rzecz bardzo dobra - polecam. Jest tam caly rozdzial poswięcony
> cerkwiom i parafiom w zalesiu .Ksiazka fascynujaca.Cerkiew drewniana stała do
> 1889 roku. Wtedy powstala murowana Ks. Nehrebecki - owczesny paroch w liście z
> 24 maja 1890 roku twierdził, że "postawił cerkiew za 12 tys. zł, którą szacują
> teraz na przeszlo 30 tys. zl. Acha wg tej ksiązki 35 rodzin w 1945 roku
> wysiedlono pod Lwów pozostali w ilości 800 osób przyjeli obrządek łaciński.
> Drogi Gościu ze śląska - strzeż się mystifikacji ze strony uczestników forum
> wypowiadających się na każdy temat bez nadmiernej wiedzy. Pan Elkon sie do nich
>
> zaliczam - smutne

[Gość: Piotr]

Zalesie w 1939 roku : parafia liczyła 1425 wiernych, z z czego 290 w
zalesiu /30 %/, 641 w Białej /48%/, 200 w rzeszowie, 45 W matysówce,22 w
drabiniance oraz 200 w okolicy, a takze 6 w tyczynie i 21 w łańcucie. Z kolei w
rzeszowie na dzień 31 .12.1937 bylo łacznie 385 mieszkańców wyznania
grekokatolickiego w tym 298 na pobyt staly i 87 na pobyt czasowy / akta
Archiwum P. w Rzeszowie , akta m rzeszowa sygn 3456/. Tylko ciekawe, że w tym
okresie było łacznie 20 725 mieszkańców, w tym 11998 wyznania mojżeszowego i 17
prawosławnych. Rzeszów pozdrawia Tarnowskie Góry.
Ps Co aktualnych mieszkańców - znam 4 rodziny rzeszowskie /katolickie/ o
korzeniach grek- kat. ale tylko jedna ktorej czlonek/kobieta/ urodzila się i
była chrzczona w tm wyznaniu, reszta to wnuki- już katoliki.Ale nawet planowane
msze grek. kat. mialy być organizowane bardziej pod potrzeby przybyszy z
Ukrainy /handlarzy/ zamieszkujących rzeszów.
Realnie - czynni grekokatolicy to tereny od Jarolawia /piękna, czynna cerkiew/
po Przemyśl- czynne 3 albo 4 cerkwie, w tym Bazylianie i katedra /cudna/

[Gość: Piotr]

Gość portalu: Piotr napisał(a):

> Zalesie w 1939 roku : parafia liczyła 1425 wiernych, z z czego 290 w
> zalesiu /30 %/, 641 w Białej /48%/, 200 w rzeszowie, 45 W matysówce,22 w
> drabiniance oraz 200 w okolicy, a takze 6 w tyczynie i 21 w łańcucie. Z kolei
w
>
> rzeszowie na dzień 31 .12.1937 bylo łacznie 385 mieszkańców wyznania
> grekokatolickiego w tym 298 na pobyt staly i 87 na pobyt czasowy / akta
> Archiwum P. w Rzeszowie , akta m rzeszowa sygn 3456/. Tylko ciekawe, że w tym
> okresie było łacznie 20 725 mieszkańców, w tym 11998 wyznania mojżeszowego i
17
Drobna poprawka : 20725 katolikow, 385 grekokatolików,12 841 mojżeszoego
wyznania ,17 prawosławnych,37 ewangelików. Przpraszam pisałem z pamięci teraz
cytuję za Z.Wojcikiem Z dziejów Rz. 1935-1939
>
> prawosławnych. Rzeszów pozdrawia Tarnowskie Góry.
> Ps Co aktualnych mieszkańców - znam 4 rodziny rzeszowskie /katolickie/ o
> korzeniach grek- kat. ale tylko jedna ktorej czlonek/kobieta/ urodzila się i
> była chrzczona w tm wyznaniu, reszta to wnuki- już katoliki.Ale nawet
planowane
>
> msze grek. kat. mialy być organizowane bardziej pod potrzeby przybyszy z
> Ukrainy /handlarzy/ zamieszkujących rzeszów.
> Realnie - czynni grekokatolicy to tereny od Jarolawia /piękna, czynna
cerkiew/
> po Przemyśl- czynne 3 albo 4 cerkwie, w tym Bazylianie i katedra /cudna/

[Gość: gość]

Widzę Piotrze, że wykonałeś kawał dobrej robory, a temat chyba cie wciągnął.
Cieszy mnie to, że mozna z kimś podyskutować na tematy związane z historią i na
chwilę się oderwać od coraz bardziej zwariowanego świata. Poza tym uważam że
warto znać swoje korzenie a także znać historię swojego miasta i regionu.
Pozdrawiam Rzeszów z deszczowych Tarnowskich Gór.

[Gość: Piotr]

Nie tyle wciagnąl ile po prostu pracuję nad tym tematem od paru ladnych lat.
Nie chciało sie mi za bardzo przelewać tematu na papier. A teraz mam okazję.
Myślisz, że od ręki wyciągal bym tyle materiałow?
Pozdrawiam.
Ps moja specjalność /tez jako hobby/to łemkowszczyzna, ale rzeszow to ciekawe
miejsce, zwłaszcza,że objechalem wielokrotnie opisywane miejscowości na rowerze
Jak nie masz nic przeciwko to jeszcze "ponudzę"
Dobranoc

[Gość: gość]

Gość portalu: Piotr napisał(a):

> Nie tyle wciagnąl ile po prostu pracuję nad tym tematem od paru ladnych lat.
> Nie chciało sie mi za bardzo przelewać tematu na papier. A teraz mam okazję.
> Myślisz, że od ręki wyciągal bym tyle materiałow?
> Pozdrawiam.
> Ps moja specjalność /tez jako hobby/to łemkowszczyzna, ale rzeszow to ciekawe
> miejsce, zwłaszcza,że objechalem wielokrotnie opisywane miejscowości na
rowerze
> Jak nie masz nic przeciwko to jeszcze "ponudzę"
> Dobranoc
Nudź chłopie jak najdłużej! Jeśli nie masz nic przeciwko temu to zadam ci
jeszcze parę pytań ale już nie dzisiaj. Idę spać. Dobranoc.

[Gość: gość]

Gość portalu: Piotr napisał(a):

> Zalesie w 1939 roku : parafia liczyła 1425 wiernych, z z czego 290 w
> zalesiu /30 %/, 641 w Białej /48%/, 200 w rzeszowie, 45 W matysówce,22 w
> drabiniance oraz 200 w okolicy, a takze 6 w tyczynie i 21 w łańcucie. Z kolei
w
>
> rzeszowie na dzień 31 .12.1937 bylo łacznie 385 mieszkańców wyznania
> grekokatolickiego w tym 298 na pobyt staly i 87 na pobyt czasowy / akta
> Archiwum P. w Rzeszowie , akta m rzeszowa sygn 3456/. Tylko ciekawe, że w tym
> okresie było łacznie 20 725 mieszkańców, w tym 11998 wyznania mojżeszowego i
17
>
> prawosławnych. Rzeszów pozdrawia Tarnowskie Góry.
> Ps Co aktualnych mieszkańców - znam 4 rodziny rzeszowskie /katolickie/ o
> korzeniach grek- kat. ale tylko jedna ktorej czlonek/kobieta/ urodzila się i
> była chrzczona w tm wyznaniu, reszta to wnuki- już katoliki.Ale nawet
planowane
>
> msze grek. kat. mialy być organizowane bardziej pod potrzeby przybyszy z
> Ukrainy /handlarzy/ zamieszkujących rzeszów.
> Realnie - czynni grekokatolicy to tereny od Jarolawia /piękna, czynna
cerkiew/
> po Przemyśl- czynne 3 albo 4 cerkwie, w tym Bazylianie i katedra /cudna/
Widzę Piotrze, że zgromadziłeś potężną wiedzę na temat rzeszowskich
grekokatolików. Przyjmij moje gratulacje. Bardzo dużo się dzisiaj ciekawego
dowiedziałem. Nie wiem natomiast czy znasz wyniki pierwszego spisu ludności
Galicji przeprowadzonego przez Austriaków w roku 1785. Spis ten określał ilość
mieszkańców i wyznanie każdej miejscowości. Informacji na ten temat udzielali
nie sami mieszkańcy ale proboszczowie poszczególnych parafii. Wyniki spisu są
zamieszczone w książce Zdzisława Budzyńskiego "Ludność pogranicza polsko-
ruskiego w drugiej połowie XVIII wieku" I tak według danych spisowych Białą
miało zamieszkiwać w tym czasie 200 rzymokatolików i 390 grekokatolików,
Zalesie 180 rzymokatolików i 190 grekokatolików, Matysówkę 300 rzymokatolików i
55 grekokatolików. W pozostałych miejscowościach spis nie notuje grekokatolików
choć myślę, że na pewno mieszkali w Rzeszowie czy Drabiniance ale pewno było
ich tak niewielu, że proboszcz grekokatolicki z Zalesia ich nie wymienił. Przy
okazji mam do ciebie Piotrze kilka pytań. Po pierwsze czy orientujesz się może
w ilości małżeństw mieszanych pomiędzy grekokatolikami a łacinnikami w okresie
międzywojennym? Po drugie czy masz jakieś informacje na temat zmiany obrządku z
grekokatolickiego na rzymskokatolicki w okresie międzywojennym a może i
wcześniejszym? Myślę, że takie zjawisko istniało. Wiem, że np. w Przemyślu w
latach 1918-1939 aż 1118 osób porzuciło Cerkiew Greckokatolicką i przeszło do
Kościoła Rzymskokatolickiego. Po trzecie, czy wiesz może ilu mieszkańców
liczyły Biała, Zalesie, Matysówka i Drabinianka w roku 1939? I wreszcie
ostatnie pytanie czy posiadasz jakieś informacje na temat wcześniejszej
obecności grekokatolików czy może wcześniej prawosławnych w innych
miejscowościach koło Rzeszowa? Jeszcze raz serdeczne dzięki za wszelkie
informacje i pozdrawiam.

[Gość: Piotr]

ponieważ dzięki mojemy przyjacielowi /nota bene właścicielowi połowy grodziska
na pobitnem/ zyskałem fajne informacje o zalesiu, w tym cud- książkę cyt.
księdza wrócę do tego wieczorem. A statystykę rzezowską korygowałem - trochę
się rąbnąłem. Do wieczora

Dla Gościa

[Gość: Piotr]

Witam.
danych ilościowych pod pyt. 1 na razie nie mam.Natomiast mam ciekawy cytat,
może cię zadowoliW natsepstwie zawartej w 1863 roku konkordii regulującej
wspólzycie między rzym i grek.kat. w galicji zawarto ugode w zalesiu o
treści "Na mocy Konwencyi dnia 6.X.1863 w Rzymie zwartej ... My niżej podpisani
Plebani, za porozumieniem należacych do parafii naszych gromad : Biała,
matysówka i zalesie /.../porozumieliśmy się, jak następuje:
-Biała. Wszystkie małzeństwa mieszane idą za obrzadkiem Gospodarza. czyste
małzeństwa polskie w święta uroczyste ruskie dla miłej zgody i miłości
chrześcijańskiej wstrzymać sie od robót w polu.
-matysówka. EWszystkie małżeństwa mieszane, bez róznicy obrządku mają święcić
świeta polskie i zachowywać posty polskie. Czyste małzeństwa ruskie w
uroczysteswita polskie mają wstrzymać sie do robót ciężkich w polu.
-Zaklesie. w Zalesiu idą wszystkie święta i posty za obrządkiem gospodarza.
Polakom wolno robić w polu w świeta uroczyste polskie. o czystych małż.
polskich i ruskich nie ma tu mowy gdyż takowe świeta i posty zachowywać mają
według pezpisów kościoła swego obrządku...."
Co do statystyki : cytuję
"W bialej grek. kat. stracili przewagę liczebną w roku 1938 gdyż było ich tylko
650/w r.1897- 820 a katolików rzymskich było 700.W matysówce liczba
grekokatolików w roku 1938 spadła do 47 na 920 katolików, w zalesiu było grek.
kat. 291, a katolików 695. Ogólna liczba wiernych grek-kat w parafii zalesie
wzrastala : w roku 1865 - 1175,1892r. - 1480, 1897 r. - 1518 i w 1938r. -1437,
w tym rzeszów 200, zapewne żołnierze w koszarach, może i chorzy w szpitalu."
Tyle ksiądz Malak.
To nie odpowiada za bardzo na Twoje pytanie ale tyle tylko mam
Co miejscowości Saładiak /mówiłem o nim na poczatku podaje ogolne dane do tach
miejscowości jak Blizianka, bonarowka, Brzyska wola, Dąbrowica, Dębno
Gwożdzianka, Kulno, kuryłówka,Leżajsk oparówka, ożanna ,piskorowice, stare
miasto,tarnawka gm hyzne.Mozna je nagiąć do formuły Koło rzeszowa -to pojęcie
względne - to miejscowości dawnego woj.rzeszowskiego -promień ok.50 km.szczerze
mówiąc statyski są dośc nudne.Na koniec pytanie - szczegółowość twoich pytań
wskazuje nie na hobby jak w moim przypadku ale raczej na jakąś przymiarkę do
magisterki?.Jeśli tak to namawiam do wizyty w archiwum - rzeszowskim lub
przemyskim.

[Gość: gość]

Gość portalu: Piotr napisał(a):

> Witam.
> danych ilościowych pod pyt. 1 na razie nie mam.Natomiast mam ciekawy cytat,
> może cię zadowoliW natsepstwie zawartej w 1863 roku konkordii regulującej
> wspólzycie między rzym i grek.kat. w galicji zawarto ugode w zalesiu o
> treści "Na mocy Konwencyi dnia 6.X.1863 w Rzymie zwartej ... My niżej
podpisani
>
> Plebani, za porozumieniem należacych do parafii naszych gromad : Biała,
> matysówka i zalesie /.../porozumieliśmy się, jak następuje:
> -Biała. Wszystkie małzeństwa mieszane idą za obrzadkiem Gospodarza. czyste
> małzeństwa polskie w święta uroczyste ruskie dla miłej zgody i miłości
> chrześcijańskiej wstrzymać sie od robót w polu.
> -matysówka. EWszystkie małżeństwa mieszane, bez róznicy obrządku mają święcić
> świeta polskie i zachowywać posty polskie. Czyste małzeństwa ruskie w
> uroczysteswita polskie mają wstrzymać sie do robót ciężkich w polu.
> -Zaklesie. w Zalesiu idą wszystkie święta i posty za obrządkiem gospodarza.
> Polakom wolno robić w polu w świeta uroczyste polskie. o czystych małż.
> polskich i ruskich nie ma tu mowy gdyż takowe świeta i posty zachowywać mają
> według pezpisów kościoła swego obrządku...."
> Co do statystyki : cytuję
> "W bialej grek. kat. stracili przewagę liczebną w roku 1938 gdyż było ich
tylko
>
> 650/w r.1897- 820 a katolików rzymskich było 700.W matysówce liczba
> grekokatolików w roku 1938 spadła do 47 na 920 katolików, w zalesiu było
grek.
> kat. 291, a katolików 695. Ogólna liczba wiernych grek-kat w parafii zalesie
> wzrastala : w roku 1865 - 1175,1892r. - 1480, 1897 r. - 1518 i w 1938r. -
1437,
> w tym rzeszów 200, zapewne żołnierze w koszarach, może i chorzy w szpitalu."
> Tyle ksiądz Malak.
> To nie odpowiada za bardzo na Twoje pytanie ale tyle tylko mam
> Co miejscowości Saładiak /mówiłem o nim na poczatku podaje ogolne dane do
tach
> miejscowości jak Blizianka, bonarowka, Brzyska wola, Dąbrowica, Dębno
> Gwożdzianka, Kulno, kuryłówka,Leżajsk oparówka, ożanna ,piskorowice, stare
> miasto,tarnawka gm hyzne.Mozna je nagiąć do formuły Koło rzeszowa -to pojęcie
> względne - to miejscowości dawnego woj.rzeszowskiego -promień ok.50
km.szczerze
>
> mówiąc statyski są dośc nudne.Na koniec pytanie - szczegółowość twoich pytań
> wskazuje nie na hobby jak w moim przypadku ale raczej na jakąś przymiarkę do
> magisterki?.Jeśli tak to namawiam do wizyty w archiwum - rzeszowskim lub
> przemyskim.
Dzieki za ciekawe informacje. Intersuje mnie nie tylko statystyka choć mogło
powstać takie wrażenie a magistrem na szczęście jestem już od roku. Pozdrawiam.

matysowka

[Gość: plonka]

my father P?onka marcin born matysowka 1907 is father P?onka antoni mother
Pasko zofia salutations

[Gość: eli]

Bardzo ciekawy wątek. Do niedawna widziałam tylko, że Rzeszów oprócz katolików
zamieszkiwała ludność wyznania mojżeszowego.

[Gość: january]

Dawna cerkiew w Zalesiu ma zdecydowanie bizantyjską architekturę - zbudowana
jest na planie krzyża greckiego, przykryta jest bizantyjska kopułą. Wewnątrz
znajduje się piękny obraz Matki Bożej w typie Hodegetrii - jest to łaskami
słynący obraz Matki Boskiej Zaleskiej pochodzący z XVII lub XVIII w. W czasie
ostatniej konserwacji obrazu odkryto pod obecną warstwą malarską jeszcze
starszą, bardzo ciekawą ikonę Matki Bożej. Niestety odstąpiono od odsłonięcia
wcześniejszego obrazu prawdopodobnie ze względu na istniejący kult.
W ostatnich dniach dowiedziałem się, że sołtys Zalesia powrócił w 1956 r. z
wywózki na Ukrainę i ponownie zamieszkał przy obecnej ulicy Kiepury. Niestety
już nie żyje.

[Gość: gość]

Gość portalu: january napisał(a):

> Dawna cerkiew w Zalesiu ma zdecydowanie bizantyjską architekturę - zbudowana
> jest na planie krzyża greckiego, przykryta jest bizantyjska kopułą. Wewnątrz
> znajduje się piękny obraz Matki Bożej w typie Hodegetrii - jest to łaskami
> słynący obraz Matki Boskiej Zaleskiej pochodzący z XVII lub XVIII w. W czasie
> ostatniej konserwacji obrazu odkryto pod obecną warstwą malarską jeszcze
> starszą, bardzo ciekawą ikonę Matki Bożej. Niestety odstąpiono od odsłonięcia
> wcześniejszego obrazu prawdopodobnie ze względu na istniejący kult.
> W ostatnich dniach dowiedziałem się, że sołtys Zalesia powrócił w 1956 r. z
> wywózki na Ukrainę i ponownie zamieszkał przy obecnej ulicy Kiepury. Niestety
> już nie żyje.
Dzięki January za ciekawe informacje. Dzięki tobie, Elekonowi no i przede
wszystkim Piotrowi moja wiedza na temat rzeszowskich grekokatolików ogromnie
wzrosła. Gdyby udało ci się zdobyć jeszcze jakieś ciekawe informacje to napisz.
Dla mnie osobiście najbardziej interesujące jest odtworzenie świadomości
narodowej tych ludzi. Wiem, że ludzie wysiedleni na Ukrainę często znacznie się
różnili od miejscowych Ukraińców i często byli przez nich nazywani Polakami. Z
tego też powodu tzn. nieprzystosowania do nowego miejsca zamieszkania i
uświadomienia sobie silnych związków z polskością całkiem sporo osób po 1956
roku wróciło do Polski, z tym, że przeważnie wyjeżdżali oni na tzw. ziemie
odzyskane. Piszę o tym dlatego ponieważ osobiście bardzo dobrze znam jednego
pana, mieszkańca jednej z wiosek pod Jarosławiem, który był grekokatolikiem i w
czasie wojny automatycznie przyznano mu ukraińska kenkartę choc on czuł sie
raczej Polakiem i w ogóle nie znał języka ukraińskiego. Zresztą z tego co mi
mówił w jego wiosce wszyscy grekokatolicy mówili tylko po polsku i w Cerkwi
nabożeństwa też były po polsku. W 1945 roku został on wysiedlony wraz z rodziną
(żona była rzymokatoliczką) w okolice Odessy. Czuł sie tam jednak bardzo
nieswojo a miejscowi powszechnie uważali ich za Polaków. W 1957 roku pojawiła
sie jednak możliwość powrotu do kraju, mój znajomy pojechał do konsalatu zdaje
się w Kijowie i podając się za Polaka wrócił wraz z rodzina do kraju z tym, ze
nie do rodzinnej miejscowości a do Gliwic. Nie wynikało to z jego woli tylko
taki dostał nakaz, zresztą w rodzinnej wiosce i tak nie bylo do czego wracać.
Dzisiaj ten pan jest stuprocentowym Polakiem do tego stopnia, że w ostatnich
wyborach głosował na Ligę Polskich Rodzin, a o Ukraińcach wypowiada sie bardzo
nieprzychylnie. Myślę, że przeżycia mieszkańców Białej czy Zalesia w Biłce
Szlacheckiej mogły być podobne. Pozdrawiam.

[Gość: Piotr]

Przepraszam - to znowu ja.
Cerkiew w zalesiu - to przedewszystkim postępujaca "latynizacja" jej wnetrza po
wojnie.Wyrzucenie ikonostasu przez "nowych" gospodarzy, zabytkowej ambony w
ksztalcie lodzi na skalach, obecnie przebudowane wnętrze XiX wiecznej świątyni.
Przed wojną zalesie bogata wioska , jak byśmy dziś powiedzieli badylarzy -
dostawców warzyw dla miasta /5 km oddalonego/. Myslisz, że dobrowolnie jedzie
na wschód tych 35 rodzin a pozostałych 800 os. porzuca wiarę, bliską kat. ale
inną.czekam na głosy ich potomków, może są wśród inter-żeglarzy.
Dzieki Gościu za piękne /i miłe/ slowa i odejście od statystyki-
U nas dalej, szczególnej w starszym pokoleniu polakow pokutuje
schemat :grekokatolik = ukrainiec= Upa = rzezie na wołyniu i łuny w
bieszczadach. Jeśli 70 letnia obecnie kobieta slyszała w polskiej szkole w
latach 50 tych za plecami wyzwiska- nałagodniejsze to ty banderówo, czy
ukrainko to ona obecnie slucha zawzięcie Rmaryja i nie pogada o swej
przeszlości. Pamietaj, że do lat 90 w Polsce kościól grek kat nie działał
legalnie , bo nie mógł.
Inne dowody - rok 2002.Jestem tam przypadkowo: Przemyśl-orszak ślubny ukr.
wychodzi z katedry grek kat na schody .Pieknie spiewa chor "Mnohije lita..". I
naraz pokazują sie przemyskie "batiary" - malolaty i z wizwiskami obrzucają
orszak drobnymi ale kamykami.
Inna scena - Hańczowa, robie zdjęcia pieknej cerkwi. Dwaj turyści,starsi ok
50/ . czytają tablicę poswieconą ofiarom AWisla. I jeden z nich mówi do
drugiego - A bo im się k... wolnej Ukrainy zachciewało.
Namawiam na lekturę P. Smoleńskiego "Pochówek dla rezuna" madra książka o
przeszlości i terażniejszości ukraińców, w tym grek. kat.
Pozdrawiam

[Gość: gość]

Gość portalu: Piotr napisał(a):

> Przepraszam - to znowu ja.
> Cerkiew w zalesiu - to przedewszystkim postępujaca "latynizacja" jej wnetrza
po
>
> wojnie.Wyrzucenie ikonostasu przez "nowych" gospodarzy, zabytkowej ambony w
> ksztalcie lodzi na skalach, obecnie przebudowane wnętrze XiX wiecznej
świątyni.
> Przed wojną zalesie bogata wioska , jak byśmy dziś powiedzieli badylarzy -
> dostawców warzyw dla miasta /5 km oddalonego/. Myslisz, że dobrowolnie jedzie
> na wschód tych 35 rodzin a pozostałych 800 os. porzuca wiarę, bliską kat.
ale
> inną.czekam na głosy ich potomków, może są wśród inter-żeglarzy.
> Dzieki Gościu za piękne /i miłe/ slowa i odejście od statystyki-
> U nas dalej, szczególnej w starszym pokoleniu polakow pokutuje
> schemat :grekokatolik = ukrainiec= Upa = rzezie na wołyniu i łuny w
> bieszczadach. Jeśli 70 letnia obecnie kobieta slyszała w polskiej szkole w
> latach 50 tych za plecami wyzwiska- nałagodniejsze to ty banderówo, czy
> ukrainko to ona obecnie slucha zawzięcie Rmaryja i nie pogada o swej
> przeszlości. Pamietaj, że do lat 90 w Polsce kościól grek kat nie działał
> legalnie , bo nie mógł.
> Inne dowody - rok 2002.Jestem tam przypadkowo: Przemyśl-orszak ślubny ukr.
> wychodzi z katedry grek kat na schody .Pieknie spiewa chor "Mnohije lita..".
I
> naraz pokazują sie przemyskie "batiary" - malolaty i z wizwiskami obrzucają
> orszak drobnymi ale kamykami.
> Inna scena - Hańczowa, robie zdjęcia pieknej cerkwi. Dwaj turyści,starsi ok
> 50/ . czytają tablicę poswieconą ofiarom AWisla. I jeden z nich mówi do
> drugiego - A bo im się k... wolnej Ukrainy zachciewało.
> Namawiam na lekturę P. Smoleńskiego "Pochówek dla rezuna" madra książka o
> przeszlości i terażniejszości ukraińców, w tym grek. kat.
> Pozdrawiam
Fajnie, że się odezwałeś Piotrze i znowu coś ciekawego napisałeś. Ja też cię
pozdrawiam.

[keson1]

Podobno grekokatolicy mieszkali też w Hadlach Szklarskich i Hadlach
Kańczuckich. Słyszałem o tym od kolegi więc nie jestem tego pewien na sto
procent. Czy mieszkają tam do dzisiaj tego nie wiem.

[Gość: Piotr]

Z pewnoscią byli oni w H.Szklar.i Kańczudze , Krzeczowicach/ z okol. wsiami/,
Manasterzu. Hadle -W 1938 415 grek kat. na 1260 mieszk. Jest
zachowana /b.zadbana/ cerkiew - teraz kosciól, 2 kapliczki. Dolina gorska łaczy
je z Tarnawką- fajna trasa rowerowa.
Tak ogólnie w pobl. Rzesz. to byli oni na linii Leżajsk - przeworsk - Jawornik -
Dynów no i oczyw. na wschód i południe.
Pozdrawiam

[Gość: gość]

Mam do was pytanie, może trochę głupie może naiwne ale sprawa jest dla mnie
interesująca. Chodzi mi o to czy grekokatolicy zamieszkali w Zalesiu, Białej,
Drabiniance i innych pobliskich miejscowościach mieli nazwiska i imiona czysto
ruskie czy też pod tym względem nie odróżniali się od łacinników? Nie oczekuję
od was podawania jakichs konkretnych nazwisk bo potomkowie tych osób
mieszkający do dziś w Rzeszowie (a może ich być ładnych parę tysięcy) mogą
sobie tego nie życzyć. Chodzi mi tylko o to czy mozna było odróżnić
grekokatolika od rzymokatolika po imieniu albo nazwisku. Ze swej strony mogę
powiedzieć, że u mnie na Śląsku stwierdzenie czyjejś narodowości po brzmieniu
imienia czy nazwiska było i jest absolutnie niemożliwe.

[Gość: Piotr]

Pytanie wcale zasadne. Wybór z "Historii parafii ..." Zalesie: napisy grobowe
Krystyna i Antonii Soltykiewicz,Jędrzej Michałek - diak cerkwi
zm.17.05.1883,Julian Hanasiewicz - pleban grkkat. 1806-1881,przedostatni
proboszcz Iwan Kamińskyj/napis grobowy cyrylicą - grób przy cerkwi/. Ostatni
administrator parafii ks. Aleksander Holinka, Nikita ŚWIAROWSKI -fundator
kaplicy cerkiewnej w Xvii w.Ponoć wszystkie napisy grobowe parafian grk.
kat. "są pisane literami łacińskimi w języku polskim".
Pozdrawiam - czekamy na głosy potomków mieszkańcow.January mówil o soltysie,
ktory wrócil z wygnania

[ares19]

Gość portalu: gość napisał:

> Mam do was pytanie, może trochę głupie może naiwne ale sprawa jest dla mnie
> interesująca. Chodzi mi o to czy grekokatolicy zamieszkali w Zalesiu, Białej,
> Drabiniance i innych pobliskich miejscowościach mieli nazwiska i imiona czysto
> ruskie czy też pod tym względem nie odróżniali się od łacinników? Nie oczekuję
> od was podawania jakichs konkretnych nazwisk bo potomkowie tych osób
> mieszkający do dziś w Rzeszowie (a może ich być ładnych parę tysięcy) mogą
> sobie tego nie życzyć. Chodzi mi tylko o to czy mozna było odróżnić
> grekokatolika od rzymokatolika po imieniu albo nazwisku. Ze swej strony mogę
> powiedzieć, że u mnie na Śląsku stwierdzenie czyjejś narodowości po brzmieniu
> imienia czy nazwiska było i jest absolutnie niemożliwe.

jeśli ktoś się nazywa Dupa to pewno woląłby Apud

[dareczek72]

Przypadkiem trafiłem na ten wątek. Jest on bardzo ciekawy. Moi dziadkowie ze
strony mamy pochodzą ze Lwowa. Z tego co mi opowiadali współżycie
grekokatolików i rzymskich katolików układało sie bezkonfliktowo. Ludzie razem
pracowali, bawili się, żenili, nie było jakichś poważniejszych konfliktów.
Konflikty pojawiły się dopiero tuż przed wojną kiedy władze polskie przystąpiły
do tzw. wzmacnniania polskości na kresach. Polegało to między innymi na tym, że
aby dostać jakąkolwiek pracę grekokatolik musiał zmienić obrządek na łaciński.
I wielu grekokatolików to robiło choćby dwóch kuzynów mojej babci zamieszkałych
na Kleparowie. Powodowało to oczywiście wściekłość Ukraińców poniewaz taki
przechrzta był dla ich narodu stracony. Do tego dochodziły różne restrykcje w
szkolnictwie a także pacyfikacje wsi ukraińskich. Nie mam pojęcia jak wyglądało
to w Rzeszowie ale myślę, że było podobnie. Niestety cały nacjonalizm obu stron
wyszedł podczas wojny kiedy po obu stronach zginęło mase ludzi. No ale myślę,
że mamy juz ten etap za sobą i to się juz nie wróci. Przy okazji mam pytanie
czy po wojnie zostali w okolicach Rzeszowa jacyś grekokatolicy? Pozdrawiam.

[Gość: Piotr]

W całej dyskusji do wyjasnienia tej sprawy zmierzamy.
Zostały osoby które przeszły na katolicyzm /oczywiście z racji wieku
większość /wszyscy ?/wymarła.
Wyznanie unickie od wojny było zdelegalizowane- w cccp wręcz eksterminowane-
niszczone fizycznie. Na ukrainie i u nas na terenach na wsch. od Jarosławia i
beskidzie /a także pomorzu i tzw. ziem. odzyskanych/się odradza. u nas ma swego
patriarchę - /bym nie pomylił tytułu/ abp Martyniuka /poprawcie ew.
pomyłkę/Piękne cerkwie w Przemyślu i Jaroslawiu. No i na całej Łemkowynie.
Pozdrawiam
Ps Namawiam do lekturu wcześniejszych głosów Elkona, Januarego no i może mojego

uzupełnienie

[Gość: Piotr]

No i oczywiście są na całej 'ścianie wschodniej" - namawiam na odwiedzenie
strony www parafii unickiej w Kostomłotach

[Gość: Elekon]

dareczek72 napisał:

> Przypadkiem trafiłem na ten wątek. Jest on bardzo ciekawy. Moi dziadkowie ze
> strony mamy pochodzą ze Lwowa. Z tego co mi opowiadali współżycie
> grekokatolików i rzymskich katolików układało sie bezkonfliktowo. Ludzie
> razem pracowali, bawili się, żenili, nie było jakichś poważniejszych
> konfliktów.
> Konflikty pojawiły się dopiero tuż przed wojną kiedy władze polskie
> przystąpiły do tzw. wzmacnniania polskości na kresach. Polegało to między
> innymi na tym, że aby dostać jakąkolwiek pracę grekokatolik musiał zmienić
> obrządek na łaciński.

Panowie, apeluję o rzetelność. Każdy, kto neguje narodziny, istnienie i rozwój
nacjonalizmu ukraińskiego w połowie XIX wieku, w którym miała duży udział
unicka cerkwie niestety, pranie mózgu, jakie nacjonaliści ukraińscy stosowali
wobec grkokatolikiej ludności, teorie o wyższości rasowej i narodowej Ukraińców
i konieczności "oczyszczania narodowego" terenów do których nacjonaliści
ukraińscy rościli sobie pretensje, co doprowadziło do masowych rzezi na
Polakach u boku Niemców w czasie II wojny światowej, naraża się na zarzut
grubymi nićmi szytej stronniczości.

Nie wiem kim są autorzy tego typu stwierdzeń i jakie mają cele w tego typu
przekłamaniach. Jeżeli reprezentujecie Panowie mniejszość ukraińską w Polsce,
to przede wszystkim jako Polak oczekuję od Was rzetelności i nazywania spraw po
imieniu. Dałem chyba na tym forum dowód tego, że nie jest moim celem
podgrzewanie narodowościowych animozji. Traktuję historię jak wspólne
dziedzictwo nas wszystkich, ale proszę o uczynienie tego samego i nie
przemycanie - proszę wybaczyć - wypaczających prawdziwy jej obraz tez.

I jeszcze jedno: miałem tego nie pisać. Moi dziadkowie z moją mamą uciekali w
1942 roku przed rzezią dokonywaną dom po domu, ulica za ulicą, w Mościskach,
przez Ukraińców na Polakach. Ludzie uciekali w piżamach, nocą, do pociągu
jadącego na zachód. Chowali się przez mordercami w przydrożnych rowach.
Mordowali ukraińscy sąsiedzi, często lokatorzy i współlokatorzy Polaków,
podrzynając po kolei gardła także kobietom w ciąży, dzieciom i starcom.
W opinii moich dziadków była to dzicz, dobrze zorganizowany oddział
kilkudziesięciu mężczyzn, dobrze przygotowany do akcji i której co gorsza
asytstował pop.

Nie chcę przez to powiedzieć, że dla mnie każdy Ukrainiec jest zły. Przepraszam
za to się nam Polakom jak najbardziej należy, ale wolałbym raczej, zamiast
wyciągać wzajemne oskarżenia, szukać tego co nas kiedyś naprawdę łączyło i
myśleć o wspólnej przyszłości i zasypywaniu rowów pomiędzy nami. Tego się
jednak nie da zrobić, jeśli ze strony, której przedstawiciele niejednokrotnie
mieli krew na rękach, padają kolejne oskarżenia.

Wybaczcie osobisty ton. Apeluję o nie rozpalanie ogni oskarżeń w tym wątku, a
jeśli mamy już to robić i do czegoś dojść, to róbmy to rzetelnie.


> I wielu grekokatolików to robiło choćby dwóch kuzynów mojej babci
> zamieszkałych
> na Kleparowie. Powodowało to oczywiście wściekłość Ukraińców poniewaz taki
> przechrzta był dla ich narodu stracony. Do tego dochodziły różne restrykcje w
> szkolnictwie a także pacyfikacje wsi ukraińskich. Nie mam pojęcia jak
> wyglądało to w Rzeszowie ale myślę, że było podobnie. Niestety cały
> nacjonalizm obu stron
> wyszedł podczas wojny kiedy po obu stronach zginęło mase ludzi. No ale myślę,
> że mamy juz ten etap za sobą i to się juz nie wróci. Przy okazji mam pytanie
> czy po wojnie zostali w okolicach Rzeszowa jacyś grekokatolicy? Pozdrawiam.

[Gość: gość]

Gość portalu: Elekon napisał(a):

> dareczek72 napisał:
>
> > Przypadkiem trafiłem na ten wątek. Jest on bardzo ciekawy. Moi dziadkowie
> ze
> > strony mamy pochodzą ze Lwowa. Z tego co mi opowiadali współżycie
> > grekokatolików i rzymskich katolików układało sie bezkonfliktowo. Ludzie
> > razem pracowali, bawili się, żenili, nie było jakichś poważniejszych
> > konfliktów.
> > Konflikty pojawiły się dopiero tuż przed wojną kiedy władze polskie
> > przystąpiły do tzw. wzmacnniania polskości na kresach. Polegało to między
> > innymi na tym, że aby dostać jakąkolwiek pracę grekokatolik musiał zmienić
>
> > obrządek na łaciński.
>
> Panowie, apeluję o rzetelność. Każdy, kto neguje narodziny, istnienie i
rozwój
> nacjonalizmu ukraińskiego w połowie XIX wieku, w którym miała duży udział
> unicka cerkwie niestety, pranie mózgu, jakie nacjonaliści ukraińscy stosowali
> wobec grkokatolikiej ludności, teorie o wyższości rasowej i narodowej
Ukraińców
> i konieczności "oczyszczania narodowego" terenów do których nacjonaliści
> ukraińscy rościli sobie pretensje, co doprowadziło do masowych rzezi na
> Polakach u boku Niemców w czasie II wojny światowej, naraża się na zarzut
> grubymi nićmi szytej stronniczości.
>
> Nie wiem kim są autorzy tego typu stwierdzeń i jakie mają cele w tego typu
> przekłamaniach. Jeżeli reprezentujecie Panowie mniejszość ukraińską w Polsce,
> to przede wszystkim jako Polak oczekuję od Was rzetelności i nazywania spraw
po
>
> imieniu. Dałem chyba na tym forum dowód tego, że nie jest moim celem
> podgrzewanie narodowościowych animozji. Traktuję historię jak wspólne
> dziedzictwo nas wszystkich, ale proszę o uczynienie tego samego i nie
> przemycanie - proszę wybaczyć - wypaczających prawdziwy jej obraz tez.
>
> I jeszcze jedno: miałem tego nie pisać. Moi dziadkowie z moją mamą uciekali w
> 1942 roku przed rzezią dokonywaną dom po domu, ulica za ulicą, w Mościskach,
> przez Ukraińców na Polakach. Ludzie uciekali w piżamach, nocą, do pociągu
> jadącego na zachód. Chowali się przez mordercami w przydrożnych rowach.
> Mordowali ukraińscy sąsiedzi, często lokatorzy i współlokatorzy Polaków,
> podrzynając po kolei gardła także kobietom w ciąży, dzieciom i starcom.
> W opinii moich dziadków była to dzicz, dobrze zorganizowany oddział
> kilkudziesięciu mężczyzn, dobrze przygotowany do akcji i której co gorsza
> asytstował pop.
>
> Nie chcę przez to powiedzieć, że dla mnie każdy Ukrainiec jest zły.
Przepraszam
>
> za to się nam Polakom jak najbardziej należy, ale wolałbym raczej, zamiast
> wyciągać wzajemne oskarżenia, szukać tego co nas kiedyś naprawdę łączyło i
> myśleć o wspólnej przyszłości i zasypywaniu rowów pomiędzy nami. Tego się
> jednak nie da zrobić, jeśli ze strony, której przedstawiciele niejednokrotnie
> mieli krew na rękach, padają kolejne oskarżenia.
>
> Wybaczcie osobisty ton. Apeluję o nie rozpalanie ogni oskarżeń w tym wątku, a
> jeśli mamy już to robić i do czegoś dojść, to róbmy to rzetelnie.
>
>
> > I wielu grekokatolików to robiło choćby dwóch kuzynów mojej babci
> > zamieszkałych
> > na Kleparowie. Powodowało to oczywiście wściekłość Ukraińców poniewaz taki
>
> > przechrzta był dla ich narodu stracony. Do tego dochodziły różne restrykcj
> e w
> > szkolnictwie a także pacyfikacje wsi ukraińskich. Nie mam pojęcia jak
> > wyglądało to w Rzeszowie ale myślę, że było podobnie. Niestety cały
> > nacjonalizm obu stron
> > wyszedł podczas wojny kiedy po obu stronach zginęło mase ludzi. No ale myś
> lę,
> > że mamy juz ten etap za sobą i to się juz nie wróci. Przy okazji mam pytan
> ie
> > czy po wojnie zostali w okolicach Rzeszowa jacyś grekokatolicy? Pozdrawiam
> .
Myślę, że Dareczek rzeczywiście troche się zagolopował. Moim zdaniem za
konflikt polsko-ukraiński były odpowiedzialne oba narody. Było to po prostu
zderzenie dwóch narodów, dwóch nacjonalizmów które rościły sobie prawo do tych
samych terenów i jakikolwiek kompromis był tutaj niemozliwy. Ja również uważam
podobnie jak ty, że obarczanie całą odpowiedzialnością Polaków za ten konflikt
jest nieuczciwe. Zgadam sie w zupełności, że powinniśmy szukać tego co łączy a
nie tego co dzieli, a myślę, że tego co łączy jest bardzo wiele. W ogóle myślę,
że nie ma drugiego takiego narodu związanego z nami jak Ukraińcy i to pod
każdym względem historycznym, rodzinnym, kulturowym itd. Jeżeli natomiast
dyskutujemy o przeszłości to musimy być uczciwi i mówić całą prawdę tzn. z
jednej strony o czystce etnicznej dokonanej przez ukraińskich nacjonalistów na
Polakach na Wołyniu czy rasowych teoriach różnych ukraińskich szowinistów a z
drugiej strony o akcji "Wisła" czy wspomnianych przoz Piotra morderstwach na
Ukraińcach w okolicy Leżajska. Tak więc również apeluję do Dareczka o trochę
więcej umiaru w sądach. W historii rzadko bywa tak, że jedna strona jest czarna
a druga biała. W ogóle to myślę, że odeszliśmy troche od naszego głównego
tematu w czym niestety mam duży współudział. Proponuję zatem abysmy
skoncentrowali naszą dyskusje na grekokatolikach z Rzeszowa i okolic.
Pozdrawiam cie serdecznie i liczę na dalsze interesujące informacje i dyskusję.

A więc Panowie do roboty

[Gość: Piotr]

Ja bym podziekował Elkonowi za otwarcie się i Gościowi za poglad na sprawę
nacjonalizmów - w pełni go podzielam.
Dla Goscia ciekawostka - na Zalesiu działało Towarzystwo Proświta, organizacja
ukrainofilska, z siedzibą we Lwowie, zakładająca czytelnie, patronująca
spóldzielczości ukraińskiej. Mieściło się w niskim, długim budynku naprzeciw
cerkwi. Niestety został wyburzony gdzieś w latach 90 tych. na jego miejscu
powstaly dwa, nowoczesne budynki parafialne. Ich uroda - kwiestia gustu.
Przebudowa otoczenia dała jednak ładny widok na cerkiew z przebiegającej dolem
ulicy.
Drugi temat : w dziejach Rzeszowa /t.2/ znalazłem ciekawy artykuł na temat
parafii, autorstwa szanownego profesora ŚWIEBODY -rzeszowiacy wiedzą o kim
mowię.
Jest tam sporo o obchodach świąt religijnych,świątecznych zwyczajach
ludowych,malzeństwach mieszanych /ale Gościu bez statystki- czy demografii/a
nawet o konfliktach katolickiej"kawalerki" z Budziwoja z grek. kat.kawalerami z
Zalesia startującymi do piękności budziwojskich
jak będzie zainteresowanie pocytuję.
Ps muszę wrocić do wątku Dareczka typu religia - prac/kuzyni z Kleparowa/Oto
jakiś czas temu mialem w ręce świadectwo moralności - dokument,który
przedkladał Polak - ślusarz z podrzeszowskiej wsi starający się w latach 30
tych o pracę w rzeszowskiej fabryce.W druku wykazywano wyznanie i brak
zastrzeżeń co do "prowadzenia się"-nie pamiętam dobrze ale byl chyba podpisany
przez "wójta i plebana"
Pozdrawiam

łery interested

[ares19]

Gość portalu: gość napisał:

Zgadam sie w zupełności, że powinniśmy szukać tego co łączy a
> nie tego co dzieli, a myślę, że tego co łączy jest bardzo wiele. W ogóle myślę,
>
> że nie ma drugiego takiego narodu związanego z nami jak Ukraińcy i to pod
> każdym względem historycznym, rodzinnym, kulturowym itd. Jeżeli natomiast
> dyskutujemy o przeszłości to musimy być uczciwi i mówić całą prawdę tzn. z
> jednej strony o czystce etnicznej dokonanej przez ukraińskich nacjonalistów na
> Polakach na Wołyniu czy rasowych teoriach różnych ukraińskich szowinistów a z
> drugiej strony o akcji "Wisła" czy wspomnianych przoz Piotra morderstwach na
> Ukraińcach w okolicy Leżajska. Tak więc również apeluję do Dareczka o trochę
> więcej umiaru w sądach. W historii rzadko bywa tak, że jedna strona jest czarna
>
> a druga biała. W ogóle to myślę, że odeszliśmy troche od naszego głównego
> tematu w czym niestety mam duży współudział. Proponuję zatem abysmy
> skoncentrowali naszą dyskusje na grekokatolikach z Rzeszowa i okolic.
> Pozdrawiam cie serdecznie i liczę na dalsze interesujące informacje i dyskusję.

[Gość: gość]

Kijow
Tygodnik "Ukrajinśke Słowo" z 15.05.03. zamieścił relację M.Strichy z polsko -
ukraińskiego forum dziennikarskiego w Ostrogu, poświęconego 60 rocznicy
tragedii wołyńskiej; tytuł artykułu: "Niesymetryczność
Wołynia": "...Najbardziej zapamiętałem dwa ostre pytania, jakie padły podczas
dyskusji. Pierwsze postawił siwy weteran UPA, który (...) opowiedział, jak w
czasach stalinowskich, zesłany wraz z innymi członkami UPA do obozu na Kołymie,
gdzie więziony był wraz z żołnierzami AK, trzymał się razem z Polakami, śpiewał
te same, co oni, pieśni. "Komu więc potrzebne było, by poróżnić nas właśnie
dziś, po 60 latach?" - pytał. Drugie pytanie padło z ust polskiego
intelektualisty, który wiele robi na rzecz porozumienia polsko -
ukraińskiego: "My, Polacy, jednoznacznie potępiliśmy akcję "Wisła". Dziś
jesteśmy - praktycznie - jedynymi adwokatami Ukrainy wobec Europy i nie jest to
dla nas wcale proste, ponieważ nastroje społeczne w Polsce są bardzo różne.
Dlaczego więc Ukraińcy nie chcą zrobić choćby jednego kroku w naszą stronę i
poprosić o wybaczenie za te straszliwe wydarzenia, jakie miały miejsce na
Wołyniu?". Odpowiedź na oba te pytania - pomimo ich pozornej prostoty - wcale
nie jest łatwa. Akcję "Wisła" realizowały polskie oddziały wojskowe wykonujące
rozkazy polskiego komunistycznego rządu. Świadomie podkreślam: komunistycznego -
ponieważ ta właśnie okoliczność w istotny sposób ułatwiła zatwierdzenie w roku
1990 rezolucji w tej sprawie przez Senat, w którym zasiadali prawie wyłącznie
działacze antykomunistycznej "Solidarności". Zresztą, nie wszystko układało się
tak prosto: mimo wysiłków podejmowanych przez posłów mniejszości ukraińskiej -
Włodzimierza Mokrego i Mirosława Czecha, pomimo poparcia ze strony posłów UW,
Sejm nie uchwalił analogicznej rezolucji. Naprawiło sytuację oświadczenie
prezydenta Kwaśniewskiego, który w roku 1997 jednoznacznie potępił działalność
władz polskich sprzed półwiecza. Ale - podkreślam - Aleksander Kwaśniewski
poprosił o wybaczenie jako prawny spadkobierca tamtej władzy, która w roku 1947
zastosowała zasadę odpowiedzialności zbiorowej wobec Ukraińców, obywateli
polskich. Natomiast mordy na Wołyniu w roku 1943 popełnione zostały nie przez
wojska niezależnej Ukrainy (jaka wówczas przecież nie istniała); nie dokonała
ich również UPA jako zorganizowana struktura - ponieważ antypolskie akcje
jednoznacznie potępili "melnikowcy", zaś sam organizator UPA, Taras Bulba -
Boroweć odmówił podporządkowania się kierownictwu OUN, oświadczając, co
następuje: jako rewolucjonista - państwowiec nie mogę podporządkować się
kierownictwu organizacji, która rozpoczyna budowę państwa od wyniszczania
mniejszości narodowej. Wreszcie, morderstwa na Wołyniu potępione zostały w
lutym 1944 przez wielki autorytet dla mieszkańców Ukrainy Zachodniej -
metropolitę Andrija Szeptyckiego. Również w środowisku "banderowskiej" OUN
stosunek wobec akcji antypolskich był zróżnicowany. Mimo tego, co utrzymują
niektórzy polscy historycy, III Konferencja OUN nie uchwaliła decyzji
o "czystkach etnicznych" na Wołyniu; dowodzą tego dokumenty archiwalne. Co
więcej, rzeczywisty szef OUN, Mykoła Lebid` (Stepan Bandera siedział wówczas w
obozie koncentracyjnym) również był temu przeciwny. Zwyciężyło jednak
stanowisko krajowego zarządu na Wołyniu, z Kłymem Sawurem na czele, (...) który
faktycznie "pobłogosławił" chłopską żakerię, która rozpowszechniła się bez
niczyjego rozkazu. Podkreślam - żakerię, wywołaną nie tylko trudną sytuacją
związaną z wojną, lecz także całym kompleksem wcześniejszych krzywd na tle
narodowościowym i socjalnym, uczynionych Ukrainie przez międzywojenną Polskę.
Jednak 1 września 1944 nawet OUN oficjalnie odcięła się od antypolskich akcji i
poczęła szukać porozumienia z AK w celu wspólnego przeciwstawienia się nowej -
już radzieckiej - okupacji. Rozmyślnie wdałem się w te rozważania o charakterze
czysto historycznym, aby skoncentrować uwagę na problemie: kto ze strony
ukraińskiej powinien dzisiaj prosić o wybaczenie za masowe mordowanie polskiej
ludności cywilnej?(...) Państwo (które dotychczas nie uznało UPA za stronę
walczącą w II wojnie światowej?)?Intelektualiści? Mieszkańcy Wołynia?
Potomkowie samych kombatantów? Jakikolwiek krok podjęty przez dzisiejsze
państwo ukraińskie, plasujący się na płaszczyźnie moralnej (o odpowiedzialności
politycznej - z powodów przedstawionych wyżej - mowy być nie może), nie będzie
przez Ukraińców przyjęty pozytywnie, ponieważ nasi rodacy świetnie znają
moralne oblicze kierownictwa państwa, doskonale utrwalone choćby na sławnych
skądinąd taśmach. Dzisiejsi ukraińscy intelektualiści (...)nie mają
wystarczających wpływów społecznych, w dodatku zaś nie mają w tej sprawie
jednolitego stanowiska. Zaś mieszkańcy Wołynia i kombatanci wystarczająco mocno
obciążeni są pamięcią o nie mniej przerażających morderstwach dokonywanych
przez Polaków na ukraińskich kobietach, dzieciach i starcach. (...) Wydaje się
bardzo prawdopodobne, że Leonid Kuczma poprosi Polaków o wybaczenie, (...)
jednak skutków oczyszczenia moralnego dla społeczeństwa takie oświadczenie z
pewnością nie przyniesie. Co więcej, jeśli prezydent wypowie tym razem zupełnie
prawidłowe kwestie, znaczna część społeczeństwa a priori odbierze je z
naturalną już ostrożnością. Pamiętać jednak należy, że bez względu na cokolwiek
uroczystości związane z uczczeniem 60 rocznicy tragedii wołyńskiej odbędą się w
lipcu w Warszawie i brak jakiejkolwiek reakcji ze strony ukraińskiej z całą
pewnością nie zjedna Ukraińcom większej sympatii ze strony polskich elit
(statystyczny Polak i bez tego ma dla Ukrainy mało sympatii). Jaka więc powinna
być reakcja ukraińskiego społeczeństwa - i ze względu na moralność
chrześcijańską, i ze względu na dalekosiężne perspektywy stosunków ukraińsko -
polskich? (...) Powinniśmy wykonać naszą część drogi na spotkanie z Polakami.
Nigdy jednak nie będziemy w stanie wykonać drogi, którą powinni zrobić Polacy.
Podkreślam to, ponieważ sytuacja polska i ukraińska są w takiej mierze
asymetryczne, jak asymetryczna jest kwestia odpowiedzialności za Wołyń. Owszem,
na Ukrainie (nawet za czasów komunistycznych)żaden tekst o wyraźnej
antypolskiej wymowie (analogiczny do smutnej sławy dzieła Edwarda Prusa "Łuny w
Bieszczadach") nie znajdował się w oficjalnym obiegu. Jednocześnie jednak
szkoła średnia wkładała do głów młodych obywateli schemat historyczny,
zapożyczony jeszcze z czasów imperium: wspólna historia Ukraińców i Polaków, to
wyłącznie historia ucisku i walki wyzwoleńczej (w znanym imperialno -
radzieckim wariancie - o zjednoczenie w bratnim narodem rosyjskim). Schemat ten
(wsparty faktami historycznymi, które rzeczywiście miały miejsce oraz starannie
dobranymi cytatami z Szewczenki, a pomimo istnienia również innych faktów i
innych cytatów) po dziś dzień panuje w ksenofobiczno - komunistycznych
dyskusjach (czego jaskrawym przykładem może być uczony i poeta, Borys Olijnyk).
Dla zwolenników takiego postawienia sprawy Polacy nie są braćmi - Słowianami
(...), a "panami", ciemiężycielami, "katolikami". Obowiązkiem elit ukraińskich
jest - jak sądzę - przede wszystkim złamanie tego schematu. (...)Jeśli uda nam
się doprowadzić do masowej świadomości choćby część prac naukowych (...)
młodszego pokolenia ukraińskich historyków - Natalii Jakowenko, Jarosława
Hrycaka - pokonamy wówczas najważniejszą przeszkodę na szlaku zrozumienia
tragedii wołyńskiej przez ukraińskąinię publiczną. Pozostanie -rzecz jasna -
pamięć genetyczna tych, których przodkowie w II Rzeczypospolitej uważani byli
za obywateli drugiego gatunku; pamięć ta przetrwa przynajmniej jeszcze jedno
pokolenie. Pozostaje ostatni problem: obawy tych, którzy podejrzewają, iż
przyznanie prawdy o mordowaniu cywilnych Polaków może zaszkodzić sprawie
rehabilitacvji UPA. Im szybciej UPA uznana zostanie na Ukrai

dla Gościa

[Gość: Piotr]

Mam dla Ciebie ciekawą ,jak mi się wydaje probę wyjaśnienia problemu
osadniczego Białej,Zalesia i innych miejsc, oderwanych od rdzennych ter.
unickich.
Może w dyskusji niepotrzebnie sięgaliśmy po średniow., okres grodowy itd.
Być może winę za to osadnictwo ponosi szlachta zagospodarowujaca pustki
powstałe wskutek zaraz czy najazdów... Tu cytat" Ponieważ parochie wyzn
wschodniego zakładało się szybciej i łatwiej, w przypadku prawosławnych
procedura kanonicza przebiegała bardzo szybko, a status popa, /.../ był tak
niski społecznie,że włascicielom majątku bardziej opłacało się umieszczać w
swoim majątku parochię wschodnią, niż mieć rozmaitego rodzaju kłopoty z
odrębnością jurysdykcyjnnnna, prawną i wysokim statusem pprawnym proboszcza -
plebana rzymskokatolickiego" /głos Tadeusza Trajdosa w dyskusji o osadnictwie
karpackim w "ŁEMKOWIE w historii i kulturze karpat"/Ten tryb postępowania /wiek
Xvii - Xvii/ na tut. terenie potwierdzałaby historia parafii - tak podobno
postąpil któryś z Branickich w zalesiu.Nie wyklucza to istnienia parafii w Xv
wieku. W przypadku Tarnawki, Gwożdzianki,Blizianki czytałem wręcz o osadzaniu
jeńców kozackich na wyludnionym terenie. Do Twojego cytatu i głosu Dareczka
postaram się wrócić w oparciu o ciekawe cytaty.

[Gość: gość]

Gość portalu: Piotr napisał(a):

> Mam dla Ciebie ciekawą ,jak mi się wydaje probę wyjaśnienia problemu
> osadniczego Białej,Zalesia i innych miejsc, oderwanych od rdzennych ter.
> unickich.
> Może w dyskusji niepotrzebnie sięgaliśmy po średniow., okres grodowy itd.
> Być może winę za to osadnictwo ponosi szlachta zagospodarowujaca pustki
> powstałe wskutek zaraz czy najazdów... Tu cytat" Ponieważ parochie wyzn
> wschodniego zakładało się szybciej i łatwiej, w przypadku prawosławnych
> procedura kanonicza przebiegała bardzo szybko, a status popa, /.../ był tak
> niski społecznie,że włascicielom majątku bardziej opłacało się umieszczać w
> swoim majątku parochię wschodnią, niż mieć rozmaitego rodzaju kłopoty z
> odrębnością jurysdykcyjnnnna, prawną i wysokim statusem pprawnym proboszcza -
> plebana rzymskokatolickiego" /głos Tadeusza Trajdosa w dyskusji o osadnictwie
> karpackim w "ŁEMKOWIE w historii i kulturze karpat"/Ten tryb
postępowania /wiek
>
> Xvii - Xvii/ na tut. terenie potwierdzałaby historia parafii - tak podobno
> postąpil któryś z Branickich w zalesiu.Nie wyklucza to istnienia parafii w Xv
> wieku. W przypadku Tarnawki, Gwożdzianki,Blizianki czytałem wręcz o osadzaniu
> jeńców kozackich na wyludnionym terenie. Do Twojego cytatu i głosu Dareczka
> postaram się wrócić w oparciu o ciekawe cytaty.
Na pewno było tak w wypadku Łemków, których osadzano na terenie Beskidu
Niskiego od XVI wieku dlatego, ze wcześniejsze próby skolonizowania tych
terenów przez ludność polska nie powiodły się. Zresztą nie wiem czy wiesz, ze
osadnictwo wołoskie czyli w zasadzie łemkowskie dochodziło aż do terenów Śląska
Cieszyńskiego. Wołoską wsią jest na przykład Istebna. Jednakże na terenach
bardziej zachodnich tzn. Śląsk, Żywiecczyzna, Podhale nie było takiej pustki
osadniczej jak w Beskidzie Niskim, istaniała poza tym dość gęsta sieć
parafialna kościoła rzymskokatolickiego dlatego tamtejsi osadnicy dość szybko
się spolonizowali. Osobiście wcale bym sie nie zdziwił gdyby na przykład
pochodzący z Wisły Adam Małysz miał wśród swych przodków Łemków. To nie żart
panowie, jestem trzeźwy i piszę jak najbardziej powaznie. Co do Zalesia, Białej
i innych miejscowości pod samym Rzeszowem to myślę, że nalezy je jednak łączyć
z osadnictwem średniowiecznym. Natomiast co do Tarnawki i pozostałych
wymienionych przez ciebie miejscowości to hipoteza o ich zasiedleniu przez
jeńców kozackich wydaje mi sie całkiem prawdopodobna. Tarnawka to zresztą
troche dziwna miejscowość niemal czysto ruska gdy okoliczne miejscowości były
czysto polskie i praktycznie w ogole nie było tam Rusinów. A tak w ogole to
bardzo bym się ucieszył gdyby ktos podał jakies bardziej szczegółowe informacje
dotyczące Tarnawki bo np. Białą i Zalesie mamy juz dość nieźle rozpracowane.
Pozdrawiam.

[Gość: Piotr]

Tarnawka - nie bardzo taka wyspa- obok są Hadle szklarskie - 1 km doliną
i cala dolina Mleczki z ruskim osadnictwem
swoja droga musisz odwiedzić tą piekną miejscowośc- opisaną również w 'prawem i
lewem" przy okazji opowieści o diable Stadnickim
Swoją drogą twoja replika super
gratuluję

[Gość: Piotr]

Przepraszam,za powtórzenia "swoja drogą ..." zaskoczyłeś mnie tą istebną, nie
patrząc na mapę czy to obszar rusi szlachtyckiej ?
Co do "naszego terenu" spotkałem się z tezą o "rotacji- wymianie" poddanych w
następstwie buntu chłopskiego , cytat "Trzeba zaś wiedzieć, że pod Tyczynem
naprzeciw Rzeszowa jest dwie wsie ruskie.Wedłu podania,chłopi tamtejsi zabili
swego rządcę, więc Branicki dziedzic całą ludność przerzucił w głąb Rusi, a
natomiast stamtąd sprowadził Rusinów. Tak niesie podanie" /.../"Może jednak to
podanie dotyczy nie Branieckiego lecz Stanislawa Pileckiego, starosty
grodeckiego, bo włąśnie za jego życia pojawili się tu Rusini, a takiemu
nieobliczalnemu zawadiace mogło przydarzyć się, że Polaków przerzucił do
spalonych wsi na wschodzie, a tamtejszych ruskich chłopów z popem osiedlił w
tutejszych polskich wsiach"- Dedykuję Tobie ten cytat za Szczęsnym
Morawskim "Pobitna pod Rzeszowem i cudownym, świętej pamięci Ks. Malakiem .
Pozdrawiam - dobranoc

[Gość: fafik]

Gratuluje ciekawego wątku.

[Gość: january]

Znalazłem pewne informacje nt Blizianki (wieś ok. 30 km na południe od
Rzeszowa). Schematyzm Diecezji Rzeszowskiej z 2000 r. podaje, że przed wojną
była tu cerkiew grekokatolicka, do której należało 14 rodzin. Katolicy obrządku
rzymskiego uczęszczali do kościoła w Niebylcu, natomiast małzeństwa mieszane
chodziły i do cerkwi i do kościoła. Po wojnie cerkiew przekształcono w kościół
rzymskokatolicki. Autor nie podaje co stało się z grekokatolikami, nie zostali
raczej wysiedleni, a więc prawdopodobnie zmienili obrządek na rzymski. 14
rodzin to około 100 osób, obecnie wieś liczy 470 mieszkańców, wszyscy są
rzymskimi katolikami.
Z literatury wynika, że na terenie pogórza, a prawdopodobnie także Kotliny
Sandomierskiej ludność ruska do XIV w. i póżniej zamieszkiwała do linii rzeki
Wisłok. I tak np. w 1264 r. podczas spotkania księcia halickiego Daniela z
księciem krakowskim i sandomierskim Bolesławem Wstydliwym w Tarnowie dokonano
rozgraniczenia księstw. Granica miała przebiegać pomiędzy Czudcem, a Rzeszowem.
Czudec był najdalej na zachód położoną parafią w diecezji krakowskiej. Dopiero
w XIV w. rozpoczęło się prawdopodobnie osadnictwo polskie na wschód od Wisłoka
związane z zajęciem Rusi Czerwonej przez Polskę i Węgry po wygaśnięciu
tamtejszej dynastii książęcej, z którą polscy książęta byli mocno skoligaceni
przez liczne małżeństwa.
Ciekawą sprawą jest jednak to, że historycy podają, że w czasach pierwszych
Piastów - Mieszka i Bolesława Chrobrego do państwa polskiego należąły ziemie
dużo bardziej wysunięte na wschód (tzw. Grody Czerwieńskie). W Przemyślu
istniała prawdopodobnie jedna z siedzib książęcych z budowlami, po której
pozostały budowle w stylu romańskim związanym z zachodnim chrześcijaństwem.
Dopiero w połowie XI w. na około 300 lat ziemie między Przemyślem i Rzeszowem
weszły w skład Rusi, co niewyklucza wszakże polskiego osadnictwa (granice nie
były szczelne jak obecnie i każy mógł się przemieszczać w miarę swobodnie). Co
do etnicznej przynależności mieszkańców tych ziem w okresie średniowiecza,
trudno się wypowiadać używając współczesnych kategorii narodowych. Pierwotne
plemiona słowiańskie, z których dopiero zaczynały się kształtować narody, były
prawdopodobnie znacznie bliższe siebie (przynajmniej pod względem językowym)
niż obecnie. Języki z biegiem czasu coraz bardziej oddalają się od siebie i
różnicują, aby w końcu przekroczyć granicę wzajemnego zrozumienia. Zresztą
język ukraiński jest nawet obecnie w znacznym stopniu zrozumiały dla Polaków i
vice wersa. Natomiast przyjęcie odrębnych obrządków chrześcijańskich:
zachodniego z językiem liturgicznym łacińskim przez ludność polską oraz
wschodniego w wersji słowiańskiej z językiem starocerkiewnosłowiańskim przez
ludność ruską musiało spowodować pewne rozgraniczenie tych społeczności
szczególnie po schizmie wschodniej. Nieco inna sytuacja zaistniała po unii
brzeskiej, kiedy greko- i rzymokatolicy stali się członkami tego samego
kościoła.
Przepraszam za te przydługie rozważania, ale tak jakoś mi się zebrało.
Piękan murowana cerkiew (z XIX w.?) jest Rzepniku na północny-zachód od Krosna.

[Gość: Piotr]

Brawo - bo już myślałem,że "bohaterzy są zmęczeni".
A ja znalazłem jeszcze jedną cerkiewkę - wg p.Świebody była na Białej"..w
większe świeta odprawiano nabożeństwa w wielowiekowej, drewnianej cerkiewce,
która dotrwała do poczatku xx w. Znajdowała sie ona przy do dzisiaj
wypływającym żrodełku, na prawo od drogi z rzesz. do Tyczyna, jakieś 300 m za
drugim skrzyzowaniem na lewo wiodacym do zalesia /ul. Robotnicza/" szkoda ,ze
nie podaje żródła informacji.
Pozdrawiam

[Gość: gość]

Przepraszam za moją nieobecność ale byłem trochę zajęty. Wielkie dzięki January
za informacje dotyczące Blizianki. Jesli chodzi o osadnictwo okolic Rzeszowa to
znakomicie je nakreśliłeś w ogólnych zarysach, pozwól, że ja przejde dzisiaj do
szczegółów ale to za moment. Piotrowi natomiast dziekuję za informację
dotyczącą Cerkwi w Białej. Ciekawi mnie dlaczego odprawiano tam nabożeństwa
tylko w większe święta, przecięz w Białej bylo więcej grekokatolików niż w
Zalesiu? Z tym świadectwem moralności to rzeczywiście śmieszna sprawa no ale
każda epoka mo swoje śmiesznostki. W ogóle muszę wam powiedzieć, że wziąłem
sobie dzisiaj dzień wolnego i pojechałem do Katowic do Biblioteki Śląskiej.
Dowiedziałem sie tam wielu ciekawych rzeczy dotyczących osadnictwa okolic
Rzeszowa a także rzeszowskich grekokatolików. Jesli chodzi o osadnictwo okolic
Rzeszowa to tak jak juz mówiłem ogolna sytuacje nakresliłem January. Od siebie
chciałem dodać, że właśnie w okolicach Rzeszowa, Przeworska, Jarosławia
nastąpiło w ciągu wieków przesunięcie etnicznej granicy polsko-ruskiej daleko
na wschód praktycznie az do Sanu. Natomiast całkowicie odmienny proces nastąpił
w Beskidzie Niskim gdzie niezamieszkałe tereny zasiedlili Łemkowie i to az pod
Krynicę. Jedne i drugie osadnictwo było spowodowane względami gospodarczymi
Polacy masowo osiedlali się na bardzo dobrych glebach lessowych okolic Rzeszowa
i okolicach Przeworska, Jarosławia, tereny górskie natomiast im nie
odpowiadały. Byli rolnikami nie pasterzami więc co mieli siać w górach przecież
nic by im nie wyrosło. Nie wiem czy wiecie ale np. w okolicach Tarnopola czyli
parę setek od obecnej granicy polsko-ukraińskiej był znacznie większy odsetek
Polaków niż w Bieszczadach czy Beskidzie Niskim własnie ze względu na jakość
ziemi. Natomiast tereny Beskidu Niskiego skolonizowali Łemkowie, którzy byli
pasterzami i mieli doświadczenie w tego typu operacjach. Warto w tym miejscu
dodać, że w okolicach Rzeszowa istniała równiez bardzo silna kolonizacja
niemiecka. Niemcy osiedlali sie tu od połowy XIV wieku i przybywali przez śląsk
i Małopolskę. Mieszkali w dość zwartych nieraz skupiskach. Tereny, na przykład,
ziemi sanockiej i przemyskiej leżały wzdłuż ważnej drogi handlowej Śląsk-Kraków-
Lwów-Morze Czarne, co przyczynilo się do atrakcyjności tych terenów. Jedna z
wiekszych etnicznych wysp niemieckich powstała za panowania Ludwika
Węgierskiego. Obejmowała ona Łańcut i 9 wsi na południe od miasta. Utrzymała
odrębność etniczną az po wiek XVI i dopiero wówczas zaczęła sie polonizować.
Ale np. Markowa utrzymała niemieckość do XVIII wieku. Wsie te zasiedlone były
przez Niemców pochodzących z Saksoni. Były to: miasto Łańcut (Landshut), oraz
wsie Handzlówka (Langenau), Albigowa (Helwigesau), Markowa (Markenhof), Nowa
Wieś (Neudorf), Sonina (Schonewald). wówczas tez powstały w ziemi sanockiej
wsie etnicznie niemieckie: Haczów (Hanshoff lub Hatshoff), Harta (Hart),
Kombornia (Kaltborn), Nowotaniec (Lobetanz), Kielnarowa, rymanów, Zembertowa
Wola, Rytarowce, Tyczyn, Hermanowa. Wsie te szybko uległy polonizacji. O tym,
ze w wioskach tych istnieje ciągłość osadnicza od XIV wieku świadczą zachowane
po dziś dzień niemieckie nazwiska oczywiście w polskiej wersji wśród
mieszkańców Albigowej czy Markowej np. Trojnar czyli Treuner, Inglot czyli
Engelhardt czy Cwynar czyli Zwirner. To tyle jeśli chodzi o sprawy osadnictwa.
Może troche nie na temat ale myslę, że ciekawe. Przechodzę jednak do spraw
rzeszowskich grekokatolików. Pisałes Piotrze o towarzystwie "Proświta" w
Zalesiu. Okazuje się, że "Proświta" istniała też w samym Rzeszowie i w latach
dwudziestych liczyła około 40 członków. W latach trzydziestych jednak
członkowie z powodu trudnych warunków materialnych przestali płacić składki i
działalność zamarła. Proboszczem parafii w Zalesiu był w latach 1907-1943 Iwan
Kamiński. Okazuje się, ze największym jego problemem była duża ilość małżeństw
mieszanych tak, ze skarzyl sie on nawet do kurii biskupiej w Przemyślu, że
małżeństw czysto greckokatolickich jest bardzo mało. Kolejnym problemem była
dość niska frekwencja na niedzielnych nabożeństwach. w pierwszej tzw. czytanej
Mszy Świętej o godzinie 8.00 brało zazwyczaj udział 200-250 osób, w drugiej
tzw. śpiewanej o godzinie 10.30 około 100-150 osób. Biorąc pod uwagę, że cała
parafia miała około 1300-1400 wiernych była to bardzo mała frekwencja. Wynikała
ona z tego, ze do Cerkwi uczęśzczali głównie mieszkańcy Zalesia natomiast
wierni z Białej, Matysówki czy Rzeszowa przeważnie uczęszczali do kościołów
łacińskich a grekokatolikami byli tylko formalnie. Oczywiście kazania odbywały
sie po polsku bo tutejsi grekokatolicy ani w ząb nie rozumieli języka
ukraińskiego, natomiast sama liturgia była w języku starocerkiewnosłowiańskim.
Myślę, że w tym kontekście łatwo jest zrozumieć dlaczego aż 800 osób zmieniło
po wojnie obrządek na łaciński. Myślę, że byli oni tak mocno zasymilowani, że
nie stanowiło to dla nich większego problemu. W ogóle zastanawia mnie kim czuli
się grekokatolicy z Zalesia, Białej, Drabinianki, Polakami czy Ukraińcami?
Najlepiej byłoby o to zapytać samych zainteresowanych przeciez wiekszość z nich
została na miejscu. Niestety ja nie mam mozliwości zapytania o to starszych
mieszkańców tych miejscowości ale może ktoś z was by się ośmielił? Szczególnie
liczę na mieszkańca Zalesia Elekona. W kazdym razie byłbym bardzo wdzięczny. Po
księdzu Kamińskim parafie przejął ks. Aleksy Holinka, który dotrwał aż do
likwidacji parafii w marcu 1945 roku. Widziałem tez zdjęcie cerkwi w Zalesiu
ale mimo to trudno mi okreslić czy ma ona wygląd czysto bizantyjski czy tez
jest mocno zlatynizowana. Obstawiałem bym raczej to drugie szczególnie jeśli
sie porówna ta cerkiew ze znanymi mi Cerkwiami w Warszawie czy Lublinie. Dobra
bedę już kończył, wiem, że i tak troche przegiąłem jeśli chodzi o objętość
tekstu. Pozdrawiam

[Gość: Piotr]

W zakresie osadnictwa niemieckiego / austriackiego/ czytałem rownież o
osadnikach /saksońskich?/- wieku Xix w okolicach Mielca.
Co do zagadnień stosunkow wyznaniowych na zalesiu - obawiam się czy czasami nie
próbujesz "wyważać otwartych już drzwi". Okazuje sie,że były one przedmiotem
badań m.in. historyków opracowujących materiały do "Dziejów Rzeszowa " -
doprowadzone do 1945 roku. Do tej pory ukazaly sie już trzy tomy, w których są
dość obszerne rozdzialy poświęcone grek. kat.Rzeszowski badacz - historyk Józef
Świeboda /m.in. nauczyciel licealny i akademicki- obecnie już pewno emeryt ale
czynny badawczo/powołuje się w swych opracowaniach m.in na badania terenowe i
informatorów spośród mieszkańców Białej, zalesia i Rzeszowa i dość obszerną
bibliografię. W Rzeszowie działają również pasjonaci - badacze historii regionu
tacy jak Panowie Marek Czarnota i Bogusław Kotula /syn wspaniałego badacza
historii regionu,mistrza gawędy historycznej, patrona rzeszowskiego Muzeum
Etnograficznego ś.p doc. Francziszka Kotuli - autora klasycznego już
opracowania "Tamten Rzeszów"/- autorzy licznych opracowań ksiązkowych,
artykułów prasowych i audycji telewizyjnych.Jest też duże srodowisko naukowe
skupione wokół Uniwersytetu Rzeszowskiego. Oczywiście jestem jak najbardziej za
podtrzymywaniem tej dyskusji - jest ona pasjonująca.
Jednocześnie widzę Twoje wysoce profesjonalne podejście do tematu, znacznie
odbiegające od poziomu dyskusji na wszelkich forach .
Może więc za pomocą naszych dyskutantów, lub np za pośrednictwem redakcji
rzeszowskiej GW nie próbowałbyś nawiązać kontaktu z rzeszowskim srodowiskiem
naukowym lub którymś z w/w pasjonatów.
serdecznie pozdrawiam pozostając na czuwaniu w ramach tematu.

[Gość: january]

Ciekawą sprawą jest przynależność etniczna dawnych mieszkańców wsi położonych
pomiędzy Rzeszowem i Krosnem (Blizianka, Gwoździanka, Krasna, Węglówka,
Bonarówka, Rzepnik itd.). Była to ludność ruska, ale chyba nie utożsamiająca
się z Ukraińcami. Na bardzo ciekawych stronach poświęconym Rusinom Karpackim
(www.carpatho-rusyn.org) miejscowości te wymienione są jako wsie łemkowskie.
Nie wymieniono wśród nich ani Zalesia, ani Białej, a więc to musiałabyć już
ludność pochodzenia ukraińskiego. Co do przynależności językowej i etnicznej
Łemków zdania są podzielone. Przeważnie ich dialekt uważa się za jeden z
dialektów ukraińskich. Wg amerykańskiego portalu internetowego
www.ethologue.com należącego do Uniwersytetu w Dallas (jedne z najlepszych
stron poświęconych językoznawstwu) istnieje odrębny język rusiński (ang.
rusyn), którym posługują się m.in. Bojkowie, Hucułowie i Rusini Zakarpaccy
(Zakarpacie należące do Ukrainy i wschodnia Słowacja). Zdaje się, że Łemkowie
nie zawsze uważają się za Ukraińców, sami siebie nazywają niekiedy Rusnakami.
Spotkałem się z opinią Ukraińców, że Łemkowie są wobec Ukraińców podobną grupą
jak Górale wobec Polaków. W etnogenezie Łemków, Bojków i Hucułów podkreśla się
jednak ich wołoskie pochodzenie (a więc wywodzą się z terenów obecnej Rumunii
zamieszkanej przez zromanizowanych Daków).
Jaka była świadomość etniczna mieszkańców ruskich wsi podrzeszowskich? Tego nie
wiemy, choś być może ktoś to opisał. Ulegli bardzo szybko polonizacji
(częściowo wymuszonej wobec zagrożenia przesiedleniami), a więc ich poczucie
odrębności narodowej i religijnej było prawdopodobnie niskie. Łemkowie
zamieszkujący Beskid Niski nawet po wysiedleniu na ziemie zachodnie i północne
potrafili zachować (przynajmniej część z nich) odrębność etniczną, która w tej
chwili bardzo szybko się odradza. Nie został jeszcze rozwiązany problem zwrotu
wywłaszczonych ziem i powrotu Łemków w Beskid Niski. Przesiedleni Łemkowie
często zlali się w jedno z przesiedlonymi Ukraińcami i zatracili swoją
odrębność.
Wzmiankowany już Ethnologue podaje, że językiem ukraińskim w Polsce mówi
obecnie 1,5 mln osób (największa mniejszość językowa), choć trzeba przyznać, że
mniejszość ta jest znacznie mniej widoczna niż np. mniejszość niemiecka czy
nawet litewska. Wynika to chyba ze znacznego rozproszenia oraz praktycznie
pełnej dwujęzyczności.
Pozdrawiam uczestników dyskusji.

[Gość: Piotr]

Przeczesałem juz kiedyś internet pod katem interesującego nas tematu i
znalazlem wspomnianą stronę karpatorusów - b.ciekawa, gdyż są podawane dane co
do ilości grek. kat, w/g schematyzmow w podziale na dekanaty i parafie
miejsowości, "wezwania" świątyń- ale właśnie brak opisów interesujących nas
terenów.na stronach ukraińskich znalazlem nawet b.ciekawe opracowania na temat
świątyń drewnianych /w tym reprint z lat 30 tych/.Na "Lemko pages" bardzo
interesujące opracowanie na temat pochodzenia nazwisk łemkowskich / Iwana
Krasowskiego - naukowca ukrainskiego, żarliwego zwolennika "autochtonizmu
Rusinów w Karpatach"/ i szereg linków.Ale temat rusinów z okolic Rzeszowa -
brak ciekawych wzmnianek.Polecem stronę Haliczyna - Ukraińca Romana Zacharego.
Jest też opublikowany na Lemko Pages, wspólcześnie opracowany schematyzm
grekokatolicki, scalone opracowanie /autorstwa jak dobrze zapamietałem -
Błażejowskiego za lata 1898-1938 - niestety brak pełnego zakresu publikacji.
Ps Tu ciekawostka - Krasowski /urodzony w Desznie/ jak i załozyciel strony
łemkowskiej - Walter Maksymowicz /z korzeniami w nieistniejącej Wołtuszowej/
to chyba byliby przed wojną parafianie mojego pradziadka.
Pozdrawiam
Ps Gosciu ze ŚLĄSKA - CZEKAMY NA CIEBIE

[Gość: gość]

Dzięki za wszystkie ciekawe wypowiedzi na tym forum. Myślę, że w lipcu wybiorę
się do Rzeszowa a może również Przemyśla i w tamtejszych archiwach i
bibliotekach znajdę wiele interesujących mnie rzeczy. Z drugiej strony w żadnym
archiwum chyba bym nie znalazł takich informacji jak np. ta o rodzinie Piotra i
dlatego jeśli ktoś z was ma jakieś ciekawe informacje na temat grekokatolików w
okolicach Rzeszowa to niech o tym napisze na tym forum. Będzie mi bardzo miło.
Szczególnie byłbym wdzięczny gdyby się odezwali potomkowie rzeszowskich
grekokatolików i napisali coś o swojej rodzinie. Takich informacji z pewnością
nie znajdę w żadnej bibliotece ani archiwum. Pozdrawiam.

[ares19]

ciekawe tematy do gadania

Inglotowie

[Gość: Wojtek]

Czy ktośmawięcej wiadomości na temat rodziny Inglotów ,osadników niemieckich w Albigowej?
Będę niezmiernie wdzięczny za informacje na w/w temat.

[Gość: Dirksen]

Mam co nieco o Inglotach-Engelhardt'ach z Markowej/Markenhaw.

[upowiec]

Zapraszamy więc do wpisywania lub linkowania :)

[2galas]

witam serdecznie, mam pytanie do znawców tematyki poszukuje grekokatolickiej rodziny Kamińskich i Szpaków z Przemyśla miszkali na początku XVIII wieku w mieście Przemyślu ale pewnie skąd przybyli może z Rzeszowa? prosze o pomoc czy ktoś natknął się na takie rodziny grekokatolickie w okolicy.
pozdrawiam
Dominik galas - podaje do siebie e-maila [e-mail] bedę wdzięczny za wszelkie wiadomości

Uzupełnienie do Blizianki

[Gość: Piotr]

Gość portalu: january napisał(a):

> Znalazłem pewne informacje nt Blizianki (wieś ok. 30 km na południe od
> Rzeszowa). Schematyzm Diecezji Rzeszowskiej z 2000 r. podaje, że przed wojną
> była tu cerkiew grekokatolicka, do której należało 14 rodzin. Katolicy
obrządku
>
> rzymskiego uczęszczali do kościoła w Niebylcu, natomiast małzeństwa mieszane
> chodziły i do cerkwi i do kościoła. Po wojnie cerkiew przekształcono w
kościół
> rzymskokatolicki. Autor nie podaje co stało się z grekokatolikami, nie
zostali
> raczej wysiedleni, a więc prawdopodobnie zmienili obrządek na rzymski. 14
> rodzin to około 100 osób, obecnie wieś liczy 470 mieszkańców, wszyscy są
> rzymskimi katolikami.
DROBNE UZUPEŁNIENIE : CERKIEW PW zAŚNIĘCIA NMP drewniana z 1870 lub 1865,
częsciowo przbudowana po 1945, użytkowana jako kość. katol - już nie, stoi w
cieniu nowego "betonowego" kościola, obrosnieta krzakami, ogladalem ja w 2000
roku. Zdemontowany ikonostas z xix w, podobno zachowała się ksiega liturgiczna
z drzeworytami z 1717 r. Parafia grek. powstała w 1630 r. W 1938 r. grek. kat.
160 na 650 mieszkańców. Biorąc pod uwagę możliwośc dojazdu starą drogą przez
wał leśny od Straszydla - położenia znacznie bliższe od Rzesz.
> > Piękna murowana cerkiew (z XIX w.?) jest Rzepniku na północny-zachód od
Krosna. UZUPEŁNiAM - ona jest z 1912 roku .to już kraina "zamieszańców" z
pieknymi cerkwiami w Krasnej/trójkopulowa/,Weglówce ,czarnorzekach i
Bonarówce. Kraina podobna w charakterze oderwania od "macierzy" jak Szlachtowa
i Jaworki /uwaga - cerkiew w szlachtowej jest bardzo podobna do tej w Krasnej.

[Gość: gość]

Mam pytanie Piotrze, czy znasz może adresy panów Czarnoty, Świebody i Kotuli, a
może adresy e-mail? Chętnie bym sie z nimi skontaktował. Wiem z własnego
tarnogórskiego podwórka, że tacy lokalni historycy dysponują nieraz ogromna
wiedzą na temat swojego miejsca zamieszkania, zresztą powiem może trochę
nieskromnie, że sam się uważam za takiego historyka lokalnego choc nigdzie
jeszcze nie publikowałem. Odwiedziłem również strony internetowe, które mi
poleciłeś. Bardzo ciekawe choć zawierają troche błędów np. Roman Zakharii
napisał, że Polaków w Galicji Wschodniej było 15% co nie jest zgodne z prawdą.
Zainteresowało mnie również trochę to twoje Deszno, między innymi z tego
powodu, że Łemkowie przeważnie mieszkali we wsiach czysto łemkowskich i ich
kontakt z Polakami był słaby. Tymczasem Deszno było trochę nietypową
miejscowością bowiem z tego co zdążyłem się zorientowac było to wieś mieszana
narodowościowo. Czy mógłbys mi coś napisać na temat tej miejscowości? Jeśli tak
to z góry dziękuję. Pozdrawiam.
Gość

[Gość: Piotr]

Postaram się dać odpowiedzi, ale z braku czasu dopiero jutro lub w najbliższym
czasie. Pozdrawiam. ciesze się że zostałes na forum. Ps Dopiero teraz dotarłem
do 3 - go tomu dziejow Rzeszowa, wydaje się mi, że miałes go w rękach. Jest w
nim bardzo dużo na interesujący Cie temat Dobranoc

Albo trochę już teraz

[Gość: Piotr]

Gosciu - weż namiar na Wydawnictwo Libri Ressovienses Sp. z oo 35030 Rz-w ul. 3
maja 26 tel /0-17/852-05-89 lub Mitel 35205 ul. Warszawska 5/7 tel/fax /0-
17/853-61-69 . Przy odrobinie życzliwości z ich strony może dadzą Ci namiary na
tych Szanownych Rzeszowian - przy czym stawiałbym głownie na kontakt z Panem
dr. Jozefem ŚWIEBODĄ. Co do Deszna zacznij studium tematu od www. carpatho-
rusyn. org/new/106 htm /skrot internetowy Desno data/ i to samo z koncowką 5
htm /Balutianka Data/. mam nadzieje ,że nie masz problemów z angielskim,
chociaż chyba tez dzialają na ukraińskim izykie. Moje komentarze do
miejscowości, w tym to co wiem np z informacji rodzinnych oraz z literatury
przedmiotu potem. Acha - co do asymilacji rzeszowskich grek. kat. /w tym moich/
powiem ci tez potem /z relacji rodzinnych/ w tym o pomocy / bardzo
pozystywnej/ś.p. Księdza Jałowego - tworcy przedwojennej parafii pw ChrYstusa
Krola. Jeszcze jedno - wiem,że na zalesiu zachowaly się "ruskie" księgi
metrykalne- wiem, bo korzystała z nich / poł. lat 50 /przed laty moja mama.
Może byś tak z pokorespondowal z Proboszczem zalesianskim i uwzglednil zalesie
w swych letnich planach? /adres znajdziesz na "OPOCE"/.Zaplanuj też sobie w
przemyślu nie tylko Arch. Panstwowe ale też Archiwu Kurii Grek- kat. /tak sie
chyba nazywa/ Namiary trzeba by poszukać w intern. albo jak znajdę.
Podpowiem Ci jeszcze temat wybitnych postaci ukrainskiego życia kulturalnego !
z poł. XX w z okolic rz-wa - namierzyłem narazie 2 takie postacie. Jak chwycisz
temat to Ci coś puszczę.
Uff - dobranoc

[Gość: gość]

Gość portalu: Piotr napisał(a):

> Gosciu - weż namiar na Wydawnictwo Libri Ressovienses Sp. z oo 35030 Rz-w ul.
3
>
> maja 26 tel /0-17/852-05-89 lub Mitel 35205 ul. Warszawska 5/7 tel/fax /0-
> 17/853-61-69 . Przy odrobinie życzliwości z ich strony może dadzą Ci namiary
na
>
> tych Szanownych Rzeszowian - przy czym stawiałbym głownie na kontakt z Panem
> dr. Jozefem ŚWIEBODĄ. Co do Deszna zacznij studium tematu od www. carpatho-
> rusyn. org/new/106 htm /skrot internetowy Desno data/ i to samo z koncowką 5
> htm /Balutianka Data/. mam nadzieje ,że nie masz problemów z angielskim,
> chociaż chyba tez dzialają na ukraińskim izykie. Moje komentarze do
> miejscowości, w tym to co wiem np z informacji rodzinnych oraz z literatury
> przedmiotu potem. Acha - co do asymilacji rzeszowskich grek. kat. /w tym
moich/
>
> powiem ci tez potem /z relacji rodzinnych/ w tym o pomocy / bardzo
> pozystywnej/ś.p. Księdza Jałowego - tworcy przedwojennej parafii pw
ChrYstusa
> Krola. Jeszcze jedno - wiem,że na zalesiu zachowaly się "ruskie" księgi
> metrykalne- wiem, bo korzystała z nich / poł. lat 50 /przed laty moja mama.
> Może byś tak z pokorespondowal z Proboszczem zalesianskim i uwzglednil
zalesie
> w swych letnich planach? /adres znajdziesz na "OPOCE"/.Zaplanuj też sobie w
> przemyślu nie tylko Arch. Panstwowe ale też Archiwu Kurii Grek- kat. /tak sie
> chyba nazywa/ Namiary trzeba by poszukać w intern. albo jak znajdę.
> Podpowiem Ci jeszcze temat wybitnych postaci ukrainskiego życia
kulturalnego !
> z poł. XX w z okolic rz-wa - namierzyłem narazie 2 takie postacie. Jak
chwycisz
>
> temat to Ci coś puszczę.
> Uff - dobranoc
Dzięki za cene rady. Na pewno z nich skorzystam. Oglądałem stronę
karpatorusinów między innymi informacje dotyczące Deszna i innych miejscowości.
Dużo ciekawych informacji z róznych dziedzin. Zaciekawił mnie spis nazwisk przy
każdej miejscowości. Jak będe miał chwilkę czasu porównam sobie z dziesiejszymi
nazwiskami np. z książki telefonicznej. Pozdrawiam.

ciąg dalszy

[Gość: Piotr]

W literaturze dot. deszna jest informacji niedużo - wieś lokowana w dolinie
pot. Tabor- 1389 r. NA PRAWIE POLSKIM.Naleząła pierwotnie do Zydrama z
Maszkowic. Okoliczne wsie - Woltuszowa i Bałucianka - na prawie wołoskim.
Pólnocną częsc wsi zamieszkiwali Polacy - tą bliżej Rymanowana zdroju,
poludniową - łemkowie. wyjechali na wschod w I etapie przesiedleń. Mieli
jednoklasową, dwujezyczną szkołe,Do parafii należaly - wspomniane bałucianka,
Wołtuszowa, połozona wsród wzgórz przymiarek - Wólka/ lub Wulka/, Posada górna
i Rymanow zdrój. Odnośnie kolonizacji tych okolic w średniowieczu, w tym przed
migracją wołoską, polecem obszerną literature, w tym chyba najlepsze
opracowania we wspomnianej już gdzieś w dyskusji pracy "ŁEMKOWIE W HISTORII ...
kARPAT" . Odnośnie historii moich grek. kat. - to mój pra... związny był z tą
parafią w latach 1931 - 1945, wczśniej /według szczątkowych danych ze
schematyzmów związany był /cofając się do tyłu/ z Daliową,
Surowicą /nieistniejąca wieś - miejsce pochowku jego żony , a mej
prababki/,Wolą Sekową i prawdopodobnie Samborem, lub jego okolicami.
Odnośnie rzeszowskich unitów - wyobraś sobie,że wsród róznych "rupieci"
odnalazłem pojedyńcze kartki z modlitewnika pisanego w języku ukraińskim ale
fonetycznie literami lacińskimi/fragment tekstu kolend i wstęp do sakramentu
spowiedzi/. Potwierdzałoby to tezę wyczytaną w "dziejach Rz.." i powtarzaną
przez Ciebie o ich przyspieszonej polonizacji i odchodzeniu od jezyka ruskiego.
Pozdrawiam.

Modlitewnik polskimi literami

[Gość: subdiakon Piotr]

Gość portalu: Piotr napisał(a):

> Odnośnie rzeszowskich unitów - wyobraś sobie,że wsród róznych "rupieci"
> odnalazłem pojedyńcze kartki z modlitewnika pisanego w języku ukraińskim ale
> fonetycznie literami lacińskimi/fragment tekstu kolend i wstęp do sakramentu
> spowiedzi/. Potwierdzałoby to tezę wyczytaną w "dziejach Rz.." i powtarzaną
> przez Ciebie o ich przyspieszonej polonizacji i odchodzeniu od jezyka
> ruskiego.

Modlitewnik tego typu (tekst cerkiewnosłowiański i ukraiński polskim
alfabetem) wydał w XIX w. proboszcz Zalesia ks. Nehrebecki (o którym była
już tu mowa). Można o tym przeczytać w jego nekrologu w "Nywie".




Pozdrawiam serdecznie,
subdiakon Piotr (UKGK)

Pytanie do Subdiakona Piotra

[Gość: Piotr]

To dla mnie wspaniała informacja.
Uniżenie proszę o właczenie się do tematu w imieniu Gościa.
Ps Mam pytanie :Subdiakon Piotr - to rzeczywisty tytuł czy też tylko pseudonim
dla potrzeb dyskusji?

[Gość: subdiakon Piotr]

Gość portalu: Piotr napisał(a):

> To dla mnie wspaniała informacja.

Postaram się ją rozszerzyć (w dalszej przyszłości).

> Uniżenie proszę o właczenie się do tematu w imieniu Gościa.

Drogi Imienniku, bez przesady z tą uniżonością. :-) Wątek jest bardzo
interesujący i z pewnością swoje dorzucę, ale potem. Na razie mam zaliczenia
dla 2 grup studentów, plus referat na konferencję w Drohiczynie 9 czerwca,
plus Żona wprowadza ostatnie poprawki do doktoratu, plus 8 czerwca ma być
poświęcenie cerkwi przez Wielce Błogosławionego Lubomira i jubileusz 10-lecia
kanonicznej erekcji parafii, plus dziecko też potrzebuje pobyć z tatą...:-)


> Ps Mam pytanie :Subdiakon Piotr - to rzeczywisty tytuł czy też tylko
pseudonim
> dla potrzeb dyskusji?

Tytuł rzeczywisty, imię rzeczywiste i ja sam też rzeczywisty:

www.mateusz.pl/goscie/grekat/psalmist.html
Pozdrawiam serdecznie,

subdiakon Piotr

[Gość: gość]

Gość portalu: Piotr napisał(a):

> W literaturze dot. deszna jest informacji niedużo - wieś lokowana w dolinie
> pot. Tabor- 1389 r. NA PRAWIE POLSKIM.Naleząła pierwotnie do Zydrama z
> Maszkowic. Okoliczne wsie - Woltuszowa i Bałucianka - na prawie wołoskim.
> Pólnocną częsc wsi zamieszkiwali Polacy - tą bliżej Rymanowana zdroju,
> poludniową - łemkowie. wyjechali na wschod w I etapie przesiedleń. Mieli
> jednoklasową, dwujezyczną szkołe,Do parafii należaly - wspomniane bałucianka,
> Wołtuszowa, połozona wsród wzgórz przymiarek - Wólka/ lub Wulka/, Posada
górna
> i Rymanow zdrój. Odnośnie kolonizacji tych okolic w średniowieczu, w tym
przed
> migracją wołoską, polecem obszerną literature, w tym chyba najlepsze
> opracowania we wspomnianej już gdzieś w dyskusji pracy "ŁEMKOWIE W
HISTORII ...
>
> kARPAT" . Odnośnie historii moich grek. kat. - to mój pra... związny był z tą
> parafią w latach 1931 - 1945, wczśniej /według szczątkowych danych ze
> schematyzmów związany był /cofając się do tyłu/ z Daliową,
> Surowicą /nieistniejąca wieś - miejsce pochowku jego żony , a mej
> prababki/,Wolą Sekową i prawdopodobnie Samborem, lub jego okolicami.
> Odnośnie rzeszowskich unitów - wyobraś sobie,że wsród róznych "rupieci"
> odnalazłem pojedyńcze kartki z modlitewnika pisanego w języku ukraińskim ale
> fonetycznie literami lacińskimi/fragment tekstu kolend i wstęp do sakramentu
> spowiedzi/. Potwierdzałoby to tezę wyczytaną w "dziejach Rz.." i powtarzaną
> przez Ciebie o ich przyspieszonej polonizacji i odchodzeniu od jezyka
ruskiego.
>
> Pozdrawiam.
Dzięki za informacje dotyczące Deszna. Zdziwiłeś mnie troche, że Polacy
mieszkali w jednym końcu wsi a Łemkowie w drugim. Czyli jednak jakas forma
izolacji. Mam pytanie czy wszystkich Łemków wysiedlono czy też jacyś zostali?
Rzeczywiście korzystałem z 3 tomowej historii Rzeszowa autorstwa pana Feliksa
Kiryka. Bardzo dobra książka. Co do tych modlitewników to muszę ci powiedzieć,
że Polacy na Wołyniu czy Podolu, którzy byli językowo silnie zukrainizowani w
czasach sowieckich kiedy nie wolno bylo wydawać żadnych książek religijnych
ręcznie przepisywali teksty ze starych jeszcze przedrewolucyjnych polskich
książeczek do nabożeństwa tylko, że robili to cyrylicą. A więc sytuacja bardzo
podobna do tej rzeszowskiej tylko, że w drugą stronę.

[Gość: Piotr]

witam. Z tym brakiem wiadomości to trochę przesadzilem. Bedą dalsze tylko
pogrzebię. Odnośnie wysiedlenie - interesujący bylby kontakt ze wspomnianym
przeze mnie Panem Krasowskim. W 1997 roku nawiązałem kontakt z Pnaem
Stanisławem Krycińskim - znanym Ci zapewne pasjonatem łemkowiny. Z jego
odpowiedzi na jeden z listów wynikało, że przygotowuje wraz z wojciechaem
krukarem monografię gminy Rymanów. Z jego inicjatywy remontowano m.in.
cmentarze i cerkwisko w desznie Nie wiem czy ta monografia się urodziła?
Odnośnie wysiedleń - ŁEMKOWIE wyjechali podobno dobrowolnie w 1945 roku na
wschod. Z tym wysiedleniem wiąże się dramatyczna historia znana mi z opowieści
rodzinnych - otóż jest wiosna 1945 roku .Na plebani leży umierający mój pra
dziadek, czuwa przy nim córka, ciotka Janka jak ją nazywałem. Do opustoszałej
wioski schodzą z gór /od strony tzw Debrza/ banderowcy. krąża ponoć wokól
plebani "jak wilki".Wchodzą do środka, przeszukują dom i znajdują ukrytego,
młodego katolickiego księdza. Zabijają go, ponoć opodal cerkwi i odchodzą.
Po smierci ojca ciotka janka jest przewiezina przez zaprzyjażnionego Polaka,
Pana Ś. na stację kolejową. Po wielu perypetiach trafia do siostry w Rzeszowie,
a stąd wyjeżdza do Malczyc pod wroclaw, podobno za ziomkami z okolic Rymanowa.
Przed śmiercią, w latach 80 -tych przyjeżdza do rzeszowa, by spocząć w parę lat
póżniej na rzeszowskim cmantarzu obok siostry i szwagra.
Acha - ksiądz został pochowany obok mojego pra- przyczym ziemny kopczyk został
opatrzony nagrobkiem dopiero w latach 90. Na grobie mojego pra znajduje się
krzyż z wieży cerkiejwnej, stoswną tabliczkę umięścil na krzyżu mój dziadek ok.
roku 70.Została ona odnowiona w trakcie akcji Pana Krycińkiego przez plastyka z
rzeszowa - notabene nauczyciela \z Liceum -plastyka - prapra wnuczki mego pra.
Pozdrawiam

[Gość: gość]

Serdecznie pozdrawiam Subdiakona Piotra. Znam księdza z innych forów
internetowych a także odwiedzam od czasu do czasu stronę internetową parafii
greckokatolickiej w Lublinie. Gdyby zechciał się ksiądz włączyć do naszej
dyskusji byłbym zaszczycony. Pozdrawiam.

[Gość: subdiakon Piotr]

Gość portalu: gość napisał(a):

> Serdecznie pozdrawiam Subdiakona Piotra.

Pozdrawiam również!

> Znam księdza z innych forów internetowych

A z których, jeśli można wiedzieć? Może "cerkiew.pl", albo z grup
dyskusyjnych na Yahoo! ?

> a także odwiedzam od czasu do czasu stronę internetową parafii
> greckokatolickiej w Lublinie.

Godny pochwaly obyczaj. :-)

Adres strony:

www.mateusz.pl/goscie/grekat

> Gdyby zechciał się ksiądz włączyć do naszej
> dyskusji byłbym zaszczycony. Pozdrawiam.

Włączę się, ale później (patrz wyżej). Mógłbym na przykład przełożyć na polski
nekrolog ks. Nehrebeckiego i zamieścić on-line. Taka skromna propozycja. Czekam
na reakcje.
Tak czy inaczej, dziękuję za miłe słowa.

Pozdrawiam serdecznie,
subdiakon Piotr

PS. Na razie polecam zamieszczone na naszej stronie parafialnej fragmenty listu
Metropolity Andrzeja (Szeptyckiego) z 16 maja 1904 r. do Polaków-
grekokatolików; myślę, że źródło to wpisuje się w niektóre wątki tej dyskusji.
Link bezpośredni:

www.mateusz.pl/goscie/grekat/szept.html

[Gość: gość]

Gość portalu: subdiakon Piotr napisał(a):

> Gość portalu: gość napisał(a):
>
> > Serdecznie pozdrawiam Subdiakona Piotra.
>
> Pozdrawiam również!
>
> > Znam księdza z innych forów internetowych
>
> A z których, jeśli można wiedzieć? Może "cerkiew.pl", albo z grup
> dyskusyjnych na Yahoo! ?
> Cerkiew.pl, forum dyskusyjne polsko-ukraińskie nazwy nie pamietam
ale "działali" tam panowie Wesołek, Waluszko i inni.
> > a także odwiedzam od czasu do czasu stronę internetową parafii
> > greckokatolickiej w Lublinie.
>
> Godny pochwaly obyczaj. :-)
>
> Adres strony:
>
> www.mateusz.pl/goscie/grekat
>
> > Gdyby zechciał się ksiądz włączyć do naszej
> > dyskusji byłbym zaszczycony. Pozdrawiam.
>
> Włączę się, ale później (patrz wyżej). Mógłbym na przykład przełożyć na polski
> nekrolog ks. Nehrebeckiego i zamieścić on-line. Taka skromna propozycja.
Czekam
> na reakcje.
> Tak czy inaczej, dziękuję za miłe słowa.
> Jesli chodzi o nekrolog ks. Nehrebeckiego to jestem za. W ogóle miałbym do
księdza parę pytań ale rozumiem, że w tej chwili jest ksiądz zajęty więc będę
cierpliwie czekał na kolejne wizyty ksiedza na tym forum. Myślę, że naszej
dyskusji przyda sie dopływ świeżej krwi. Pozdrawiam raz jeszcze.
> Pozdrawiam serdecznie,
> subdiakon Piotr
>
> PS. Na razie polecam zamieszczone na naszej stronie parafialnej fragmenty
listu
> Metropolity Andrzeja (Szeptyckiego) z 16 maja 1904 r. do Polaków-
> grekokatolików; myślę, że źródło to wpisuje się w niektóre wątki tej dyskusji.
> Link bezpośredni:
>
> www.mateusz.pl/goscie/grekat/szept.html

o ks. Janie Nehrebeckim

[Gość: Piotr]

Jan Nehrebecki /ur.1853,święcenia 1878/ był jak pisze ks. Malak : zagorzały
Rusin i bardzo dbał, pilnował, żeby jego owieczki nie zabłakały się do obrządku
łacińskiego. Jego dzieło, o którym wspomina Ojciec Piotr liczyło ponad 231
stron, ale niewelkiego formatu. U mnie znalazłem w opisywanym wcześniej "
molitwosłowiec'u" ukrytych miedzy stronami tylko 4 karteczki od str. 229 do
231. To co opisywałem z pamieci jak wstęp do spowiedzi /co za moja wpadka.../
to "Mołytwa pered samym św. Pryczastjem" Posłuchajcie brzmienia języka ktory
rozbrzmiewal na Zalesiu : Wiruju Hospody i ispowydaju jako Ty jesy woistynu
Chrystos, Syn Boha żywaho, pryszedszyj w mir ...
albo " Boże myłostyw bud' meni hrisznomu.Boże oczysty hrichy moja i pomymuj
mia.Bez czysta sochriszywszych, Hospody prosty mia."
Co do ukraińców w rzeszowie - w trakcie wojny działała tu ukraińska szkoła,
przy ulicy Bernardyńskiej, z pełnym wyżywienie- luksusowym jak na warunki
okupacyjne. "Moje rusińki" zaprzestały tam nauki z chwilą odmowy przyjęcia
przez mego dziadka/a ich ojca/ przyjęcia ukrainskiej kenkarty /slyszłaem wręcz
o propozycji "volksdojczowania". skutkowało to m.in. tym że dziadek stał sie na
krótko zakładnikiem,uwięziony przez gestapo. Uratował go jego szef - Austriak

[Gość: gość]

Już myślałem, że wątek sie nam kończy a tu proszę tyle ciekawych informacji.
Dzięki Piotrze za twoje historie rodzinne. Bardziej przemawiają mi one do
wyobraźni niż nawet najgrubsze książki, choć książki też są ważne i statystyka
też bo za każda statystyką stoją żywi ludzie. Czekam niecierpliwie na dalszą
część twojej opowieści. Myslę, że jak dołączony do nas subdiakon Piotr to może
jeszcze być ciekawie. Tak na marginesie mam jedno pytanie czy wiesz może skąd
pochodził ksiądz Nehrebecki? Aha i mam jeszcze jedno pytanie dotyczące
Tarnawki, nie orientujesz się może czy po wojnie zostali tam jacyś
grekokatolicy czy też wszystkich wywieziono na Ukrainę. I jeszcze na koniec
jedno pytanie, mógłbyś mi napisać jakie wydawnictwo wydało książkę ks. Malaka?
Pozdrawiam.

[Gość: Piotr]

Pisałem już o tym, ale proszę - Wydawca Parafia slocina,Urząd gminy Krasne,
Druk Poligrafia Wyższego Sem. Duchow. w rzeszowie, 1997. Patrzyłem za nią- ale
chyba się rozeszła. W "dziejach Rzeszowa ..." powołują się na tą ksiązkę ,albo
raczej na jej maszynopis złożony w Muzeum Okręgowym.
Pozdrawiam

trochę do Gościa ,trochę do Protodiakona P.

[Gość: Piotr]

Gosciu : brak informacji o Tarnawce - jest o niej w opracowaniu Saładiaka, ale
nie o losie mieszkańców. mam więcej o Gwożdziance, ale jak wiesz to temat
drażliwy, więc może lepiej dać sobie z tym spokój /by dyskusja nie zamienila
sie w styl "mego dziadka piłą rżnęli"/Sporo o Nehrebeckim jest w 2 t. dziejow
rzeszowa - t.2/str.550 i 598/, w tym o dzialalności w towarzystwie Dnister .O
pochodzeniu Brak.
A teraz PANOWIE : MAM DWIE CIEKAWE POSTACIE na temat ktorych warto by
podyskutować :
- Stefan Jodłowskij - autor szematyzmu Apostolskiej Administracji
Łemkowszczyzny z 1936 roku pochodzący ze Szklar -miejscowości o 30 km od
Rzeszowa gm Hyżne,
- Anatol Wachnianin - wywodzący się z Sieniawy /okolice nadsania
jarosławskiego/ przewodniczący Tow. Proświta we Lwowie, kompozytor - twórca
kilku oper ukraińskich i jak pisał o nim Nicieja w "Cmentarzu łyczkowskim..."
"pisarz, publicysta, kompopozytor, załozyciel instytutu muzycznego, zwolennik
daleko idącego porozumienia z Polakami"
No i oczywiscie - proszę Ojca Piotra -proszę obiecany materiał o ks.
Nehrebeckim.
Byłbym wielce zobowiązany za podjęcie wątków
Ze swej strony obiecuję ciąg dalszy sagirzeszowsko-desznieńskiej i coś niecoś o
desznie i okolicach.
POZDRAWIAM

,trochę do Protodiakona P.

[Gość: Piotr]

Ojcze- imienniku Wybacz przejęzyczenie. bardzo przepraszam.

[Gość: gość]

Gość portalu: Piotr napisał(a):

> Gosciu : brak informacji o Tarnawce - jest o niej w opracowaniu Saładiaka,
ale
>
> nie o losie mieszkańców. mam więcej o Gwożdziance, ale jak wiesz to temat
> drażliwy, więc może lepiej dać sobie z tym spokój /by dyskusja nie zamienila
> sie w styl "mego dziadka piłą rżnęli"/Sporo o Nehrebeckim jest w 2 t.
dziejow
> rzeszowa - t.2/str.550 i 598/, w tym o dzialalności w towarzystwie Dnister .O
> pochodzeniu Brak.
> A teraz PANOWIE : MAM DWIE CIEKAWE POSTACIE na temat ktorych warto by
> podyskutować :
> - Stefan Jodłowskij - autor szematyzmu Apostolskiej Administracji
> Łemkowszczyzny z 1936 roku pochodzący ze Szklar -miejscowości o 30 km od
> Rzeszowa gm Hyżne,
> - Anatol Wachnianin - wywodzący się z Sieniawy /okolice nadsania
> jarosławskiego/ przewodniczący Tow. Proświta we Lwowie, kompozytor - twórca
> kilku oper ukraińskich i jak pisał o nim Nicieja w "Cmentarzu łyczkowskim..."
> "pisarz, publicysta, kompopozytor, załozyciel instytutu muzycznego, zwolennik
> daleko idącego porozumienia z Polakami"
> No i oczywiscie - proszę Ojca Piotra -proszę obiecany materiał o ks.
> Nehrebeckim.
> Byłbym wielce zobowiązany za podjęcie wątków
> Ze swej strony obiecuję ciąg dalszy sagirzeszowsko-desznieńskiej i coś niecoś
o
>
> desznie i okolicach.
> POZDRAWIAM
Co do Tarnawki to nie jest moim celem jakieś rozgrzebywanie starych ran,
interesuje mnie tylko czy po wojnie jakas część grekokatolików zdołała uniknąć
wysiedlenia. O Stepanie Jodłowskim i Anatolu Wachnianinie niestety niewiele
wiem więc raczej nie pomogę. Od siebie moge natomiast dodać, że autor hymnu
ukraińskiego Mychajło Werbyckij pochodził z Ulucza miejscowości niedaleko od
Sanoka. W ogóle najciekawsze sa chyba twoje historie rodzinne przyznam sie
niekiedy zaskakujące, poza tym liczę na ciekawą dyskusję ze strony Subdiakona
Piotra. Ja niestety wszystko co wiedziałem napisałem więc pozostaje mi tylko
czytać i ewentualnie komentować. A tak w ogóle to mamy mały jubileusz
przekroczyliśmy 100 postów. Mam w związku z tym apel do osób odwiedzających ten
wątek aby wypowiedziały sie co o nim myślą czy jest on dla was interesujący czy
może wręcz przeciwnie uważacie pisanie o rzeszowskich grekokatolikach za stratę
czasu. Pozdrawiam wszystkich piszących i czytających. Odezwijcie się.

[Gość: january]

Dowiedziałem się wczoraj co nieco ciekawego na temat motywów przejścia
wyznawców obrządku greckokatolickiego na obrządek łaciński po II wojnie
światowej. Przyczyna jest prozaiczna, a zarazem tragiczna - ci którzy pozostali
przy obrządku grekokatolickim mieli być wywiezieni na Ukrainę.
Dlaczego teraz nie wracają do starego wyznania? Trudno powiedzieć: może brak
księży, cerkwie w rękach łacinników, może już tradycja zanikła?

[Gość: Piotr]

To prawda co piszesz. takie szykany w postaci administracyjnych wysiedleń /nie
koniecznie na Ukrainę ale także na tzw. ziemie odzyskane, były wzorem
stalinowskim powszechnie stosowane po wojnie, zarówno przed, w trakcie jak i po
akcji "Wisła". Podlegali tym szykanom nie tylko Łemkowie i Bojkowie ale także
ukraińscy mieszkańcy m.in.Jarosławia, Leżajska, Przemyśla, Sanoka,Lubaczowa. Z
urzędowym nakazem przesiedlenia spotkałem się także w odniesieniu do moich
dziadków,ale o tym przy innej okazji.
Pozdrawiam

[Gość: gość]

Nie wiem czy wiecie ale w trakcie akcji "Wisła" wysiedlano nie tylko Łemków czy
Ukraińców ale także Polaków niewygodnych dla nowej władzy np. członków AK, NSZ
czy działaczy PSL. Jeśli chodzi o motywy przejścia na obrządek łaciński to w
pełni się zgadzam, że było to spowodowane chęcią uniknięcia przesiedlenia. Z
drugiej strony pamiętajmy, że tak jak pisał p. Kiryk w "Historii Rzeszowa"
większość grekokatolików w Rzeszowie i okolicy nie uczęszczała do cerkwi w
Zalesiu tylko chodziła do pobliskich kościołów łacińskich. Kościół
rzymskokatolicki musiał więc być dla tych ludzi bardzo dobrze znany żeby nie
powiedzieć swojski stąd też tak duża liczba konwersji.

[Gość: Piotr]

cześć Gościu- fajnie,że jesteś. szerzej na twój wątek napiszę po
południu.Pozdrawiam.

[Gość: gość]

Gość portalu: Piotr napisał(a):

> cześć Gościu- fajnie,że jesteś. szerzej na twój wątek napiszę po
> południu.Pozdrawiam.
Ja tez sie cieszę, że wątek odżył.
Pozdrawiam.

w odpowiedzi Januaremu

[Gość: Piotr]

Gość portalu: january napisał(a):


> Dlaczego teraz nie wracają do starego wyznania? Trudno powiedzieć: może brak
> księży, cerkwie w rękach łacinników, może już tradycja zanikła?

Odpowiem Ci ,że nie iest tak jak mówisz.
Najlepiej zrobię to na przykładach; W krakowie na ul Wiślnej do 1947 roku, w
samym centrum działala od pocz. xix w. cerkiew grek.kat. /w zabytkowym kościele
pw.św. Norberta.Miała bogaty ikonostas- z ikonami autorstwa m.in Matejki /a
tak,tak/, na ścianach miała epitafia poświęcone grekokatolickim profesorom UJ.
Parafia zakończyła swój żywot po nalocie UB w 1947 roku, Jakiś czas potem
przejęli ja O.Saletyni. Skuli piękny murowany ikonostas i epitafia. Przez 50
lat był to Ich kościól. Na fali ekumenizmu najpierw w l.90 tych udostępniali
Unitom kościól na pojedyńcze msze- rozkładali oni na stpniach ołtarza piękne
ikony itd. Z końcem lat 90 tych koścól mial być zwrocony Unitom0- itak się
chyba stało. Chwała za to i współczesnym Saletynom i naszemu Papieżowi.Był tam
w czasie jednej z ost. pielgrzymek - podejmowany m.in. przez zakonnika -
birytualistę i przy krzyżu ozdobionym "ruskim rucznikom". W jarosławiu piękna
cerkiew stała przez 40 lat od wypędzenia rdzennych Rusinów/1945/ pusta i
zrujnowana - i oto w 1988 roku zmartwychwstała- wrócili Unici z Cudowną
Ikoną,cerkiew żyje, piękna i barwna /mówię to z pełną satysfakcją - jako
katolik/.O losie "karmelu" zamilknę- ale nowa, cerkiew katedralna w Przemyślu
żywe cudo, Boski ikonostas . chlopie - a jak Oni śpiewają!Mogłbym mnożyć
przykłady i na plus i na minus- Komańcza,Szczawne/prawośł./Ustrzyki Dln,
Sanok/prawosł./,Lublin, Hajnówka, Krynica,Kostomłoty. Uff- wystarczy

[Gość: january]

Drogi Piotrze,

źle mnie zrozumiałeś. Chodziło mi o grekokatolików z najbliższych okolicach
Rzeszowa i w samym Rzeszowie. Jeżeli w Zalesiu, Białej były do lat 40-tych
spore grupy grekokatolików, to być może część z nich chciałaby wrócić do
tradycyjnego obrządku. Podobnie: Gwożdzianka, Blizianka, Bonarówka itd. to były
całe wsie grekokatolickie zamieszkałe przez Rusinów tzw. Zamieszańców. W tej
chwili są to rzymscy katolicy. Tak więc ten powrót do obrządku wschodniego
występuje tylko tam, gdzie grekokatolicy przetrwali cały czas i nie zmienili
obrządku (wymieniłeś Kraków, Przemyśl, Jarosław oraz tereny Beskidu Niskiego).
Natomiast w okolicach Rzeszowa obrządek wschodni zanikł jak się wydaje
bezpowrotnie, z pewną szkodą dla bogactwa kulturowego tych okolic. Choć
oczywiście np. wyznawców judaizmu było w Rzeszowie i okolicach znacznie więcej,
a w tej chwili nie ma zupełnie. Tak więc biegu historii nie można już chyba
powstrzymać.

[Gość: gość]

Myślę, że należałoby pare spraw wyjaśnić. Po pierwsze od roku 1956 cerkiew
greckokatolicka była przez władze tolerowana co oczywiście nie znaczy, że nie
stwarzano grekokatolikom przeszkód w działalności duszpasterskiej szczególnie
na Podkarpaciu. Po drugie w latach piędziesiątych powstało w województwie
rzeszowskim sporo parafii prawosławnych na które władze patrzały łaskawszym
okiem niż na grekokatolików. Dlatego tez wielu grekokatolików pragnąc zachować
obrządek wschodni i narodowość ukraińską zostało prawosławnymi. Dochodziło
przy tym do wielu dramatycznych sytuacji. Niedaleko Przemyśla jest miejscowość
Kalników gdzie pomimo wysieleniań do ZSRR i akcji "Wisła" pozostała większość
grekokatolików. Z uwagi na niemożność uczestniczenia w nabożeństwach w
obrządku ukraińskim ludzie ci zaczęli chodzić do miejscowego kościoła
rzymskokatolickiego. W roku 1956 utworzono w Kalnikowie parafię prawosławną.
Jednak z możliwości powrotu do bądź co bądź obrządku wschodniego skorzystała
tylko część byłych grekokatolików natomiast większość pozostała już przy
obrządku łacińskim przy czym podziały te przechodziły często wewnątrz rodzin i
prowadziły do dramatycznych konfliktów. Dzisiaj w Kalnikowie jest 400-500
prawosławnych, którzy uważają się za Ukraińców, jest tam tez największe
wiejskie koło ZUwP. Natomiast ci grekokatolicy, którzy pozostali przy obrządku
łacińskim są już dzisiaj całkowicie spolonizowani. Co chcę przez ten trochę
przydługi wywód powiedzieć. Ano to, że gdyby rzeszowscy grekokatolicy pragnęli
pozostać przy obrządku wschodnim to mogli np. utworzyć parafie prawosławną tak
jak się działo chocby w Kalnikowie, Sanoku, Przemyślu czy innych miejscach.
Nie zrobili tego a więc chyba czuli się dobrze w kościele rzymskokatolickim i
nie czuli potrzeby tego zmieniać. Pamietajmy jeszcze o jednym, w Rzeszowie,
Białej czy Zalesiu praktycznie nie było rodzin czysto greckokatolickich.
Prawie wszystkie rodziny były mieszane co sprawiało, że grekokatolicy obcowali
z kościołem rzymskokatolickim od dziecka i nie był to dla nich jakiś obcy
kościół tak jak dla powiedzmy Łemków, którzy byli grupą silnie odrębną od
rzymokatolików i nawet na Ziemiach Zachodnich starali się zachować swój język
i wiarę mimo sporego czasami rozproszenia. Oczywiście zgadzam się z tobą, że
jest to pod względem kulturowym strata dla Rzeszowa ale niestety pewnych
procesów nie da sie odwrócić. Zainteresowało mnie natomiast to co napisałeś o
Zamieszańcach. Czy tam też podobnie jak w najbliższej okolicy Rzeszowa zostali
jacyś grekokatolicy? A może masz jakieś informacje na temat Tarnawki.
Interesuje mnie czy tam też zostali jacyś grekokatolicy.
Pozdrawiam.

[Gość: Piotr]

Gość portalu: gość napisał(a):

> jacyś grekokatolicy? A może masz jakieś informacje na temat Tarnawki.
> Interesuje mnie czy tam też zostali jacyś grekokatolicy.
Wtrącę się - sorry .Zastrzegam - nie chce budzic upiorów /w rodzaju Prawdziwych
i jedynych sprawiedliwych Polaków typu panowie Prus czy Pająk.ale wraca temat
tarnawki. Otóz cytuję za Siwickim i wydanym w USA "jarosławszczyzna i
Zasania.Istoryczno-memuarnyj zbirnik"- W 1944r. w Tarnawce pw. Przeworsk
okrutnie zabito psalmistę Mykołe Szafrana, nocą strzelano do Zachary Pichury-
przewodniczącego komiteu cerkiewnego Rozstrzelano świadomych Ukraińców
leśniczego Mandryka,Petra Błaszczaka, Iwana Kolcza,Petra Kucybałe,Teodozija
Łemyka,Kłyma Chruszcza,Dmytra Hłuchego.Pozostali przy życiu Ukraińcy musieli
opuścić w pażdzierniku 1944 r. ojcowiznę, natomiast mieszane małzeństwa,ktore
pozostawiono we wsi zostały pózniej rozstrzelane.Autorzy sugerują że zrobiły
to "polskie bandy". Ponoć podobne rzeczy działy się na Białej w 1945 roku "już
po odejściu wojsk sowieckich, za miejscowej socjalistycznej władzy" jako "odwet
za zabójstwa Polaków we wschodniej Galicji"
Wybaczcie, ale musiałem to napisać.Chociaż jako Polakowi/z ruskimi korzeniami/
cięzko mi jest się uporać z opisami rzeczy strasznych popełnianych w tamtych
czasach przez wszystkie strony tamtej potwornej wojny domowej.

[Gość: Piotr]

Tak-oczywiście masz racje. Mówiłem tu kiedyś o próbach wskrzeszenia obrządku
rytu wschodniego u Bernardynów-nie wypaliło.Nawet w starej szopce
Dominikańskiej widziałem przy jakiejś okazji wystawioną ikonę
Pankratora,rozmawiałem nawet z sympatycznym birytualistą od Nich.
A wiesz- ciekawy byłby temat czy żyją w Rzeszowie jeszcze potomkowie tamtych
Żydów.conajmniej kilku sporód nich mogło ocalec z wojennych i powojennych
pogromów i nie wyjechać.
Do tematu konwersji rzeszowskich "rusinów" wrócę po zgłoszeniu się Gościa.
Pozdrawiam

[Gość: gość]

A propos Żydów to w moim mieście bardzo wielu z nich przeszło na katolicyzm w
XIX wieku w wyniku prowadzonych misji. Zamierzam właśnie sporządzić drzewo
genealogiczne mojej rodziny i wcale bym się nie zdziwił gdybym tam znalazł
jakichś izraelitów.
Dobranoc.

O Gwożdziance i Bonarówce

[Gość: Piotr]

Gość portalu: january napisał(a):

> tradycyjnego obrządku. Podobnie: Gwożdzianka, Blizianka, Bonarówka itd. to
były
>
> całe wsie grekokatolickie zamieszkałe przez Rusinów tzw. Zamieszańców.

ODPOWIADAM ; na podstawie grzegorz Motyka "Tak było w Bieszczadach" Oficyna
wydawnicz Volumen w-wa 1999 : według danych IPN w Grożdziance zabito od 8 do
166 osob - zależnie od żrodel. /szczególy str.238-245.Według Siwickiego
cytowalem go wcześniej -"W roku 1945 nastąpila repatriacja.Do Bonarowki
przybyli agitatorzy zapisywać ludzi na wyjazd na Ukraine. Obiecywali raj na
ziemi. Ludzie nie mieli wyjscia. Polak-wróg i moskal też wróg ale lepiej między
swemi. zapisali sie. Gwożdzianka przyłaczyla sie do Bonarówki,nastąpil czas
wyjazdu, kwiecień 1945.Ludzie żegnali się. Lecz była to ostatnia noc
Gwozdzianki.W nocy polscy "rycerze" otoczyli wieś, Wdzierali się do chaty
każdego, kto był zapisany na wyjazd. {...}".."Szczęśliwcy zdołali uciec i dali
znać do Bonarówki odległej o 30km gdyż bliżej ukraińskiej wioski nie było"
Nazajutrz dowódca jednostki sovieckiej stacjonującej w Bonarówce zaalarmowany
wysłal 20 wozów z końmi i żołnierzami do gwożdzianki - naliczono 166 ciał.
wykopano wspólną mogiłę i posłano do najbliższej wioski po polskiego księdza
aby pochować tych nieszczęśliwców. Kompania wróciła do Bonarowki bez ludzi i
mienia.Drogi January - zrozum,że tu na naszych terenach działy się straszne
sceny. zadziałal mechanizm "odpowiedzialności zbiorowej" za grzechy rodaków -
Ukraińców z upa - popełnione na Zasaniu,Bieszczadach, Wolyniu. Ponadto była to
typowa sytuacja ziemi niczyjej /ofiarami tego mechanizmu byli mieszkańcy M.in.
Pawłokomy, Zawadki Morochowskiej itd.Był jeszcze elemnt prowokacji NKWD i UB -
granie na antagonizmach - divide et impera . W Desznie po tzw wyzwoleniu tez
grasowały "kupy swawolne"- polskie,słowackie,ukraińskie, marudzerzy wszelkiej
maści- grabili i Polaków i Łemków.Slad tych wydarzeń został w psychice tych co
przeżyli na długo.
POPATRZ NA NASZĄ DYSKUSJĘ - CZY NAPRAWDĘ TYLKO JA JESTEM "OSTATNIM MOHIKANINEM"
[ więcej pokory Pietruś, więcej pokory - sorry, do do siebie/,przecież jest
masa ludzi znających historię, mających takich przodków, umiejących posługiwać
sie PC em i internetem,jako tako wysławiających się, mających zyjących
dziadków, rodziców z takimi korzeniami, ale MILCZĄ.Milczą ludzie-
potomkowie "tamtych" z Przemyśla, sanoka, Jarosławia - chociaż wiem
że "surfują" po sieci i forach.
Boję się, że łazimy po temacie który nikomu-poza nami nie jest potrzebny.
Ale zostaję przy nim.

[Gość: january]

Muszę przyznać, że nic na temat powojennych wydarzeń w Gwoździance i Bonarówce
nie wiedziałem. Nie wiedziałem, że działy się tam tak straszne rzeczy. Nikt o
tym nie pisał, nie wybudowano żadnego pomnika, milczą o tym przewodniki i
strony internetowe samorządów lokalnych. Dziwię się, że nic jeszcze nie
zrobiono dla wyjaśnienia tej sprawy i uczczenia ofiar tych zajść. Tą sprawą
powinien zająć się Instytut Pamięci Narodowej. Myślę, że w ogóle nie ma kto
upomnieć się o pamięć ofiar po stronie ukraińskiej w Bieszczadach, na Pogórzu.
Są to ciągle białe (a raczej czarne) karty najnowszej historii, które
koniecznie trzeba wyjaśnić. Ale upomnieć się mogą chyba tylko potomkowie ofiar
zabójstw i wysiedleń. Dlaczego Trybunał Haski sądzi sprawców czystek etnicznych
w Jugosławii, a podobne czystki na pograniczu polsko-ukraińskim sprzed 60 lat
nie są do tej pory wyjaśnione i opisane?
Bez wyjaśnienia tych wydarzeń i wskazania winnych nie dojdzie do pojednania
polsko-ukraińskiego. Zresztą w wymiarze lokalnym nienawiść i zbrodnia
nieprzebaczona i nieodpokutowana powoduje podziały i konflikty w następnych
pokoleniach. Słyszałem, że w Gwożdziance lokalna społeczność jest ogromnie
skłócona i skonfliktowana. Jest to prawdopodobnie konflikt pomiędzy potomkami
Rusinów, a ludnością napływową.
Być może istnieje jakieś stowarzyszenie Ukraińców w Polsce, które dąży do
wyjaśnienia tych spraw?
Nie wiem jednak dlaczego potomkowie mieliby odczuwać dzisiaj strach. Chyba w
tej chwili nic im nie grozi. Choć być może lęk przed odrzuceniem przez
sąsiadów, napiętnowaniem, zaszufladkowaniem jako "Ruscy"? Nasze społeczeństwo
wciąż jest bardzo nietolerancyjne, a jak wiadomo z sondaży Ukraińcy nie cieszą
się dobrą opinią (oczywiście całkowicie niesłusznie).
Wydaje mi się, że źle mnie rozumiesz. Ja o nic nie obwiniam dawnych
grekokatolików, staram się tylko zrozumieć motywy ich działania. W twoich
wypowiedziach wyczuwam jakbyś czuł się atakowany przeze mnie.
Pozdrawiam.

[Gość: Elekon]

Gość portalu: january napisał(a):


> Dlaczego Trybunał Haski sądzi sprawców czystek etnicznych
> w Jugosławii, a podobne czystki na pograniczu polsko-ukraińskim sprzed 60 lat
> nie są do tej pory wyjaśnione i opisane?
> (...)
> Bez wyjaśnienia tych wydarzeń i wskazania winnych nie dojdzie do pojednania
> polsko-ukraińskiego.
> (...)
> Nasze społeczeństwo
> wciąż jest bardzo nietolerancyjne, a jak wiadomo z sondaży Ukraińcy nie
> cieszą się dobrą opinią (oczywiście całkowicie niesłusznie).

www.rzeszow.um.gov.pl/echo/index.php?id=32

(numer z czerwca 2003)

W wydaniu papierowym jest jeszcze archiwalne zdjęcie - szkoda ze nie
zamieszczone w wydaniu internetowym, bo może podziałałoby na wyobraźnie,
czwórki polskich dzieci (w wieku ok. 1,5 - 7 lat) przybitych do parkowego
drzewa przez rzezaków z UPA i podpis: "n/z: jedno z okrutnych świadectw
ludobójstwa na Kresach Wschodnich. Nieznany fotograf ze wsi Łozowa uwiecznił na
zdjęciu z grudnia 1943 roku czwórkę polskich dzieci powieszonych
przez "rycerzy" z UPA na parkowym drzewie. Takie tzw. "wianuszki" nie były w
tamtych czasach żadnym wyjątkiem..."

Komentarz do tego co piszecie niech będzie następujący: Nikt nie kwestionuje
np. sporadycznych powojennych ofiar niemieckich polskiej zemsty. Tyle że Niemcy
nie twierdzą przynajmniej, że to oni byli ofiarami polskiej agresji w czasie II
wojny światowej. Wy, Panowie Ukraińcy, chyba pomieszaliście ofiarę z mordercą.
Ja wiem, ze trudno przynać się do rzezi na Polakach i wygodniej odwracac kota
ogonem, ale na litość boską, trochę ludzkich uczuć i zwykłej przyzwoitości, bo
z lektury wątku wynika że to biedni Ukraińcy byli katowani przez morderców
Polaków. Obawiam sie że postulat ukarania winnych rzezi (na szczęście dla
ukraińskich nacjonalistów) jest nierealny, bo dziś jak wyłuskać kto z nożami i
siekierami ruszał na Polaków 60 lat temu niczym Jakub Szela na panów? Zapewne
wiele ukraińskich rodzin miałoby wówczas w swoim gronie kandydata do oskarżenia
w Hadze o zbrodnie przeciw ludzkości. Nie piszę tego powodowany zemstą. Taka
jest niestety smutna prawda, do której wielu z Was jeszcze nie dorosło. Więcej
pokory, całej prawdy, a nie półprawd czy wręcz kłamstw, a przyjdzie czas i na
zrozumienie potrzeby przeprosin najpierw z Waszej a potem z nasze strony, i na
chyba oczekiwane przez nas wszystkich pojednanie polsko-ukraińskie.

PS W lipcu w Polsce będą uroczyste obchody 60-tej rocznicy rzezi dokonywanych
na Polakach przez bandy spod znaku UPA i OUN. Z tego co wiem, ukraińskie władze
nie wykazały gotowości wykorzystania ich do historycznego pojednania.

Pozdrawiam.

[Gość: Piotr]

Nie chodziło mi o jątrzenia naprawdę. Tylko o prawdę historyczną okoic rzeszowa
Nie kwestinuję tragedii Polaków - tak było. Pięknie pisał ospotkaniu
nacjonalizmów Gość w swojej replice "przy dareczku"

Może trochę "przeholowałem" w tym dążeniu do opisu tej prawdy. Przepraszam -
postaram się wrócić bo bardziej łagodnego tematu z cyklu "opowieści mojej babci
grekokatoliczki.Dobrze,że wróciłeś Elkoń - napewno w tej dyskusji każdy z nas
zachowane sposkojnie swoje zdanie

[Gość: january]

Drogi Elekonie,

tekst pana Zielińskiego, który polecasz jest wyjątkowo kiepski, a jego poetyka
jednoznacznie kojarzy się z literaturą tendencyjną do garnic możliwości. Nie
znam dokładnie historii mordów na Wołyniu, ale wydaje mi się, że wiązanie ich z
walkami w Bieszczadach i na Pogórzu to gruba przesada. Każde morderstwo z
przesłanek etnicznych jest zbrodnią, którą należy osądzić i potępić,
niezależnie od tego kto jest ofiarą: Polak, Żyd czy Ukrainiec. Jestem jak
najbardziej za osądzeniem zbrodni UPA na Podkarpaciu, zresztą sądzę, że takie
śledztwa są prowadzone przez IPN. Czystki etniczne prowadzone przez UPA na
ludności polskiej są szeroko opisane i w miarę powszechnie znane. Natomiast
czystki dokonywane przez Polaków (być może z inspiracji NKWD lub naszych
rodzimych komunistów) na ludności ruskiej (która nie zawsze uważała się za
Ukraińców) są według mojej wiedzy zupełnie pomijane. Weźmy chociażby przewodnik
Anny Lawery i Artura Baty "W Strzyżowie i na Pogórzu", którego autorzy ani
słowem nie wspominają o pacyfikacji Gwoździanki i Bonarówki.
Chodząc po Bieszczadach i Pogórzu ze zgrozą oglądałem zawsze ruiny wysadzonych,
lub spalonych cerkwi i cmentarzy. To były ziemie już w przewadze ruskie. Polacy
wkroczyli na nie jako swego rodzaju agresorzy, by (zapewne z inspiracji
sowieckiej) nieodwacalnie zniszczyć ich ludność i kilkusetletnią kulturę.
Sądzę, że ciągle zbyt mało, mówi się o historii Bieszczadów i Beskidu Niskiego
i ich dawnych mieszkańcach. Nie wystarczy ustawienie kilku tablic i mizerne
wzmianki o wysiedleniach i podpaleniach. Te ziemie dopominają się upamiętnienia
dawnych mieszkańców, podjęcia choćby próby naprawienia krzywd zarówno polskich,
jak i ukraińskich. Z Bieszczadów zrobiono swego rodzaju ziemię bez historii,
dla przeciętnego turysty liczy się tylko to, że jest tu dziko i pusto.
Przecież, gdyby upamiętniono dawnych mieszkańców tych ziem, byłaby to dla
młodzieży wspaniała szkoła zrozumienia inności, odmiennej kultury. Tych miejsc
upamiętniających przeszłość jest za mało. Przeciętny turysta, a być może nawet
mieszkaniec Bieszczadów prawdopodobnie nawet nie wie, kto tu mieszkał, żył
przed 70 laty.
Aby rozwiać twoje wątpliwości, informuję cię, że nie jestem Ukraińcem, a
przynajmniej nic mi o tym nie wiadomo. Nie czuję się jednak wcale urażony, bo
uważam, że Ukraińcy jak każdy naród zasługują na szacunek i zainteresowanie.
Pozdrawiam.

[Gość: gość]

Zacytuję wam co na temat konfliktu polsko-ukraińskiego pisze historyk IPN
Grzegorz Motyka autor książki "Tak było w Bieszczadach". Pisze on
min. "Konflikt polsko-ukraiński w latach 1943-1948 na ziemiach dzisiejszej
Polski dzielił się wyraźnie na dwie fazy. Pierwsza z nich trwała od początku
roku 1943 do 1945 i była powiązana z próba usunięcia przez OUN-UPA polskiej
ludności z Kresów, zas druga, w latach 1945-1948, upłynęła w cieniu
prowadzonych przez komunistów przymusowych wysiedleń ludności ukraińskiej,
najpierw do ZSRS, a następnie na Ziemie Odzyskane. Nic nie potwierdza tezy
ukraińskich historyków, iż mordy na polskiej ludności na Wołyniu były
odpowiedzią na wcześniejsze likwidacje Ukraińców na Lubelszczyźnie. Do starć
polsko-ukraińskich w tym rejonie dochodziło wprawdzie jeszcze przed
rozpoczęciem akcji banderowców, ale było to związane z wysiedleniami ludności
przeprowadzanymi przez Niemców w ramach tzw. Generalplan Ost i - co równie
ważne - miało to miejsce zbyt późno (początek 1943) aby wpłynąć na sytuację na
Kresach. w dodatku, dopiero pojawienie się na opisywanych terenach uchodźców z
Wołynia i Galicji Wschodniej sprowokowało polskie podziemie, głównie na
Lubelszczyźnie, do większych akcji antyukraińskich, w tym do próby wyparcia
Ukraińców za Bug. Są podstawy by przypuszczać, ze reakcja ukraińska na "polską
ofensywę partyzancką" z marca 1944 r. i tak miałaby miejsce w ramach
realizowanego przez OUN-UPA olanu "depolonizacji". Wskazują na to np.
wydarzenia w Bieszczadach, gdzie nie było antyukraińskich wystąpień, a mimo to
UPA zabiła tam w 1944 r. 200-250 Polaków. Okrutny przebieg antypolskich akcji
OUN-UPA być może był specjalnie zamierzony w celu przerażenia Polaków oraz
zmuszenia wszystkich Ukraińców do walki do upadłego z obawy przed polską
zemstą. Kwestia ta wymaga dalszych badań. Warto wszakże zauważyć, iż takie
postepowanie byłoby zgodne z wyznawaną przez OUN zasada "permamentnej
rewolucji". Siła polskiego podziemia sprawiła, że na Lubelszczyźnie i
Rzeszowszczyźnie, inaczej niż na Kresach, liczne straty poniosła też ukraińska
ludność cywilna. Jednak wbrew temu, co podaja badacze ukraińscy, wydaje się,
iz straty Polaków i Ukraińców na tych terenach w latach 1943-1944 były ze soba
porównywalne, wynosząc po ok. 4-5 tys. zabitych. Sytuacja ta zmieniała się w
nastepnych miesiącach. W lutym/kwietniu 1945 r., aby przymusić Ukraińców do
wyjazdu, dopuszczono się, przede wszystkim na Rzeszowszczyźnie, szeregu
pojedynczych i zbiorowych mordów pod hasłem odwetu za wypadki na Kresach.
Zginęło w nich zapewne ok. 3-3,5 tys. Ukraińców. Dokonały tego, prawdopodobnie
niezależnie od siebie, różne lokalne samoobrony powiązane z partyzantka
poakowską, oddziały BCh i NZW-NSZ, stacjonujący w Lubaczowie "rządowy" 2
Samodzielny Batalion Wojsk Wewnętrznych oraz milicja". O akcji "Wisła" pisze
Motyka w następujący sposób "Rzeczywistym celem akcji "Wisła" była nie tyle
likwidacja ukraińskiego podziemia, co, "rozwiązanie ostateczne problemu
ukraińskiego" w Polsce. Tylko to tłumaczy fakt wysiedlenia z Beskidu Niskiego,
a nawet z Sądeckiego Łemków, którzy przecież do UPA odnosili się z niechęcią.
w wyniku tego została w dużej mierze zniszczona unikalna kultura łemkowska.
Przesiedlenia nawet tych, którzy nie popierali partyzantki ukraińskiej,
zniechęciły do Polski wszystkich dotkniętych nimi Ukraińców i Łemków.
Zwolennicy akcji "Wisła" nie zauważają, że rozwiązanie problemu ukraińskiego
przy zastosowaniu zasady zbiorowej odpowiedzialności było w gruncie rzeczy na
rękę... OUN-UPA. Dzięki temu Ukraińcy szybko zapomnieli o złych stronach tej
organizacji, a pamietają jedynie, iz broniła ich przed wypędzeniem z własnych
domów. Przekonanie to jesczcze umocniło przez lata postepowanie władz
komunistycznych. Nie pozwalały one na badanie rzeczywistych zbrodni UPA na
Kresach, zachęcając jednocześnie do dopisywania jej czynów nie popełnionych na
ziemiach dzisiejszej Polski. w licznych publikacjach starano sie pokazywac
akcję "Wisła" jako zwycięskie zakończenie rozpoczętych przez Ukraińców walk na
Kresach i sprawiedliwy odwet za doznane tam przez Polaków krzywdy. W efekcie
Polacy wierzyli we wszystkie zarzuty wysuwane pod adresem Ukraińców. Ukraińcy
natomiast, szybko odkrywając kłamstwa propagandy, łatwo uznawali za wymysły
np. opisy mordów na Wołyniu. Jak to wpływało na wzajemne dyskusje, nietrudno
się domyślić" Tyle historyk. Przepraszam, że sam sie nie wypowiedziałem ale
pan Motyka dokładnie wyraził to co czuję i to co myslę na temat stosunków
polsko-ukraińskich w czasie wojny. Ze swej strony chciałbym tylko dodać, że
historycy polscy szacują liczbe zamordowanych Polaków na Wołyniu na około 50-
60 tysięcy, w Galicji Wschodniej około 20-30 tysięcy a na ziemiach dzisiejszej
Polski 7-8 tysięcy. Jeśli chodzi o Ukraińców to szacunki mówią o około 10 tys
na Kresach i 10-12 tysiącach na obecnych ziemiach polskich. Straty polskie
były więc dużo wyższe. Ale nie o licytacje tu chodzi. Każde morderstwo nawet
jednego człowieka jest zbrodnią i należy o niej mówić głośno a nie udawać, że
jej nie było. Tak się składa, że w okolicach Rzeszowa zginęło znacznie więcej
Ukraińców a tytuł naszego wątku brzmi przecież "Grekokatolicy w Rzeszowie"
więc nie dziw sie Elekonie, ze mówimy tu o zbrodniach na Ukraińców co przecież
nie oznacza, że ktoś kwestionuje np. mordy na Polakach na Wołyniu. Na razie
tyle. Pozdrawiam.

Prezenty dla Gościa i Januarego

[Gość: Piotr]

Panowie mam dla Was prezenty na wkład w doychczasową dyskusję - takie cymelia
www.lemko.org/polish/sprz/index html
www.ipn.gov.pl/biuletyn/8/biuletyn 8-9 htm
Uprzejmie prosze o refleksje z lektury.w tym pierwszym przypadku aktywowane są
tylko wybrane pozycje ze spisu treści /specjalnie dla Ciebie Gościu/. W
tym "second once" - taka perełka Pana Motyki. przyjemnej lektury /specjalny
podarunek dla Januarego/. radzę od razu na HD
Pozdrawiam serdecznie

[Gość: Elekon]

Gość portalu: gość napisał(a):

> Zacytuję wam co na temat konfliktu polsko-ukraińskiego pisze historyk IPN
> Grzegorz Motyka autor książki "Tak było w Bieszczadach". Pisze on
> min. "Konflikt polsko-ukraiński w latach 1943-1948 na ziemiach dzisiejszej
> Polski dzielił się wyraźnie na dwie fazy. Pierwsza z nich trwała od początku
> roku 1943 do 1945 i była powiązana z próba usunięcia przez OUN-UPA polskiej
> ludności z Kresów, zas druga, w latach 1945-1948, upłynęła w cieniu
> prowadzonych przez komunistów przymusowych wysiedleń ludności ukraińskiej,
> najpierw do ZSRS, a następnie na Ziemie Odzyskane. Nic nie potwierdza tezy
> ukraińskich historyków, iż mordy na polskiej ludności na Wołyniu były
> odpowiedzią na wcześniejsze likwidacje Ukraińców na Lubelszczyźnie. Do starć
> polsko-ukraińskich w tym rejonie dochodziło wprawdzie jeszcze przed
> rozpoczęciem akcji banderowców, ale było to związane z wysiedleniami ludności
> przeprowadzanymi przez Niemców w ramach tzw. Generalplan Ost i - co równie
> ważne - miało to miejsce zbyt późno (początek 1943) aby wpłynąć na sytuację
na
> Kresach. w dodatku, dopiero pojawienie się na opisywanych terenach uchodźców
z
> Wołynia i Galicji Wschodniej sprowokowało polskie podziemie, głównie na
> Lubelszczyźnie, do większych akcji antyukraińskich, w tym do próby wyparcia
> Ukraińców za Bug. Są podstawy by przypuszczać, ze reakcja ukraińska
na "polską
> ofensywę partyzancką" z marca 1944 r. i tak miałaby miejsce w ramach
> realizowanego przez OUN-UPA olanu "depolonizacji". Wskazują na to np.
> wydarzenia w Bieszczadach, gdzie nie było antyukraińskich wystąpień, a mimo
to
> UPA zabiła tam w 1944 r. 200-250 Polaków. Okrutny przebieg antypolskich akcji
> OUN-UPA być może był specjalnie zamierzony w celu przerażenia Polaków oraz
> zmuszenia wszystkich Ukraińców do walki do upadłego z obawy przed polską
> zemstą. Kwestia ta wymaga dalszych badań. Warto wszakże zauważyć, iż takie
> postepowanie byłoby zgodne z wyznawaną przez OUN zasada "permamentnej
> rewolucji". Siła polskiego podziemia sprawiła, że na Lubelszczyźnie i
> Rzeszowszczyźnie, inaczej niż na Kresach, liczne straty poniosła też
ukraińska
> ludność cywilna. Jednak wbrew temu, co podaja badacze ukraińscy, wydaje się,
> iz straty Polaków i Ukraińców na tych terenach w latach 1943-1944 były ze
soba
> porównywalne, wynosząc po ok. 4-5 tys. zabitych. Sytuacja ta zmieniała się w
> nastepnych miesiącach. W lutym/kwietniu 1945 r., aby przymusić Ukraińców do
> wyjazdu, dopuszczono się, przede wszystkim na Rzeszowszczyźnie, szeregu
> pojedynczych i zbiorowych mordów pod hasłem odwetu za wypadki na Kresach.
> Zginęło w nich zapewne ok. 3-3,5 tys. Ukraińców. Dokonały tego,
prawdopodobnie
> niezależnie od siebie, różne lokalne samoobrony powiązane z partyzantka
> poakowską, oddziały BCh i NZW-NSZ, stacjonujący w Lubaczowie "rządowy" 2
> Samodzielny Batalion Wojsk Wewnętrznych oraz milicja". O akcji "Wisła" pisze
> Motyka w następujący sposób "Rzeczywistym celem akcji "Wisła" była nie tyle
> likwidacja ukraińskiego podziemia, co, "rozwiązanie ostateczne problemu
> ukraińskiego" w Polsce. Tylko to tłumaczy fakt wysiedlenia z Beskidu
Niskiego,
> a nawet z Sądeckiego Łemków, którzy przecież do UPA odnosili się z niechęcią.
> w wyniku tego została w dużej mierze zniszczona unikalna kultura łemkowska.
> Przesiedlenia nawet tych, którzy nie popierali partyzantki ukraińskiej,
> zniechęciły do Polski wszystkich dotkniętych nimi Ukraińców i Łemków.
> Zwolennicy akcji "Wisła" nie zauważają, że rozwiązanie problemu ukraińskiego
> przy zastosowaniu zasady zbiorowej odpowiedzialności było w gruncie rzeczy na
> rękę... OUN-UPA. Dzięki temu Ukraińcy szybko zapomnieli o złych stronach tej
> organizacji, a pamietają jedynie, iz broniła ich przed wypędzeniem z własnych
> domów. Przekonanie to jesczcze umocniło przez lata postepowanie władz
> komunistycznych. Nie pozwalały one na badanie rzeczywistych zbrodni UPA na
> Kresach, zachęcając jednocześnie do dopisywania jej czynów nie popełnionych
na
> ziemiach dzisiejszej Polski. w licznych publikacjach starano sie pokazywac
> akcję "Wisła" jako zwycięskie zakończenie rozpoczętych przez Ukraińców walk
na
> Kresach i sprawiedliwy odwet za doznane tam przez Polaków krzywdy. W efekcie
> Polacy wierzyli we wszystkie zarzuty wysuwane pod adresem Ukraińców. Ukraińcy
> natomiast, szybko odkrywając kłamstwa propagandy, łatwo uznawali za wymysły
> np. opisy mordów na Wołyniu. Jak to wpływało na wzajemne dyskusje, nietrudno
> się domyślić" Tyle historyk. Przepraszam, że sam sie nie wypowiedziałem ale
> pan Motyka dokładnie wyraził to co czuję i to co myslę na temat stosunków
> polsko-ukraińskich w czasie wojny. Ze swej strony chciałbym tylko dodać, że
> historycy polscy szacują liczbe zamordowanych Polaków na Wołyniu na około 50-
> 60 tysięcy, w Galicji Wschodniej około 20-30 tysięcy a na ziemiach
dzisiejszej
> Polski 7-8 tysięcy. Jeśli chodzi o Ukraińców to szacunki mówią o około 10 tys
> na Kresach i 10-12 tysiącach na obecnych ziemiach polskich. Straty polskie
> były więc dużo wyższe. Ale nie o licytacje tu chodzi. Każde morderstwo nawet
> jednego człowieka jest zbrodnią i należy o niej mówić głośno a nie udawać, że
> jej nie było. Tak się składa, że w okolicach Rzeszowa zginęło znacznie więcej
> Ukraińców a tytuł naszego wątku brzmi przecież "Grekokatolicy w Rzeszowie"
> więc nie dziw sie Elekonie, ze mówimy tu o zbrodniach na Ukraińców co
przecież
> nie oznacza, że ktoś kwestionuje np. mordy na Polakach na Wołyniu. Na razie
> tyle. Pozdrawiam.


Mam pytanie do Ciebie Gościu: czy nie wiesz czasem czy przodkowie cytowanego tu
Grzegorza Motyki nie pochodzą z Rzeszowa, a konretnie z Pobitnego?

Dla Januaredo

[Gość: Piotr]

Gość portalu: january napisał(a):

, zresztą sądzę, że takie
> śledztwa są prowadzone przez IPN. Czystki etniczne prowadzone przez UPA na
> ludności polskiej są szeroko opisane i w miarę powszechnie znane. Natomiast
> czystki dokonywane przez Polaków (być może z inspiracji NKWD lub naszych
> rodzimych komunistów) na ludności ruskiej (która nie zawsze uważała się za
> Ukraińców) są według mojej wiedzy zupełnie pomijane. Weźmy chociażby
przewodnik
>
> Anny Lawery i Artura Baty "W Strzyżowie i na Pogórzu", którego autorzy ani
> słowem nie wspominają o pacyfikacji Gwoździanki i Bonarówki.
> Chodząc po Bieszczadach i Pogórzu ze zgrozą oglądałem zawsze ruiny
wysadzonych,
>
> lub spalonych cerkwi i cmentarzy. To były ziemie już w przewadze ruskie.
Polacy
>
> wkroczyli na nie jako swego rodzaju agresorzy, by (zapewne z inspiracji
> sowieckiej) nieodwacalnie zniszczyć ich ludność i kilkusetletnią kulturę.
> Sądzę, że ciągle zbyt mało, mówi się o historii Bieszczadów i Beskidu
Niskiego
> i ich dawnych mieszkańcach. Nie wystarczy ustawienie kilku tablic i mizerne
> wzmianki o wysiedleniach i podpaleniach. Te ziemie dopominają się
upamiętnienia
>
> dawnych mieszkańców, podjęcia choćby próby naprawienia krzywd zarówno
polskich,
>
> jak i ukraińskich. Z Bieszczadów zrobiono swego rodzaju ziemię bez historii,
> dla przeciętnego turysty liczy się tylko to, że jest tu dziko i pusto.
> Przecież, gdyby upamiętniono dawnych mieszkańców tych ziem, byłaby to dla
> młodzieży wspaniała szkoła zrozumienia inności, odmiennej kultury. Tych
miejsc
> upamiętniających przeszłość jest za mało. Przeciętny turysta, a być może
nawet
> mieszkaniec Bieszczadów prawdopodobnie nawet nie wie, kto tu mieszkał, żył
> przed 70 laty.
ODPOWIADAM - PODPOWIADAM : Bieszczady na szczęcie mają już w miarę rzetelną
dokumentację w postaci "Bieszczady Słownik Histotyczno-krajobrazowy częśc 1 -
gmina Lutowniska i cz.2 Gmina Lutowiska" Wydał to piękne ,na razie dwutomowe
dzieło Zespól po kierownictwem Pana Stanisława Krycińskiego w latach 1995 -
1996.Towarzystwo Karpackie Wydawnictwo w/w Pana. Rzecz piękna,z opisem wsi,
mnóstwo o Bojkach, wyciągi ze schematyzmów i kataster. Polecam - narazie brak
ciągu dalszego.sprawa warta rozpropagowania.
Są już też niezle opracowania odnośnie pogórza przemyskiego. Dziwi więc biała
plama wokół zamieszańców /był on nich spory material w "Gościncu" w l.80 - jak
znajdę to pocytuję.
Odnośnie okolic Niebylca /Gwożdzianka i Blizianka" -ciekawie na ten temat pisze
ksiądz Pietowski - cytowany przez Pana Motykę /również w "Panach i rezunach"
jego autorstwa.Polecam str. 243 "Tak było w Bieszczadach" -tytuł troche mylący
bo ksiązka obejmuje o wiele większy obszar.
Ps January - przepraszam za trochę nerwowy styl wcześniejszych listów. Nie
mam "żalu do nikogo",a tym bardziej do Ciebie.trochę dziwi mnie tylko"ewolucja"
postawy Elkona
Pozdrawiam

[Gość: january]

Piotrze,

chodziło mi nie tylko o publikacje książkowe czy artykuły, ale upamiętnienie
dawnych mieszkańców bezpośrednio w terenie, a także, co moim zdaniem jeszcze
ważniejsze, w umysłach obecnych mieszkańców. Np. w okolicach dawniej
zamieszkanych przez Rusinów dzieci powinny uczyć się w szkole historii swoich
miejscowości, każdy powiniem wiedzieć, jak tutaj żyło się przed kilkudziesięciu
laty. Musisz przyznać, że wymienione przez ciebie publikacje są trudno dostępne
i interesują się nimi głównie hobbyści. Oczywiście mam "Gminę Lutowiska"
(Cisnej niestety nie posiadam). Mam także grubą pozycję - bodajże "Łemkowie"
i "losy cerkwi w Polsce po 1945 r.". To są pozycje znane historykom lub
krajoznawcom. Szerszy ogół społeczeństwa polskiego, nawet na Podkarpaciu, nic o
tym nie wie.
Co ciekawe, wyczytałem gdzieś, że ludność ruska na Pogórzu, dzieliła się na
dwie grupy - wzmiankowanych już Zamieszańców oraz Dolinian.
Czy wiesz coś o tej drugiej grupie? Gdzie zamieszkiwali? Jakie były ich losy?
Czy byli bliżsi Łemkom i Bojkom, czy raczej niżowym Ukraińcom?
Przesyłam pozdrowienia.

[Gość: Piotr]

Gość portalu: january napisał(a):

> Piotrze,
>
> chodziło mi nie tylko o publikacje książkowe czy artykuły, ale upamiętnienie
> dawnych mieszkańców bezpośrednio w terenie, a także, co moim zdaniem jeszcze
> ważniejsze, w umysłach obecnych mieszkańców. Np. w okolicach dawniej
> zamieszkanych przez Rusinów dzieci powinny uczyć się w szkole historii swoich
> miejscowości, każdy powiniem wiedzieć, jak tutaj żyło się przed
kilkudziesięciu
>
> laty. Musisz przyznać, że wymienione przez ciebie publikacje są trudno
dostępne
>
> i interesują się nimi głównie hobbyści. Oczywiście mam "Gminę Lutowiska"
> (Cisnej niestety nie posiadam). Mam także grubą pozycję - bodajże "Łemkowie"
> i "losy cerkwi w Polsce po 1945 r.". To są pozycje znane historykom lub
> krajoznawcom. Szerszy ogół społeczeństwa polskiego, nawet na Podkarpaciu, nic
o
>
> tym nie wie.
> Co ciekawe, wyczytałem gdzieś, że ludność ruska na Pogórzu, dzieliła się na
> dwie grupy - wzmiankowanych już Zamieszańców oraz Dolinian.
> Czy wiesz coś o tej drugiej grupie? Gdzie zamieszkiwali? Jakie były ich losy?
> Czy byli bliżsi Łemkom i Bojkom, czy raczej niżowym Ukraińcom?
> Przesyłam pozdrowienia.

GENERALNIE SIĘ ZGADZAM - chociaż... Oglądałem lemkowskie zespoły w ustrz. dln
na country - music, w skansenie sanockim na piknikach muz.,są rózne
watry,kermesze łemkowskie, są ładnie oznakowane tablicami szlaki cerkiewne w
podkarpackim i małopolskim, jest magazyn ukrainski "Zustriczy" w TV /czy jest
jeszcze to nie wiem,była /jest?/akcja cmentarna Krycińskiego w Beskidzie i
Bieszczadach, widzę że jarosławianie z dumą piszą o swojej cerwki jako zabytku
i "miejscu pielgrzymek grekokatolików", w Beskidzie działa grupa skrzyknieta
przez Księdza Prawosławnego - ostatnio wraz z Panem Walterem Maksymowiczem
odnowili cmentarz przycerkiewny w Chyrowej. W Dziejach Rzeszowa po latach
przemilczeń bardzo ładnie upamietniono unitów rzeszowskich.Nawet na
zapomnienej /bliskiej mi/ Wołtuszowej uporzadkowano cerkwisko, przybito tablicę
pamiątkową nawet z nawiskami ruskich mieszkańców i mapą - rozmieszczeniem
domów /nieistniejących/. Wiesz Kolego - przy moim wrodzonym pesymiżmie - nie
jest tak żle. Chodzi bardziej o edukację- to prawda. Internet też daje dużo,
więc chyba jest sens tych pogaduszek.
Do kwestii drugiej - najkrocej -ŁEMKOWIE- od Beskidu /z wyspą Szlachtowej/po
Bieszczady /pd-zach- po wyski dział/- PAMIĘTAJ TAKŻE O SŁOWACKIM
SZARYSZU,Bojkowie- Bieszczady/nasze i obesnie Ukrainskie/ i ich pogórze/chociaż
chaty w ich stylu znajdowano na czystej Łemkowszczyżnie - ale to inny
temat/,Pogórzanie - to Polacy,na cudnej wyspie czarnorzeckej - Zamieszańcy /w
tym z wysepką ruską Wróblików szlach. i koroliwskieho , jabłonicy itd / chociaż
czytałem też że wróbliki to była wysepka Dolinian zamieszkującą częśc Dołow
jasielsko- sanockich- grupy stanowiącej "mix" polsko- ruski. Pogórze dynowskie
i przemyskie to Rusini. Cztałem,że "pn-wsch część Pogórza Przemyskiego
zamieszkiwali Rusini, zaś pd-zach. Dolinianie,z wiekszą jednak dominacją
elementu ruskiego, niż w okolicach Sanoka. Proszę o ewentualne sprostowania.
Co do ich losów - kupiłem kiedyś , od Diaka cerkiewnego w Sanoku Pana Marczaka -
Jego kosztem wydane wspomnienia "Ukrainiec w Polsce - było takie życie,byli
tacy ludzie" - wydobył je z cerkiewnej skrzyni po tym jak wprowadził naszą
grupę do specjalnie dla nas otworzonej cerkwi.Opisuje rzeczy straszne i fajne,
bardzo obiektywnie. Ciekawe czy jeszcze Pan Marczak żyje?
A TERAZ WĄTEK NAJCIEKAWSZY - ZNALAZŁEM FANTASTYCZNĄ PAMIATKĘ PO RZESZOWSKICH
RUSINACH - byłes pewno Drogi Kolego u Bernardynów w Kaplicy MB Rzeszowskiej -
uwielbiam to miejsce z uwagi /no nie tylko/na starodawne opisy uzdrowień na
ścianach. A wiesz, że w xvii i xviii wieku PRZYCHODZILI TAM RUSINI DZIEKOWAĆ ZA
OTRZYMANE ŁASKI - trzeba tylko uważnie poczytać na ścianach.
to tyle - na rower siadam i spadam

[Gość: Tadeusz S.]

Polecam książkę w opracowaniu T.Słabego: "Tuczempy " i "W służbie Ojczyzny w służbie Boga" na:www.słaby.pl. ( posane przez ł). Jest tam mowa o Rusinach i cerkwi w Tuczempach. Książka do pobrania w pdf. Pozdrawiam TS

Przeprosin nie będzie?

[Gość: Elekon]

www.gcnowiny.pl/apps/pbcs.dll/artikkel?SearchID=7313922233765&Avis=NW&Dato=20030612&Kategori=SWIAT&Lopenr=306110031&Ref
=AR



www.gcnowiny.pl/apps/pbcs.dll/artikkel?SearchID=7313922324625&Avis=NW&Dato=20030625&Kategori=SWIAT&Lopenr=306240042&Ref
=AR



Drugi link to złagodzona wersja artykułów w Nowinach papierowych.
Tamże drugi ze wskazanych artykułów ma tytuł: "Przeprosin nie będzie" i
podtytuł "Prezydent Ukrainy w rocznicę rzezi wystąpi tylko z oswiadczeniem" , a
po wyrazach "11 lipca wystąpi z odpowiednim oświadczeniem" jest następujący
tekst:
"Uroczystości odbędą się w miejscowości Poryck, gdzie 11 lipca 1943 roku
zamordowano ok. 200 Polaków. Poryck wybrano jako symbol. Kolejnych 15 miejsc
mordów zostanie upamiętnionych w ciągu najbliższych 2 lat. W Porycku
ekshumowano szczątki ofiar i przeniesiono je na cmientarz katolicki.
Na krzyżach dwóch mogił pojawi się napis:" "Z dymem pożarów, z kurzem krwi, do
Ciebie panie, woła ten głos" - Kornel Ujejski. Pamieci ok. 200 Polaków z
Porycka i majątku Stary Poryck, spoczywajacym na tym cmentarzu, zamordowanych
11 i 12 lipca 1943 roku. Niech spoczywają w spokoju. Rodziny i Rząd
Rzeczypospolitej Polskiej. 2003".
Treść napisu zaakceptowały władze ukraińskie.
Uroczystości będą miały charakter żałobny. Nie należy oczekiwać przeprosin ze
strony ukraińskiej."

W artykule papierowym nie ma natomiast fragmentu z wydania
internetowego: "Innym ważnym tematem rozmów w cztery oczy prezydentów była
sytuacja w Iraku. Ukraina przygotowuje się do wysłania 1800 żołnierzy, którzy
będą rozmieszczeni w polskim sektorze odpowiedzialności.
Było to jedno z ostatnich spotkań polsko-ukraińskich tej rangi przed
wstąpieniem Polski do Unii Europejskiej.
Występując nieco wcześniej przed grupą polskich i ukraińskich biznesmenów,
Kwaśniewski z optymizmem mówił o dobrze rozwijającej się współpracy
gospodarczej.
W ub. r. obroty handlowe między Polską a Ukrainą wyniosły 1,6 mld USD, co jest
lepszym wynikiem niż uznawany do tej pory za rekordowy osiągnięty w 1997 r. Na
Ukrainie jest 1800 podmiotów z polskim kapitałem, a ogólna wartość polskich
inwestycji przekroczyła 100 mln dolarów, co stanowi zaledwie 1,8 proc.
wszystkich inwestycji zagranicznych na Ukrainie.
Polscy biznesmeni wskazywali na przeszkody, z którymi spotykają się na rynku
ukraińskim. Wymienili brak decyzji o zwrocie podatku VAT eksporterom, brak
uzgodnionej certyfikacji i standaryzacji towarów, brak gwarancji dla
inwestorów, zmienność przepisów i - generalnie - niedostępność informacji na
temat rynku ukraińskiego."

Na stornie pierwszej Nowin jest jeszcze zdanie w zapowiedzi powyższego artykułu:
"Prezydent Leonid Kuczma zapowiedział w Odessie, że w Porycku wygłosi
odpowiednie oświadczenie; nie należy oczekiwać słowa "przepraszam" ".

Do twojego January tematu i ... trochę do Elkonia

[Gość: Piotr]

Oj porobiło, się kolego porobiło.Z tym upomietnianiem i trybunałami /pisałem
też o Tarnawce i Białej/byłbym ostrożny. Lepsze byłoby raczej obiektywne
opisanie naszych okolic w np przewodnikach - tylko na Miły Bóg nie przez Pana
Kłosa- autora m.in nprzewodnika Woj. rzeszowskie z 1973 roku /wyd.II poprawione
i uzupełnione!!!/-pełnego kłamstw i niedomówień. Teraz znowu uszczęsliwia nas
ektra komercyjnym i Nędnym treściowo "Rzeszowem" - chociaż zdjęcia
Ambroziewicza - super. Do Elkonia - dziękuję za czysto retoryczny
zwrot "Panowie Ukraińcy"- bardzo mi pochlebny. Niestety jestem Polakiem - bo
inaczej musiałbym przepraszac mojego Ojca za zbrodnie ukraińskie a moją Mamę za
zbrodnie polskie. Chociaż - patrzy na mnie ze ściany odziedziczona piękna
Ikona - Umilienie.A propos - odwetu na Niemcach-jego ostatni akt dokonal się na
moich oczach : parę lat temu budowano na rogu Podkarpackiej i Powst. W-wy
pawilon - jest tam sklep sportowy. za ogrodzeniem budowy zobaczyłem stertę
kamieni - z resztkami napisów gotykiem. Byly to szczątki nagrobków niemieckich
sądząc po zwrotach napisów. teraz są już w fundamentach-pięknego sklepu. Co do
Ciebie Drogi Kolego Elkoniu proponuje abyś przed następnym wejściem sciągnąl z
głowy klapki /wiesz- na starych zdjęciach noszą je konie dorożkarskie/- bardzo
utrudniają Ci obiektywne i szersze spojrzenie na poruszane problemy.Acha
znalazłem kiedyś cytowaną przez ciebie broszurkę o rzeszowskich parafiach-
wyjątkowo marnie napisana. Śmieszy tylko dedykacją wobec pewnego Biskupa i
pewnego Senatora.
Pozdrawiam

[Gość: Elekon]

Niech pozostali czytelnicy tego wątku rozsądzą i wyjaśnią (może przeglądając
wcześniejsze moje wpisy) dlaczego w tym Klubie Wzajemnej Adoracji Krzywd
Dokonanych Przez Polaków Na Ukraińcach naraz tekst Zielińskiego w "Echu
Rzeszowa" i mój tekst na forum został przyjęty jako słaby, tendencyjny, z
klapkami na oczach itd. Nie wiem kto przechodzi tu i jaką ewolucję, ale jak
można najpierw przyznając rację pisać że tak było a potem coś o klapkach na
oczach? I o nagrobkach niemieckich... Co jest o tyle ciekawe, ze w promieniu
kilkudziesięcu kilometrów od Rzeszowa nie ma ani jednego nimieckiego cmentarza.
Co u diabła ja mam wspólnego z jakimś sklepem na Podkarpackiej?!

Nie rozumiem ataków na mnie i mogę się tylko domyślać, oczywiście dopuszczając
ze mogę się mylić, że ich prawdziwą przyczyną są proukraińskie sympatie i
antypatie antypolskie wśród lwiej częsci szanownych Dyskutantów (o ile tak
można nazwać ludzi, którzy zachwycają się nad tekstami schlebiającymi ich
zdaniu i uważają za głupie, denne i mało wartościowe te teksty, które magą
czelność temu ich stanowisku wytykać błędy czy zafałszowania).
Panowie, nie wiem kim się czujecie, choć jednoznacza tożsamość narodowa to
chyba też nie prosta sprawa co widać chociażby po historii bohaterów tego wątku
(przy okazji winszuję znajomości lokalizacji wiejskich kół Związku Ukaraińców w
Polsce i wielu innych ukraińskich szczegółów) ale proszę nie wyładowywać na
mnie agresji za to, że napisałem prawdę co robili Ukraińcy z Polakami od 1943
roku i że ktoś w dodatku tę prawde potwierdził.
Prosze też czasem nie uważać, że historie o mordowaniu przez ukraińskich
szowinistów są wymysłem propagancy PRL-u. To chętnie podejmowana scieżka wśród
tych, którym niewygodnie przyznać się do tego co robili być może bliżsi albo
dalsi krewni. I to znowu nie klapki na moich oczach, tylko tragiczna prawda.
oczywiście mógłbym też napisać, ze piszecie bzdury i macie klapki, ale po co
mam się zniżać do takiego poziomu dyskusji.

Na koniec winien jestem jeszcze wyjaśnienie i przeprosiny za milczenie choć
zapowiadałem jeszcze pare postów o byłej unickiej cerkwi na Zalesiu. Cerkwi, w
której chociażby ostatnia przebudowa wnętrz (dodanie galerii bocznych) z
przełomu XX i XXI wieku nosi dla mnie cechy barbarzyńskiego obejścia się z
zabytkiem co dziwi tym bardziej, że osoby na stanowiskach konserwatorskich w
Rzeszowie dygocą nad dosłownie każdą drewnianą chałupą w Rzeszowie). Niech pora
o której piszę ten list będzie wyjasnieniem milczenia. Po prostu nie mam kiedy.
Nie chcę obiecywać kiedy coś moge napisać, z myślą głównie o Gościu ze Śląska.

Raz jeszcze na koniec powtarzam, że nie ewoluuję ze swoim stanowiskiem, tylko
po prostu jestem za pisaniem prawdy i nie mogę przyjąć prób czynionych w tym
wątku przedstawiania Polaków jako morderców, agresorów i fanatyków nasyconych
stereotypami, przy jednoczesnych protestach i epitetach, gdy pisze się o
zbrodniach ukraińskich. Porozumienie pomiędzy Polakami i Ukraińcami musi się
opierać na prawdzie, a nie na fałszu.
Pozdrawiam.

Do Elekona

[Gość: Piotr]

Ech Panie Elekon - pan to jesteś szczęciarz- Prawdziwy Polak, Jedyny
Sprawiedliwy, widzący wszystko w czarnobialych kolorach /przyjaciel- wróg,My
ofiary, oni -kaci/I do tego dorwałeś się dyskusji z nurtującym Cie od dawna
problemem- jak dokopać Ukraińcom za ich zbrodnie. No i dorwałeś domniemanego
Ukrainca "do bicia".Ty wierz swoje - ukrainiec to rezun dalej taki sam, jako
ofiara do tego Polaków- no nie to sie nie mieści w głowie Polaka- Syna Narodu
Wybranego,Kraju - Męczennika - nigdy Kata.Może i coś słyszałeś o ofiarach
Jaworzna,Łambinowic, często niewiinych Ukraincach na rzeszowskim zamku- a
będzie i o tym w tej dyskusji/ co włos Ci się jeży ze zgrozy- totalne
obrazoburstwo/.Wyobrażam sobie Ciebie po zdjeciu maski anonimowości -
krawacik,garniturek,totalna poprawnośc w zachowaniu, żaden żgrzyt politycznie
niepoprawny. I taka scena - niedzielny kosćiólek, scena podawania ręki w znaku
pokoju - oj uważaj obok może stać potomek rezuna, hitlerowca, albo jakiś ŻYD -
ten najgorszy od protokołow mędrców syjonu. Uważaj chłopie - życie jest pełne
niespodzianek i spisków. Nie ruszaj się z domu bo dookoła cos czycha-wredni
wrogowe Twojej ukochanej Polski. Ja ja uwielbiam, z jej historią, z jej
kolorytem narodowościowym /niestety byłym/- ale chyba całkiem inaczej niż
ty. " ... od plemiennej nienawiści chroń Nas Panie"
Bywaj chłopie

[Gość: Elekon]

Gość portalu: Piotr napisał(a):

> Ech Panie Elekon - pan to jesteś szczęciarz- Prawdziwy Polak, Jedyny
> Sprawiedliwy, widzący wszystko w czarnobialych kolorach /przyjaciel- wróg,My
> ofiary, oni -kaci/I do tego dorwałeś się dyskusji z nurtującym Cie od dawna
> problemem- jak dokopać Ukraińcom za ich zbrodnie. No i dorwałeś domniemanego
> Ukrainca "do bicia".Ty wierz swoje - ukrainiec to rezun dalej taki sam, jako
> ofiara do tego Polaków- no nie to sie nie mieści w głowie Polaka- Syna Narodu
> Wybranego,Kraju - Męczennika - nigdy Kata.Może i coś słyszałeś o ofiarach
> Jaworzna,Łambinowic, często niewiinych Ukraincach na rzeszowskim zamku- a
> będzie i o tym w tej dyskusji/ co włos Ci się jeży ze zgrozy- totalne
> obrazoburstwo/.Wyobrażam sobie Ciebie po zdjeciu maski anonimowości -
> krawacik,garniturek,totalna poprawnośc w zachowaniu, żaden żgrzyt politycznie
> niepoprawny. I taka scena - niedzielny kosćiólek, scena podawania ręki w
> znaku pokoju - oj uważaj obok może stać potomek rezuna, hitlerowca, albo
> jakiś ŻYD - ten najgorszy od protokołow mędrców syjonu. Uważaj chłopie -
> życie jest pełne niespodzianek i spisków.
> Nie ruszaj się z domu bo dookoła cos czycha-wredni
> wrogowe Twojej ukochanej Polski. Ja ja uwielbiam, z jej historią, z jej
> kolorytem narodowościowym /niestety byłym/- ale chyba całkiem inaczej niż
> ty. " ... od plemiennej nienawiści chroń Nas Panie"
> Bywaj chłopie

Piotrze, radzę trzymać nerwy na wodzy, bo wychodzi z tego wszystkiego totalna
nadinterpretacja co do mojej osoby. Merytorycznie, kulturalnie Ty sam sobie
wystawiasz świadectwo, nie mnie.
Tylko patrzeć jak napiszesz iloma łyżeczkami słodzę herbatę i na kogo głosuję w
wyborach. Ciekaw jestem bardzo skąd Ty to wszystko wiesz. A jak na ironię chyba
usiłujesz mi coś napisać o stereotypach... Sam w nich tkwisz po uszy. Twój
ostatni list dobitnie o tym świadczy.

Nienawiść jest mi obca. Natomiast nie jest mi obce zamiłowanie do prawdy.
Zapewne nie byłbym o nienawiść oskarżany gdybym pisał wyłącznie o cierpieniach
Ukraińców z rąk Polaków: że ktoś musiał się spakować i opuścić rodzinne strony,
albo że jakieś towarzystwo obrażało wyzwiskami jakąś babcię - Ukrainkę. Nie
jest to przyjemne i zapewniam, że jestem w stanie współczuć i współczuję takim
ludziom (chociaż Ty pewnie lepiej ode mnie wiesz co we mnie siedzi i zaraz to
napiszesz), ale zachowajmy wszystkie miary: czym innym są takie sytuacje a czym
innym podżynanie gardła, przybijanie do drzewa albo ćwiartowanie doń
przywiązanego (tak zabito jednego z księży katolickich w Bieszczadach, już po
wojnie, ciekawe czy też był on "agresorem" jak pisze january o WSZYSTKICH
Polakach na Podbeskidziu i komu włąściwie posługiwał skoro jego zdaniem
mieszkali tam sami Ukraińcy - Polacy przecież przyszli jako agresorzy).

No i pozostaje statystyka ofiar po obu stronach, która też jest nieubłagana.
Radzę na przyszłość nie podążać za tłumem, tylko mieć własne zdanie. Skoro
napisałeś ze przeholowałeś i że tak było jak piszę, trzeba było już, zachęcony
januarowym listem, (którego autor jak przyznaje nie zna historii mordów na
Wołyniu i walk po wojnie ale mimo to wie że tekst Zielińskiego jest
tendencyjny, kiepski itd) nie zmieniać tego zdania.
Bywaj.

[Gość: january]

Przyznasz chyba, że w Bieszczadach (to nie to samo co Podbeskidzie -
Podbeskidzie to okolice Bielska-Białej) przed wojną Polacy i Żydzi byli w
totalnej mniejszości. W chwili obecnej mieszkańcy Bieszczadów (chodzi mi o
ścisłe Bieszczady zaczynające w okolicach jeziora Solińskiego) to w 100 %
ludność napływowa. W tym sensie Polacy wkraczający na ten teren byli agresorami
tak samo jak Serbowie wysiedlający Albańczyków z Kosowa, lub Niemcy
wysiedlający Polaków z Bydgoszczy.
Jeszcze chwila, a zaczniesz bronić gen. Świerczewskiego, który "kulom się nie
kłaniał". Może zgłosisz do władz miasta Rzeszowa, aby przywrócić nazwę
Świerczewskiego ulicy Zamkowej.
Dlaczegóż to niby pozbawiono Rzeszów tak wspaniałego patrona?

[Gość: Elekon]

Gość portalu: january napisał(a):

> Przyznasz chyba, że w Bieszczadach (to nie to samo co Podbeskidzie -
> Podbeskidzie to okolice Bielska-Białej) przed wojną Polacy i Żydzi byli w
> totalnej mniejszości. W chwili obecnej mieszkańcy Bieszczadów (chodzi mi o
> ścisłe Bieszczady zaczynające w okolicach jeziora Solińskiego) to w 100 %
> ludność napływowa. W tym sensie Polacy wkraczający na ten teren byli
> agresorami tak samo jak Serbowie wysiedlający Albańczyków z Kosowa, lub
> Niemcy wysiedlający Polaków z Bydgoszczy.
> Jeszcze chwila, a zaczniesz bronić gen. Świerczewskiego, który "kulom się nie
> kłaniał". Może zgłosisz do władz miasta Rzeszowa, aby przywrócić nazwę
> Świerczewskiego ulicy Zamkowej.
> Dlaczegóż to niby pozbawiono Rzeszów tak wspaniałego patrona?

Przed snem zajrzałem tu jeszcze. Przede wszystkim dzięki za spokojniejszy ton.
Przyznam, że Polacy i Żydzi byli mniejszością na Podbeskidziu i w Bieszczadach
przed wojną. Nie ma w tym nic niesamowitego. I nic z tego nie wynika.
Podbeskidzie to nie tylko okolice Bielska Białej, ale też Sądecczyzna,
poczynając od Biecza i Gorlic.
Teza że ludność napływowa zaludniająca puste Bieszczady to "agresorzy" jest
równie dziwaczna co nieprawdziwa. Wynika z niej wprost, że agresorem wobec
miejscowej ukraińskiej CZĘŚCI ludności był każdy Polak i w ogóle było polskie
państwo, bo do niego te tereny należały. Przypomina to jako żywo ukraińskie
interpretacje tłumaczące podłoże ukraińskich mordów na Wołyniu i Kresach. Mam
nadzieję, że nie jestem agresorem wobec Ukraińców pływajac latem np. po Zalewie
Solińskim. Wybacz uszczypliwość, ale Ty też ją zastosowałeś wobec mnie pod
koniec swojego listu. Zaznaczam, ze nie podjemuję tu kwestii słuszności
wysiedleń i zbirowej odpowiedzialności, tylko odnoszę się do konkretncyh
sformułowań.
Pozdrawiam i dobranoc.

[Gość: gość]

Wiesz co Elekon, a może byś podał w którym miejscu ja, Piotr albo January
zaprzeczali ukraińskim mordom na Polakach na Wołyniu albo przemilczali te
fakty. Nic takiego nie znajdziesz. Wprost przeciwnie w moim ostatnim liście
zacytowałem wypowiedź pana Motyki z IPN z która sie zresztą zgadzam, która
wyraźnie pokazuje jak wyglądały stosunki polsko-ukraińskie w czasie wojny, kto
zaczął mordować i ilu zginęło Polaków i Ukraińców. Jak na razie jedynym
konkretnym zarzutem pod moim adresem było to, że podałem, iż w Kalnikowie jest
największe wiejskie koło ZUwP. Rozumiem, że dla ciebie podanie takiej
informacji to jeśli nie zbrodnia to przynajmniej niegodziwość. To, że Ukraińcy
na Wołyniu zamordowali 60 tysięcy Polaków nie oznacza, że będziemy udawać, że
w okolicach Rzeszowa nie było mordów choć oczywiście w znacznie mniejszej
skali na ludności ukraińskiej. Gdyby nasi biskupi w 65 roku mysleli tak jak ty
to nigdy nie zdecydowaliby sie na słynne "Przebaczamy i prosimy o wybaczenie"
skierowane do Niemców. a przecież mówili to ludzie ciężko doświadczeni przez
Niemców, niejednokrotnie po obozach koncentracyjnych. Zdawali oni sobie jednak
sprawę, że Niemcy tez cierpieli i też doznawali po wojnie wiele zła ze strony
Polaków co zmienia faktu, że zło uczynione przez Niemców wobec Polaków było
nieporównywalnie wielkie. No ale to byli ludzie wielkiego formatu kardynał
Karol Wojtyła, prymas Stefan Wyszyński, arcybiskup Bolesław Kominek i inni.
Gdyby ich nie było polsko-niemieckie pojednanie byłoby znacznie trudniejsze.
No ale ty pewnie nazwałbyś ich Niemcami skoro prosili o wybaczenie Niemców,
którzy uczynili nam przecież tyle złego a nawet chcieli wręcz unicestwić naród
polski. Przecież "prawdziwy Polak" nie mógłby o to prosić. Ja uważam, że o
mordach na bezbronnej ludności ukraińskiej warto mówić nawet jeżeli Polaków
zginęło 10 razy tyle. Na koniec jeszcze raz bardzo bym prosił o zacytowanie
jakichś moich wypowiedzi, które były nieprawdziwe albo coś przemilczały.
Myslę, że powinniśmy sie opierać na faktach.
Pozdrawiam.

Biała ciąg dlaszy

[Gość: Piotr]

Cytat " za mojej pamięci Rusini w Zalesiu i Białej znaczyli ściany domów
wapnem,robiąc czarnym pędzlem znaki w wapnie.Mieszkańcy Zalesia i Białej
uchodzili za ludzi bogatych.Uprawiali duzo jarzyn i warzyw.Ziemia była
urodzajna i starannie uprawiana. Uprawiali cebulę,marchew,pietruszkę,rozmaite
fasole i kapusty,krupy jęczmienne i jagły i wypiekali obażanki.Każdego piątku
wywozili te produkty do Rzeszowa" Pochodzi ten cytat ze wspomnień Jana
GÓRECKIEGO "wSPOMNIENIA" rękopis z 1968 roku z prywatnego archiwum F.Kotuli -
powtarzam za ks. Malakiem . A teraz "wstrętny ukrainiec" Siwicki : "Biała pow,
Rzeszów - w 1945roku już po odejściu wojsk
sowieckich,miejscowa "socjalistyczna"władza,składająca się z
szumowin,podburzona przez Polaków ze wschodu,wymordowała wszystkich mężczyzn
Ukraińców,których zdołała złapać w ciągu jednej nocy. Ciała zabitych były
powiązane drutem kolczastym,pobite,miały połamane kości,powydłubywane oczy.To
miał być odwet za rzekome zabójstwa Polaków we wschodniej Galicji"
Komentarz - mówiąc o "przeholowaniu" miałem na myśli przypominanie
zdarzeń /potwornych i przerażających/ okolic Rzeszowa. Ale dla pełności
omawianej historii jest to konieczne.Ktoś powie,że powyższy opis jest
tendencyjny i antypolski - tak jest, nie ukrywałem,że autor /Siwicki prezentuje
ukraiński punkt widzenia i jest,moim zdaniem, nacjonalistą.Szczególnie ostatnie
jego zdanie budzi mój osobisty sprzeciw. Ale niech ktoś przedstawi inną, w
sposób wiarygodny inną wersję tamtych wydarzeń w Gwożdziance, Tarnawce i
Białej. Bo ja mam - będę cytował katolickiego ksiedza z okolic Strzyżowa.
Z Elekonem zakończyłem swoją polemikę i na jego wypowiedzi reagować nie będę -
ten mój prywatny bojkocik chyba Go nie zmartwi.
Pozdrawiam Dyskutantów.
Ps Gosciu może masz coś o nieistniejącej wsi Choceń w Bieszczadach - jakiś
Optymista zaczął wątek na Forum wokół tej łemkowskiej wioski i jej planowanej
rekonstrukcji przez jakichś "nawiedzonych amerykańców"

[Gość: Elekon]

Gość portalu: Piotr napisał(a):

> Cytat " za mojej pamięci Rusini w Zalesiu i Białej znaczyli ściany domów
> wapnem,robiąc czarnym pędzlem znaki w wapnie.Mieszkańcy Zalesia i Białej
> uchodzili za ludzi bogatych.Uprawiali duzo jarzyn i warzyw.Ziemia była
> urodzajna i starannie uprawiana. Uprawiali cebulę,marchew,pietruszkę,rozmaite
> fasole i kapusty,krupy jęczmienne i jagły i wypiekali obażanki.Każdego piątku
> wywozili te produkty do Rzeszowa" Pochodzi ten cytat ze wspomnień Jana
> GÓRECKIEGO "wSPOMNIENIA" rękopis z 1968 roku z prywatnego archiwum F.Kotuli -
> powtarzam za ks. Malakiem . A teraz "wstrętny ukrainiec" Siwicki : "Biała
pow,
> Rzeszów - w 1945roku już po odejściu wojsk
> sowieckich,miejscowa "socjalistyczna"władza,składająca się z
> szumowin,podburzona przez Polaków ze wschodu,wymordowała wszystkich mężczyzn
> Ukraińców,których zdołała złapać w ciągu jednej nocy. Ciała zabitych były
> powiązane drutem kolczastym,pobite,miały połamane kości,powydłubywane oczy.To
> miał być odwet za rzekome zabójstwa Polaków we wschodniej Galicji"
> Komentarz - mówiąc o "przeholowaniu" miałem na myśli przypominanie
> zdarzeń /potwornych i przerażających/ okolic Rzeszowa. Ale dla pełności
> omawianej historii jest to konieczne.Ktoś powie,że powyższy opis jest
> tendencyjny i antypolski - tak jest, nie ukrywałem,że autor /Siwicki
prezentuje
>
> ukraiński punkt widzenia i jest,moim zdaniem, nacjonalistą.Szczególnie
ostatnie
>
> jego zdanie budzi mój osobisty sprzeciw. Ale niech ktoś przedstawi inną, w
> sposób wiarygodny inną wersję tamtych wydarzeń w Gwożdziance, Tarnawce i
> Białej. Bo ja mam - będę cytował katolickiego ksiedza z okolic Strzyżowa.
> Z Elekonem zakończyłem swoją polemikę i na jego wypowiedzi reagować nie
będę -
>
> ten mój prywatny bojkocik chyba Go nie zmartwi.
> Pozdrawiam Dyskutantów.
> Ps Gosciu może masz coś o nieistniejącej wsi Choceń w Bieszczadach - jakiś
> Optymista zaczął wątek na Forum wokół tej łemkowskiej wioski i jej planowanej
> rekonstrukcji przez jakichś "nawiedzonych amerykańców"

Jesli twoje reakcje mają być takie jak ostatnio to mnie nie zmartwiłeś.
Na przytaczane przez ciebie fragmenty mógłbym odpowiedziec dokładnie tak samo
jak wy z januarym mnie, że to bzdury ukraińskiego fanatyka, rodem z czasów
faworyzowanego przez Hitlera UPA, przepisywane dziś przez kogoś z klapkami na
oczach. Tylko do czego taka dyskusja prowadzi?
Szkoda, że mamy takich przedstawicieli mieszanych polsko-ukraińskich rodzin.
Może tak jest dlatego iż ponoc ukraińska tradycja każe wychowywać chłopców i
mężczyzn w nich w duchu ukraińskim?
Czy odezwie się tu może jakaś kobieta z mieszanej polsko-ukraińskiej rodziny?

Przy okazji wychodzi na to, że nasz śląski Gość ma kapitalną retrospekcję
stosunków społecznych wśród potomków rzeszowskich grekokatolików, czyli żywiołu
p(r)oukraińskiego i miejscowych Polaków. Szkoda, że tak ona wygląda.
Bez odbioru. Elekon.

[Gość: Elekon]

Zacznę od końca. Do Ciebie Gościu właściwie nie mam zarzutów o wypowiedzi w tej
dyskusji. Odstajesz w niej wyraźnie na plus. Nie chcę jej rozmieniać na miałkie
przegadywanie. O wiejskich kołach ZUwP pisałem nie w formie zarzutu tylko by
pokazać, że wiele postów w niej jest motywowane albo pochodzeniowo albo
zawodowo, bo nie bujajmy się, skąd ma o czymś takim wiedzieć i skąd ma to
interesować przeciętnego Polaka.
Wszystkich przy okazji odsyłam do pierwszeo mojego wpisu na tym forum.
Moje ostrzejsze wystąpienia tutaj nie wzięły się znikąd, tylko z próby nie
tylko negacji, ale odwrócenia faktów w tej dyskusji, w czym - ubolewam -
przoduje tu january.
Co ciekawe, piszą niektórzy (cytując) o "polskich rycerzach", o polskiej
agresji na bezbronnych Ukraińcach, itp., tworząc obraz tyleż nieprawdziwy co
jednostronny, a odrażające dokonywane na Polakach zbrodnie obracając w żart
(vide wątek "Szukamy łemkowskiej wioski") lub w wymysł PRL-owskiej propagandy,
natomiast na podanie przeze mnie faktów o tym, że częsciej bywało na odwrót,
tj. że Polacy padali ofiarą okrutnych sotni UPA i OUN reagujecuie co najmniej
nerwowo lub kpiąco. Nie jest to w porządku wobec bezbronnych ofiar mordującego
kresowych Polaków ukraińskiego nacjonalizmu, o którym - zgodzisz się ze mną -
mozna chyba mówić, nie będąc bzdurnie posadzanym o bycie "prawdziwym Polakiem",
czytaj głupem i kretynem z klapkami na oczach.

Piszesz "że Niemcy tez cierpieli i też doznawali po wojnie wiele zła ze strony
Polaków co zmienia faktu, że zło uczynione przez Niemców wobec Polaków było
nieporównywalnie wielkie". Tak, to prawda, taka sama jak: "że Ukraińcy tez
cierpieli i też doznawali po wojnie wiele zła ze strony Polaków co zmienia
faktu, że zło uczynione przez Ukraińców wobec Polaków było nieporównywalnie
większe". O tym właśnie piszę i uznania tego domagam się od osób o sympatiach
lub o narodowości ukraińskiej.

Raz jeszcze powtórzę, że od przyznania się do tego trzeba zacząć proces
pojednania. Bycie człowiekiem wielkiego formatu albo jego brak nie odnosi się
tylko do biskupów polskich i do mnie, ale i do Was także. Może trzeba nam pomóc
sobie nawzajem ten format budować, pomimo krzywd, żalu i zbrodni o których
cięzko zapomnieć. Paradoksalnie ta część twojego listu odnosi się też jakoś do
Piotra, który mocno nieskładnie i nieprzemyślanie moim zdaniem pisał kogo i za
co miałby przepraszać w związku ze swoim pochodzeniem.

Przychodzi mi tu na myśl historia Jedwabnego. Wiem, że to cieżkie wyzwanie
stanąć w prawdzie wobec mitów o swoim narodzie i powiedziec "przepraszam" za
swoich ziomków. Gdy w dodatku przypadki mordów nie są tak odosobnione jak ten w
Jedwabnem, zapewne jest to jeszcze trudniejsze. Ale tak właśnie rodzi się
trudne słowo "przepraszam", które samo w sobie już jest zadośćuczynieniem,
wypowiedziane po to, by uznać fakty i móc sobie wybaczyć. To jest warunek
mówienia także o mordach, niegodziwościach i podłości jakie miały miejsce z
drugiej strony, czyli ze strony Polaków. Wchodzimy na grząski grunt poczucia
krzywdy i zemsty, uczuć niegodnych cywilizowanego człowieka, ale jakże często
obecnych, szczególnie gdy rozmiar okrucieństwa (albo poczucie krzywdy) jest czy
był tak duży.

Niech to będzie subiektywny mój osąd, ale mam wrażenie ze środowiska ukraińskie
i proukraińskie w Polsce nie są na to jeszcze gotowe. Zamiast tego wybieraja
drogę przemilczeń i spychania w sferę mitów rodem z PRL-u okrutną prawdę o
tragedii na Wołyniu i kresach przedwojennej Polski, licząc zapewne na
dezorientację nowych pokoleń, a jakby tego było mało, dokładając do tego obraz
Polaka, agresora i mordercy. To nie jest materiał na pojednanie ani dziś ani
jutro. To nie jest w porządku. O ludzkiej delikatności czy przyzwoitości,
próbie zrozumienia drugiej strony nawet nie ma co mówić.

Ale mam wrażenie, odeszliśmy od tematu. Jeśli wybierasz się do Rzeszowa, radzę
wczesniejszy kontakt z redakcją rzeszowskich "Nowin". W tej gazecie kilka lat
temu czytałem wstrząsajacy reportaż, opis tego co działo się w Bieszczadach w
czasie wojny i po wojnie (niestety nie pamiętam autora, ale chyba można by go
łatwo zidentyfikować). Autor dobrze opisał i przedwojenną bliskość obu
społeczności, i mieszane małżeństwa, i watahy ukraińskich rzezaków z okresu
okupacji hitlerowskiej, osoby i rodziny zamordowane przez nich w czasie wojny,
sposób mordowania, przykład księdza o którym pisałem wyżej, ale także i
dramatyczne zdarzenia, kiedy to np. siłą wcielonym do UPA mężczyznom z
miesznaych rodzin kazano mordować swoich krewnych i bliskich, a za odmowę
mordowano ich samych. Była tam też historia czasów powojennych, walk, napadów
na mieszkańców i wysiedleń, oraz powrotu i starych ludzi pamiętających tamte
czasy i identyfikujących wśród wracających członków rodzin dawnych morderców.
Padały nazwiska udzielających wywiadów, były ich zdjęcia. Wstrząsająca historia
o nędzy i słabości ludzkiego charakteru w warukach ekstremalnych, o uspieniu
upiorów w ludziach i o ich budzeniu w trudnym czasie, o sztuce wybaczenia i
zapomnienia.

Czy wzniesiemy się ponad dymiące zgliszcza i pamięc o bestialsko zamordowanych
bliskich? Czy wolno nam? Jakie warunki muszą być spełnione, by tak się mogło
stać?
Tak to jest jak widac na tym forum. Miało być o grekokatolikach w Rzeszowie,
skóńczyło się jak zawsze. Mieliśmy nie budzić złych wspomnień, upominaliśmy
innych że to robią, a sami zapowiadamy wypominki (Piotr).
W sumie przecież nie wiele trzeba, żeby próbować się zrozumieć. Wczuć w
sytuację przerażonych i mordowanych dzieci, kobiet, starców, stawianych w
podbramkowej sytuacji mężczyzn. Nie Polaków czy Ukraińców. To jest
czwartorzędne. Ludzi. Po prostu mających prawo do życia i szczęscia ludzi.

Pozdrawiam.

Januaremu

[Gość: Piotr]

Pozostało trochę twoich pytan na które przynajmniej ja - nie odpowiedziałem.
Pytałes o obawy potomków Rusinów,Ukraińców,Łemków przed przyznawaniem się do
swego pochodzenia- mam nadzeję,że wystąpienia Elkona trochę naświetliły Ci
problem. zawsze znajdzie sie ktoś taki, który będzie im wypominal niewłaściwe
pochodzenie, czyny ich rodaków. Zgodnie z okrutną zasadą odpowiedzialności
grupowej /stosowanej przez wszystkie strony konfliktów narodowościowych
począwszy od najdawniejszych czasów/ .
Pytałes o Dolinian - wertuję biblioteczkę - postaram się napisać chociaż kilka
zdań na ich temat - wkrótce. z tego co pamiętam znacznie róznili się od swych
górskich pobratymców . Ciekawie o Zamieszańcach pisał Ksiądz Sarna w swej
monografii o powiecie krosnieńskim - reprint wydania z końca xix w /widziałem
piękne wydanie w holu krosnienskiego muzeum/. Nia mam jej obecnie . Pamiętam,że
ten katolicki ksiądz wyrażal się o nich dosc niepochlebnie-jako znacznie
rózniących się od swych polskich sąsiadów.
Trochę można "wycisnąć" o nich z wydań Kolberga "Krośnieńskie - sanockie" - tak
samo zresztą jak i o Łemkach.
Pozdrawiam
Ps Po ostatniej "młócce słownej" trochę się oderwę od dyskusji .Dorwałem dość
ciekawe materiały z "Magór", "Bieszczada" i "Płaja" - arcyciekawe periodyki o
tematyce karpackiej

[Gość: Elekon]

Gość portalu: Piotr napisał(a):

> Pozostało trochę twoich pytan na które przynajmniej ja - nie odpowiedziałem.
> Pytałes o obawy potomków Rusinów,Ukraińców,Łemków przed przyznawaniem się do
> swego pochodzenia- mam nadzeję,że wystąpienia Elkona trochę naświetliły Ci
> problem. zawsze znajdzie sie ktoś taki, który będzie im wypominal niewłaściwe
> pochodzenie, czyny ich rodaków. Zgodnie z okrutną zasadą odpowiedzialności
> grupowej /stosowanej przez wszystkie strony konfliktów narodowościowych
> począwszy od najdawniejszych czasów/ .
> Pytałes o Dolinian - wertuję biblioteczkę - postaram się napisać chociaż
> kilka zdań na ich temat - wkrótce. z tego co pamiętam znacznie róznili się od
> swych górskich pobratymców . Ciekawie o Zamieszańcach pisał Ksiądz Sarna w
> swej monografii o powiecie krosnieńskim - reprint wydania z końca xix
> w /widziałem piękne wydanie w holu krosnienskiego muzeum/. Nia mam jej
> obecnie . Pamiętam,że ten katolicki ksiądz wyrażal się o nich dosc
> niepochlebnie-jako znacznie rózniących się od swych polskich sąsiadów.
> Trochę można "wycisnąć" o nich z wydań Kolberga "Krośnieńskie - sanockie" -
> tak samo zresztą jak i o Łemkach.
> Pozdrawiam
> Ps Po ostatniej "młócce słownej" trochę się oderwę od dyskusji .Dorwałem dość
> ciekawe materiały z "Magór", "Bieszczada" i "Płaja" - arcyciekawe periodyki o
> tematyce karpackiej

Niegrzecznie się wtrącajac musze stwierdzić, iż płonę z ciekawości gdzie
zarzuciłem Ci niewłaściwe pochodzenie. Nie licząc na sensowną odpowiedź życzę
dalszej przyjemnej zabawy w przypisywanie innym cech i słów, których nie
posiadają lub nie wypowiedzieli, a potem walki z nimi. To nawet może być
podniecające. Zachęcam jednakowoż do opamiętania i zakopania topora wojennego.
Emocje to fatalny doradca.
Miłej nocy

[Gość: january]

Wybacz Elekonie, ale ani "Echo Rzeszowa"(?), ani cytowany przez ciebie autor
nie jest dla mnie żadnym autorytetem. To, że ktoś gdzieś coś napisał, wcale nie
świadczy, że jest to prawda objawiona. W porządnych czasopisamach i gazetach
jest taki zwyczaj, że pod artykułem znajduje się stopka, w której w jednym, dwu
zdaniach przedstawia się autora. Niestety nazwisko pana Zielińskiego nic mi nie
mówi. Być może jest to profesor historii, a być może tylko domorosły
dziejopisarz. Dla mnie mimo wszystko jest ważne, kto jest autorem.
Nasza dyskusja, jak zapewne zauważyłeś, dotyczyła tematu "grekokatolicy w
Rzeszowie i okolicach". W momencie, gdy doszliśmy do wydarzeń powojennych, w
tym pacyfikacji niektórych osad ruskich, ty nagle zaczynasz licytację, że
przecież Polacy cierpieli bardziej.
Ja przecież (jeszcze raz to powtarzam) nie neguję, że Ukraińcy mordowali
Polaków. O tym wiedziałem od dawna. natomiast zainteresowało mnie to, że Polacy
zabijali Ukraińców - o tym nie słyszałem do tej pory. Jeżeli ktoś napisze, że
Polacy zabijali niekiedy Ukraińców, to wcale nie znaczy, że kwestionuje fakt
mordowania Polaków przez Ukraińców. Przyznam, że niepokoi mnie takie myślenie i
licytowanie się w poniesionych krzywdach.

[Gość: Elekon]

Gość portalu: january napisał(a):

> Wybacz Elekonie, ale ani "Echo Rzeszowa"(?), ani cytowany przez ciebie autor
> nie jest dla mnie żadnym autorytetem. To, że ktoś gdzieś coś napisał, wcale
nie
>
> świadczy, że jest to prawda objawiona. W porządnych czasopisamach i gazetach
> jest taki zwyczaj, że pod artykułem znajduje się stopka, w której w jednym,
dwu
>
> zdaniach przedstawia się autora. Niestety nazwisko pana Zielińskiego nic mi
nie
>
> mówi. Być może jest to profesor historii, a być może tylko domorosły
> dziejopisarz. Dla mnie mimo wszystko jest ważne, kto jest autorem.
> Nasza dyskusja, jak zapewne zauważyłeś, dotyczyła tematu "grekokatolicy w
> Rzeszowie i okolicach". W momencie, gdy doszliśmy do wydarzeń powojennych, w
> tym pacyfikacji niektórych osad ruskich, ty nagle zaczynasz licytację, że
> przecież Polacy cierpieli bardziej.
> Ja przecież (jeszcze raz to powtarzam) nie neguję, że Ukraińcy mordowali
> Polaków. O tym wiedziałem od dawna. natomiast zainteresowało mnie to, że
Polacy
>
> zabijali Ukraińców - o tym nie słyszałem do tej pory. Jeżeli ktoś napisze, że
> Polacy zabijali niekiedy Ukraińców, to wcale nie znaczy, że kwestionuje fakt
> mordowania Polaków przez Ukraińców. Przyznam, że niepokoi mnie takie myślenie
i
>
> licytowanie się w poniesionych krzywdach.

Chodziło mi tylko o to, żeby nie przedstawiać skomplikowanej wojennej i
powojennej historii obu narodów w sposób tendencyjnie jednostronny. Moze Cię
żle zrozumiałem, cóż tak to bywa czasem w internecie. W gruncie rzeczy widzę,
że aż tak bardzo się nie róznimy. Pozdrawiam.

Zamiast mego epilogu

[Gość: Piotr]

Z paru róznych względów postanowiłem zakończyć swój udział w tej dyskusji.Miło
było podyskutować na interesujące Was jak i mnie tematy, wyciągać fajne wątki z
mroków historii. Biorę odpowiedzialność za każdy fakt opisany w mych postach.
W gruncie rzeczy była to tylko gra, mniej lub bardziej intelektualna.Elkon -
przepraszam za słowa które odczytałeś za inwektywy, ja też nie chowam urazy za
epitety które przemycałeś w mniej lub bardziej zawoalowanej formie.
Pozostało parę rozgrzebanych wątków - trudno,kto szuka znajduje .
Bywaj Gościu,January i Elkoniu.
Na koniec pozdrawiam Was słowami ruskiego pozdrowienia : Sława Izusu Hristu

Ps odpowiedź brzmi : Na vik vikow

Życzę fajnych dyskutantów - pewno dalej będę krązył po forach pod tą czy inną
ksywką . "Domorosły dziejopis" Piotr

[Gość: Wolf]

Chcialem podziekowac za piekny przyklad, ze mozna na kazdy temat rozmawiac
rzeczowo i powaznie, bez obrazania sie wzajemnie itp...
Naprawde milo bylo poczytac wiekszosc postow z tego tematu.
Pozdrawiam
P.S.
Mozna rowniez odpowiedziec tylko "vik vikow"

[Gość: gość]

Gość portalu: Wolf napisał(a):

> Chcialem podziekowac za piekny przyklad, ze mozna na kazdy temat rozmawiac
> rzeczowo i powaznie, bez obrazania sie wzajemnie itp...
> Naprawde milo bylo poczytac wiekszosc postow z tego tematu.
> Pozdrawiam
> P.S.
> Mozna rowniez odpowiedziec tylko "vik vikow"
>
Dzięki za miłe słowa Wolf. Cieszy mnie, ze odezwał sie ktoś kto jednak czytał
nasze wypowiedzi. Piotrowi natomiast dziękuję za całokształt. Myslę, że
wniosłeś Piotrze zdecydowanie najwięcej do naszej dyskusji i gdyby nie ty
wątek ten w ogóle by się nie rozwinął. Tak więc jeszcze raz ci dziękuję i
zycze wszystkiego dobrego. Może jeszcze kiedyś ciekawie podyskutujemy.
Pozdrawiam.
Gość

[Gość: gość]

Człowiek, który najwięcej wniósł do naszej dyskusji czyli Piotr pożegnał się z
nami. ciężko będzie go zastąpić ale pomimo to postanowiłem dalej ciągnąć ten
wątek. Jeżeli będą osoby zainteresowane dyskusją to może ona jeszcze być
bardzo ciekawa. Jeżeli natomiast nie będzie odzewu z waszej strony to po
prostu wątek umrze śmiercia naturalną. Liczę na starych forumowiczów czyli
Januarego i Elekona a także na Subdiakona Piotra, który wiem, że ostatnio
występowałem na konferencji w Drohiczynie. A może do naszej dyskusji dołączy
się ktoś nowy np. Wolf. W każdym razie serdecznie zapraszam.
Teraz natomiast chciałem przejść do konkretnego tematu. January napisał kiedyś
z pewnym zdziwienie dlaczego grekokatolicy, którzy przeszli na obrządek
łaciński nie wracają teraz to swojego starego obrządku. Odpowiedziałem mu na
to dość obszernie. Natomiast dzisiaj chciałem jeszcze trochę dodać. Otóż
zaryzykuję twierdzenie, że gdyby nie było II wojny światowej i dramatycznych
wydarzeń powojennych to większość rzeszowskich grekokatolików a także tych z
Zalesia, Białej, Drabinianki i tak przeszła by na obrządek łaciński.
Porównując odsetek grekokatolików w tych miejscowościach od 1785 roku poprzez
kolejne spisy ludności aż do roku 1938 stwierdziłem systematyczny ich spadek
kosztem łacinników. Pamiętajmy, że latynizacja i polonizacja rozpoczęły sie na
tych terenach nie w 1918 czy w 1945 roku ale już w XIV wieku. Przy czym w XX
wieku procesy te uległy przyspieszeniu. Warto dodać, że przez przeważającą
część tego okresu polonizacja i latynizacja były zupełnie naturalne i
dobrowolne. Dopiero okres międzywojenny przyniósł pewne naciski w tym
kierunku, no a po wojnie była to już jedyna możliwość uniknięcia wysiedleń. Od
czasu objęcia tych ziem przez Polskę granica etniczna posko-ruska cały czas
przesuwała sie na wschód. Był to proces powolny ale systematyczny. Czytałem
ostatnio min. o przejściu na obrządek łaciński znacznej części ludności takich
miejscowości jak Sielnica, Dynów, Witryłów, Ostrów koło Jarosławia czy tez
całej ludności greckokatolickiej Pacławia. Nie wspominam tu o miastach jak
Przemyśl czy Jarosław gdzie takich wypadków było jeszcze więcej, np. w
Przemyślu w latach 1918-1939 przeszło na obrządek łaciński aż 1118 osób.
Myślę, że jednym z powodów tego stanu rzeczy był stały dopływ ludności
polskiej z Galicji Zachodniej, przez co tereny niegdyś czysto ruskie stawały
sie mieszane, w konsekwencji było coraz więcej małżeństw mieszanych a dzieci z
takich związków przeważnie juz chrzczono nie w Cerkwiach tylko w Kościołach.
Przy czym mówię cały czas o terenach po lewej stronie Sanu. Bardziej na wschód
wygladało to trochę inaczej. Tam z kolei niejednokrotnie Polacy sie
rutenizowali. Ciekawa sytuacja panowała w górach wśród Łemków i Bojków. Oni z
kolei czuli w stosunku do Polaków silna odrębność, małżeństwa mieszane były
bardzo nieliczne a granica etniczna ustalona jeszcze w XVI wieku nie
przesunęła sie nawet o kilometr. Myślę, że gdyby Łemków i Bojków nie
wysiedlono to akurat oni mieli by dużą szansę zachowania własnego języka i
kultury. Nie byłbym jednak tego pewny w 100% poniewaz na sąsiedniej Słowacji
gdzie nie było wysiedleń dzisiaj wieli Łemków mówi na co dzień po słowacku. W
każdym bądź razie granica etniczna polsko-ruska cały czas sie przesuwała na
wschód i to nie tylko na obszarze byłej Galicji ale także w województwie
lubelskim czy obecnym podlaskim. Największe jednorazowe przesunięcie tej
granice miało chyba miejsce w 1905 roku kiedy to prawie 200 tysięcy byłych
podlaskich i chełmskich Unitów przeszło do kościoła rzymskokatolickiego.
Ludzie ci jeszcze w latach 50-tych ubiegłego wieku mówili na co dzień po tzw.
chachłacku czyli w gwarze języka ukraińskiego natomiast ich świadomość
narodowa była już jednoznacznie polska. Tak więc myslę January, że gdyby nie
było wojny, UPA, akcji "Wisła" i czterdziestu lat komuny to dzisiaj mielibyśmy
pewnie w Rzeszowie niewielką może 100 może 200 osobową parafię
greckokatolicką. Tekst ten jest trochę prowokacyjny więc jeśli ktoś się z nim
nie zgadza prosiłbym o nierzucanie inwektyw tak jak się to juz zdarzało tylko
o merytoryczną dyskusję
Pozdrawiam.

[Gość: Wolf]

Nie uwazam zeby ten tekst byl az tak bardzo prowokacyjny, a poza tym jesli
tekst wywoluje dyskusje to bardzo dobrze.
A jesli ktos nie umie dyskutowac tylko odpowiada inwektywami to mozna tylko
powiedziec, ze nie dorosl do dyskusji, albo brak mu argumentow.
Co do granicy polsko-ruskiej to nie znam stosunkow w okolicach Rzeszowa, ale
generalnie proces polonizacji faktycznie przebiegal juz od czasow Unii
Lubelskiej. I nie zawsze byl dobrowolny, mam na mysli "zachecanie" ludnosci
prawoslawnej do Unii.
Co do sytuacji w czasach II RP to faktycznie wowczas polonizacja byla
niezupelnie dobrowolna, ale z drugiej strony czesc ludnosci ruskiej
przechodzila na katolicyzm z wygody, szczegolnie we wsiach gdzie stanowili
mniejszosc - i nie mam tu na mysli jakichs przesladowan i przymuszen - sam
znam takie przypadki choc nie z rzeszowszczyzny. Jesli chodzi o powrot do
korzeni (prawoslawie, grekokatolicyzm) to mysle ze obecnie znajdzie sie czesc
ludzi "plemienia ruskiego", ktorzy beda sie identyfikowac ze swoimi
korzeniami, duzo tez zalezy od rodziny, ktora moze przekazac dziedzictwo lub
nie. Na zakonczenie pozwole sobie zacytowac pewien tekst, ktory moze tez
stanie sie tematem do dyskusji: "Każdy czytający człowiek wcześniej czy
później zadaje sobie pytanie o własną tożsamość. Drzewa nie rosną bez korzeni.
Jak określą swą tożsamość i co z tego wyniknie to już inna historia."
Przepraszam za chaos ktory wkradl sie w moj post, ale jest to spowodowane tym,
ze pisze na goraco po lekturze Twojego posta i staram sie przekazac to co
chodzi mi po glowie.
Pozdrawiam

[Gość: Wolf]

I jeszcze jedno, dzieki za zaproszenie do dyskusji.

[Gość: gość]

Gość portalu: Wolf napisał(a):

> Nie uwazam zeby ten tekst byl az tak bardzo prowokacyjny, a poza tym jesli
> tekst wywoluje dyskusje to bardzo dobrze.
> A jesli ktos nie umie dyskutowac tylko odpowiada inwektywami to mozna tylko
> powiedziec, ze nie dorosl do dyskusji, albo brak mu argumentow.
> Co do granicy polsko-ruskiej to nie znam stosunkow w okolicach Rzeszowa, ale
> generalnie proces polonizacji faktycznie przebiegal juz od czasow Unii
> Lubelskiej. I nie zawsze byl dobrowolny, mam na mysli "zachecanie" ludnosci
> prawoslawnej do Unii.
> Co do sytuacji w czasach II RP to faktycznie wowczas polonizacja byla
> niezupelnie dobrowolna, ale z drugiej strony czesc ludnosci ruskiej
> przechodzila na katolicyzm z wygody, szczegolnie we wsiach gdzie stanowili
> mniejszosc - i nie mam tu na mysli jakichs przesladowan i przymuszen - sam
> znam takie przypadki choc nie z rzeszowszczyzny. Jesli chodzi o powrot do
> korzeni (prawoslawie, grekokatolicyzm) to mysle ze obecnie znajdzie sie
czesc
> ludzi "plemienia ruskiego", ktorzy beda sie identyfikowac ze swoimi
> korzeniami, duzo tez zalezy od rodziny, ktora moze przekazac dziedzictwo lub
> nie. Na zakonczenie pozwole sobie zacytowac pewien tekst, ktory moze tez
> stanie sie tematem do dyskusji: "Każdy czytający człowiek wcześniej czy
> później zadaje sobie pytanie o własną tożsamość. Drzewa nie rosną bez
korzeni.
> Jak określą swą tożsamość i co z tego wyniknie to już inna historia."
> Przepraszam za chaos ktory wkradl sie w moj post, ale jest to spowodowane
tym,
> ze pisze na goraco po lekturze Twojego posta i staram sie przekazac to co
> chodzi mi po glowie.
> Pozdrawiam
>
> Przede wszystkim dzięki Wolf, że sie włączyłeś do dyskusji. Ja tez nie
uważam żeby tekst był specjalnie prowokacyjny ale napisałem, że jest aby się
zabezpieczyć w razie ewentualnych ataków. Wolę dmuchać na zimne. Jeśli chodzi
o Unię Brzeska to jej wprowadzenie początkowo nie spowodowało jakichś
większych zmian narodowościowych ale z pewnością stworzyło przesłanki do
takich zmian w przyszłości. Wiadomo, że Cerkiew prawosławna i Kościół
Rzymskokatolicki to były dwie niezalezne od siebie organizacje wyznaniowe i
wpływ Kościoła na Cerkiew czy Cerkwi na Kościół był prawie żaden. Co do
wiernych obu tych wyznań to muszę ci powiedzieć, że zachowywali oni w stosunku
do siebie spory dystans. Na przykład małżeństw mieszanych było bardzo
niewiele. Utworzenie Cerkwi Unickiej spowodowało, że obrządek wschodni zaczął
się coraz bardziej latynizować. Nie była ta latynizacja wymuszana siłą raczej
dobrowolna. Nie wolno jednak zapominać, że wpływ na nią miało to, że od tej
pory wierni obu wyznań byliw jednej organizacji kościelnej podległej
papieżowi. Poza tym z powodu niezrealizowania obietnic danych Unitom podczas
podpisywania Unii, magnateria i szlachta wolały od razu przejść do Kościoła
Rzymskokatolickiego. Wskutej tego odpływu elit Cerkiew Greckokatolicka stała
sie praktycznie kościołem chłopów i biedniejszych mieszczan. Od tej pory Unici
odczuwali pewien kompleks niższości wobec łacinników co z pewnością miało
wpływ na przyjmowanie ich wzorów i postępująca latynizację. Teoretycznie więc
latynizacja była dobrowolna ale w praktyce Cerkiew Unicka pozbawiona swoich
naturalnych elit została postawiona trochę w sytuacji bez wyjścia. Tak na
marginesie wiesz, że inicjator Unii Brzeskiej władyka Hipacy Pociej pochodził
z Różanki pod Włodawą? A wracając do tematu to paradoksalnie największa
polonizacja miała miejsce z powodu Rosjan. Gdyby nie zmuszali oni tak
brutalnie podlaskich i chełmskich unitów do przyjęcia prawosławia to ludzie ci
prawdopodobnie dzisiaj byliby greckokatolickimi Ukraińcami a tereny
Chełmszczyzny i Podlasia należałyby do Ukrainy ponieważ w takiej sytuacji
Polacy stanowiliby tam mniejszość. Do roku 1905 Polacy stanowili tam
mniejszość ludności dopiero dopływ po 1905 roku byłych Unitów spowodował, że
uzyskali większość. Zresztą nie wykluczam nawet takiej mozliwości, że ci Unici
mogliby być dzisiaj prawosławnymi. Mogłoby się tak stać gdyby prawosławie nie
było wprowadzane tak brutalnie tylko stopniowo, łagodnie. Kto wie byc może
duża część ludności zaakceptowała by stopniowe oczyszczenie swojej Cerkwi z
latynizmów i powrót do czystego prawosławia. Tyle tylko, że w sprawach wiary
potrzeba taktu i delikatności a Rosjanie zachowywali się jak słoń w składzie
porcelany i to delikatnie mówiąc. Co do II Rzeczpospolitej w pełni sie z toba
zgadzam, część ludności zmieniała religią z powodu nacisków władz np. chęć
uzyskania pracy, możliwość zakupu ziemi z parcelacji itp. ale część robiła to
tak jak napisałeś z wygody czy też z chęci zamanifestowania swojej 100%
polskości. Na przykład w walkach polsko-ukraińskich o Lwów po stronie polskiej
brało udział wielu grekokatolików. Nie znam ich późniejszych losów ale stawiam
duże pieniądze, że przeszli na obrządek łaciński żeby jeszcze bardziej
podkreślić swą polskość. Jak wiesz obowiązywał wtedy schemat Polak-Katolik
więc Polacy innych wyznań chcąc podkreślić swój patriotyzm przechodzili do
Kościoła Rzymskokatolickiego. Tekst, który zacytowałeś bardzo mi sie podoba ja
też uważam, że każdy powinien znać swoje korzenie i je pielęgnować. W ogóle
rodzina jest najważniejsza, jeśli w rodzinie nie przekaże się młodemu
człowiekowi pewnych wartości to on nie będzie ich później szanować.
Abstrahując już od mniejszości narodowych to wśród samych Polaków jest masa
ludzi o niepolskich korzeniach ukraińskich, białoruskich, niemieckich,
litewskich, ormiańskich i innych. I bardzo dobrze bo każdemu narodowi potrzeba
świeżej krwi. Obracanie się we własnym sosie wśród czystych rasowo Polaków od
10 pokoleń (Swoją drogą wątpię, żeby się tacy znaleźli)niczego dobrego nie
przyniesie. Ja też przepraszam za pewien chaos w mojej wypowiedzi ale tak to
już jest jak sie chce dużo napisać. A swoją drogą mam pytanie czy mógłbyś mi
podać miejscowości w których miały miejsce wspomniane przez ciebie zmiany
wyznania? To tylko prośba, jeśli z jakichs względów nie chcesz ich ujawniać w
pełni to szanuję. Po prostu interesują mnie te sprawy, znam wiele takich
miejscowości zarówno w woj. lubelskim jak i rzeszowskim natomiast nie znam
żadnej z województwa podlaskiego a przypuszczam, że twoje korzenie są w
województwie podlaskim choć mogę sie mylić.
Pozdrawiam serdecznie i mam nadzieję na dalszą ciekawa dyskusję.
Gość

"Powrót do przeszłości - 145"

[Gość: Piotr]

A co tam - "Raz maty rodyła" Wracam silnie sprowokowany.Drogi Gościu - damy
sobie rade z tematem. Twoja teza o katolicyzacji okolic Rzeszowa /bez
wojny,nacjonalizmów i innych zaszłości/ wydaje się racjonalna. Siła polskości,
rola przemyśłu coposkiego /neologizm od COP/, wielkie migracje w poszukiwaniu
pracy - przyniosłyby z pewnością dalszą polonizację naszych miejscowości.
Historyk pewno wyśmialby stawianie sprawy w stylu "co byłoby kiedy by nie
było..." ale nasza dyskusja rządzi sie swoimi prawami. Nawiązales do Podlasia -
nie będę tu mówił szczególów o ofiarach carskich represji w Pratulinie, i
ratunku dla Tamtych unitów w przejsciu na katolicyzm w 1905 roku .Kto chce to o
tym znajdzie - to byl pierwszy element twojej "prowokacji".Co do drugiego
elementu międzywojnia - Posłuchajcie tego : "Lata 1937-1938 charakteryzowały
sie zaostrzeniem stosunków władz sanacyjnych z Ukraincami. Po pacyfikacji
wschodniej Galicji, na Ziemi Chełmskiej i na Podlasiu zburzono w tym czasie
przeszło 180 cerkwi. były między nimi obiekty przwoslawne. w ich obronie
wystąpili Ukraińcy bez różnicy. Grekokatolicki metropolita lwowski Szeptycki
wydal w obronie tych świątyń list pasterski. Władze państwowe ten list
skonfiskowaly. w naszych okolicach,we wsi Kużmina władze powiatowe w Przemyślu
podburzyły polską ludność, ażeby zabrały ukraińcom cerkiew.Do nas przyjechał na
koniu posłaniec z Kużminy z prośbą o pomoc przeciwko temu bezprawiu.Rozpoczęły
się bojki między Polakami i Ukraińcami, ą że Polaków było we wsi stosunkowo
mało,przyszły im do pomocy policja a potem wojsko.Final tej walki był taki,że
cerkiew zamknięto a kilkudziesięciu Ukraińców aresztowano. Ośmiu z nich wysłano
do Berezy kartuskiej." Tyle ze wspomnień Pana Marczaka - mieszkańca wsi
Pakoszowka pod Sanokiem.ALBO TO "Sam zauważyłem,że Ukraińcy byli
dyskryminowani.Nie dopuszczano ich na wyższe studia, a przy wojsku- z braku
wykształcenie- zołnierz dochodził najwyżej do stopnia kaprala./.../Kazali
przenosic metryki z cerkwi do kościoła". Drodzy - co byłoby gdyby nie było
wielkomocarstwowego zadęcia i tryimfalizmu władz Polski międzywojennej, walki
nacjonalizmów o której mówiłeś Gościu juz kiedyś, co byłoby gdyby polskie
władze nie myślaly tylko o Polsce "silnej,zwartej i gotowej" - często kosztem
mniejszości narodowych.Zbagatelizowałeś kiedyś moją informację o świadectwie
moralności - to nie był żart - to był oficjalny druk sanacyjnego Ministerstwa
Wyznań i Oświecenia publicznego.
To moja czysta prowokacja. Z drugiej strony powiem Wam,że kultura polska, nasz
styl życia ma w sobie ogromny magnes dla innych nacji - wchłanialiśmy
kolonistow niemieckich,osadników holenderskich, jeńców tatarskich i
szwedzkich,inteligencję żydowską, wreszcie Rusinów. Czym byłaby kultura Polski
bez cudownych wierszy Harasymowicza, malarstwa Wielkiego Nowosielskiego,
obrazow "Matejki-Nikifora" a historia Krakowa bez Mikołaja Zyblikiewicza -
Ukraińca z okolic Sambora, miedzy innymi prezydenta Xix wiecznego Krakowa.
Proszę - traktujcie moją wypowiedź jako tezy w dyskusji - a nie jako
polemikę.Może w takiej burzy mózgów coś wspólnie wymyslimy w poglądach na
przeszłosć. Serdzecznie pozdrawiam.

[Gość: gość]

Gość portalu: Piotr napisał(a):

> A co tam - "Raz maty rodyła" Wracam silnie sprowokowany.Drogi Gościu - damy
> sobie rade z tematem. Twoja teza o katolicyzacji okolic Rzeszowa /bez
> wojny,nacjonalizmów i innych zaszłości/ wydaje się racjonalna. Siła
polskości,
> rola przemyśłu coposkiego /neologizm od COP/, wielkie migracje w
poszukiwaniu
> pracy - przyniosłyby z pewnością dalszą polonizację naszych miejscowości.
> Historyk pewno wyśmialby stawianie sprawy w stylu "co byłoby kiedy by nie
> było..." ale nasza dyskusja rządzi sie swoimi prawami. Nawiązales do
Podlasia -
>
> nie będę tu mówił szczególów o ofiarach carskich represji w Pratulinie, i
> ratunku dla Tamtych unitów w przejsciu na katolicyzm w 1905 roku .Kto chce
to o
>
> tym znajdzie - to byl pierwszy element twojej "prowokacji".Co do drugiego
> elementu międzywojnia - Posłuchajcie tego : "Lata 1937-1938 charakteryzowały
> sie zaostrzeniem stosunków władz sanacyjnych z Ukraincami. Po pacyfikacji
> wschodniej Galicji, na Ziemi Chełmskiej i na Podlasiu zburzono w tym czasie
> przeszło 180 cerkwi. były między nimi obiekty przwoslawne. w ich obronie
> wystąpili Ukraińcy bez różnicy. Grekokatolicki metropolita lwowski Szeptycki
> wydal w obronie tych świątyń list pasterski. Władze państwowe ten list
> skonfiskowaly. w naszych okolicach,we wsi Kużmina władze powiatowe w
Przemyślu
> podburzyły polską ludność, ażeby zabrały ukraińcom cerkiew.Do nas przyjechał
na
>
> koniu posłaniec z Kużminy z prośbą o pomoc przeciwko temu
bezprawiu.Rozpoczęły
> się bojki między Polakami i Ukraińcami, ą że Polaków było we wsi stosunkowo
> mało,przyszły im do pomocy policja a potem wojsko.Final tej walki był
taki,że
> cerkiew zamknięto a kilkudziesięciu Ukraińców aresztowano. Ośmiu z nich
wysłano
>
> do Berezy kartuskiej." Tyle ze wspomnień Pana Marczaka - mieszkańca wsi
> Pakoszowka pod Sanokiem.ALBO TO "Sam zauważyłem,że Ukraińcy byli
> dyskryminowani.Nie dopuszczano ich na wyższe studia, a przy wojsku- z braku
> wykształcenie- zołnierz dochodził najwyżej do stopnia kaprala./.../Kazali
> przenosic metryki z cerkwi do kościoła". Drodzy - co byłoby gdyby nie było
> wielkomocarstwowego zadęcia i tryimfalizmu władz Polski międzywojennej,
walki
> nacjonalizmów o której mówiłeś Gościu juz kiedyś, co byłoby gdyby polskie
> władze nie myślaly tylko o Polsce "silnej,zwartej i gotowej" - często
kosztem
> mniejszości narodowych.Zbagatelizowałeś kiedyś moją informację o świadectwie
> moralności - to nie był żart - to był oficjalny druk sanacyjnego
Ministerstwa
> Wyznań i Oświecenia publicznego.
> To moja czysta prowokacja. Z drugiej strony powiem Wam,że kultura polska,
nasz
> styl życia ma w sobie ogromny magnes dla innych nacji - wchłanialiśmy
> kolonistow niemieckich,osadników holenderskich, jeńców tatarskich i
> szwedzkich,inteligencję żydowską, wreszcie Rusinów. Czym byłaby kultura
Polski
> bez cudownych wierszy Harasymowicza, malarstwa Wielkiego Nowosielskiego,
> obrazow "Matejki-Nikifora" a historia Krakowa bez Mikołaja Zyblikiewicza -
> Ukraińca z okolic Sambora, miedzy innymi prezydenta Xix wiecznego Krakowa.
> Proszę - traktujcie moją wypowiedź jako tezy w dyskusji - a nie jako
> polemikę.Może w takiej burzy mózgów coś wspólnie wymyslimy w poglądach na
> przeszłosć. Serdzecznie pozdrawiam.
A więc widzę, że moja prowokacja chwyciła skoro mimo wszysto wróciłeś. ciesz
mnie to. Od razu przechodzę do meritum. Tak się składa, że też mam u siebie w
domu książkę pana Włodzimierza Marczaka i też czytałem o wydarzeniach w
Kuźminie i wierzyłem w podana przez niego wersję no bo nie miałem powodów żeby
nie wierzyć (cała postawa życiowa pana Marczaka bardzo dobrze o nim świadczy).
Tak sie jednak składa, że zachęcony trochę przez ciebie postanowiłem zapoznać
się ze słownikiem dotyczącym Bieszczad autorstwa Stanisława Krycińskiego. Przy
okazji zapoznałem się też z inną pozycja tego autora czyli Przewodnikiem po
Przemyślu i Pogórzu Przemyskim. Przy opisie Kuźminy jest tam też wzmianka o
tym incydencie z Cerkwią. Tylko, że według Krycińskiego wyglądało to trochę
inaczej. A mianowicie miejscowi Polacy stanowiący zdecydowaną wiekszość
ludności (tu Kryciński na pewno ma rację sprawdzałem w spisie ludności z 21
roku i schematyźmie łacińskim z 38 roku) postanowili siłą zająć miejscową
Cerkiew Greckokatolicką. Nie chcieli do tego dopuścić miejscowi Rusini a także
przybyli na pomoc Rusini z okolicznych wsi. Wywiązała sie bójka.
Interweniowała policja. Po interwencji policji władze postanowiły aby sporna
Cerkiew pozostała w rękach grekokatolików. Osobiście bardziej wiarygodna
wydaje mi sie wersja Krycińskiego. Z całą pewnością nie napisał tego ot tak
sobie tylko przeprowadził badania w archiwach być może popytał świadków.
Natomiast pan Marczak jak sądzę wypowiedź swoją oparł na tym co zasłyszał od
innych osób. Być może była to nawet wiedza z drugiej czy trzeciej ręki.
O tym zadęciu i triumfaliźmie zgoda ale dopiero pod koniec lat trzydziestych,
wcześniej do smierci Piłsudskiego nie było tak źle. Piłsudczycy stawiali
raczej na asymilację państwową a z Ukraińcami szukali porozumienia. Następcy
Piłsudskiego postawili natomiast na asymilację narodową przez co mieliśmy
między innymi niesławne wydarzenia na Chełmszczyźnie. A wracając do ksiązki
Krycińskiego to można się z niej dowiedzieć wielu ciekawych faktów np. takich,
że były po wojnie wioski czysto ukraińskie, których wysiedlenia praktycznie
nie dotknęły a były też wioski z większością polską, które zostały wysiedlone.
A jeżeli chodzi o Nowosielskiego to nie wiem czy wiesz ale był on Polakiem
wyznania prawosławnego przy czym na prawosławie przeszedł juz jako dorosły
człowiek a w ogóle pochodził z rodziny Polaków-grekokatolików ze Stryja. To
chyba taki ostatni gente Ruthenus natione Polonus?
I na koniec jeszcze taka ciekawostka dotycząca pośrednio wspomnianego
Pratulina. Otóż najwiekszy opór przeciw siłowemu wprowadzaniu prawosławia był
na Podlasiu, na Chełmszczyźnie już znacznie mniejszy i jak ogłoszono
tolerancję religijną w roku 1905 to znacznie więcej Unitów przeszło do
Kościoła Rzymskokatolickiego na Podlasiu niż na Chełmszczyźnie. Jak to
wytłumaczyć? Trudno mi powiedzieć, może subdiakon Piotr nam pomoże w
rozwikłaniu tej zagadki ponieważ wiem, że zajmuje się on sprawami Unii na
Podlasiu i Chełmszczyźnie.
Pozdrawiam

[Gość: Piotr]

W przypadku Pana Marczaka - bardzo ciekawy /obok wielu innych wątków/ jest
historia z jego dzieciństwa . Otóz - matka-Polka,katoliczka, ojciec-Rusin
grekokatolik. Ojciec obumiera Go wcześnie - i oto według opisu to Matka
pilnuje aby młody Marczak /z "ciągotkami" do polskości/ trwał przy "ruskości" i
cerwki. Wiesz co opowiem historię z Rzeszowa:
lata 50-te. Mlody przybysz - Polak z nakazem pracy smali cholewki do dziewczyny
z "ruskiej" rodziny. Kompletnie nie ma pojecia o miejscowych układach. I oto po
którejś z wizyt w jej domu rodzinnym /odprowadzce po randce/ dorywa go w zaułku
ich sąsiadka - Polka i mówi ; Proszę Pana - pan jest przecież Polakiem-a to są
Ukraińcy, co Pan robi. Chłopak głupieje, nic nie rozumie. Odbywa rozmowę z
dziewczyną i ... w najbliższą niedzielę wsiada z nią na motor, i jedzie
zobaczyć miejsce po zniszczonej cerkwi w której kiedyś "pracował" jej dziadek,
ogląda zrujnowaną plebanię w której spędzała przed wojną kolejne wakacje i
mogiły przycerkiewne. A potem przeleciało im ..... lat.
Taka sobie historyjka "domorosłego dziejopisa"
Ja też czekam na kontakt z Ojcem Piotrem -"czekajcie,czekajcie aż wam będzie
dane. Ps w ramach odpoczynku od Rusinów namawiam na odwiedziny na str
www.shtetlings.jewishgen.org/Rzeszow/- jest tam sporo o historii Żydów
rzeszowskich, stare pocztówki z Rzeszowa /piękne i łatwo kopiowalne/ oraz
zdjęcia rodzinne przedwojennych mieszkańcow Reishy. Przy odrobinie gimnastyki
wejdziesz na historię Żydów rzeszowskich /po angielsku - ponad 50 stron/
W zasadzie mialem /zamiast tego forum/ tym sie zająć wraz z b.ciekawymi
materiałami łemkowskimi otrzymanym e-mailem od .... /ale to już inna historia/
Pozdrawiam

[Gość: gość]

Skoro zacząłem już pisać o granicy etnicznej polsko-ruskiej to chciałbym w tym
miejscu podac najdalej na zachód wysunięte miejscowości zamieszkałe w
większości przez ludność ruską w poszczególnych regionach. Oczywiście mam na
myśli okres przed II wojną światową.
Na Łemkowszczyźnie była to Szlachtowa położona na tzw. Rusi Szlachtowskiej
parę kilometrów na wschód od Szczawnicy i zaledwie kilkadziesiąt kilometrów od
Krakowa! Była to jednoczesnie najdalej na zachód wysunięta ruska miejscowość w
Polsce. W pozostałej części Galicji bez Łemkowszczyzny była to Oparówka koło
Strzyżowa. W województwie lubelskim Otrocz koło Janowa Lubelskiego. Natomiast
w województwie podlaskim Wólka Zamkowa 3 kilometry na zachód od Drohiczyna.
Nalezy przy tym zaznaczyć, że wszystkie te miejscowości były to ruskie wysepki
położone daleko na zachód w polskim morzu. Być może części z was fakty te są
doskonale znane ale jeśli dzięki mnie przynajmniej jedna osoba dowiedziała się
czegoś więcej to warto było o tym napisać.

[Gość: Wolf]

Gość portalu: gość napisał(a):

> Skoro zacząłem już pisać o granicy etnicznej polsko-ruskiej to chciałbym w
tym
> miejscu podac najdalej na zachód wysunięte miejscowości zamieszkałe w
> większości przez ludność ruską w poszczególnych regionach. Oczywiście mam na
> myśli okres przed II wojną światową.
> Na Łemkowszczyźnie była to Szlachtowa położona na tzw. Rusi Szlachtowskiej
> parę kilometrów na wschód od Szczawnicy i zaledwie kilkadziesiąt kilometrów
od
> Krakowa! Była to jednoczesnie najdalej na zachód wysunięta ruska miejscowość
w
> Polsce. W pozostałej części Galicji bez Łemkowszczyzny była to Oparówka koło
> Strzyżowa. W województwie lubelskim Otrocz koło Janowa Lubelskiego.
Natomiast
> w województwie podlaskim Wólka Zamkowa 3 kilometry na zachód od Drohiczyna.

Co do Podlasia to w tej chwili taka "ruska" wsia sa Slochy Annopolskie, jest
to wies w calosci prawoslawna i mieszkaja tam potomkowie podlaskich Rusinow.
Co nie zmienia faktu ze juz przed II WS byly w tych okolicach tylko male
wysepki w polskim morzu (jak sam napisales)

> Nalezy przy tym zaznaczyć, że wszystkie te miejscowości były to ruskie
wysepki
> położone daleko na zachód w polskim morzu. Być może części z was fakty te są
> doskonale znane ale jeśli dzięki mnie przynajmniej jedna osoba dowiedziała
się
> czegoś więcej to warto było o tym napisać.

Pozdrawiam

[Gość: Elekon]

Panowie, najspokojniej w świecie, bez aluzji, podtekstów i wypominków pytam:
jest w Waszych wypowiedziach masa cytatów z wspomnień osób o narodowości
ukraińskiej (a może trzeba by powiedzieć: wyznaniu unickim lub prawosławnym).
Nie zamierzam komentować czy i jakie noszą cechy prawdopodobieństwa, skoro
autor jednego z nich pisze o "rzekomych" mordach na Polakach na Wołyniu.
Dlaczego zatem tekst innego świadka tamtych czasów, cytowany linkiem przeze
mnie z Echa Rzeszowa, a pewnie i historia mojej własnej rodziny, wywołały taką
lawinę obrazy na mnie, oskarżeń o nierzetleność, głupotę, klapki na oczach
("Kolego Elkoniu proponuje abyś przed następnym wejściem sciągnąl z głowy
klapki /wiesz- na starych zdjęciach noszą je konie dorożkarskie/- bardzo
utrudniają Ci obiektywne i szersze spojrzenie na poruszane problemy"), pisanie
że tekst Zielińskiego jest bez wartości "napisał to jakiś domorosły
dziejopisarz" itd.
Dlaczego tekst Zielińskiego - nie ma żadnej wartości, a tekst np. Marczaka czy
Siwickiego (to ten co pisze o "rzekomych" zbrodniach Ukraińców na Polakach) są
Waszym zdaniem zupełnie uprawnione do przywoływania w tym wątku i mają stanowić
dowód historyczny i prawdę objawioną?

W oczekiwaniu na odpowiedź pozdrawiam.

[Gość: gość]

Gość portalu: Elekon napisał(a):

> Panowie, najspokojniej w świecie, bez aluzji, podtekstów i wypominków pytam:
> jest w Waszych wypowiedziach masa cytatów z wspomnień osób o narodowości
> ukraińskiej (a może trzeba by powiedzieć: wyznaniu unickim lub prawosławnym).
> Nie zamierzam komentować czy i jakie noszą cechy prawdopodobieństwa, skoro
> autor jednego z nich pisze o "rzekomych" mordach na Polakach na Wołyniu.
> Dlaczego zatem tekst innego świadka tamtych czasów, cytowany linkiem przeze
> mnie z Echa Rzeszowa, a pewnie i historia mojej własnej rodziny, wywołały
taką
> lawinę obrazy na mnie, oskarżeń o nierzetleność, głupotę, klapki na oczach
> ("Kolego Elkoniu proponuje abyś przed następnym wejściem sciągnąl z głowy
> klapki /wiesz- na starych zdjęciach noszą je konie dorożkarskie/- bardzo
> utrudniają Ci obiektywne i szersze spojrzenie na poruszane problemy"),
pisanie
> że tekst Zielińskiego jest bez wartości "napisał to jakiś domorosły
> dziejopisarz" itd.
> Dlaczego tekst Zielińskiego - nie ma żadnej wartości, a tekst np. Marczaka
czy
> Siwickiego (to ten co pisze o "rzekomych" zbrodniach Ukraińców na Polakach)
są
> Waszym zdaniem zupełnie uprawnione do przywoływania w tym wątku i mają
stanowić
>
> dowód historyczny i prawdę objawioną?
>
> W oczekiwaniu na odpowiedź pozdrawiam.
Witam Elekon. Jeśli chodzi o rzezie na Wołyniu najlepszym dla mnie źródłem
jest posiadana przeze mnie gruba dwutomowa księga pt. "Ludobójstwo dokonane
przez nacjonalistów ukraińskich na ludności polskiej Wołynia 1939-1945"
autorstwa Władysława i Ewy Siemaszków. Z komentarzem państwa Siemaszków nie
zawsze sie zgadzam ale najcenniejsze w tej książce jest podanie kilkuset
ustalonych miejscowości na Wołyniu wraz z podaniem kilkudziesięciu tysięcy
imion i nazwisk zamordowanych Polaków oraz podanie w jakich okolicznościach
zginęli. Tekstu pana Zielińskiego nie znam ale chętnie bym go przeczytał,
żebym sobie mógł na ten temat wyrobic zdanie. Napisz tylko czy został
umieszczony w Internecie.
Pozdrawiam i mam nadzieję na dalszą dyskusję.

[Gość: Elekon]

Gość portalu: gość napisał(a):

> Gość portalu: Elekon napisał(a):
>
> > Panowie, najspokojniej w świecie, bez aluzji, podtekstów i wypominków pyta
> m:
> > jest w Waszych wypowiedziach masa cytatów z wspomnień osób o narodowości
> > ukraińskiej (a może trzeba by powiedzieć: wyznaniu unickim lub prawosławny
> m).
> > Nie zamierzam komentować czy i jakie noszą cechy prawdopodobieństwa, skoro
>
> > autor jednego z nich pisze o "rzekomych" mordach na Polakach na Wołyniu.
> > Dlaczego zatem tekst innego świadka tamtych czasów, cytowany linkiem przez
> e
> > mnie z Echa Rzeszowa, a pewnie i historia mojej własnej rodziny, wywołały
> taką
> > lawinę obrazy na mnie, oskarżeń o nierzetleność, głupotę, klapki na oczach
>
> > ("Kolego Elkoniu proponuje abyś przed następnym wejściem sciągnąl z głowy
> > klapki /wiesz- na starych zdjęciach noszą je konie dorożkarskie/- bardzo
> > utrudniają Ci obiektywne i szersze spojrzenie na poruszane problemy"),
> pisanie
> > że tekst Zielińskiego jest bez wartości "napisał to jakiś domorosły
> > dziejopisarz" itd.
> > Dlaczego tekst Zielińskiego - nie ma żadnej wartości, a tekst np. Marczaka
>
> czy
> > Siwickiego (to ten co pisze o "rzekomych" zbrodniach Ukraińców na Polakach
> )
> są
> > Waszym zdaniem zupełnie uprawnione do przywoływania w tym wątku i mają
> stanowić
> >
> > dowód historyczny i prawdę objawioną?
> >
> > W oczekiwaniu na odpowiedź pozdrawiam.
> Witam Elekon. Jeśli chodzi o rzezie na Wołyniu najlepszym dla mnie źródłem
> jest posiadana przeze mnie gruba dwutomowa księga pt. "Ludobójstwo dokonane
> przez nacjonalistów ukraińskich na ludności polskiej Wołynia 1939-1945"
> autorstwa Władysława i Ewy Siemaszków. Z komentarzem państwa Siemaszków nie
> zawsze sie zgadzam ale najcenniejsze w tej książce jest podanie kilkuset
> ustalonych miejscowości na Wołyniu wraz z podaniem kilkudziesięciu tysięcy
> imion i nazwisk zamordowanych Polaków oraz podanie w jakich okolicznościach
> zginęli. Tekstu pana Zielińskiego nie znam ale chętnie bym go przeczytał,
> żebym sobie mógł na ten temat wyrobic zdanie. Napisz tylko czy został
> umieszczony w Internecie.
> Pozdrawiam i mam nadzieję na dalszą dyskusję.

Cześć, witam. Link na tekst podałem. Nie jest to dysertacja naukowa, tylko
zabarwione emocjonalnie wspomnienia świadka tamtych czasów, podobnie jak
przytaczane tu wspomnienia Ukraińców. Kliknij na napis: "pokaż wszystkie
wątki", a znajdziesz ten test i link w moim poście, który stał się przyczyną
późniejszej mojej ostrej polemiki z Piotrem a przede wszystkim z Januarym.
Pozdrawiam i dziękuję za zwykle rzeczowy i konstruktywny język rozmowy z Twojej
strony.

[Gość: january]

Gość portalu: Elekon napisał(a):

> Panowie, najspokojniej w świecie, bez aluzji, podtekstów i wypominków pytam:
> jest w Waszych wypowiedziach masa cytatów z wspomnień osób o narodowości
> ukraińskiej (a może trzeba by powiedzieć: wyznaniu unickim lub prawosławnym).
> Nie zamierzam komentować czy i jakie noszą cechy prawdopodobieństwa, skoro
> autor jednego z nich pisze o "rzekomych" mordach na Polakach na Wołyniu.
> Dlaczego zatem tekst innego świadka tamtych czasów, cytowany linkiem przeze
> mnie z Echa Rzeszowa, a pewnie i historia mojej własnej rodziny, wywołały
taką
> lawinę obrazy na mnie, oskarżeń o nierzetleność, głupotę, klapki na oczach
> ("Kolego Elkoniu proponuje abyś przed następnym wejściem sciągnąl z głowy
> klapki /wiesz- na starych zdjęciach noszą je konie dorożkarskie/- bardzo
> utrudniają Ci obiektywne i szersze spojrzenie na poruszane problemy"),
pisanie
> że tekst Zielińskiego jest bez wartości "napisał to jakiś domorosły
> dziejopisarz" itd.
> Dlaczego tekst Zielińskiego - nie ma żadnej wartości, a tekst np. Marczaka
czy
> Siwickiego (to ten co pisze o "rzekomych" zbrodniach Ukraińców na Polakach)
są
> Waszym zdaniem zupełnie uprawnione do przywoływania w tym wątku i mają
stanowić
>
> dowód historyczny i prawdę objawioną?
>
> W oczekiwaniu na odpowiedź pozdrawiam.
Drogi Elekonie,
wydaje mi się, że miewasz niejakie trudności ze zrozumieniem tekstu pisanego.
Komentując tekst pana Zielińskiego nie napisałem, że jest on bez wartości, ale
jedynie zadałem pytanie, kto jest jego autorem? Niestety nie otrzymałem od
ciebie żądnej odpowiedzi. Z tego co piszesz wynika, że ten autor jest ci znany,
chcesz jednak chyba tę wiedzę zachować wyłącznie dla siebie.
Z tego co pamiętam - podałem jedynie w wątpliwość czasopismo jak i autora.
Jestem mieszkańcem Rzeszowa, ale o piśmie takim jak "Echo Rzeszowa" prawdę
mówiąc nie słyszałem, ani go nie czytałem. Być może jest w tym moja wina, ale w
takim razie może zechciałbyś mnie oświecić, co to za pismo i co to za autor.
Natomiast styl cytowanego artykułu budzi złe skojarzenia, jest zbyt emocjonalny
i rodzi podejrzenie pewnej tendencyjności, choć nie wykluczam, że może on być
zgodny z prawdą.

[Gość: Elekon]

Gość portalu: january napisał(a):

> Gość portalu: Elekon napisał(a):
>
> > Panowie, najspokojniej w świecie, bez aluzji, podtekstów i wypominków pyta
> m:
> > jest w Waszych wypowiedziach masa cytatów z wspomnień osób o narodowości
> > ukraińskiej (a może trzeba by powiedzieć: wyznaniu unickim lub prawosławny
> m).
> > Nie zamierzam komentować czy i jakie noszą cechy prawdopodobieństwa, skoro
>
> > autor jednego z nich pisze o "rzekomych" mordach na Polakach na Wołyniu.
> > Dlaczego zatem tekst innego świadka tamtych czasów, cytowany linkiem przez
> e
> > mnie z Echa Rzeszowa, a pewnie i historia mojej własnej rodziny, wywołały
> taką
> > lawinę obrazy na mnie, oskarżeń o nierzetleność, głupotę, klapki na oczach
>
> > ("Kolego Elkoniu proponuje abyś przed następnym wejściem sciągnąl z głowy
> > klapki /wiesz- na starych zdjęciach noszą je konie dorożkarskie/- bardzo
> > utrudniają Ci obiektywne i szersze spojrzenie na poruszane problemy"),
> pisanie
> > że tekst Zielińskiego jest bez wartości "napisał to jakiś domorosły
> > dziejopisarz" itd.
> > Dlaczego tekst Zielińskiego - nie ma żadnej wartości, a tekst np. Marczaka
>
> czy
> > Siwickiego (to ten co pisze o "rzekomych" zbrodniach Ukraińców na Polakach
> )
> są
> > Waszym zdaniem zupełnie uprawnione do przywoływania w tym wątku i mają
> stanowić
> >
> > dowód historyczny i prawdę objawioną?
> >
> > W oczekiwaniu na odpowiedź pozdrawiam.
> Drogi Elekonie,
> wydaje mi się, że miewasz niejakie trudności ze zrozumieniem tekstu pisanego.
> Komentując tekst pana Zielińskiego nie napisałem, że jest on bez wartości,
> ale jedynie zadałem pytanie, kto jest jego autorem? Niestety nie otrzymałem
> od ciebie żądnej odpowiedzi. Z tego co piszesz wynika, że ten autor jest ci
> znany, chcesz jednak chyba tę wiedzę zachować wyłącznie dla siebie.
> Z tego co pamiętam - podałem jedynie w wątpliwość czasopismo jak i autora.
> Jestem mieszkańcem Rzeszowa, ale o piśmie takim jak "Echo Rzeszowa" prawdę
> mówiąc nie słyszałem, ani go nie czytałem. Być może jest w tym moja wina, ale
> w takim razie może zechciałbyś mnie oświecić, co to za pismo i co to za autor.
> Natomiast styl cytowanego artykułu budzi złe skojarzenia, jest zbyt
> emocjonalny i rodzi podejrzenie pewnej tendencyjności, choć nie wykluczam, że
> może on być zgodny z prawdą.


Mamy wyraźny przykład stylu rozmowy, jaki jest stosowany przez niektórych w tym
wątku wobec nie-ukrainofilów. Czy w moim poście było coś obraźliwego? Czy jest
coś obraźliwego w odpowiedzi do mnie? To pytanie do czytających ten wątek.
Wnioski można wyciągnąć jak sądzę dość łatwo.

Przywołuję zatem to co napisałeś, bo jak widzę ani nie wiesz co piszesz, ani
nawet nie chce ci się tego sprawdzić.

forum.gazeta.pl/forum/72,2.html?f=69&w=5901307&a=6471741

"tekst pana Zielińskiego, który polecasz jest wyjątkowo kiepski, a jego poetyka
jednoznacznie kojarzy się z literaturą tendencyjną do garnic możliwości"
a ostatnio:
" Drogi Elekonie,
wydaje mi się, że miewasz niejakie trudności ze zrozumieniem tekstu pisanego.
Komentując tekst pana Zielińskiego nie napisałem, że jest on bez wartości, ale
jedynie zadałem pytanie, kto jest jego autorem?"

Wydaje mi się że poważniejszy problem jest z tymi, którzy nie rozumieją tego co
sami piszą. Trudno wtedy, żeby inni rozumieli meandry tak skomplikowanego toku
ich myślenia.
Ponieważ jednak uważasz się chyba za inteligentniejszego, pozostawiam Twojej
Inteligencji samodzielne poszukiwania informacji na temat "Echa Rzeszowa" i
jego wydawcy. Gdyby to zadanie za pomocą linku jaki podałem oraz myszki i
klawiatury twojego komputera okazało się zbyt trudne, to polecam spacer do
najbliższego kiosku z prasą i zapytanie o ten tytuł. Słyszałem, że w szukaniu
stopek pod tekstem jesteś specjalistą, więc jak sądzę nie powinno być problemu
ze znalezieniem stopki wydawcy. Życzę powodzenia w żmudnych poszukiwaniach.

[Gość: january]

Podtrzymuję, to co napisałem: tekst jest kiepski i tendencyjny. Jest to bardzo
emocjonalne wspomnienie osoby, chyba bliżej nie związanej z Wołyniem, która
zapewne chce przypomnieć w 60-rocznicę tych wydarzeń ofiary ukraińskich mordów.
Autor nie był osobiście świadkiem tych wydarzeń. Co ciekawe opisując ukraińską
stronę konfliktu używa wyłącznie określeń pejoratywnych lub obraźliwych (rezuny
itd.). Opisy i poetyka jakby żywcem przeniesione z "Ogniem i mieczem". Wtedy
też hordy ukraińskie zalewały tereny zamieszkane przez Polaków. Tylko jakoś
nikt nie zauważył, że wcześniej ruskie ziemie zostały przez tych właśnie
Polaków zdobyte na Ukraińcach. Dlaczego nas Polaków tak bardzo niepokoił napływ
Niemców od zachodu i zajmowanie naszych historycznych ziem, a równocześnie
traktujemy ziemie ruskie jako ziemię niczyją, którą Polacy mieli prawo bez
pytania kogokolwiek o zgodę zająć. Już dawno stwierdzono, że tym kim dla
Polaków są Niemcy, tym samym dla Ukraińców są Polacy.
Nie chcę tłumaczyć jakichkolwiek zbrodni, ale nie można przedstawiać ich tak
jednostronnie. Rzadko zdarza się, aby konflikt spowodowany był tylko przez
jedną stronę (vide konflikt żydowsko-arabski w Palestynie). Nie wierzę w czarno-
biały obraz (Ukraińcy - źli, prymitywni, Polacy - szlachetni, cywilizowani,
anielsko łagodni), podobnie jak nie zgadzam się z czarno-białym obrazem
stosunków polsko-żydowskich, czy polsko-niemieckich.
Powierzchowny ogląd pisma "Echo Rzeszowa" wskazuje na jego niski poziom. Z tego
co sobie przypominam jest to gazetka samorządu wydawana bardziej po to, aby
sprawić frajdę klku radnym niż wnieść coś ciekawego do publicznej debaty w
naszym mieście.
Nie jest to z pewnością czasopismo posiadające jakiekolwiek ambicje naukowe,
nie może być chyba pewnym źródłem wiedzy historycznej.
Co do epitetów pod moim adresem, to nie przejąłem się nimi za bardzo. Jestem w
takim samym stopniu ukrainofilem, jak polono-, germano-, anglo-, ruso- i nie
wiem jakim jeszcze filem. Bardzo szanuję każdy naród i staram się zrozumieć
każdego człowieka, choć czasm jest to trudne.
Ostatnio, wyobraź sobie, zajmowałem się ludami austronezyjskimi i papuaskimi
zamieszkującymi Moluki. Jestem przekonany, że one także wytworzyły ciekawą
kulturę i zasługują na szacunek.
Może uważasz, że powinniśmy stale wypominać Szwedom potop, Niemcom II wojnę
światową, Ukraińcom - UPA, Litwinom - Wilno, a Węgrom - bitwę o Morskie Oko?
Tylko my Polacy byliśmy idealni i nikogo nie skrzywdziliśmy. Ciekawe dlaczego
Ukraińcy, Litwini czy Czesi nie za bardzo darzą nas sympatią?

[Gość: gość]

Tym razem nie zgodze się z toba January. Przeczytałem tekst pana Zielińskiego
i uważam, że oddaje on po prostu jego wrażenia z tamtych czasów. Zacytuję ci
zresztą co pisał o swoich wrażeniach z tamtych czasach Ukrainiec z Pakoszówki
pan Włodzimierz Marczak "Pod koniec 1942 roku i w następnych latach okupacji,
zaczęło przechodzić przez naszą wioskę wielu uciekinierów Polaków, którzy
opowiadali o różnych okropnościach, jakie działy się na Wołyniu i we
wschodniej Galicji. W rozmowie z emisariuszami ze wschodu zwracaliśmy uwagę,
że za to wszystko Polacy mogą wziąć odwet na naszych terenach. Kolportowano i
objaśniano pewne dokumenty, w których było napisane, że po wojnie Polacy w
porozumieniu z bolszewikami, wysiedla Ukraińców z całej zachodniej Ukrainy na
Sybir, a nawet będa ich likwidować jak Niemcy Żydów. Dlatego organizacja
podjęła kroki o depolonizacji wschodnich terenów przedwojennej Polski. Ażeby
zmusić Polaków do opuszczenia tych ziem, trzeba było posiać wśród nich ogromny
strach". Natomiast do Elekona mam prośbę ażebyś nie obrażał innych osób.
Jeżeli sie z czymś nie zgadzasz możesz to zrobić w taki sposób jak ja teraz
czyli spokojnie, kulturalnie i przede wszystkim merytorycznie. Panowie
szanujmy się wzajemnie nawet jeśli się ze sobą nie zgadzamy!
Pozdrawiam wszystkich dyskutantów.

[Gość: Elekon]

Gość portalu: gość napisał(a):

> Tym razem nie zgodze się z toba January. Przeczytałem tekst pana Zielińskiego
> i uważam, że oddaje on po prostu jego wrażenia z tamtych czasów. Zacytuję ci
> zresztą co pisał o swoich wrażeniach z tamtych czasach Ukrainiec z Pakoszówki
> pan Włodzimierz Marczak "Pod koniec 1942 roku i w następnych latach okupacji,
> zaczęło przechodzić przez naszą wioskę wielu uciekinierów Polaków, którzy
> opowiadali o różnych okropnościach, jakie działy się na Wołyniu i we
> wschodniej Galicji. W rozmowie z emisariuszami ze wschodu zwracaliśmy uwagę,
> że za to wszystko Polacy mogą wziąć odwet na naszych terenach. Kolportowano i
> objaśniano pewne dokumenty, w których było napisane, że po wojnie Polacy w
> porozumieniu z bolszewikami, wysiedla Ukraińców z całej zachodniej Ukrainy na
> Sybir, a nawet będa ich likwidować jak Niemcy Żydów. Dlatego organizacja
> podjęła kroki o depolonizacji wschodnich terenów przedwojennej Polski. Ażeby
> zmusić Polaków do opuszczenia tych ziem, trzeba było posiać wśród nich
ogromny
> strach". Natomiast do Elekona mam prośbę ażebyś nie obrażał innych osób.
> Jeżeli sie z czymś nie zgadzasz możesz to zrobić w taki sposób jak ja teraz
> czyli spokojnie, kulturalnie i przede wszystkim merytorycznie. Panowie
> szanujmy się wzajemnie nawet jeśli się ze sobą nie zgadzamy!
> Pozdrawiam wszystkich dyskutantów.

Za wsparcie merytoryczne (tak to odbieram) dziękuję. Będę wdzięczny za
wskazanie miejsca i cytatu gdzie kogoś obraziłem. Chętnie przeproszę, o ile
osoba którą mam przepraszać nie pozwalała sobie pierwsza na obrażanie mnie.

Pozdrawiam i liczę na wzbicie się na taki poziom dyskusji, w której uważa się
nie tylko na to co inni piszą, ale także na to co się pisze samemu do innych.

[Gość: Elekon]

Gość portalu: january napisał(a):

> Podtrzymuję, to co napisałem: tekst jest kiepski i tendencyjny. Jest to
bardzo
> emocjonalne wspomnienie osoby, chyba bliżej nie związanej z Wołyniem, która
> zapewne chce przypomnieć w 60-rocznicę tych wydarzeń ofiary ukraińskich
mordów.
>
> Autor nie był osobiście świadkiem tych wydarzeń. Co ciekawe opisując
ukraińską
> stronę konfliktu używa wyłącznie określeń pejoratywnych lub obraźliwych
(rezuny
>
> itd.). Opisy i poetyka jakby żywcem przeniesione z "Ogniem i mieczem". Wtedy
> też hordy ukraińskie zalewały tereny zamieszkane przez Polaków. Tylko jakoś
> nikt nie zauważył, że wcześniej ruskie ziemie zostały przez tych właśnie
> Polaków zdobyte na Ukraińcach. Dlaczego nas Polaków tak bardzo niepokoił
napływ
>
> Niemców od zachodu i zajmowanie naszych historycznych ziem, a równocześnie
> traktujemy ziemie ruskie jako ziemię niczyją, którą Polacy mieli prawo bez
> pytania kogokolwiek o zgodę zająć. Już dawno stwierdzono, że tym kim dla
> Polaków są Niemcy, tym samym dla Ukraińców są Polacy.
> Nie chcę tłumaczyć jakichkolwiek zbrodni, ale nie można przedstawiać ich tak
> jednostronnie. Rzadko zdarza się, aby konflikt spowodowany był tylko przez
> jedną stronę (vide konflikt żydowsko-arabski w Palestynie). Nie wierzę w
czarno
> -
> biały obraz (Ukraińcy - źli, prymitywni, Polacy - szlachetni, cywilizowani,
> anielsko łagodni), podobnie jak nie zgadzam się z czarno-białym obrazem
> stosunków polsko-żydowskich, czy polsko-niemieckich.
> Powierzchowny ogląd pisma "Echo Rzeszowa" wskazuje na jego niski poziom. Z
tego
>
> co sobie przypominam jest to gazetka samorządu wydawana bardziej po to, aby
> sprawić frajdę klku radnym niż wnieść coś ciekawego do publicznej debaty w
> naszym mieście.
> Nie jest to z pewnością czasopismo posiadające jakiekolwiek ambicje naukowe,
> nie może być chyba pewnym źródłem wiedzy historycznej.
> Co do epitetów pod moim adresem, to nie przejąłem się nimi za bardzo. Jestem
w
> takim samym stopniu ukrainofilem, jak polono-, germano-, anglo-, ruso- i nie
> wiem jakim jeszcze filem. Bardzo szanuję każdy naród i staram się zrozumieć
> każdego człowieka, choć czasm jest to trudne.
> Ostatnio, wyobraź sobie, zajmowałem się ludami austronezyjskimi i papuaskimi
> zamieszkującymi Moluki. Jestem przekonany, że one także wytworzyły ciekawą
> kulturę i zasługują na szacunek.
> Może uważasz, że powinniśmy stale wypominać Szwedom potop, Niemcom II wojnę
> światową, Ukraińcom - UPA, Litwinom - Wilno, a Węgrom - bitwę o Morskie Oko?
> Tylko my Polacy byliśmy idealni i nikogo nie skrzywdziliśmy. Ciekawe dlaczego
> Ukraińcy, Litwini czy Czesi nie za bardzo darzą nas sympatią?

Potworna demagogia. Ja też nie jestem zwolennikiem czarno-białego
przedstawiania wydarzeń i konfliktów, co chyba chce się mi przypisać.

PS Nie rozumiesz w dodatku jeszcze chyba znaczenia wyrazu "epitet". Jesli w
twoim kierunku padły z mojej strony epitety, to co padło wczesniej w moją
stronę?

Dziękując za samą wolę rzeczowj dyskusji z twojej strony, życzę dalszych
owocnych badań nad ludami austronezyjskimi i papuaskimi zamieszkującymi Moluki
oraz mniej emocji i zjadliwości (ktoś może odpłacić pięknym za nadobne) w
listach.
Z wyrazami szacunku
Elekon

[Gość: january]

Wiesz co, Elekon, szkoda coś naprawdę pisać. Jeżeli twierdzisz, że nie
kierujesz do adwersarzy epitetów, a następnie określasz moją wypowioedź
jako "demagogię". To jak to nazwać. Twoje posty wprost roją się od złośliwości
i przycinków, ale ty oczywiście tego nie widzisz. Nie będę reagował na twoje
złośliwości, bo szkoda mi czasu i energii. Jeżeli cię to bawi, to zacznij
atakować kogoś innego. Ten temat interesuje mnie z przyczyn poznawczych, a nie
dla wyładowywania negatywnych emocji na uczestnikach dyskusji.

[Gość: Wolf]

Gość portalu: gość napisał(a):

> > Przede wszystkim dzięki Wolf, że sie włączyłeś do dyskusji. Ja tez nie
> uważam żeby tekst był specjalnie prowokacyjny ale napisałem, że jest aby się
> zabezpieczyć w razie ewentualnych ataków. Wolę dmuchać na zimne. Jeśli
chodzi
> o Unię Brzeska to jej wprowadzenie początkowo nie spowodowało jakichś
> większych zmian narodowościowych ale z pewnością stworzyło przesłanki do
> takich zmian w przyszłości. Wiadomo, że Cerkiew prawosławna i Kościół
> Rzymskokatolicki to były dwie niezalezne od siebie organizacje wyznaniowe i
> wpływ Kościoła na Cerkiew czy Cerkwi na Kościół był prawie żaden. Co do
> wiernych obu tych wyznań to muszę ci powiedzieć, że zachowywali oni w
stosunku
> do siebie spory dystans. Na przykład małżeństw mieszanych było bardzo
> niewiele. Utworzenie Cerkwi Unickiej spowodowało, że obrządek wschodni
zaczął
> się coraz bardziej latynizować. Nie była ta latynizacja wymuszana siłą
raczej
> dobrowolna. Nie wolno jednak zapominać, że wpływ na nią miało to, że od tej
> pory wierni obu wyznań byliw jednej organizacji kościelnej podległej
> papieżowi. Poza tym z powodu niezrealizowania obietnic danych Unitom
podczas
> podpisywania Unii, magnateria i szlachta wolały od razu przejść do Kościoła
> Rzymskokatolickiego. Wskutej tego odpływu elit Cerkiew Greckokatolicka stała
> sie praktycznie kościołem chłopów i biedniejszych mieszczan.

Nie tylko Cerkiew Grekokatolicka, ale i Cerkiew Prawoslawna (przynajmniej na
terenie Podlasia) miala charakter kosciola "chlopskiego", ludzie wyksztalceni
i bogatsi chetnie sie latynizowali.

Od tej pory Unici
> odczuwali pewien kompleks niższości wobec łacinników co z pewnością miało
> wpływ na przyjmowanie ich wzorów i postępująca latynizację. Teoretycznie
więc
> latynizacja była dobrowolna ale w praktyce Cerkiew Unicka pozbawiona swoich
> naturalnych elit została postawiona trochę w sytuacji bez wyjścia. Tak na
> marginesie wiesz, że inicjator Unii Brzeskiej władyka Hipacy Pociej
pochodził
> z Różanki pod Włodawą? A wracając do tematu to paradoksalnie największa
> polonizacja miała miejsce z powodu Rosjan. Gdyby nie zmuszali oni tak
> brutalnie podlaskich i chełmskich unitów do przyjęcia prawosławia to ludzie
ci
> prawdopodobnie dzisiaj byliby greckokatolickimi Ukraińcami a tereny
> Chełmszczyzny i Podlasia należałyby do Ukrainy ponieważ w takiej sytuacji
> Polacy stanowiliby tam mniejszość. Do roku 1905 Polacy stanowili tam
> mniejszość ludności dopiero dopływ po 1905 roku byłych Unitów spowodował, że
> uzyskali większość. Zresztą nie wykluczam nawet takiej mozliwości, że ci
Unici
> mogliby być dzisiaj prawosławnymi. Mogłoby się tak stać gdyby prawosławie
nie
> było wprowadzane tak brutalnie tylko stopniowo, łagodnie. Kto wie byc może
> duża część ludności zaakceptowała by stopniowe oczyszczenie swojej Cerkwi z
> latynizmów i powrót do czystego prawosławia. Tyle tylko, że w sprawach wiary
> potrzeba taktu i delikatności a Rosjanie zachowywali się jak słoń w składzie
> porcelany i to delikatnie mówiąc.

Moge sie tylko podpisac pod powyzszym tekstem, Rosjanie zniechecili ludzi do
Cerkwi Prawoslawnej swoim przymusem i powodowali przechodzenie ludnosci do
Kosciola Rzymsko-Katolickiego. Byly takie miejsca na Podlasiu, gdzie po
kasacie Unii Katolicy Rzymscy i Unici modlili sie razem w jednej swiatyni co
nierzadko powodowalo przesladowania i w efekcie nawet niszczenie swiatyn.


Co do II Rzeczpospolitej w pełni sie z toba
> zgadzam, część ludności zmieniała religią z powodu nacisków władz np. chęć
> uzyskania pracy, możliwość zakupu ziemi z parcelacji itp. ale część robiła
to
> tak jak napisałeś z wygody czy też z chęci zamanifestowania swojej 100%
> polskości. Na przykład w walkach polsko-ukraińskich o Lwów po stronie
polskiej
> brało udział wielu grekokatolików. Nie znam ich późniejszych losów ale
stawiam
> duże pieniądze, że przeszli na obrządek łaciński żeby jeszcze bardziej
> podkreślić swą polskość. Jak wiesz obowiązywał wtedy schemat Polak-Katolik
> więc Polacy innych wyznań chcąc podkreślić swój patriotyzm przechodzili do
> Kościoła Rzymskokatolickiego. Tekst, który zacytowałeś bardzo mi sie podoba
ja
> też uważam, że każdy powinien znać swoje korzenie i je pielęgnować. W ogóle
> rodzina jest najważniejsza, jeśli w rodzinie nie przekaże się młodemu
> człowiekowi pewnych wartości to on nie będzie ich później szanować.
> Abstrahując już od mniejszości narodowych to wśród samych Polaków jest masa
> ludzi o niepolskich korzeniach ukraińskich, białoruskich, niemieckich,
> litewskich, ormiańskich i innych.

Temat korzeni to osobny rozdzial i mysle, ze tez moglby wniesc duzo do
dyskusji.

I bardzo dobrze bo każdemu narodowi potrzeba
> świeżej krwi. Obracanie się we własnym sosie wśród czystych rasowo Polaków
od
> 10 pokoleń (Swoją drogą wątpię, żeby się tacy znaleźli)niczego dobrego nie
> przyniesie. Ja też przepraszam za pewien chaos w mojej wypowiedzi ale tak to
> już jest jak sie chce dużo napisać. A swoją drogą mam pytanie czy mógłbyś mi
> podać miejscowości w których miały miejsce wspomniane przez ciebie zmiany
> wyznania? To tylko prośba, jeśli z jakichs względów nie chcesz ich ujawniać
w
> pełni to szanuję. Po prostu interesują mnie te sprawy, znam wiele takich
> miejscowości zarówno w woj. lubelskim jak i rzeszowskim natomiast nie znam
> żadnej z województwa podlaskiego a przypuszczam, że twoje korzenie są w
> województwie podlaskim choć mogę sie mylić.

Jesli chodzi o zmiany wyznania to moge podac region, z przyczyn osobistych
chcialbym pozostac nieznany, mieszkam i pracuje w Warszawie, ale "tam" zostalo
troche mojej rodziny i wolalbym zeby pozostala anonimowa.
Pochodze z ziemi Drohickiej i w tej wsi tylko czesc (i to niewielka) pozostala
przy "ruskosci" , reszta natomiast zasymilowala sie, ja natomiast chociaz
urodzilem sie w Warszawie mam "zaszczepione" przez mame poczucie "ruskosci",
co jest dla mnie po prostu kwestia znajomosci korzeni, o czym pisalem w swoim
poscie.

> Pozdrawiam serdecznie i mam nadzieję na dalszą ciekawa dyskusję.
> Gość
Pozdrawiam
P.S. Na forach podlaskich na te tematy rozmawia sie dosyc trudno i jeszcze raz
gratuluje "forumowiczom" umiejetnosci dyskusji.

[Gość: gość]

Dzięki Wolf, że podałeś mi w przybliżeniu z jakiego regionu pochodzisz.
Oczywiście w pełni szanuję twoją chęć zachowania anonimowości. Piszesz, że
mama zaszczepiła ci "Ruskość". A więc tak jak mówiłem nie ma to jak dobra
rodzina.
Jeśli chodzi o Słochy Annopolskie, sprawdziłem na mapie wieś pod
Siemiatyczami. Najdalej wysunięta na zachód ruska miejscowość przed wojną to
była Wólka Zamkowa za Drohiczynem. Jest ona położona kilkanaście kilometrów
dalej na zachód. Wynikałoby z tego, że wsie między Drohiczynem a Siemiatyczami
się spolonizowały. Trochę szkoda. Z drugiej strony przynajmniej dobrze, że
była to dobrowolna polonizacja a nie przymusowa. Nie wiem czy wiesz Wolf ale
tereny z których pochodzisz tzn. położone po prawej stronie Bugu były nazywane
jeszcze w XIX wieku polską stroną ze względu na sporą w okolicach Drohiczyna
liczbę Polaków. Natomiast tereny po lewej stronie Bugu były nazywane ruską
stroną ponieważ przeważali tam Rusini. Po 1905 roku wszystko to uległo
zupełnemu pomieszaniu. Na ruskiej stronie prawie wszyscy byli Unici przeszli
do Kościoła Rzymskokatolickiego a na stronie polskiej nadal pozostało sporo
prawosławnych Rusinów. W ten sposób strona ruska stała się w sensie etnicznym
bardziej polska niz strona nazywana polską. Mimo wszystko uważam, że
przesunięcie polsko-ruskiej granicy etnicznej na północnym Podlasiu było
stosunkowo niewielkie w porównianiu choćby z województwem lubelskim czy
terenami między Rzeszowem a Jarosławiem i Przemyślem.
Na koniec chciałem napisać o Kostomłotach nad Bugiem. Jak wiecie jest tam
jedyna w Polsce parafia neounicka. Okazuje się, że dzięki obecności tam
licznych pielgrzymów i turystów, miejscowi a także mieszkańcy sąsiednich wsi
bardziej zaczęli szanować obrządek wschodni. Zdarzają się nawet sytuacje, że
jak miejscowy chłopak albo dziewczyna biorą sobie męża albo żonę z sąsiedniej
miejscowości to dzieci są chrzczone w Cerkwi w Kostomłotach i wychowywane w
obrządku bizantyjskim. Wcześniej cos takiego było nie do pomyślenia. Myślę, że
duża jest też w tym zasługa miejscowego kapłana, który umiał pokazać swoim
wiernym, że ich obrządek wcale nie jest gorszy. Pozdrawiam.
Pozdrawiam.

P.S. Ja też zauważyłem, że dyskusja na forach podlaskich jest trudna. Myślę,
że gdyby naszą dyskusje przenieść na forum Białystok albo Bielsk Podlaski to
skończyłoby sie totalna pyskówką.

[Gość: Wolf]

Gość portalu: gość napisał(a):

> Dzięki Wolf, że podałeś mi w przybliżeniu z jakiego regionu pochodzisz.
> Oczywiście w pełni szanuję twoją chęć zachowania anonimowości. Piszesz, że
> mama zaszczepiła ci "Ruskość". A więc tak jak mówiłem nie ma to jak dobra
> rodzina.
> Jeśli chodzi o Słochy Annopolskie, sprawdziłem na mapie wieś pod
> Siemiatyczami. Najdalej wysunięta na zachód ruska miejscowość przed wojną to
> była Wólka Zamkowa za Drohiczynem. Jest ona położona kilkanaście kilometrów
> dalej na zachód. Wynikałoby z tego, że wsie między Drohiczynem a
Siemiatyczami
> się spolonizowały. Trochę szkoda. Z drugiej strony przynajmniej dobrze, że
> była to dobrowolna polonizacja a nie przymusowa. Nie wiem czy wiesz Wolf ale
> tereny z których pochodzisz tzn. położone po prawej stronie Bugu były
nazywane
> jeszcze w XIX wieku polską stroną ze względu na sporą w okolicach Drohiczyna
> liczbę Polaków. Natomiast tereny po lewej stronie Bugu były nazywane ruską
> stroną ponieważ przeważali tam Rusini.

Jeszcze w latach wojny osade naprzeciw Drohiczyna nazywano Ruska Strona, co
faktycznie wowczas nie mialo nic wspolnego ze skladem etnicznym tego terenu.
Polonizacja tych terenow byla procesem (tak wynika z mojej wiedzy) calkiem
dobrowolnym (chodzi mi o okres miedzywojnia, bo o okresie po 1905 mozna
powiedziec, ze jest to zasluga Rosji, ale o tym bylo juz w poprzednich
postach). Trwa ona zreszta do dzis. Mam przyklady rowniez w rodzinie.
Jesli chodzi o okolice Drohiczyna to nazwa polska strona (nie wiedzialem o tej
nazwie az do dzis, dzieki) dobrze oddaje stosunki narodowosciowo-wyznaniowe na
tym terenie. Chociazby w Ostrozanach jest Sanktuarium Maryjne.
Mysle, ze na temat wyznan na terenie ziemii Drohickiej duzo moglby powiedziec
subdiakon Piotr, ja niestety znam temat tylko z opowiadan rodziny i ksiazek.


Po 1905 roku wszystko to uległo
> zupełnemu pomieszaniu. Na ruskiej stronie prawie wszyscy byli Unici przeszli
> do Kościoła Rzymskokatolickiego a na stronie polskiej nadal pozostało sporo
> prawosławnych Rusinów. W ten sposób strona ruska stała się w sensie
etnicznym
> bardziej polska niz strona nazywana polską. Mimo wszystko uważam, że
> przesunięcie polsko-ruskiej granicy etnicznej na północnym Podlasiu było
> stosunkowo niewielkie w porównianiu choćby z województwem lubelskim czy
> terenami między Rzeszowem a Jarosławiem i Przemyślem.
> Na koniec chciałem napisać o Kostomłotach nad Bugiem. Jak wiecie jest tam
> jedyna w Polsce parafia neounicka. Okazuje się, że dzięki obecności tam
> licznych pielgrzymów i turystów, miejscowi a także mieszkańcy sąsiednich wsi
> bardziej zaczęli szanować obrządek wschodni. Zdarzają się nawet sytuacje, że
> jak miejscowy chłopak albo dziewczyna biorą sobie męża albo żonę z
sąsiedniej
> miejscowości to dzieci są chrzczone w Cerkwi w Kostomłotach i wychowywane w
> obrządku bizantyjskim. Wcześniej cos takiego było nie do pomyślenia. Myślę,
że
> duża jest też w tym zasługa miejscowego kapłana, który umiał pokazać swoim
> wiernym, że ich obrządek wcale nie jest gorszy. Pozdrawiam.
> Pozdrawiam.

Dzieki za informacje o Kostomlotach. Wiedzialem o istnieniu tej parafii, ale
nie spodziewalem sie renesansu Unii. Mysle, ze to dobry znak, moze wreszcie
przestaniemy uwazac sie za lepszych od innych z racji wiary, pochodzenia
itp... Mamy w koncu XXI wiek, a roznorodnosc wzbogaca i nie powinna dzielic.
Pozdrawiam

[Gość: Piotr]

Weszliście Kochani na bardzo ciekawy teren /dla mnie raczej terra
incognita/.Drohiczyn kojarzy się się mi z głownie z Mistrzem
Olbrychskim.Parafię kostomłocką znam tylko z z barwnego reportarzu jaki
przewinąl się jakiś czas temu przez TV Polonię i ich ciekawej stronie
internetowej. Mowiąc o pograniczu etnicznym powiem pare ciekawostek ;
otóż wyczytałem u Wańkowicza /bodaj Anodzie i katodzie/ jak to żołnierze KOP-u
poznawali miejscowe /wołyńskie/ "mołodycie" i jak to w życiu - chcieli
zawiązywać rodziny. Na przeszkodzie stało wyznanie młodej - Wańkowicz opisuje
jak to po przygaduszkach kolegów młodego, że będzie "Iwanów płodził" ów brał
się za "wieczorne nauczanie panny naszego katechizmu" by ją przechrzcić.
Historia pogakazała tragizm tamtych ludzi i sens kresowej gawędy w całkiem
innym świetle.
Historia mojej rodziny, jej polskiej gałęzi tez daje świadectwo tragedii
poprawiania bilansu etnicznego na kresach wschodnich. Otóz wśród licznych
pamiątek rodzinnych mam akt nadania ziemii z roku 1928 dla żołnierza-
Polaka /wojny roku 1920/ w samym środku Wołynia - okolice Łucka i Równego.
Z innych pamiątek - mam między innymi spis całego inwetarza /w tym 12 ha
ziemi,budynki gospodarcze/ sporządony już po wojnie dla celów odszkodowawczych.
Otóż osiedlił się on /uciekając od biedy sandomierskiej wsi/w osadzie byłych
wojskowych - na ziemi wydzielonej z parcelacji ziem bodajże Radziwiłła.
Otoczona była ona wsiami 100 % ukraińskimi. Z relacji rodzinnych wiem,że
współzycie z ukraińcami układało sie do wojny bardzo dobrze- pomagano rusinom w
pisaniu podań do władz polskich,pomagano sobie wzajemnie w pracach
polowych,korzystano z ich pracy najemnej.
Od wołyńskiej tragedii i rzezi "uratowała" /jesli mozna tak powiedzieć/tą
rodzinę sowiecka wywózka /zimy roku 1940/ aż pod Archangielsk, potem
Kazachstan /pobyt tam to już temat na całkim inną gadkę/.Ów osadnik wyszedł z
Andersem, ale umarł w trakcie ewakuacji i został pochowany w Teheranie. Jego
rodzina wróciła z Kazachstanu do Polski dopiero w roku 1946. Tamta osada -
została oczywiście zaraz po wywózce Polaków totalnie splądrowana i zniszczona.
Odnosząc się do zagadnienia granicy etnicznej od średnowiecza po okres między
wojenny proponowałbym odłaczyć zagadnienie "etnogranic" polsko-łemkowskich i
bojkowskich od polsko-ukraińskich , jak i popatrzyć na osadnictwo łemkowskie
nie tylko od strony północnej Karpat . Serdecznie pozdrawiam.

[Gość: gość]

Gość portalu: Piotr napisał(a):

> Weszliście Kochani na bardzo ciekawy teren /dla mnie raczej terra
> incognita/.Drohiczyn kojarzy się się mi z głownie z Mistrzem
> Olbrychskim.Parafię kostomłocką znam tylko z z barwnego reportarzu jaki
> przewinąl się jakiś czas temu przez TV Polonię i ich ciekawej stronie
> internetowej. Mowiąc o pograniczu etnicznym powiem pare ciekawostek ;
> otóż wyczytałem u Wańkowicza /bodaj Anodzie i katodzie/ jak to żołnierze KOP-
u
> poznawali miejscowe /wołyńskie/ "mołodycie" i jak to w życiu - chcieli
> zawiązywać rodziny. Na przeszkodzie stało wyznanie młodej - Wańkowicz
opisuje
> jak to po przygaduszkach kolegów młodego, że będzie "Iwanów płodził" ów brał
> się za "wieczorne nauczanie panny naszego katechizmu" by ją przechrzcić.
> Historia pogakazała tragizm tamtych ludzi i sens kresowej gawędy w całkiem
> innym świetle.
Z tego co pamiętam to ten żołnierz nazywał sie Klekot i pochodził z miasta
Łodzi. A w ogóle z tego co słyszałem i czytałem to miejscowe panny bardzo
chętnie wychodziły za mąż za przyjezdnych Polaków. Podkreślam przyjezdnych nie
miejscowych. Byli to jak na tamte warunki ludzie z wielkiego świata.
Wspomniany Klekot tez pewnie uchodził tam za światowca. A pamiętasz doktora
czy nauczyciela Kowalskiego, którego Wańkowicz ze względu na nazwisko brał za
Polaka, wypytywał o wspólnych znajomych a ten okazał się w końcu Ukraińcem z
Tarnopola przeniesionym służbowo gdzieś na Wileńszczyznę?
> Historia mojej rodziny, jej polskiej gałęzi tez daje świadectwo tragedii
> poprawiania bilansu etnicznego na kresach wschodnich. Otóz wśród licznych
> pamiątek rodzinnych mam akt nadania ziemii z roku 1928 dla żołnierza-
> Polaka /wojny roku 1920/ w samym środku Wołynia - okolice Łucka i Równego.
> Z innych pamiątek - mam między innymi spis całego inwetarza /w tym 12 ha
> ziemi,budynki gospodarcze/ sporządony już po wojnie dla celów
odszkodowawczych.
>
> Otóż osiedlił się on /uciekając od biedy sandomierskiej wsi/w osadzie byłych
> wojskowych - na ziemi wydzielonej z parcelacji ziem bodajże Radziwiłła.
> Otoczona była ona wsiami 100 % ukraińskimi. Z relacji rodzinnych wiem,że
> współzycie z ukraińcami układało sie do wojny bardzo dobrze- pomagano
rusinom w
>
> pisaniu podań do władz polskich,pomagano sobie wzajemnie w pracach
> polowych,korzystano z ich pracy najemnej.
> Od wołyńskiej tragedii i rzezi "uratowała" /jesli mozna tak powiedzieć/tą
> rodzinę sowiecka wywózka /zimy roku 1940/ aż pod Archangielsk, potem
> Kazachstan /pobyt tam to już temat na całkim inną gadkę/.Ów osadnik wyszedł
z
> Andersem, ale umarł w trakcie ewakuacji i został pochowany w Teheranie. Jego
> rodzina wróciła z Kazachstanu do Polski dopiero w roku 1946. Tamta osada -
> została oczywiście zaraz po wywózce Polaków totalnie splądrowana i
zniszczona.
> Odnosząc się do zagadnienia granicy etnicznej od średnowiecza po okres
między
> wojenny proponowałbym odłaczyć zagadnienie "etnogranic" polsko-łemkowskich i
> bojkowskich od polsko-ukraińskich , jak i popatrzyć na osadnictwo łemkowskie
> nie tylko od strony północnej Karpat . Serdecznie pozdrawiam.
Sąsiadem mojego dziadka był repatriant z Wołynia, właśnie z okolic Równego z
tym, że nie osadnik wojskowy tylko rodowity Wołyniak z dziada pradziada. Będąc
dzieckiem zapamiętałem, że bardzo dobrze się znał na medycynie ludowej.
Szczególnie pamiętam jego metody leczenia reumatyzmu a mianowicie tarzanie się
w pokrzywach. Ja nigdy tego nie próbowałem ale wiem, że ten pan często to
stosował (widziałem na własne oczy) i dożył w dobrym zdrowiu późnej starości.
A wracając jeszcze do granicy etnicznej polsko-ruskiej to myslę, że jej
przesuwanie na wschód brało się częściowo i z tego, że wielu Polaków uciekało
ze swoich biednych przeludnionych ojcowizn, właśnie z Sandomierskiego z
Rzeszowskiego z Mazowsza na znacznie lepsze pod względem rolniczym i dużo
słabiej zaludnione ziemie ruskie.

[Gość: Elekon]

Gość portalu: gość napisał(a):

> Przede wszystkim dzięki Wolf, że sie włączyłeś do dyskusji. Ja tez nie
> uważam żeby tekst był specjalnie prowokacyjny ale napisałem, że jest aby się
> zabezpieczyć w razie ewentualnych ataków. Wolę dmuchać na zimne. Jeśli chodzi
> o Unię Brzeska to jej wprowadzenie początkowo nie spowodowało jakichś
> większych zmian narodowościowych ale z pewnością stworzyło przesłanki do
> takich zmian w przyszłości.
> Utworzenie Cerkwi Unickiej spowodowało, że obrządek wschodni zaczął
> się coraz bardziej latynizować. Nie była ta latynizacja wymuszana siłą raczej
> dobrowolna. Nie wolno jednak zapominać, że wpływ na nią miało to, że od tej
> pory wierni obu wyznań byliw jednej organizacji kościelnej podległej
> papieżowi. Poza tym z powodu niezrealizowania obietnic danych Unitom podczas
> podpisywania Unii, magnateria i szlachta wolały od razu przejść do Kościoła
> Rzymskokatolickiego. Wskutej tego odpływu elit Cerkiew Greckokatolicka stała
> sie praktycznie kościołem chłopów i biedniejszych mieszczan. Od tej pory
> Unici
> odczuwali pewien kompleks niższości wobec łacinników co z pewnością miało
> wpływ na przyjmowanie ich wzorów i postępująca latynizację. Teoretycznie więc
> latynizacja była dobrowolna ale w praktyce Cerkiew Unicka pozbawiona swoich
> naturalnych elit została postawiona trochę w sytuacji bez wyjścia. (...)
> A wracając do tematu to paradoksalnie największa
> polonizacja miała miejsce z powodu Rosjan. Gdyby nie zmuszali oni tak
> brutalnie podlaskich i chełmskich unitów do przyjęcia prawosławia to ludzie
> ci prawdopodobnie dzisiaj byliby greckokatolickimi Ukraińcami a tereny
> Chełmszczyzny i Podlasia należałyby do Ukrainy ponieważ w takiej sytuacji
> Polacy stanowiliby tam mniejszość. Do roku 1905 Polacy stanowili tam
> mniejszość ludności dopiero dopływ po 1905 roku byłych Unitów spowodował, że
> uzyskali większość. Zresztą nie wykluczam nawet takiej mozliwości, że ci
> Unici mogliby być dzisiaj prawosławnymi. Mogłoby się tak stać gdyby
> prawosławie nie było wprowadzane tak brutalnie tylko stopniowo, łagodnie. Kto
> wie byc > może
> duża część ludności zaakceptowała by stopniowe oczyszczenie swojej Cerkwi z
> latynizmów i powrót do czystego prawosławia. Tyle tylko, że w sprawach wiary
> potrzeba taktu i delikatności a Rosjanie zachowywali się jak słoń w składzie
> porcelany i to delikatnie mówiąc. Co do II Rzeczpospolitej w pełni sie z toba
> zgadzam, część ludności zmieniała religią z powodu nacisków władz np. chęć
> uzyskania pracy, możliwość zakupu ziemi z parcelacji itp. ale część robiła to
> tak jak napisałeś z wygody czy też z chęci zamanifestowania swojej 100%
> polskości. Na przykład w walkach polsko-ukraińskich o Lwów po stronie
> polskiej brało udział wielu grekokatolików. Nie znam ich późniejszych losów
> ale stawiam duże pieniądze, że przeszli na obrządek łaciński żeby jeszcze
> bardziej
> podkreślić swą polskość. Jak wiesz obowiązywał wtedy schemat Polak-Katolik
> więc Polacy innych wyznań chcąc podkreślić swój patriotyzm przechodzili do
> Kościoła Rzymskokatolickiego. (...)
> Abstrahując już od mniejszości narodowych to wśród samych Polaków jest masa
> ludzi o niepolskich korzeniach ukraińskich, białoruskich, niemieckich,
> litewskich, ormiańskich i innych. I bardzo dobrze bo każdemu narodowi
> potrzeba
> świeżej krwi. Obracanie się we własnym sosie wśród czystych rasowo Polaków od
> 10 pokoleń (Swoją drogą wątpię, żeby się tacy znaleźli)niczego dobrego nie
> przyniesie.

Zacytuję fragmenty z II tomu "Dziejów Rzeszowa", pisanych przez historyków:

""Narastającym tendencjom niepodległosciowym wśród Rusinów, rozwijanym przez
nastawione antypolsko ukraińskie partie narodowo-socjalistyczne, popieranym
przez Austriaków, a zwalczanym przez dążących do przyłączenia Galicji
Wschodniej do Rosji moskalofilów towarzyszyła działalność niższego i wyższego
duchowieństwa grekokatolickiego z metropolitą lwowski Andrzejem Szeptyckim
(wnukiem Aleksandra Fredry). Symptomy tej ideologii dochodziły pod Rzeszów do
spolonizowanej parafii unickiej w Zalesie." (str.532).
"Parafia grekokatolicka w Zalesiu, o spolonizowanej w dużym stopniu ludności,
stała się ośrodkiem zainteresowania przedstawicieli ruchu nacjonalizstyczno-
ukraińskiego. Do śmierci popa Juliana Hanasiewicza w 1881 roku nie było to
możliwe, gdyż kapłan ten należał do starej generacji Rusinów określajacych
swoją przynależność jako Gente Ruthenus, natione Polonus, zwłaszcza część jego
rodziny wniosła istotny wkład do rozwoju ruchu niepodległościowego (1863)
[udział w powstaniu styczniowym - przyp. moje], a także kultury polskiej.
Za jego następcy Dymitra Bilińskiego, przysłanego na krótko z Przemyśla doszło
na plebanii w Słocinie do awantury, gdyż pop oskarżył miejscowego proboszcza
Sulikowskiego ze mu porywa owieczki, gdyż udzielił ślubu rzymskokatolickiego
osobom różnego wyznania. Kolejny pop, Jan Nehrebecki w latach 1888-1906
[budowniczy stojącej do dziś na Zalesiu unickiej cerkwi - przyp. moje], był
członkiem ruskich organizacji, m.in. powiatowego Zarządu Towarzystwa
Wzajemnych Ubezpieczeń "Dnister" w Rzeszowie z siedzibą we Lwowie [(!)].
Skłaniał on wiernych swojej parafii do ubezpieczanie zabudowań w tejże
instytucji i do zaciągania w niej kredytów. (...) Dla nielicznych dzieci
zorganizował na plebanii naukę śpiwewu cerkiwenego i języka ukraińskiego,
zwanego wówczas ruskim. Warto przypomnieć, że pojęcia "Ukraina", znaczy niegdyś
rubież, kraniec ziem I Rzeczypospolitej i "język ukraiński" wprowadził w 1898r.
filolog Aleksander Barwiński." (str. 550)
"Za popa Jana Kamińskiego doszło w Zalesiu, tuż przed I wojną swiatową, do
uruchomoenia czytelni "Proświty", założonej w 1881 roku we Lwowie przez
Ukraińskie Pedegogiczne Towarzystwo, zaopatrujące czytelnie w swoje czasopisma
pt. "Dzwinok", "Uczytel" i inne.
Charakter narodowy nadawano cerkwi w Zalesiu obrzędom religijnym dla licznych
żołnierzy narodowości ruskiej z pułków stacjonującyh w Rzeszowie. Wysiłki
zmierzajace do ukrainizacji grakokatolików z Zalesia nie wywarły jednak
większego wpływu na postawę nastawionych propolsko wiernych. Zasiały w kilku
przypadkach ferment i niepokój. Daje do myślenia stanowisko kurii
grekokatolickiej w Przemyślu, która popów cerkwi w Zalesiu przestała
obdarowywać - jak dawniej - stanowiskami dziekanów, nie powierzała też
wizytacji tej dziekanom rzymskokatolickim, jak to czyniła jeszcze niedawno,
gdy dziekanem rzeszowskim był ks.Leopold Olcyngier" (str.552).
"Kuria grekokatolicka w Pzremyślu od lat 90-tych XIX wieku zlaecała język
ukraiński i w takim języku i alfabecie drukowano diecezjalne Schematyzmy,
wcześniej ogłaszane po łacinie. Przy głoszeniu homilii popi w Zalesiu
posiłkowali się opracowaniami kazań dla ludu. Ich zestaw w zachowanym do
dzisiaj egzemplarzu pokazali mi robotnicy ptrzy rozbiórce domu "Proświty",
położonego naprzeciw dawnej cerkwi do 1995 roku." (str. 598).

[Gość: Elekon]

Gość portalu: gość napisał(a):

> Przede wszystkim dzięki Wolf, że sie włączyłeś do dyskusji. Ja tez nie
> uważam żeby tekst był specjalnie prowokacyjny ale napisałem, że jest aby się
> zabezpieczyć w razie ewentualnych ataków. Wolę dmuchać na zimne. Jeśli chodzi
> o Unię Brzeska to jej wprowadzenie początkowo nie spowodowało jakichś
> większych zmian narodowościowych ale z pewnością stworzyło przesłanki do
> takich zmian w przyszłości.
> Utworzenie Cerkwi Unickiej spowodowało, że obrządek wschodni zaczął
> się coraz bardziej latynizować. Nie była ta latynizacja wymuszana siłą raczej
> dobrowolna. Nie wolno jednak zapominać, że wpływ na nią miało to, że od tej
> pory wierni obu wyznań byliw jednej organizacji kościelnej podległej
> papieżowi. Poza tym z powodu niezrealizowania obietnic danych Unitom podczas
> podpisywania Unii, magnateria i szlachta wolały od razu przejść do Kościoła
> Rzymskokatolickiego. Wskutej tego odpływu elit Cerkiew Greckokatolicka stała
> sie praktycznie kościołem chłopów i biedniejszych mieszczan. Od tej pory
> Unici
> odczuwali pewien kompleks niższości wobec łacinników co z pewnością miało
> wpływ na przyjmowanie ich wzorów i postępująca latynizację. Teoretycznie więc
> latynizacja była dobrowolna ale w praktyce Cerkiew Unicka pozbawiona swoich
> naturalnych elit została postawiona trochę w sytuacji bez wyjścia. (...)
> A wracając do tematu to paradoksalnie największa
> polonizacja miała miejsce z powodu Rosjan. Gdyby nie zmuszali oni tak
> brutalnie podlaskich i chełmskich unitów do przyjęcia prawosławia to ludzie
> ci prawdopodobnie dzisiaj byliby greckokatolickimi Ukraińcami a tereny
> Chełmszczyzny i Podlasia należałyby do Ukrainy ponieważ w takiej sytuacji
> Polacy stanowiliby tam mniejszość. Do roku 1905 Polacy stanowili tam
> mniejszość ludności dopiero dopływ po 1905 roku byłych Unitów spowodował, że
> uzyskali większość. Zresztą nie wykluczam nawet takiej mozliwości, że ci
> Unici mogliby być dzisiaj prawosławnymi. Mogłoby się tak stać gdyby
> prawosławie nie było wprowadzane tak brutalnie tylko stopniowo, łagodnie. Kto
> wie byc > może
> duża część ludności zaakceptowała by stopniowe oczyszczenie swojej Cerkwi z
> latynizmów i powrót do czystego prawosławia. Tyle tylko, że w sprawach wiary
> potrzeba taktu i delikatności a Rosjanie zachowywali się jak słoń w składzie
> porcelany i to delikatnie mówiąc. Co do II Rzeczpospolitej w pełni sie z toba
> zgadzam, część ludności zmieniała religią z powodu nacisków władz np. chęć
> uzyskania pracy, możliwość zakupu ziemi z parcelacji itp. ale część robiła to
> tak jak napisałeś z wygody czy też z chęci zamanifestowania swojej 100%
> polskości. Na przykład w walkach polsko-ukraińskich o Lwów po stronie
> polskiej brało udział wielu grekokatolików. Nie znam ich późniejszych losów
> ale stawiam duże pieniądze, że przeszli na obrządek łaciński żeby jeszcze
> bardziej
> podkreślić swą polskość. Jak wiesz obowiązywał wtedy schemat Polak-Katolik
> więc Polacy innych wyznań chcąc podkreślić swój patriotyzm przechodzili do
> Kościoła Rzymskokatolickiego. (...)
> Abstrahując już od mniejszości narodowych to wśród samych Polaków jest masa
> ludzi o niepolskich korzeniach ukraińskich, białoruskich, niemieckich,
> litewskich, ormiańskich i innych. I bardzo dobrze bo każdemu narodowi
> potrzeba
> świeżej krwi. Obracanie się we własnym sosie wśród czystych rasowo Polaków od
> 10 pokoleń (Swoją drogą wątpię, żeby się tacy znaleźli)niczego dobrego nie
> przyniesie.


"Od pokoju brzeskiego i pokoju [monarchii Austrowęgierskiej] z Ukrainą, w
których od Królestwa odebrano Podlasie i Chełmszczyznę, w społeczeństwie
polskim Galicji rozbudzona została do Austrii wręcz nienawiść.
Władze próbowały ratować sytuację przez przywrócenie praw autonomicznych,
samorządowych i zwiększenie zasiłków dla rodzin żołnierzy. Na zebraniach rad
miejskich, gminnych i powiatowych powszechnie zaczęto uchwalać rezolucje o
połączenie Galicji z Królestwem, anulowanie oderwania ziem od Królestwa.
14 lutego 1918 przedstawiciele Wydziału Powiatowego dr RomanKrogulski, ks. Jan
Chmielnikowski, dr Wilhelm Hochfeld, dr H. Wachtel złożyli protest u starosty
rzeszowskiego przeciw oderwaniu Chełmszczyzny i Podlasia. Do tego protestu
przyłączyła się Rada Przyboczna burmistrza Rzeszowa. Akt oderwania nazwano w
proteście zbrodnią i gwałtem popełnionym na narodzie polskim. 16 lutego złożono
protest przeciwko planowanemu na rynku wojskowemu nabożeństwu dziękczynnemu z
okazji zawarcia pokoju z Ukrainą. (...). 21 marca mocą reskryptu namiestnika
Galicji otwarto posiedzenie Rady Miejskiej w Rzeszowie w składzie
przedwojennym. Tu również Krogulski złożył na ręce starosty Leszczyńskiego
protest przeciw oderwaniu ziem od Królestwa Polskiego. Władze już nie były
zdolne do stosowania represji.
Na ręce burmistrza Rzeszowa, w imieniu izraelickiej gminy wyznaniowej,
deklarację złożył Rabin Natan Lewin:
"" Rzeszów, 12.10.1918. Jaśnie Wielmożny Panie Burmistrzu. Z powodu obwołania
przez radę Regencyjną niepodległego, zjednoczonego ze wszystkich ziem polskich
z wybrzeżem morskim składającego się Państwa Polskiego, wyrażam w imieniu
Izraelickiej gminy wyznaniowej rzeszowskiej niekłamaną radość, z jaką
proklamacja ta przez wszystkich współwyznawców została przyjęta. Po 150-letniej
niewoli, stoczonych cięzkich walkach o byt z obcymi rządami, po doznaniu
cięzkich krzywd, społeczeństwo polskie, do którego również assymilowani Żydzi
się zaliczają, silniejsze niż przed rozbiorem, przystępuje do odbudowy
zmartwychwstałej polski i rozpocznie własne, samoistne i niepodległe zycie. W
tej pracy narodowej, z którą się solidaryzujemy, będziemy w każdym kierunku
współdziałać.""
(str.697-698)

[enfant_terrible]

Hm, niestety moja wiedza historyczna na ten temat jest znikoma. Ciekawy watek.
pozdr. enfant terrible

Proszę o jeszcze trochę cierpliwości :-)

[Gość: s.P.S.]

Przepraszam, żę ciagle milczę, ale akurat na drugi dzień po konferencji
derohiczyńskiej zmarł mój Teść, trzeba było zająć się sprawami pogrzebowymi.
Poza tym przygotowuję walne zebranie lubelskiego koła ZUwP na sobotę 28 bm.,
a w międzyczasie wybieram się jeszcze na 2-3 dni do Warszawy (Centralne
Archiwum Wojskowe, Centralna Biblioteka Wojskowa, Bibl. Narodowa). Od 1 lipca
zaczynają się egz. wstępne, więc jak juz zacznie się część ustna, będę chyba
mógł popołudniami coś "skrobnąć".

Pozdrawiam wszystkich serdecznie i apeluję jednocześnie o zachowanie poziomu
i kultury dyskusji, a przede wszystkim spokoju i rzeczowości, tak miło
wyróżniających ten wątek na tle innych dyskusyj internetowych na podobne tematy.

subdiakon Piotr

[Gość: gość]

Pozdrawiam Subdiakonie Piotrze. Przyjmij tez moje kondolencje z powodu śmierci
teścia. Czekam niecierpliwie na twój głos w dyskusji.

A ja dalej swoje

[Gość: Piotr]

Pozdrawiam wszystkich
Mowiłes Gościu o Wańkowiczu - tak to było przed laty moje lekarstwo na
zdurnienie Gerhardami,Ogniomistrzami Kaleniami i "wilczymi echami" - no i
jeszcze dzielnym Filarem ścigajacym Ognia po gorach.A pamietasz opis Mistrza
wizyty w Rymanowie /wątek krowy znajdującej żródła/,krośnieńskiej wieczornej
szosy?
Wczoraj rozłozyłem przed sobą zdjęcia : przedemną Łemkowie w odświętnych
strojach otaczają swojego świaszczennika na progu wołtuszowskiej cerkwi - rok
1932 na Piotra i Pawła po sumie. Gdy w 1945 roku ojciec Maksymowicza będzie
chciał wrócic do tej rodzinnej wioski z przymusowych robót - zaprzyjaznieni
Polacy z Sanoka powiedzą mu ; wioski już nie ma, a ty nie próbuj tam wracać bo
słuch po tobie zaginie . Obok zdjęcie : rzeszowscy "rusini" w swym mieszkaniu,
koło chioinki, w lustrze za nimi widać odbicie osoby robiącej zdjęcie, radośni,
spokojni, zadowolone dzieci... W 1945 roku do ich mieszkania zacznie
przychodzić sąsiad- Polak mowiąc "wy jesteście Ukraińcy, nie macie co szukać w
naszym mieście, płaccie albo ..." I płacili ... az przyszedł urzedowy nakaz
wysiedlenia. W jego uchyleniu pomógł Polak - czlonek zarządu miasta Pan
Z., "stary przedwojenny" znajomy. Jego Żona- katoliczka była matką chrzestną
jednej z córek "rusinów" chrzczonej w zalesiańskiej cerkwi w 1935 roku, ojcem
chrzestnym był rzeszowski "rusin" Pan B.Rodzinna Z. o pięknej rzeszowskiej
historii - działacz polityczny, społecznik, ruch oporu, pomoc Żydom. Jest o nim
w dziejach Rz. Potem wystarczyło jszcze przeniesienie metryk do Księdza
Jałowego - osoby zawsze wspominanej w mej rodzinie z Wielkim Szacunkiem.
Mowiliśmy o rzeszowskich Zydach mój dziadek byl przed wojną "w
dobrychstosunkach" z nimi. Byl zapraszany na ich uroczystości w synagodze-
wspominał o ich "wajczeniu na uroczystościach. Na "nasze" świeta Zyd-
sklepikarz przekazywal przez gosposię dziadków koszyk z "delikatesami", nie
robil problemów z zakupami na zeszyt. Moi wspominali, że gdy wybuchła wojna
przyszedł do Żyd - właściciel sklepu z futrami oferujący na przechowanie ...
futra "Mają oni zabrac niech lepiej Pani weżmie, po wojnie Pani odda" Babka
odmówiła przyjęcia depozytu.dziadek wspominał,że jako kolejarz miał dostęp do
terenu dworca, gdy na torach /1943/ stały w lipcowym upale zadrutowane wagony
ze stłoczonymi Żydami - głownie kobietami z dziećmi i starcami.zdjęcia z ich
pochodu w ostatnią drogę zamieszcza Mistrz Kotula w swej księdze o losach
rzeszowskich Zydów"Moi" obserwowali ten pochód przez szpary pomiędzy czarnymi
roletami ktorymi musialy być przyslonięte okna /na rozkaz niemców/
Ps widzę Elkonie, że sięgnąłeś wreszcie po naprawdę wartościową
literaturę.Gratuluję wyboru. Mówię to całkiem serio.

[Gość: Elekon]

Gość portalu: Piotr napisał(a):

> Pozdrawiam wszystkich
> Mowiłes Gościu o Wańkowiczu - tak to było przed laty moje lekarstwo na
> zdurnienie Gerhardami,Ogniomistrzami Kaleniami i "wilczymi echami" - no i
> jeszcze dzielnym Filarem ścigajacym Ognia po gorach.A pamietasz opis Mistrza
> wizyty w Rymanowie /wątek krowy znajdującej żródła/,krośnieńskiej wieczornej
> szosy?
> Wczoraj rozłozyłem przed sobą zdjęcia : przedemną Łemkowie w odświętnych
> strojach otaczają swojego świaszczennika na progu wołtuszowskiej cerkwi - rok
> 1932 na Piotra i Pawła po sumie. Gdy w 1945 roku ojciec Maksymowicza będzie
> chciał wrócic do tej rodzinnej wioski z przymusowych robót - zaprzyjaznieni
> Polacy z Sanoka powiedzą mu ; wioski już nie ma, a ty nie próbuj tam wracać
bo
> słuch po tobie zaginie . Obok zdjęcie : rzeszowscy "rusini" w swym
mieszkaniu,
> koło chioinki, w lustrze za nimi widać odbicie osoby robiącej zdjęcie,
radośni,
>
> spokojni, zadowolone dzieci... W 1945 roku do ich mieszkania zacznie
> przychodzić sąsiad- Polak mowiąc "wy jesteście Ukraińcy, nie macie co szukać
w
> naszym mieście, płaccie albo ..." I płacili ... az przyszedł urzedowy nakaz
> wysiedlenia. W jego uchyleniu pomógł Polak - czlonek zarządu miasta Pan
> Z., "stary przedwojenny" znajomy. Jego Żona- katoliczka była matką chrzestną
> jednej z córek "rusinów" chrzczonej w zalesiańskiej cerkwi w 1935 roku, ojcem
> chrzestnym był rzeszowski "rusin" Pan B.Rodzinna Z. o pięknej rzeszowskiej
> historii - działacz polityczny, społecznik, ruch oporu, pomoc Żydom. Jest o
nim
>
> w dziejach Rz. Potem wystarczyło jszcze przeniesienie metryk do Księdza
> Jałowego - osoby zawsze wspominanej w mej rodzinie z Wielkim Szacunkiem.
> Mowiliśmy o rzeszowskich Zydach mój dziadek byl przed wojną "w
> dobrychstosunkach" z nimi. Byl zapraszany na ich uroczystości w synagodze-
> wspominał o ich "wajczeniu na uroczystościach. Na "nasze" świeta Zyd-
> sklepikarz przekazywal przez gosposię dziadków koszyk z "delikatesami", nie
> robil problemów z zakupami na zeszyt. Moi wspominali, że gdy wybuchła wojna
> przyszedł do Żyd - właściciel sklepu z futrami oferujący na przechowanie ...
> futra "Mają oni zabrac niech lepiej Pani weżmie, po wojnie Pani odda" Babka
> odmówiła przyjęcia depozytu.dziadek wspominał,że jako kolejarz miał dostęp do
> terenu dworca, gdy na torach /1943/ stały w lipcowym upale zadrutowane wagony
> ze stłoczonymi Żydami - głownie kobietami z dziećmi i starcami.zdjęcia z ich
> pochodu w ostatnią drogę zamieszcza Mistrz Kotula w swej księdze o losach
> rzeszowskich Zydów"Moi" obserwowali ten pochód przez szpary pomiędzy czarnymi
> roletami ktorymi musialy być przyslonięte okna /na rozkaz niemców/
> Ps widzę Elkonie, że sięgnąłeś wreszcie po naprawdę wartościową
> literaturę.Gratuluję wyboru. Mówię to całkiem serio.

Pozdrawiam Cię Piotrze. Cały czas opieram się na tej "wartościowej
literaturze".
Podoba mi się co piszesz powyżej, choć to nie jest łatwe do czytania. Proszę,
spróbuj zrozumieć Polaków i ich krzywdy. Genezę niechęci i jednak co tu dużo
mówić, żądzy odwetu. Nie tylko za to co działo się na Kresach. Także np. za
wyraźne uprzywilejowanie Ukraińców (choć głównie przybyszy zza Sanu) w
Rzeszowie przez hitlerowców w czasie wojny, czy przejmowanie przez nich z
nadania Niemców sklepów po zamordowanych w rzeszowskim getcie Żydach. Piszą o
tym w III tomie "Dziejów Rzeszowa", a chyba i sam Kotula też. Nie piszę tego co
tutaj i nie cytuję Zielińskiego z "Echa Rzeszowa" (pisma Towarzystwa Przyjaciół
Rzeszowa, organizacji działającej od lat 70-tych - a nie jak twierdzi
January "pisma paru radnych") by komuś coś wypominać, ale by pokazać jaka była
atmosfera tamtych czasów i jak mogli być traktowani przez Polaków po wojnie,
często stereotypowo i w sposób bardzo nasiaknięty chęcią odwetu, Ukraińcy w
Rzeszowie i okolicach. Nawet jeśli działa im się krzywda, a mogła i ja tego nie
neguję, spotykały krzywdzące uczciwych i porządnych ludzi szykany, to trzeba
ich polskich sąsiadów, ich żal i gniew próbować zrozumieć, co nie znaczy zaraz
usprawiedliwiać sam odwet.

Odezwij się proszę gdy będziesz wiedział coś więcej na temat monografii
Zalesia. Chętnie skorzystam z tej lektury.
Raz jeszcze pozdrawiam i liczę że po tych trudnych sprawach i żalach które
sobie wypomnieliśmy, łatwiej teraz będzie nam spokojnie rozmawiac.

[Gość: s.P.S.]

Gość portalu: gość napisał(a):

> Pozdrawiam Subdiakonie Piotrze. Przyjmij tez moje kondolencje z powodu
śmierci
> teścia. Czekam niecierpliwie na twój głos w dyskusji.

Dzięki za odzew i kondolencje. Co się tyczy meritum, to już zamówiłem w
Bibliotece Uniwersyteckiej KUL ksero dwóch wspomnień pośmiertnych o ks.
Janie Nehrebeckim z "Nywy". Jak już pozałatwiam sprawy bieżące (kwerenda
w Warszawie, zebranie koła ZUwP, wniosek o stwierdzenie nabycia spadku etc.),
postaram się przetłumaczyć i przesłać webmasterowi naszej strony parafialnej.

Pozdrawiam serdecznie,
subdiakon Piotr

Uwaga Monografia Zalesia

[Gość: Piotr]

Mam wiadomość z ostatniej chwili - ukazała się Monografia Zalesia ze zdjęciem
cerkwi na okładce. Jestem na jej tropie - Rzeszowiacy do boju !!!

[Gość: gość]

Gość portalu: Piotr napisał(a):

> Mam wiadomość z ostatniej chwili - ukazała się Monografia Zalesia ze
zdjęciem
> cerkwi na okładce. Jestem na jej tropie - Rzeszowiacy do boju !!!
Super informacja. Mógłbyś mi podać autora i wydawnictwo no i tytuł rzecz
jasna?
Pozdrawiam.

Wyznania ukrainofila

[Gość: Piotr]

Czytam Waszą dyskusję i jako sprawca / w pewnej częsci/ zamieszania muszę to
wyznać : drogi Elekonie - jestem Ukrainofilem. Nie wiem kiedy zaczęła się ta
choroba - może na etapie dziecka poczętego. Ale lubię Ukraińców jak każdą inną
nację . Do choroby tej przyczyniły się "wredne" więzi rodzinne, łażenie po
górach, wdeptywanie w zarośnięte cerkwiska, odkrywanie w pokrzywach porzuconych
kamiennych chrzcielnic, gapienie sie na kopuły ocalałych cerkwi i ikony "Boho -
mazy", odnajdywanie w przydrożnych rowach utrąconych żeliwnych krzyży z
łemkowskich cmentarzy. Do choroby tej dołozyły swoje także rozmowy /odbywane z
tymi zza wschodniej granicy/ " Słuchaj Wołodia, a jak tam u was z tymi
nacjonalistami, co łażą po Lwowie, blokują nasze "orlęta". On mówi "wiesz i was
i u nas durnych ludzi nie brakuje, wot takie duraki, rozumijesz, ale ludzi u
nas dobri,dobri. Prijedesz, maszynu tobi w garaż schowamy szczoby ne ukrali,
pojediem w Truskawec, wody z naftusi popijem" Potem okazało się, że nie tylko
wody ...
Pewno Elekonie, moją winą jest, że w przerwach słuchania Zeppelinów czy
Nirwany mam nagłą ochotę posłuchać "Hori, nasze hori duże posmutniały".
Nie porzucam "U-filii" mimo,że wiem o wyczynach hajdamaków, koliszczyzny i
zbrodniach Humania,Wołynia, Bieszczad i Podola, ukraińskim terroryżmie, OUN,UPA
i SS Galizien, strzelania do naszych orląt,śmierci Lisa Kuli i Pierackiego,
niszczenia polskich kosciołow i cmentarzy, okrutnym nacjonalizmie.Ale wiem też
o okrutnym traktowaniu ruskich poddanych przez Polskich Panów, spychaniu
Ukraińców na pozycje obywateli trzeciej kategorii, pakowaniu ich do Berezy i
pózniejszego Jaworzna,odmawiania prawa do autonomii i" samostijnoj...",
zdradzeniu petrulowców przez piłsudczyków,wypędzaniu Rusinów z ojcowizny,
niszczeniu cerkwi i przymusowej latynizacji ocalałych, używaniu ruskich
nagrobków jako tłucznia drogowego, wyczynach UB i KBW,polskiej agresji i
zemście.
I nie mówcie mi że mieszam przyczyny ze skutami-każda akcja rodziła/równie
krwawą i niesprawiedliwą reakcję wobec Bogu ducha winnym ludziom.
Ale to, na Miły Bog - to tylko Historia, "buło - zahinuło" było- minęło. Fakty
z historii- i tyle. O Historii trzeba mówić bez emocji i agresji, bo inaczej
jednej ze stron grozi STARA POLSKA KSENOFOBIA a drugiej pozostaje zarzucanie
oponentom,że mają klapki na oczach.Pozdrawiam serdecznie - chyba dobrze !?, że
wróciłem/wbrew sobie/po moim epilogu.
Ps Gościu - jesli informacja o monografii okaże się sprawdzona na 100%-
bezzwłocznie prześlę posta.
Przepraszam za sporą dawkę grafomanii.

[Gość: gość]

Napisałeś kiedyś Elekon, że twoi dziadkowie ze strony mamy pochodzą z Mościsk.
Jeżeli miałbyś ochotę i trochę czasu to może napisałbyś nam tutaj co nieco jak
wyglądały stosunki polsko-ukraińskie w Mościskach. Na pewno znasz ten temat z
opowieści rodzinnych. Przy czym aby nie być posądzonym o kolejne jątrzenie i
otwieranie niezabliźnionych jeszcze ran to mógłby to być opis wzajemnych
relacji do roku 1939. Moglibyśmy dzięki temu porównać stosunki panujące w
Mościskach z relacjami rzeszowskimi. Na pewno byłoby to ciekawe. No ale to
tylko taka propozycja. Jestem bardzo wdzięczny Piotrowi za swoje relacje
rodzinne, zawsze czytam je z zapartym tchem takie są ciekawe. Jeśli więc
miałbyś ochotę będzie mi bardzo miło a jeśli z jakichś względów nie chcesz
wracać do tych spraw to w pełni to szanuję. Myślę, że teraz po wyjaśnieniu
sobie pewnych spraw atmosfera zdecydowanie się poprawi i jeszcze przez jakiś
czas ciekawie sobie pogawędzimy.
Pozdrawiam.

[Gość: gość]

Mam pytanie trochę niezwiązane z wątkiem ale dla mnie interesujące. Słyszałem,
że Medyka do roku 1948 należała do ZSRR i dopiero w tym roku włączono ją do
Polski. Czy ktoś mógłby to potwierdzić albo zaprzeczyć?

[Gość: Piotr]

Gość portalu: gość napisał(a):

> Mam pytanie trochę niezwiązane z wątkiem ale dla mnie interesujące.
Słyszałem,
> że Medyka do roku 1948 należała do ZSRR i dopiero w tym roku włączono ją do
> Polski. Czy ktoś mógłby to potwierdzić albo zaprzeczyć?

Tak było- po II w. Medyka wraz z Siedliskami,Jaksmanicami,Sierakoścami została
przyłaczona do Polski dopiero po regulacji granic w 1948 r. już bez ludności
ukraińskiej którą objęto wywózką do CCCP.W 1938 r. - 1540 grek-kat.Według
innych danych 1760 Ukraińców na 3320 mieszkańców wraz z Chałupkami
Medyski.Polecam w temacie : "Polska egzotyczna t2" oraz cytowanego już kiedyś
p.Saładiaka
Dzięki za miłe słowa Tobie i Elekonowi w odpowiedzi na mój wspominkowy post.
Sadzę, że Elekon wniesie jeszcze dalszy i pozytywny wkład w dyskusję. Zresztą
należy docenić Jego wkład w "podkręcenie nastroju" dyskusji -bez Niego mogłoby
być zbyt monotonnie, a dzięki Niemu zrobiło sie jak w chińskiej kuchni - trochę
słodko, trochę kwaśnie, trochę pieprznie i ciut gorzko. Zauważcie - dyskutujemu
już który ? 180? -post - a konca dyskusji nie widać.
PANOWIE KTO RUSZY TEMAT "RUSKICH" TEMATÓW WOTYWNYCH U NASZYCH BERNARDYNÓW -
mówilem kiedyś już o tym- są u Nich conajmniej trzy opisy naścienne.Nie mam nic
o tym - tyle tylko co z oglądu. Namawiam gorąco na ruszenie tego wątku !!!

[Gość: gość]

Niestety sam niewiele wiem na ten temat poza tym co sam napisałeś. Chętnie
natomiast przeczytam tekst na ten temat kogoś znającego sprawę bliżej.
Pozdrawiam.

[Gość: Elekon]

Gość portalu: Piotr napisał(a):

> Gość portalu: gość napisał(a):
>
> > Mam pytanie trochę niezwiązane z wątkiem ale dla mnie interesujące.
> Słyszałem,
> > że Medyka do roku 1948 należała do ZSRR i dopiero w tym roku włączono ją d
> o
> > Polski. Czy ktoś mógłby to potwierdzić albo zaprzeczyć?
>
> Tak było- po II w. Medyka wraz z Siedliskami,Jaksmanicami,Sierakoścami
została
> przyłaczona do Polski dopiero po regulacji granic w 1948 r. już bez ludności
> ukraińskiej którą objęto wywózką do CCCP.W 1938 r. - 1540 grek-kat.Według
> innych danych 1760 Ukraińców na 3320 mieszkańców wraz z Chałupkami
> Medyski.Polecam w temacie : "Polska egzotyczna t2" oraz cytowanego już kiedyś
> p.Saładiaka
> Dzięki za miłe słowa Tobie i Elekonowi w odpowiedzi na mój wspominkowy post.
> Sadzę, że Elekon wniesie jeszcze dalszy i pozytywny wkład w dyskusję. Zresztą
> należy docenić Jego wkład w "podkręcenie nastroju" dyskusji -bez Niego
mogłoby
> być zbyt monotonnie, a dzięki Niemu zrobiło sie jak w chińskiej kuchni -
trochę
>
> słodko, trochę kwaśnie, trochę pieprznie i ciut gorzko. Zauważcie -
dyskutujemu
>
> już który ? 180? -post - a konca dyskusji nie widać.
> PANOWIE KTO RUSZY TEMAT "RUSKICH" TEMATÓW WOTYWNYCH U NASZYCH BERNARDYNÓW -
> mówilem kiedyś już o tym- są u Nich conajmniej trzy opisy naścienne.Nie mam
nic
>
> o tym - tyle tylko co z oglądu. Namawiam gorąco na ruszenie tego wątku !!!


Piotr jest w błędzie - poza okresem obowiązywania niemiecko-sowieckiego "Układu
o Przyjaźni" z 1939 i wytyczonej na jej podstawie granicy radziecko-niemieckiej
(m.in. z Białymstokiem, Łomżą i Przemyślem bez Zasania po stronie radzickiej)
do ataku Hitlera na ZSRR w 1941 roku, Medyka ani przed wojną, ani po wojnie
nigdy nie należała do ZSRR, pisanie więc o jej "przyłaczeniu do Polski" jest
bezsensowne.
Regulacja granic miała miejsce w 1951 (a nie w 1948) roku porozumieniem z roku
1950 i dotyczyła rejonu Ustrzyk Dolnych, które powróćiły do Polski, oraz nad
Bugiem terenów Uhnowa, Bełza i okolic oraz okolic Sokala, które włączono do
ZSRR. Wiele razy spotkałem się z informacjami, że wóczas do Polski miały także
powrócić więsze tereny, tj. Niżankowice Nowe miasto, Chyrów i Dobromil.
Chodziło głównie o zamknięcie w polskie granice układu kolejowego (słynna
późniejsza linia tranzytowa o polskim orzstawie toru przez ZSRR dla polskich
pociągów z Warszawy do Zagórza) oraz drogowej. Dlaczego tak się nie stało
opienie są już różne. Jedne zrzucają wszystko na pazerność Stalina - co przy
całej czerni tej postaci nie wydaje się prawdą, skoro ten sam Stalin proponował
powojenne granice Polski z granicą na wschód od Lwowa, czemu ponoć stanowczo
sprzeciwiali się Anglicy z Churchilem, obstajac przy linii Curzona. Inna
interpretacja i ta wydaje mi się bardziej prawdopodobna, zrzuca wszystko na
serwilizm polskich towarzyszy. W końcu jest jak jest.
Chętnie poznam źrodła tej dezinformującej wiadomości o Medyce po wojnie w
składzie ZSRR. Chciałbym jeszcze podać, ze jestem w posiadaniu "Atlasu Polski
współczesnej" z roku 1948, autorstwa Eugeniusza Romera, w którym Ustrzyki Dolne
są w skłądzie ZSRR, Bełz, Uhnów i tereny za zachód od Sokala w Polsce, ale w
Polsce wyraźnie, jako ostatnia miejscowość przed granicą z ZSRR, znajduje się
też i Medyka.
Myślę Gościu, ze możesz to pytanie zadać na forum Przemyśl, na pewno zaglądają
tam i medyczanie i mieszkańcy innych wymienianych przez Piotra miejscowości.

Przy okazji Piotrowi chciałbym zwrócić uwagę, ze przymusowe wysiedlenia nie
tylko w czasie regulacji granic, ale pod koniec wojny, dotyczyły nie tylko
Ukraińców, ale i setek tysięcy Polaków. Zresztą nie tylko ich.

Co do uwag do mnie osobiście w piotrowym poście to, mówiąc żartobliwie,
rzeczywiście próbowałem Was zadowolić wszystkimi smakami, ale skoro nie smakuje
ani "trochę słodko, trochę kwaśnie, trochę pieprznie" ani "ciut gorzko", to czy
czasem rzecz nie polega nie tyle na problemach smakowych, ale na niechęci do
mordy kucharza? ;)

[Gość: Piotr]

Nie jest tak żle z tą buzią kucharza. O Medyce napisałem w oparciu o cytowane
żródła. Może jest w nich dezinformacja.Osobiście - nastrój polemiki nie jest
taki zły - byleby nie był rozciągany w czasie - na tzw bicie piany Drogi
Kucharzu.

[Gość: Elekon]

Gość portalu: Piotr napisał(a):

> Nie jest tak żle z tą buzią kucharza. O Medyce napisałem w oparciu o cytowane
> żródła. Może jest w nich dezinformacja.Osobiście - nastrój polemiki nie jest
> taki zły - byleby nie był rozciągany w czasie - na tzw bicie piany Drogi
> Kucharzu.

O tej Medyce to szczezrze mówiąc takie nasze gdybanie. Trzeba by historyka,
który zna ten temat.

A z ta pianą, mój Boże, drogi Piotrze, to może już mnie nie zaczepiaj więcej
(klapki na oczach, chińska kuchnia, bicie piany) bo jeszcze mi znowu ręka
ucieknie i znowu będziesz "forumowo kontuzjowany"? :)
Ponjał drug?

Pozdrawiam

[Gość: gość]

Co do informacji o wymianie Bełza i Krystynopola na Kawałek Bieszczadów to
fakty te są mi znane. Wiem, że znaleziono tam duże pokłady węgla i ZSRR
postanowił przyłączyć te tereny do siebie. W zamian mieliśmy otrzymac tereny z
dużymi zasobami ropy naftowej. Takie to wtedy było mydlenie oczu. Fakt ten
pokazuje jednocześnie na ile suwerennym państwem była PRL. Natomiast co do
sprawy Medyki to powtarzam znam to tylko ze słyszenia więc trudno mi na 100%
stwierdzić jak to było naprawdę. Piotr twierdzi, że należała przez 3 lata do
ZSRR ty twierdzisz, że nie. Chyba skorzystam z twojej rady i zwróce się z tym
pytaniem na forum Przemyśl. A wracając jeszcze do tych korekt granicznych
czytałem kiedyś, że Rosjanie początkowo chcieli zabrać do siebie nawet wiekszy
kawałek ziemi łącznie z Hrubieszowem i Tomaszowem Lubelskim ale ostatecznie
zadowolili się mniejszym kąskiem. Natomiast pod koniec lat 50-tych wyszła od
Rosjan propozycja aby Polacy odkupili sobie od ZSRR min. Chyrów, Dobromil,
Mościska i chyba nawet Sambor w każdym razie bez Lwowa. Problem polegał na
tym, że chcieli zapłaty w złocie a Polacy takimi zasobami złota wtedy nie
dysponowali. Inna sprawa, że komunistom chyba nie za bardzo zależało na tych
terenach.
Pozdrawiam.

[Gość: Piotr]

Strachy na Lachy - Rusin trzyma się mocno - realiów.Kto gdyba niech sobie
gdyba.
Żródełko moich informacji:Polska egzotyczna część 2 Grzegorz Rąkowski str400,
A.Saładiak Pamiątki i zabytki kultury ukraińskiej w Polsce W-wa 1993 str 234

Ps Oj zabolały naszego Kucharza te klapki, zabolały - chyba przez 6 postów o
nich mówi
Bud zdorowy nervovi drug - Boh z toboju. Bilsze hovoryt do tobe ne budu -
kurcze! skąd ja umiem "chachłać" ???

Gościu z tą Medyką to dziwna sprawa - milczy o sovieckim panowaniu na tym
terenie po 45 roku np Aftanazy w Dziejach rezydencji... tom 8 mimo dość
szczegółowego opisu losów zbiorów Pawlikowskich, milczy Kryciński w obu
wydaniach Pogórza...Szczerze mówiąc to dla mnie problem marginalny.
Pozdrawiam

[Gość: gość]

A dla mnie to taka ciekawostka. Z tego co piszą na forum Przemyśl wynika, że
faktycznie do 48 roku Medyka należała do ZSRR.
Też cie pozdrawiam.

[Gość: Piotr]

Jestem w sytuacji "złosliwości rzeczy martwych" Jestem przekonany,że mam w
swych zbiorach mapkę z terenami objętymi "wyrównywaniem granic" jako ząłącznik
do układu granicznego czy innego aktu pr. wiem,że były na tej mapce zaznaczone
i tereny okolic Ustrzyk i Sokala, jak i małe "wyrostki" okolic Przemyśla.
Grzebiąc nerwowo w bibliteczce znalazlem dawno zapomniany "Atlas ziem
odzyskanych" z 1947 roku i "trofiejną" mapę po jakimś Niemcu "Ost Europy" z
zaznaczoną odręcznie, niemieskim atramentem linią demarkacyjną.A tej teraz
potrzebej mapki no nima.
Ps W odniesieniu do Pana E. chciałem żartem rozładować napięcie- krach. No
trudno mam go z głowy.

Mapa z wymiany granic

[Gość: Piotr]

Sukces połowiczny -ale jest.Mapa o której mówiłem to "załącznik do umowy
pomiędzy Rzecząposplitą Polską a Zw.Soc.Rep.Radz. o zamianie odcinków
terytoriów państwowych zawartej w Moskwie dnia 15 lutego 1951 roku.Kopia w
skali 1:1000000 sporządzona na podstawie oryginału mapy w skali 1:500 000
opatrzonej podpisami A.Zawadzki i A.Wyszyński oraz pieczęciami okrągłymi
Ambasady Polskiej w Moskwie i Min.Spraw Zagr. ZSRR". Mapka formatu 2xA 4.No
i "stety" Medyka już po naszej stronie. Zaznaczone są natomiast "odcinki ....
terytorium odstąpione w drodze zamiany.." Każdy po 480 km kw. Dostaliśmy
Ustrzyki Dln /jak pamietasz z pamiętnym "pozłacanym"pomnikiem Stalina/,Bandrów,
Bystre ,Czarną, Lutowiska /a swoją drogą dobrze, że tak się stało i dostaliśmy
ten piękny teren/.Oddaliśmy Bełz /pamiętne z piosenki Mein steteł
Bełz/,Sokal,Krystynopol,Uhrynów,Uhnów. Gościu - a wiesz,że na tej mapie
Żółkiew,Kamionka Strumiłowa czy Gródek Jagielloński, Jaworów nazywały się
jeszcze po polsku.
Pozdrawiam Dobranoc
Do tematu rzeszowskiego wrócimy, oj wrócimy

[Gość: gość]

Gość portalu: Piotr napisał(a):

> Sukces połowiczny -ale jest.Mapa o której mówiłem to "załącznik do umowy
> pomiędzy Rzecząposplitą Polską a Zw.Soc.Rep.Radz. o zamianie odcinków
> terytoriów państwowych zawartej w Moskwie dnia 15 lutego 1951 roku.Kopia w
> skali 1:1000000 sporządzona na podstawie oryginału mapy w skali 1:500 000
> opatrzonej podpisami A.Zawadzki i A.Wyszyński oraz pieczęciami okrągłymi
> Ambasady Polskiej w Moskwie i Min.Spraw Zagr. ZSRR". Mapka formatu 2xA 4.No
> i "stety" Medyka już po naszej stronie. Zaznaczone są
natomiast "odcinki ....
> terytorium odstąpione w drodze zamiany.." Każdy po 480 km kw. Dostaliśmy
> Ustrzyki Dln /jak pamietasz z pamiętnym "pozłacanym"pomnikiem
Stalina/,Bandrów,
>
> Bystre ,Czarną, Lutowiska /a swoją drogą dobrze, że tak się stało i
dostaliśmy
> ten piękny teren/.Oddaliśmy Bełz /pamiętne z piosenki Mein steteł
> Bełz/,Sokal,Krystynopol,Uhrynów,Uhnów. Gościu - a wiesz,że na tej mapie
> Żółkiew,Kamionka Strumiłowa czy Gródek Jagielloński, Jaworów nazywały się
> jeszcze po polsku.
> Pozdrawiam Dobranoc
> Do tematu rzeszowskiego wrócimy, oj wrócimy
Wiesz z jednej strony może i dobrze bo dostalismy piekny kawałek Bieszczad. z
drugiej strony pomyśl ilu Polaków i Ukraińców musiało opuścić z tego powodu
swoją ojcowiznę na zawsze.
Pozdrawiam i czekam na tematy rzeszowskie.

[Gość: Piotr]

> > Do tematu rzeszowskiego wrócimy, oj wrócimy
> Wiesz z jednej strony może i dobrze bo dostalismy piekny kawałek Bieszczad. z
> drugiej strony pomyśl ilu Polaków i Ukraińców musiało opuścić z tego powodu
> swoją ojcowiznę na zawsze.
> Pozdrawiam i czekam na tematy rzeszowskie.
Masz rację - to dość oczywista "druga strona lustra"

Piotr a sprawa polska

[Gość: Elekon]

Gość portalu: Piotr napisał(a):

> Ps W odniesieniu do Pana E. chciałem żartem rozładować napięcie- krach. No
> trudno mam go z głowy.

O nie tak łatwo Pietja, nie tak łatwo.
Strasznie zjadliwe to chachłackie plemię. Przewrotne, pamiętliwe i
przesiąknięte antypolską ksenofobią - w każdym Polaku czai sie podstęp, nawet
gdy biedny Lach sam o tym nic nie wie.
Czy jesteś 100% Ukraińcem? Bo jak nie, to nawet sobie bym na Twoim miejscu nie
dowierzał.
(Piotr, to tylko taki żart dla rozładowania napięcia. Najwyżej cię będę miał z
głowy?)

Ja cię nawet zdążyłem, może za tą Twoją zmienność nastrojów polubić, może
dlatego że sam też ją czasem miewam. Nie zmienia to faktu, ze czasem wypisujesz
straszne głupoty o mnie i potrafisz porządnie człowieka wkurzyć. Ja nie walczę
z ludźmi, tylko z wtłoczonymi im do głowy stereotypami, np. tym
rozpowszechnionym wśród Ukraińców antypolskim, mającym często niewiele albo
wręcz nic wspólnego z rzeczywistością.
Święty nie jestem, mało kumaty pod wieczór, to może mi wyjaśnisz gdzie jest ta
moja ksenofobia i klapki na oczach, zeby już zamknąć ten temat po obu stronach
kabla jaki nas łączy. Mówię poważnie. Zdaje się że pisałem o faktach i zostałem
unurzamy w stereotypie głupawego polskiego nacjonalisty.
Więc mi to wyjaśnij, może będę miał szansę pojąć czego nie pojmuję. Znów -
zaznaczam, mówię poważnie. Nie mam zamiaru i nie chcę się z nikim kłócić.
Mam tylko wrażenie, że zostałem niesprawiedliwie i ciut bezdusznie potraktowany
i bez powodu zaatakowany, zresztą w polemice z całkiem inną osobą. A i
wcześniej też, tyle że było przepraszam, więc nie chcę już do tego wracać.

Nie lubię fasadowej politycznej poprawności. Napisz mi szczerze, tak jak w tym
wątku o swoim ukrainofilstwie, o co masz od mnie żal. Ale konkretnie, nie
ogólnikami. Ja już napisałem powyżej. Teraz kolej na Ciebie.

Z pozdrowieniem dla dziwnego człowieka z mojego miasta, którego mimo starań
zupełnie nie rozumiem

Elekon

[Gość: Piotr]

Szkoda czasu i atłasu. Piotr

Epilog zamiast dialogu

[Gość: Elekon]

Gość portalu: Piotr napisał(a):

> Szkoda czasu i atłasu. Piotr

Twój wybór. Na przyszłość więc nie rzucaj pustych oskarżeń pod adresem ludzi,
których nie znasz. Połamane krzyże, zgliszcza i chrzcielnice w trawie
znajdziesz nie tylko na Łemkoweszczyźnie i w Bieszczadach.
Spotkasz takie pamiątki po Polakach na Ukrainie, Białorusi i Litwie, spotkasz
takie na ziemiach zachodnich Polski po Niemcach. Wszędzie tam ludzie mszczą się
na przedmiotach i pamiątkach pozostawionych przez tych, których nienawidzą,
których się boją, lub o których chcieliby jak najszybciej zapomnieć.

Ale rozmyślania nad zdjęciami, łażenie na połoninach i pochłanianie książek to
trochę koncentrowanie się na sobie i własnych przeżyciach, trochę to trąci
egoizmem. A trzeba żyć wśród ludzi. Trzeba zacząć od otwartości i życzliwości
wobec innych, i to nie tylko ziomków ze swojej nacji. I nie tylko nastawiać się
na własne wspomnienia i hobbistyczne upodobania.
Ja pisac do Ciebie nie muszę i przekonywać Cię już nie zamiierzam do niczego -
życzę więc darów od Stwórcy, zebyś miał wobec innych więcej zrozumienia, a
mniej agresji, życzę przełamania antypolskich stereoptypów i więcej życzliwości
wobec swoich polskich sąsiadów. W końcu mimo wszystko jesteś obywatelem tego
kraju.
Elekon

[Gość: Elekon]

Gość portalu: Piotr napisał(a):

> Strachy na Lachy - Rusin trzyma się mocno - realiów.Kto gdyba niech sobie
> gdyba.
> Żródełko moich informacji:Polska egzotyczna część 2 Grzegorz Rąkowski str400,
> A.Saładiak Pamiątki i zabytki kultury ukraińskiej w Polsce W-wa 1993 str 234
>
> Ps Oj zabolały naszego Kucharza te klapki, zabolały - chyba przez 6 postów o
> nich mówi
> Bud zdorowy nervovi drug - Boh z toboju. Bilsze hovoryt do tobe ne budu -
> kurcze! skąd ja umiem "chachłać" ???
>
> Gościu z tą Medyką to dziwna sprawa - milczy o sovieckim panowaniu na tym
> terenie po 45 roku np Aftanazy w Dziejach rezydencji... tom 8 mimo dość
> szczegółowego opisu losów zbiorów Pawlikowskich, milczy Kryciński w obu
> wydaniach Pogórza...Szczerze mówiąc to dla mnie problem marginalny.
> Pozdrawiam

No i proszę. Ja ci mam mówić, skąd umiesz chałakać.
Po co było udawać że się jest Polakiem :) ?
Klapki to nie mój patent (od początku zresztą nie wiadomo do czego i dlaczego
było o nich pisanie). Ksenofibia pisana CAPSEM też nie mój. Tylko dlaczego ja
mam zbierać takie oskarżenia od ciebie tudziez innych dyskutantów? Czy to boli
prawda o niesławnej przeszłości swego narodu? Czy to odwet za to, że moi
przodkowie uciekli spod ukraińskiego noża? Dalibóg, nie chcę być złośliwy, ale
chyba jestem prowokowany do tego...

PS Co do Twojego źródełka, to na rynku wydawniczym można spotkać też i inne
ciekawe pozycje. Np "Bliskie kontakty III stopnia z UFO" (albo coś w tym
guście), przepowiednie Nostradamusa oraz obszerną literaturę o Polsce
znamienitego pana Pająka (to taki polski odpowiednik Saładuka i Marczaka).
Aha, i dziękuję za życzenia zdrowia. Ja również życzę Ci dużo mniejszej
amplitudy twoich nastrojów.
Co do groźby zerwania rozmów, to informuję Cię, że rozmawiać na kolanach nie
zamierzam. Nie ja zresztą powinienem klęczeć. Ale jeśli tylko chciałbyś pogadać
normalnie, tj. bez zjadliwości na początku, w środku, albo pod koniec listu,
pisz. Boh się na pewno ucieszy, bo teraz to chyba tylko kręci głową nad nami.

Elekon do Gościa

[Gość: Elekon]

Gość portalu: gość napisał(a):

> Napisałeś kiedyś Elekon, że twoi dziadkowie ze strony mamy pochodzą z
> Mościsk.
> Jeżeli miałbyś ochotę i trochę czasu to może napisałbyś nam tutaj co nieco
> jak
> wyglądały stosunki polsko-ukraińskie w Mościskach. Na pewno znasz ten temat z
> opowieści rodzinnych. Przy czym aby nie być posądzonym o kolejne jątrzenie i
> otwieranie niezabliźnionych jeszcze ran to mógłby to być opis wzajemnych
> relacji do roku 1939. Moglibyśmy dzięki temu porównać stosunki panujące w
> Mościskach z relacjami rzeszowskimi. Na pewno byłoby to ciekawe. No ale to
> tylko taka propozycja. Jestem bardzo wdzięczny Piotrowi za swoje relacje
> rodzinne, zawsze czytam je z zapartym tchem takie są ciekawe. Jeśli więc
> miałbyś ochotę będzie mi bardzo miło a jeśli z jakichś względów nie chcesz
> wracać do tych spraw to w pełni to szanuję. Myślę, że teraz po wyjaśnieniu
> sobie pewnych spraw atmosfera zdecydowanie się poprawi i jeszcze przez jakiś
> czas ciekawie sobie pogawędzimy.
> Pozdrawiam.

Jak widać Gościu, atmosfera się właściwie nie poprawia. Dobrze, że chociaż z
Tobą można normalnie rozmawiać, choć np. nadal nie wiem kiedy, gdzie i kogo
obraziłem (co mi zarzucałeś niedawno). Kontakty z Rusinami mojej rodziny
sięgają mojej prababci i jej rodziców, ale jeszcze nie w Mościskach. Gdybym
mógł tu normalnie pisac, a nie tłumaczyć się wciąż komuś, że naprawdę nie
jestem wielbłądem dwugarbnym, to chętnie coś napiszę. Przyznam, że nacja
ukraińska jest dla mnie wciąż sporą zagadką. Np. wspominane niedawno przez
Ciebie cytaty ze wspomnień Marczaka bodaj. Jak jeden i ten sam człowiek może
pisać, że przyjmował Polaków, którzy opowiadali o rzeczach strasznych, a zaraz
potem najspokojnie w świecie pisać, że przez jego ręce przechodziły pisma,
wktórych wskazywano na potrzebę czegoś w rodzaju prewencyjnej rzezi na
Polakach, ot tak, dla postrachu. Muszę powiedzieć, że ten sposób myślenia
pokrywa się z tym, co znam z opowiadań. Spokojni, uczynni, choć skryci i
hermetyczni w swoim środowisku sąsiedzi ukraińscy stali się z dnia na dzień
okrutnymi katami. Napisz, czy chcesz bym co nieco o relacjach sąsiedzkich
polsko-ruskich jeszcze z pierwszej połowy XIX wieku i późniejszych, dużo
spokojniejszych niż te pamiętne z lat 1942-43 napisał.

Pozdrawiam Cię serdecznie.

[Gość: gość]

Oczywiście, że chcę, napisz o wzajemnych relacjach. Ja też myslałem o okresie
do 39 roku.
Pozdrawiam.

Opracowanie o Zalesiu

[Gość: Piotr]

Mam przed sobą trzy tomy /średnio po 220 stron każdy/ pracy pt. To wszystko
dzialo się w Zalesiu. częśc I - Moje rodzinne Zalesie, częśc II Roman Gumiński
przekazuje z Londynu wspomnienia o Zalesiu i cz. III - Nie rozstałem się nigdy
z Zalesiem. Autorem jest Marian Marcinowski - mieszkaniec Zalesia, działacz
społeczny i gospodarczy. Książki pachną jeszcze farbą drukarską,starannie
wydane. Co do zawartości - szczególnie cenne są wspomnienia nestora- potomka
dziedziców zalesiańskich Pana Gumińskiego. Chociaż i narracja Pana
Marcinowskiego wydaje się bardzo ciekawa. Gościu- nie znajdziesz tu swoich
ulubionych statystyk /oj wyłazi ze mnie złośliwiec- przpraszam/ ale jest
mnóstwo interesujących informacji. Pana Marcinowskiego raczej nie interesuje
głębiej społeczność grekokatolicka / tu opiera się bardziej i skrótowo na pracy
Ks. Malaka/ i pisze więcej o latach powojennych do czasów obecnych włacznie .
Natomiast wspomnienia Pana Gumińskiego są pełne tamtych motywów. Daję namiary
Druk: FOSZE 35 209 Rzeszów ul Ofiar Katynia 15 e-mail; [e-mail] ;
www.fosze.com.pl
Ps Wiecie co - bardzo uradowały mnie te ksiązki, zwłaszcza, że ze Zalesiem
wiążą się moje całkiem nie rusińskie wspomnienia i dzień obecny

[Gość: gość]

Za drobną złośliwość pod moim adresem dziękuję i postaram sie w najbliższej
przyszłości zrewanżować jakąś celną ripostą. Na razie niestety nic mi nie
przychodzi do głowy. A poważnie mówiąc dzięki za namiary na wydawnictwo i mam
pytanie czy monografie tą można gdzieś w Rzeszowie kupić? Pytam dlatego, że
jakbym sie do was wybrał w odwiedziny to chętnie bym sobie tą książkę zakupił.
Pozdrawiam Rzeszów.

[Gość: Piotr]

Póki co - nie widziałem ksiązek tych w powszechnym rozpowszechnianiu - rzecz
nowa dopiero wydana.W metryce pisze,że wydrukowano na zlecenie PP-H Rial-
Zimowit Export-import sp.z oo 35 -604 Rz-ów ul.Fiołkowa 10./nadmieniam,że do
tematów rz -rusińskich prymat należy jednak do Dziejów Rz/ .Myślę,że jako
resovianum opracowanie to trafii za jakiś czas do wyspecjalizowanych księgarni
typu na ul.Hetmańskiej,3-Maja, Jagielońska.Sądze, że nasza GW - też przyczyni
się do reklamy rarytasu.
Co do krwawej zemsty będziesz mial okazję przy następnych postach z cyklu
wspomnienia babuni.
Ps A to znasz ; W 1939 roku ruskie wkraczające do Lwowa prowadzą w taborach
juczne wielbłądy/wiesz- te dwugarbne baktriany/. Nasze lwowskie baciary patrzą
i mówią jeden do drugiego : Ta patrzaj co te ciubaryki potrafiły z kuni
zrobić./źrodło: chyba św. pamięci Szolginia-ten od krajubrazów syrdecznych albo
Janicki-daj Mu Panie Boże długie życie/.

A ja dalej swoje cd

[Gość: Piotr]

A ja dalej swoje cd

[Gość: Piotr]

Wszedłem na watek lwowski- a i taki mam w swojej rodzinie.
Rok 1944. Młody lwowiak- Polak dezerteruje pod Przemyślem z Armii radzieckiej.
Przymusowo wcielony- ma dośc wszy i traktowania jako niepokornego Polaczka. W
uzyskaniu cywilnych ciuchów i w przejsciu przez frontowy San pomagają
mu "miejscowi". Dociera do Rzeszowa, tu ukrywa się do wyzwolenia jak i po
nim.Ma dużo szczęścia - na takich jak on -dezerterow,"bieżeńców", kresowiaków
bez mocnych papierów poluje zawzięcie NKWD. Opowiadano mi ze na ujetych
czekała "odrutowana" zagroda niedaleko rampy kolejowej- a potem albo pociąg na
wschod albo doły w lasach kolo Rzeszowa. Jeden z kresowiaków mówił mi ,że
trafil tam, po zatrzymaniu na ulicy. Od tragedii uratował go Żyd- komunista-
dawny znajomy z kresów. Przechodził obok ulicą.Po prostu "wydarł" go z zagrody
pod okiem uzbrojonych wartowników.Wracam do młodego lwowiaka. Po pewnym czasie -
poczatek l.50- poznaje dziewczę z rzeszowkich Rusinów.Zakładają rodzinę, mają
pracę, w drodze pierwsze dziecko. ale to nie koniec ...
Okolo 54 r. chłopak opowiada w "niewłaściwym"towarzystwie witza o wąsach
dziadka Stalina.Chłopaka zamyka UB - ma jednak szczęście - zbliżająca się
odwilż polityczna łagodzi obyczaje bezpieki. Chłopak wychodzi na wolność po
miesiącu, ponoć z obolałą "dolną częścią pleców".
Po wielu, wielu latach /po śmierci tej rzeszowskiej pary/w mieszkaniu ich
wnuków na starej komódce będą stały zdjęcia w sepii - pamiątki po lwowiakach i
stare zdjęcia rzeszowskich Rusinów.
Zycie nie byłoby sobą gdyby do tej opowiestki nie dopisało jeszcze innego
epilogu - pewnego razu synowa nieżyjącej "rusinki" pisze i publikuje
wspomnienie o swej teściowej i jej ...ruskich korzeniach. Czytałem- dobrze
napisane.
Pozdrawiam cdn

[Gość: ad]

zapraszam na stronę free.ngo.pl/nadbuhom - ukraińskie pismo Północnego
Podlasia. Tematy poruszane na waszym forum w części s[latają się z naszą
tematyką - pogranicze polsko - białorusko - ukraińskie, tereny etniczne,
asymilacja, stosunki religijne. Co prawda teren trochę oddalony od Rzeszowa
ale też w Polsce. Bardzo mnie zainteresowała wasza rozmowa, ale niestety nic
nie mogę dodać do tematu głównego. Ale mam nadzieję że po lekturze Nad Buhom
dyskusja potoczy się dalej - może na trochę inne tory. Ktoś tu stwierdził że
po zapodaniu podobnego tematu w Forum Białystok lub Bielsk dyskusja robi się
nerwowa i często niemerytoryczna. Mam nadzieję że przynajmniej w Rzeszowie
przeważa argumenty nad emocjami
Pzdr
Andrzej

Pozdrowienia dla Podlasia i Nadbuża

[Gość: Piotr]

Aluzyju w ostatnim zdaniu zrozumiałem. U nas miało być ładnie i
sentymentalnie /w moim przypadku przynajmniej/-wyszło "jak zawsze".Całe
szczęście, że godny następca Skrzetuskich i Kmiciców zatoczył kolubrynę do
garażu.Na pociechę sobie i Tobie Andrzeju powiem, że gdyby rozmowa dotyczyła
np roli NSZ w historii , sytuacji Żydów w Polsce powojennej czy skutków
niektórych polskich akcji partyzanckich dla ludności cywilnej - skutek dyskusji
byłby taki sam - totalna pyskówka.Jak już kiedyś powiedziałem Twoje okolice to
dla mnie ziemia nieznana - a więc surfuję nad "Buh i Nariew".
Pozdrawiam

[Gość: Wolf]

Drogi Piotrze,
Jak wrazenia z pobytu nad Buhom i Narwoju?
Co do nastepcy "Kmicicow i Skrzetuskich" to co sympatyczni dyskutanci sadza o
ponizszym tekscie?

/.../Sienkiewicz nie spelnil podstawowego zadania pisarza, ukazal
bowiem falszywy obraz zycia. Zadaniem pisarza zas jest tworzyc obraz
prawdziwy:"Teraz rozumiemy, co stanowi rdzen sztuki wielkiej; oto
przedstawienie najogolniejszych przyczyn i najstalszych prawd, jakie
rzadza swiatem , przede wszystkim naturalnie swiatem ludzkim,
tudziez - najogolniejszych i najstalszych cech, jakie spotykamy w
zjawiskach, ale przedstawienie tego w sposob plastyczny, zrozumialy
dla ogolu"
Zadania pisarza nie spelnil Sienkiewicz w 'Ogniem i Mieczem" i
dlatego, ze nie powiedzial prawdy o stosunkach polsko-ukrainskich.
Sympatia do polskich feudalow, roszczacych sobie prawa do Ukrainy i
broniacych swych interesow ogniem i mieczem, narzucila mu
niesprawiedliwa ocene narodowowyzwolenczych ruchow ukrainskich/.../"

Janina Kulczycka Saloni "Boleslaw Prus"

Naprawde nie mam natury prowokatora, ale natchnela mnie Twoja wypowiedz o
godnym nastepcy.... i pomyslalem, ze mozna kulturalnie podyskutowac i na ten
temat.
Pozdrawiam

Wolfowi

[Gość: Piotr]

Co do mej wizyty nad Buhom- jedynie pobieżnie zerknąlem na Andrzejową Gazetę.
Wrocę do niej - tylko muszę znaleść punkt zaczepienia.
Wątek sieńkiewiczowski - to tylko wyszedł ze nnie mściwy Rusin który niby
pożegnany a dalej gotowy ugryść.
Tak na serio- Sieńkiewicz spęłnił w swoim czasie /długim bo od początku ub.
wieku po czasy ostatnie/ ważną rolę w życiu milionów Polaków. Pamiętam mego
ś.p. dziadka - Polaka /"po mieczu"/, miał chyba skończone 5 klas wiejskiej
szkoły jak wraz z Babcią - "rusinką" spod Stanisławowa rozczytywał się po n-ty
raz w sieńkiewiczowskiej trylogii /w rozlatującym się wydaniu z wczesnych lat
20 ?/ i rozpytywał mnie w znajomości szczegółów. Tak półżartem - to w ogniem i
mieczem tłuką się między sobą Rusini z udziałem Tatarów i Litwinów a Polacy tak
jakby bardziej im kibicowali.
Jeśli chodzi o prawdę historyczną to można ją znaleść chociażby w "Eryka
Lassoty i Wilhelma Beauplana opisy Ukrainy" - ciekawe xvii wieczne opisy
paradokumentalne.A Sienkiewicza uwielbiam i w ogniem i mieczem - bo przypomnij
sobie jego opisy spustoszonej Ukrainy /z wątkiem nienawiści zatruwającej
ludzkie serca/ - bardzo przypominające o wiele pózniejsze obrazy z beskidów czy
bieszczad /jakiś profetyzm sieńkiewiczowski czy co?/. Bardzo umiejetnie
powiązał te wątki Krygowski w swoich turystycznych wspomnieniach z gór /juz nie
pamiętam czy we "wspinaczce po teczy" czy też "górach mojego życia." A
Sieńkiewicz - sympatyczny staruszek u którego prawdy historycznej może się nie
znajdzie - ale czytadło - ever green.
A Hoffman - jak zgrabnie wybrnął z tematem - bo i fajnie zagrana Horpyna / z
demoniczną Pysanką/ a i Chmielnicki. A scena pisania kozackiego listu "Napysemo
wot tak ../Oglądałem ten film u siebie - akurat miałem gości z Ukr. - byli
zauroczeni /mimo,że Domagarow to obcy im moskal/.Serio.
Pozdrawiam

[Gość: Piotr]

Przepraszam za kilka ortografów - te ź,ś. Piszę jak mówię.
Posłuchaj kolego cytatu; Szli krajem tak zniszczonym,że częstokroć po całych
dniach żywej duszy nie mogli spotkać. Miasteczka leżały w perzynie,wsie były
popalone i puste,lud wybity lub w jasyr zagarnięty. Trupy tylko spotykali po
drodze,szkielety domów,kościołów,cerkwi,niedogarki chat wiejskich i psy na
zgliszczach wyjące ... Albo ten cytat :Nienawiść wrosla w serca i zatruwała
krew pobratymczą, i żadne usta długo nie mówiły : Chwała na wysokości Bogu,a na
ziemi pokój ludziom dobrej woli".Te cytaty sieńkiewiczowskie użył Krygowski w
przjmującym opowiadaniu "W żadnym lesie takie nie jest..." o tragicznie pustej,
powojennej Wołkowyji. I nie ma o co się gniewać na dziadzia Henia.
Prawdy historycznej o Ukrainie w dawnych czasach - możesz też szukać np u
Serczyka - "Hajdamacy" - dobra ksiązka - chociaż wydana w epoce cenzury i
spojrzenia "klasowego".
Dobranoc

[Gość: ad]

Ja też czytałem Ogniem i Mieczem. W końcu to lektura. Ale jako Ukrainiec /wtedy
jeszcze o nie do końca ukształtowanej świadomości narodowej/ interpretowałem
treść na swój sposób. Mnie po porstu wkurzały opisy wyższości Polaków nad
Ukraińcami. Uważałem, że były dla nas krzywdzące. Przypominały trochę westerny,
gdzie dzicy, indianie przeszkadzają swą bytnością w cywilizowaniu Ameryki więc
trzeba do nich postrzelać. W filmie było to o tyle proste, że kilku dzielnych
kowbojów broniło się przeciwko tysiącom dzikusów, przy okazji jeszcze sobie
rozmawiając. Ale z drugiej strony u Sienkiewicza pojawiało się słowa Ukraina.
Kiedy byłem w podstawówce nie było to zbyt znane słowo w jęz. polskim.
Pojawiały się dialogi ukraińskie i jednak wiele pozytywnych opisów. Dla mnie
przeważały one nad negatywnym obrazem Ukrainy. Nie wiem czy rozumiesz, jak
jeszcze kilkanaście lat temu ważne było dla mnie przeczytanie czegoś o
Ukrainie. Czegoś innego niż "Łuny w Bieszczadach" chociaż i te czytało sięz
podobnym nastawieniem. Dzisiaj ten czar Ogniem... prysł bo jest Ukraina, ale
wtedy miało to takie znaczenie jak przeczytanie jakiejś podziemniej gazetki.
pzdr

Andrzejowi

[Gość: Piotr]

Tych indian to mi "z ust" wyjąleś. Gerhard - ja z niego pamiętam dziś tylko
dość urokliwy początek powieścidła - o tych terkających w górskich strażnicach
telegrafach i to ... że po raz pierwszy /początek lat 70 tych/ wyczytałem u
niego/i wogóle/ minimalne informacje o Łemkach i Bojkach /przemycił je - chyba
podświadomie w jednej ze scen/. Odnośnie w miarę rzetelnych informacjach o
ukraińskich mieszkańcach Podkarpacia to znalazłem je dopiero w 1987 roku - taki
informator PTTK "Góry Polskie w pytaniach i odpowiedziach - Beskid Niski
Bieszczady i ich Pogórza". Wcześniej trochę z rozmów rodzinnych - był ten kult
grobu pradziadka na desznieńskim cerkwisku, były przedwojenne pamiątki - jak
chociażby posiadane przeze mnie do dziś łemkowskie rzeźbki - typu orzeł z
rozłozonymi skrzydłami,drewniane talerze z motywami roślinnymi, okazjonalnie
wyciąganymi z dna kufra zdjęcia z moimi "rusinami", wisząca na ścianie w
mieszkaniu dziadków ikona, czy inna, mniejsza gdzieś wyciągnięta z szyflady.
Z innej strony - powiem Ci,że prawda /nie wiem czy pełna/ o stosunkach polsko-
ukraińskich ubiegłego wieku dotarła do mnie dopiero po lekturze wspominanego
już w postach Pana Motyki i Marczaka. A "ogniem i mieczem" - historia
literatury. Lubię Pana Zagłobę - nie dlatego,że oszukał Bohuna, ale za jego
zamiłowanie do zacnych trunków.Ja najbardziej cenię czornosmorodowinkę i
miedową z percem - oczywiście od "swoich". Przepraszam za ten frywolny akcent.
Pozdrawiam serdecznie
Ps Wbrew swemu zaangażowaniu w poprzednie dyskusje powiem Wam szczerze czuję
się jednak Polakiem. A "rusińskie" korzenie to przedewszystki źródło nostalgi i
sentymentalizmu.

[Gość: gość]

Nie wiem komu chcesz Piotrze udowadniać, że czujesz się Polakiem, dla mnie
było to oczywiste od początku naszej dyskusji. Można powiedzieć, że jesteś
gente Ruthenus natione Polonus. Myślałem, że już takich nie ma, że ostatni był
śp. Nowosielski a okazuje się, że są.
Pozdrawiam

[Gość: gość]

Ja pierwszy raz przeczytałem "Ogniem i Mieczem" w wieku 8 czy 9 lat. Książka
od razu mi sie spodobała i tak juz zostało do dzisiaj. Oczywiście nie oddaje
ona całej prawdy historycznej ale nie taki był jej cel. "Ogniem i Mieczem"
zostało napisane jak to kiedyś ładnie mówiono ku pokrzepieniu serc. Dzisiaj
wielu próbuje to wykpiwać czy ośmieszać ale w tamtych czasach kiedy Polska
była pod zaborami miało to ogromne znaczenie. Wyobraźcie sobie na przykład
Polaków na Śląsku czy Pomorzu. Z jednej strony niemiecka szkoła, nowoczesna
technika, cywilizacja i ciągłe wmawianie przez Niemców, że polska kultura jest
do niczego a z drugiej strony biedny zahukany polski chłop czy robotnik. I
nagle ten chłop dostaje do ręki "Ogniem i Mieczem" i dowiaduje sie jaką Polska
była kiedyś potęgą, jaka wspaniałą tworzyła kulturę. Od tej pory przestaje być
tutejszym, polskojęzycznym Prusakiem, miejscowym czy jak tam jeszcze chcieli
go widzieć Niemcy a staje sie świadomym Polakiem. Trochę w tej mojej
wypowiedzi patosu ale wierzcie mi tak naprawdę było. Mówię wam to jako
rodowity Ślązak z dziada pradziada. Natomiast co do prawdy historycznej
w "Ogniem i Mieczem" zarzuty najczęściej idą w tym kierunku, że Kozacy czyli
Ukraińcy zostali pokazani w złym świetle. Moim zdaniem jest to
nieporozumienie. Każdy kto choć trochę zna tamte czasy i czytał choćby
Serczyka doskonale wie, że Kozacy byli to mściwi, okrutni, prymitywni itp
rozbójnicy. Nieprawda historyczna "Ogniem i Mieczem" polega natomiast na tym,
że polska szlachta była w ogromnej większości tak samo okrutna, mściwa i
prymitywna jak Kozacy zresztą wielu Kozaków to właśnie tacy zubożali
szlachcice a większość miejscowej szlachty i magnaterii to świerzo
spolonizowani Rusini. Natomiast w "Ogniem i Mieczem" większość postaci po
stronie polskiej jest wręcz kryształowo czysta. Prawda jest taka, że wbrew
pozorom tamte dawne czasy były bardzo ponure a wzajemne wojny, rzezie, tortury
były na porządku dziennym i to w całej Europie od Hiszpanii po Rosję i od
Irlandii po Grecję. Ale powtarzam raz jeszcze książka napisana została w
konkretnym czasie i miejscu i miała konkretne zadanie do wypełnienia, które
zresztą znakomicie wypełniła. Osobiście natomiast muszę wam powiedzieć, że ja
na podstawie tej książki nie wyrobiłem sobie jakiegoś negatywnego stereotypu
Ukraińca. Była to po prostu dla mnie interesująca książka przygodowa
opowiadająca dawne dzieje.
Pozdrawiam

Gościowi i gościom

[Gość: Piotr]

A to śmy się narodowo dobrali. Odnośnie swej deklaracji narodowej - to tylko
taki mój wtręt dla nowego Gościa z Polesia - Andrzeja.Odnośnie Sieńkiewicza -
praktycznie żadnej z jego nowel czy powieści nie można traktować jako źródła
wiedzy historycznej/ podobnie zresztą jak i Farona prusowego/.Nie można mu
jednak odmówić pięknego języka, jak stylizacji gwary w Krzyżakach,rubasznego
stylu Zagłoby czy "litwinienia" w wypowiedzianiach Podbipity.
Ale wiecie - wskoczę z powrotem do Zalesia.Oto co mówi Hrabia Gumiński" W
Generalnym Gubernatorstwie władze niemieckie faworyzowały Ukraińców i starały
sie podsycać anatgonizmy polsko-ukraińskie, gdy tylko nadarzała sie po temu
sposobność. w tym duchu zaczęli kusić grekokatolickich mieszkańców zalesia i
wsi okolicznych, aby rejestrowali sie jako Ukraińcy, obiecując za to ułatwienia
w odstawie kontygentów oraz dodatkowe kupony na rózne towary. Niestety
niektórzy, szczególnie ze wsi Biała,ulegli tym pokusom, co miało mieć dla nich
w przyszłości bardzo smutne skutki.O tych machinacjach dowiedziałem sie po raz
pierwszy właśnie od ks. Holinki. On sam byl rodowity Ukraińcem, jednak nie
popierał przyznawania sie parafian do obcej im narodowości dla jakichś
chwilowych materialnych korzyści." Narazie tyle. Rzeszowiacy- szukajcie za
ksiażkami PANA MARCINOWSKIEGO - ciąg dalszy wieczorem - a będzie o
bohaterskiej postawie Ks. HOLInki- ostaniego unickiego proboszcza Zalesia
Pozdrawiam

[Gość: gość]

Czyli potwierdza się, że większość greckokatolickich mieszkańców parafii w
Zalesiu czuła sie Polakami.

[Gość: Piotr]

Tak - o ich polskości/a raczej duzym stopniu spolonizowania/ pisze tez
obszernie m.in. Świeboda w dz. Rz.
C.d. Z Hr. Gumińskiego :Gdy nakazano ks. Holince wygłaszania kazań po ukraińsku
ten " Jako gorliwy kapłan martwil się jednak najbardziej tym,że wygłaszając
kazania w języku dla parafian niezrozumialym, nie może w pełni prowadzić
dzialalności duszpasterskiej. Już w kiklka tygodni po objeciu parafii przyszedł
mi powiedzieć,że sprawę przedstawil biskupowi,ale otrzymal odpowiedź,iz w
istniejacych warunkach kazania winien nadal wygłaszać po ukraińsku.Uzyskal
jednak pewne koncesje. Biorąc pod uwagę,że na mszę św. w obrządku grek - katol.
uczęszczają także kolatorzy cerkwi,zgodzono się aby od czasu do czasu ze
względu na nich powiedział kazanie po polsku.Od tej pory czynil to przynajnniej
raz w miesiącu." A teraz ciekawostka od Pana Marcinowskiego o jednym z
poprzednich Gumińskich /Ignacu/ : W dużej mierze przyczynił sie do zbudowania
nowej cerkwi grekokatolickiej, przywożąc jej plany ze swojej podrózy na Bałkany
i finansując częśc kosztów jej budowy" A TERAZ CYTAT NAJWAŻNIEJSZY : Oto po
wyzwoleniu " Na częśc grekokatolików z Zalesia, a szczególnie z Białej,spadł
teraz grom z jasnego nieba.Niektórzy z nich dali się skusić manewrom niemieckim
i dla jakichś dorażnych korzyści zarejestrowali się jako Ukraińcy.Teraz
rusokomunistyczne władze zawyrokowaly,że ci to uczynili zostaną deportowani do
Sowieckiej Ukrainy. Dowiedziałem sie jednak ,iż w drodze wyjatku ks. Holinka,ze
wzgledu na bardzo lojalne zachowanie względem Polakow pod okupacją niemiecką
otrzymal pozwolenie pozostania w Polsce Ludowej.Wiedzialem jak bardzo brzydzil
sie wszystkim co rosyjskie i jak bardzo obawial sie Sowietow,więc przy
nastepnej wizycie pogratulowałem mu uniknięcia wywózki. NIESTETY - ODRZEKŁ KS.
HOLINKA - GDZIE JADĄ MOI PARAFIANIE I JA MAM OBOWIAZEK IM TOWARZYSZYĆ.WZOROWY
KAPŁAN DOBROWOLNIE ZAŁADOWAŁ SIĘ I POJECHAL W PASZCZĘ ZNIENAWIDZONEGO PRZEZ
SIEBIE WROGA" koniec cytatu. Przepraszam za przydługi cytat. Przy następnym
wejściu napiszę coś od siebie - wzorem poprzednich przynudzań .
Pozdrawiam

[Gość: gość]

Skoro nie chcieli wyjeżdżać to czy nie dało się tego zrobic na przykład
poprzez zmiane obrządku na łaciński. Przecież dzięki temu udało sie uniknąć
wywózki na wschód tysiącom osób. Poza tym ludzie ci nie żyli w próżni mieli
przecież polskich krewnych. Czy ci krewni nie interweniowali u władz?
Oczywiście zdaję sobie sprawę, że były to troche inne czasy niz dzisiaj i
niektóre moje wypowiedzi są może naiwne ale z drugiej strony nie chce mi sie
wierzyć, że ci ludzie tak po prostu sobie wyjechali jakby nigdy nic.
Ostatecznie około 800 osobom udało sie uniknąć wywózki. Sam pisałeś jak ksiądz
Jałowy wydawał rzymskokatolickie metryki. A może części wysiedlonych udało się
wrócić. Podobno sołtys Zalesia wrócił do Polski w 1956 roku.

[Gość: Piotr]

Obawiam się Kolego, że w przypadku "zdeklarowanych Ukraińców" przeważyły
względy formalne typu " chcieliście nimi być to teraz macie" ze strony komuny.
Pamiętaj równocześnie o losie bliżej nieokreślonej grupy białczan, którzy
według źródeł ukrainskich ulegli powojennej eksterminacji - to mógł być akt
ślepej zemsty ale równie dobrze "mobilizacja" do wyniesienia się.Co do grupy
dość znacznej tych którzy przenieśli metryki - być może,że to były małzeństwa
mieszane,ci którzy byli w lepszych stosunkach z probostwem słocińskim lub
pracowali w mieście i w porę rozpoznali "metrykalne możliwości".
Odnośnie srodowiska miejskich rusinów to Hr. Gumiński pisze /dość dziwnie
zaczynając/:"Okolice Rzeszowa były czysto polskie,ale w samym Rzeszowie już
przed wojną mieszkała spora grupa inteligencji ukraińskiej,głownie nauczycieli
gimnazjalnych,urzedników państwowych i techników. Dzieki poparciu Niemców
szereg z nich zajęło kierownicze stanowiska w róznych instytucjach i
organizacjach. Znałem kilku ,ale najwięcej kontaktów miałem z prof.
Jackiwem,który kiedyś dawał mi korepetycje z łaciny, a teraz był dyrektorem Sp-
ni Rolniczo- Handlowej, i zjego asystentem inż.Slipyjem, bratankiem
grekokatolickiego metropolity archidiecezji lwowskiej /.../ Moi znajomi
Ukraińcy z Rzeszowa korzystali do pewnego stopnia z przywilejów dawanych im
przez Niemcow,ale zachowywali sie poprawnie i nigdy nie zauważyłem z ich strony
oznak nielojalności w stosunku do Polaków. w rozmowach z nimi na ogół unikałem
tematów politycznych. Nie ukrywali oni jednak przekonania,że najwiekszym
wrogiem dla narodu ukraińskiego byli Bolszewicy i Imoerium Rosyjskie. na tym
pyunkcie nasze poglądy były całkowicie zbieżne." To narazie tyle- Dobranoc

[Gość: gość]

Co do tej powojennej eksterminacji białczan byłbym ostrożny. Pisze o tym w
zasadzie jedynie nacjonalista Siwicki do którego należy mieć ograniczone
zaufanie. W innych pozycjach nigdy się nie spotkałem żeby pisano o jakichś
zbrodniach pod samym Rzeszowem. Nie znaczy to, że całkowicie coś takiego
wykluczam ale myślę, że jeżeli były jakieś morderstwa miejscowych
grekokatolików to były one raczej pojedyncze. Gdyby było inaczej to przecież
sprawa byłaby głośna, pisano by o niej w książkach, wkroczyłby IPN itd.
Przecież takie nazwy jak Pawłokoma, Piskorowice, Zawadka Morochowska są
doskonale znane.

[Gość: Piotr]

Gość portalu: gość napisał(a):

> Co do tej powojennej eksterminacji białczan byłbym ostrożny. Pisze o tym w
> zasadzie jedynie nacjonalista Siwicki do którego należy mieć ograniczone
> zaufanie. W innych pozycjach nigdy się nie spotkałem żeby pisano o jakichś
> zbrodniach pod samym Rzeszowem. Nie znaczy to, że całkowicie coś takiego
> wykluczam ale myślę, że jeżeli były jakieś morderstwa miejscowych
> grekokatolików to były one raczej pojedyncze. Gdyby było inaczej to przecież
> sprawa byłaby głośna, pisano by o niej w książkach, wkroczyłby IPN itd.
> Przecież takie nazwy jak Pawłokoma, Piskorowice, Zawadka Morochowska są
> doskonale znane.
W porządku - zgadzam sie co do ostrożności w zakresie interpretacji żródeł. Sam
miałem wątpliwości i w cytowaniu Siwickiego na początku Forumnowej dyskusji jak
pełnym jego zaakceptowaniu. Ale znalazłem jego punkty wspólne z ipenowcem
P.Motyką ...Ogolnie w tej kwestii zgoda.
Odnośnie ukraińsko zdeklarowanych Zalesian - byli oni w strasznej sytuacji -
bo wyobraź sobie Proboszcza który "przyjmuje do polskości" ludzi którzy
świadomie przyjęli niemiecką ofertę, jaka byłaby jego sytuacja wobec
komunistycznych władz,nastawionych populistycznie i "grających na nastrojach".
Ciekawe jaki był los wywiezionych Rusinów z Białej i Zalesia tam na wschodzie -
czy ich exodus zakończył się rzeczywiście pod Lwowem?
Rozmawiałem niedawno ze starym rzeszowiakiem o poruszanych tu tematach -
wspomniał mi miedzy innymi o znanych mu przedwojennych przypadkach małzeństw
mieszanych - panny młodej "zalesianki"- grekokatoliczki i młodego - katolika.
Otóż znany mu byl fakt podwójnego ślubu -najpierw w Jej cerkwi a potem w jego,
słocińkiej parafii. A i jeszcze opowiedzial mi historię bardziej nadającą się
do rzeszowskiego "pitavala" ; oto w latach 45-46 działala w podrzeszowskim
Krasnem banda specjalizująca sie w rabowaniu pociągów z repatriantami. Pociągi
te przypomiały często winne gronna obwieszone podróżnymi z całym dobytkiem w
tobołkach. Oto banda ta ,kierowana przez niejakiego S., rabowała ten dobytek
operując bosakami czy "osękami" czatując przy torach na zwalniające pociągi.
Zdarzały sie tez zabójstwa osob broniących dobytku.Dwóch opryszkó zostało
ujętych i skazanych na śmierć - ich egzekucja odbyła się publicznie na
rzeszowskim rynku /przez powieszenie/.Szubienica stała niedaleko naroznej
kamieniczki zwanej "domem Esterki" lub Alko. Moj rozmówca jako kilkunastoletni
chłopak był świadkiem egzekucji- zakapturzony kat etc. Oszczędzę wam dalszych
szczegółów. Teraz stoją tam teraz gwarne piwne ogródki pełne malolatów

[Gość: Wolf]

W swoim poscie nie pomniejszalem wartosci ksiazek Sienkiewicza, sam czytalem i
do tej pory jestem pod wrazeniem opisow krajobrazu (taki juz jestem
sentymentalny:)
Chodzilo mi o zwrocenie uwagi na to, ze na wszystko mozna patrzec z roznych
punktow widzenia, a dyskusje sa po to zeby mozna bylo te punkty widzenia
porownac i wyjasniac roznice.
Co do czasow opisamych w Ogniem i Mieczem to wtedy nikt nie byl zbyt
sympatyczny (niestety, takie czasy)
Pozdrowienia

[Gość: gość]

Gość portalu: Wolf napisał(a):

> W swoim poscie nie pomniejszalem wartosci ksiazek Sienkiewicza, sam czytalem
i
> do tej pory jestem pod wrazeniem opisow krajobrazu (taki juz jestem
> sentymentalny:)
> Chodzilo mi o zwrocenie uwagi na to, ze na wszystko mozna patrzec z roznych
> punktow widzenia, a dyskusje sa po to zeby mozna bylo te punkty widzenia
> porownac i wyjasniac roznice.
> Co do czasow opisamych w Ogniem i Mieczem to wtedy nikt nie byl zbyt
> sympatyczny (niestety, takie czasy)
> Pozdrowienia
Oczywiście zgadzam się z tobą. Każdy z nas mimo, że staramy sie byc obiektywni
jest w pewien sposób subiektywny i to co np. ja odbieram jako coś pozytywnego,
ktoś inny może odbierać w całkiem odmienny sposób. Zresztą uważam, że nie ma
co na siłę starać się, żebyśmy mieli takie same poglądy na różne sprawy.
Ważne, że rozmawiamy ze sobą, szanujemy sie wzajemnie a jak sie różnimy to w
kulturalny sposób. Ja na przykład bardzo sie cieszę, że mogę rozmawiać z
takimi ludźmi jak ty albo Piotr bo po pierwsze ciekawie sie z wami dyskutuje a
po drugie dowiedziałem się tu sporo ciekawych rzeczy o których przedtem nie
miałem zielonego pojęcia. A co do czasów opisanych w "Ogniem i Mieczem" to
rzeczywiście nie były zbyt ciekawe ale muszę ci powiedzieć, że w
Rzeczpospolitej nie było jeszcze tak źle. Jak się czyta co się działo w
Niemczech w czasie wojny trzydziestoletniej albo w Hiszpanii w czasach
inkwizycji to włosy stawają dęba na głowie.

Pytanie do Andrzeja

[Gość: Piotr]

Czytając Twoje posty /głownie ten sienkiewiczowski/ wnioskuję,że Twoje dojście
do świadomości narodowej tj "Jestem Ukraińcem w Polsce" miało jakąś formę
ewolucyjną.Czy byłbyś łaskaw cos na temat tego "dochodzenia" napisać? Czy w
domu jako dziecko rozmawiałeś z rodzicami i bliskimi po ukraińsku? itd.
Przepraszam za pewien stopień intymności pytań,być może naruszających Twoją
prywatność. Moje drązenie żródeł pochodzenia wzięło się m.in. z powstającej
świadomości kolejnych pogrzebów rodzinnych i pytań na które nie otrzymam
odpowiedzi od odchodzących bliskich osób, no i oczywiście z okoliczności które
opisałem w swym "poscie" ukrainifilskim oraz transgranicznych kontaktów z
powinowatymi Ukraińcami "zza kordona" .
Pozdrawiam

[Gość: ad]

Gość portalu: Piotr napisał(a):

> Czytając Twoje posty /głownie ten sienkiewiczowski/ wnioskuję,że Twoje
dojście
> do świadomości narodowej tj "Jestem Ukraińcem w Polsce" miało jakąś formę
> ewolucyjną.Czy byłbyś łaskaw cos na temat tego "dochodzenia" napisać? Czy w
> domu jako dziecko rozmawiałeś z rodzicami i bliskimi po ukraińsku? itd.
> Przepraszam za pewien stopień intymności pytań,być może naruszających Twoją
> prywatność. Moje drązenie żródeł pochodzenia wzięło się m.in. z powstającej
> świadomości kolejnych pogrzebów rodzinnych i pytań na które nie otrzymam
> odpowiedzi od odchodzących bliskich osób, no i oczywiście z okoliczności
które
>
> opisałem w swym "poscie" ukrainifilskim oraz transgranicznych kontaktów z
> powinowatymi Ukraińcami "zza kordona" .
> Pozdrawiam
Cześć po kilkudniowej przerwie. Cały czas śledzę waszą dyskusję, ale jakoś nie
miałem czasu odpisać. Pozatym miałeś czas na zapoznanie się, przynajmniej
wstępne, z problemami narodowymi Podlasia na stronie Nad Buhom. Oczywiście
mogę Ci opowiedzieć o ewolucyjnej drodze do mojej świadomości narodowej.
Jeżeli poczytasz artykuły w archiwum to się przekonasz, że podobną ewolucyjną
drogę przechodziło wielu podlasian. Widzę, że rozumiesz te problemy, bo też
wychowałeś się na pograniczu kulturowym. I tak zaczynając mogę powiedzieć, ze
głównym wyróżnikiem naszej grupy narodowościowej jest do dzisiaj język i
wyznanie prawosławne. Te czynniki stanowią o tzw świadomości negatywnej - wiem
że nie jestem Polakiem. Ale odpowiedzi na pytanie "to kim w takim razie
jestem" nigdy nie dostałem od swojej rodziny. Sam musiałem szukać. Jak wszyscy
podlascy Ukraińcy. Oficjalnie wszystkich prawosławnych na Podlasiu określa sie
Białorusinami, bez względu na różnice historyczne czy językowe. Po prostu po
wojnie na południe od Bugu byli Ukraińcy i tych wysiedlono w ramach akcji
Wisła, a na północ Białorusini. I ci pozostali na swoim miejscu. Zaczęto
tworxzyć białoruskie szkoły, organizacje, zespoły. Zespoły śpiewając piosenki
ukraińskie i po ukraińsku oficjalnie prezentowały folklor białoruski. I tak ze
wwzystkim. Próby organizowania życia ukraińskiego były torpedowane przez znane
organizacje, ofdpowiadające za oblicze narodowościowe regionu i Polski. Mimo
to do dzisiaj nawet ludzie niewykształceni widzą że coś z tą białoruskością
jest nie tak. Tak też było w mojej rodzinie. Przy rozmowach o naszym
pochodzeniu powątpiewano w oficjalną białoruskość. Rzucała się w oczy przede
wszystkim różnica językowa. Poszukiwania w źródłach naukowych doprowadziły do
takich prac jak Atlas gwar wschodniosłowiańskich Białostocczyzny. Tam było
jasno napisane - język ukraiński. I tak dalej. Wyjazdy na imprwezy ukraińskie,
spotkania z ludźmi, lektura. Oczywiście w domu rodzice do mnie mówili po
polsku. Po rusku mówi się na wsi. I tam nauczyłęm się własnego języka. Rodzice
ze swoimui rodzicami rozmawiali po swojemu a z obcymi i małymi dziećmi, w tym
i ze mną po polsku. Jest to związane z potrzebą zlamnia sie z większością, nie
wyróżniania się w nieprzychylnym mniejszościom środowisku Białegostoku -
"miasta wielu kultur". J chcę żyć w miarę normalnie, bez strachu - na ilę się
tak da w Polsce. Z żoną rozmawiam gwarą ukraińską. Języka literacjiego uczę
sie sam. Bo szkoły z jęz. ukraińskim dopiero powstają. Mam nadzieję że moje
dzieci już będa mogły się uczyć języka w szkole. Tak to w duuużym skrócie
wygląda. Oczywiście moje poszukiwania, dochodzenie do świadomości trwało
latami. Był to proces dosyć boleśny, szczególnie ze strony swoich spotkało
mnie dużo przykrości. Bo po co, na co, przecież to bandyci itp. Na te pytania
sam musiałem sobie odpowiedzieć, ale nie żałuję. Jeżeli chcesz poznać naszą
specyfikę "na żywca" to zapraszam 19 lipca do Dubicz Cerkiewnych na Kupała.
Ps. twoja transkrypcja z ukraińskiego zawiera pewne błędy - przetłumaczyłeś
ukraińskie y jako i. I tak wyszła ci jedna z gwar podlaskich, gdzie mówi się
molili sia zamiast molyly sia, krywdili - krywdyly itp. Ukraińskie u to
polskie y a nie rosyjskie i. To tyle na razie.
pzdr

[Gość: Elekon]

Gość portalu: Piotr napisał(a):

> Wątek sieńkiewiczowski - to tylko wyszedł ze nnie mściwy Rusin który niby
> pożegnany a dalej gotowy ugryść.

Jeżeli mściwy Rusin, "pożegnany a dalej gotowy ugryźć" nadał gryżć będzie,
służę namiarami do rzeszowskich weterynarzy. Chyba że wreszcie zacznie używać
atrybutów przynależnych człowiekowi, a nie charakterystycznych dla dzikiego
zwierza.
To może byc opłacalne, bo za lekarza od ludzi płaci fundusz zdrowia, więc nie
trzeba pamiętać, żeby na wizytę iść z porfelem, co przecie w przypływie cech
zwierzęcych może się jawić już nadludzkim wysiłkiem.

[Gość: Piotr]

> Jeżeli mściwy Rusin, "pożegnany a dalej gotowy ugryźć" nadał gryżć będzie,
> służę namiarami do rzeszowskich weterynarzy. Chyba że wreszcie zacznie używać
> atrybutów przynależnych człowiekowi, a nie charakterystycznych dla dzikiego
> zwierza.
> To może byc opłacalne, bo za lekarza od ludzi płaci fundusz zdrowia, więc nie
> trzeba pamiętać, żeby na wizytę iść z porfelem, co przecie w przypływie cech
> zwierzęcych może się jawić już nadludzkim wysiłkiem.

"Cóż to jest/
Żyd - jaśnie panie,
Lecz w literę go przerobię.
Jak mi jeszcze kropla spadnie,
To cię trzepnę tak po łapie,
Aż proformę wspomnisz sobie /.../

Ps Dla niewtajemniczonych "żyd" - to kleks w języku imć Skrztuskiego
A "proforma" - to chyba jakaś szkółka dla Elkonów
Pozdrawiam
Ps Z czego to cytat Prawdziwy Polaku

[Gość: Elekon]

Gość portalu: Piotr napisał(a):

> > Jeżeli mściwy Rusin, "pożegnany a dalej gotowy ugryźć" nadał gryżć będzie,
>
> > służę namiarami do rzeszowskich weterynarzy. Chyba że wreszcie zacznie uży
> wać
> > atrybutów przynależnych człowiekowi, a nie charakterystycznych dla dzikieg
> o
> > zwierza.
> > To może byc opłacalne, bo za lekarza od ludzi płaci fundusz zdrowia, więc
> nie
> > trzeba pamiętać, żeby na wizytę iść z porfelem, co przecie w przypływie ce
> ch
> > zwierzęcych może się jawić już nadludzkim wysiłkiem.
>
> "Cóż to jest/
> Żyd - jaśnie panie,
> Lecz w literę go przerobię.
> Jak mi jeszcze kropla spadnie,
> To cię trzepnę tak po łapie,
> Aż proformę wspomnisz sobie /.../
>
> Ps Dla niewtajemniczonych "żyd" - to kleks w języku imć Skrztuskiego
> A "proforma" - to chyba jakaś szkółka dla Elkonów
> Pozdrawiam
> Ps Z czego to cytat Prawdziwy Polaku

Żyd to kleks w języku Aleksandra Fredry, a to jest dziadka proukraińskiego
metropolity greckokatolickiego Andrzeja Szeptyckiego, mocium Panie, a nie w
języku Skrzetuskiego, ani moim. Nieźle się porobiło, no nie, Panie piewco
ukraińskiej dziewiczości?

No ale tak to jest, jak się tylko pamięta piąte przez dziesiąte urywki z
polskich lektur szkolnych albo z teartu telewizji.

Nie pasuję do piotrusiowych stereotypów o głupowatych Polakach, to mi Piotruś
na siłę łatki przykleja? Naprawdę szkoda czasu, może raczej z pożytkiem
Piotrusia Pana by Piotruś poczytał; myślę że to odpowiednia lektura na takim
etapie rozwoju. Do egzaminowania innych droga jeszcze długa i zapewne wyboista.

Zatem, do lektur, mości - jak sam o sobie piszesz - Rusinie.

A dictum dam Ci takie:

Szkoda czasu, Panie
na takie jak Twoje
pisanie.

Elekonikowi na pożegnanie

[Gość: Piotr]

>
> Szkoda czasu, Panie
> na takie jak Twoje
> pisanie.


AMEN

60 rocznica ukraińskich mordów na Wołyniu

[Gość: Elekon]

Wszystkim czytelnikom i "wpisywaczom" tego wątku, jako że nie udało się w nim
nie trącić tragicznej historii obu narodów, polecam link:

www1.gazeta.pl/wyborcza/1,34513,1565079.html

Zaczynamy o Leżajsku i okolicach - odc.1

[Gość: Piotr]

Zacznę najpierw od źródeł IPN-owca Pana Motyki

... Do szczególnie tragicznych wydarzeń doszło na początku 1945 roku.Mniej
więcej od 15 lutego w pasie od Lubaczowa po Sanok popełniono szereg
brutalnych,zbiorowych i pojedyńczych mordów na ludności ukraińskiej.
Niejednokrotnie palono całe wsie, likwidowano też bezwzględnie Ukraińców
wracających z robót w Niemczech. Mordy zastały dokonane tak przez zwykłe bandy
rabunkowe, jak i oddziały poakowskie, BCH,NSZ oraz formacje podległe rządowi.
Nie ulega wątpliwości,iż zbrodni tych dopuścili się Polacy. Mówią o tym
wyrażnie,niezależnie od siebie dokumenty polskie,ukrańskie i sowieckie. Nie
jest znana dokładnie liczba zabitych osób.Rózne źrodła podają odmienne dane .A
oto wykaz miejscowości,gdzie popełniono zbrodnie,wraz z przypuszczalnymi
liczbami zamordowanych tam ludzi :/skupię się na miejscowościach pobliskich
Rzeszowowi - dopisek Ptr/:

Jarosław - 50
Jawornik Ruski - od 27-50
Kuryłowka - 28-50
Leżajsk - 78
Gwożdzianka od 8 do 166
Lubliniec Stary i Nowy -od 130 do 540
Ożanna - 10-12
Piątkowa Ruska - 6-50
Pawłokoma - 365
Sieniawa 15
Dubiecko 50
Tarnawka - 20
Radymno - 5
Piskorowice - od 120 - 400
Stara Wieś - 50
itd,itd
Autor na końcu podaje :
W sumie to od 2600 do 3900 osób

"Według NKWD pomiędzy marcem i majem 1945 na Rzeszowszczyźnie zginęło ok. 2400
Ukraińców i jest to być może liczba najbliższa prawdy"
"Nie umniejszając bynajmniej odpowiedzialności strony polskiej za te
wydarzenia, wypada sie w tym miejscu zastanowić na przyczynami mordów. Pierwszą
z nich byl zapewne powszechnie szerzący sie bandytyzm, Zjawisko "bandycyzenia"
się pojedynczych żołnierzy jak i nawet całych oddziałow jest dotąd słabo
zbadany, a mialo ono szeroki zasięg. Choć napady mnozyły sie na terenie całego
kraju,dotykając ludzi niezależnie od pochodzenia, to na terenach mieszanych
etnicznie bandytyzm był przeważnie wymierzony w ludność innej niż własna
narodowość. Można było kraść i rabować pod przykrywką działalności
patriotycznej, przy poparciu lub conajmniej neutralności rodaków.
W następnych odcinkach - Leżajsk ze źródeł ukraińskich, Lubliniec, Pawłokoma i
zawadka Morochowska - również w oparciu o opracowania dziannikarza GW.
O odwetowych, niemniej krwawych akcjach UPa - proponuję poczytać sobie u Pana
Motyki
Żegnam sie do następnego wejscia.
Ps Wołyń to tragiczna karta ludobójstwa ukraińskiego - chociaż i Ukraińcy tez
tam ginęli.
Warto jednak znać też tragiczną historię bliskich okolic Rzeszowszczyzny.
Przy swych cytatach będę starał się unikać szczególnie drastycznych opisów.

60 rocznica ukraińskich mordów na Wołyniu

[Gość: Elekon]

Skoro Piotr tak często powołuje się na Grzegorza Motykę, warto może polecić
artykuł tego ostatniego na temat rzezi na Wołyniu. Mam nadzieję, że pozwoli on
spojrzeć Piotrowi inaczej na nasze wcześniejsze kłótnie i moje wcześniejsze
wypowiedzi na tym forum. Życzę owocnej lektury i mam nadzieję, że ten
spokojniejszy ton po drugiej stronie nie jest spowodowany tylko niewygodną
rocznicą. Jeśli chcemy myśleć o wspólnej, pokojowej przyszłości, trzeba
przeszłość nazywać po imieniu i też umieć powiedzieć wyraźne
słowo "przepraszam", chociażby tak, jak zrobił to na Placu Zamkowym w Warszawie
10 lat temu prezydent Republiki Federalnej Niemiec Roman Herzog. To słowo to
pierwszy wykop pod budowlę wspólnej, lepszej przyszłości obu narodów. Być może
przyjdzie nam czekać na to jeszcze następnych 10 lat, aż umrze ostani ukraiński
siepacz z przedwojennych kresów Polski i gdy Ukraina nie będzie już stać przed
groźbą zmasowanych żądań o ekstradycję swoich oskarżanych o ludobójstwo na
Polakach w 1943 roku obywateli. Uczciwość i zwykła ludzka przywoitość domaga
się jednak tego słowa. Bez niego nasze wzajemne, niby-przyjacielskie kontakty
będą nasycone w istocie głębokim fałszem i głeboko skrywanymi urazami, które
oby w przyszłości znów nie stały się pozbawiajacą kogoś życia bombą zegarową.

www1.gazeta.pl/wyborcza/1,34474,1566195.html

O dzielnych akowcach na Wołyniu

[Gość: Piotr]

Cytat :
"Pewien oficer AK opowiadał mi jak było na Wołyniu kiedy przyjechal tam na
przełomie lata i jesieni 1943 roku.W Warszawie jeszcze niewiele osób miało
pojęcie co tu się stało.-To był drugi,może trzeci dzień pobytu,szedłem z
oddziałem na patrol,gdy nagle z krzaków wylazło na nas dwóch ukraińskich
chłopów;ojciec i syn, Stanęli pod lufami,bez pytania zzuli butu,ściągnęte
koszule powoli układali na ziemi,jakby chcieli odsunąć tą chwilę,ktora
nieuchronnie sie zbliżała. Mój podoficer zaprowadził chłopów pod
drzewo ,przeładował karabin.Dopiero wtedy zrozumiałem co ma się stać.
Sierżancie ,wrzasnąłem- jak pan może,to mordestwo,zabraniam!.Panie poruczniku-
odpowiedzał spokojnie-niech pan lepiej sie odwróci,bo coś się może
przytrafić.Rozejrzałem się po żołnierzach i już nie miałem wątpliwości co się
stanie jeśli dalej będę protestował. Co miałem robić?Popatrzyłem w drugą
stronę. I choć oficer AK nasłuchał się później o wołyńskiej rzezi, mówi,że
właśnie ta niesubordynacja zrobiła na nim największe wrażenie"
To cytat od Pana Smoleńskiego "Pochówek dla rezuna"
W następnym odcinku - o wyczynach dzielnego "Wołyniak" - mojego "ulubionego"
Polaka - "rzeźnika" spod Leżajska i jego dzielnym oddziale
Pzdr

[Gość: gość]

Gość portalu: Elekon napisał(a):

> Skoro Piotr tak często powołuje się na Grzegorza Motykę, warto może polecić
> artykuł tego ostatniego na temat rzezi na Wołyniu. Mam nadzieję, że pozwoli
on
> spojrzeć Piotrowi inaczej na nasze wcześniejsze kłótnie i moje wcześniejsze
> wypowiedzi na tym forum. Życzę owocnej lektury i mam nadzieję, że ten
> spokojniejszy ton po drugiej stronie nie jest spowodowany tylko niewygodną
> rocznicą. Jeśli chcemy myśleć o wspólnej, pokojowej przyszłości, trzeba
> przeszłość nazywać po imieniu i też umieć powiedzieć wyraźne
> słowo "przepraszam", chociażby tak, jak zrobił to na Placu Zamkowym w
Warszawie
>
> 10 lat temu prezydent Republiki Federalnej Niemiec Roman Herzog. To słowo to
> pierwszy wykop pod budowlę wspólnej, lepszej przyszłości obu narodów. Być
może
> przyjdzie nam czekać na to jeszcze następnych 10 lat, aż umrze ostani
ukraiński
>
> siepacz z przedwojennych kresów Polski i gdy Ukraina nie będzie już stać
przed
> groźbą zmasowanych żądań o ekstradycję swoich oskarżanych o ludobójstwo na
> Polakach w 1943 roku obywateli. Uczciwość i zwykła ludzka przywoitość domaga
> się jednak tego słowa. Bez niego nasze wzajemne, niby-przyjacielskie
kontakty
> będą nasycone w istocie głębokim fałszem i głeboko skrywanymi urazami, które
> oby w przyszłości znów nie stały się pozbawiajacą kogoś życia bombą zegarową.
>
> www1.gazeta.pl/wyborcza/1,34474,1566195.html
> Tekst Motyki bardzo dobry. Zgadza się z nim całkowicie. Ja też uważam, że
formuła wybaczamy i prosimy o wybaczenie tak jak z Niemcami byłaby dobra. Jest
tylko jeden problem a mianowicie Ukraińcy nie chcą przyznać, że na Wołyniu
doszło do ludobójstwa Polaków ze strony UPA. Myślę, że dopóki Ukraińcy nie
uporają się ze swoją własną przeszłością to o prawdziwym pojednanie będzie
raczej trudno.
>
>
>

O słowach "Wibaczaemo i prosimo proszczenia"

[Gość: Piotr]

Słowa "wybaczamy i prosimy o wybaczenie" Gościu były już wypowiedziane -
pietnaście lat temu Kardynał Mirosław Iwan Lubaczewski i Prymas Józef Kardynal
Glemp wypowiedzieli te słowa " w duchu wiary w imieniu Episkopatu i Narodu
wymienili sie deklaracjami ukrainsko -polskiego wzajemnego przebaczenia" które
wyraza się przywołanymi w tytule slowami. Pisze o tym w swoim wystąpieniu -
Posłaniu Hierarchii Kijowsko - Hałyczkiej Grekokatolickiej Cerkwi do
ukraińskiego i polskiego sąsiadujących narodów - "braci w Chrystusie"
Metropolita Lubomir Huzar. Tekst calego wystąpienia jest na "mateuszu" - łatwo
go znajdziesz. Tekst jest co prawda po ukraińsku - ale bardzo czytelny.
Przytoczę fragment w swej /nędznej/ transkrypcji :
"My molimsia szczodnia u Hospidnij molitwy : "Otcze nasz ... i prosti nam
powiny naszy, jak i my proszczajemo winuwatcam naszym" - i słuchajemo Hospodnie
słowo " I koli stoitie na molitwi, proszczajtie,jak majetie szczost proti kowo-
niebud, szczob i Otec Wasz, jakij u nebi,prostiw Wam prowiny Waszy.Koli że Winy
ne prostitie,toj Otec Wasz,jakij u nebi,ne prostit prowin Waszych"/Mk.11,25-
26/.Ce oznaczaje,szczo nasze minułe my majemo sobi wzajemno probacziti, a nas,
suczastnych, prijniaty takimi,jaki my je.
Prawda poliagaje w tom, szczo nas kriwdili, Ale prawdoju takoż je, szczo i my
kriwdili. Wiznannia cich dwoch storon prawdy wizwolit nas.
ISTORIA perestanie buti tim ostrym kamieniem, jakij my trymajemo za pazuchu
proti swoho brata".

Myślę ,że do zrozumienia tych dwóch prawdy nie dorosło wielu,wielu polityków
polskich i ukraińskich, rózne radyjka "co mają buzie" i "trwają" w
pseudokatolickiej "miłości blizniego" ,zawzięci starcy z Upa i z pokrzywdzonych
polskich wołyniaków oraz nowonarodzeni "narodowcy" z obu stron granicy. Ja ze
swej strony napiszę jeszcze coś nieco o Lezajsku i paru miejscowościach - ale
najpierw może jednak pomyślę czy moje pismactwo nie będzie tym ostrym kamieniem
zza pazuchy /czego i Tobie Elekonie życzę/.

Ps Byłem na sajcie "Nad Buhom i narwią" - oj tam się też nieżle przygadywali na
forum - i Ukraińcy z Białorusami i prawoslawni /Polacy/ z unitami- fajny kogel
mogel
Pzdr

[Gość: gość]

Gość portalu: Piotr napisał(a):

> Słowa "wybaczamy i prosimy o wybaczenie" Gościu były już wypowiedziane -
> pietnaście lat temu Kardynał Mirosław Iwan Lubaczewski i Prymas Józef
Kardynal
> Glemp wypowiedzieli te słowa " w duchu wiary w imieniu Episkopatu i Narodu
> wymienili sie deklaracjami ukrainsko -polskiego wzajemnego przebaczenia"
które
> wyraza się przywołanymi w tytule slowami. Pisze o tym w swoim wystąpieniu -
> Posłaniu Hierarchii Kijowsko - Hałyczkiej Grekokatolickiej Cerkwi do
> ukraińskiego i polskiego sąsiadujących narodów - "braci w Chrystusie"
> Metropolita Lubomir Huzar. Tekst calego wystąpienia jest na "mateuszu" -
łatwo
> go znajdziesz. Tekst jest co prawda po ukraińsku - ale bardzo czytelny.
> Przytoczę fragment w swej /nędznej/ transkrypcji :
> "My molimsia szczodnia u Hospidnij molitwy : "Otcze nasz ... i prosti nam
> powiny naszy, jak i my proszczajemo winuwatcam naszym" - i słuchajemo
Hospodnie
>
> słowo " I koli stoitie na molitwi, proszczajtie,jak majetie szczost proti
kowo-
> niebud, szczob i Otec Wasz, jakij u nebi,prostiw Wam prowiny Waszy.Koli że
Winy
>
> ne prostitie,toj Otec Wasz,jakij u nebi,ne prostit prowin Waszych"/Mk.11,25-
> 26/.Ce oznaczaje,szczo nasze minułe my majemo sobi wzajemno probacziti, a
nas,
> suczastnych, prijniaty takimi,jaki my je.
> Prawda poliagaje w tom, szczo nas kriwdili, Ale prawdoju takoż je, szczo i
my
> kriwdili. Wiznannia cich dwoch storon prawdy wizwolit nas.
> ISTORIA perestanie buti tim ostrym kamieniem, jakij my trymajemo za pazuchu
> proti swoho brata".
>
> Myślę ,że do zrozumienia tych dwóch prawdy nie dorosło wielu,wielu polityków
> polskich i ukraińskich, rózne radyjka "co mają buzie" i "trwają" w
> pseudokatolickiej "miłości blizniego" ,zawzięci starcy z Upa i z
pokrzywdzonych
>
> polskich wołyniaków oraz nowonarodzeni "narodowcy" z obu stron granicy. Ja
ze
> swej strony napiszę jeszcze coś nieco o Lezajsku i paru miejscowościach -
ale
> najpierw może jednak pomyślę czy moje pismactwo nie będzie tym ostrym
kamieniem
>
> zza pazuchy /czego i Tobie Elekonie życzę/.
>
> Ps Byłem na sajcie "Nad Buhom i narwią" - oj tam się też nieżle przygadywali
na
>
> forum - i Ukraińcy z Białorusami i prawoslawni /Polacy/ z unitami- fajny
kogel
> mogel
> Pzdr
A więc jak zwykle kościoły zrobiły pierwszy krok do pojednania tak jak to było
z Polakami i Niemcami. Chwała im za to. Niestety na poziomie zwykłych ludzi
może być ciężej. Ekstremiści oczywiście są po obu stronach problem w tym, że
na Ukrainie ci ekstremiści niejednokrotnie są u władzy szczególnie w terenie.
U nas morderstwa na Ukraińców dawno zostały nazwane i potępione i nikt nie
stawia pomników np. "Wołyniakowi", który pacyfikował Piskorowice czy "Szaremu"
zbrodniarzowi z Wierzchowin. Na Ukrainie natomiast stawia się pomnika czy
nazywa ulice nazwiskami takich zbrodniarzy jak Bandera czy Szuchewycz.
Człowiek, który wydał rozkaz wymordowania Polaków na Wołyniu czyli Kłaczkiwski
ps. "Kłym Sawur" ma pomnik na centralnym placu Równego. Od Ukraińców w
zasadzie nie oczekuję nawet przeprosin tylko odcięcia się i potępienia
zbrodniarzy. Ja w tym momencie moge powiedzieć, że odcinam się i
potępiam "Wołyniaka", "Szarego", tych co mordowali w Zawadce Morochowskiej i
wszystkich innych, którzy mają na swoich rękach ukraińska krew. Od Ukraińców
natomiast oczekują przyznania, że takimi samymi zbrodniarzami a nawet
większymi bo maja więcej ofiar na sumieniu byli Bandera, Szuchewycz,
Kłaczkiwski i reszta spółki. Jeżeli my sie odetniemy od naszych morderców a
oni od swoich to wtedy pewien etap będziemy mieli za sobą.
Ps. Na tym Podlasiu to rzeczywiście nieźle chłopaki mieszają ale to chyba
dobrze, że zastanawiaja się nad własną tożsamością.
Pozdrawiam.

Krótko o zwykłych ludziach i ekstremizmie - Gościu

[Gość: Piotr]

Uważam, inaczej niż Ty, że dogadanie się na poziomie zwykłych ludzi jest dość
łatwe- byle tylko nie udawadniac swojej wyższości w cierpieniu i wytykaniu
przeszłości. Jesli mówisz o ekstremiżmie "tam" - masz racje to raczej
nacjonalizm i populizm. Ukraina jako młode państwo potrzebuje symboli,legend
narodowych, bohaterów - i rozpaczliwie ich szuka. Teraz "hołubią" Upa z
jej "bohaterami" - nie tylko za walkę z Polakami ale i za straczeńczą walkę z
NKWD. Taki ich wybór - boję się, że musimy się z tym pogodzić i szukać mimo
wszystko porozumienia. Dalej w tym tonie pisząc musiałbym przepisać większą
część Posłania Kard. Huzara.
Pozdrawiam

[Gość: ad]

Gość portalu: Piotr napisał(a):

> Czytając Twoje posty /głownie ten sienkiewiczowski/ wnioskuję,że Twoje
dojście
> do świadomości narodowej tj "Jestem Ukraińcem w Polsce" miało jakąś formę
> ewolucyjną.Czy byłbyś łaskaw cos na temat tego "dochodzenia" napisać? Czy w
> domu jako dziecko rozmawiałeś z rodzicami i bliskimi po ukraińsku? itd.
> Przepraszam za pewien stopień intymności pytań,być może naruszających Twoją
> prywatność. Moje drązenie żródeł pochodzenia wzięło się m.in. z powstającej
> świadomości kolejnych pogrzebów rodzinnych i pytań na które nie otrzymam
> odpowiedzi od odchodzących bliskich osób, no i oczywiście z okoliczności
które
>
> opisałem w swym "poscie" ukrainifilskim oraz transgranicznych kontaktów z
> powinowatymi Ukraińcami "zza kordona" .
> Pozdrawiam
Cześć po kilkudniowej przerwie. Cały czas śledzę waszą dyskusję, ale jakoś nie
miałem czasu odpisać. Pozatym miałeś czas na zapoznanie się, przynajmniej
wstępne, z problemami narodowymi Podlasia na stronie Nad Buhom. Oczywiście
mogę Ci opowiedzieć o ewolucyjnej drodze do mojej świadomości narodowej.
Jeżeli poczytasz artykuły w archiwum to się przekonasz, że podobną ewolucyjną
drogę przechodziło wielu podlasian. Widzę, że rozumiesz te problemy, bo też
wychowałeś się na pograniczu kulturowym. I tak zaczynając mogę powiedzieć, ze
głównym wyróżnikiem naszej grupy narodowościowej jest do dzisiaj język i
wyznanie prawosławne. Te czynniki stanowią o tzw świadomości negatywnej - wiem
że nie jestem Polakiem. Ale odpowiedzi na pytanie "to kim w takim razie
jestem" nigdy nie dostałem od swojej rodziny. Sam musiałem szukać. Jak wszyscy
podlascy Ukraińcy. Oficjalnie wszystkich prawosławnych na Podlasiu określa sie
Białorusinami, bez względu na różnice historyczne czy językowe. Po prostu po
wojnie na południe od Bugu byli Ukraińcy i tych wysiedlono w ramach akcji
Wisła, a na północ Białorusini. I ci pozostali na swoim miejscu. Zaczęto
tworxzyć białoruskie szkoły, organizacje, zespoły. Zespoły śpiewając piosenki
ukraińskie i po ukraińsku oficjalnie prezentowały folklor białoruski. I tak ze
wwzystkim. Próby organizowania życia ukraińskiego były torpedowane przez znane
organizacje, ofdpowiadające za oblicze narodowościowe regionu i Polski. Mimo
to do dzisiaj nawet ludzie niewykształceni widzą że coś z tą białoruskością
jest nie tak. Tak też było w mojej rodzinie. Przy rozmowach o naszym
pochodzeniu powątpiewano w oficjalną białoruskość. Rzucała się w oczy przede
wszystkim różnica językowa. Poszukiwania w źródłach naukowych doprowadziły do
takich prac jak Atlas gwar wschodniosłowiańskich Białostocczyzny. Tam było
jasno napisane - język ukraiński. I tak dalej. Wyjazdy na imprwezy ukraińskie,
spotkania z ludźmi, lektura. Oczywiście w domu rodzice do mnie mówili po
polsku. Po rusku mówi się na wsi. I tam nauczyłęm się własnego języka. Rodzice
ze swoimui rodzicami rozmawiali po swojemu a z obcymi i małymi dziećmi, w tym
i ze mną po polsku. Jest to związane z potrzebą zlamnia sie z większością, nie
wyróżniania się w nieprzychylnym mniejszościom środowisku Białegostoku -
"miasta wielu kultur". J chcę żyć w miarę normalnie, bez strachu - na ilę się
tak da w Polsce. Z żoną rozmawiam gwarą ukraińską. Języka literacjiego uczę
sie sam. Bo szkoły z jęz. ukraińskim dopiero powstają. Mam nadzieję że moje
dzieci już będa mogły się uczyć języka w szkole. Tak to w duuużym skrócie
wygląda. Oczywiście moje poszukiwania, dochodzenie do świadomości trwało
latami. Był to proces dosyć boleśny, szczególnie ze strony swoich spotkało
mnie dużo przykrości. Bo po co, na co, przecież to bandyci itp. Na te pytania
sam musiałem sobie odpowiedzieć, ale nie żałuję. Jeżeli chcesz poznać naszą
specyfikę "na żywca" to zapraszam 19 lipca do Dubicz Cerkiewnych na Kupała.
Ps. twoja transkrypcja z ukraińskiego zawiera pewne błędy - przetłumaczyłeś
ukraińskie y jako i. I tak wyszła ci jedna z gwar podlaskich, gdzie mówi się
molili sia zamiast molyly sia, krywdili - krywdyly itp. Ukraińskie u to
polskie y a nie rosyjskie i. To tyle na razie.
pzdr

[Gość: gość]

Ciekawy artykuł o tym co sie stało w czasie II wojny światowej na Wołyniu. Nie
ze wszystkim się z autorem zgadzam ale generalnie moje odczucia są podobne.
Warto przeczytać.

free.ngo.pl/wiez/0304jb.htm

[Gość: Piotr]

cześć Andrzej .Miło ,że jesteś.
Po pierwsze bardzo słabo znam ukraiński, a "bukwy"czytałem raczej szkolną
rusczyzną. List Kard. Lubomira mnie zachwycił - taki prosty i czytelny wykład
wzajemnych relacji polsko-ukraińskich.OJ Przydałoby się polskie tłumaczenie-
może Subdiakon Piotr się pokusi.A jesli wyszła mi "gwara podlaska" - to czuje
sie jak molierowski Pan Jourdain, który odkryl,że mówi prozą.Tak poważnie to
wyznam,że zainteresowaniem ukraińskością zaraził mnie dopiero mój śp Teść -
polski obrońca Lwowa 1939, kresowy nayczyciel ,żołnierz II A WP/o pochodzeniu
typowo galicyjskim - jego ojciec katolik-żołnierz I Wojny,matka grekokatoliczka
żyjąca do lat 80 na Ukrainie/ To on zainteresował mnie m.in/posiadanymi do tej
pory/ opasłymi tomami Szewczenki z "kobzarem" i I.Franko.Teraz "męczę się " nad
piękną ksiązką "Ukraiśkij narodnij odiag xvii- poczatku xix st. w akwarielach
J.Głogowskiego" - nie tylko piekne ilustracje ale i bardzo ciekawy historyczny
opis /wyd. Kijw,Naukowa Dumka 1988/.
Ps Mam znajomego ktory jest zachwycony białostoczczyzną /ja byłem tam w l.70
ale pamietam tylko pałac Branickich i śmieszne kabłąki nad końskimi karkami
przy chłopskich furach/- bo to i Krynki i moleny starowierów, i cerkwie i dalej
kresowa suwalszczyzna. Ja mało znam ten teren chociaż bardzo zaczyna mnie
intrygować. Moze kiedyś w drodze na Mazury...?
Żałuję,że nie wpadnę zgodnie z namową "na Kupałę".Raczej uderzę na
kryniczczyznę i okolice Gorlic.
Pzdr do następnego postu.

[Gość: january]

Co sądzicie Panowie o dokonanym przez nieznanych sprawców w przeddzień
uroczystości w Pawliwce-Porycku zmianie treści napisu na pomniku-krzyżu na
cmentarzu katolickiem, a konkretnie chodzi mi o zamazanie słowa "zamordowanych"?
Napis nie wskazywał kto zamordował Polaków. Po usunięciu tego słowa napis robi
się całkowicie niezrozumiały, a wręcz wygląda na to jakby po prostu Polacy
zmarli w dniu 11 lipca 1943.
Czy to nie przesada ze strony ukraińskiej ludności, że chcą nawet zatrzeć fakt
dokonanych zbrodni? Czy to nie świadczy o jakimś niepokojącym zjawisku
negowania rzeczywistości? Czyżby kondycja moralna tamtejszej ludności była aż
tak tragicznie zakłamana? Co się dzieje z tymi ludźmi?
Część Polaków także nie chciała uznać odpowiedzialności za mord w Jedwabnem,
ale nikt nie kwestionował oczywistych faktów, że takie zabójstwo się dokonało.
Czy chodzi tu o syndrom ofiary, która nie chce uznać, że w pewnych
okolicznościach pełniła także rolę kata? Jak dotrzeć do świadomości tych ludzi,
którzy dokonują takiej profanacji na nie swoim cmentarzu?
Pomimo całej sympatii do Ukraińców, bardzo mnie to zabolało i prawdę mówiąc nie
potrafię tego zrozumieć.

[Gość: Piotr]

Za każdym czynem stoi konkretny człowiek, czy grupa, która ma swój interesik
w "judzeniu",skłócaniu. Więc drogi Kolego nie mów o ludności - oglądałem pare
repotarzy, i w tym roku i latach poprzednich z tamtych terenów- odnosiłem
całkiem inne wrażenie. A Ukraińcy przez lata "wyparli" ze swych sumień
niewygodne dla nich fakty /czy Polacy nie stosowali tej samej techniki?/ -
teraz bardzo powoli wracają do świadomości - no i trudno. Polacy muszą się z
tym pogodzić - a jednać na zasadzie "małych kroków", powolutku- ale do przodu.
Pzdr Ptr

[Gość: darek]

Myślę, że trudno obwiniać wszystkich Ukraińców za tą sytuację. Pan Filipowicz,
którego rodzina tam zginęła wyrażał sie w swoim przemówieniu na
uroczystościach bardzo ciepło o mieszkańcach Pawliwki. Mówił, że bez ich
pomocy i życzliwości wiele rzeczy nie byłoby mozliwych. Poza tym wieloma
polskimi grobami na Wołyniu opiekuje się miejscowa ludność ukraińska. Tak więc
nie generalizowałbym. Z drugiej strony nie da sie ukryć, że siły
nacjonalistycznie na Ukrainie niestety też są niemałe co pokazuje przykład
tego napisu czy sprawa niewpuszczenia na Ukrainę kombatantów. Ogólnie zgadzam
się z Piotrem, że potrzeba czasu. Myślę, że Ukraińcy sami sie muszą uporać ze
swoją historią i na pewno my ich do tego nie zmusimy. My natomiast musimy
mówić całą prawdę choćby dla drugiej strony była trudna do przyjęcia.
Porównanie z Jedwabnem jak najbardziej trafione. Ja natomiast odniosłem bardzo
pozytywne wrażenie oglądając czwartkowy film o Wołyniu pani Arnold (ta sama,
która nakręciła folm o Jedwabnem). Większość występujących tam Ukraińców jasno
mówiła, że zbrodnia wołyńska to dzieło banderowców i należy ją potępić. Dla
mnie osobiście bardzo ciekawe były wypowiedzi wołyńskich Czechów, których
trudno posądzać o stronniczość.
ps. Skoro dyskutujemy juz tak długo to postanowiłem przez szacunek dla innych
dyskutantów zmienić anonimowego gościa na darka czyli moje imię.
Pozdrawiam

Proszę - Posłuchajcie tego

[Gość: Piotr]

Drobny cytat z wywiadu z polsko białoruskim artystą plastykiem Leonem
Tarasewiczem /GW z 9.07/

/.../ A może przesadzamy?Myśli Pan,że nacjonalistyczne nastroje rzeczywiście są
mocne?

- Wszedłem niedawno w Białymstoku do krawca,żeby przerobić spodnie. Okazało
się,że jest z rodziny mieszkającej pod Jedwabnem. I przez 20 minut wysłuchałem
takiego monologu,że marzyłem,żeby jak najszybciej wyjść.Zrozumiałem,że są
ludzie,którzy raz jeszcze przyzwoliby na Jedwabne.Jedni zawsze są gotowi
powiedzieć,że to wina Żydów,a drudzy,i tak jak u nas w Białostockiem,że to
wina "Białorusinów,kacapów"
Jest jak w książce Jana S.Bustronia z 1934 roku "O zabobonach i przesądach" - o
tam za górką jest czarno,tam na Mazowszu rodzą się owłosione dzieci i mają po
troje oczu.
/.../
- Czy wierzy Pan,że już wkrótce nie będzie pytania,kto jest Bialorusinem,a kto
Polakiem, tylko w jakim stopniu jest Europejczykiem?

- Już dziś tak jest. Gdy słucham Radia Maryja straszącego,że Europa nas
wykorzysta, to się smieje, bo narazie jakoś to Europejczycy do nas nie
przyjeżdzają. Raczej widzę znów emigrację /.../

I tu nie mogę się opędzić od jednej wątpliwości.
Kraj,który jest wolny,potrafiłby wydać zgodę na pomnik ku czci niewinnych
białoruskich furmanów zamordowanych przez nacjonalistycznych partyzantów w 1946
roku. Kraj który jest wolny, nie myśli ciągle o organizowaniu festywali muzyki
patriotycznej i poezji kresowej na ziemiach gdzie mieszkają inne narody. Kraj
ktory jest wolny nie denerwuje się, gdy ktos używa słowa "Heimat" i rozumie, że
okreslenie "kresowy" może wielu jego obywateli innych narodowości ranić,że dla
Białorusinów, dla Ukraińców czy Litwinów może oznaczać traktowanie ich ziem
jako swoistej kolonii. Więc jak jest z tą wolnością Polski ?"
Koniec "cytaty".

Tu krótka refleksja ; Drogi January przecież zdaje sie,że dopiero z naszej
dyskusji dowiedziałeś się o ofiarach Tarnawki, Gwożdzianki,Leżajska - mówiąc o
potrzebie upamietniania - prawda? Dlaczego jedne sprawy trafiają w wolnej
Polsce na pierwsze strony gazet, a inne /podobne tematycznie/chowane są w
specjalistycznych wydawnictwach? A jaka niesamowicie ostra była reakcja Elk..
Proszę potraktować to pytanie jako retoryczne.
Ps Witaj Darku

[Gość: Wolf]

Gość portalu: darek napisał(a):

> ps. Skoro dyskutujemy juz tak długo to postanowiłem przez szacunek dla
innych
> dyskutantów zmienić anonimowego gościa na darka czyli moje imię.
> Pozdrawiam

Dzieki Darku, idac za Twoim przykladem tez podaje swoje imie, aby nie
pozostawac anonimowym, chociaz podpisywac sie bede dalej swoim wilczym nickiem.
Mam polskie imie Radoslaw, ktore nadala mi mama, ktorej zawdzieczam tez
swoja "ruskosc", tak to juz dziwnie plota sie losy.
Pozdrawiam wszystkich dyskutantow.

Pomniczek dla pewnej Wołynianki

[Gość: Piotr]

Witam wszystkich!
Od dłuzszego czas zuważyłem,że wypisywanie się tutaj ma sens, a nasze posty
zaczynają żyć swoim życiem.Mam tu na myśli również moich
prywatnych,pozasieciowych kibiców i recenzentów /jeśli nawet wytykają
mi "ortografy" jak np ten "reportarz"/
Pozwolicie ,że postawię tutaj pomniczek pewnej Wołyniance - ot tak gwoli nauki
a i sprzedania troszku prawdy historycznej.
Oto mam przed sobą kratkowaną kartke papieru zapisaną równym,odręcznym pismem -
zacytuje treść z niewielkimi skrótami :
" Życiorys

Urodziłam się 17 .II.1921 r. w zalesiu pow.Tarnobrzeg. Po moim urodzeniu
rodzice przeniesli się do Armatniowa woj. wołyńskie,gdzie ojciec jako osadnik
wojskowy otrzymal gospodarstwo. W Armatniowie ukończyłam szkołe podstawową, a
do gimnazjum i liceum uczęszczałam w Łucku.W Armatniowie zastała całą moją
rodzinę wojna i po wkroczeniu wojsk radzieckich zamieszkiwaliśmy tu
nadal.Niespodziewanie w dniu 10.II.1940 r. całą moją rodzinę tj
ojca,matkę,młodszą siostrę i 2 małych braci i mnie deportowano do obwodu
archangielskiego osiedle Nanda k/Kołtasa.Tu pod nadzorem NKWD do pażdziernika
1941 r. wraz z ojcem,siostrą i bratem pracowałam przy wyrębie lasu za porcję
chleba i zupę.Niewolnicza praca,zimno,głod i okropne warunki bytowania
dokuczały strasznie.W pażdzierniku 1941 r. na podstawie układu między ZSRR a
gen Sikorskim, zostałam wraz z cała rodziną prztransportowana do Kazachstanu do
osady Kyzył Kanad,rejon Czili obwód Kzył-Orda.Warunki były bardzo
ciężkie,mieszkaliśmy w ziemiance,pracowaliśmy w kołchozie przy uprawie
bawełny,dokuczał głod i choroby a szczególnie szkorbut,malaria i
ślepota.Następnie ojciec wstapił do tworzącej się Armii Andersa i po przejściu
Armii do Iranu zmarł w Teheranie. 7.vi.1943 r. zostałam aresztowana wraz z
siostrą za odmowę przyjęcia obywatelstwa radzieckiego i osadzona w obozie w
Czimkent,skąd zostałam zwolniona 5.X.1944 r.PO powrocie z obozu uczyłam grupę
dzieci polskich przy miejscowej szkole. Później przeniosłam się wraz z rodziną
do rejonowego miasta Czili, gdzie pracowałam w spółdzielni pracy, a
równosześnie od 15.v.1945 r. do 25.III.1946 pracowałam w Rejonowym zarządzie
ZPP w Czili.
W kwietniu 1946 r. przyjechałam wraz z rodziną do Polski.
W sierpniu 1946 zacząła pracę w ........Na emeryturę przeszłam w 1981 roku."
Koniec cytatu - składam kartkę i chowam do foliałki.

W tym życiorysie nie napisała o syberyjskich spodniach roboczych uszytych ze
szczątków "wołyńskich" zasłon, plackach wyrabianych z zielska i ziaren
wydobywanych z wysuszonych odchodów oślich, o głodzie w więzieniu, o zarabianiu
przez młodszych braci przy noszeniu chrustu na opał dla koczowników - Kazachów,
pracy przy wyrabianiu cegieł z gliny suszących się potem w potwornym upale, o
50 kilometrowych przemarszach po rozpalonym stepie ...

Odbiegłem od tematu, ale Wołyń,Pomniki, bruderszafty .... no i To Ona douczała
mnie umiarkowania w sądzeniu historii i bezemocjonalnego podchodzenia do
tematu/czego nie zawsze się mi udaje.../
Pozdrawiam

O Wołyniu

[Gość: Piotr]

Polecam artykuły /doskonałe moim zdaniem/
www1.gazeta.pl/kraj/1,34314,1570329 html
www1.gazeta.pl/wyborcza/1,34591,1570339 html
To z ostaniej GW - pewnie znacie
pzdr

[Gość: Elekon]

Gość portalu: Piotr napisał(a):

> Polecam artykuły /doskonałe moim zdaniem/
> www1.gazeta.pl/kraj/1,34314,1570329 html
> www1.gazeta.pl/wyborcza/1,34591,1570339 html
> To z ostaniej GW - pewnie znacie
> pzdr

Ja polecam

www.gcnowiny.pl/apps/pbcs.dll/article?AID=/20030630/PUBLICYSTYKA/306290009



Nie powodowany żadną złośliwością pragnę wyrazić prywatny pogląd, że z
problemem, także osoby pochodzenia lub narodowości ukraińskiej, powinny się
mierzyć w oparciu o poważne źródła historyków, a nie w oparciu o fantastyczne
broszury wydawane przez bezimienne wydawnictwa lub nakładem ZUwP. Te ostatnie
tylko judzą i stawiają bariery w na drodze do wybaczenia wzajemnych krzywd czy
zbrodni, a ich zgodność z prawdą historyczną jest nieweryfikowalna.

Pozdrawiam.

Kucharzowi Elkoniowi - pilne

[Gość: piotr]

Potrawa niestrawna. Stop. za dużo wody i pieprzu.Stop. Do zwrotu - niech
kucharz elkoniek sam zjada

[Gość: Elekon]

Gość portalu: piotr napisał(a):

> Potrawa niestrawna. Stop. za dużo wody i pieprzu.Stop. Do zwrotu - niech
> kucharz elkoniek sam zjada

Daj spokój i nie przekręcaj mojego nicka, to dobrze o twojej kulturze nie
świadczy. Nie chce mi się z tobą gadać. Łażenie po górach, tani sentymentalny
ton ze wspomnień babci grekokatoliczki pomieszany z prowokacyjną nienawiścią
nie tyle do mnie, co do obrazu mnie, jaki sobie w swojej ogłupiałej głowie
stworzyłeś i chcesz go za wszelką cenę wtłoczyć mnie i innym czytającym ten
wątek. To jest żałosne. Za małą, a może za młodą masz jeszcze głowę, żeby
pojęła co tu właściwie jest grane, więc się nie wymądrzaj. I nie sil się na
modny dziś wśród niektórych antypolski populizm. To już, przynajmniej na mnie,
nie działa. Czy po tym co napisałem mieści ci się kolego w głowie, że nigdy np.
nie głosowałem i nie zagłosuję np. na LPR? Nie, oczywiście, bo wygodniej jest
mnie umieścić w płytkim , głupokowtym stereotypie zacofanego, nietolerancyjnego
Polaka-fanatycznego katolika. Żeby rzucać na kogoś tego typu obelgi naprawdę
nie potrzeba dziś mieć wielu szarych komórek, a wśród wielu ćwierćinteligentów
i dorobkiewiczów z kompleksem wyższości uchodzi się za mądrego, postepowego i
uczonego. To jest po prostu żałosne że taka głupowata papka jest dziś bardzo
nośna, jak wiele rzeczy niestey w tym kraju.

A wracając do tematu, jak się koniecznie chciało przeprosin Kwaśniewskiego w
imieniu Polaków za Jedwabne, to nie róbice teraz głupiej miny i baranich oczu i
nie piszcie złośliwych bredni, ze Polacy chcą przeprosin Kuczmy za Wołyń do 7-
go pokolenia. Tam takich Jedwabnych, w których z rąk Ukraińców w bestialski
sposób ginęli Polacy, w tym małe dzieci i kobiety, były setki. To Ukraińcy
powinni sobie wprost powiedzieć, że ich dochodzenie do niepodległego państwa u
boku zbrodniczych formacji III Rzeszy Adolfa Hitlera było osiąganiem celu po
trupach i że nigdy niczym nie da się usprawidliwić tego, co całe zastępy
ciemnych, ukraińskich chłopów pojudzonych przez faszystowskich ukraińskich
przywódców (którym dziś w niepodległej Ukrainie stawia się pomniki) robiły z
Polakami na Kresach. Protestuj sobie, nazywaj sobie mnie jak chcesz, ale taka
jest prawda. Taka sama jak ta, ze to właśnie ta znienawidzona Polska pierwsza
uznała niepodległość Ukrainy gdy upadał ZSRR. Dziś dostaliśmy jako państwo i
jako naród za to podziękowanie.
Piszę to tylko dla wyjaśnienia. Pisze to sprowokowany. Wiem, że na to czekasz
ze swoją brudną patelnią. Gdyby ton twoich listów był inny, mniej stronniczo-
judząco-prowokacyjny, a bardziej pojednawczy, moglibyśmy rozmawiać inaczej. Ale
ty tego po prostu nie chcesz. Chcesz jątrzyć i oskarżać, a mówisz o pojednaniu.
Dlatego ciebie - przykro mi - uważam już za przypadek beznadziejny.

Ponieważ do ciebie nie docierają żadne argumenty, a odpowiedzią są jedynie
ataki na mnie, pisz sobie dalej drogie dziecko sam do siebie. Może nawet napisz
jakąś broszurkę. O ile będziesz w niej wystarczająco mocno opluwał Polaków, AK
(patrz wyglądający na wyssany z palca lub ściągnięty z sufitu wątek "O
dzielnych AK-owcach" - gdzie opis źródłą, wydawnictwa, autora, strona itd.),
miłośnicy UON na pewno ją chętnie wydadzą, bo to dobrze zamazuje historię,
wpędza naiwnych Polaków w fałszywe poczycie winy i za 20 lat jak dobrze pódzie
wszyscy już będą wiedzieć, że na Wołyniu to Polacy mordowali Ukraińców.

Oczywiście to wszystko odbędzie się pod szyldem tolerancji, która zdaniem
takich jak ty powinna obowiązywać tylko w jednym kierunku. Nie pisz już do
mnie, bo naprawdę szkoda mi na rozmowę z tobą czasu, a już tym bardziej o tej
porze.
W końcu nic na to nie poradzę, ze bywają, ja ty, ludzie, hmmm...
nieprzemakalni. Nie wiem dlaczego, ale Każdemu Bozia nie dała. I trudno.

[Gość: january]

Z kolejnych doniesień mediów wynika, że sprawa zamazania słowa "zamordowanych"
na krzyżu została w jakiś sposób uzgodniona ze stroną polską. Widocznie był to
kolejny niezbędny kompromis, aby uroczystości się odbyły.
Być może moja reakcja była zbyt gwałtowna. To prawda, że nie można obwiniać
jakiejś bliżej nieokreślonej "ludności". Za to przepraszam. Także w Polsce
zdarzają się profanacje pamiątek historycznych. W końcu to u nas zniszczono
buldożerami cmentarze niemieckie we Wrocławiu i innych miastach, u nas
niszczały i płonęły cerkwie i synagogi. Choć ostatnio jest tych zdarzeń jakby
mniej. Jeżeli dotąd nie upamiętniono ofiar Tarnawki czy Gwożdzianki to trzeba
to koniecznie zrobić.
Co do poruszanego tematu braku wolności w Polsce, to z tego co słyszałem
Ukraińcy budują swoje pomniki z Tryzubem, a Niemcy na Opolszczyźnie
upamiętniają swoich bohaterów. Więc chyba nie jest tak źle. Napis w Jedwabnem,
też chyba nie został zamalowany, a jeżeli tak, to został szybko odnowiony.
Wydaje mi się, że możnaby podjąć jakieś działania edukacyjne w Polsce i na
Ukrainie zmierzające do pogłębienia wiedzy historycznej na temat tych wydarzeń
(uzgodnienie treści podręczników, wymiana młodzieży, emisja programów
telewizyjnych ukraińskich w Polsce i polskich na Ukrainie itp.). Z drugiej
strony konieczne są śledztwa: polskie i ukraińskie, które mogą pomóc w dojściu
do pełnej prawdy.
Rozumiem, że Ukraińcy czują się skrzywdzeni przez Polaków, ale chyba możliwe
jest uleczenie tych ran historii. Polacy w większości nie czują już nienawiści
czy nawet niechęci do Niemców, choć jeszcze 30 lat temu za czasów
chociażby "Czterech pancernych i psa" było inaczej. Chciałbym zwrócić uwagę na
ogromny wpływ mediów, szczególnie telewizji na świadomość społeczną.
Pozdrawiam uczestników dyskusji.

O uczuciach i odczuciach

[Gość: Piotr]

dzień dobry. W trakcie wędrówek po forach spotkałem się nie z niechęcią
Ukraińców do Polaków ale raczej z "zoologiczną" nienawiścią Polaków do
Ukraińców. Rozumiem,że w większości przypadków te negatywne uczucia to "choroba
wieku młodzieńczego" ale np w jednym z forów /przy okazji sobotnich artykułów/
spotkałem głosy które mnie zastanowiły. Np wystąpił niejaki czedar który
przedstawił sie jako powracający z Ukrainy po 26 latach tam pomieszkiwania, po
probach zrobienia kariery jako historyk. Facet wręcz z "gorliwością" neofity ,
bardziej gertychowski niż sam Gertych czy inny historyczny endek zieje taką
potworną nienawiścią - znaną zresztą i z tego forum od innej osoby. Powiedz mi
więc January raczej - dlaczego tak wielu Polaków, 60 lat po tamtych strasznych
wydarzeniach, po tylu licznych publikacjach historyków tłumaczących zawiłosci
kontaktów polsko- ukraińskich czy polsko - żydowskich,listach
papieskich,apelach o pojednanie tkwi w swoich antyukraińskich czy
antyżydowskich fobiach. Może otrzymali w genach ślad strasznych przeżyć swoich
przodków, może to nieuleczalna, osobnicza ksenofobia? Wydaje się mi, że część z
nich chciałoby, aby Ukraińcy czy postaukraińcy przpraszali Polaków za ... no
właśnie za co - czy za to,że żyją, czy za to,że są sąsiadami Polski czy w
Polsce, czy za całą historię obu narodów . Jeśli tak by to ziinterpretować to
jest to jakaś paranoja. Przecież można powiedzieć " są między nami rachunki
krzywd" ale czy nie czas na spojną refleksję ?
Mnie osobiście jako .../no nieważane kogo/ nie bardzo podrywają do boju
straszne opisy tych czy innych zbrodni, wspomnienia rozkładających się w ziemi
prochów ofiar z tej czy innej strony. Uważam,że nauka historii tych narodów i
ich współżycia jest bardzo ważna - ale ważniejsza jest współcześność i
przyszłość. No to co dyskutujemy dalej ?
Pozdrawiam

O uczuciach i odczuciach - głos ukraiński

[Gość: Piotr]

Znalazłem taki oto głos na jednym z forum i przekalkowałem :

"Wita Państwa Ukrainiec, mieszkający wśród Was. Przepraszam za
akcent. :-)

1/ Smutno i przykro mi za Wołyń. Tak, to ludobójstwo. Ja tego
nie robiłem.
2/ Kolejna tragedia w stosunkach polsko-ukraińskich. Dla czego
tak się stało?
W stare czasy sąsiad silniejszy napadał na słabszego. Silniejszy
(Polska) najpierw mordował słabszego (Ruś, później Ukrainę)
potem bił, poniewierał, łupił, odbierał ziemię przodków i
jeszcze w arogancki sposób zachowywał się na podbitych ziemiach
w stosunku do tubylców (najpierw Rusinów, a potem Ukraińców).
Ludnością ukraińską natychmiast zaopiekowano się w sposób
haniebny. Od polskiej „opieki” powstała Kozaczyzna, która
przyczyniła się jak do sławy polskiej tak i do polskich łez i
cierpień. Żadnych wniosków RP nie zrobiła, dalej parła na wschód
kolonizując ziemię, ludzi i ichnią wiarę. No i w końcu ten
gnębiony naród się zbuntował. Dla czego w tak okrutny sposób?
Może RP nie zadbała o to, żeby tym ludziom umożliwić podstawowe
warunki dla godniejszego życia i rozwoju ich świadomości?
Polska dalej traktował rdzenną ludność jak bydło. Ból ich
przodków tylko potęgował ich gniew, który spadł na niewinnych
cywili w XX wieku w formie średniowiecznej.
Jeżeli spróbujecie Państwo nie wyrywać Wołyń z kontekstu
czasowego, to wtedy nie będzie wszystko wyglądać tak jak
wyglądało w latach 1942-46.
3/ O przebaczeniu.
Watażki UPA popełnili straszną zbrodnie ludobójstwa, zmuszając
siłą Ukraińców do zabijania swoich sąsiadów. Jeżeli ktoś
odmawiał był natychmiast mordowany. To tłumacze skalę tragedii.

Kuczma nie chcę przeprosić. A dla czego? Bo jak Polakom bolą
krzywdy, zadane przez Ukraińców, tak i Ukraińcy mają żal do
narodu polskiego za krzywdy na przestrzeni wieków.

Mam idealne rozwiązanie - niech Prezydenci obu państw
jednocześnie przeproszą i poroszą o wybaczenie za wzajemne
krzywdy od dziejów ludzkich, i będzie spokój.

4/ Od siebie. Ja, w imieniu narodu ukraińskiego, chcę poprosić o
wybaczenie za krzywdy, wyrządzone narodu polskiemu.

5/ A czy kogoś z Was stać na przeprosiny za krzywdy na narodzie
Ukraińskim?

Było, więcej się nie powtórzy."

Koniec cytatu - pzdr

[Gość: january]

W swoim czasie brałem udział w nabożeństwie międzynarodowym, a raczej spotkaniu
modlitewnym w trakcie którego przedstawiciele różnych narodów przepraszali
innych za popełnone w przeszłości winy i prosili Boga o pojednanie między tymi
narodami. Muszę powiedzieć, że było to bardzo wzruszające i ważne dla mnie
przeżycie.
Jestem świadomy win popełnionych przez Polaków wobec Rusinów i Ukraińców i jako
Polak pragnę wszystkich Ukraińców za te winy i zbrodnie przeprosić.
Równocześnie nie zgadzam się z przedstawioną przez przedmówcę czarną i
jednostronną wizją stosunków polsko-ukraińskich. Za czasów Rusi Kijowskiej to
także Rusini (w tym czasie Ruś była potęgą) najeżdżali i rabowali ziemie
polskie, ale także zawierali przymierza z piastowskimi książętami i wydawali za
Piastów swoje córki. Polscy władcy nosili w żyłach całkiem sporą domieszkę krwi
ruskiej, podobnie jak zapewne ruscy książęta - polskiej.
Zajęcie Rusi przez Kazimierza Wielkiego, i póżniej przez Jagiełłę wynikało z
dynastycznych układów ostatnich książąt halicko-włodzimierskich z Polską i
Węgrami. Polskie osadnictwo na ziemiach ruskich było takim samym naturalnym
zjawiskiem jak osadnictwo niemieckie czy żydowskie na ziemiach polskich. W
tamtych czasach istniała znacznie większa swoboda zamieszkania niż obecnie.
Współistnienie Rusinów i Polaków było w większości przypadków zgodne, bo też
świadomość narodowa nie była na tyle silna. Pamiętajmy, że narody w sensie
współczesnym z bardzo silną świadomością narodową to dopiero wiek XVIII czy
nawet XIX. Naród ukraiński jako część wschodniej Słowaczyzny krystalizował
dopiero od wieku XVI, aby w pełni ukształtować się w wieku XIX.
Oba narody bardzo wiele nawzajem sobie ofiarowały w sferze kultury, języka,
organizacji.
Polacy czerpali wiele od cywilizacyjnie nieco ich wyprzedzających Czechów,
potem Niemców, Włochów, Holendrów, Francuzów itd. Ukraińcy być może zaczerpnęli
nieco od kolonizujących ich i okupujących Polaków, Austriaków, Czechów itd.
Równocześnie dla kultury polskiej zetknięcie z cywilizacją bizantyjsko-
słowiańską na Rusi i Ukrainie wniosło ten niezwykły powiew Orientu tak bardzo
obecny w czasach sarmackich, ale i dzisiaj.
Słyszałem opinie, że Zachodnia Ukraina w jakiś sposób odróżnia się od części
wschodniej - jest tu lepiej zorganizowane społeczeństwo obywatelskie, większa
świadomość narodowa, przetrwał język i silniejsza wiara. Czy to nie jest
przypadkiem skutek ponad stuletnich rządów austro-węgierskich, a potem polskich?
Oprócz wyjaśniania wzajemnych win pozostaje jeszcze sprawa wdzięczności za to
co otrzymaliśmy jedni od drugich. Może ktoś by to przeanalizował: Co jako
Polacy zawdzięczamy Rusi i Ukrainie, za co powinniśmy Ukraińcom podziękować?
Jestem bardzo ciekaw efektów.
A tak na marginesie - ktoś niedawno na tym forum protestował przeciwko używaniu
nazwy Kresy. Czy nazwa Ukraina, która jest oficjalną przez nikogo nie narzuconą
nazwą tego państwa, nie oznacza tego samego co Kresy?
Pozdrawiam serdecznie

[Gość: january]

Wydaje mi się, że na forach ukraińskich na Ukrainie być może zetknął byś się,
Piotrze, z nienawiścią do Polaków. Internet w ogóle moim zdaniem sprzyja ostrym
wypowiedziom i radykalizmom. Ja momentami jestem przerażony tym co czytam, bo
na codzień nie spotykam sie z tak radykalnymi wypowiedziami.
Mówisz o tym, że Polacy chcą, aby Ukraińcy stale ich przepraszali. Jak do tej
pory tych przeprosin ze strony ukraińskiej jest bardzo niewiele. Prezydent
Kuczma, który reprezentuje Ukrainę i Ukraińców nie przeprosił rodzin
pomordowanych za to co się stało. Willy Brandt potrafił kiedyś klęknąć i modlić
się przed pomnikiem ofiar warszawskiego getta. Teraz mówi się o tym, że Ukraina
jeszcze nie dojrzała, że trzeba czasu, który uleczy rany.
Owszem Ukraińcy mogli czuć się skrzywdzeni, poniżani, kolonizowani przez
Polaków. Na pewno II Rzeczpospolita nie była państwem szanującym prawa
mniejszości. Ale czy dopuszczalny jest taki sposób walki o własne państwo i
niepodległość, polegający na zabijaniu i wypędzaniu ludności cywilnej innej
narodowości?
Sądzę, że Ukraińcy bardzo by zyskali w polskich oczach, gdyby był jednak ten
drobny gest ze strony prezydenta Kuczmy.
Pozdrawiam.

[Gość: Piotr]

Obie Twoje wypowiedzi potwierdzają tylko moje odczucia wobec Ciebie - Brawo
Kolego. Oby więcej tak myślących Współrodaków. Uważam, że ważne jest aby to
Polacy przy każdej mozliwości wyciągali pierwsi dłonie w geście Pokoju. Będzie
to na pewno odbierane jako swiadectwo kultury i potwierdzenie,że słuchamy Głosu
Naszego Wielkiego Rodaka. Ukraińscy Grekokatolicy są z Niego Dumni, a z rozmów
z Nimi wiem jak bardzo przeżywali Jego Wizytę we Lwowie.

Wspomnienia o ks. Nehrebeckim - zapowiedź

[Gość: subdiakon Piotr]

Witam wszystkich serdecznie,

Informuję niniejszym, że już przetłumaczyłem dwa wspomnienia pośmiertne
o ks. Nehrebeckim, proboszczu gr.kat. z Zalesia k. Rzeszowa. Oba
pochodzą z "Nywy" za 1927 r. i zawierają sporo danych nie tylko o samym
ich bohaterze, ale i o życiu religijnym grekokatolików na tych terenach
w II poł. XIX i na pocz. XX w.

Tekst zostanie opublikowany na stronie WWW Parafii Greckokaktolickiej pw.
Narodzenia NMP w Lublinie: www.mateusz.pl/goscie/grekat

Niestety, z powodu wyjazdu naszego webmastera trzeba będzie na to poczekać
pzrynajmniej gdzieś tak do przyszłego tygodnia. Gdy tekst się ukaże, podam
dokładny link.

Pozdrawiam serdecznie,
subdiakon Piotr

[Gość: Piotr]

Pozdrawiam Księdza. Cierpliwość będzie więc nagrodzona.Jeśli mógłbym o coś
prosić - interesujące byłoby też tłumaczenie Posłania Kard. Lubomira
na "Mateuszu"- na wzór przekładu Metropolity Szeptyckiego.
Pozdrawiam z deszczowego Rzeszowa.
Ps Czy czytał Ksiądz ciekawe wspomnienie Gumniskiego o Ks. Holince - okazał
się przecież godnym następcą ks.Nehrebeckiego. Ciekawi mnie jego dalszy los w
Sovietach - czy wie Ksiądz coś na ten temat?

[Gość: Wolf]

Gość portalu: Piotr napisał(a):

> dzień dobry. W trakcie wędrówek po forach spotkałem się nie z niechęcią
> Ukraińców do Polaków ale raczej z "zoologiczną" nienawiścią Polaków do
> Ukraińców. Rozumiem,że w większości przypadków te negatywne uczucia
to "choroba
>
> wieku młodzieńczego" ale np w jednym z forów /przy okazji sobotnich
artykułów/
> spotkałem głosy które mnie zastanowiły....

Witam po przerwie i pozdrawiam.
Piotrze wydaje mi sie, ze nie jest az tak zle jak napisales w swoim poscie,
czesc tej nienawisci jest jak mysle spowodowana tym, ze nasi ukochani rzadzacy
przez 58 lat nie mowili nic na temat konfliktu polsko-ukrainskiego 1942/43 -
1947, az tu nagle kazda gazeta, kazda rozglosnia radiowa itp... epatuje ludzi
szczegolowymi opisami wydarzen na Wolyniu, nie wglebiajac sie w podloze
historyczne i w ogole szerszy aspekt tych wydarzen. Czesc Internautow to
ludzie jeszcze mlodzi i nalezy miec nadzieje, ze zaczna poznawac historie i
wyciagac wnioski. Chociaz czesc z nich na pewno bedzie "wiedziala swoje" i do
tradycyjnych "wrogow polskosci" - Zydow dolacza jeszcze Ukraincy, ale nie ma
rady w kazdym kraju jest jakas grupka chorych z nienawisci.
Co do sladow strasznych przezyc w genach to wydaje mi sie ze znakomita
wiekszosc tych internautow, a raczej ich bliskich nie zna tych wydarzen z
wlasnych przezyc.
W temacie przepraszania ciekawym jest fakt, ze jak p. Kwasniewski przeprosil
Zydow za Jedwabne to zrobil sie wrzask, natomiast dzielni patrioci smialo
domagaja sie przeprosin chyba od wszystkich Ukraincow na swiecie co najmniej
do siodmego pokolenia.


> Mnie osobiście jako .../no nieważane kogo/ nie bardzo podrywają do boju
> straszne opisy tych czy innych zbrodni, wspomnienia rozkładających się w
ziemi
> prochów ofiar z tej czy innej strony. Uważam,że nauka historii tych narodów
i
> ich współżycia jest bardzo ważna - ale ważniejsza jest współcześność i
> przyszłość. No to co dyskutujemy dalej ?

Dyskutujemy, dyskutujemy....
Z nieceierpliwoscia oczekuje na kolejne ciekawe teksty.
Pozdrawiam

O uczuciach i krajobrazie

[Gość: Piotr]

Witam - w każdym ,w zasadzie jakoś takoś konstruowanym poście - dobrze jeśli
jest elemnent drobnej powokacyjki - no bo i dyskusja nie zawisa w martwym
punkcie a i może wywoła się wilka z lasu.Stąd też i element czarnowidztwa w
mojej wypowiedzi - ale opłacało się, chociażby po to aby obudzic z wakacyjnej
sjesty Januarego i Ciebie.
A teraz z innej beczki - odwiedziłem w weekend okolice Rymanowa - zapaliłem
świeczkę na pradziadkowym cerkwisku, a i wstąpiłem do Bałucianki gdzie
pofilmowałem po n - ty raz piękną górską wioseczkę i jedyną zachowaną z trzech
cerkiewek w pradziadkowej parafii, a i "boski" krajobraz . No i dokonałem
odkrycia - odkryciem tym jest Pan Antonii Barć - Polak pamietający Łemków, a i
podtrzymujący tradycję łemkowskiej rzeżby - lipowych talerzy,tacek z
drewnianymi roslinkami , wieszaków na łyżki i prostych świątków. Mieszka
naprzeciw cerkwi za potokiem. Przeszło 80 letni staruszek /rocznik 1921/
opowiedział mi o wysiedleniach Łemków " Ta Panie , przyszli żołnierze - Polacy
i kazali się im wynosić w 24 godziny,Zapakowali się na wozy i w otoczeniu
wojska pojechali na stację do Wróblika. Tam ponad miesiac czekali na pociąg co
ich wywózł na wschód. Dobrzy byli ludzie, my nic do nich nie mieli. Gdy Polacy
rozebrali cerkiew w Desznie to i tacy jedni przyszli do naszej wioski. My nie
dali rozebrać cerkwi i niszczyć nagrobków.
Chociaż Polacy z tej wioski, nas tu było 5 rodzin a Łemków 50, chodzili do
kościoła do Krolika Polskiego."
Tyle Pan Barć.
" Prawdziwy" Łemko pisał mi z Ameryki w odpowiedzi na pytanie o czas wysiedleń
Łemków z Deszna i okolic "Rodzina mówiła mi, że jak wyjeżdzali to były przy
drodze czerwone czereśnie, mnie to oznacza że 27 czerwca, na Władysława"

Spisuję wypowiedź Pana Barcia z taśmy filmowej,słucham jego opowieści o
przegranych staraniach w sprawie remontu niszczejącej cerkwi i oglądam jego
rzeżbione cudeńka...a zapakowałem ich całą siatę.
Potem poszliśmy przez cudowne Przymiarki,pogryzając pachnące maliny do gwarnego
Iwonicza, gdzie polonijne dzieciaki wywijały polonezy na estradzie.

Wiesz, Radku - namawiam - rusz kiedys do podrymanowskiej Bałucianki, kup
rzeżbiony talerz u pana Barcia /tylko prosze nie targuj się o te 9 - 10 zł/,
zapytaj o dawne dzieje - ale pospiesz się, ludzie tak szybko przemijają.
Ps A z moimi unitami jeszcze nie skończyłem, no nie...Teraz czekam na
publikację sbdk Piotra

Elekonowi na zgodę i wszystkim

[Gość: Piotr]

Drogi Kolego pogódźmy się - na znak zgody dedukuję Ci wiersz Kazimierza
Wierzyńskiego "Lekcja konwersacji"

"Nie mów o Polakach i Żydach
to pole minowe

Nie mów o Polakach i Ukraińcach
to pole minowe

Nie mów o Polakach i Czechach
to pole minowe

Nie mów o Polakach i Litwinach
to pole minowe

Nie wstępuj na pole minowe
Wylecisz w powietrze

Są jeszcze inne
na które wstąpiliśmy przedtem
I także nie ma o czym gadać

Tak było dawniej
Tak jest teraz
I tak będzie zawsze
Póki będziemy paść się
Na łące zacietrzewionych osłów"

Sorry za słowa w finale - ale to nie moje.
Ps Wyluzuj się Drogi Panie Elekonie, są wakacje a ja siedzę w robocie /czy to
nie wystarczająca kara dla mnie?/i kocham cały świat . Po co ta kolubryna
słowna - powiedz proszę coś spokojnego do naszego tematu

[Gość: Elekon]

Gość portalu: Piotr napisał(a):

> Drogi Kolego pogódźmy się - na znak zgody dedukuję Ci wiersz Kazimierza
> Wierzyńskiego "Lekcja konwersacji"
>
> "Nie mów o Polakach i Żydach
> to pole minowe
>
> Nie mów o Polakach i Ukraińcach
> to pole minowe
>
> Nie mów o Polakach i Czechach
> to pole minowe
>
> Nie mów o Polakach i Litwinach
> to pole minowe
>
> Nie wstępuj na pole minowe
> Wylecisz w powietrze
>
> Są jeszcze inne
> na które wstąpiliśmy przedtem
> I także nie ma o czym gadać
>
> Tak było dawniej
> Tak jest teraz
> I tak będzie zawsze
> Póki będziemy paść się
> Na łące zacietrzewionych osłów"
>
> Sorry za słowa w finale - ale to nie moje.
> Ps Wyluzuj się Drogi Panie Elekonie, są wakacje a ja siedzę w robocie /czy to
> nie wystarczająca kara dla mnie?/i kocham cały świat . Po co ta kolubryna
> słowna - powiedz proszę coś spokojnego do naszego tematu.


No dobra. Zacznę od małego wyjaśnienia. Trochę jestem zawirowany, bo nocą z
niedzieli na poniedziałek wracałem z małego urlopu do tej skrzeczącej
rzeczywistości. Jak się okazuje skrzeczącej bardziej niż się spodziewałem.
Odsypianie w dzień jednej nocy dało noc następną absolutnie bezsenną, a przy
tym trochę rozdrażnioną. Mam jeszcze parę dni wolnego, ale chyba nie wytrzymam
w robocie do końca wakacji.

Teraz co do Ciebie Piotrze. W przeciwieństwie do wielu ludzi lubię przed
pojednawczymi gestami powiedzieć co mi leży na wątrobie. Po prostu unikamy
wtedy słodkawego fałszu. I wtedy dopiero możemy naprawdę szczerze i przyjaźnie
zacząć rozmawiać. Jesli nie chcemy tego robić, to znaczy że nie jesteśmy
naprawdę gotowi rozmawiać i wybaczać mimo wszystko, że niewiele nam trzeba,
żeby wykopywać topory wojenne, więc po co się brać za sprawy i krzydy dużo
poważniejsze? Co do min i pół minowych, to mam wrażenie Piotrze,
że masz niezłą zabawę w podkładaniu forumowych min w tym wątku i patrzeniu jak
na kolejnych ja wylatuję w powietrze. Ale to może taki subiektywny mój osąd.
Co do Ukraińców. Zdania co do ich przeszłości nie zmieniam i nie zmienię chyba.
Ale to naprawdę nieszczęśliwy i biedy naród, któremu należy się od życia
jeszcze dużo lepszych dni. Życzę im WIELKODUSZNOŚCI, zastąpienia pamięci
krzywd, radością może najpierw współpracy z Polakami, współpracy naszych państw
(i małymi przyjaźniami ludzi), na której skorzystają, i co tu dużo gadać,
przebudowy mentalności większości obywateli tego państwa. Potem pewnie naszego
pojednania. Do tego trzeba jednak, żeby i oni i my wyszli z synmdromu
oblężonej twierdzy, który polega na tym głownie, że w każdym usłyszanym słowie
szuka się drugiego i trzeciego dna, a to co się usłyszy i czego sie w gruncie
rzeczy nie słucha merytorycznie, służy nie pojednaniu i zrozumieniu, tylko
ustawieniu rozmówcy do bicia według pasującej nam sztancy. Było to widoczne i
tu i w czasie "wołyńskich dyskusji" w prasie ukraińskiej. Może i ja czasem w
coś takiego niechcący wdepnąłem, nie wiem. Wierz mi, że przeżycia najbliższych,
ich opowiadania, fakt że istnieję tylko dlatego, ze komuś udało się uciec
przed ukraińskim mordercą (piszę to nie w kontekście stereotypu czy
zjadliwości, a historii po prostu), może czasem czynić, że mój dystans do wielu
spraw nie jest taki jak powinien być. Ale staram się, mimo wszytstko, choć nie
zamierzam w imię pojednania zamazywać prawdy historycznej ani zrównywać kata z
ofiarą. Tak samo jak nie jest moim zamiarem obarczanie odpowiedzialnością
kolejnych pokoleń Ukraińców za to co robili ich przodkowie. Ważne jest dla mnie
tylko to, co od nich samych słyszę, gdy przychodzi im zmierzyć sie z własną
historią. Moje zastrzeżenia do nich wtedy dotyczą tylko postawy ich wobec
dawncyh wydarzeń i niczego więcej.

Najbardziej przeszkadzają nam ekstremizmy po obu stronach. Ja do takich
zaliczam też niektóre publikacje, które byłeś uprzejmy cytować. Jeśli zawierają
dane prawdziwe, to zamiast o tym pisać, należy iść do IPN-u i powinny rozpocząć
się odpowiednie śledztwa. Sam wtedy położyłbym chętnie kwiaty na grobach
ewentualncyh ukraińskich ofiar polskiej przemocy, choć w mojej rodzinie nikt
nigdy nie robił Ukraińcom krzywdy. Ale obawiam się że te opowieści to raczej
fikcja, która służyć ma tylko antypolskiemu judzeniu. Tak samo jak judzeniu,
ale antyukraińskiemu służą np. głupawe zdania o odzyskaniu w przyszłości Lwowa
i np. zbyt moim zdaniem sztywne stanowisko Polski w sprawie cmentarza Orląt
Lwowskich. Wszyscy, którzy chcą na płytach tego cmentarza napisów o pamięci
walk za polskość Lwowa, niech się zastanowią, czy podobałby im się np. taki
napis "poległym w walkach z Polakami za niemieckość miasta Breslau żołnierzom
Wermachtu" we Wrocławiu. Zresztą, może za 40-50 lat, po pełnym pojednianiu
naszych narodów byłoby to możliwe i nie robiło na nikim wrażenia, ale chyba
jeszcze nie teraz. Trzeba to brać pod uwagę, szczególnie włąśnie wtedy, gdy
ktoś tkwi jeszcze mocno w syndromie oblężenia o którym pisałem wyżej.

Zobacz
lwowska.galeria.w.interia.pl/cel.html
jest tu trochę ciekawaych zdjęć i nieco naiwnych komentarzy. Ale ten chłopaczek
ma jeszcze czas zmądrzeć.

Na razie.

Elekonowi na zgodę

[Gość: Piotr]

Dziękuję - tak trzymaj. Jesli chcesz poznać prawdę strony ukraińskiej - może
poczytaj głos Kard. Huzara w sobotniej wyborczej /art. Przed ołtarzem
miłosierdzia/. Masz prawo do swoich poglądów, masz prawo lubić i nie lubić .
A Twój Głos po prawie miesiącu - wreszcie da się czytać.
Pozdrawiam

[Gość: Elekon]

Gość portalu: Piotr napisał(a):

> Dziękuję - tak trzymaj. Jesli chcesz poznać prawdę strony ukraińskiej - może
> poczytaj głos Kard. Huzara w sobotniej wyborczej /art. Przed ołtarzem
> miłosierdzia/. Masz prawo do swoich poglądów, masz prawo lubić i nie lubić .
> A Twój Głos po prawie miesiącu - wreszcie da się czytać.
> Pozdrawiam

Ja też dziękuję. Twój Głos o dziwo też daje się czytać po dłuższej przerwie.
Wbrew pozorom nie zmieniam zdania i nie piszę wciąż czego innego. Może to tylko
Ty zacząłeś chcieć spoglądać przez dziurkę w kartonie w inny rejon obrazu mojej
forumowej osobowości.
Poglądy staram się mieć uniwersalne, choć czasem bezlitośnie czytelne, nie
nacjonalistyczne, co jak sądzę nie przeczy zdrowemu, otwartemu na innych
patriotyzmowi po obu stronach.

Co do prawdy, jest jedna, a nie polska, ukraińska czy niemiecka, to tylko
my do niej często nie dorastamy, nie chemy, nie czujemy się na siłach czy nie
jesteśmy w stanie jej udźwignąć.
Moje miłosierdzie każe mi nie tyle zapominać, bo do tego nie mam ani ja ani Ty
prawa, ale dawać czas na zmierzenie się z historią i na jej zrozumienie, bez
zdań typu "tak, ale", "a wy wcześniej to czy tamto". Bo człowiek jest słaby i
ułomny, lubi żyć mitami o samym sobie i wiecznie mieć na wszystko alibi.

Z uznaniem odnotowuję publikacje i wypowiedzi (cytowane w przywoływanych
wcześniej przeze mnie linkach) byłego premiera Ukrainy i przedstawicieli
kościoła ukraińskiego o tym co naprawdę wydarzyło się 60 lat temu i nazywanie
przez nich rzeczy po imieniu. To akt dużej odwagi wobec jeszcze wciaż w
przeważajacej mierze ksenofobicznych wobec Polaków ukraińskich elit i
społeczeństwa. Szkoda, że na podobny gest nie zdobył się prezydent Kuczma.
Miałoby to całkeim inną nośność, a Poryck mógłby stać się konfesjonałem w
którym być może dokonałoby się daleko niosące się przebaczenie.

Dziś, co nie będzie rzeczą łatwą, ważne jest wiązanie Ukriany i Ukraińców,
wbrew ich płynącej z prawosławia tradycji, choć nie przeciw ich religii, z
kulturą i mentalnością ludzi zachodu. To jest gwarancja rozwoju, także
mentalnego, i gwarancja porzucenia fobii, lęków i skrywanego poczucia krzywdy,
w czym Ukraińcy niestety są dość mocni. Ukraina to młody kraj o dużym
potencjale ludzkim i gospodarczym. Powinna zanleźć godne miejsce w kręgu państw
zachodnioeuropejskich. Wierzę mocno, że kiedyś tak właśnie będzie.

[Gość: Elekon]

Dzięki za namiar na list kardynała Lubacziwskiego.
Ja też zachęcam do przeczytania fragmentów homilii Biskupa Głódzia:

www1.gazeta.pl/wyborcza/1,34591,1584137.html

Pozdrawiam.

O zakrętach historii i cerkiewce

[Gość: Piotr]

Mam przed sobą stary modlitewnik ruski z 1906 roku. Mowiłem o nim już kiedyś.Na
stronie 133 znajduję prawdziwy rarytas historyczny- ruski tekst cesarsko -
habsburskiego hymnu. Posłuchajcie kilku fragmentów w mojej /jak zawsze
nieudolnej/transkrypcji :
"Imn narodnyj"

Boże,budi pokrowitelem
Cesariu,jeho krajam!
Krepkij wieroju prawitel
Mudro haj prowidit nam
Pradidnu Jeho koronu
Boronim ot woroga!
Tiesno iz Habsburskom tronom
Spletłas Awstrii cydba!
/.../

Ciel haj budie odna:
Szczast Cesariu, szczast dierżawie

Wo wiki postoit Awstria!"
Koniec przydługie cytatu.

A Austria - nie postajała tak długo.
Mam w zbiorach kartę pocztową : datowana 3.11.1914

Nadawca pisze : W odpowiedzi donoszę przedewszystkiem, że i u mnie w tych
czasach brak missaliów, a szkody kozacy nie zrobili, bo ich tu nie było. Byli w
Darowie i Rymanowie, tu jednak nie doszli,za co Bogu dzięki,Łączę serdeczne
pozdrowienia. Ks. Moszkowicz.
Adresat : Wielebny Ksiądz Antonii Typrowicz,wiel.ks. Katecheta Dukla.
Na ukos karty pieczęć "K.K. Gendarmerienpostenkommando" - Zenzuriet
Karta przedstawia podkolorowany widok wsi Daliowa ; z prawej na wzgórku
trójwieżowa cerkiew, w środku plebania. Na przodzie stoją Łemkowie w strojach
ludowych.
Ta karta - to pamiątka po pierwszej ofensywie carskiej I wojny.

Daliowa - dawna łemkowska wioska przy samej granicy słowackiej, koło Jaślisk.
Byłem tam wielokrotnie - pierwszy raz chyba w początkach l.70 tych.
Zauważyłem już wtedy,że cerkiew która tam stoi jest inna niz ta na tej starej
karcie. Ma potęzną kopułę pośrodku sylwety drewnianego budynku. Zapytałem wtedy
zyjącą jeszcze wtedy moją Babcię "Rusinkę" /spędziła w Daliowej młode lata/ o
zmianę w wyglądzie cerkwi .Odpowiedziała :
"w 1931 roku Ukraińcy spalili naszą cerkiew, bo chcieli wybudować nową w swoim
stylu" Dopiero wiele lat pózniej domysliłem się,że spalenie cerkwi było
epizodem konfliktów pomiędzy ukrainofilami i moskalofilami na
Łemkowszczyżnie . Po tym smutnym wydarzeniu mój pradziadek zmienił parafię i
przeniósł się z Daliowej do Deszna.

Paradoksem w tej historii jest to , że daliowska cerkiew ma się dobrze /nawet
plebania się zachowała/ , a desznieńskie cerkwisko - pokrywają pokrzywy.

W wakacyjnych wędrówkach warto podjechać w tamte strony - stare kapliczki,
kilka cerkwi - no i Pan Barć w Bałuciance.
Pozdrawiam

"Gott erhalte", Daliowa, ks. Nehrebecki

[Gość: subdiakon Piotr]

Gość portalu: Piotr napisał(a):

> Mam przed sobą stary modlitewnik ruski z 1906 roku. Mowiłem o nim już
kiedyś.Na
> stronie 133 znajduję prawdziwy rarytas historyczny- ruski tekst cesarsko -
> habsburskiego hymnu. Posłuchajcie kilku fragmentów w mojej /jak zawsze
> nieudolnej/transkrypcji :
> "Imn narodnyj"
> Boże,budi pokrowitelem
> Cesariu,jeho krajam!
> Krepkij wieroju prawitel
> Mudro haj prowidit nam
> Pradidnu Jeho koronu
> Boronim ot woroga!
> Tiesno iz Habsburskom tronom
> Spletłas Awstrii cydba!

Pozwolę sobie skorygować transkrypcję:

"Boże, budy pokrowytel,
Cisariu, joho krajam!
Kripkyj wiroju prawytel,
mudro chaj [może być też "naj", jedno i drugie jest skrótem od "nechaj" -
s.P.S.] prowodyt' nam!
Pradidnu Joho koronu
Boronim od woroha,
Tisno iz Habsburźkym tronom
Spłełaś Awstriji sud'ba!"

Po polsku zaczyna się "Boże wspieraj, Boże ochroń", a kończy "bo z Habsburgów
tronem złączon jest na wieki Austrii los".

Proponuję zajrzeć do biografii Franciszka Józefa I, tej z serii Ossolineum;
jest tam pełny teskt hymnu z dodatkowymi zwrotkami
okolicznościowymi "Franciszkowi Józefowi i Elżbiecie Boże szczęść...".


> Daliowa - dawna łemkowska wioska przy samej granicy słowackiej, koło Jaślisk.
> Byłem tam wielokrotnie - pierwszy raz chyba w początkach l.70 tych.
> Zauważyłem już wtedy,że cerkiew która tam stoi jest inna niz ta na tej starej
> karcie. Ma potęzną kopułę pośrodku sylwety drewnianego budynku. Zapytałem
wtedy
>
> zyjącą jeszcze wtedy moją Babcię "Rusinkę" /spędziła w Daliowej młode lata/ o
> zmianę w wyglądzie cerkwi .Odpowiedziała :
> "w 1931 roku Ukraińcy spalili naszą cerkiew, bo chcieli wybudować nową w
swoim
> stylu" Dopiero wiele lat pózniej domysliłem się,że spalenie cerkwi było
> epizodem konfliktów pomiędzy ukrainofilami i moskalofilami na
> Łemkowszczyżnie.

Albo zostało wpisane przez opinię społeczną w ten konflikt. Cerkiew się spaliła,
a "starorusini" przypisali to zwolennikom opcji ukraińskiej. Co nie znaczy, że
wersja Babci-Rusinki nie jset prawdziwa - byłbym atoli ostrożny. Podobne
historie opowiadano na Podlasiu i Chełmszczyźnie - pożary drewnianych cerkiewek
przejętych przez Kościół prawosławny w 1875 r. tłumaczono działaniem umyślnym
Rosjan, chcących w ten sposób "wymieniać" budowle miejscowe na ceglane cerkwie
w stylu "imperialno-staroruskim". Nie mówie, że czasem tak nie bywało, ale...
zalecam ostrożność.
W każdym razie istotnie obecna cerkiew w Daliowej należy - o ile pamiętam
zdjęcie - do tzw. ukraińskiego stylu narodowego, a ta poprzednia, na ile
to można wywnioskowac z opisu, była w stylu łemkowskim.
Zaraz powiecie, że "każda pliszka swój ogonek chwali" - ale nic na to nie
poradzę, że mi się bardziej podoba styl "narodowo-ukraiński" z kopułami,
zakorzeniony w tzw. baroku kozackim (weźmy np. cerkiew na polu bitwy pod
Beresteczkiem albo...cerkiew gr.kat. w Lublinie).



> Po tym smutnym wydarzeniu mój pradziadek zmienił parafię i
> przeniósł się z Daliowej do Deszna.

Nie dziwię się. Jak się ta cerkiew spaliła, to jedna sprawa, ale jaka musiała
być tam atmosfera...

> Paradoksem w tej historii jest to , że daliowska cerkiew ma się
dobrze /nawet
> plebania się zachowała/ , a desznieńskie cerkwisko - pokrywają pokrzywy.

Z tą Daliową to arcyciekawa historia i to całkiem współczesna. Mieszkają tam
polscy osiedleńcy, którzy jednakże są życzliwie nastawieni do Kościoła
greckokatolickiego i wystąpili nawet z inicjatywą, by odprawiać dla nich
bizantyjską Liturgie w daliowskiej cerkwi (!). Oczywiście, wymagałoby to
wyjścia poza wizję Kościoła greckokatolickiego jako swego rodzaju "Kościoła
dla Ukraińców" (grekokatolik=Ukrainiec), pewnego wysiłku duszpastersko-
organizacyjnego (trzeba by albo odprawiać po polsku - nie ma na razie
przekładów zdatnych do użytku liturgicznego - albo przynajmniej wydać taki
modlitewnik, jak swego czasu ks. Nehrebecki dla Zalesia, nb. takich
modlitewników było więcej), ale dla przyszłosci Kościoła gr.kat. w Polsce
miałoby znaczenie kluczowe. Stąd - chociem zdeklarowany Ukrainiec, członek
ZUwP etc. - jako grekokatolik i duchowny UKGK jestem całym sercem za.


> W wakacyjnych wędrówkach warto podjechać w tamte strony - stare kapliczki,
> kilka cerkwi - no i Pan Barć w Bałuciance.

Moja Żona bardzo lubi te okolice, ale dopóki nasza córeczka jest w wieku
poniemowlęcym, o wojażach musimy zapomnieć.

Pozdrawiam serdecznie,
subdiakon Piotr

PS. Postaram się jeszcze znaleźć broszurkę "Wyjaśnienia do historii synodów
lwowskich z 1891 i 1897 r.", traktującą o próbach wprowadzenia obowiązku
celibatu księży. W opracowaniu broszurki w latach 20-ych (gdy sprawa celibatowa
rozgorzała na nowo)
brał udział synodalny weteran, ks. Nehrebecki, który dzielnie stawiał czoła
zakusom na małżeństwa księżowskie na synodzie prowincjalnym w 1891 r.

s.P.S.

Do sbdk Piotra

[Gość: Piotr]

Witam Księdza, najpierw pozdrowienia Dla Rodzinki Księdza.
Jakoś tak się składa,że pewno dzięki nie wprowadzeniu celibatu dla
świaszczanników unickich z końcem XiX wieku jestem na tym świecie.
Mój pradziadek był ojcem 5 - rga dzieci ,a moja babcia była jego najmłodszą
córką. W miarę rozwijania wątku - napiszę tu i rodzie świaszczenników,którego
niestety ostanim ogniwem był mój pra..., i o żmudnych poszukiwaniach geanalog.
Kurtynkę pewno trzeba będzie powoli odsłaniać :)

Trochę pracę ulatwił mi "scalający" schematyzm Błażejowskiego, ale też dzięki
współpracy e-mailowej zyczliwego Łemka z USA.

Co do uwag pozostałych - DZIEKUJE - prosze o jeszcze!!!

Styl tamtej/z pocztówki/ daliowskiej cerkwi nazwał bym stylem przejściowym -
podobna była w sylwetce do "żyjącej" w Zawadce Rym. /cudowna wioseczka z
zachowanym kompletem chyż/ oraz tej we Wróbliku szlacheckim.

Gusty nie podlegają dyskusji - ale uważam,że styl "narodowy ukraiński" jest
OKROPNY w porownaniu do subtelności cerkwi łemkowskich od Szczawnego po
Powrożnik. Ale i te "baniaste" - Chwała Bogu jesli przetrwały :)

Serdecznie pozdrawiam

[Gość: Wolf]

Witam Piotrze
Najwieksze zaciekawienie wzbudzaja te poszukiwania, na pewno byly trudne, ale
jak piszesz pochodzisz z rodziny wyksztalconej, zyjacej rowniez w srodowisku
miejskim, na pewno w jakis sposob to ulatwialo, no i dokumenty nie zostaly
wywiezione. W swoich poszukiwaniach opieram sie na pamieci i okruchach
dokumentow, poniewaz duza ich czesc zostala wywieziona przez wladze sowieckie
po 17 IX 39, szczegolnie parafialne... Natomiat zupelnie przypadkiem
odnalazlem "zaginiona" czesc rodziny (swiat jest maly), ale to temat na
pozniej.
Jesli chodzi o architekture cerkiewna to najblizsze sa mi drewniane "proste"
Cerkwie, chociaz Lemkowskie znam niestety tylko z fotografii.
Pozdrawiam

Na razie Krótko - Wolfoi

[Gość: Piotr]

Radku - czas Ci ruszyć na południe !:-)
Przepraszam że chwilowo zahamowałem swój słowotok, ale inne zajęcia, witam
najbliższych szczęściarzy wracających z "ciepłych krajów" etc.
A propos cerkiewek - widzę tu potrzebę, chociażby dla Ciebie, napisać też i tu
o tym. Oj ponabijamy, boję się tych postów!

A w Przemyślu - wyobraż sobie - po dwóch moich postach - "nabrali wodę w usta" -
dziwna, naprawdę dziwna tam sytuacja

Serdecznie pozdrawiam

[Gość: Elekon]

Gość portalu: Piotr napisał(a):

> Mam przed sobą stary modlitewnik ruski z 1906 roku. Mowiłem o nim już
kiedyś.Na
>
> stronie 133 znajduję prawdziwy rarytas historyczny- ruski tekst cesarsko -
> habsburskiego hymnu. Posłuchajcie kilku fragmentów w mojej /jak zawsze
> nieudolnej/transkrypcji :
> "Imn narodnyj"
>
> Boże,budi pokrowitelem
> Cesariu,jeho krajam!
> Krepkij wieroju prawitel
> Mudro haj prowidit nam
> Pradidnu Jeho koronu
> Boronim ot woroga!
> Tiesno iz Habsburskom tronom
> Spletłas Awstrii cydba!
> /.../
>
> Ciel haj budie odna:
> Szczast Cesariu, szczast dierżawie
>
> Wo wiki postoit Awstria!"
> Koniec przydługie cytatu.
>
> A Austria - nie postajała tak długo.
> Mam w zbiorach kartę pocztową : datowana 3.11.1914
>
> Nadawca pisze : W odpowiedzi donoszę przedewszystkiem, że i u mnie w tych
> czasach brak missaliów, a szkody kozacy nie zrobili, bo ich tu nie było. Byli
w
>
> Darowie i Rymanowie, tu jednak nie doszli,za co Bogu dzięki,Łączę serdeczne
> pozdrowienia. Ks. Moszkowicz.
> Adresat : Wielebny Ksiądz Antonii Typrowicz,wiel.ks. Katecheta Dukla.
> Na ukos karty pieczęć "K.K. Gendarmerienpostenkommando" - Zenzuriet
> Karta przedstawia podkolorowany widok wsi Daliowa ; z prawej na wzgórku
> trójwieżowa cerkiew, w środku plebania. Na przodzie stoją Łemkowie w strojach
> ludowych.
> Ta karta - to pamiątka po pierwszej ofensywie carskiej I wojny.
>
> Daliowa - dawna łemkowska wioska przy samej granicy słowackiej, koło Jaślisk.
> Byłem tam wielokrotnie - pierwszy raz chyba w początkach l.70 tych.
> Zauważyłem już wtedy,że cerkiew która tam stoi jest inna niz ta na tej starej
> karcie. Ma potęzną kopułę pośrodku sylwety drewnianego budynku. Zapytałem
wtedy
>
> zyjącą jeszcze wtedy moją Babcię "Rusinkę" /spędziła w Daliowej młode lata/ o
> zmianę w wyglądzie cerkwi .Odpowiedziała :
> "w 1931 roku Ukraińcy spalili naszą cerkiew, bo chcieli wybudować nową w
swoim
> stylu" Dopiero wiele lat pózniej domysliłem się,że spalenie cerkwi było
> epizodem konfliktów pomiędzy ukrainofilami i moskalofilami na
> Łemkowszczyżnie . Po tym smutnym wydarzeniu mój pradziadek zmienił parafię i
> przeniósł się z Daliowej do Deszna.
>
> Paradoksem w tej historii jest to , że daliowska cerkiew ma się
dobrze /nawet
> plebania się zachowała/ , a desznieńskie cerkwisko - pokrywają pokrzywy.
>
> W wakacyjnych wędrówkach warto podjechać w tamte strony - stare kapliczki,
> kilka cerkwi - no i Pan Barć w Bałuciance.
> Pozdrawiam

To fakt, Bieszczady są warte częstcyh odwiedzin, a niszczejące cerkwie to
skandal i złe świadectwo naszej kultury.

Mało wiem o Łemkach, Bojkach, ale z tego co słyszałem, choć traktowani przez
Ukriańców jako część ich narodowości (pewnie słusznie), raczej nie cieszyli się
jako niepewny element ich sympatią. Byli mniej podatni na nacjonalistyczną
propagandę i chyba chcieli żyć z polskimi sąsiadami w przyjaźni. To zasłyszane
i wyczytane opinie, może napiszesz Piotrze coś więcej o Bojkach i Łemkach?
PS A czy wiadomo, kto właściwie mieszkał przed wojną na Zalesiu: spolonizowani
Ukraińcy czy może Łemkowie lub Bojkowie?
Pozdrawiam.

Elekonowi i wszystkim

[Gość: Piotr]

Witaj

Odnosząc się do twojej poniższej wypowiedzi - muszę sprostować - "mój obszar"
to NIE SĄ BIESZCZADY to WSCHODNI OBSZAR BESKIDU NISKIEGO albo ŚRODKOWO-
WSCHODNIA ŁEMKOWSZCZYZNA

To fakt, Bieszczady są warte częstcyh odwiedzin, a niszczejące cerkwie to
> skandal i złe świadectwo naszej kultury.

Może nie ze wszystkimi cerwiami (mówiąc ogólnie o naszych Karpatach} tak jest -
chociażby z dziś prawosławną w Szczawnem, obiema cerkwiami w Komanczy, dużo
dalej w Chyrowej czy np cudownej Mochnaczce.
Bałucianka - to krośnieński skandal, ofiara tamtejszej urzędniczej ksenofobii i
głupoty, a teraz gdy wybudowano w tej miejscowości nowy kościólek - serce boli
na myśl o dalszym losie tej cerkwi. Rozmawiałem o tym z Panem Barciem i miły
staruszek - autor uwspółcześnionego wystroju rzeżbiarskiego/bardzo udanego/tej
cerkwi jako byłego już kościoła ubolewał razem ze mną nad tą sytuacją.

Okazjonalne reportaże TW3 /był taki o Bałuciance kiedyś/ - też niczego nie
załatwiają, a ponoć obiecane dotacje z UE - przy obecnych układach mafijnych od
Góry do Dołu ....

> Mało wiem o Łemkach, Bojkach, -

wybacz na razie zostawię ten temat - może January go ruszy , albo Darek-Gość
jak wróci z urlopu

> PS A czy wiadomo, kto właściwie mieszkał przed wojną na Zalesiu:
spolonizowani
> Ukraińcy czy może Łemkowie lub Bojkowie?
Dziękuję za to pytanie - taki kubełek zimnej wody na otrzeżwienie i powrót do
zasadniczego wątku Moim zdaniem to byli jednak spolonizowani w znacznym
stopniu Rusini - przybysze z Rusi Białej / obecnego pogranicza Białorusi i
Ukrainy/ lub migrańci z terenów rusi czerwonej /obszar lwowsko tarnopolski/. O
ich białoruskim pochodzeniu mówił mi "stary śłociniak" - ale bardziej w
kategorii domysłu. Oczywiście należy pamiętac o ciągłosci ruskiego osadnictwa
na Białej i Zalesiu od czasu śreniowiecza- była o tym mowa chyba jeszcze w
maju. Bo o kozackim pochodzeniu ludności Tarnawki,Gwożdzianki i Blizianki - też
już mówiliśmy w spokojniejszych czasach.
Do tego tematu jeszcze wrócę

Ps czytałem Twoje bardzo ciekawe głosy w dyskusjach o trasie zamkowej i
przebudowie ul.Słowackiego. Tam też gdzieś wspomniałeś o przebudowie wnętrza
cerkwi zalesianśkiej / chyba przy kwestii ochrony konserwatorskiej resztek
podpromia/.Czy Twoje tresci świadczą o zaiteresowaniach urbanistyczno -
architeckich ?
Ciekawe co zrobiono na Zalesiu z ruskimi napisami na łukach "tęczowych" nad
obrazami w bocznych ołtarzach - pewno zamalowano albo ...
Serdecznie pozdrawiam - muszę jeszcze przed wieczorem zacząć ciąg dalszy "A ja
dalej swoje..."

[Gość: Wolf]

Gość portalu: Piotr napisał(a):

Moim zdaniem to byli jednak spolonizowani w znacznym
> stopniu Rusini - przybysze z Rusi Białej / obecnego pogranicza Białorusi i
> Ukrainy/ lub migrańci z terenów rusi czerwonej /obszar lwowsko tarnopolski/.
O
> ich białoruskim pochodzeniu mówił mi "stary śłociniak" - ale bardziej w
> kategorii domysłu. Oczywiście należy pamiętac o ciągłosci ruskiego
osadnictwa
> na Białej i Zalesiu od czasu śreniowiecza- była o tym mowa chyba jeszcze w
> maju.

Dobry wieczor,
z niecierpliwoscia oczekuje na blizsze informacje na powyzszy temat, jak wiesz
pogranicze Ukrainsko-Bialoruskie jest bliskie mojemu sercu.
To co napisales bardzo mnie zaciekawilo, szczerze mowiac myslalem ze ludnosc
bialoruska jest raczej malo mobilna, chociaz kto wie... czesc mojej "ruskiej"
rodziny przywedrowala nad Bug z okolic Grodna (przez miejscowych Rusinow tacy
ludzie byli okreslani jako "licwiny") i dosyc dobrze wkomponowala sie w
tamtejsza mozaike etniczna.
Jeszcze kilka takich rozmow i zupelnie przestaniemy byc anonimowi.
Pozdrawiam

[Gość: Piotr]

O dość przymusowej mobilności przybyszów do Zalesia pisal zarówno Szczęsny
Morawski - cytowany już w maju na początku tej dyskusji jak i Ks. Malak -
analogicznie cytowany autor "dziejów parafii Słocina". Mówiliśmy wtedy o
sugerowanej przez tych autorów wymianie poddanych z woli albo któregoś z
Branickich albo Pileckiego - starosty grodeckiego. Moim zdaniem są to raczej
historyczne spekulacje - barwne ale o ograniczonej wiarygodności. W związku z
nimi właśnie czytałem o alternatywnym pochodzeniu kolejnych "zasiedleńców"
włości zalesiańkich.
Przykro mi,że przed weekendem nie zdążę ruszyć kolejnych "gadek" - ale czas mi
się pakować.
Do zobaczenie po niedzieli - może odezwę się w niedzielny, późny wieczór

Kordialnie Pzdr

[Gość: Wolf]

Milego weekendu.

[Gość: Elekon]

Gość portalu: Piotr napisał(a):

> Witaj
>
> Odnosząc się do twojej poniższej wypowiedzi - muszę sprostować - "mój obszar"
> to NIE SĄ BIESZCZADY to WSCHODNI OBSZAR BESKIDU NISKIEGO albo ŚRODKOWO-
> WSCHODNIA ŁEMKOWSZCZYZNA
>
> To fakt, Bieszczady są warte częstcyh odwiedzin, a niszczejące cerkwie to
> > skandal i złe świadectwo naszej kultury.
>
> Może nie ze wszystkimi cerwiami (mówiąc ogólnie o naszych Karpatach} tak
jest -
>
> chociażby z dziś prawosławną w Szczawnem, obiema cerkwiami w Komanczy, dużo
> dalej w Chyrowej czy np cudownej Mochnaczce.
> Bałucianka - to krośnieński skandal, ofiara tamtejszej urzędniczej ksenofobii
i
>
> głupoty, a teraz gdy wybudowano w tej miejscowości nowy kościólek - serce
boli
> na myśl o dalszym losie tej cerkwi. Rozmawiałem o tym z Panem Barciem i miły
> staruszek - autor uwspółcześnionego wystroju rzeżbiarskiego/bardzo
udanego/tej
> cerkwi jako byłego już kościoła ubolewał razem ze mną nad tą sytuacją.
>
> Okazjonalne reportaże TW3 /był taki o Bałuciance kiedyś/ - też niczego nie
> załatwiają, a ponoć obiecane dotacje z UE - przy obecnych układach mafijnych
od
>
> Góry do Dołu ....
>
> > Mało wiem o Łemkach, Bojkach, -
>
> wybacz na razie zostawię ten temat - może January go ruszy , albo Darek-Gość
> jak wróci z urlopu
>
> > PS A czy wiadomo, kto właściwie mieszkał przed wojną na Zalesiu:
> spolonizowani
> > Ukraińcy czy może Łemkowie lub Bojkowie?
> Dziękuję za to pytanie - taki kubełek zimnej wody na otrzeżwienie i powrót
do
> zasadniczego wątku Moim zdaniem to byli jednak spolonizowani w znacznym
> stopniu Rusini - przybysze z Rusi Białej / obecnego pogranicza Białorusi i
> Ukrainy/ lub migrańci z terenów rusi czerwonej /obszar lwowsko tarnopolski/.
O
> ich białoruskim pochodzeniu mówił mi "stary śłociniak" - ale bardziej w
> kategorii domysłu. Oczywiście należy pamiętac o ciągłosci ruskiego osadnictwa
> na Białej i Zalesiu od czasu śreniowiecza- była o tym mowa chyba jeszcze w
> maju. Bo o kozackim pochodzeniu ludności Tarnawki,Gwożdzianki i Blizianki -
też
>
> już mówiliśmy w spokojniejszych czasach.
> Do tego tematu jeszcze wrócę
>
> Ps czytałem Twoje bardzo ciekawe głosy w dyskusjach o trasie zamkowej i
> przebudowie ul.Słowackiego. Tam też gdzieś wspomniałeś o przebudowie wnętrza
> cerkwi zalesianśkiej / chyba przy kwestii ochrony konserwatorskiej resztek
> podpromia/.Czy Twoje tresci świadczą o zaiteresowaniach urbanistyczno -
> architeckich ?
> Ciekawe co zrobiono na Zalesiu z ruskimi napisami na łukach "tęczowych" nad
> obrazami w bocznych ołtarzach - pewno zamalowano albo ...
> Serdecznie pozdrawiam - muszę jeszcze przed wieczorem zacząć ciąg dalszy "A
ja
> dalej swoje..."

Na początek szczerze przepraszam że nie odpowiedam regularnie w tym wątku.
Wiem, że mam jeszcz kilka zaległych pytań do mnie, ale czasu nie starcza, a ten
wątek należy do "obfitszych" na tym forum. Moje treści jakoś tam, lepiej lub
gorzej, świadczą rzeczywiście o zainteresowaniach architkekturą i urbanistyką.
Jedna i druga, nazwijmy to, są w kręgu moich zasadniczych zainteresowań.
Co do mojego oburzenia sprawą "remontu" cerkwi na Zalesiu, to cały czas je
podtrzymuję. Zobacz w "Dziejach Rzeszowa" fotografię ołtarza Serca Jezusowego
ze strony 599 II tomu i porównaj to wnętrze ze stanem faktycznym, czyli tym, co
zrobiono z ołtarzem, i w ogóle wnętrzem kościoła obecnie. Tego co widać na
zdjęciu już w takim stanie nie zobaczysz. Renesansowo barokowa z dysretnymi
bizantytjskimi cechami właściwie architkektura zaleskiej cerkwi, (właściwie
należałoby napisać: "nieorenesansowo-neobarkowa"), dobrze wpisująca się w modę
końca XIX wieku panującą w Rzeszowie, a może nawet nawiązujaca jakoś
do "lubomirskiej" jeszcze sprzed 100 lat przebudowy fary i budowy kościoła
poijarskiego, została zaburzona nijakim modernizmem galeryjek i wejść na nie.
Gdzie był konserwator z PSOZ-u? Ano, konserwator trząsł się wówczas nad
rozpadającymi się i zupełnie bezwartościowymi chałupami przy trasie zamkowej na
Podpromiu i w innych miejscach Rzeszowa (takich "zabytków" na rzeszowskiej
liście jest więcej). Co do łukowatych zwieńczeń nad obrazami, zostały one
zamalowane i piszą o tym bodaj w "Dziejach", niestety strony nie podam, bo nie
mogę znaleźć.
W ogóle zaleska cerkiew jest moim zdaniem dziełem architkektonicznym, które
świetnie reprezentuje murowany typ unickiej architektury. Autor projektu
popisał się moim zdaniem znakomitym wyczuciem "charakteru unickiego", który w
architkekturze wyrażał się cechami mniej bizantyjskimi niż cerkwie prawosławne,
a jednocześnie nieco w wyrazie nawiązujacymi do łacińskich kościołów. Niestety
nie wiem nic na temat autora czy budowniczego projektu tej cerkwi (nie musiał
nim być w tamtych czasach architekt). Na budynku cerkwi, który teraz, za co
chwała, jest pieczołowicie i wiernie restautrowany od zewnątrz (ostatnio kopuła
z latarnią) nie ma niestety żadnej informacji o autorze projektu cerkwi, nie ma
też w ogóle zadnej informacji o tym, że to obiekt zabytkowy. Co dziwi tym
bardziej, ze to zabytek, jak na Rzeszów, naprawdę niepowtarzalny.
Pozdrawiam serdecznie.

[Gość: Wolf]

Gość portalu: Elekon napisał(a):

> > Dziś, co nie będzie rzeczą łatwą, ważne jest wiązanie Ukriany i Ukraińców,
> wbrew ich płynącej z prawosławia tradycji, choć nie przeciw ich religii, z
> kulturą i mentalnością ludzi zachodu. To jest gwarancja rozwoju, także
> mentalnego, i gwarancja porzucenia fobii, lęków i skrywanego poczucia
krzywdy,
> w czym Ukraińcy niestety są dość mocni. Ukraina to młody kraj o dużym
> potencjale ludzkim i gospodarczym. Powinna zanleźć godne miejsce w kręgu
państw
>
> zachodnioeuropejskich. Wierzę mocno, że kiedyś tak właśnie będzie.

W zwiazku z Twoim postem mam nastepujace pytanie i prosze nie odbieraj go jako
atak: Co chcesz przez ta wypowiedz powiedziec (chodzi mi o przytoczony
fragment), nie uwazam za zasadne wiazanie Prawoslawia z brakiem rozwoju
mentalnego, piszesz, ze nie chcesz dzialac przeciw wierze, a jednoczesnie
piszesz "wbrew plynacej z Prawoslawia tradycji" i co rozumiesz przez
mentalnosc Zachodu?
Pozdrawiam

[Gość: Elekon]

Gość portalu: Wolf napisał(a):

> Gość portalu: Elekon napisał(a):
>
> > > Dziś, co nie będzie rzeczą łatwą, ważne jest wiązanie Ukriany i Ukrai
> ńców,
> > wbrew ich płynącej z prawosławia tradycji, choć nie przeciw ich religii, z
>
> > kulturą i mentalnością ludzi zachodu. To jest gwarancja rozwoju, także
> > mentalnego, i gwarancja porzucenia fobii, lęków i skrywanego poczucia
> krzywdy,
> > w czym Ukraińcy niestety są dość mocni. Ukraina to młody kraj o dużym
> > potencjale ludzkim i gospodarczym. Powinna zanleźć godne miejsce w kręgu
> państw
> >
> > zachodnioeuropejskich. Wierzę mocno, że kiedyś tak właśnie będzie.
>
> W zwiazku z Twoim postem mam nastepujace pytanie i prosze nie odbieraj go
> jako
> atak: Co chcesz przez ta wypowiedz powiedziec (chodzi mi o przytoczony
> fragment), nie uwazam za zasadne wiazanie Prawoslawia z brakiem rozwoju
> mentalnego, piszesz, ze nie chcesz dzialac przeciw wierze, a jednoczesnie
> piszesz "wbrew plynacej z Prawoslawia tradycji" i co rozumiesz przez
> mentalnosc Zachodu?
> Pozdrawiam

Witaj. Nie zarzucam nic prawosławiu ani nie chcę nikogo na siłe np. czynić
katolikiem. Może niezdarnie się wyraziłem. Chodziło mi raczej o większe
zwrócenie się mentalne i kulturowe Ukrainy ku zachodowi. Napsałem o tradycji
prawosławia, bo to ona w dużej mierze, decyduje, chociażby przez silne, nie
tylko historyczne związki cerkwi z Rosją (z tego co wiem obecnie są 2 cerkwie
prawosławne na Ukrainie: rosyjska i ukraińska), że oczy Ukraińców wciąż
bardziej zwrócone są ku wschodowi i że ich kultura, myślenie są wciąż silnie
naznaczona piętnem człowieka wschodu. Nie będzie to łatwe ani szybkie, bo na
Ukrainie dodatkowo mamy stulecia pod zarządem Carskiej Rosji a potem 70 lat
historii i propagandy ZSRR. Wydaje mi się jednak, że świadomość głebokiego i
traktowanego jako długi i głeboki proces też i w samym społeczeństwie zwrotu na
Zachód, nie tylko w polityce zagranicznej, ale w mentalności także (choć wcale
nie w religii) jest jak najbardziej na Ukrainie pożądana. Być może także tu
atutem będą ci, którzy wowodzą się z cerkwi unickiej, nie poddanej wpływom
rosyjkich partiarchów i w ogóle z Ukrainy zachodniej, która mimo wszystkich
żalów i pretensji do Polaków przes długie i silne związki z Polską była nieco
bliższa kulturze Zachodniej Europy.
Pozdrawiam.

[Gość: Wolf]

Gość portalu: Piotr napisał(a):


> Wiesz, Radku - namawiam - rusz kiedys do podrymanowskiej Bałucianki, kup
> rzeżbiony talerz u pana Barcia /tylko prosze nie targuj się o te 9 - 10 zł/,
> zapytaj o dawne dzieje - ale pospiesz się, ludzie tak szybko przemijają.
> Ps A z moimi unitami jeszcze nie skończyłem, no nie...Teraz czekam na
> publikację sbdk Piotra

Witam,
Dzieki za zaproszenie, Twoje opisy naprawde zachecaja do udania sie w tamte
strony, niestety w to lato nie da rady - urlop juz zaplanowany (moze w zime,
na chwileczke).
Jesli chodzi o pospiech to w pelni sie zgadzam, ludzie naprawde przemijaja za
szybko (wiem to tez niestety z wlasnych doswiadczen)
Pozdrawiam
I z niecierpliwoscia czekam na opowiesci nt. unitow

Wolfowi

[Gość: Piotr]

W zimie możesz też tam wpaść - i w Rymanowie a szczególnie w Bałuciance działa
zimą "sympatyczny" chłopski orczyk i stoczek całkiem sobie - ot taki kameralny.
Poszedłem twoim śladem i wpadam co chwile do Przemyśla na dyskusję o "Polakach
i Ukraińcach" - zapowiada się ciekawie- choć pewno nie obędzie sie bez "pól
minowych" - wiesz, tych z wiersza dedykowanego Elekonowi

Pozdrawiam
Ps Poczytaj mój post z Sbdk Piotrem

"Zdejm sandały ..." - Wolfowi

[Gość: Piotr]

"Zdejm sandały z nóg swoich i otrzep pył - bo miejsce na którym stoisz święte
jest" - tekst tej mniej więcej tresci przeczytałem kiedys na kamieniu
znajdującym sie na uroczysku leśnym powyżej domów wczasowych w Ustroniu
śląskim. Było to kiedyś miejsce spotkań ewangelików, który kryli się ze swą
wiarą w okresie kontrreformacji.
Słowa te przypomniały się mi kiedy w sobotni wieczór trafiłem na cerkwisko w
Ożannie - pieknej,letniskowej miejscowości koło Leżajska, z zalewem pachnącym
biorowiną i żywicą lasów sosnowych. Idąc brzegiem zalewu zobaczyliśmy dzwonnicę
cerkiewną, z pustymi arkadami. Z ciekawości weszliśmy na teren, na którym
kiedyś stała XIX wieczna cerkiew pw Sw. Paraskewy. Teraz teren cerkwiska to ...
osrodek wypoczynkowy, z domkami letniskowymi.

Pod starą ,murowaną dzwonnicą - na cerkwisku ławeczki na których siedzące
towarzystwo siedzi, pije piweczko i gorzałkę i śpiewa o tej babie co drugiej
babie....

Ludzie - to czysty bandytyzm i chamstwo, skandal i hańba. Ja wiem co to mienie
martwej ręki, co to głupota gminnych geodetów,. że 50 lat minęło od ostatniego
pochówku... ale tego AKTU CHAMSTWA I ZNIECZULICY nie wytłumaczy nic - ani
pochańbienie polskich kościołów na wschodzie i niszczenie tamtejszych
cmentarzy.

Rankiem na tym miejscu zobaczyłem starą lipę a pod nogami namacałem resztkę
płyty kamiennej - jakby nagrobnej,na tarasie stojącego obok domku jakaś damulka
popijała coś, obok biegał sobie piesek...

Po drugiej stronie drogi stoi nowy ,katolicki kościólek pw. Sw. Antoniego...

Na wiejskim cmentarzu stare,piękne, kamienne nagrobki dawnych mieszkańców
Ożanny... "Tut spoczywajet Zenobija Woriobiel ... wicznaja pamiat", "Tut
spoczywaje rab bożyj...". Te krzyże to chyba brusnieńska robota.

Kiedyś w drodze na Mazury nie chciałem pić piwa w knajpie "zaadaptowanej" ze
zboru ewangielickiego.

Budząc się niedzielnym rankiem widziałem z namiotu po drugiej stronie zalewu
kępę drzew na skarpie - to było to cerkwisko, płynąc kajakiem spłoszyliśmy
żurawia na zakolach rzeczki Złotej.

Na koniec trochę optymizmu - pięknie prezentuje sie odremontowana dawna cerkiew
w "narodowym ukraińskim" stylu w pod leżajskim Starym Mieście, ładnie wygląda
odremnotowana dawna cerkiew przy leżajskim ryneczku.

Ps Skłamałem SBDK Piotrze, że nie lubię tego stylu, ot tak podroczyć się mi
zachciało...

[Gość: Wolf]

Witam po przerwie,
Piekny cytat rozpoczyna Twoj post, pozniej troche smutniej, ale koniec budzacy
nadzieje...
Coraz wieksza jest moja ciekawosc terenow pd-wsch i czekam na ciag dalszy.
Na kilka dni najprawdopodobniej zamilkne, ale po przerwie postaram sie cos
skrobnac.
Pozdrawiam

[Gość: Piotr]

Witaj - cierpliwie poczekam i na Ciebie i resztę dyskutantów.
Dzisiaj odebrałem zdjęcia z weekenowej wyprawy. Myślałem, że trochę poniosły
mnie emocje - ale nie.
Widok pięknej w proporcjach ,niszczejącej dzwonnicy, obok wylakierowane domki
kempingowe, zaparkowane samochody wypoczywających na cerkwisku nowobogackich...
sypnąłbym jeszcze paroma epitetami...
Przy wjeździe tablice "Osrodek wypoczynkowy rzeszowskich zakładów ..." i druga
nowsza " Zakład gospodarki komunalnej w Kuryłowce ..."
Ani słowa informacji o stojącej tu niegdyś cerkwi, o ponad 600 -set ruskich
przedwojennych mieszkańcach wsi, o ponad 50 spośród nich zabitych przez
polskich sąsiadów w 1945 roku...

Na pogórzu przemyskim, niedaleko wspomnianej tu kiedyś Pawłokomy i Dynowa jest
Piątkowa Ruska. Stoi tam nad zakolem potoku jedna z najpiekniejszych w Polsce
cerkwi ruskich - Xvii wieczna, trójkopułowa,kryta gontem, typ przejściowy
pomiędzy cerkwiami bojkowskimi a stylem ukraińskim.
Zapomniana, schowana w zaroslach.
Mozna tam dojść idąc niebieskim szlakiem przez góry z Dynowa albo dojechać
samochodem od strony Dubiecka.
Wejścia do cerkwi "broni" dwumetrowy, obalony krzyż misyjny. Leży pod sobotami
oparty jednym ramieniem o ziemię, plecami dotyka wejścia do cerkwi, wygląda jak
upadający Hristos izbawitiel.
Próg cerkwi wytarty przez wieki stopami ludzi ....
Cerkiew - odnowiana w latach 60 tych stoi opuszczona, zapomniana,
o "zaiteresowaniu" nią świadczą nabazgrane na jej ścianach i filarach
podpierających soboty szczeniackie bazgroły..

Zastanawiam się - po jakie licho jechałem do tej Ożanny.
Po "fajce pokoju" z Elekonem byłem już całkiem optymistycznie nastawiony do tej
dyskusji.
Miłego wypoczynku od komputera.

Nie tylko o narodowym stylu ukraińskim ;-)

[Gość: subdiakon Piotr]

Gość portalu: Piotr napisał(a):
> Na koniec trochę optymizmu - pięknie prezentuje sie odremontowana dawna
cerkiew
> w "narodowym ukraińskim" stylu w pod leżajskim Starym Mieście, ładnie wygląda
> odremnotowana dawna cerkiew przy leżajskim ryneczku.
>
> Ps Skłamałem SBDK Piotrze, że nie lubię tego stylu, ot tak podroczyć się mi
> zachciało...

Ot, prowokator. ;-)

A bardziej serio: każdy styl może razić, zwłaszcza jeśli jest wprowadzany na
zasadzie ideologicznej - jak np. te rosyjskie cerkiewki pseudoruskie za
Aleksandra III (ale o części może to dotyczyć i stylu ukraińskiego w Galicji).
Nie ma obowiązku lubienia wszystkiego, co istnieje. Mi się jednak ten styl
podoba, m.in. dlatego, że odwołuje się do tradycji architektonicznej terenów, z
których wywodzi się część mej rodziny. Dla Łemka niewątpliwie może być czymś
obcym, co nie znaczy, że nie może mu się spodobać - czy styl, czy jego
pojedyncze przejawy. Ja np. nie jestem fanem stylu pseudoruskiego, ale są
cerkwie tego typu, które mi się podobają, choćby kaplica na cmentarzu
prawosławnym przy Lipowej w Lublinie.

Przy okazji: wysłałem dziś webmasterowi naszej strony parafialnej moje
tłumaczenie wspomnień o ks. Nehrebeckim. Niestety, pojawi się to w sieci
najwcześniej w poniedziałek. Dlatego jeśli ktoś chce się zapoznać z ww. tekstami
wcześniej, może napisać do mnie "na priva" i otrzyma rzecz w pliku Word 2000.

Pozdrawiam serdecznie,
subdiakon Piotr

[Gość: Wolf]

Witam wszystkich po dluzszej przerwie.
Tym razem w swoim poscie chcialem sie zwrocic (mysle, ze do Piotra i do
subdiakona Piotra) z pytaniem:
Czy wiecie cos na temat stosunkow pomiedzy ludnoscia prawoslawna i unicka na
terenach pd-wsch Polski, wiem tylko o dwoch wsiach prawoslawnych na tych
terenach przed II wojna.
Rozmowa zaczela sie od "Grekokatolikow w Rzeszowie", a dokad nas doprowadzi...
Pozdrawiam

[Gość: darek]

Gość portalu: Wolf napisał(a):

> Witam wszystkich po dluzszej przerwie.
> Tym razem w swoim poscie chcialem sie zwrocic (mysle, ze do Piotra i do
> subdiakona Piotra) z pytaniem:
> Czy wiecie cos na temat stosunkow pomiedzy ludnoscia prawoslawna i unicka na
> terenach pd-wsch Polski, wiem tylko o dwoch wsiach prawoslawnych na tych
> terenach przed II wojna.
> Rozmowa zaczela sie od "Grekokatolikow w Rzeszowie", a dokad nas
doprowadzi...
> Pozdrawiam
Ciekawe pytanie Radek. W sumie sam chciałem je zadać ale mnie uprzedziłeś.
Pozdrawiam

Prawosławie a unici

[Gość: Piotr]

> Czy wiecie cos na temat stosunkow pomiedzy ludnoscia prawoslawna i unicka na
> terenach pd-wsch Polski, wiem tylko o dwoch wsiach prawoslawnych na tych
> terenach przed II wojna.
Na Lemkowinie temat konfliktów tych dwóch wyznan jest dość szeroko opisany .
Prawosławie na terenach Łemkowszczyzny zaczęło odzyskiwać pozycję od
Tylawy /koniec lat 20 tych/- wioski po Duklą znaną obecnie od całkiem innej
strony. Stąd też mówi się o schiżmie tylawskiej.
Dużo zła dla grekokatolicyzmu zrobiło /moim zdaniem/ utworzenie na terenach
Lemkowszczyzny /głownie wskutek nacisków politycznych rządów sanacyjnych/
Apostolskiej Administracji łemkowszczyzny odrywającej ją od eparchii
przemyskiej- działanie to miało przeciwstawiać się rozwojowi prawoslawia,ale
jak się wydaje dawało przeciwstawny skutek./Nota bene - "moje" Deszno pełniło
przez krótki okres funkcję parafii katedralnej dla Administratora AAŁ ks
Maściucha - właśnie za czasów mojego pra../
Szereg parafii grek. kat. przechodziło w l. 30 tych na prawosławie z różnych
przyczyn, w tym "mniejsza pazerność materialna " parochów prawosławnych,
względny doktrynalne , pewien konserwatyzm obrzędowy wśród Łemków, sprzeciw
woboc szerzącego się "patrotyzmu ukraińskiego" i chęć utrzymania
nastawiania "moskalofilskiego".
Do wsi które przeszły na prawosławie w połowie lat 30 - tych zaliczano ,
Chyrową, Izby, bieliczną,Polany, bartne,Uście gorlickie, kotań, Nieznajową...
to tyle co pamietam- jak sięgnę po literaturę to może coś doprecyzuję.
A tak ogólnie - to właśnie w latach międzywojnia ujawniła się dramatyczna
sytuacja unitów/ nie tylko Łemków/ z jednej strony prawosławie traktujące ich
jako jako braci marnotrawnych w drodze powrotnej do domu, z drugiej strony
władze traktujące ich jako zagubionych katolików podatnych na wrażą
propagandę... A do tego jeszcze wszelkiej maści nacjonalizmy.
To tyle ode mnie - czekam na głos profesjonalisty w "temacie"

Pozdrawiam

Ps A wiecie,że w bialostockiem forum zaczeli dyskutować na temat Polacy- Żydzi,
widzę że znowu będą deptać po minach .

[Gość: subdiakon Piotr]

Gość portalu: Piotr napisał(a):


> Na Lemkowinie temat konfliktów tych dwóch wyznan jest dość szeroko opisany .
> Prawosławie na terenach Łemkowszczyzny zaczęło odzyskiwać pozycję od
> Tylawy /koniec lat 20 tych/- wioski po Duklą znaną obecnie od całkiem innej
> strony. Stąd też mówi się o schiżmie tylawskiej.

Gwoli ścisłości - były pewne takie dążenia wśród Łemków jeszcze przed I wojną,
vide działalność późniejszego prawosławnego męczennika ks. Maksyma Sandowicza,
rozstrzelanego w Gorlicach w 1914 r. i kanonizowanego przez Polski
Autokefaliczny Kościół Prawosławny w 1994 (?). Miały jednak wówczas charakter
przejściowy.


> Dużo zła dla grekokatolicyzmu zrobiło /moim zdaniem/ utworzenie na terenach
> Lemkowszczyzny /głownie wskutek nacisków politycznych rządów sanacyjnych/
> Apostolskiej Administracji łemkowszczyzny odrywającej ją od eparchii
> przemyskiej- działanie to miało przeciwstawiać się rozwojowi prawoslawia,ale
> jak się wydaje dawało przeciwstawny skutek.

O ile pamiętam, to nie - głoszono nawet, że powstrzymało to dalsze konwersje na
prawosławie, co jest o tyle nieścisłe, że skończyły się one - wg. ustaleń ks.
dra B. Pracha - ze dwa lata wcześniej.

/Nota bene - "moje" Deszno pełniło
> przez krótki okres funkcję parafii katedralnej dla Administratora AAŁ ks
> Maściucha - właśnie za czasów mojego pra../

Ciekawe czemu? Czy to blisko Rymanowa?
Złożyłbym gratulacje, ale ciut chyba za późno na to...;-)

> Szereg parafii grek. kat. przechodziło w l. 30 tych na prawosławie z różnych
> przyczyn, w tym "mniejsza pazerność materialna " parochów prawosławnych,

Duszpasterstwo prawosławne na tych terenach miało charakter misyjny, było
w nim zaangażowanych stosunkowo wielu zakonników, stąd nie tylko "mniejsza
pazerność", ale i wręcz bezpłatność posług.

> względny doktrynalne , pewien konserwatyzm obrzędowy wśród Łemków,

Bo im np. wyrzucano z Liturgii określenie "prawosławnyj", czyli "ortodoksyjny".

> sprzeciw
> woboc szerzącego się "patrotyzmu ukraińskiego" i chęć utrzymania
> nastawiania "moskalofilskiego".

Niekoniecznie moskalofilskiego, także staroruskiego.

> Do wsi które przeszły na prawosławie w połowie lat 30 - tych zaliczano ,
> Chyrową, Izby, bieliczną,Polany, bartne,Uście gorlickie, kotań, Nieznajową...
> to tyle co pamietam- jak sięgnę po literaturę to może coś doprecyzuję.

Z literatury można uwzględnić np. te dwa tomy o Łemkach wydane przez muzeum
sanockie (zwłaszcza pierwszy), chyba i "Polska-Ukraina.1000 lat sąsiedztwa",
także i pracę Papierzyńskiej-Turek o prawosławiu w Polsce międzywojennej.

> A tak ogólnie - to właśnie w latach międzywojnia ujawniła się dramatyczna
> sytuacja unitów/ nie tylko Łemków/ z jednej strony prawosławie traktujące ich
> jako jako braci marnotrawnych w drodze powrotnej do domu, z drugiej strony
> władze traktujące ich jako zagubionych katolików podatnych na wrażą
> propagandę... A do tego jeszcze wszelkiej maści nacjonalizmy.

Owszem, splot tych różnych "izmów" łatwo zauważyć czytając ówczesne czasopisma.

> To tyle ode mnie - czekam na głos profesjonalisty w "temacie"

Nie uważam się za profesjonalistę w tym konkretnym temacie, ale "dałem głos"
na wszelki wypadek. :-)

> Pozdrawiam

Ja również,

subdiakon Piotr

[Gość: subdiakon Piotr]

Gość portalu: Wolf napisał(a):

> Witam wszystkich po dluzszej przerwie.

Witam również bardzo serdecznie.

Kiedyś stworzyłem na Yahoo! grupę dyskusyjną "Ruska Wiara", marząc, by było
to miejsce, gdzie dziedzice wspólnej tradycji chrześcijaństwa kijowskiego,
grekokatolicy i prawosławni, będą mogli spokojnie i rzeczowo pogadać.
Nie wyszło (m.in. z braku aktywnych listowiczów prawosławnych), póki co...
Potem miałem nadzieję, że coś tu zmieni forum cerkiew.pl - ale na razie i tej
szansy nie wykorzystaliśmy.
Cieszę się zatem, że możemy to robić na forum rzeszowskim. :-)


> Tym razem w swoim poscie chcialem sie zwrocic (mysle, ze do Piotra i do
> subdiakona Piotra) z pytaniem:
> Czy wiecie cos na temat stosunkow pomiedzy ludnoscia prawoslawna i unicka na
> terenach pd-wsch Polski, wiem tylko o dwoch wsiach prawoslawnych na tych
> terenach przed II wojna.

O jakie tereny chodzi? O jakie granice Polski - ówczesne czy dzisiejsze?
Zasadniczo poza Łemkowszczyzną prawosławia w b. Galicji nie było, z małymi
wyjątkami (parafia lwowska, duszpasterstwo wojskowe i więzienne, w tym też
czasie 300 [?] osób w Haliczu zadeklarowało przejście na prawosławie, ale nie
wiem, czy miało to następstwa w postaci zorganizowania struktury kościelnej).

Stosunki na Łemkowszczyźnie były oczywiście bardzo złe, jak to zwykle bywa
wtedy, gdy następuje rozłam we wspólnocie kościelnej. "Neoprawosławni" byli
w zasadzie bez wyjątku eks-grekokatolikami, podobnie jak ówcześni "neounici"
byli w zasadzie bez wyjątku ochrzczeni w Kościele prawosławnym. Istnieją także
i inne podobieństwa między tymi dwoma zjawiskami (neounia i ruch prawosławny
na Łemkowszczyźnie), choć są też i zasadnicze różnice.

> Rozmowa zaczela sie od "Grekokatolikow w Rzeszowie", a dokad nas doprowadzi...

Ufajmy, że do niczego złego.

> Pozdrawiam

Pozdrawiam również,
subdiakon Piotr

[Gość: darek]

Ja myślę, że jeśli chodzi o stosunki rzymokatolicko-grekokatolicko-prawosławne
narosło wiele mitów i niesprawiedliwych ocen z różnych stron.
Po pierwsze utworzenie Administracji Apostolskiej Łemkowszczyzny i w ogóle
sytuacja na Łemkowszczyźnie. Zarówno prawosławni jak i grekokatolicy oskarżają
Polaków o przesladowanie ich wyznanie i popieranie drugiej strony. Troche to
nielogiczne i niezgodne z prawdą. Fakty są takie, że władze II RP chciały
przede wszystkim ograniczenia ukraińskiego ruchu narodowego i stąd powołanie
odrębnej jednostki kościelnej czyli Administracji Apostolskiej Łemkowszczyzny.
Z drugiej jednak strony władze były związane konkordatem z Watykanem i starały
się go przestrzegać dlatego też nie dopuszczano do przekazywania cerkwi
greckokatolickich prawosławnym bowiem pod wzgledem prawnym były to świątynie
greckokatolickie. Rodziło to oczywiście rozgoryczenie prawosławnych, których
przodkowie przecież budowali te cerkwie i oni uważali je za swoje.
Sprawa druga przejmowanie cerkwi prawosławnych przez rzymokatolików na
Lubelszczyźnie. Wielokrotnie spotkałem sie ze stwierdzeniami różnych autorów
jak bardzo była prześladowana Cerkiew Prawosławna w II RP czego najlepszym
dowodem jest fakt przejęcia około 300 cerkwi (jeśli dobrze pamiętam) przez
kościół rzymskokatolicki. Uważam, że takie opinie są nieuczciwe i dla nas
rzymokatolików niesprawiedliwe. Śmiem twierdzić, że jeżeli chodzi o kresy
wschodnie były to prawie wyłącznie byłe świątynie rzymskokatolickie odebrane
katolikom w ramach represji po powstaniach i zamienione następnie na cerkwie.
Co sie tyczy województwa lubelskiego były to także w pewnym stopniu świątynie
rzymskokatolickie, dużo więcej było natomiast byłych świątyń unickich i część
wybudowanych juz przez prawosławnych. Niestety ale Rosjanie przez likwidacje
Unii spowodowali na tym terenie ogromne zamieszanie wyznaniowe i znalezienie
jakiegoś w 100% sprawiedliwego rozwiązania po roku 1918 było w praktyce
niemożliwe. Wiekszość przejętych cerkwi była formalnie prawosławna ale wierni
byli od 1905 roku w większości (często przytłaczającej) katolikami. Uważam, że
w takiej sytuacji pozostawienie cerkwi prawosławnym byłoby rażącą
niesprawiedliwością a przekazanie ich grekokatolikom byłoby rozwiązaniem
kuriozalnym. Oczywiście były tez wypadki, że przejmowano czy zamykano cerkwie
gdzie była większość prawosławnych ale były to raczej wyjątki. Sytuacja bardzo
podobna wystąpiła zrtesztą po roku 1991 na Ukrainie kiedy grekokatolicy
przejęli swoje świątynie odebrane im w 1946 roku i będące formalnie
prawosławne. Cerkiew prawosławna ukazuje to jako przesladowanie prawosławia co
jest dla mnie absurdem. Po prostu grekokatolicy odebrali co swoje tam gdzie
została pozostała przy prawosławiu żadnych rewindykacji nie było. Warto
podkreślić jeszcze jedno tak na Lubelszczyźnie w roku 1918 jak i na Ukrainie w
roku 1991 i później cerkwie w większości wypadków odbierały nie władze tylko
sami wierni. Najwięcej problemów było natomiast wtedy kiedy podobna ilościowo
część wiernych była greko czy rzymokatolikami a część prawosławnymi. Na
przykład w Ubrodowicach w powiecie hrubieszowskim doszło do regularnej bitwy
katolików z prawosławnymi o cerkiew (wygrali prawosławni). Ale przeważnie
odbywało sie to spokojnie.
Oczywiście w roku 1938 podczas akcji burzenia cerkwi na Chełmszczyźnie i
Podlasiu wyglądało to zupełnie inaczej ale to już inna historia.
Tyle na razie jak cos źle napisałem to niech mnie Subdiakon Piotr poprawi.
Pozdrawiam

[Gość: darek]

Wiem, że w Kalnikowie koło Przemysla uniknęło wysiedlenia bardzo dużo Ukraińców-
grekokatolików. Po likwidacji kościoła greckokatolickiego na tych terenach
chodzili oni do kościoła rzymskokatolickiego w Kalnikowie. W roku 1956
utworzono tam parafie prawosławną i wtedy część byłych grekokatolików przeszła
do cerkwi prawosławnej a część pozostała w kościele greckokatolickim. Podziały
przebiegały często w środku rodzin i były dość dramatyczne. Na przykład jedni
drugim wlewali ropę do studni. We wspomnieniach pana Marczaka jest tez mowa o
grekokatolikach w Sanoku z których wiekszość przeszła do kościoła
rzymskokatolickiego ale część w tym i pan Marczak pod koniec lat 50-tych
przeszła to cerkwi prawosławnej. Marczak pisze, że nie była to dla niego łatwa
decyzja (żona, matka i brat z rodzinnej Pakoszówki byli katolikami) ale chcąc
pozostać Ukraińcem nie miał innego wyjścia.

Kalników i Sanok

[Gość: subdiakon Piotr]

Gość portalu: darek napisał(a):

> Wiem, że w Kalnikowie koło Przemysla uniknęło wysiedlenia bardzo dużo
Ukraińców
> -
> grekokatolików. Po likwidacji kościoła greckokatolickiego na tych terenach
> chodzili oni do kościoła rzymskokatolickiego w Kalnikowie. W roku 1956
> utworzono tam parafie prawosławną i wtedy część byłych grekokatolików
przeszła
> do cerkwi prawosławnej a część pozostała w kościele greckokatolickim.

Chyba "rzymskokatolickim"?

> Podziały
> przebiegały często w środku rodzin i były dość dramatyczne. Na przykład jedni
> drugim wlewali ropę do studni.

...zamiast sprzedać na lewo potrzebującym bliźnim. A fe!

> We wspomnieniach pana Marczaka jest tez mowa o
> grekokatolikach w Sanoku z których wiekszość przeszła do kościoła
> rzymskokatolickiego ale część w tym i pan Marczak pod koniec lat 50-tych
> przeszła to cerkwi prawosławnej. Marczak pisze, że nie była to dla niego
łatwa
> decyzja (żona, matka i brat z rodzinnej Pakoszówki byli katolikami) ale chcąc
> pozostać Ukraińcem nie miał innego wyjścia.

Warto dodać, że było już restytuowane duszpasterstwo gr.kat. z ks.
Siekieżyńskim, ale władze państwowe zamknęły cerkiew sanocką. W Kalnikowie też
były przynajmniej zamiary wznowienia duszpasterstwa.

subdiakon Piotr

[Gość: darek]

Gość portalu: subdiakon Piotr napisał(a):

> Gość portalu: darek napisał(a):
>
> > Wiem, że w Kalnikowie koło Przemysla uniknęło wysiedlenia bardzo dużo
> Ukraińców
> > -
> > grekokatolików. Po likwidacji kościoła greckokatolickiego na tych terenach
>
> > chodzili oni do kościoła rzymskokatolickiego w Kalnikowie. W roku 1956
> > utworzono tam parafie prawosławną i wtedy część byłych grekokatolików
> przeszła
> > do cerkwi prawosławnej a część pozostała w kościele greckokatolickim.
>
> Chyba "rzymskokatolickim"?
> właśnie miało być rzymskokatolickim
> > Podziały
> > przebiegały często w środku rodzin i były dość dramatyczne. Na przykład je
> dni
> > drugim wlewali ropę do studni.
>
> ...zamiast sprzedać na lewo potrzebującym bliźnim. A fe!
>
> > We wspomnieniach pana Marczaka jest tez mowa o
> > grekokatolikach w Sanoku z których wiekszość przeszła do kościoła
> > rzymskokatolickiego ale część w tym i pan Marczak pod koniec lat 50-tych
> > przeszła to cerkwi prawosławnej. Marczak pisze, że nie była to dla niego
> łatwa
> > decyzja (żona, matka i brat z rodzinnej Pakoszówki byli katolikami) ale ch
> cąc
> > pozostać Ukraińcem nie miał innego wyjścia.
>
> Warto dodać, że było już restytuowane duszpasterstwo gr.kat. z ks.
> Siekieżyńskim, ale władze państwowe zamknęły cerkiew sanocką. W Kalnikowie też
> były przynajmniej zamiary wznowienia duszpasterstwa.
>
> subdiakon Piotr
Właśnie były całkiem realne plany restytuowania duszpasterstwa
greckokatolickiego w Sanoku ale władze państwowe zamknęły cerkiew. Z całą
pewnością dużo więcej osób powróciło by do obrządku greckokatolickiego niż
przeszło do cerkwi prawosławnej. Cerkiew prawosławna była mimo wszystko obca na
tych terenach i wielu ludzi nie tylko łacinników ale i grekokatolików
podchodziło do niej co najmniej nieufnie. Pisał zresztą o tym pan Marczak.

[Gość: subdiakon Piotr]

Gość portalu: darek napisał(a):

> właśnie miało być rzymskokatolickim

Tak właśnie myślałem.

> Właśnie były całkiem realne plany restytuowania duszpasterstwa
> greckokatolickiego w Sanoku

Nie plany, ale konkretne działania. Ksiądz Siekieżyński już zaczął odprawiać
w cerkwi.

> ale władze państwowe zamknęły cerkiew. Z całą
> pewnością dużo więcej osób powróciło by do obrządku greckokatolickiego niż
> przeszło do cerkwi prawosławnej. Cerkiew prawosławna była mimo wszystko obca
na
>
> tych terenach i wielu ludzi nie tylko łacinników ale i grekokatolików
> podchodziło do niej co najmniej nieufnie. Pisał zresztą o tym pan Marczak.

Władzy o to właśnie chodziło, by osłabić dodatkowo żywioł ukraiński przez
tłumienie grekokatolicyzmu i faworyzowanie prawosławia. Faworyzowanie, rzecz
jasna, najzupełniej względne i instrumentalne. Do samych prawosławnych trudno
mieć pretensję - postępowali zgodnie z powszechnie przyjętymi standardami.
Ileż przedwojennych parafii neounickich powstało dzięki temu, że ludzie, nie
mogąc się doprosić otwarcia swej cerkwi jako prawosławnej, wnosili podania
o przyjęcie na łono neounii, by ratować życie religijne w swej wiosce. Casus
Kostomłot jest tu bardzo wymowny - czytałem oryginalną suplikę parafian z 1927
r. do biskupa Przeździeckiego, gdzie nic nie ma o "powrocie do unickich
korzeni", lecz o przyjęciu do Kościoła kat. "na prawach jedinowierja"
(charakterystyczne, że użyto - dziwnie trafnie - tego terminu oznaczającego
przecież coś zupełnie innego, ale w istocie podobnego do neounii, tyle że
dotyczącego stosunków staroobrzędowców z prawosławnymi) z uzasadnieniem, że
koniecznie potrzeba czynnej cerkwi i księdza...

subdiakon Piotr

Stosunki międzywyznaniowe - mity i fakty

[Gość: subdiakon Piotr]

Gość portalu: darek napisał(a):

> Ja myślę, że jeśli chodzi o stosunki rzymokatolicko-grekokatolicko-
prawosławne
> narosło wiele mitów i niesprawiedliwych ocen z różnych stron.

To prawda, z drugiej jednak strony trzeba pamiętać, że istnieje coś takiego
jak POCZUCIE krzywdy i niesprawiedliwości, całkowicie subiektywne z definicji,
ale realne.
Weźmy przedwojenną prasę - ileż będzie tam skarg na okrutny los łacinników
z "kresów", żyjących w rozproszeniu wśród morza chrześcijan wschodnich (którzy
ze swej strony sami uważali się za oprymowanych)...


> Po pierwsze utworzenie Administracji Apostolskiej Łemkowszczyzny i w ogóle
> sytuacja na Łemkowszczyźnie. Zarówno prawosławni jak i grekokatolicy
oskarżają
> Polaków o przesladowanie ich wyznanie i popieranie drugiej strony. Troche to
> nielogiczne i niezgodne z prawdą.

Polityka władz była różna w różnych miejscach.

> Fakty są takie, że władze II RP chciały
> przede wszystkim ograniczenia ukraińskiego ruchu narodowego

...i tym się na ogól kierowały w swej polityce wobec chrześcijan wschodnich z
ziem etnicznie ukraińskich (na innych terenach dochodziło jeszcze zagadnienie
białoruskie i po części rosyjskie).

> i stąd powołanie
> odrębnej jednostki kościelnej czyli Administracji Apostolskiej
Łemkowszczyzny.

Która była wg. litery układu Rzym-Warszawa prowizorką na 10 lat.

> Z drugiej jednak strony władze były związane konkordatem z Watykanem i
starały
> się go przestrzegać dlatego też nie dopuszczano do przekazywania cerkwi
> greckokatolickich prawosławnym bowiem pod wzgledem prawnym były to świątynie
> greckokatolickie. Rodziło to oczywiście rozgoryczenie prawosławnych, których
> przodkowie przecież budowali te cerkwie i oni uważali je za swoje.

Wszystko się zgadza.

> Sprawa druga przejmowanie cerkwi prawosławnych przez rzymokatolików na
> Lubelszczyźnie. Wielokrotnie spotkałem sie ze stwierdzeniami różnych autorów
> jak bardzo była prześladowana Cerkiew Prawosławna w II RP czego najlepszym
> dowodem jest fakt przejęcia około 300 cerkwi (jeśli dobrze pamiętam) przez
> kościół rzymskokatolicki. Uważam, że takie opinie są nieuczciwe i dla nas
> rzymokatolików niesprawiedliwe.

Zarzuty nie dotyczą raczej rzymskokatolików jako takich, lecz władz państwowych.
Czy są "uczciwe"? Kościół prawosławny spadł z pozycji wyznania panującego, z
ogromnymi przywilejami, do rangi wspólnoty raczej tolerowanej, niż
akceptowanej, z prawie do wojny nie uregulowanym statusem prawnym, z nachalnymi
próbami polszczenia i "rewindykacjami" (lata 30-te)... Nie ma się co dziwić
szokowi, który przeżyli zainteresowani.

> Śmiem twierdzić, że jeżeli chodzi o kresy
> wschodnie były to prawie wyłącznie byłe świątynie rzymskokatolickie odebrane
> katolikom w ramach represji po powstaniach i zamienione następnie na cerkwie.

Nie tylko! Najbliższy mi przykład - cerkiew(d. grecka) p.w. Narodzenia NMP przy
Zielonej w Lublinie, prawosławna od zawsze, przejęta właśnie wtedy przez
łacinników, którzy w akcie idiotycznego triumfalizmu zmienili tytuł świątyni
na...św. Jozafata, jakby "Narodzenie NMP" nie było dość katolickie!

> Co sie tyczy województwa lubelskiego były to także w pewnym stopniu świątynie
> rzymskokatolickie, dużo więcej było natomiast byłych świątyń unickich i część
> wybudowanych juz przez prawosławnych. Niestety ale Rosjanie przez likwidacje
> Unii spowodowali na tym terenie ogromne zamieszanie wyznaniowe

Istotnie.

> i znalezienie
> jakiegoś w 100% sprawiedliwego rozwiązania po roku 1918 było w praktyce
> niemożliwe. Wiekszość przejętych cerkwi była formalnie prawosławna ale wierni
> byli od 1905 roku w większości (często przytłaczającej) katolikami.

Czasem tak, czasem nie. Zależy gdzie.

> Uważam, że
> w takiej sytuacji pozostawienie cerkwi prawosławnym byłoby rażącą
> niesprawiedliwością

Gdyby stosować takie same zasady, jak na Łemkowszczyźnie, to nie. Rzecz w tym,
że majątku Kościoła prawosławnego nie chronił żaden konkordat, ba - był pogląd w
doktrynie prawa, że jest to integralna część majątku państwowego Rosji, który
przeszedł na Państwo Polskie.

> a przekazanie ich grekokatolikom byłoby rozwiązaniem
> kuriozalnym.

Zwracam uwagę na fakt, że po ustąpieniu Rosjan nie dano w praktyce nigdy
możliwości restytucji Kościoła gr.kat. w b. Kongresówce. Więc argument, że
grekokatolików nie było, jest, cóz, trochę nieuczciwy właśnie. Tym bardziej, że
na jego poparcie przytacza się często dane nt. sytuacji sprzed powrotu ludności
ukraińskiej z "bieżeństwa" do Rosji.
Sprawiedliwie byłoby dać ludziom szansę wyboru trzech opcji. Tego nie było. Z
przyczyn czysto politycznych oczywiście.


> Oczywiście były tez wypadki, że przejmowano czy zamykano cerkwie
> gdzie była większość prawosławnych ale były to raczej wyjątki. Sytuacja
bardzo
> podobna wystąpiła zrtesztą po roku 1991 na Ukrainie kiedy grekokatolicy
> przejęli swoje świątynie odebrane im w 1946 roku i będące formalnie
> prawosławne. Cerkiew prawosławna ukazuje to jako przesladowanie prawosławia
co
> jest dla mnie absurdem.

Nie takie rzeczy mówi się w celach propagandowych! Natomiast sytuacja jest tu
o tyle inna, że w Galicji odebrano grekokatolikom i odbierali z powrotem
grekokatolicy, a w Kongresówce odebrano grekokatolikom i "zwracano" łacinnikom,
oczywiście na ogół ex-grekokatolikom czy ich potomkom (jeśli chodzi o skład
wspólnot, bo już o samej strukturze kościelnej tego się powiedzieć nie da).

> Po prostu grekokatolicy odebrali co swoje tam gdzie
> została pozostała przy prawosławiu żadnych rewindykacji nie było.

Ba, rzecz była jeszcze bardziej złożona - oto tam, gdzie była np. cerkiew
(dawniej gr.kat.) i zamknięty kościoł, cerkiew dostawali prawosławni
autokefaliści, a grekokatolikom oddawano kościoł (vide Tarnopol, gdzie jedna
cerkiew została z początku "przy Moskwie", jedną wzięli autokefalni, a
grekokatolikom dano okazały kościół, zresztą na kilka miesięcy wcześniej
przejęty przez jurysdykcję moskiewską).
Można to dobrze prześledzić we Lwowie - ile przedwojennych cerkwi mają
autokefaliści (w tym "filaretowcy"), a ile kościołów - grekokatolicy.

> Warto
> podkreślić jeszcze jedno tak na Lubelszczyźnie w roku 1918 jak i na Ukrainie
w
> roku 1991 i później cerkwie w większości wypadków odbierały nie władze tylko
> sami wierni. Najwięcej problemów było natomiast wtedy kiedy podobna ilościowo
> część wiernych była greko czy rzymokatolikami a część prawosławnymi. Na
> przykład w Ubrodowicach w powiecie hrubieszowskim doszło do regularnej bitwy
> katolików z prawosławnymi o cerkiew (wygrali prawosławni). Ale przeważnie
> odbywało sie to spokojnie.

To, że się nie bito, jeszcze nie świadczy o ogólnym zadowoleniu. Po stronie
rewindykujących była władza, a ci akurat potomkowie unitów, co przyjęli po
1875 prawosławie, raczej nie mieli silnych tradycji sprzeciwu wobec władzy.
Inna rzecz, co czuli, co myśleli.

> Oczywiście w roku 1938 podczas akcji burzenia cerkwi na Chełmszczyźnie i
> Podlasiu wyglądało to zupełnie inaczej ale to już inna historia.

Wcale nie inna - to też II Rzeczypospolita, a jako "końcowy akord" zapisały
się te rewindykacje (nb. polegające nie tylko na niszczeniu cerkwi, także na
przymuszaniu ludzi do konwersji na katolicyzm łaciński) szczególnie trwale a
złowrogo.

> Tyle na razie jak cos źle napisałem to niech mnie Subdiakon Piotr poprawi.

A co to ja korektor jakiś jestem?! :-)))

> Pozdrawiam

Pozdrawiam również,
subdiakon Piotr

[Gość: darek]

Gość portalu: subdiakon Piotr napisał(a):

) Gość portalu: darek napisał(a):
)
) ) Ja myślę, że jeśli chodzi o stosunki rzymokatolicko-grekokatolicko-
) prawosławne
) ) narosło wiele mitów i niesprawiedliwych ocen z różnych stron.
)
) To prawda, z drugiej jednak strony trzeba pamiętać, że istnieje coś takiego
) jak POCZUCIE krzywdy i niesprawiedliwości, całkowicie subiektywne z definicji,
) ale realne.
) Weźmy przedwojenną prasę - ileż będzie tam skarg na okrutny los łacinników
) z "kresów", żyjących w rozproszeniu wśród morza chrześcijan wschodnich (którzy
) ze swej strony sami uważali się za oprymowanych)...
) Zgadza się z tym, że ja akurat staram sie obalać niektóre mity co nie znaczy,
że nie dostrzegam realnego poczucia krzywdy i niesprawiedliwości. Zresztą
jeżeli chodzi o stronę polska to takim mitem było choćby przekonanie wielu
publicystów czy historyków o kilkuset tysiącach czy nawet kilku milionach
jakoby wynarodowionych Polaków na Kresach.
)
) ) Po pierwsze utworzenie Administracji Apostolskiej Łemkowszczyzny i w ogóle
)
) ) sytuacja na Łemkowszczyźnie. Zarówno prawosławni jak i grekokatolicy
) oskarżają
) ) Polaków o przesladowanie ich wyznanie i popieranie drugiej strony. Troche
) to
) ) nielogiczne i niezgodne z prawdą.
)
) Polityka władz była różna w różnych miejscach.
) Zgadza się. Dodałbym jeszcze, że była bardzo różna w różnym czasie.
) ) Fakty są takie, że władze II RP chciały
) ) przede wszystkim ograniczenia ukraińskiego ruchu narodowego
)
) ...i tym się na ogól kierowały w swej polityce wobec chrześcijan wschodnich z
) ziem etnicznie ukraińskich (na innych terenach dochodziło jeszcze zagadnienie
) białoruskie i po części rosyjskie).
) Wydaje mi się, że najważniejsze było zagadnienie ukraińskie. Sprawy
białoruskie czy rosyjskie to był margines a sprawy ukraińskie realny problem.
) ) i stąd powołanie
) ) odrębnej jednostki kościelnej czyli Administracji Apostolskiej
) Łemkowszczyzny.
)
) Która była wg. litery układu Rzym-Warszawa prowizorką na 10 lat.
)
) ) Z drugiej jednak strony władze były związane konkordatem z Watykanem i
) starały
) ) się go przestrzegać dlatego też nie dopuszczano do przekazywania cerkwi
) ) greckokatolickich prawosławnym bowiem pod wzgledem prawnym były to świątyn
) ie
) ) greckokatolickie. Rodziło to oczywiście rozgoryczenie prawosławnych, który
) ch
) ) przodkowie przecież budowali te cerkwie i oni uważali je za swoje.
)
) Wszystko się zgadza.
)
) ) Sprawa druga przejmowanie cerkwi prawosławnych przez rzymokatolików na
) ) Lubelszczyźnie. Wielokrotnie spotkałem sie ze stwierdzeniami różnych autor
) ów
) ) jak bardzo była prześladowana Cerkiew Prawosławna w II RP czego najlepszym
)
) ) dowodem jest fakt przejęcia około 300 cerkwi (jeśli dobrze pamiętam) przez
)
) ) kościół rzymskokatolicki. Uważam, że takie opinie są nieuczciwe i dla nas
) ) rzymokatolików niesprawiedliwe.
)
) Zarzuty nie dotyczą raczej rzymskokatolików jako takich, lecz władz
państwowych
) .
) Czy są "uczciwe"? Kościół prawosławny spadł z pozycji wyznania panującego, z
) ogromnymi przywilejami, do rangi wspólnoty raczej tolerowanej, niż
) akceptowanej, z prawie do wojny nie uregulowanym statusem prawnym, z
nachalnymi
) próbami polszczenia i "rewindykacjami" (lata 30-te)... Nie ma się co dziwić
) szokowi, który przeżyli zainteresowani.
) Polszczenie i rewindykacje to lata 38-39.
) ) Śmiem twierdzić, że jeżeli chodzi o kresy
) ) wschodnie były to prawie wyłącznie byłe świątynie rzymskokatolickie odebra
) ne
) ) katolikom w ramach represji po powstaniach i zamienione następnie na cerkw
) ie.
)
) Nie tylko! Najbliższy mi przykład - cerkiew(d. grecka) p.w. Narodzenia NMP
przy
) Zielonej w Lublinie, prawosławna od zawsze, przejęta właśnie wtedy przez
) łacinników, którzy w akcie idiotycznego triumfalizmu zmienili tytuł świątyni
) na...św. Jozafata, jakby "Narodzenie NMP" nie było dość katolickie!
) Ale ja mówię o Kresach a Lublin to nie Kresy.
) ) Co sie tyczy województwa lubelskiego były to także w pewnym stopniu świąty
) nie
) ) rzymskokatolickie, dużo więcej było natomiast byłych świątyń unickich i cz
) ęść
) ) wybudowanych juz przez prawosławnych. Niestety ale Rosjanie przez likwidac
) je
) ) Unii spowodowali na tym terenie ogromne zamieszanie wyznaniowe
)
) Istotnie.
)
) ) i znalezienie
) ) jakiegoś w 100% sprawiedliwego rozwiązania po roku 1918 było w praktyce
) ) niemożliwe. Wiekszość przejętych cerkwi była formalnie prawosławna ale wie
) rni
) ) byli od 1905 roku w większości (często przytłaczającej) katolikami.
)
) Czasem tak, czasem nie. Zależy gdzie.
)
) ) Uważam, że
) ) w takiej sytuacji pozostawienie cerkwi prawosławnym byłoby rażącą
) ) niesprawiedliwością
)
) Gdyby stosować takie same zasady, jak na Łemkowszczyźnie, to nie. Rzecz w
tym,
) że majątku Kościoła prawosławnego nie chronił żaden konkordat, ba - był
pogląd
) w
) doktrynie prawa, że jest to integralna część majątku państwowego Rosji, który
) przeszedł na Państwo Polskie.
)
) ) a przekazanie ich grekokatolikom byłoby rozwiązaniem
) ) kuriozalnym.
)
) Zwracam uwagę na fakt, że po ustąpieniu Rosjan nie dano w praktyce nigdy
) możliwości restytucji Kościoła gr.kat. w b. Kongresówce. Więc argument, że
) grekokatolików nie było, jest, cóz, trochę nieuczciwy właśnie. Tym bardziej,
że
) na jego poparcie przytacza się często dane nt. sytuacji sprzed powrotu
ludności
) ukraińskiej z "bieżeństwa" do Rosji.
) Sprawiedliwie byłoby dać ludziom szansę wyboru trzech opcji. Tego nie było. Z
) przyczyn czysto politycznych oczywiście.
) Nie do końa tak było. Oczywiście Cerkiew greckokatolickja została ograniczona
tylko do Galicji ale była przecież neounia. Oczywiście to nie to samo ale jak
by nie patrzeć kościół katolicki obrządku wschodniego. Do neounii przystępowali
zresztą przede wszystkim byli prawosławni i myslę, że gdyby działała na tym
terenie Cerkiew greckokatolicka to byłoby podobnie czyli przechodziliby do niej
prawosławni nie łacinnicy. Pamietaj subdiakonie Piotrze, że ci ludzie od czasu
likwidacji Unii wszelkie posługi duszpasterskie co prawda nie regularnie
otrzymywali w kościele rzymskokatolickim (śluby krakowskie, misjonarze
katoliccy) a Unię znali tylko najstarsi.
Zresztą skoro twierdzisz, że rewindykacje tych cerkwi były niesprawiedliwe to
co według ciebie byłoby sprawiedliwe. Tylko proszę o konkretna odpowiedź.
)
) ) Oczywiście były tez wypadki, że przejmowano czy zamykano cerkwie
) ) gdzie była większość prawosławnych ale były to raczej wyjątki. Sytuacja
) bardzo
) ) podobna wystąpiła zrtesztą po roku 1991 na Ukrainie kiedy grekokatolicy
) ) przejęli swoje świątynie odebrane im w 1946 roku i będące formalnie
) ) prawosławne. Cerkiew prawosławna ukazuje to jako przesladowanie prawosławi
) a
) co
) ) jest dla mnie absurdem.
)
) Nie takie rzeczy mówi się w celach propagandowych! Natomiast sytuacja jest tu
) o tyle inna, że w Galicji odebrano grekokatolikom i odbierali z powrotem
) grekokatolicy, a w Kongresówce odebrano grekokatolikom i "zwracano"
łacinnikom,
) oczywiście na ogół ex-grekokatolikom czy ich potomkom (jeśli chodzi o skład
) wspólnot, bo już o samej strukturze kościelnej tego się powiedzieć nie da).
)
) ) Po prostu grekokatolicy odebrali co swoje tam gdzie
) ) została pozostała przy prawosławiu żadnych rewindykacji nie było.
)
) Ba, rzecz była jeszcze bardziej złożona - oto tam, gdzie była np. cerkiew
) (dawniej gr.kat.) i zamknięty kościoł, cerkiew dostawali prawosławni
) autokefaliści, a grekokatolikom oddawano kościoł (vide Tarnopol, gdzie jedna
) cerkiew została z początku "przy Moskwie", jedną wzięli autokefalni, a
) grekokatolikom dano okazały kościół, zresztą na kilka miesięcy wcześniej
) przejęty przez jurysdykcję moskiewską).
) Można to dobrze prześledzić we Lwowie - ile przedwoj

[Gość: subdiakon Piotr]

Gość portalu: darek napisał(a):

> Gość portalu: subdiakon Piotr napisał(a):
>
Gość portalu: darek napisał

> ) Zgadza się z tym, że ja akurat staram sie obalać niektóre mity co nie
znaczy,
> że nie dostrzegam realnego poczucia krzywdy i niesprawiedliwości. Zresztą
> jeżeli chodzi o stronę polska to takim mitem było choćby przekonanie wielu
> publicystów czy historyków o kilkuset tysiącach czy nawet kilku milionach
> jakoby wynarodowionych Polaków na Kresach.

Właśnie o tym pisałem.

> ) Wydaje mi się, że najważniejsze było zagadnienie ukraińskie. Sprawy
> białoruskie czy rosyjskie to był margines a sprawy ukraińskie realny problem.

Tak, ale wspomniałem o nich dla porządku.

> ) Polszczenie i rewindykacje to lata 38-39.

Niezupełnie - trochę wcześniej (zwłaszcza polszczenie prawosławia, bo
polonizacja ludności w woj. lubelskim była polityką stałą przez cały czas).

> ) Ale ja mówię o Kresach a Lublin to nie Kresy.

Teraz tak! ;-) A serio: mój błąd wynikł z pośpiechu i z tej racji, że w tekście
na który replikowałem było przemieszane: kresy, lubelszczyzna, kresy...
Co do meritum: zdaje się, że nawet nie wszystkie świątynie połacińskie
odebrano. Inna rzecz, że były pozwy biskupów o "zwrot" obiektów
nawet "pounickich" w liczbie ok. 700, oddalone przez Sąd Najwyższy, ale psujące
przez parę lat krew prawosławnym.

> ) Nie do końa tak było. Oczywiście Cerkiew greckokatolickja została
ograniczona
> tylko do Galicji ale była przecież neounia. Oczywiście to nie to samo ale jak
> by nie patrzeć kościół katolicki obrządku wschodniego.

"Kościół" (nikt nb. nie nazywał tak neounii, gdy istniała!) istniejący wyłącznie
na szczeblu parafii (bo już dziekani byli wspólni - łacińscy), z obcym tradycji
tych ziem obrządkiem rosyjskim - stanowczo "nie to samo"!

> Do neounii przystępowali
> zresztą przede wszystkim byli prawosławni i myslę, że gdyby działała na tym
> terenie Cerkiew greckokatolicka to byłoby podobnie czyli przechodziliby do
niej
>
> prawosławni nie łacinnicy. Pamietaj subdiakonie Piotrze, że ci ludzie od
czasu
> likwidacji Unii wszelkie posługi duszpasterskie co prawda nie regularnie
> otrzymywali w kościele rzymskokatolickim (śluby krakowskie, misjonarze
> katoliccy) a Unię znali tylko najstarsi.

Po pierwsze była (nieduża) grupka "opornych" którzy nie chcieli "spowiedzi
polskiej", lecz czekali na odrodzenie unii (pisze o tym pewien uczciwy
Albertyn). Po drugie gdybanie jest tylko gdybaniem. Fakty zaś są następujące: 1)
ludziom nie dano możności wyboru, 2) gdy były próby restytucji
grekokatolicyzmu, spotykały się z życzliwością ludności (działalność gr.kat.
kapelanów wojskowych z C.k. Armii, podróż pasterska biskupa łuckiego Józefa
Bociana w 1918 r. etc.). A co do "najstarszych" - tradycja rodzinna to pies? ;-)

> Zresztą skoro twierdzisz, że rewindykacje tych cerkwi były niesprawiedliwe to
> co według ciebie byłoby sprawiedliwe. Tylko proszę o konkretna odpowiedź.

Nie stawiam ocen generalnych poza jedną: nie dano ludziom możliwości powrotu
do stanu sprzed 1875 r. i to było niesprawiedliwe i nieuczciwe. Co do samych
przejęć cerkwi na kościoły, rzecz należałoby oceniać indywidualnie.

Wszystkie te kwestie potrzebują pogłebionych badań. Weźmy inny stereotyp - że
po 1905 r. (a nawet wcześniej) "oporni" całkiem się spolonizowali. Otóż, jeszcze
na przełomie XX/XXI w. (!) można było spotkać w Pratulinie (!) co najmniej dwoje
ludzi mówiących po ukraińsku.

Pozdrawiam,
subdiakon Piotr

[Gość: darek]

Gość portalu: subdiakon Piotr napisał(a):

) Gość portalu: darek napisał(a):
)
) ) Gość portalu: subdiakon Piotr napisał(a):
) )
) Gość portalu: darek napisał
)
) ) ) Zgadza się z tym, że ja akurat staram sie obalać niektóre mity co nie
) znaczy,
) ) że nie dostrzegam realnego poczucia krzywdy i niesprawiedliwości. Zresztą
) ) jeżeli chodzi o stronę polska to takim mitem było choćby przekonanie wielu
)
) ) publicystów czy historyków o kilkuset tysiącach czy nawet kilku milionach
) ) jakoby wynarodowionych Polaków na Kresach.
)
) Właśnie o tym pisałem.
)
) ) ) Wydaje mi się, że najważniejsze było zagadnienie ukraińskie. Sprawy
) ) białoruskie czy rosyjskie to był margines a sprawy ukraińskie realny probl
) em.
)
) Tak, ale wspomniałem o nich dla porządku.
)
) ) ) Polszczenie i rewindykacje to lata 38-39.
)
) Niezupełnie - trochę wcześniej (zwłaszcza polszczenie prawosławia, bo
) polonizacja ludności w woj. lubelskim była polityką stałą przez cały czas).
) Nie możemy zapominać o jednym inna była sytuacja w lubelskim, inna w Galicji
a jeszcze inna na Wołyniu. Różnie to tez wyglądało w różnych latach inaczej na
początku lat 20-tych kiedy była pełna demokracja (co nie znaczy, że pełna
wolność) a inaczej pod koniec lat 30-tych kiedy karty rozdawały koła wojskowe.
) ) ) Ale ja mówię o Kresach a Lublin to nie Kresy.
)
) Teraz tak! ;-) A serio: mój błąd wynikł z pośpiechu i z tej racji, że w
tekście
) na który replikowałem było przemieszane: kresy, lubelszczyzna, kresy...
) Co do meritum: zdaje się, że nawet nie wszystkie świątynie połacińskie
) odebrano. Inna rzecz, że były pozwy biskupów o "zwrot" obiektów
) nawet "pounickich" w liczbie ok. 700, oddalone przez Sąd Najwyższy, ale
psujące
) przez parę lat krew prawosławnym.
) Właśnie otóż to! Polska międzywojenna mimo wszystkich swych niedoskonałości
była jednak państwem prawa (przynajmniej do końca lat trzydziestych)i nawet
niektóre świątynie rzymskokatolickie nie zostały przez katolików odzyskane
ponieważ władzom zależało na uspokojeniu sytuacji wyznaniowej na Kresach.
) ) ) Nie do końa tak było. Oczywiście Cerkiew greckokatolickja została
) ograniczona
) ) tylko do Galicji ale była przecież neounia. Oczywiście to nie to samo ale
) jak
) ) by nie patrzeć kościół katolicki obrządku wschodniego.
)
) "Kościół" (nikt nb. nie nazywał tak neounii, gdy istniała!) istniejący
wyłączni
) e
) na szczeblu parafii (bo już dziekani byli wspólni - łacińscy), z obcym
tradycji
) tych ziem obrządkiem rosyjskim - stanowczo "nie to samo"!
) Byłbym ostrożny z tym "stanowczo" Prostej ludności wiejskiej specjalnie nie
interesowało jaka jest administracji kościelna tylko patrzeli jak wyglądają
sprawy obrządkowe liturgiczne. Zresztą jak unici bronili sie przed
prawosławiem to tez nie wnikali w sprawy dogmatyczne tylko np. sprzeciwiali
się usuwaniu z cerkwi organów albo byli zaszokowani prawosławnymi popami z
długimi brodami. Warto też zaznaczyć, że neounii były zdecydowanie przeciwne
władze państwowe a nawet duża część duchowieństwa. Forsowali ją niektórzy
biskupi jak choćby Przeździecki no i Watykan.
) ) Do neounii przystępowali
) ) zresztą przede wszystkim byli prawosławni i myslę, że gdyby działała na ty
) m
) ) terenie Cerkiew greckokatolicka to byłoby podobnie czyli przechodziliby do
)
) niej
) )
) ) prawosławni nie łacinnicy. Pamietaj subdiakonie Piotrze, że ci ludzie od
) czasu
) ) likwidacji Unii wszelkie posługi duszpasterskie co prawda nie regularnie
) ) otrzymywali w kościele rzymskokatolickim (śluby krakowskie, misjonarze
) ) katoliccy) a Unię znali tylko najstarsi.
)
) Po pierwsze była (nieduża) grupka "opornych" którzy nie chcieli "spowiedzi
) polskiej", lecz czekali na odrodzenie unii (pisze o tym pewien uczciwy
) Albertyn).
Mógłbyś cos szerzej napisać na ten temat bo przyznam sie, ze pierwsze słyszę.
Po drugie gdybanie jest tylko gdybaniem. Fakty zaś są następujące: 1
) )
) ludziom nie dano możności wyboru, 2) gdy były próby restytucji
) grekokatolicyzmu, spotykały się z życzliwością ludności (działalność gr.kat.
) kapelanów wojskowych z C.k. Armii, podróż pasterska biskupa łuckiego Józefa
) Bociana w 1918 r. etc.). A co do "najstarszych" - tradycja rodzinna to
pies? ;-
) )Można by cos szerzej na ten temat.
) Oczywiście jest to w pewnym sensie gdybanie ale nie sądzę, żeby
grekokatolicy odnieśli większe sukcesy wśród ludności łacińskiej no chyba, że
tereny te przypadły by Ukrainie. Myslę natomiast, że mogli by pozyskać troche
prawosławnych choć tak naprawdę trudno powiedzieć ile. Pamiętaj też o jeszcze
dwóch sprawach. Po pierwsze ludność katolicka Podlasia i Chełmszczyzny
znajdowała sie pod silnym wpływem endecji. Wystarczy prześledzić wyniki
wyborów w okresie międzywojennym. Myslę, że świadomość polska była już wtedy
silnie wykształcona. Po drugie ci najstarsi Unici pamiętający jeszcze czasy
Unii pamietali też, że prawosławie wprowadzali właśnie księża z Galicji co z
pewnością kościołowi greckokatolickiemu nie ułatwiło by zadania. Oczywiście
wszystko to jest gdybanie ale sądzę, że kościół greckokatolicki nie odniósłby
już wtedy zbytnich sukcesów na tych terenach a juz na pewno nie wśród
łacinników. Myślę, że było już za późno na wskrzeszenie Unii.
) ) Zresztą skoro twierdzisz, że rewindykacje tych cerkwi były niesprawiedliwe
) to
) ) co według ciebie byłoby sprawiedliwe. Tylko proszę o konkretna odpowiedź.
)
) Nie stawiam ocen generalnych poza jedną: nie dano ludziom możliwości powrotu
) do stanu sprzed 1875 r. i to było niesprawiedliwe i nieuczciwe. Co do samych
) przejęć cerkwi na kościoły, rzecz należałoby oceniać indywidualnie.
) Nie zgodze sie z tobą. To, że nie dano ludziom możliwości powrotu do stanu
sprzed 1875 roku jest prawdą ale twierdzę, że ogromna wiekszość tych ludzi
wcale tego nie oczekiwała. Zgadzam sie natomiast, że sprawy przejęć cerkwi
prawosławnych na kościoły należałoby oceniać indywidualnie. Według posiadanej
przeze mnie wiedzy w większości wypadków (co nie znaczy, że we wszystkich)
mieliśmy do czynienia z sytuacją, że cerkiew była formalnie prawosławna a
wiekszość mieszkańców była katolikami i ci ludzie po prostu zajmowali tą
cerkiew nie ogladając sie na władze. Władze to tylko później sankcjonowały.
) Wszystkie te kwestie potrzebują pogłebionych badań. Weźmy inny stereotyp - że
) po 1905 r. (a nawet wcześniej) "oporni" całkiem się spolonizowali. Otóż,
jeszcz
) e
) na przełomie XX/XXI w. (!) można było spotkać w Pratulinie (!) co najmniej
dwoj
) e
) ludzi mówiących po ukraińsku.
) Zależy co rozumiemy przez polonizację. Na pewno spolonizowali sie
świadomościowo. W sensie politycznym uważali sie za Polaków, identyfikowali
się z państwem polskim , chcieli szkół polskich dla swych dzieci, głosowali na
polskie partie polityczne (przeważnie na endecję) itd. Natomiast pod wzgledem
językowym to jeszcze do lat 50 powszechnie uzywano np. w okolicach Białej
Podlaskiej czy Włodawy języka ukraińskiego. Zresztą nie tylko tam. W takim np.
powiecie zbaraskim w Galicji w roku 1910 było oficjalnie niecałe 32% rzymskich
katolików, mieszkali oni we wszystkich 59 gminach powiatu ale tylko w 2
mówiono na co dzień po polsku. w okresie międzywojennym sytuacja pod tym
wzgledem nic sie nie zmieniła. Mimo to ludzie ci czuli sie Polakami i w 1944,
1945 prawie wszyscy wyjechali do Polski. We wspomnianym przeze mnie wcześniej
Kalnikowie też wielu Polaków nie znało przed wojną języka polskiego i
organizowano nawet latem kursy języka polskiego dla Polaków.
) Pozdrawiam,
) subdiakon Piotr
Ja również pozdrawiam. Ciekawa dyskusja.

Kościół katolicki a unici

[Gość: Piotr]

Przepraszam z góry za prowokacyjność / no ale mówimy o faktach i mitach/ i
trochę przydługi cytat

" ... Pragnę jednak podkreślic,że w Polsce sprawa jest bardzo trudna, ponieważ
u nas w stosunku do unii grzeszny jest nie tyle Kościól prawosławny, ile
rzymskokatolicki. Przecież likwidacja unii w 1947 roku w Polsce to był jedyny
moment, w którym Kościół rzymskokatolicki kolaborował z władzami
komunistycznymi.
- Na czym ta kolaboracja polegała?
- Na niszczeniu, na świadomym niszczeniu unitów i ich Kościoła.
- W jaki sposób?
- Kościół rzymskokatolicki zapędzał ich po prostu do obrządku łacińskiego, z
całą satysfakcją i z całym zapałem. Opowiadał mi jeden z księzy unickich, że
już wtedy, kiedy państwo zaczęło tolerować placówki unickie, pojechał do
Gorzowa, do swojego administratora apostolskiego z prośbą o zezwolenie na
nabożeństwo grekokatolickie, bo tam gdzie mieszkał, było wielu unitów. W
odpowiedzi usłyszał, że po to tutaj przyjechali,by zapomnieli,że są unitami.
- Nie wiedziałem, że Kościól rzymskokatolicki jest tak bardzo winny wobec
unitów w Polsce.
- Proszę Pana, trzeba mówić o pogromach, jakie wierni Kościoła
rzymskokatolickiego urządzali unitom, o niszczeniu cerkwi grekokatolickich w
południowej Polsce...
- Nie mówiąc już o zniszczeniu owego ikonostasu zaprojektowanego przez Matejkę
/.../ {dopisek mój - mowa o kościele św. Norberta w Krakowie}
- Dodajmy jeszcze wypowiedzi księży rzymskokatolickich, pełne zachwytów i
radości z tych pogromów, które zgotowano unitom...To był jedyny wypadek
kolaboracji Kościoła rzymskokatolickiego w Polsce z władzami komunistycznymi.
Cięzki to grzech i trzeba się przyznać do niego, a nie tuszować.
/.../
Powtarzam, to nie prawosławni zniszczyli unię w Polsce, tylko rząd
komunistyczny i Kościól rzymskokatolicki.
- Reka w rękę.
- tak, z pełną premedytacją i dużą przyjemnoscią."

Na razie to tyle - cytat pochodzi z ksiązki Z. Podgorzec " Mój Chrystus-
rozmowy z Jerzym Nowosielskim" Wyd. Łuk - 1993

Co sądzicie na temat tej wypowiedzi - pozwolicie,że w trakcie dyskusji jeszcze
sięgnę po tą ksiązkę jak i wypowiedzi zawarte w wielokrotnie cytowanej już
pracy M.Siwickiego - a dotyczących tym razem handlu metrykami chrzcielnymi ...

No to co Dareczku - powalczymy z tym wątkiem ???

[Gość: Piotr]

Ciąg dalszy z Nowosielskiego :

" -Dlaczego jednak Kościołowi rzymskokatolickiemu tak zależało na niszczeniu
unii?
- Bo zawsze jej nienawidzil.
- Kosciól katolicki nienawidzil unii?
- Tak, zawsze nienawidzil Koscioła unickiego. szczególnie w Polsce.
- Naprawde ?

-Tak, do tego stopnia byl tą nienawiscia zaślepiony, że we lwowskiej
archidiecezji prze II wojną wydano zakaz noszenia gotyckich,kloszowych
ornatów,żeby nie upodabniać sie pod względem szat liturgicznych do księzy
unickich. Księza katoliccy nienawidzili unitów, a ich marzeniem było
zlatynizowanie unii. Kiedyś, kiedy byłem jeszcze unitą,spotkałem księdza
katolickiego,który zapytal mnie,kiedy wreszcie stanę sie prawdziwym rzymskim
katolikiem. Marzeniem Koscioła rzym.kat. była likwidacja uni w Polsce. Nie
dopuszczano do senatu biskupów unickich,upokarzano ich na wszelkie sposoby, a
gdy wreszcie dopuszczono w czasie uchwalania Konst. 3 Maja, to metropolita
unicki musial zająć miejsce po najnizszym rangą biskupie rzymskokatolickim,
mimo że matropolita mial taka wladze jurysdykacyjną w swoim Kosciele o jakiej
się nie śnilo wtedy prymasowi Polski.
Nienawidzono unitów zawsze...Prosze Pana, wielokrotnie przecież na własne oczy
widziałem we Lwowie, że księza rzym.katol. specjalnie nie zdejmowali nakryć
głowy przed cerkwiami unickimi. Nic więc dziwnego, że to co się stalo z unitami
w 1947 roku, przyjęte zostało z wielką radoscia przez kler rzymskokatolicki"

Koniec cytatu - prosze nie przyjmować, że ja identyfikuję się z powyższymi
słowami Mistrza Nowosielskiego , ale ...

Gdy ostatnio,w trakcie krotkiego pobytu w okolicach Krynicy zobaczyłem
zdemolowane, poprzestawiane ikonostasy w Mochnaczce i Powrozniku, w swietle
pięknych kandelabrów cerkiewnych i odbywającej się liturgii katolickiej, to
oczami pasłem cudowność wnetrza- a w myslach blużniłem najgorszymi słowami na
ludzi ktorzy to uczynili i na siłę przekłamali prawdę wystroju dawnych cerkwi.
Gdy też ostatnio oglądałem wnętrze cerkwi w Bałuciance i zobaczyłem w babińcu,
pod wieżą śmietnisko urządzone w misie pięknie wykutej chrzcielnicy,brutalnie
wydarty barokowy ołtarz z części sanktuaryjnej, zacieki na suficie i ścianach ,
zagraconą komórkę w dawnym sanktuarium. itd.itd.. żałowałem, że to zobaczyłem.
Zwłaszcza, że kawałek dalej stoi na skarpie dumnie wystawiony, nowy katolicki
kościólek, a użytkowana przez Nich przez ponad 50 lat cerkiew stoi w
opuszczeniu ...i czeka, no własnie na co!!!

A dzisiaj w gazetach czytam o tragedii cerkwi w Opace, kretynskie i mętne
tłumaczenia człowieka ktory ma czelność tytułowania się Wojewódzkim
Konserwatorem Zabytków i obłudne ubolewania pismaków .

Wybaczcie ale musiałem to napisać!
Pozdrawiam

[Gość: darek]

Gość portalu: Piotr napisał(a):

> Ciąg dalszy z Nowosielskiego :
>
> " -Dlaczego jednak Kościołowi rzymskokatolickiemu tak zależało na niszczeniu
> unii?
> - Bo zawsze jej nienawidzil.
> - Kosciól katolicki nienawidzil unii?
> - Tak, zawsze nienawidzil Koscioła unickiego. szczególnie w Polsce.
> - Naprawde ?
>
> -Tak, do tego stopnia byl tą nienawiscia zaślepiony, że we lwowskiej
> archidiecezji prze II wojną wydano zakaz noszenia gotyckich,kloszowych
> ornatów,żeby nie upodabniać sie pod względem szat liturgicznych do księzy
> unickich. Księza katoliccy nienawidzili unitów, a ich marzeniem było
> zlatynizowanie unii. Kiedyś, kiedy byłem jeszcze unitą,spotkałem księdza
> katolickiego,który zapytal mnie,kiedy wreszcie stanę sie prawdziwym rzymskim
> katolikiem. Marzeniem Koscioła rzym.kat. była likwidacja uni w Polsce. Nie
> dopuszczano do senatu biskupów unickich,upokarzano ich na wszelkie sposoby,
Pisanie, że księża katoliccy nienawidzili unitów, a ich marzeniem było
zlatynizowanie unii to nieprawda. Jak mogli zlatynizować obrządek
greckokatolicki skoro nie mieli na niego wpływu. Pod koniec XVIII wieku
ówczesny rzymskokatolicki biskup przemyski zaproponował nawet aby wszyscy
łacinnicy w jego diecezji i archidiecezji lwowskiej przeszli na obrządek
greckokatolicki. To ma byc nienawidzenie Unii. Pan Nowosielski opiera swoje
stanowisko na tym, ze jeden ksiądz go obraził. Dla mnie jest to dziecinada.
Wszystko to są ogólniki, żadnych konkretów.
a
> gdy wreszcie dopuszczono w czasie uchwalania Konst. 3 Maja, to metropolita
> unicki musial zająć miejsce po najnizszym rangą biskupie rzymskokatolickim,
> mimo że matropolita mial taka wladze jurysdykacyjną w swoim Kosciele o
jakiej
> się nie śnilo wtedy prymasowi Polski.
To jest akurat prawda ale nie dowodzi to żadnej nienawiści tylko raczej
poczucia pewnej wyższości nad kościołem greckokatolickim. Na pewno jednak w
okresie późniejszym biskupi łacińscy Pelczar, Bilczewski czy inni nie czuli
się lepsi od grekokatolików Szeptyckiego czy Kocyłowskiego. Myślę, że czuli
sie raczej członkami jednego kościoła choć różnych obrządków i darzyli sie
wzajemnym szacunkiem.
> Nienawidzono unitów zawsze...Prosze Pana, wielokrotnie przecież na własne
oczy
> widziałem we Lwowie, że księza rzym.katol. specjalnie nie zdejmowali nakryć
> głowy przed cerkwiami unickimi. Nic więc dziwnego, że to co się stalo z
unitami
>
> w 1947 roku, przyjęte zostało z wielką radoscia przez kler rzymskokatolicki"
>
> Koniec cytatu - prosze nie przyjmować, że ja identyfikuję się z
powyższymi
>
> słowami Mistrza Nowosielskiego , ale ...
>
> Gdy ostatnio,w trakcie krotkiego pobytu w okolicach Krynicy zobaczyłem
> zdemolowane, poprzestawiane ikonostasy w Mochnaczce i Powrozniku, w swietle
> pięknych kandelabrów cerkiewnych i odbywającej się liturgii katolickiej, to
> oczami pasłem cudowność wnetrza- a w myslach blużniłem najgorszymi słowami
na
> ludzi ktorzy to uczynili i na siłę przekłamali prawdę wystroju dawnych
cerkwi.
> Gdy też ostatnio oglądałem wnętrze cerkwi w Bałuciance i zobaczyłem w
babińcu,
> pod wieżą śmietnisko urządzone w misie pięknie wykutej
chrzcielnicy,brutalnie
> wydarty barokowy ołtarz z części sanktuaryjnej, zacieki na suficie i
ścianach ,
>
> zagraconą komórkę w dawnym sanktuarium. itd.itd.. żałowałem, że to
zobaczyłem.
> Zwłaszcza, że kawałek dalej stoi na skarpie dumnie wystawiony, nowy
katolicki
> kościólek, a użytkowana przez Nich przez ponad 50 lat cerkiew stoi w
> opuszczeniu ...i czeka, no własnie na co!!!
>
> A dzisiaj w gazetach czytam o tragedii cerkwi w Opace, kretynskie i mętne
> tłumaczenia człowieka ktory ma czelność tytułowania się Wojewódzkim
> Konserwatorem Zabytków i obłudne ubolewania pismaków .
> Nie chcę tu mówić, że kościół rzymskokatolicki zawsze i wszędzie był w
porządku, ale przedstawianie tego w taki sposób jak czyni to Nowosielski to
grube przegięcie.
> Wybaczcie ale musiałem to napisać!
> Pozdrawiam
Ja też cie pozdrawiam.

[Gość: Elekon]

Gość portalu: Piotr napisał(a):

> Ciąg dalszy z Nowosielskiego :
>
> " -Dlaczego jednak Kościołowi rzymskokatolickiemu tak zależało na niszczeniu
> unii?
> - Bo zawsze jej nienawidzil.
> - Kosciól katolicki nienawidzil unii?
> - Tak, zawsze nienawidzil Koscioła unickiego. szczególnie w Polsce.
> - Naprawde ?
>
> -Tak, do tego stopnia byl tą nienawiscia zaślepiony, że we lwowskiej
> archidiecezji prze II wojną wydano zakaz noszenia gotyckich,kloszowych
> ornatów,żeby nie upodabniać sie pod względem szat liturgicznych do księzy
> unickich. Księza katoliccy nienawidzili unitów, a ich marzeniem było
> zlatynizowanie unii. Kiedyś, kiedy byłem jeszcze unitą,spotkałem księdza
> katolickiego,który zapytal mnie,kiedy wreszcie stanę sie prawdziwym rzymskim
> katolikiem. Marzeniem Koscioła rzym.kat. była likwidacja uni w Polsce. Nie
> dopuszczano do senatu biskupów unickich,upokarzano ich na wszelkie sposoby, a
> gdy wreszcie dopuszczono w czasie uchwalania Konst. 3 Maja, to metropolita
> unicki musial zająć miejsce po najnizszym rangą biskupie rzymskokatolickim,
> mimo że matropolita mial taka wladze jurysdykacyjną w swoim Kosciele o jakiej
> się nie śnilo wtedy prymasowi Polski.
> Nienawidzono unitów zawsze...Prosze Pana, wielokrotnie przecież na własne
oczy
> widziałem we Lwowie, że księza rzym.katol. specjalnie nie zdejmowali nakryć
> głowy przed cerkwiami unickimi. Nic więc dziwnego, że to co się stalo z
unitami
>
> w 1947 roku, przyjęte zostało z wielką radoscia przez kler rzymskokatolicki"
>
> Koniec cytatu - prosze nie przyjmować, że ja identyfikuję się z
powyższymi
>
> słowami Mistrza Nowosielskiego , ale ...
>
> Gdy ostatnio,w trakcie krotkiego pobytu w okolicach Krynicy zobaczyłem
> zdemolowane, poprzestawiane ikonostasy w Mochnaczce i Powrozniku, w swietle
> pięknych kandelabrów cerkiewnych i odbywającej się liturgii katolickiej, to
> oczami pasłem cudowność wnetrza- a w myslach blużniłem najgorszymi słowami na
> ludzi ktorzy to uczynili i na siłę przekłamali prawdę wystroju dawnych cerkwi.
> Gdy też ostatnio oglądałem wnętrze cerkwi w Bałuciance i zobaczyłem w
babińcu,
> pod wieżą śmietnisko urządzone w misie pięknie wykutej chrzcielnicy,brutalnie
> wydarty barokowy ołtarz z części sanktuaryjnej, zacieki na suficie i
ścianach ,
>
> zagraconą komórkę w dawnym sanktuarium. itd.itd.. żałowałem, że to zobaczyłem.
> Zwłaszcza, że kawałek dalej stoi na skarpie dumnie wystawiony, nowy katolicki
> kościólek, a użytkowana przez Nich przez ponad 50 lat cerkiew stoi w
> opuszczeniu ...i czeka, no własnie na co!!!
>
> A dzisiaj w gazetach czytam o tragedii cerkwi w Opace, kretynskie i mętne
> tłumaczenia człowieka ktory ma czelność tytułowania się Wojewódzkim
> Konserwatorem Zabytków i obłudne ubolewania pismaków .
>
> Wybaczcie ale musiałem to napisać!
> Pozdrawiam


Myślę, że przytaczane tezy są zupełnie nieuprawnione i są dorabianiem ideologii
do zwykłego, tępego ludzkiego prostactwa, które często przecież to co
opuszczone traktuje jak coś co nie przedstawia żadnej wartości. To samo jest z
popolskimi kościołami na Ukrainie, to samo jest z pięnymi nieraz, zabytkowymi w
stylu niemieckiego gotyku kościołami poniemickimi na ziemiach odzyskanych
Polski. Dorabianie ideologii do tego, że jakiś menel z kumplem pije tanie wino
na dawnym cerkwisku jest zwykłym judzeniem. Przecież równie bzdurne argumenty i
zarzuty można by formułować - bo ja wiem - w stosunku do unitów i prawosławnych
mieszkających na Ukrainie i tego co zrobili ze śladami bytności tam Polaków.

Fakty są takie, że dom, światynia bez gospdarza i wiernych obraca się w ruinę.
Dlaczego nie ratują jej ci co zostali na miejscu to już osobny całkiem temat.
Nie sposób jednak nie zauważyć, że często zabytki płacą frycowe i są
przedmiotem zemsty za zło, to rzeczywiste i to czasem dyskusyjne wyrządzone
przez tych, do których należały.

Myślę, że skoro mamy możliwość w tyym wątku poznania punktu widzenia
ukraińskich czy prawosławnych nacjonalistycznych niewątpliwie autorów róznych
cytowanych publikacji, poznajmy też kolejne świadectwo Polaków:

Artykuł pod tym adresem jest w aktualnym numerze "Echa". Za czas jakiś bedzie
pewnie dostępny już tylko przez link do archiwum "Echa Rzeszowa". Pozdrawiam.

www.rzeszow.um.gov.pl/echo/index.php?id=15

[Gość: darek]

Gość portalu: Piotr napisał(a):

> Przepraszam z góry za prowokacyjność / no ale mówimy o faktach i mitach/ i
> trochę przydługi cytat
>
> " ... Pragnę jednak podkreślic,że w Polsce sprawa jest bardzo trudna,
ponieważ
> u nas w stosunku do unii grzeszny jest nie tyle Kościól prawosławny, ile
> rzymskokatolicki. Przecież likwidacja unii w 1947 roku w Polsce to był
jedyny
> moment, w którym Kościół rzymskokatolicki kolaborował z władzami
> komunistycznymi.
> - Na czym ta kolaboracja polegała?
> - Na niszczeniu, na świadomym niszczeniu unitów i ich Kościoła.
> - W jaki sposób?
> - Kościół rzymskokatolicki zapędzał ich po prostu do obrządku łacińskiego, z
> całą satysfakcją i z całym zapałem. Opowiadał mi jeden z księzy unickich, że
> już wtedy, kiedy państwo zaczęło tolerować placówki unickie, pojechał do
> Gorzowa, do swojego administratora apostolskiego z prośbą o zezwolenie na
> nabożeństwo grekokatolickie, bo tam gdzie mieszkał, było wielu unitów. W
> odpowiedzi usłyszał, że po to tutaj przyjechali,by zapomnieli,że są unitami.
> - Nie wiedziałem, że Kościól rzymskokatolicki jest tak bardzo winny wobec
> unitów w Polsce.
> - Proszę Pana, trzeba mówić o pogromach, jakie wierni Kościoła
> rzymskokatolickiego urządzali unitom, o niszczeniu cerkwi grekokatolickich w
> południowej Polsce...
> - Nie mówiąc już o zniszczeniu owego ikonostasu zaprojektowanego przez
Matejkę
> /.../ {dopisek mój - mowa o kościele św. Norberta w Krakowie}
> - Dodajmy jeszcze wypowiedzi księży rzymskokatolickich, pełne zachwytów i
> radości z tych pogromów, które zgotowano unitom...To był jedyny wypadek
> kolaboracji Kościoła rzymskokatolickiego w Polsce z władzami
komunistycznymi.
> Cięzki to grzech i trzeba się przyznać do niego, a nie tuszować.
> /.../
> Powtarzam, to nie prawosławni zniszczyli unię w Polsce, tylko rząd
> komunistyczny i Kościól rzymskokatolicki.
> - Reka w rękę.
> - tak, z pełną premedytacją i dużą przyjemnoscią."
>
> Na razie to tyle - cytat pochodzi z ksiązki Z. Podgorzec " Mój Chrystus-
> rozmowy z Jerzym Nowosielskim" Wyd. Łuk - 1993
>
> Co sądzicie na temat tej wypowiedzi - pozwolicie,że w trakcie dyskusji
jeszcze
> sięgnę po tą ksiązkę jak i wypowiedzi zawarte w wielokrotnie cytowanej już
> pracy M.Siwickiego - a dotyczących tym razem handlu metrykami
chrzcielnymi ...
>
> No to co Dareczku - powalczymy z tym wątkiem ???
Jasne, że powalczymy! A więc po kolei pisze Nowosielski, ze kościół
rzymskokatolicki zapędzał grekokatolików do obrządku łacińskiego. Jeśli mam
byc szczery to choć interesuję się tymi tematami to nie znam takich wypadków.
Znam natomiast takich ludzi jak ks. Jałowy z Rzeszowa, ks. Laska z Krasiczyna,
ks. ze Stubna, którego nazwisko wyleciało mi z głowy i jeszcze innych, którzy
uratowali tysiące ludzi przed wywózka do ZSRR. Wcale nie robili oni tego dla
pieniędzy czy dla napędzania sobie wiernych. To sami grekokatolicy zwracali
sie do tych ludzi aby wydać im metryki łacińskie. Co mieli im odmówić przecież
wielu księży greckokatolickich popierało takie praktyki uważając to za
mniejsze zło. Nie twierdzę, że nie było przypadków o jakich pisze Nowosielski.
Ale na razie dowiedziałem sie tylko o jednym a mianowicie Gorzowie a i ten
wypadek jest mocno podejrzany bo Nowosielski nie podaje żadnych bliższych
szczegółów. Pisanie, że kościół rzymskokatolicki zniszczył obrządek
greckokatolicki w Polsce to zwykła bzdura. Jakie są na to dowody, że
przejmowano cerkwie, przecież dzięki temu wiele z nich istnieje do dziś. Gdyby
kościół rzymskokatolicki ich nie przejął większość z nich dawno by przestała
istnieć. Oczywiście były i inne sytuacje jak ta w Sanoku kiedy min. wskutek
działań miejscowego proboszcza nie udało się reaktywować parafii
greckokatolickiej. Na pewno różnie to bywało ale z pewnością nie można tego
ukazywać w czarno-białych kolorach jak to pokazuje Nowosielski. Trzeba sobie
powiedzieć jasno, że likwidacja obrządku greckokatolickiego nastąpiła przede
wszystkim dlatego bo taki było życzenie Moskwy. Najbardziej wkurzyło mnie
jednak stwierdzenie o jakichś pogromach urządzanych Unitom. Jakie pogromy
prosiłbym o szczegóły? Niestety Nowosielski operuje samymi ogólnikami a ja
chciałbym konkretnych faktów, dat, liczb, nazwisk. Z tą dewastacją cmentarzy
też byłbym Piotrek ostrozny. U mnie w Tarnowskich Górach był cmentarz
ewangelicki w samym centrum miasta i cmentarz ten po wojnie stopniowo niszczał
aż w koncu został zlikwidowany. Nie wynikało to bynajmniej z tego, że w
Tarnowskich Górach była jakaś wielka nienawiść do ewangelików. Wręcz
przeciwnie wzajemne stosunki były bardzo dobre. Tyle tylko, że po wojnie
liczba ewangelików drastycznie spadła, nie miał kto sie tym cmentarzem
zajmować i powoli on niszczał. Nie było jednak jakiegoś umyslnego niszczenia
tylko raczej stopniowe popadanie w ruinę. Podobnie sprawa wyglądała ze
cmentarzem żydowskim. Jeszcze parę lat temu był on bardzo zaniedbany teraz
jest już troche uporządkowany.

[Gość: Wolf]

Witam,
Na poczatek dziekuje za ciekawe i wyczerpujace odpowiedzi na moje pytanie
(jakos tak wlasnie myslalem, ze stosunki nie ukladaly sie najlepiej).
W swoim poscie Darek poruszyl temat zajmowania swiatyn prawoslawnych przez
katolikow w miedzywojniu i niestety musze sie nie zgodzic z jego wypowiedzia.
Akcja "odprawoslawniania" ziem II RP rozpoczela sie juz w 1919 roku i nie
chodzilo wcale o dawne swiatynie katolickie. Na poczatku akcja ta
byla "samowolka" lokalna, po prostu zajmowano cerkwie bez zadnych decyzji
wladz i badz zmieniano ja na kosciol badz niszczono. Do 1924 roku
zarekwirowano ok. 150 cerkwi.
Drugi okres to lata 29-34 tu juz przyjeto metode walki sadowej, ten okres nie
przyniosl sukcesow, ale jako ciekawostke mozna przytoczyc o co to chciano sie
procesowac - np. o Lawre Poczajowska!!!
Koncowym aspektem jest Komitet Koordynacyjny kierowany przez gen. Mieczyslawa
Smorawinskiego, ktory za cel przyjal "obrone polskosci na kresach", uznali, ze
ludnosc Chelmszczyzny, Wolynia i Podlasia to ludnosc rdzennie polska ktora pod
zaborami zmienila wyznanie pod przymusem.
Tutaj zniwo bylo smutne - na Chelmszczyznie i Podlasiu bylo do "akcji" 289
cerkwi, w 1939 zostalo tylko 51, ogolnie doliczajac Wolyn i Lubelszczyzne
zniszczono ponad 250 swiatyn.
Pozdrawiam

[Gość: darek]

Gość portalu: Wolf napisał(a):

> Witam,
> Na poczatek dziekuje za ciekawe i wyczerpujace odpowiedzi na moje pytanie
> (jakos tak wlasnie myslalem, ze stosunki nie ukladaly sie najlepiej).
> W swoim poscie Darek poruszyl temat zajmowania swiatyn prawoslawnych przez
> katolikow w miedzywojniu i niestety musze sie nie zgodzic z jego wypowiedzia.
> Akcja "odprawoslawniania" ziem II RP rozpoczela sie juz w 1919 roku i nie
> chodzilo wcale o dawne swiatynie katolickie. Na poczatku akcja ta
> byla "samowolka" lokalna, po prostu zajmowano cerkwie bez zadnych decyzji
> wladz i badz zmieniano ja na kosciol badz niszczono. Do 1924 roku
> zarekwirowano ok. 150 cerkwi.
> Drugi okres to lata 29-34 tu juz przyjeto metode walki sadowej, ten okres
nie
> przyniosl sukcesow, ale jako ciekawostke mozna przytoczyc o co to chciano
sie
> procesowac - np. o Lawre Poczajowska!!!
> Koncowym aspektem jest Komitet Koordynacyjny kierowany przez gen.
Mieczyslawa
> Smorawinskiego, ktory za cel przyjal "obrone polskosci na kresach", uznali,
ze
> ludnosc Chelmszczyzny, Wolynia i Podlasia to ludnosc rdzennie polska ktora
pod
> zaborami zmienila wyznanie pod przymusem.
> Tutaj zniwo bylo smutne - na Chelmszczyznie i Podlasiu bylo do "akcji" 289
> cerkwi, w 1939 zostalo tylko 51, ogolnie doliczajac Wolyn i Lubelszczyzne
> zniszczono ponad 250 swiatyn.
> Pozdrawiam
> Witaj Wolf. Niestety nie moge sie z toba zgodzić. Przejmowanie cerkwi
prawosławnych po I wojnie światowej przez katolików to było w wiekszości
przypadków przejmowanie cerkwi, które formalnie były prawosławne ale wiekszość
byłych unitów była katolikami. Żeby nie byc gołosłownym skupie się na
najważniejszej świątyni prawosławnej czyli katedrze chełmskiej. Katedra ta
została zbudowana w XVIII wieku jako świątynia unicka. W 1875 roku stała sie
prawosławna. Po roku 1905 wiekszość byłych unitów przeszła do kościoła
rzymskokatolickiego. W 1919 roku katedrę przejęli katolicy. Moim zdaniem było
to jak najbardziej sprawiedliwe dlatego, że była to świątynia niegdys unicka i
prawo do niej mieli przede wszystkim potomkowie unitów a ci potomkowie byli w
zdecydowanej wiekszości katolikami. W 1921 roku w Chełmie było 9492
rzymokatolików, 1369 prawosławnych i 76 grekokatolików. Pozostawienie więc tej
świątyni prawosławnym byłoby rażącą niesprawiedliwością wobec rzymokatolików.
Ostatecznie przodkowie większości z nich uczęszczali do tej świątyni i uważali
ja oni za swoją. Oddanie świątyni 76 grekokatolikom też raczej nie byłoby
dobrym rozwiązaniem tym bardziej, ze nie byli to grekokatolicy miejscowi tylko
przybysze z Galicji. Przykład chełmski to nie jest wyjątek tylko standard tak
było w przypadku wiekszości cerkwi prawosławnych. Pamietaj Wolf o jednym w
latach 1905-1906 prawie 200 tysiecy byłych unitów przeszło na katolicyzm ale
nie odzyskali oni wtedy ani jednej świątyni nawet tam gdzie nie zostało ani
jednego prawosławnego. Stało sie to mozliwe dopiero po roku 1918.
Co do Ławry Poczajowskiej to chcciał sie procesowac z tego co pamietam biskup
łucki. Jednak państwo nie miało i nie chciało mieć z tym nic wspólnego. W tym
czasie władzom zależało na wyciszeniu konfliktów wyznaniowych na kresach.
Co do Smorawińskiego i lat 38-39 to niestety ale masz rację.
Pozdrawiam cie Wolf naprawdę poruszyłeś ciekawy temat.

[Gość: Wolf]

Pytanie ktore zadalem odnosnie stosunkow pomiedzy ludnoscia prawoslawna, a
unicka na terenach pd-wsch Polski nie wzielo sie z powietrza.
Nie znam panujacych tam stosunkow (jak napisalem iles postow wczesniej dla
mnie to Terra Incognita), ale przeczytalem tekst ktory sklonil mnie do
refleksji. Ponizej pozwole sobie go przytoczyc, co nie znaczy ze sie z nim
zgadzam.
"prof. Szymon Askenazy powiedzial o unitach, ze z Kosciolem zachodnim byli
zjednoczeni w powierzchownym, polowicznym sposobie, gdy natomiast wezly
tradycji, obyczaju, krwi, zycia codziennego laczyly ich po staremu z
dyzunitami"
Jesli chodzi o burzenie i zabieranie cerkwi w miedzywojniu to pozostane przy
swoim zdaniu, na potwierdzenie przytocze jeden cytat - G. Kuprianowicz: "Na
Chelmszczyznie akcja rozpoczela sie wiosna 1938, gdy zamknieto kilkanascie
cerkwi i rozpoczeto usuwanie duchownych prawoslawnych, a takze przeprowadzono
akcje zastraszania ludnosci prawoslawnej i wywierania presji w celu konwersji
na katolicyzm. Jednak najbardziej dramatycznym momentem byl okres od polowy
maja do polowy lipca 1938, gdy zburzono pod oslona wojska i policji 127
swiatyn prawoslawnych, uznanych przez administracje za zbedne"
Pozdrawiam

[Gość: darek]

Gość portalu: Wolf napisał(a):

> Pytanie ktore zadalem odnosnie stosunkow pomiedzy ludnoscia prawoslawna, a
> unicka na terenach pd-wsch Polski nie wzielo sie z powietrza.
> Nie znam panujacych tam stosunkow (jak napisalem iles postow wczesniej dla
> mnie to Terra Incognita), ale przeczytalem tekst ktory sklonil mnie do
> refleksji. Ponizej pozwole sobie go przytoczyc, co nie znaczy ze sie z nim
> zgadzam.
> "prof. Szymon Askenazy powiedzial o unitach, ze z Kosciolem zachodnim byli
> zjednoczeni w powierzchownym, polowicznym sposobie, gdy natomiast wezly
> tradycji, obyczaju, krwi, zycia codziennego laczyly ich po staremu z
> dyzunitami"
> Jesli chodzi o burzenie i zabieranie cerkwi w miedzywojniu to pozostane przy
> swoim zdaniu, na potwierdzenie przytocze jeden cytat - G. Kuprianowicz: "Na
> Chelmszczyznie akcja rozpoczela sie wiosna 1938, gdy zamknieto kilkanascie
> cerkwi i rozpoczeto usuwanie duchownych prawoslawnych, a takze
przeprowadzono
> akcje zastraszania ludnosci prawoslawnej i wywierania presji w celu
konwersji
> na katolicyzm. Jednak najbardziej dramatycznym momentem byl okres od polowy
> maja do polowy lipca 1938, gdy zburzono pod oslona wojska i policji 127
> swiatyn prawoslawnych, uznanych przez administracje za zbedne"
> Pozdrawiam
> Masz całkowitą rację jeśli chodzi o okres 1938-1939 natomiast nie masz racji
jeśli chodzi o okres tuz po I wojnie światowej.
Dobranoc

[Gość: Piotr]

Za księdza Jałowego - rzeczywiście mogę ręczyć swiadectwem moich nieżyjących
dziadków. Zastanawia mnie jednak zawzietość Nowosielskiego - byc może wypływa
to z samej intencji powstania skądinąd bardzo ciekawej ksiązki - być może jest
ona inspirowana ze strony środowisk prawosławnych białostockiego wydawnictwa.
Chociaż w dużej częsci zagadzam sie z goryczą Mistrza gdy mówi o zniszczeniach
poczynionych w przejętej cerkwi przez krakowskich saletynów - znasz zapewne
ten opis Wspominałem już o tym jakieś kilkaset:-} postów temu.
Z kolei o dużej bezwzględności części katolickiego kleru, w
odpłatnym "zapisywaniu na katolików" Ukraińców pragnących pozostać w Polsce
pisze w kilku miejscach Siwicki.

Co do niszczenia cmnetarzy - pisałem już kiedyś o tym - celowe ich dewastowanie
na Łemkowszczyżnie to fakt dowiedziony, tak samo jak utrącanie kamiennych
krzyży na przydroznych kapliczkach - obserwowałem skutki takich działań w wielu
miejscach, mozna o tym poczytać w sprawozdaniach "kamieniarzy" trudniących się
ostatnimi czasy rekonstrukcjami czy w pracach p.Krycińskiego.
Widziałem ostanio szczątki nagrobków ruskich w podkrynickich Słotwinach czy
Mochnaczce - to nie przyroda tak szalała.
Tak samo jak to nie przyroda wrzuciła do przydrożnego rowu w Desznie utrącone
żeliwne krzyże z łemkowskiego cmentarza- ktore "namacałem" nogą próbując po
raz pierwszy odkrywać tamte strony dla siebie w l. 70 tych./napiszę jeszcze o
tym w tonacji sentymentalnej kiedyś/.
Wracając do Nowosielskiego - daleki /i to bardzo/ jestem od poglądów
antykatolickich - ale czy gorycz Jego nie jest przynajmniej częściowo
usprawiedliwiona,czy rzeczywiście Kościól rymokatolicki, w swej masie nie
okazał w latach 40 -50 znieczulicy dla unitów?

Re - cerkiewka

[Gość: Piotr]

Dzisiaj usłyszałem w telewizji rzeszów o pożarze kolejnej cerkwi z okolic
Lubaczowa - chyba Cewków - Xviii w., piękne w drewnie wypracowana kopuła, "buło
zahinuło" - kolejny zatarty ślad. A ta w Daliowej jest piękna, z
cudnie "podwiniętą" kopułą, z narożnymi, malutkimi kopułkami.
Zawsze wracając z wyprawy na Słowację - zbaczam z głownej drogi, by zahaczyć o
Nią i Deszno.
Oglądałem na interniecie zdjecia pozostałosci cerkwi w Wisloczku- kawałek muru
w krzakach, blaszana cebulka leżacą pod korzeniami drzewa, połamane, żeliwne
pasyjki nagrobne.... Na "moim" cerwisku oprócz grobów - została jeszcze
omszała, piekna,niewielka chrzcielnica - kiedyś do jej misy wstawiłem doniczkę
z chryzantemami. Kurcze- jestem cholernie sentymantalny - sorry
Dziekuję Księże Sudkiakonie za sygnał- ruszę poczytać co tam Radek i Darek
napisali. :-))

[Gość: subdiakon Piotr]

Gość portalu: Piotr napisał(a):

> Dzisiaj usłyszałem w telewizji rzeszów o pożarze kolejnej cerkwi z okolic
> Lubaczowa - chyba Cewków - Xviii w., piękne w drewnie wypracowana
kopuła, "buło
>
> zahinuło" - kolejny zatarty ślad.

Chodzi tu chyba o cerkiew w Opace, nie w Cewkowie, por.:

cerkwa.net/opaka/opaka.htm (można tam zobaczyć dość szczegółowo, jak
wyglądała)

> A ta w Daliowej jest piękna, z
> cudnie "podwiniętą" kopułą, z narożnymi, malutkimi kopułkami.
> Zawsze wracając z wyprawy na Słowację - zbaczam z głownej drogi, by zahaczyć
o
> Nią i Deszno.
> Oglądałem na interniecie zdjecia pozostałosci cerkwi w Wisloczku- kawałek
muru
> w krzakach, blaszana cebulka leżacą pod korzeniami drzewa, połamane, żeliwne
> pasyjki nagrobne.... Na "moim" cerwisku oprócz grobów - została jeszcze
> omszała, piekna,niewielka chrzcielnica - kiedyś do jej misy wstawiłem
doniczkę
> z chryzantemami. Kurcze- jestem cholernie sentymantalny - sorry

Są większe wady. ;-)

> Dziekuję Księże Sudkiakonie za sygnał- ruszę poczytać co tam Radek i Darek
> napisali. :-))

Ja też. ;-)

Pozdrawiam,
subdiakon Piotr

pytanie do Wolfa

[Gość: darek]

Mam do ciebie pytanie Radek dotyczące rewindykacji cerkwi prawosławnych przez
kościół rzymskokatolicki. Wyobraź sobie, że przenosimy sie do roku 1919 i
jesteś starosta chełmskim. Jaka podjąłbyś decyzję dotyczącą katedry
chełmskiej. Zostawiłbys ją prawosławnym, oddał rzymokatolikom a może
grekokatolikom? A jaka byś podjął decyzje w sytuacji gdy cerkiew jest
prawosławna a prawie wszyscy mieszkańcy wsi to katolicy a przy tym byli unici.
O ile sie nie mylę to taka sytuacja miała miejsce np. w Ochoży kilka
kilometrów od Chełma. Byłbym wdzięczny za odpowiedź.
Teraz to juz naprawde mówię Dobranoc.

[Gość: Wolf]

Gość portalu: darek napisał(a):

> Mam do ciebie pytanie Radek dotyczące rewindykacji cerkwi prawosławnych
przez
> kościół rzymskokatolicki. Wyobraź sobie, że przenosimy sie do roku 1919 i
> jesteś starosta chełmskim. Jaka podjąłbyś decyzję dotyczącą katedry
> chełmskiej. Zostawiłbys ją prawosławnym, oddał rzymokatolikom a może
> grekokatolikom? A jaka byś podjął decyzje w sytuacji gdy cerkiew jest
> prawosławna a prawie wszyscy mieszkańcy wsi to katolicy a przy tym byli
unici.
> O ile sie nie mylę to taka sytuacja miała miejsce np. w Ochoży kilka
> kilometrów od Chełma. Byłbym wdzięczny za odpowiedź.
> Teraz to juz naprawde mówię Dobranoc.


To trudna kwestia, jesli chodzi o miejscowosc gdzie wiekszosc stanowili
katolicy to chyba z ciezkim sercem musial bym zdecydowac o przejeciu swiatyni
przez katolikow, natomiast z Chelmem sytuacja jest ciezsza, dochodza tu
kwestie historyczne - Chelm to stary ruski grod i oddanie swiatyni byloby
krzywdzace dla prawoslawnych. Zdaje sobie sprawe, ze nie jestem w swej
wypowiedzi zbyt obiektywny, ale odpowiadam na pytanie zgodnie ze swoim
sumieniem.
Dobrze ze dzis nikt nie musi podejmowac takich decyzji.
Pozdrawiam

unici + "zdejm sandały.." cd

[Gość: Piotr]

Pociągnę trochę jeszcze dalej P.Nowosielskiego :

" W Polsce jednak wszystko rozbija się o jakąs zaściankową ambicję w
licytowaniu sie animozjami, bo jak Pan powiedzial, już rosyjscy świeccy
wznieśli sie ponad imperialne zakusy swych hierarchów wobec unitów. Bo chyba
unia,nie zrywając z Rzymem, zbliża się do prawosławia.

- Młode duchowieństwo unickie stanowi już zupełnie inną formacje duchową niż
dawne. Przecież to są księża,którzy autentycznie kochają prawosławie i chcą
nawiązać do korzeni właśnie ukraińskich. Gorzej sprawa przedstawia się z
wiernymi, z którymi mają doczynienia, gdyż są to ludzie albo bardzo prości albo
inteligenci zupełnie wykorzenieni z duchowości wschodniej. Unia była naprawdę
nieszczęściem. jednakże z tym nieszczęściem trzeba jakoś współżyć, w miarę
możliwości niwelować jego skutki.
- Nie można zapiekać się w nienawiści.
- Tak , nienawiść bowiem sprawia,że człowiek staje się bezradny"

Tyle cytat. A od siebie ...
Ponad 20 lat temu trafiłem po raz pierwszy na cerkwisko w podrymanowskiej
Wołtuszowej. Znałem to miejsce z opowiadań rodzinnych i zdjęcia "parafialnego"
które tu kiedyś opisywałem. Na miejscu pośród starych drzew na placyku
pocerkiewnym zobaczyłem ślady ogniska i siedziska porobione z
utrąconych,kamiennych nagrobków, które "ogniskowicze" przynosili z pobliskiego
cmentarzyka. Obok pod krzakiem leszczyny leżała przewrócona kamienna
chrzcielnica. Na cmentarzyku leżały powalone nagrobki,kompletnie utracone
krzyże po których zostały tylko ślady zatopienia w kamieniach, stał tylko jeden
nagobek, dość masywny z datą u podstawy 1889.
Boże- jak nienawidziłem tych nieznanych mi złoczyńców- niszczycieli.

Po latach moja Mama - wypoczywająca w Rymanowie zadzwoniła do nas - opowiadając
z entuzjazmem w głosie jak pięknie uporządkowano wołtuszowski cmentarzyk,
ogrodzono, postawiono wysoki, masywny "kreślony" krzyż. Leśnicy postawili
tablicę informacyjną o łemkowskich mieszkańcach nieistniejącej wsi...

Byłem tam w tym roku ... było ogodzenie, był krzyż,
uprzątnięto "siedziska",przestawiono i opisano chrzcielnicę -ale ten ostani
nagrobek sprzed lat leżał przewrócony w krzakach, z tablicy informacyjnej
pozostały pleksiglasowe szczątki wdeptane w trawę - i tylko ja już bardziej
zobojętniałem.
Dobrej nocy - "Nie można zapiekać się w nienawiści, nienawiść bowiem
sprawia,że człowiek staje się bezradny"

[Gość: Wolf]

Gość portalu: Piotr napisał(a):

> Pociągnę trochę jeszcze dalej P.Nowosielskiego :
>
> " W Polsce jednak wszystko rozbija się o jakąs zaściankową ambicję w
> licytowaniu sie animozjami, bo jak Pan powiedzial, już rosyjscy świeccy
> wznieśli sie ponad imperialne zakusy swych hierarchów wobec unitów. Bo chyba
> unia,nie zrywając z Rzymem, zbliża się do prawosławia.
>
> - Młode duchowieństwo unickie stanowi już zupełnie inną formacje duchową niż
> dawne. Przecież to są księża,którzy autentycznie kochają prawosławie i chcą
> nawiązać do korzeni właśnie ukraińskich. Gorzej sprawa przedstawia się z
> wiernymi, z którymi mają doczynienia, gdyż są to ludzie albo bardzo prości
albo
>
> inteligenci zupełnie wykorzenieni z duchowości wschodniej. Unia była
naprawdę
> nieszczęściem. jednakże z tym nieszczęściem trzeba jakoś współżyć, w miarę
> możliwości niwelować jego skutki.
> - Nie można zapiekać się w nienawiści.
> - Tak , nienawiść bowiem sprawia,że człowiek staje się bezradny"
>

Ten cytat to przyslowiowy strzal w dziesiatke. Licytowanie krzywd to niestety
jeden z punktow rozmow "miedzywyznaniowych" i dobrze by bylo zeby z tym
skonczyc, niestety sadze ze jeszcze to potrwa. Z drugiej strony mysle, ze
prawdziwy dialog miedzy unitami i prawoslawnymi ma duze szanse powodzenia
dzieki wspolnym korzeniom i tej wymienionej przez P. Nowosielskiego duchowosci
wschodniej.
Wydarzenia zwiazane z wprowadzaniem Unii sa tak odlegle w czasie, ze pora o
nich zapomniec, kwestie prawoslawno-unickie na terenach zaboru rosyjskiego tez
nie byly spowodowane przez Cerkiew, a przez wladze, zreszta o tym byla juz
mowa. Trudniejsze moze byc niestety porozumienie z Kosciolem Rzymskim - to
jednak inna tradycja, ale mysle ze idziemy w dobrym kierunku.
Pozdrawiam

'zdejm sandały..' cd

[Gość: Piotr]

Ruszam na Ożanne - ot tak pochodzić z psem po lesie, popływać w jeziorku, może
znów rzeczka Złota podaruje mi jakąs niespodziankę i wschody - zachody
nad "grzebiebiem" lasu.
Do "zustriczi" po weekendzie
A dzwonnica - może zrobię kilka neutralnych fotek...

[Gość: Piotr]

Dziękuję za oba twoje posty niejako adresowane do mnie - odnośnie pierwszego /z
g. 13.40/ - ok. zgoda proszę o jeszcze.
Odnośnie drugiego /z g. 13.09/ - opisywanie przeze mnie - stanu "tu i teraz" -
to nie judzenie. To zapis obrazu widzianego przeze mnie.
Nie będę wracał do Wołynia - bliska mi osoba - Polka mieszkała właśnie w
dobrach ołyckich itd /vide "pomniczek.../.
Na powrót do tamtych krwawych wątków - nie dam się namówić.
Inna bliska mi osoba - Ukrainka pracowała w kooperatywie, bezpośrednio
odpowiedzialnej za potworne poniżenie kościoła w Rudkach / eksploatowanego
przez wiele lat jako magazyn/ i grobu Fredry - znałem tą /na szczęście byłą juz
sytuację/ z bieżacych relacji.
Znam z róznych relacji np zniszczenie pięknej, renesansowej kaplicy zamkowej w
Brzeżanach, czy miejsca pochówku ostatniego króla Polski - więc proszę nie
zarzucaj mi nieobiektywności. To że o tym tu nie napisałem bezpośrednio - to
tylko z powodu nie "rozpychania" wątków poza ramy i tak już porozciągane.
Jesli więc będę dalej pisał o Bieszczadach czy Łemkowszczyżnie - głownie w
kontekście rodzinnych losów, wraz z wątkami losów miejsc- to Wybacz ale
rezerwuję sobie do tego prawo, niezależnie jak bardzo będzie Cię to
bulwersowało.

Ps A Ożanna i rz. Złota podarowała nam spotanie ze stadkiem zuchwałych
wiewiórek oraz oswojonym bocianem wojtkiem - przekupnym przyjacielem wędkarzy
No i cerkwie w Leżajsku i Starym Mieście - prezentują sie pięknie i wielce
fotogenicznie

[Gość: Elekon]

Piotrze, nie chodziło mi o Twoje posty, tylko o poglądy cytowanych autorów.
Chciałbym Cię za ewentualne nieporozumienie przeprosić. Nawiasem mówiąc to o
rzeczywistych czy domniemanych krzywdach pisałeś zadziornie sporo dawniej i Ty,
i ja, i zgoda może, że przynajmniej na razie, lepiej do tego nie wracać. Jeśli
już, to konstruktywnie, a nie wypominkowo.

Napisz coś może o swoich eskapadach w Bieszczady i "Beskid Niski" ;), o ile
będziesz mieć znów do napisania coś nowego. Masz "przyrodniczo" całkiem
sympatyczną frazę. To sierpniowe słońce dojrzałego lata wyciąga myśli człowieka
gdzieś ku dzikim, nieskażonym ręką i "mądrością" cżłowieka krajobrazom. A nie
zawsze można wszystko rzucić i wyjechać na jakiś czas z miejsca, gdzie musimy z
rąk i głowy robić lepszy lub gorszy użytek.

Serdecznie pozdrawiam.

Moje dyrdymały -1- Elekonowi

[Gość: Piotr]

Muszę Ci powiedzieć, że moje opętanie rusińskim tematem zaczęło się już dawno -
od zabawy kiedyś nowoczesnym magnetofonem Mk 125, z przyczepnym mikrofonem i
tonsilowskimi taśmami. I rozmów z Dziadkiem- przy mikrofonie. Pretekstem do
rozmowy mogła być i wisząca na ścianie stara reprodukcja pięknej ikony "
Umilenia", czy wyciągnie ta z szuflady inna ,niewielka ,oryginalna, oprawna w
misterną srebrną ramkę, stary patefon ściągnięty ze szafy, cytra wisząca na
ścianie. No i zdjęcia wyciągane ze słomianej kasetki czy dna kufra służacego za
siedzisko w dziadkowej kuchni /jak choćby i to przedstawiające młodego księdza
w zabawnym kapeluszu, trzymającego na kolanach małe dziecko " Sambor, 1890 -
Wołodia i Mikolcio"/
A tych kilka starych kaset zawiera...
i opowiadanie jak generał Brusilow szedł na podbój swiata,i o pobycie
pradziadka w talerhoffie,wojennych losach jego synów i córek, co mozna było
dostać od Moskali w zamian za horyłkę,o zamilowaniu do pszczól,o spolszczonej
austriacce- sąsiadce co umiala z Niemcami gadać i ratować sąsiadów z opresji,
itd itd.
Nie bojcie sie - nie będe o tym wszytkim tu pisał - jeśli już to do szuflady.

Kiedyś - gdy dziadek zacząl wreszcie schodzić na łemkowsko - ruskie tematy /od
słów " wiesz, ja jestem Łemko z Wróblika"/ wkroczyla ostro babcia-cenzor : " A
co mu będziesz głupoty opowiadał, było minęło. Tu mu lepiej powiedz jak niemcy
Żydow dreczyli - o to mu się do szkoły przyda!
A ty to wszystko nagrywasz po co ci to..."
Ale i Ją nakłoniłem kilka razy do opowiadania "głupot"...
Taśma magnetofonowa jest w miarę trwałym nośnikiem - tyle lat już minęlo.

Dzisiaj,przy dorastających dzieciakach,gdy już przyjąłem do wiadomości
rosiewiczowską piosenkę z serialu o dzielnym budowniczym trasy łazienkowskiej,
drążę te "głupoty" z infantylną zawzietością.

Ps Nawet nie wiesz jak mi się przyda ten twój link o Ołyce- całkiem
dobrze "koresponduje" z posiadanymi przeze mnie informacjami o tamtym
terenie,zwłaszcza że temat "mojej wołynianki" pociągnę dalej ale też już
do "dyskowej szuflady"

Dzięki
Pozdrawiam serdecznie

[Gość: Elekon]

Gość portalu: Piotr napisał(a):

> Muszę Ci powiedzieć, że moje opętanie rusińskim tematem zaczęło się już
dawno -
>
> od zabawy kiedyś nowoczesnym magnetofonem Mk 125, z przyczepnym mikrofonem i
> tonsilowskimi taśmami. I rozmów z Dziadkiem- przy mikrofonie. Pretekstem do
> rozmowy mogła być i wisząca na ścianie stara reprodukcja pięknej ikony "
> Umilenia", czy wyciągnie ta z szuflady inna ,niewielka ,oryginalna, oprawna w
> misterną srebrną ramkę, stary patefon ściągnięty ze szafy, cytra wisząca na
> ścianie. No i zdjęcia wyciągane ze słomianej kasetki czy dna kufra służacego
za
>
> siedzisko w dziadkowej kuchni /jak choćby i to przedstawiające młodego
księdza
> w zabawnym kapeluszu, trzymającego na kolanach małe dziecko " Sambor, 1890 -
> Wołodia i Mikolcio"/
> A tych kilka starych kaset zawiera...
> i opowiadanie jak generał Brusilow szedł na podbój swiata,i o pobycie
> pradziadka w talerhoffie,wojennych losach jego synów i córek, co mozna było
> dostać od Moskali w zamian za horyłkę,o zamilowaniu do pszczól,o spolszczonej
> austriacce- sąsiadce co umiala z Niemcami gadać i ratować sąsiadów z opresji,
> itd itd.
> Nie bojcie sie - nie będe o tym wszytkim tu pisał - jeśli już to do szuflady.
>
> Kiedyś - gdy dziadek zacząl wreszcie schodzić na łemkowsko - ruskie
tematy /od
> słów " wiesz, ja jestem Łemko z Wróblika"/ wkroczyla ostro babcia-cenzor : "
A
> co mu będziesz głupoty opowiadał, było minęło. Tu mu lepiej powiedz jak
niemcy
> Żydow dreczyli - o to mu się do szkoły przyda!
> A ty to wszystko nagrywasz po co ci to..."
> Ale i Ją nakłoniłem kilka razy do opowiadania "głupot"...
> Taśma magnetofonowa jest w miarę trwałym nośnikiem - tyle lat już minęlo.
>
> Dzisiaj,przy dorastających dzieciakach,gdy już przyjąłem do wiadomości
> rosiewiczowską piosenkę z serialu o dzielnym budowniczym trasy łazienkowskiej,
> drążę te "głupoty" z infantylną zawzietością.
>
> Ps Nawet nie wiesz jak mi się przyda ten twój link o Ołyce- całkiem
> dobrze "koresponduje" z posiadanymi przeze mnie informacjami o tamtym
> terenie,zwłaszcza że temat "mojej wołynianki" pociągnę dalej ale też już
> do "dyskowej szuflady"
>
> Dzięki
> Pozdrawiam serdecznie


No cóż, po chyba trochę demonstracyjneym pokazywaniu sobie nawzajem ran swoich
i swoich ziomków, przychodzi zdaje się pora na uświadamianie sobie nawzajem,
jak naprawdę do siebie ludzie bywają podobni. Nie bój się tak bardzo moich
reakcji, przecież ten wątek nie jest ani mój, ani dla mnie, pisz jeśli chcesz,
może tylko mniej prowokuj ;)...

To ciekawe: jesteśmy katolikami. Ty miałeś przodka unickiego księdza. Ja
miałem, wśród swoich przodków, choć już dawno temu - co to im dalej w las, tym
więcej drzew - polskiego, katolickiego... księdza (tak, tak!), który przeszedł
na protestantyzm, wyjechał do Niemiec i... ożenił się. Tam do rodziny jego
dzieci i wnuków wmieszało się paru Niemców, aby dziwnym trafem w swoich
dzieciach potem wrócić, już jako osadnicy niemieccy, mający
zaprowadzać "niemiecką gospodarność", do Polski, w okolice Mielca. Oczywiście
to był tylko pretekst do powrotu tu, gdzie kraj ich przodków, gdzie ich jakoś z
dziadkowych opowieści ciągnęło...
Gdy kilka pięknych Polek i przyjstojnych Polaków zakręciło w głowach, zaczął w
tej gałęzi na powrót odradzać się polski żywioł. I nastąpił powrót na
łono "jedynego Kościoła". I tak się jakoś z tego porobiło, że ich potomni
walczyli w czasie wojny w AK z niemieckim najeźdżcą. Tam, gdzie zostały slady
niemieckiego nazwiska, Gestapo, które uprzejmie zaprosiło do siebie i podsunęło
Volkslistę, na pytanie o ojczysty kraj, usłyszało: "Moją ojczyzną była, jest i
na zawsze pozostanie Polska, nawet, gdy ją zetrzecie na proch". Chyba tylko
niemieckiemu nazwisku można było zawdzięczać ponowne pojawienie się w domu,
jedynie ze śladem ciosu w twarz.
A zresztą... po co ja to wszystko piszę. Chyba też jestem trochę sentymentalny.
Pozdrawiam.

[Gość: Piotr]

Okolice Mielca,okolice Leżajska - wszędzie tam znajdziesz ślady osadnictwa
niemieckiego z okresu Xix wieku. Wczoraj jadąc z Ożanny zaobserwowałem
poniemieckie budownictwo wiejskie w Tarnawcu - murowane wiejskie domy wśród
resztek drewnianych budynków, "siwką" malowanych pasów między belkami chat
poukraińskich i polskich oraz współczesnych "pudełek".
Ci osadnicy to też nie byli wojownicy kulturkampfu - i w większości wrośli w
polskość.
Ostatnio ukazała się monografia /cz.1/ starego rzeszowskiego cmentarza -
popatrz kto tworzył/oprócz dominujących Polaków/ rzeszowskie mieszczaństwo -
także potomkowie Niemców i Czechów.
A na kadrę rzeszowskich przedwojennych gimnazjów składali się także nauczyciele
pochodzenia niemieckiego i ukraińskiego/wspomina o nich cytowany już przeze
mnie P. Guminski.
Spróbuj, prosze razem z resztą - poczytać spokojnie artykuły o ks. Nehrebeckim
szykowane na sajcie "Mateusz" przez subdiakona Piotra - myśle,że będzie warto.
Serdecznie Pozdrawiam

Ps A za mój sentymentalizm - otrzymałem już rozgrzeszenie od Sdk Piotra :-))
Gdyby jeszcze w dyskusje włączył się na tyle nowoczesny duchowny katolicki - oj
byłby komplet!!

Wspomnienia o ks. Nehrebeckim ONLINE!

[Gość: subdiakon Piotr]

Gość portalu: Piotr napisał(a):

> Spróbuj, prosze razem z resztą - poczytać spokojnie artykuły o ks.
Nehrebeckim
> szykowane na sajcie "Mateusz" przez subdiakona Piotra - myśle,że będzie
warto.

Też tak myślę. ;-)

Podaję adres:

www.mateusz.pl/goscie/grekat/ps16.html

> Ps A za mój sentymentalizm - otrzymałem już rozgrzeszenie od Sdk Piotra :-))

Żeby rozgrzeszać, trzeba otrzymać święcenia prezbiteratu. Ja nie mam takich
aspiracji, przynajmniej na razie. Ja tylko stwierdziłem, że są większe grzechy
od sentymentalizmu. ;-)

> Gdyby jeszcze w dyskusje włączył się na tyle nowoczesny duchowny katolicki -
> oj
> byłby komplet!!

Ja JESTEM duchownym katolickim, a że "nowoczesnym" - nigdy bym o to siebie nie
podejrzewał. ;-)

Pozdrawiam serdecznie,
subdiakon Piotr

PS. Jutro po południu wyjeżdżam na wieś, w rodzinne strony mej Małżonki, więc
niestety chyba się nie włączę w dyskusje na tym forum aż do powrotu stamtąd.

[Gość: Piotr]

Dziękuję w swoim imieniu - przepraszam za może niezbyt wybredne dowcipkowanie -
ja ze swej strony napiszę w między czasie o "moim" ks. kanoniku Wołodymirze
Wachnianynie, jego koligacjach rodzinnych i "szlaku cerkiewnym" - to i
podyskutować będzie o czym.
Pozdrowienia dla Małzonki księdza.

Ps Serdecznie życzę rychłego uzyskania pełnych uprawnień duchownych.

Mój czas dłuższego wypoczynku też zbliża się milowymi krokami.

[Gość: darek]

Dzięki Subdiakonie Piotrze za ciekawe artykuły z "Nywy" o ks. Nehrebeckim. Są
one pisane oczywiście z ukraińskiego punktu widzenia ale nie to jest
najważniejsze. Dla mnie liczą sie przede wszystkim fakty a w tym artykułach
jest wiele interesujących faktów. Nie wiedziałem na przykład, że w Rzeszowie
była tak liczna inteligencja ukraińska a wielu z tych zatoczeńców zajmowało
bardzo wysokie funkcje urzędnicze. Jest to dla mnie prawdziwa nowość.
Natomiast szczególnie zaintrygowała mnie sprawa miejscowości Tuczapy a
właściwie Tuczempy koło Jarosławia. Autor artykułu pisze, że dzięki pracy ks.
Nehrebeckiego parafia Zalesie uniknęła losu Tuczap. Poszperałem trochę w moich
papierach i co się okazało. W 1890 roku w Tuczempach było 697 grekokatolików,
w 1921 już tylko 119 a w 1938 tylko 60 grekokatolików. Zastanawiam sie co się
stało, że w tak krótkim czasie liczba wiernych tak drastycznie spadła. Może
jakieś nieporozumienia z proboszczem z Tuczemp? Czy ksiądz ma może jakieś
informacje na ten temat bo sprawa jest dla mnie bardzo interesująca.
Pozdrawiam i życzę miłego wypoczynku.

[Gość: Piotr]

W "reprińcie" o ks. Nehrebeckim jest o wiele więcej ciekwaszych wątków wartych
zatrzymania się ; a to i sprawa tajemniczego mordestwa /?/, a to i sprawa
bardzo rozbudowanej ukraińskiej prasy, a to i wątek wprowadzenia celibatu.
Sprawa inteligencji ukraińskiej - dość szeroko opisana jest w Dziejach
Rzeszowa, co prawda w sposob rozproszony, ale jest..
Pewno wrócę do tego zagadnienia,zwłaszcza że zalesiański P. Gumiński mówi tez o
tym w swych wspomnieniach.
A Darku - ukraiński punkt widzenia w artykułach o ks. Nahrebeckim to nie jest
wada... "Barokowy" styl tych artykułow mówi i o tym,że dla nich Rzeszów czy
Kraków były "ich' Kresami,że już w latach 20-tych czuli się atakowani przez
Polski Żywioł a i to że na te kresy wysyłano Najbardziej Wartościowych i
pełnych poswięcenia unickich Księzy - którzy ,jak pokazała historia skazani
byli na porażkę. Czyż to nie jest prawie "hemingwejowski" wątek życia takich
ludzi jak ks. Nehrebecki,Kaminski,Golinka...no i w pewnym sensie "mój"...
Ja mam szczerą nadzieję,że Bóg i Historia będą łaskawsze dla Subdiakona Piotra
i Jego Proboszcza.
Pozostaje Im życzyć Tylko wytrwałości, sił i dotychczasowej inwencji - no i
dalszej współpracy na tym forum :-}

Pozdrawiam

O Tuczapach,Mati i ...inteligencji

[Gość: Piotr]

Rozwijajac wątki z artykułow o Nehrebeckim drobne sprostowanie ;
- TUCZAPY to miejscowość na Zamojszczyżnie- konkretnie na pólnocny wschód od
Tomaszowa Lubel. i płd. wsch od Zamojścia. A.Saładiak wspomina tylko o cerkwi
prawosławnej zbud. w 1877 rok.

Ciekawy jest wątek pieśni śpiewanej kiedyś w cerkwi zalesiańskiej ;Preczystaja
Diwo,Maty ruśkoho kraja... Oto znalazlęm ją w starym modlitewniku.
Musze cytacik :

"Preczystaja Diwo, Maty ruśkoho kraja
Na nebesi i zamli Tia weliczajut

Ty grisznikom iz tiażkoj muki
Czerez Twoi spasajesz ruki
Nie daj propasty... "

Odnośnie przedstawicieli inteligencji rzeszowskiej pochodzenia ukraińskiego
szereg wzmianek o nich można znaleść w Dziejach Rzeszowa /pod red. F.Kiryka/

- " Z powstańcami {styczniowymi - mój dopisek} sympatyzował nadto ks. Tomasz
Polański, dyrektor gimnazjum rzeszowskiego, wyznania grekokatolickiego, tak
samo zresztą jak proboszcz w Zalesiu, ks. Julian HANASIEWICZ"

kS.Hanasiewicz /paroch w latach 1849-1887/ dał zresztą poczatek rodzinie
rzeszowskiej o tym nazwisku, której jeden z przedstawicieli - ofiarny
społecznik stał sie patronem jednej z ulic rzeszowskich. Jak znajdę coś na ten
temat szerzej - postaram sie uzupełnić.

Po nim funkcję parocha zalesiańskiego pełnili:
- dr Dymitryj Bilińskij /1882-1887/
wspomniani już księza Nehrebecki, Kamiński /w latach 1907 - 1943/ oraz
Administrator ks. Aleksy Golinka /ur. 1910, wyświęcony 1935/.

Adwokat Henryk Hanasiewicz był załozycielem /1922 rok/ szpitala im. dzieciątka
Jezus dla sierot/ i patronem powolanej fundacji, ofiarodawcą dóbr na cele
spoleczne - zgodnie z jego testamentem,
Filip Świstun - profesor gimnazjum rzeszowskiego /1876-1901/ autor
ksiązki "Prikarpackaja Ruś Rik 1848"
Onufry Gecow /profecor tegoż w l. 1890-1902/
Włodzimierz Budzynowski - nauczyciel śpiewu i języka ukraińskiego w gimnazjum
rzeszowskim /z rodziny mieszanej/
Wiecej mozna znaleść na str 552 ,t.2 Dziejów Rzeszowa

A moze kij w mrowisko?

[Gość: Wolf]

Witam,
dyskusja jakos przycichla, wiec podrzuce temat dotyczacy co prawda
Lubelszczyzny, ale pokazujacy tolerancje w II RP.
Jest to swobodny wybor z dokumentu pt: "WYTYCZNE WOJEWODY LUBELSKIEGO
DOTYCZĄCE USTOSUNKOWANIA SIĘ WŁADZ DO ZAGADNIENIA UKRAIŃSKIEGO NA TERENIE
WOJEWÓDZTWA LUBELSKIEGO" Z 31 stycznia 1935 roku


4) Należy starać się nie dopuszczać do drukowania na terenie Województwa
Lubelskiego jakichkolwiek wydawnictw ukraińskich. Kolportaż wydawnictw z
Wołynia i Małopolski jest niepożądany i jako taki winien napotkać się z
odpowiednim przeciwdziałaniem.


22) Należy dążyć do polonizacji prawosławia. Dążyć należy do używania języka
polskiego przy nauce religii w szkołach i w kazaniach duchownych,
szczególnie w czasie odpustów oraz w ogóle uroczystości kościelnych i
państwowych. Oddziaływać należy na rodziców, by żądali nauczania w języku
polskim. Inspirować należy wydawanie druków religijnych w języku polskim
oraz żądania, aby czasopismo „Słowo" i „Woskresnoje Cztienje", wychodzące w
Warszawie, dla terenu Województwa Lubelskiego były wydawane w języku
polskim. Starać się, aby inicjatywa w tej sprawie wychodziła od
społeczeństwa.


23) Winny być ustalone podręczniki jedynie dopuszczalne dla wykładów religii
i spowodować należy z kolei duchownych do prowadzenia wykładów wyłącznie z
tych podręczników. Spowodować wydanie podręcznika poświęconemu historii
cerkwi oraz innych brakujących w języku polskim. Ludność prawosławna
powinna być stale zaopatrywaną w większą ilość podręczników polskich do
nauki religii.


26) Akcja unijna nie odpowiada interesom państwa, wobec czego nie zasługuje
na poparcie, zwłaszcza o ile źródłem jej jest Małopolska Wschodnia.


32) Melioracje rolne winny być przeprowadzone przede wszystkim we wsiach
polskich lub z wybitną przewagą ludności polskiej, a dopiero w drugim
rzędzie tam, gdzie ludność niepolska jest całkowicie lojalna.


dokument ten został przedstawiony przez Wojewodę Lubelskiego Józefa
Różnieckiego na tajnej konferencji w Lublinie w dniu 31 stycznia 1935 roku.
W konferencji tej udział wzięli obok Wojewody członkowie sztabu Dowództwa
Korpusu II: gen. bryg. Mieczysław Smorawiński, Kierownik Samodzielnego
Referatu Bezpieczeństwa Wojennego mjr dypl. Bracławski, Kierownik
Samodzielnego Referatu Informacyjnego kpt. Wacław Michowski, płk dypl.
Iwanowski oraz kpt. Nowak.
Pozdrawiam

[Gość: Piotr]

Witaj .
Ciekawie i syntetycznie mówił na temat polityki rządów sanacyjnych prof.
Torzecki w artykule " Korzenie tragedii" - Gw z 12-13 lipca. Wspominal tam
własnie o "kunktatorskiej" polityce władz sanacyjnych wobec Ukraińców. Hucułów
i Lemków. Zjawisko to nasiliło się zwłaszcza po śmierci Marszałka - ponoć
zwolennika asymilacji państwowej a nie narodowościowej i symaptii Jego do
Ukraińcow.
Więc to o czym piszesz było elementem tej polityki - "szczególnie"
zróznicowanej na terenie Wołynia i ówczesnej Małopolski wschodniej.
Póki co to tyle z mojej strony.
Ruszam na dalszą częśc wyjazdowego urlopu, więc do dyskusji właczę się pewno po
1 września. Obiecuję wrócić do mych przyobiecanych wątków.
Acha - czy czytałeś Radku artykuł o ks. Nehrebeckim - jest tam bardzo ciekawy
wątek odebranej przysięgi ukraińskich striłców w 1918 roku w Drohobyczy - a
więc nieudanej walki Ukraińców i Łemków o samodzielność państwową po upadku
Austrowęgier.
Myślę,że do tego "kija w mrowisku" też będzie warto wrócić.
Tak samo zresztą jak i kilku innych wątków tam występujących - może da się je
rozkręcić po powrocie SBDK Piotra i Darka ?
Dobrze byłoby nie pozwolić upaść naszej dyskusji :-}}

Serdecznie pozdrawiam wszystkich!
Ps Zerknij czasem do forum Przemyśla - tam też jest "ciekawie"!

[Gość: Wolf]

Witam,
dzieki za zainteresowanie "kijem w mrowisko".
A "wspomnienie" czytalem i mysle, ze po 1 wrzesnia bede mial pare pytan.
Pozdrawiam
R.

[Gość: Elekon]

Gość portalu: Wolf napisał(a):

> (...)

Skąd te rewelacje można wiedzieć? I jaka jest ich wiarygodność. Bo jeśli
związanej z resentymentami ukrińsko-nacjonalistycznymi jakiejś działającej w
Polsce organizacji to zadna. Żyjemy Wolfie w czasach, kiedy każdy może napisać
i wydać dosłownie wszystko, łacznie z pamietnikiem codziennych, regularnych
kontaktów z ufolidkami i z ich zielonym szejkiem.
Poza tym chciałbym zwrócić Państwa uwagę na fakt, że ukraińska ludność II RP
była polskiemu państwu i Polakom - mówiąc delikatnie - mocno niechętna (co
wyraźnie wybuchło potem pod hitlerowskimi skrzydłami na Wołyniu i w ogóle
Kresach), więc nie powinny dziwić retorsje ze strony służb odpowiedzialnych za
integralność przedwojennego państwa polskiego. Można się cofnąć do historii z
Petlurą i jak to go, chcący lub niechcący Piłsudski urządził na szaro, ale nie
można wejść w środek pasma wzajemnych wrogich działań, żeby oskarżać o całe
zło jedną tylko stronę.
Pozdrawiam

[Gość: darek]

Po pierwsze dokument przedstawiony przez Radka jest prawdziwy. Tyle tylko, ze
wiekszość zawartych w nim postanowień nigdy nie weszła w zycie i pozostała
tylko w sferze zamierzeń. Po drugie nie mozna na podstawie Lubelszczyzny
oceniać polityki państwa polskiego w stosunku do Ukraińców dlatego, że
zupełnie inna polityka była na Wołyniu a jeszcze inna w Galicji. W ogóle
narosło w ostatnim czasie wiele mitów o jakoby wielkich prześladowaniach
Ukraińców w II RP. Oczywiście zdaję sobie sprawę, że było burzenie cerkwi na
Chełmszczyźnie, że Ukraińcy nie byli dopuszczani do wyższych stanowisk, że
ukraińskich nauczycieli często przenoszono w inne regiony Polski, że nie
otwarto Uniwersytetu Ukraińskiego we Lwowie. To wszystko prawda ale generalnie
uważam, że sytuacja mniejszości ukraińskiej była pod tym względem bardzo
podobna do sytuacji innych mniejszości w tej części Europy. Z podobnymi
problemami co Ukraińcy borykali się Węgrzy w Rumunii, Polacy na Litwie, Niemcy
na Łotwie itd., itp. Pozwólcie, że postaram sie obalić parę mitów
funkcjonujących na temat polityki polskiej na Kresach. Pierwszy mit jest taki
jakoby parcelowano ziemię jedynie wśród polskich chłopów sprowadzonych z
centralnej i zachodniej Polski a Ukraińcy nie mogli w niej uczestniczyć. Fakty
temu przeczą. Na Wołyniu gdzie bardzo proukraińska politykę prowadził wojewoda
Józewski aż 75% parcelowanej ziemi nabyli Ukraińcy. Kolejny mit jakoby język
ukraiński był wyrugowany ze szkół. Faktem jest, że liczba szkół z ukraińskim
językiem wykładowym została znacznie zmniejszona. Trzeba jednak zaznaczyć, że
w ogromnej większości przypadków na ich miejsce tworzono tzw. szkoły
utrakwistyczne gdzie część przedmiotów była wykładana po polsku a część po
ukraińsku. Kolejny mit to tzw. pacyfikacje wsi ukraińskich w Galicji w roku
1931 w podtekście całkowicie niezrozumiałe i bezpodstawne. Otóż całkowicie
zrozumiałe i mające bardzo silne podstawy moi drodzy. W Galicji w tamtym
czasie Ukraińscy nacjonaliści dopuszczali sie szeregu akcji terrorystycznych i
rząd musiał w jakiś sposób zareagować. Ukraińcy twierdzili i do dziś twierdzą
jakoby były setki a nawet tysiące ofiar. W rzeczywistości komisja Ligi Narodów
wysłana na miejsce stwierdziła, że zginęło 7 Ukraińców i 3 Polaków
(policjantów) a całą akcję pacyfikacyjną uznała za w pełni usprawiedliwioną. O
sprawach religijnych pisałem juz wcześniej min. jak wyglądała naprawdę sprawa
przejmowania cerkwi w województwie lubelskim. Ogólnie uważam, że najbardziej
restrykcyjna polityka wobec Ukraińców była prowadzona w województwie lubelskim
z tej prostej przyczyny, ze tamtejszych prawosławnych władze polskie uznawały
arbitralnie za zrusyfikowanych Polaków. Najbardziej liberalna polityka była
natomiast prowadzona na Wołyniu gdzie do 1938 roku tj. do odejścia Józewskiego
sytuacja Ukraińców była więcej niz dobra. Bardzo dobrze, że rozpocząłeś tą
dyskusję Wolf i jak sam powiedziałeś włożyłeś kij w mrowisko. Jeżeli nie
zgadzacie się z tym co napisałem to proszę napiszcie. Być może dowiem sie
jakichś nowych faktów o których do tej pory nie miałem pojęcia. Mam tylko
prośbę aby skupic sie na konkretnych faktach a nie ogólnikach bo do
konkretnych faktów można sie odnieść i podyskutować.

[Gość: Elekon]

Dziękuję Ci Darku za tę wypowiedź.
Mam wobec Ciebie dług i pamiętam o tym. Niestety, na razie mam zbyt mało czasu,
żeby porządnie i w sposób interesujący dla czytajacych odpisać na tematy, o
które prosiłeś.
Pozdrawiam Ciebie i wszystkich.

[Gość: Wolf]

Gość portalu: darek napisał(a):

> Po pierwsze dokument przedstawiony przez Radka jest prawdziwy. Tyle tylko,
ze
> wiekszość zawartych w nim postanowień nigdy nie weszła w zycie i pozostała
> tylko w sferze zamierzeń.

Nie zmienia to faktu, ze sam pomysl nie byl zbyt tolerancyjny.


Po drugie nie mozna na podstawie Lubelszczyzny
> oceniać polityki państwa polskiego w stosunku do Ukraińców dlatego, że
> zupełnie inna polityka była na Wołyniu a jeszcze inna w Galicji. W ogóle
> narosło w ostatnim czasie wiele mitów o jakoby wielkich prześladowaniach
> Ukraińców w II RP. Oczywiście zdaję sobie sprawę, że było burzenie cerkwi na
> Chełmszczyźnie, że Ukraińcy nie byli dopuszczani do wyższych stanowisk, że
> ukraińskich nauczycieli często przenoszono w inne regiony Polski, że nie
> otwarto Uniwersytetu Ukraińskiego we Lwowie. To wszystko prawda ale
generalnie
> uważam, że sytuacja mniejszości ukraińskiej była pod tym względem bardzo
> podobna do sytuacji innych mniejszości w tej części Europy. Z podobnymi
> problemami co Ukraińcy borykali się Węgrzy w Rumunii, Polacy na Litwie,
Niemcy
> na Łotwie itd., itp.

Darku, piszesz, ze nie bylo przesladowan, ale jednoczesnie piszez o
niemoznosci uzyskania stanowiska i innych utrudnieniach. Jest to jednak pewna
sprzecznosc i nie usprawiedliwia tego fakt, ze gdzie indziej bylo podobnie.


Trzeba jednak zaznaczyć, że
> w ogromnej większości przypadków na ich miejsce tworzono tzw. szkoły
> utrakwistyczne gdzie część przedmiotów była wykładana po polsku a część po
> ukraińsku.

Co do tych szkol to postaram sie wrzucic pare dokumentow - nie wygladalo to az
tak rozowo.

Ogólnie uważam, że najbardziej
> restrykcyjna polityka wobec Ukraińców była prowadzona w województwie
lubelskim
> z tej prostej przyczyny, ze tamtejszych prawosławnych władze polskie
uznawały
> arbitralnie za zrusyfikowanych Polaków.

Jesli chodzi o stosunek do prawoslawnych to uwazanie ich za zrusyfikowanych
Polakow bylo, moim zdaniem, niezbyt na miejscu.


Być może dowiem sie
> jakichś nowych faktów o których do tej pory nie miałem pojęcia. Mam tylko
> prośbę aby skupic sie na konkretnych faktach a nie ogólnikach bo do
> konkretnych faktów można sie odnieść i podyskutować.

Nie chce rozkrecac dyskusji o krzywdach itp..., nie posluguje sie
(przynajmniej mam taki zamiar) ogolnikami. W chwili obecnej dysponuje
niewielka iloscia czasu, ale jesli dyskusja bedzie ciagnac sie dalej to na
pewno podam jeszcze kilka ciekawych przypadkow z II RP. W sobote, lub
niedziele postaram sie o przeslanie nastepnych materialow na jakis bardziej
neutralny temat, chociaz zwiazany ze stosunkami narodowosciowymi w II RP.
Pozdrawiam

[Gość: darek]

Gość portalu: Wolf napisał(a):

> Gość portalu: darek napisał(a):
>
> > Po pierwsze dokument przedstawiony przez Radka jest prawdziwy. Tyle tylko,
>
> ze
> > wiekszość zawartych w nim postanowień nigdy nie weszła w zycie i pozostała
>
> > tylko w sferze zamierzeń.
>
> Nie zmienia to faktu, ze sam pomysl nie byl zbyt tolerancyjny.
> Oczywiście, że tak i to delikatnie mówiąc.
>
> Po drugie nie mozna na podstawie Lubelszczyzny
> > oceniać polityki państwa polskiego w stosunku do Ukraińców dlatego, że
> > zupełnie inna polityka była na Wołyniu a jeszcze inna w Galicji. W ogóle
> > narosło w ostatnim czasie wiele mitów o jakoby wielkich prześladowaniach
> > Ukraińców w II RP. Oczywiście zdaję sobie sprawę, że było burzenie cerkwi
> na
> > Chełmszczyźnie, że Ukraińcy nie byli dopuszczani do wyższych stanowisk, że
>
> > ukraińskich nauczycieli często przenoszono w inne regiony Polski, że nie
> > otwarto Uniwersytetu Ukraińskiego we Lwowie. To wszystko prawda ale
> generalnie
> > uważam, że sytuacja mniejszości ukraińskiej była pod tym względem bardzo
> > podobna do sytuacji innych mniejszości w tej części Europy. Z podobnymi
> > problemami co Ukraińcy borykali się Węgrzy w Rumunii, Polacy na Litwie,
> Niemcy
> > na Łotwie itd., itp.
>
> Darku, piszesz, ze nie bylo przesladowan, ale jednoczesnie piszez o
> niemoznosci uzyskania stanowiska i innych utrudnieniach. Jest to jednak
pewna
> sprzecznosc i nie usprawiedliwia tego fakt, ze gdzie indziej bylo podobnie.
> Myślę, że w gruncie rzeczy nasz spór ma charakter semantyczny co rozumiec
przez termin prześladowanie. Dla mnie np. prześladowanie a dyskryminacja to co
innego ale dla innej osoby może byc to to samo. Ja uważam, że Ukraińcy w II RP
byli raczej dyskryminowani niż przesladowani choć czasem dochodziło też do
przesladowań jak np. burzenie cerkwi na Chełmszczyźnie. Oczywiście masz rację,
ze pisanie, że gdzie indziej było podobnie nie usprawiedliwia tych działań.
Myślę jednak, że warto o tym wspomnieć aby zrozumieć duch tamtych czasów
panujący niemal w całej Europie.
>
> Trzeba jednak zaznaczyć, że
> > w ogromnej większości przypadków na ich miejsce tworzono tzw. szkoły
> > utrakwistyczne gdzie część przedmiotów była wykładana po polsku a część po
>
> > ukraińsku.
>
> Co do tych szkol to postaram sie wrzucic pare dokumentow - nie wygladalo to
az
> tak rozowo.
> Oczywiście róznie było w różnych regionach np. w województwie lubelskim w
ogóle język ukraiński był nieobecny w szkołach natomiast na Wołyniu i w dużej
części w Galicji Wschodniej był on powszechny.
> Ogólnie uważam, że najbardziej
> > restrykcyjna polityka wobec Ukraińców była prowadzona w województwie
> lubelskim
> > z tej prostej przyczyny, ze tamtejszych prawosławnych władze polskie
> uznawały
> > arbitralnie za zrusyfikowanych Polaków.
>
> Jesli chodzi o stosunek do prawoslawnych to uwazanie ich za zrusyfikowanych
> Polakow bylo, moim zdaniem, niezbyt na miejscu.
> Oczywiście był to absurd ale tak własnie władze uważały. Zresztą
dyskutowaliśmy juz kiedyś o sprawach unitów więc wiesz o co chodzi.
>
> Być może dowiem sie
> > jakichś nowych faktów o których do tej pory nie miałem pojęcia. Mam tylko
> > prośbę aby skupic sie na konkretnych faktach a nie ogólnikach bo do
> > konkretnych faktów można sie odnieść i podyskutować.
>
> Nie chce rozkrecac dyskusji o krzywdach itp..., nie posluguje sie
> (przynajmniej mam taki zamiar) ogolnikami. W chwili obecnej dysponuje
> niewielka iloscia czasu, ale jesli dyskusja bedzie ciagnac sie dalej to na
> pewno podam jeszcze kilka ciekawych przypadkow z II RP. W sobote, lub
> niedziele postaram sie o przeslanie nastepnych materialow na jakis bardziej
> neutralny temat, chociaz zwiazany ze stosunkami narodowosciowymi w II RP.
> Pozdrawiam
To z tymi ogólnikami to nie było do ciebie Radek raczej do nas wszystkich.
Natomiast jak masz jakieś ciekawe fakty to wrzuc je na forum i podyskutujemy.
Wydaje mi sie, ze dzieki takiej dyskusji wzajemnie sie od siebie dowiedujemy
nieznanych nam faktów. Zresztą ja też postaram sie niedługo rzucic jakies
ciekawe wątki.
Pozdrawiam

[Gość: Wolf]

Witam,
Dokument przytoczony przeze mnie mozna obejrzec w Archiwum Panstwowym w
Lublinie, co do obciazania, to swym postem nie chcialem nikogo obciazac tylko
wywolac dyskusje nad pewnym dokumentem.
Pozdrawiam

Zgodnie z obietnica dzis temat lzejszy...

[Gość: Wolf]

Zgodnie z obietnica dzis bedzie bez kija w mrowisko, ale i tak mysle ze temat
jest ciekawy, w koncu watek jest o grekokatolikach.
Jest to cytat, ale mysle ze ciekawy z uwagi to, ze temat malo znany a szkoda.
Tekst dotyczy prob budowy narodowego kosciola bialoruskiego, ktore byly
podejmowane na przelomie XIX/XXw. przez bialoruskich dzialaczy narodowych.

"Pomocy w przywróceniu unii działacze białoruscy w sposób naturalny szukali u
grekokatolików ukraińskich. Pierwsze kontakty nawiązał, jak się zdaje,
wspomniany już Samojło w 1903 r. W rok później białoruski przywódca Iwan
Łuckiewicz odwiedził we Lwowie metropolitę Andrzeja Szeptyckiego (połączyła
ich wieloletnia przyjaźń) i zaznajomił go z ideą białoruskiego kościoła
narodowego w postaci unii. We Lwowie powstał plan parcelacji wielkich obszarów
ziemi na Białorusi przez specjalnie utworzone w tym celu towarzystwo akcyjne,
finansowane przede wszystkim przez Szeptyckiego. Na parcelowanych gruntach
zamierzano osiedlić pewną liczbę ukraińskich chłopów-unitów, którzy mieli być
propagatorami unii w otaczającym ich środowisku białoruskim.
Planu tego nie udało się zrealizować pomimo wydatkowania ogromnej ilości
energii i pieniędzy. Jak twierdzi Anton Łuckiewicz, Piotr A. Stołypin nie
zatwierdził projektowanego towarzystwa akcyjnego w wyniku intryg polskich
obszarników."
Pozdrawiam
R.

Kilka cytatow...

[Gość: Wolf]

Witam,
W ktoryms z niedawnych postow poruszyles Darku temat szkolnictwa i stosunku do
mniejszosci w II RP, ponizej przedstawie kilka ciekawych, jak mniemam,
cytatow - sa one oczywiscie wybrane subiektywnie, ale jak zwykle maja na celu
pobudzenie dyskusji...

„Polska musi się stać jednolitym państwem narodowym bo inaczej nie utrzyma
całości swych granic. Historia XIX i XX wieku nie pozostawia w tym względzie
wątpliwości. Wszystkie państwa narodowościowe rozpadają się. Konsolidują się
zaś państwa tylko narodowe”
„Polska może się ostać tylko jako państwo narodu polskiego. O ile by była
państwem zamieszkujących ją Polaków, Żydów, Niemców, Rusinów, Białorusinów,
Litwinów, Rosjan — musiałaby powtórnie stracić niepodległość”
S. Grabski, "Z codziennych walk i rozważań", Poznań 1923 i "Szkoła na Kresach
Wschodnich", „Oświata Polska”, 1926,

„Silne państwo może tworzyć tylko jednolita pod względem narodowym masa
obywateli. Nawet niewielkie, lecz jednolite narodowo państwo oprze się z
większym prawdopodobieństwem burzom historycznym, niż wieloraki narodowo
kolos. To jest tak prosta i oczywista prawda, takie wyraźne pouczenie
historii, że tylko zaślepienie doktrynerskie może temu przeczyć”
L. Zarzecki, "O głównych postulatach wychowania narodowego" Warszawa 1929 -
tak na na marginesie, ten czlowiek byl szefem Sekcji Oswiecenia Publicznego
Zarzadu Cywilnego Ziem Wschodnich - nazwa urzedu cokolwiek dziwna i
przywodzaca na mysl administracje na terenie okupowanym.

„Jakiegoż narodu są zaś własnością nasze ziemie kresowe? Białorusinów, czy
Ukraińców? Ależ katastrofa wyprawy kijowskiej stwierdziła, że narodu
ukraińskiego naprawdę nie ma. Ktokolwiek szedł na Ukrainę z programem
narodowego państwa ukraińskiego utrzymać się na niej nie mógł. Tym mniej
istnieje naród białoruski”
S. Grabski, "Z codziennych walk i rozważań" Poznań 1923

„Dziś celem polityki polskiej jest zabezpieczające trwale całość państwa
polskiego zespolenie terytoriów tych z narodowym terytorium polskim.
Zespolenie to dać może tylko jednoczesne rozszerzenie się na wschód polskiego
rolnictwa, przemysłu i handlu, polskiej mowy i cywilizacji wraz z asymilacją
państwową i kulturalną przez naród polski współżyjącej z nim ludności ruskiej
i białoruskiej”
S. Grabski, "Z zagadnień polityki narodowo-państwowej", Warszawa 1925

„Wołyń, Polesie, Ziemia Nowogródzka — to terytorium narodowo nieokreślone,
terytorium wiekowego zmagania się Polski z Rosją” , „O wynaradawianiu tam
kogokolwiek na rzecz Polski nie może być serio mowy. Bo nie można wynaradawiać
tego, kto nie ma świadomości narodowej, kto jest tylko «tutejszy»”
S. Grabski, "Z codziennych walk i rozważań", Poznań 1923

„nie chodzi o to, czy na kresach będą Polacy, czy Białorusini i Ukraińcy, ale
o to, aby granica państwa polskiego była jednocześnie granicą zachodniej
kultury, aby wszyscy czuli, że są dziećmi wielkiej rodziny narodów zachodnich
i że Rzeczpospolita jest tym państwem, które ich wszystkich we wspólnej
kulturze zachodniej wychowało”
T. Hołówko "Gazeta Polska"

„Nasz punkt widzenia związany jest najściślej z interesem państwa i narodu
polskiego, to znaczy, że chcemy rozważać i rozwiązywać sprawy mniejszościowe z
punktu widzenia dobra i korzyści polskiej, nie powodując się żadnymi innymi
względami, chociażby dotyczyć one miały rzeczy tak pociągających i
niewolonych, jak hasła sprawiedliwości, równouprawnienia..., które tak jeszcze
niedawno stanowiły dla nas samych podstawę i umotywowanie programu
niepodległościowego. Odrzucamy te wszystkie piękne i niewątpliwie zasadniczo
słuszne względy nie dlatego, abyśmy ich wartości nie uznawali, ale dlatego, że
interes państwa i narodu polskiego jest dla nas rzeczą najważniejszą i
najwyższą”
J. Jędrzejewicz - Minister Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego w
latach 1931-34

Oczywiscie widac w tych wypowiedziach roznice pomiedzy wypowiedziami ludzi o
orientacji endeckiej i sanacyjnej, ale widac tez, ze wladzom II RP nie lezalo
zbytnio na sercu dobro narodow wchodzacych w jej sklad niezaleznie od opcji
politycznej. Asymilacja (czy panstwowa, czy narodowa) - to niestety glowny
kierunek polityki narodowosciowej, chociaz zdarzaly sie chlubne wyjatki.
Pozdrawiam i licze na dalsza mila dyskusje.

Po urlopie i co dalej...

[Gość: Piotr]

Witam Szanownych Dyskutantów po dłuższej nieobecności !

Wolf- Radek złapał wiatr w żagle /jak mi się to ostanio udało na cudownej
Solinie/.

Smakowite cytaciki - w tym z Jędrzejowicza - właściciela pałacu na rzeszowskim
ruskowsiańsko-staromiejskim pałacu /dziś szpitalu/...

Sądzę, że historia wystawiła dość jednoznaczny rachunek państwowotwórczej
politycje władz Polski międzywojennej - dążenie do odtworzenia Polski w
granicach jagiellońskich, przy braku jednolitej polityki wobec mniejszości
narodowościowej i potężnych sąsiadach zakończyła się totalną klęską.

Zgadzam się z Darkiem, że polityka ta mieściła się w ówczesnych standardach
polityki wobec mniejszości narodowościowych,ale przyniosła o wiele
straszniejsze skutki niż np w Rumunii czy Węgrzech .

Ja zacznę od "innej beczki" - cytatem z wspominki po ks. Nehrebeckim
"W listopadzie 1918 roku, gdy na naszej ziemi powstawało państwo
uikraińskie,obebrał /ks. Nehrebecki - przypisek mój - Piotr/ w Drohobyczu od
żołnierzy swego powiatu przysięgę wierności Państwu Ukraińskiemu".
Cytat ten to przypomnienie o tworzeniu się sił zbrojnych - Striłców
siciowych "krótkosezonowego" państwa : Zachodnio -Ukraińskiej Republiki Ludowej.
Ciekawie na ten temat pisze S.Nicieja w "Cmentarzu Obrońców Lwowa".
Tu narazie wspomnę tylko o ciekawej /posiadanej przeze mnie/pamiątce z tego
okresu okresu ... banknocie opisanym "Ukraińska Dierżawa - Znak Dierżawnoj
skarbnicy Tysiacza Karbowańciw - chodit nariwni z krediytowymi biletami".
Ten skrawek papieru o nominale tysiąca karbowańców to pamiątka o państwie ktore
rodziło się w okresie określanym przez polskich historyków jako "ukraiński
wojskowy zamach stanu" i zaowocowal walkami o Lwow i Przemyśl w listopadzie
1918 roku /i powstaniem historii polskich orląt/ oraz powstawaniem
krótkotrwałych ukraińskich republik w Bieszczadach i Beskidzie Niskim.
Powstaje pytanie czy był to naprawdę zamach stanu czy też pierwsza /i
uprawniona/ próba tworzenia ukraińskiej państwości po rozpadzie Austro -
Węgier. ?
Sądzę Radku, że strach przed tym tymi ukraińskimi, państwowotwórczymi
tendencjami był głownym motywem antyukraińskich działań władz II R-plitej,
zwłaszcza,że Ukraińcy polscy mieli już ugruntowane namiastki życia
społecznego - towarzystwa kulturalne,szkolnictwo, spółdzielczość rolną i
produkcyjną, prasę i swój Kościół unicki, stanowiący siłę scalającą to
środowisko.
Restrykcyjne działania władz polskich przyczyniały się do powstawania jeszcze
jednego czynnika - rosnącego w siłę /również przy wsparciu faszystowskich
Niemiec/ ruchu nacjonalistycznego.

To póki co tyle - a jesień przed nami :-)
Pozdrawiam

[Gość: Wolf]

Witam wszystkich,
milo powitac z powrotem Piotra, pod ktorego nieobecnosc staralem sie
podtrzymywac dyskusje.
Poruszyles Piotrze ciekawy watek, chodzi mi mianowicie o strach przed
swiadomoscia narodowa Ukraincow. Przypomnialo mi to "skad wzieli sie
Bialorusini pomiedzy Narwia a Bugiem"
Jeszcze podczas spisu ludnosci "za cara" ludnosc pomiedzy Narwia a Bugiem
okreslano mianem Malorusinow, a dopiero na polnoc od Narwi byli Bialorusini,
co zreszta doskonale rozrozniala miejscowa ludnosc okreslajac
siebie "ruskimi", a ludzi z polnocy licwinami. Stan ten nie byl na reke
sowietom wiec na tych terenach zrobili "Zachodnia Bialorus" co zostalo
podtrzymane w czasach PRL, rowniez z powodu obaw przed ukrainska swiadomoscia.
Wladzom komunistycznym znakomicie sie udala "bialorutenizacja" tej ludnosci ze
wzgledu na mala swiadomosc narodowa - swiadomosc ta w przewazajacej czesci
sprowadzala sie do tutejszosci, badz "ruskosci". Mialo to tez dobre strony, a
mianowicie ludnosc ta nie zostala wysiedlona po II WS.
Temat co prawda nie jest na forum Rzeszow, ale nie moglem powstrzymac
skojarzen.
Ze swej strony mam nadzieje na smakowite kaski z Rzeszowa i okolic.
Pozdrawiam
R.

[Gość: Piotr]

Jestem w poważnej rozterce - w doborze tematu- no bo pasowałoby pociągnąc wątek
ukraiński, kuszą wspmmienia wakacyjne z cerkiewek bieszczadzkich.
Ale nie - najpierw uzupełnienia - w roczniku krajoznawczym STPB " Magury 00" z
200 roku znalazłem artykuł A.Stachowiaka " Konwesje Łemków na prawosławie w
Drugiej Rzeczpospolite" - polecam uwadze, radzę Ci Radku popolować na to
wydawnictwo.

A teraz "jak kij w mrowisko to kij" :
Życzliwa dusza podarowała mi tegoroczny,sierpniowy miesięcznik "Nasz Rymanów"
nr 8/31, a w nim artykuł pt " Konsekracja Kościoła w Bałuciance". Zacytuję
fragment ;" Bałucianka, mała wieś w gminie Rymanów, połozona jest na
południowym stoku pasma Przymiarki w dolinie Bałuciańskiego Potoku. Wieś
dawniej łemkowsko-polska wymieniona w dokumentach z 1470 roku, dziś
zamieszkiwana przez polskie rodziny. We wsi znajduje się
drewniana,trójdzielna,orientowana cerkiew pod wezwaniem Zaśnięcia Matki Bożej,
zamieniona na kościół katolicki pod wezwaniem Wniebowzięcia Najświętszej Marii
Panny. KOŚCIÓŁ OBECNIE ZNAJDUJE SIĘ W RUINIE. JEGO RENOWACJA ZNACZNIE
PRZEWYŻSZAŁA KOSZTY BUDOWY NOWEGO KOŚCIOŁA. Dlatego mieszkańcy wsi poparci
przez owczesnego proboszcza parafii Królik Polski, do ktorej wieś Bałucianka
należy- ks. Marka Słysza- postanowili wybudowac nowy kościól"
Koniec cytatu - tymi powiekszonymi przeze mnie literami skwitowano los XVii
wiecznej cerkwi przejetej na kościół w 1947 roku. Muszę to powiedziec ;
cytowanymi słowami ów księdz dał wyraz pogardy dla dziedzictwa kulturowego na
terenach na których obecnie "obrabia" swe rymo-katolickie owieczki, a i
kłamstwa przy słowach mówiących o kosztach - skoro dalej mówi w artykule o
wykonanych robotach budowlanych ,drogowych, parkingowych, szarwarkach etc

Dobrze,że inaczej wygladała sytuacja z cerkwią w Ustianowej. Ta Xvii wieczna
cerkiew została wydarta komunistom w 1971 roku przez BP Tokarczuka. Dziś ciagle
odnawiana, pachnaca gontem stanowi chlubę katolików z biednej wioski
wegetującej na zapleczu ogromnych ruin niesitniejacego kombinatu drzewnego.
Mogą trochę smieszyc metody utrzymywania tej świątyni - jak choćby wywieszane
wykazy mieszkańców wsi z ilościami godzin przepracowanych przy renowacji dawnej
cerkwi, czy kwoty gotówki . Trochę pachnie to panszczyzną - ale cel jest
chwalebny.
W rymanowskim artykule też jest wykaz - krotki cytat "Dziękujemy p. Antoniemu
Barciowi za bezinteresowne pozyskiwanie środków finansowych od turystów
zwiedzających stary kościól- dawną cerkiew w Bałuciance, z przeznaczeniem na
zakup wyposażenia nowej świątyni"
Tu ciśną się na usta najgorsze przekleństwa jakie znam- ale wystarczy.
Dość judzenia.
Drogi Radku - chciałeś smaczki galicyjskie - oto Ci Wysyłam.
A wnioski z mojego postu -proszę wyciągajcie sami
Serdecznie pozdrawiam

[Gość: Wolf]

Dzieki Piotrze za galicyjskie watki i za namiary na tekst nt. konwersji Lemkow
w II RP, jeszcze nie czytalem, ale zamowilem wlasnie "Magury'00" w
wydawnictwie i z niecierpliwoscia czekam na odbior.
Co do watkow poruszonych przez Ciebie to rzeczywiscie na to co odbywa sie w
Baluciance brak slow, za to druga sytuacja jest nawet na swoj sposob
sympatyczna.
Pozdrawiam wszystkich
Radek

[Gość: kazet]

Gość portalu: Piotr napisał(a):

> Dzisiaj usłyszałem w telewizji rzeszów o pożarze kolejnej cerkwi z okolic
> Lubaczowa - chyba Cewków - Xviii w., piękne w drewnie wypracowana
kopuła, "buło
>
> zahinuło" - kolejny zatarty ślad. A ta w Daliowej jest piękna, z
> cudnie "podwiniętą" kopułą, z narożnymi, malutkimi kopułkami.
> Zawsze wracając z wyprawy na Słowację - zbaczam z głownej drogi, by zahaczyć
o
> Nią i Deszno.
> Oglądałem na interniecie zdjecia pozostałosci cerkwi w Wisloczku- kawałek
muru
> w krzakach, blaszana cebulka leżacą pod korzeniami drzewa, połamane, żeliwne
> pasyjki nagrobne.... Na "moim" cerwisku oprócz grobów - została jeszcze
> omszała, piekna,niewielka chrzcielnica - kiedyś do jej misy wstawiłem
doniczkę
> z chryzantemami. Kurcze- jestem cholernie sentymantalny - sorry
> Dziekuję Księże Sudkiakonie za sygnał- ruszę poczytać co tam Radek i Darek
> napisali. :-))

Dzisiaj usłyszałem w telewizji rzeszów o pożarze kolejnej cerkwi z okolic
> Lubaczowa - chyba Cewków

OPAKA! (miejscowość)

cerkiewki i sprostowanie

[Gość: Piotr]

Dziękuję uważnemu forumnowiczowi z Oleszyc za sprostowanie - chociaż już
wcześniej SBK Piotr był łaskaw mnie poprawic wraz z naprowadzeniem na
ciekawy /Bardzo!!!/ reportaż poświęcony Opace /ze strony Peremyśkij Dzwonn -
pisma Eparchii Grek-kat./
Odnośnie cerkiewek - ukazała się bardzo ciekawa mapa "Zabytkowe cerkwie
południo-wschodniej Polski" Wydawnictwa S. Krycińskiego - warszawa 2003
obejmująca ogromny obszar od Sulim0wa na pólnocy /w Hrubieszowszczyźnie/ po
Szlachtową i Jaworki u stóp Pienin.
Uwaga dla respondenta- korektora : na mapie zaznaczono też Stare Oleszyce i
Oleszyce.
Mapę trudno dostać - ja kupiłem ją u ... sprzedawcy serków kozich na ryneczku w
Rymanowie Zdr ;-)
Pozdrawiam

[Gość: konrad]

ok

Grekokatolicy u Bernardynów

[Gość: Piotr]

Witam piszących i czytających.
Jak już kiedyś pisałem, w kościele O.Bernardynów w Rzeszowie znajduje się
przepiękna kaplica mieszcząca ołtarz z gotycką figurą M.B. Na ścianach kaplicy
znajdują się opisy uzdrowień z lat Xvii i Xviii wieku. I oto dzisiaj
przeczytałem na tych ścianach : " Roku pańskiego 1745. Andriej Ruszcinkiewicz
pleban obrządku grekokatolickiego w Zalesiu , przez swą żonę Matce Boskiej
ofiarowany zdrowie odzyskał". Takich dedykacji rzeszowskich Rusinów jest na
tych ścianach conajmniej kilka.
A teraz w tym poście jeszcze tylko o jednej pamiątce, całkiem dotychczas
zapomnianej, po zalesiańskich grekokatolikach - ta pamiątką jest... rzeczka
Młynówka, opływająca po dziś dzien wzgórek cerkiewny.
Zalesie/to uwaga dla nierzeszowian/ leży u stóp górskiego progu
podkarpackiego , z którego spływa szereg potoczków ,wpadających do Wisłoka, z
których każdy nosi bodaj nazwę "Młynówki".
Ale tylko ta Młynówka jest tą pamiątką.Jak pisze Pan Prof. Świeboda w
Dz.Rzeszowa :
" Swięto Jordanu, odpowiednik Objawienia Pańskiego albo popularnie Święto
Trzech Kroli, odbywało sie w odmiennym obrządku. Pod koniec mszy wychodzono z
cerkwi z obrazami i choragwiami, a cała procesja podążała nad opodal plynący
strumyk Młynówkę. z zamarzniętej rzeczki wycinano bryły lodu w obrębie
zaznaczonego krzyża i nastepnie z nich stawiano lodowy krzyż. Wodę wydobytą z
przerębli poświęcał ksiądz, a następnie wierni zabierali ją do domu"
Dziś stojac na mostku stanowiącym dojazd i do cerkwi i do pobliskiego kampusu
uniwersyteckiego, widać cerkiew, pięknie odremontowaną, nagrobki Grafów
Gumińskich i czerwony, kamienny krzyż na grobie, przedostatniego zalesiańskiego
parocha, który takie procesje prowadził.
Serdecznie pozdrawiam - odezwę się dziś jeszcze!

[Gość: Wolf]

Witam Forumowiczow,
chcialem tylko poinformowac, ze od soboty zamilkne na troche.
Nie jest to brak checi lecz zasluzony i dlugo oczekiwany urlop. W trakcie
urlopu bede jeden dzien w domu, wiec mam nadzieje, ze dojda
zamowione "Magury'00" i po lekturze bede mial pewnie kilka pytan.
Pozdrawiam
R.

miłego wypoczynku i ...

[Gość: Piotr]

miłej lektury. W tych Magurach można poczytać o też o zwyczajach i wierzeniach
Łemków związanych ze śmiercia ...brrr - ale dobrze napisane.
A w roczniku "Bieszczad 8" z 2001 roku wydawanym przez TO n Z w Ustrzykach Dln
są wspomnienia córki ks. Juliana Nehrebeckiego - ostatniego, grekokatolickiego
proboszcza Bandrowa - wioski opodal Ustrzyk o arcyciekawej historii. Ciekawe
czy ów Nehrebecki był krewnym tego zalesiańskiego?
A wczoraj miałem coś jeszcze napisać ale zaspałem :-)

Miłego wypoczynku i ewentualnych lektur.
Ps będą dyskutanci to pociągniemy dalej...

[Gość: Wolf]

Witam po urlopie,
jak widze dyskusja niestety zamarla.
Dzieki Piotrze za "Magury" szczegolnie za tekst o konwersjach, przeczytalem go
z uwaga i poznalem inny punkt widzenia na powody konwersji.
Do tej pory sadzilem ze przejscie na Prawoslawie bylo podyktowane
checia "powrotu do korzeni", do starej ruskiej wiary, ale jak widac byly
rowniez przyziemne powody.
Pozdrawiam i zabieram sie za tekst o wierzeniach Lemkow zwiazanych ze
smiercia, to juz ostatnie co zostalo mi do przeczytania z tego wydawnictwa.

To pewno i ciąg dalszy

[Gość: Piotr]

Pewnym przyczynkiem do poruszanego przeze mnie kiedyś tematu stosunków "kościół
katolicki a unici" - przyznaję ze sporą dawką asekuracji i oportunizmu- są żywe
wśrod Łemków legendy związane z "karami bożymi" spotykającymi księzy
katolickich /i najmowanych przez nich robotników/ za przerabiania cerkwi na
kościoły - miedzy innymi poprzez odcinanie "zbędnych" ramion u cerkiewnych
krzyży wieżowych /pomimo,że były to często krzyże "papieskie" o trzech
równoległych ramionach/. Ten tez temat poruszany jest w tym artykule, który
bierzesz pod obróbkę.Innym tematem to konieczność pochówków łemkowskich
w "niepoświęconej" ziemi - gdy księza katoliccy często odmawiali pochówku
grekokatolickim czy prawosławnym "owieczkom" zesłanym na tzw ziemie odzyskane...
Ot... smutne tematy
ale nie o tym chciałem pisać - postaram sie wkrótce wrócic do tematu Pogranicza
polsko - ruskiego : dorwałem "świeże" materiały o "ruskim' Zalesiu i opisywanej
kiedyś Tarnawce .
Pozdrawiam

Pogranicze i galicyjskie smaczki

[Gość: Piotr]

Ukazało sie opracowanie Uniwersytetu Rz " Dwa pogranicza Galicja wschodnia i
Górny Ślask" Rzeszów 2003- niepokaźna ksiązeczka podsumowująca tegoroczne
sympozjum naukowców z PANu, URz i UŚ.. Rzecz ciekawa - chociaż dość mocno
przesiąknięta demografią i statystyką historyczną :-(
Ale oto co pisze o Zalesiu Pan Dr Budzyński :"Na nowo odczytane średniowieczne
źródła wysoko też sytuują Zalesie, jedną z najstarszych ruskich osad w
okolicach rzeszowa (...) Tutejsza cerkiew,od pólwiecza użytkowana jako kościół,
pozostaje widomym śladem nietuzinkowej przeszłości wsi,słusznie niegdyś przez
Adama Fastnachta określanej jako centrum ruskiej włości. Rola Zalesia jako
ośrodka lokalnej majetności utrzymywała się za Pileckich az gdzieś do końca XV
w. tj do czasu gdy funkcję tą przejął Tyczyn..." Bardzo ciekawe opracowanie
zawiera między innymi taką interesującą pracę /naprawdę !;-)) jak "Pogranicze w
mikroskali. Chrzty,śluby i pogrzeby w społeczności łacinników i unitów w końcu
Xviii i xix w. na przykładzie Krasnego i Tarnawki" Pani Dr S.Rejman. Myslę,że
to oracowanie byłoby niezłą "pożywką" dla śląskiego Darka.
A teraz galicyjski smaczek -
ostatnio ukazały się w Rzeszowie plakaty i ulotki zapraszające na uroczyste,
kościelno-pomnikowe obchody 17 września. Smutna rocznica i napewno warta
upamietniania.
Ale oto sporej wielkości plakaty /w autobusach, na tablicach ogloszoniowych/ i
ulotki /między innymi w mojej skrzynce/ przedstawiały zdjęcie -wianuszek
martwych dzieci przywiązanych do drzewa. Oprócz bogoojczyznianych wezwań
dokumenty te zawierały pompatyczne wyrazy "Nie zapomnimy zbrodni Upa ... itd"
Jednym słowem pomieszanie z poplataniem i do tego te sado-masochistyczne
reprodukcje.
Tak Radku - to są te galicyjskie smaczki - no ale prezydenta miasta mamy z sld
a rada miasta - rządzona starą panną z ligii polskich rodzin ;-D.
Pozdrawiam

[Gość: Wolf]

Witam serdecznie,
Ciekaw jestem czy opisane przez Ciebie opracowanie mozna gdzies zdobyc?
Na razie odzywam sie tylko krociutko (zeby watek nie zginal), poniewaz jeszcze
nie skonczylem lektury (po urlopie strasznie duzo pracy).
O "gustownym" plakacie slyszalem, mowila na ten temat radiowa Jedynka,
szczerze mowiac nie bardzo wiem o co autorom chodzilo (choc juz sam pomysl
jest moim zdaniem chory), jesli wiesz cos wiecej to oczywiscie prosze o info.
Pozdrawiam
R.

Pogranicze i galicyjskie smaczki cd

[Gość: Piotr]

Co do pierwszej sprawy - Radku- to wspomniana przeze mnie praca " Dwa
pogranicza Galicja Wschodnia i Górny śląsk - Historia - Problemy-Odniesienia"
pod red. Zdzisława Budzyńskiego i Jolanty Kamińskiej-Kwak to edycja Wydawnictwa
Uniwersytu Rzeszowskiego - 2003 rok.Nie ma adresu emailowskiego wydawnictwa ale
jest adres i telefon Rz-ów ul Cwiklińskiej 2 tel./o-17/8574255. Zawiera ona
szereg ciekawych /niektórych nawet bardzo/ prac, w tym W.Serczyka nt pogranicza
polsko ukraińskiego jako elementu świadomości narodowej w xvii-xviii w. / uff -
tytuł przydługi/ ale jest też inna perełka H.Osadnika pt Izolacjonizm
wewnątrzetniczny na pograniczu bojkowsko- lemkowskim / w świetle akt
metrykalnych/ oraz innego autora "Podziały wyznaniowe w Bieszczadach w latach
1785-1918".
Radzę popolować na to wydawnictwo.
Natomiast bardzo dziwi mnie brak na rynku wspomnianego przeze mnie kiedyś trzy
częsciowego opracowania nt Zalesia /może brak promocji czy siły przebicia?/
Co do drugiego tematu - "co miał autor na myśli" - chcieli pewno połaczyć dwa
tematy - antyrosyjskość i antyukraińskość małych rzeszowskich /?/ szowinistów.
Ze swej strony uważam,że posłużenie się pięknym, rzeszowskim kościołem pw św.
Krzyża /zwanego potocznie "U Bala/ dla celebracji tak reklamowanej uroczystości
to raczej poroniony pomysł /w stylu pewnego radyjka i Lpr-u/
Co dalszej dyskusji - ja deklaruję coś tam zawsze puścić. życzę Ci "odrobiebia"
się i puszczania w eter od czasu do czasu czegoś w stylu twoich
wcześniejszych "cytatowych" perełek.
Serdecznie pozdrawiam
Ps Może wreszcie uda mi się ruszyć konkrety "wachnianinowe" :-)

[Gość: Wolf]

Witam,
Dzieki za namiary na wydawnictwo, pewnie postaram sie je zdobyc, coraz
bardziej ciekawia mnie tematy dotyczace tych okolic.
Co do pobudek uroczystosci 17IX to widze ze "nasi patrioci" postanowili po
prostu byc "anty-wszystko", w sumie tak tez mozna. Jesli chodzi o
jakies "mrowiskowe" cytaty to w tygodniu pewnie cos podesle.
Pozdrawiam
R.

Krajobraz i cerkiewki

[Gość: Piotr]

Wróciłem właśnie z objazdu Pogórzem Przemyskim- właściwie chciałem sp[rawdzić
warunki dojazdowe do sławnego niegdyś Arłamowa - teraz ośrodka wypoczynkowo-
narciarskiego w srodku Gor Slonnych. No ale nie byłbym "tym Piotrem" gdybym nie
zaczepił o kilka cerkiewe - w wspomninej przeze mnie kiedyś Kużminie,
Roztokach, Wojtkowej i Liskowatem. Stoją pięknie w dolinach - popatrz na mapę i
droge z Birczy w stronę Ustrzyk - to właśnie tam.
W cudownej pogodzie łowiłem te cerkiewki w obiektyw. A potem łowiłem ale
maślaki na połoninie zwanej Wilczą Karmą nad dawną nieistniejącą ruską wioską
Kwaszenina.
Cieszę się ,że to forum /zainicjonowane przez Dareczka gdzies tam w maju/
zaszczepiło w Tobie zaiteresowanie naszą Galicją - powiem Ci kolego,że ja
uwielbiam ten teren
Ps Dopijam wieczorne piwko i idę czyścić grzybki /daję słowo!/
Pozdrawiam

[Gość: Elekon]

Gość portalu: Piotr napisał(a):

> A teraz galicyjski smaczek -
> ostatnio ukazały się w Rzeszowie plakaty i ulotki zapraszające na uroczyste,
> kościelno-pomnikowe obchody 17 września. Smutna rocznica i napewno warta
> upamietniania.
> Ale oto sporej wielkości plakaty /w autobusach, na tablicach ogloszoniowych/
> i ulotki /między innymi w mojej skrzynce/ przedstawiały zdjęcie - wianuszek
> martwych dzieci przywiązanych do drzewa. Oprócz bogoojczyznianych wezwań
> dokumenty te zawierały pompatyczne wyrazy "Nie zapomnimy zbrodni Upa ... itd"
> Jednym słowem pomieszanie z poplataniem i do tego te sado-masochistyczne
> reprodukcje.

Witam po przerwie. Nie przywiązanych, a przybitych i powieszonych. Właśnie to
zdjęcie zamieszczone było pod artykułem na który swego czasu podawałem link w
tej dyskusji. Nie rozumiem dlaczego miałoby ono nie ukazać się na plakacie. Nie
rozumiem również, dlaczego zbrodniarzy z UPA nie nazywac zbrodniarzami.
Dlaczego nie mówić o tym co miało miejsce? W imię czego? Bo przeciez nie w imię
prawdy historycznej i nie w imię pojednania. Zbrodnie trzeba nazwać zbrodnią,
oprawcę oprawcą, bez względu na to czy jest on tej samoej czy innej co my
narodowości. Bez tego grozi nam fałsz i wbijanie w chamską butę oprawców i
sprawców rzezi, których miejsce jest, i oby było, raz na zawsze, na śmietniku
historii, a ich ofiarom należy się cześć i pamięć. Nie wiem Piotrze, czy ideę
Muzeum Obozu Zagłady w Oświęcimiu też nazwałbyś np. śląskim albo LPR-owskim
smaczkiem. Jeśli tak, to współczuję poglądów, moralności i wyczucia taktu.

Moje zaległości cz.I

[Gość: Elekon]

A teraz postaram się jak najkrócej odrobić swoje wątkowe zaległości na tym
forum.

Pytał kiedyś Darek ze Śląska o moje zdanie na temat przetrwania grekokatolików
na Zalesiu. Nie siedzę w tym temacie aż tak mocno, bym mógł formułować
jednoznaczne zdania, ale - co Cię może Darku zainteresuje - Zalesie długo, bo
chyba do 1650 roku należało do włości tyczynskiej, a ta do Ziemi... Sanockiej.
Fizjograficznie to już Karpaty, w przeciwieństwie do Rzeszowa, od którego, idąc
na północ, zaczynaja się już równiny. Byc może przedwojenni zalescy
grekokatolicy nie są potomkami Rusinów z czasów lokacji miasta (1354), ale byli
po prostu sprowadzeni np. z Beskidu Niskiego i osadzeni na tych terenach przez
któregoś z właścicieli włości.
Ktoś chyba nawet tutaj kiedyś wspominał, że byli to dobrzy pasterze i potrafili
gospodarować na obszarach górskich. A Zalesie to już górki, i to spore,
przypominające już jako żywo Podbeskidzie i okolice NowegoTargu, Gorlic czy
Biecza. Nie można też pewnie przy okazji wykluczyć jakiegoś przesiedlenia
pozostałości Rusinów wokół Rzeszowa do jednej miejscowości - Zalesia właśnie,
gdzie otrzymali swojego duszpasterza i świątynię.

Co do Rusinowa na Śląsku - nie znam historii tej miejscowości, ale być może
nazwa wzięła się również od rusińskich osiedleńców, którzy przybyli do tej
miejscowości. Trzeba by pewnie zaiteresować się dokładniej historią tej wsi,
żeby coś więcej na ten temat powiedzieć.

Pozdrawiam

Moje zaległości cz.II

[Gość: Elekon]

Co do historii mojej rodziny i jej związków z Ukraińcami, to oprócz wątku,
który już znacie, tj. Mościsk i skutecznej, na szczęście ucieczki przed
rzeziami UPA, pierwsze sąsiedzkie kontakty mieli już rodzice jednej z moich
prababek. A był to okres pomiędzy rokiem 1850 a ok. 1890 i rejon dalszych
okolic Leżajska. Ojciec prababki, od lat związany z Rzeszowem i fachem
dekarskim, zbuntował się przeciw kontynuowaniu rodzinnych tradycji i postanowił
pozostać wśród drzew, ale tych żywych, a nie ściętych. Ukończył Krajową Szkołę
Leśną i znalazł pracę w prywatnych lasach, u dziedzica niedaleko Leżajska. Tam
też wyjechał z Rzeszowa, tuż po ślubie ze swoją młodą żoną, i zamieszkali na
lesniczówce (tylko pozazdrościć :) ). Jeśli wierzyć przekazom rodzinnym, około
połowę ludności okolicznych miejscowości stanowili Rusini.
Próbując mówić o relacjach z nimi, trzeba by pewnie zacząć od tego, że Rusinów
Polacy traktowali wtedy podobnie, jak dziś traktuje się Kaszubów czy Ślązaków
na przykład, a więc jak grupę etniczną, ale nie naród. Uchodzili wśród nas za
spokojnych, choć skrytych i trochę zakompleksionych ludzi. Z rodzinnych
przekazów wiem, że pod koniec XIX wieku zaczęli wśród nich pojawiać się,
wyrastać, pewnie na fali ukraińskich nacjonalistycznych nastrójów, pierwsi
wiejscy "aktywiści narodowi". Polaków zaczynali oni traktować wrogo, jak kogoś,
kto stanowił przeszkodę w realizacji dążeń do niepodległej Ukrainy. Patrzyli na
Polaków spode łba, i choć wcześniej byli normalnymi sąsiadami, nagle, niemal z
dnia na dzień przestawali rozumiec polską mowę. Starzy dobrzy, ukrińscy znajomi
prapradziadków mówili: nie przejmujcie się nimi, to tacy wariaci, marzyciele,
utopiści. Było ich jednak coraz więcej. Niestety, tu i tak szczątkowe
wspomnienia się urywają, bo schorowany reumatyzmem i leciwy już praszczur -
leśniczy zakończył służbę u pana i musiał wrócić po latach do Rzeszowa.

Wspomnienia rodzinne o Ukraińcach musiąły jednak nie być aż tak złe, skoro jego
wnuczka, tuż po ślubie z pewnym rzeszowskim kolejarzem z Ruskiej Wsi, moim
dziadkiem, wyjeżdza na początku lat 30-tych do Mościsk. Historia się niemal
powtarza: w Mościskach Ukraińców było podobno jakieś 20-30%, ale już wsie pod
Mościskami były w całości właściwie ukraińskie.
Ukraińcy jawili dziadkom się jako ludzie spokojni, ulegli, skryci, żyjący w
pewnej izolacji, ale nie wadzący swoim sąsiadom Polakom.
Bez problemu można było z nimi nawiązac kontakt, kupić na wsi żywność,
porozmawiać (po polsku oczywiście). Potem było już gorzej: zaczynali
manifestować sowją nieufność i niechęć, choć lata przed rokiem 38, 39 były
jeszcze znośne. Potem do akcji zaczęli wkraczać "ukraińscy patrioci" i
neutralność wobec Polaków zaczęła się przekształcać w podejrzliwą nieufność i w
końcu we wrogość. Po wybuchu wojny i zajęciu Mościsk przez Rosjan zorganizowane
struktury ukraińskie (poza komunistycznymi - te prowadziły raczej walkę klasową
niż narodową, choć na tych terenach często się to w sumie pokrywało) właściwie
nie istniały.
Maszyna ukraińskiego nacjonalizmu zaczęłą dopiero na dobre się kręcić po
zajęciu Mościsk przez Niemców i za ich przyzwoleniem. Niemców Ukraińcy witali
jak wyzwolicieli i przyjaciół. Gdy panował głód, Ukraińcy wykorzystywali go do
robienia szalbierskich często interesów na Polakach: całe ukraińskie
podmościckie zaplecze odcięło właściwie możliwośc zakupów żywności przez
Polaków. Często zdarzały się przypadki umierania ludzi na ulicy, a z wypraw po
żywność na wieś wracało się najczęściej z pustymi rękami. Był wszakże wyjątek
od tej reguły: można było kupić bochenek chleba albo pół litra mleka u
Ukraińców za dwa złote pierścionki z brylantem i obrączkę. Albo za ich
równowartość. Ponieważ nie w każdym polskim domu była biżuteria, wiele polskich
rodzin, zeby nie umrzeć z głodu, sprzedawało za grosze swoje domy i inwentarz,
co pozwalało na głodowe przeżycie kilku miesięcy.
Miejscowi ukraińcy zbierali się powszechnie na zebraniach na leśnych polanach,
a ich przywódcy zabierali tam głos z robionych naprędce ambon, często
przystrajanych figurkami czczonego tam mocno św.Mikołaja. W ruchu ukraińskich
nacjonalistów powszechny i duży udział brali popi. W czasach wojennej nędzy i
braku pieniędzy Polacy czepiali się róznych metod przeżycia i prób zdobycia
ukraińskiej sympatii, między innymi wynajmując pokoje dla ukraińskich
przybyszów, pewnie aktywistów nacjonalistów ukraińskich. W niejedną noc w
wynajetych pokojach było dymno, rojno i gwarno od ukraińskiej mowy i stukania
maszyny do pisania. W wielu takich spotkaniach uczetniczyli popi.

A potem przyszedł rok 1942 i 43 i przechodzące wszelkie normy bestialstwa
upowskie rzezie na polskich sąsiadach: kobietach, malutkich dzieciach - takich
jak te z plakatu - i na starcach. Także w wielu przypadkach na tych sąsiadach
zza ściany, którym dotąd co miesiąc płaciło się czynsz za wynajem.


Takie to mam rodzinne wspomnienia o Ukraińcach. Mam nadzieję, że skoro co
niektórzy mogli w tym wątku pisać własną historię, to i mnie wolno opowiedzieć,
w końcu w dużej częsci i swoją własną.

Na koniec ciekawostka. Moja mama miała w pracy w latach 70-tych koleżankę z
Rzeszowa - mieszaną z Polakami, ale jednak Ukrainkę - bo miała więszość
Ukriańców w rodzinie. Ponoć spokojna, miła i uczynna kobieta.
Ja mam kolegę, który nosi dość powszechne na Ukrainie nazwisko i co prawda nie
przynaje się wprost do związków z Ukrainą, ale wspominał dużo o swojej bliskiej
rodzinie: jedna ciocia mieszka w Mołdawii, druga na Ukrainie. Przy czym ta jego
ukraińska ciotka świetnie mówi po słowacku i ma z kolei ponoć rodzinę w
Słowacji. Tereny na których mieszka, przed wojną należały do Czechosłowacji.
Jak mniemam, chodzi o tzw. Ruś Zakarpacką, przyłączoną po wojnie do ZSRR. Co
mogę powiedzieć o swoim koledze?
Ano, uczynny, spokojny facet...

galicyjskie smaczki -replika

[Gość: Piotr]

Gość portalu: Elekon napisał(a):

... to współczuję poglądów, moralności i wyczucia taktu.

Za współczucie dziękuję ... taak -cynik i bezbożnik ze mnie okrutny.
Elekonie - zrozum-mozna podniecać się zdjęciami które przedstawiają
okropieństwa wojny, można nawet w super-kolorze przedstawiać ofiary
mordów.Czasami nawet trzeba- w imię jakiś wyższych racji.
Ale wykorzystanie TEGO zdjęcia, przy okazji religijno-patriotycznego
zaproszenia to był,według mnie,akt głupoty i swoistego męczeńsko-patriotycznego
onanizmu /och przepraszam za frywolność!/
Nikt rozsądny nie zaprzecza zbrodniom sovieckim,polskim,
ukraińskim,hitlerowskim,serbskim,amerykanskim/vide wietnam i irak/...
Chociaż... mialem ochotę napisac tą replikę w innym stylu /praktykowanym przez
Ciebie kilka razy w tej dyskusji/ a więc powiedzieć-a skąd wiesz,że to zdjęcie
przedstawiało polskie dzieci zabite przez ukraińskich nacjonalistów,może to
efekt manipulacji propagandzistów-speców od fotomontażu,może to byly dzieci
rosyjskie,cygańskie,żydowskie lub ukraińskie zabite przez tych czy innych
zbrodniarzy, ale nie! powiem inaczej.
To epatowanie obrazem śmierci na plakatach przypomina mi bardziej reklamiarstwo
w stylu szokujących plakatów Benettona lub prace żałosnej Nieznalskiej- niż
jakikolwiek wkład w rozrachunki historyczne.
Reklamiarstwo uprawiane przez nacjonalistycznych prawicowców którzy szukają za
wszelką cenę wartości ich jednoczących-wrogości wobec sąsiadów,poczucia
zagrożenia i nie wyrównanych rachunków z historii.
Powielanie tego zdjęcia to dla mnie taka sama obrzydliwość jak niedawna
publikacja zdjęc zmasakrowanych zwłok synów irackiego satrapy albo leczenie
moralnego kaca wywołanego polską okupacją Iraku poprzez wielokrotne pokazywanie
filmowych zdjęc dwójki cierpiących irackich dzieci przywiezionych na leczenie
do Polski rządowym samolotem. Nawet jesli generalnie popieram wszelkie formy
humanitarnej pomocy.
A tamto zdjęcie - być może "obskoczy" jeszcze kilka rocznic - 11 listopada,
dzien sybiraka, 3 maja,15 sierpnia...
No i tyle

[Gość: Elekon]

Dzięki za wyważoną odpowiedź. Różnie kiedyś to bywało. Wybacz, jeśli poczułeś
się nią dotknięty - nie o uderzenie w Ciebie, a w stylistykę twojej ostatniej
wypowiedzi mi chodziło. Ale ja pewnie i drugi raz bym tak samo ją napisał. Nie
będę upierał się na 200% że to ja mam tu rację. Mogę przyjąć ewentualnie
argument o zbytniej drastyczności zdjęcia. Mogę też przyjąć argument o handlu
pamięcią ofiar.
Zrozum jednak Piotrze, że to iż to zdjęcie się pojawiło na plakacie, było
według sporego prawdopodobieństwa wynikiem tego, że ze strony ukraińskiej, a i
tu parę razy w tej dyskusji, nie było wręcz żadnego oficjalnego aktu skruchy ze
strony ukraińskiej. Zamiast tego mamy zamazywanie historii (że było, minęło),
jej fałszowanie (że zbrodnie UPA to wymysł komunistycznej propagandy), że
Polacy krzywdzili Ukraińców, więc w domyśle, ci mieli prawo robić to co robili.
Ja powtarzam: NIE! Nie mieli prawa. Nic nie usprawiedliwia okrutnego
mordowania, którego dopuściła się duża część ukraińskiego społeczeństwa na
początku lat 40-tych. Powtarzam: NIC!
Pisze się też o ofiarach zbrodni polskich. Nie jestem tępym polakofilem, ale
pisząc w ten sposób popełnia się spore nadużycie. Nadużycie, którego celem jest
wprowadzenie do świadomości społeczeństwa polskiego i społeczeństw europejskich
przekonania, że wszyscy (czytaj wszystkie narody) mamy te same i takie same
grzechy, zbrodnie, na sumieniu. Temu też ma służyć manipulacja liczbą ofiar po
stronie ukraińskiej: zawyżanie ich po stronie Ukraińców i drastyczne zaniżanie
po stronie polskiej.
To uśrednianie jest dla mnie nie do przyjęcia. Dziesiąta, dwudziesta albo i
dwusetna część krwi niemieckiej we mnie płynie, reszta to krew polska, ale
powiem: dumny jestem z Niemców za to, że po okresie zapomnienia o swoim
człowieczeństwie, po zgotowanej innym kaźni Oświęcimia, Majdanka, Sztutowa, po
uwłaczajacej człowiekowi eksterminacji bliźniego potrafili powiedzieć:
przepraszam, wybaczcie, że ich kanclerz potrafił klęknąć w miejscu skąd
pokolenie jego rodziców wywoziło Żydów do obozów zagłady, że po to tylko, żeby
powiedzieć słowo "przepraszam" jechał do Polski na początku lat 90-tych
prezydent Niemiec. Jestem też przekonany, że po tym co Niemcy robili z innymi w
czasie ostatniej wojny światowej, gdybym był Niemcem, mówiłbym wszystkim:
przeproście, przeprośmy za ojców, dziadków, za tych co zapomnieli że są ludźmi.
Nic nie wróci życia ofiarom, ale może na te przeprosiny czekaja rodziny tych,
których nasz naród pozbawiał brutalnie życia.
Jako Polak gotów jestem wyrazić żal, skruchę, ubolewanie za każdą rzeczywistą
doznaną z rąk polskich krzywdę. Nie poradzę nic na to, że nie jestem gotów
wierzyć w każde informacje o krzywdach Ukraińców z rąk polskich. Dlatego, ze
Ukraińcy jako naród po prostu mają interes w tym, aby te krzywdy wyolbrzymiać.
Czym innym jest zresztą Wołyń, gdzie mimo starań ukraińskich nacjonalistów,
żyją wciąż jeszcze setki, jesli nie tysiące świadków tamtych dni, a czym innym -
wybacz - broszura wydana przez nacjonalistycznego działacza ukraińskiego,
który pisze o rzeczach, o których nie wiedzą nawet sami mieszkający w
opisywanych przez niego miejscach ukraińscy mieszkańcy. Jest IPN, są historycy:
to powinien być punkt, do którego znosi się takie rewelacje.
Jeśli okażą się prawdą, jeśli zostaną udokumentowane, jeśli okaże się, ze
zginęła niewinna cywilna ludność, poprę, jako Polak nawet ideę budowy pomnika
takich ukraińskich ofiar Polaków. Pójdę, zapalę znicz na nim na Wszystkich
Świętych, odmówię wieczny odpoczynek i powiem: "przepraszam Was za moich
ziomków".
Ale jeśli jest to wyssana z palca manipulacja i sianie zamieszania wokół polsko-
ukraińskiego pojednania, to jest to dla mnie - prócz wciąż braku przeprosin za
to co się działo 60 lat temu - widomy znak, że nie czas jeszcze na podawanie
ręki. Że trzeba z całą mocą, by przeciwstawić się tej kampanii dezinformacji i
dezorientacji wykierowanej w tych, którzy uczą się historii i którzy nie mają w
rodzinach świadków tamtych wydarzeń - albo którym wszystko co powie rodzic,
dziadek, babcia, wydaje się powtarzaniem bajek z Radia Maryja, mówić i
pokazywać: Popatrz TAK BYŁO! Nawet, gdy robi się to posuwając się do metod
ukazywania faktów drastycznych.

Raz jeszcze na koniec powtórzę: Polacy czekają na przeprosiny. Nie chcę i nie
potrzebuję żądać procesów o ludobójstwo na żyjących jeszcze ukraińskich
sprawcach zbrodni. Chcę, w imię przyszłości obu naszych narodów, i w imię
budowy zaufania, którego wciąż nie jestem w stanie z siebie wykrzesać,
usłyszeć, jako Polak i jako człowiek rodzinnie związany z tymi wydarzeniami
wyraźne i głośne: "Przepraszamy i prosimy o wybaczenie".

Tyle. I pozdrawiam Cię (i pozostałych uczestników tej dyskusji), raz jeszcze
doceniając to, że nadal chcesz rozmawiać o rzeczach trudnych i bolesnych. To
nie jest patos, ale chyba od takich zwykłych rozmów ludzi po obu stronach tego
sporu (choć Ty akurat nie jesteś przecież 100% Ukraińcem) trzeba by zacząć.

PS Strasznie się nam ten wątek rozrósł. Czy ktoś z Was myśli może o powrocie w
tych linijkach na rzeszowskie Zalesie? : )

O Pawle Smoleńskim

[Gość: Piotr]

Informacja z dzisiejszej Wyborczej wydała się mi na tyle ważna, że pozwalam
sobie trochę poprzytaczać:
"Paweł Smoleński, dziennikarz Gazety Wyborczej, jest jednym z sześciu
nominowanych do Polsko-Ukraińskiej Nagrody Pojednania. Kapituła nominowanych
wskazała w poniedziałek.
W tym gronie jest trzech Polaków i trzech Ukraińców. - Paweł Smoleński został
nominowany za wszystkie swoje publikacje poświęcone stosunkom polsko-
ukraińskim - mówi Marek Cynkar, sekretarz kapituły. - Za to, że działały one na
rzecz pojednania właśnie. Smoleński pokazywał krzywdę i Polaków, i Ukraińców,
ale nigdy nie jątrzył - dodaje Cynkar.
Poza Smoleńskim nominacje otrzymali: zmarły przed miesiącem historyk Ryszard
Torzecki i kardiolog Antoni Dziatkowiak. Ze strony ukraińskiej historyk Leonid
Zaszkilniak, aktor Bohdan Stupka i historyk sztuki Borys Woźnicki.
Nagrodę pojednania otrzymają dwie osoby: Polak i Ukrainiec. Rozstrzygnięcie 25
października we Lwowie. Laureaci odbiorą rzeźbę autorstwa Marii Góreckiej -
przedstawiającą kwiaty maku i bławatu.
Nagroda przyznawana jest po raz czwarty.
Pasjonują go tematy ukraińskie: - To historie tak straszne, jak nieznane -
mówi. Autor książki "Pochówek dla rezuna". Uważa ją za jedno z największych
swoich osiągnięć. Książkę bardzo wysoko ocenili Ryszard Kapuściński i Jacek
Kuroń.

- Ktoś porównał "Rezuna" do "Sąsiadów" Grossa. Wedle moich ukraińskich
przyjaciół to książka terapeutyczna dla ich polskiej społeczności. Polscy
Ukraińcy pierwszy raz mogli mówić publicznie o swoich krzywdach i bólu. Jeśli
mamy szczerze iść ku pojednaniu, na początku trzeba wyznać własne winy, posypać
głowę popiołem i przyznać, że w wojnach o małe ojczyzny oraz o niepodległość na
tym samym terytorium nie ma sprawiedliwych, nikt nie jest właścicielem jedynie
słusznej racji - mówi Smoleński.

Ma 44 lat, jest dziennikarzem Gazety Wyborczej. Studiował dziennikarstwo w
Warszawie, pisał reportaże do paryskiej "Kultury", podziemnego
kwartalnika "Most". Tuż przed Okrągłym Stołem pracował w redakcji mazowieckiego
tygodnika "Przegląd Wiadomości Agencyjnych", a także w miesięczniku ojców
michalitów "Powściągliwość". W paryskim Instytucie Literackim ukazał się jego
zbiór reportaży o młodzieży. Wydawał też w londyńskim Aneksie, Noir sur Blanc,
Rytmie, wydawnictwie Prószyński i S-ka. Do tej pory ukazało się sześć książek
reporterskich Smoleńskiego (...)"

Żal ,że już nie żyje prof. Torzecki - "Wicznaja pamiat!"
Tak - lektura m.in. reportaży Smoleńskiego i książek Motyki także i mnie
zmobilizowala aby gdzieś w maju włączyc się w tą dyskusję .
Pozdrawiam i czytających i piszących :-)
Ps No prosze w gronie nominowanych jest i "Chmielnicki" - Pan Bohdan Stupka

[Gość: Wolf]

Witajcie,
milo mi powitac po przerwie Elekona.
Widze, ze powrocilismy na chwile do smutnych tematow, w zwiazku z tym
przesylam wam pare cytatow dotyczacych tych strasznych dni.
Pierwszy cytat jest z "Nad Buhom i Narwoju" i jest autorstwa J. Hawryluka.
"Zanim jednak doszło do frontalnego starcia podejmowano próby uniknięcia
konfrontacji zbrojnej i w trakcie kolejnych rozmów w październiku 1941 r.
reprezentant Organizacji Nacjonalistów Ukraińskich wystąpił z następującą
koncepcją powojennego uregulowania spornych kwestii terytorialnych: ...Polska
ma sposobność odzyskać swe zaprzepaszczone granice zachodnie i przesunąć je aż
po Odrę. (...) Przed narodami słowiańskimi jest wielka karta, ale Polska musi
przesunąć swe granice wschodnie w imię sprawiedliwości i równości. W
stosunkach wzajemnych między narodami słowiańskimi musi rozstrzygać zasada
etnograficzna większości na danym terenie. Tak jak Polacy słusznie domagają
się Śląska, choć miasta są tam niewątpliwie zniemczone, tak muszą uznać tę
samą zasadę na Wschodzie, w Galicji i na Wołyniu, pomijając już to, że względy
historyczne również przemawiają tam za Ukraińcami... Jednak tego rodzaju
propozycje były nie do przyjęcia dla przedstawicieli Delegatury Rządu RP na
Kraj, którzy skomentowali je jako zaborczość OUN w stosunku do Ziem Wschodnich
Rzeczypospolitej, a do Małopolski Wschodniej i Wołynia w szczególności. Wśród
części działających w podziemiu polskich partii politycznych dopuszczano co
najwyżej pewne elementy narodowej autonomii i samorządności dla Ukraińców, zaś
niektóre stronnictwa już wtedy snuły projekty, wprowadzone w życie
przez "władzę ludową" w latach 1944-1947 - wysiedlenia do ZSRR lub na oddalone
od pogranicza etnicznego ziemie polskie."
Ten tekst moze byc kontrowersyjny, ale mysle, ze warto go poznac, ponizej
dalsza jego czesc:
"Jak dotąd nie ma zgodności historyków polskich i ukraińskich czy działania
ukraińskiego podziemia na Wołyniu w 1943 r. były efektem planu powziętego z
premedytacją, czy też reakcją na działania miejscowych struktur Armii
Krajowej, skutkiem prowokacji niemieckiej lub radzieckiej, czy też zbiegiem
bardzo różnych przyczyn i okoliczności. Ale nie wnikając w przyczyny trzeba
przyznać, że następstwa zarówno fizyczne - w postaci ofiar, jak i
psychologiczne były zatrważające"

Jak pokazala historia nikomu nic te bratobojcze walki nie daly, ale niestety
uczestnicy (mam na mysli "czynnych" uczestnikow zrozumieli to zbyt pozno).

Na razie nie zanudzam.
Do nastepnego razu.
R.

[Gość: Wolf]

Mialem nie zanudzac, ale przypomnialy mi sie jeszcze dwa fragmenty tekstu.
Jeden dotyczy prob porozumienia pomiedzy UPA i AK i przedstawia obraz widziany
oczami zolnierza AK, a drugi jest cytowanym przez Pawla Smolenskiego na lamach
GW kazaniem duchownego.

Cytat pierwszy...

"Spotkanie dowodcow AK i OUN-UPA w Rudzie Różaneckiej w maju 1945
Po latach "Wyrwa" tak wspominał to niezwykłe spotkanie: "Podczas rozmowy
oglądaliśmy się nawzajem. Oglądali się ci, co wydawali rozkazy do zabijania.
Same rozmowy przebiegały bardzo spokojnie, nasi rozmówcy to byli ludzie z
klasą, widać było po nich doświadczenie i odpowiedzialność"."

i drugi..

"Trwa wojna, bolszewicy ida przez Wolyn, a ksiadz Ulas - z reportazu
Pruszynskiego - grzmi w cerkwi. "Znowu sie jakby zadyszal, pewnie nawet
zadyszal sie, bo za piers sie schwytal. Ale zaraz z ta reka na piersi poczal
mowic dalej i byla taka cisza w cerkwi, jakby nie mowil, ale - czy ja wiem? -
chyba wieszczyl:
- ... lily sia, protiw sobi, ich krow i nasza krow. Lacka i kozacka. Ale
pryjde den, koly po hruzach Polszy wrah, kotoryj Polszu zamoh, na Ukrainu
pojde. Pryjde den, koly my w bij za naszu swobodu pijdem, jak oni teper za
swoju pijszly, i w toj den my ne tilki za naszu swobodu budem wojowaty, no i
za waszu, Lachy. I pryjde tretij den, koly ni na polskoj, ni na ukrainskoj, ni
na druhoj slowianskoj ziemli i slida wrazoho ne bude. (...) I o toj den my
teper, bratja, pomolim sia...".
Pozdrawiam i juz dzis nie mecze.
R.

[Gość: Piotr]

Obiecałem sobie nie wracać do spraw Wołynia i nie wrócę - zwłaszcza,że po
pamietnym tekście Świętej Pamięci pro. Torzeckiego " Korzenie wołyńskiej
tragedii" nie powiedziałbym juz nic odkrywczego. ale twoje cytaty znowu pachną
smakiem. To wystąpienie unickiego księdza już gdzieś czytalem . W czasie
obustronnego obłedu zbrodni - głos ten był zadziwiająco proroczy i obawiam
sie,że /niestety/ odosobniony.
Myślę,że nasza dyskusja układa się w wielce ciekawą mozaikę, bo muszę
przyznać,że głos Elekona o Mościskach lat wojny jest dla mnie równie
ciekawy, /niezależnie od zastosowanej antyukraińskiej retoryki/. daje bowiem
zarys atmosfery grozy rosnących nacjonalizmów, ktore przytłaczały ,gniotły
głosy rozsądku jak cytowana przez Ciebie Radku, wypowiedź owego księdza /może
napiszesz coś jeszcze o Nim ?/
Póki co to tyle - biorę sie za lekturę ostatnich "Spotkań z zabytkami" a tam
artykuły o prawosławnych cerkwiach warszawskich i ... O ŁEMKACH.
Pozdrawiam Was serdecznie

Moja nieporadna próba podsumowania

[Gość: Elekon]

Gość portalu: Wolf napisał(a):

> Witajcie,
> milo mi powitac po przerwie Elekona.
> Widze, ze powrocilismy na chwile do smutnych tematow, w zwiazku z tym
> przesylam wam pare cytatow dotyczacych tych strasznych dni.
> Pierwszy cytat jest z "Nad Buhom i Narwoju" i jest autorstwa J. Hawryluka.
> "Zanim jednak doszło do frontalnego starcia podejmowano próby uniknięcia
> konfrontacji zbrojnej i w trakcie kolejnych rozmów w październiku 1941 r.
> reprezentant Organizacji Nacjonalistów Ukraińskich wystąpił z następującą
> koncepcją powojennego uregulowania spornych kwestii terytorialnych: ...Polska
> ma sposobność odzyskać swe zaprzepaszczone granice zachodnie i przesunąć je
> aż po Odrę. (...) Przed narodami słowiańskimi jest wielka karta, ale Polska
> musi przesunąć swe granice wschodnie w imię sprawiedliwości i równości.
> W stosunkach wzajemnych między narodami słowiańskimi musi rozstrzygać zasada
> etnograficzna większości na danym terenie. Tak jak Polacy słusznie domagają
> się Śląska, choć miasta są tam niewątpliwie zniemczone, tak muszą uznać tę
> samą zasadę na Wschodzie, w Galicji i na Wołyniu, pomijając już to, że
> względy historyczne również przemawiają tam za Ukraińcami...


Nie wiem czy Was zaskoczę, ale zupełnie zgadzam się z powyższą argumentacją.
Mój sprzeciw, i żal, nie dotyczą sentymentu za utraconymi Kresami...
Może dlatego, że mnie osobiście nic z nimi tak naprawdę nie łączy. Ale chyba
też dlatego, ze one tak naprawdę nigdy nie były nasze, polskie. Historia to
poplątana, Wy pewnei znacie ją lepiej ode mnie, ale POnoć piłsudski myślał o
polsko-ukraińskiej konfederacji, tylko mu jakoś nie wyszło... Musiało dojść do
konfliktu, kiedy naród ukraiński zaczął pragnąć samostanowienia, kiedy zaczął
myśleć o granicach swojego przyszłego państwa. Tylko przerażają mnie
okoliczności i sposób, w jaki w latach 40-tych, po raz któryś, za realizację
tej idei Ukraińcy się zabierali. W granicach tej przyszłej Ukrainy, zauważcie,
nie było miejsca dla Polaków. Gdyby miejsce było, nie byłoby Wołynia i jemu
podobnych masakr. Gdyby nie było Wołynia, nie byłoby potem odwetu, i nie byłoby
pewnie też i wysiedleń mniejszości narodowych z Polski. Jak Polacy mieli żyć
obok nacji, która jeszcze parę lat temu okazała się w dużej swej liczbie
nieobliczalna i bestialska? Zemsta? Może, ale chyba przede wszystkim strach
przed powtórzeniem się wydarzeń na Kresach zdecydował o tym, że wielu
Ukraińców, Łemków, Bojków po wojnie musiało opuścić swoje rodzinne strony. To
smutne, ale ci ludzie zapłacili rachunek wystawiony nie przez Polaków, ale
przez swoich ziomków. Tak samo z Niemcami, którzy najpierw wybrali Hitlera,
potem go popierali gdy poparcia jeszcze potrzebował, potem popierali go, gdy
rozpętywał światową wojnę, słuchali jego rozkazów i szli podbijać świat. I
potem musieli zostawić wszystko i szukać szczęścia w obcych stronach swojego
państwa. Niestety, ale takie są prawa wojennej kontrybucji za wyrządzone zło.
Trzeba umieć brać odpowiedzialność za skutki swojego postępowania i często za
skutki postępowania swojej nacji.

Wysiedlenia. Dużo się teraz mówi o krzywdach wysiedlonych: Niemców, Polaków,
Ukraińców. Pewnie, że zostawić strony, które się kochało nie jest łatwo. Ale
czy my czasem tego wszystkiego nie demonizujemy? Oczywiście pomijam wysiedlenia
przeprowadzane z gwałtem, z ofiarami. Ale iluż to ludzi zostawia domy, ilu było
czy jest jeszcze i dziś wywłaszczanych, ilu sytuacja życiowa, ekonomiczna,
rodzinna, zmusza do zmiany miejsca zamieszkania. Są sytuacje, w których, o ile
nie dzieje się nic dramatytcznego nam i naszym bliskim, jesteśmy w stanie
zrozumieć coś co zwykło się nazywać wyższą koniecznością.
Państwa niejednolite etnicznie przed wojną okazały się mieszanką wybuchową, a w
czasie wojny ta mieszanka rozlewała się na i tak już palący się ogień.
Może się narażę, ale może nawet to dzięki temu bólowi wysiedleń i rozstań dziś
jest łatwiej budować suwerenność i odpowiadać za losy swoich, narodowych już
państw. Łatwiej, co może z pozoru wydać sięparadoksalne, się dogadywać.
Przecież tak naprawdę nie jest ważny dom, sad, okolica, miasto, czasem nie jest
ważny nawet kraj, który kochamy. Najważniejszy jest drugi człowiek.
Gdy tę kolejność się odwraca, zaczynają się kłopoty. Innych, i nasze własne.
To motto dla wszystkich bez wyjątku: Polaków, Ukraińców, Niemców, Rosjan i Bóg
wie kogo jeszcze.

Wybaczcie to poźnowieczorne moje chaotyczne pseudomoralizatorskie pisanie.
Próbuję to wszystko jakoś podsumować dla samego siebie. Ta dyskusja też mi w
tym pomaga i to bardzo.
Zatem za każdy głos w niej, za każdą poświęconą jej chwilę, i za każde
przebaczajace moje nieraz pełne pretensji słowa dziękuję.
Słowem dzięki za Waszą do mnie cierpliwość.
Postaram się tę dyskusję nadal śledzić, i może mniej już pisać. Mam prośbę:
piszmy jeśli trzeba i o sprawach trudnych, ale tylko po to, by je wyjaśniać czy
uświadamiać, a nie jątrzyć właśnie.

Pozdrawiam serdecznie.

[Gość: Elekon]

Przygladam się z sympatią wszystkim, którzy mają dobra wolę i dużo determinacji
zarazem.
I życzę im, żeby - używając słów Piotra - stąpając po tym polu minowym, nie
wylecieli w powietrze i nie dali się wprzęgnąć po żadnej ze stron w machinę
rozgrywek i gry interesów nacjonalistycznych, politycznych, partyjnych,
personalnych itd. To czego nam dziś trzeba przede wszystkim mówiąc o bolesnej
przeszłości, to głównie prawdy. A ona dziś mam wrażenie często przegrywa z
koniunkturą polityczną, dobrym tonem politycznym, długofalowymi interesami
jednych i drugich, itp, itd. Trzymając się nadal języka Piotra, trzeba na to
pole minowe wejść i miny zeń pousuwać, a nie chadzać po nim i wmawiac wszystkim
że na nim jest pięknie, zielono i rekreacyjnie.

Pozdrawiam.

Nie mozna tak mówić

[Gość: Piotr]

Muszę stanowczo zaprotestować wobec kilku stwierdzeń zawartych w ostatnich
wypowiedziach Elekona
Elekon powiedział :
„...chyba przede wszystkim strach przed powtórzeniem się wydarzeń na Kresach
zdecydował o tym, że wielu Ukraińców, Łemków, Bojków po wojnie musiało opuścić
swoje rodzinne strony. To smutne, ale ci ludzie zapłacili rachunek wystawiony
nie przez Polaków, ale przez swoich ziomków.”

Elekonie to totalna bzdura by usprawiedliwiać komunistyczne wysiedlenia
ruskich mieszkańców Beskidów i Bieszczad jakimś aktem sprawiedliwości czy
prewencji . Ten rachunek wystawili sowieci i ich komunistyczni,polskie pachołki
realizujący moskiewską politykę narodowościową./taką samą jak wywózki ludów
bałtyckich, Niemców nadwołżańskich, Tatarów krymskich czy polskich mieszkańców
kresów w 1940 roku/

„Tak samo z Niemcami, którzy najpierw wybrali Hitlera,
potem go popierali gdy poparcia jeszcze potrzebował, potem popierali go, gdy
rozpętywał światową wojnę, słuchali jego rozkazów i szli podbijać świat. I
potem musieli zostawić wszystko i szukać szczęścia w obcych stronach swojego
państwa. Niestety, ale takie są prawa wojennej kontrybucji za wyrządzone zło.
Trzeba umieć brać odpowiedzialność za skutki swojego postępowania i często za
skutki postępowania swojej nacji.”

Mieszanie do tych wysiedleń sprawy Niemców – to już totalna demagogia

„Wysiedlenia. Dużo się teraz mówi o krzywdach wysiedlonych: Niemców, Polaków,
Ukraińców. Pewnie, że zostawić strony, które się kochało nie jest łatwo. Ale
czy my czasem tego wszystkiego nie demonizujemy? Oczywiście pomijam wysiedlenia
przeprowadzane z gwałtem, z ofiarami”

Odpowiadam - to nie pozorne a rzeczywiste krzywdy, wprawdzie muszą one
pozostać już tylko jako fakty z historii, ale tak muszą być nazwane
– cała Akcja Wisła to był jeden wielki gwałt popełniony na Łemkach, Bojakach i
Polakach – tak bo i Oni /zwłaszcza Ci podejrzewani o opozycyjność i powiązanie
z antykomunistycznym podziemiem/ byli ojęci wywózkami. Wywózki powiązane z
zagrabianiem ubogiego majątku mieszkańców gór, paleniem wsi- to była potwona
czystka etniczna – ale niekoniecznie jako rewanż za Wołyń.
– Wysiedlenia Niemców były zapoczątkowane przez nich samych jako ucieczka przed
masowymi gwałtami i mordami popełnianymi na ludności cywilnej przez
wkraczających Rosja, a pierwsze wysiedlenia kolonistów niemieckich np. z okolic
Bandrowa w Bieszczadach zapoczątkowali Niemcy przed ustaleniem linii
demarkacyjnej z Rosjanami w 1939 roku
.Które z tych powojennych wysiedleń obyło się bez gwałtów i ofiar!?
„Przyglądam się z sympatią wszystkim, którzy mają dobra wolę i dużo
determinacji zarazem.”
Proponuje Ci nie przyglądać się ale przeczytać „Pochowek dla Rezuna”
P.Smoleńskiego czy prace Motyki "Tak było w Bieszczadach".
Pomoże Ci to być może zrozumieć ich wkład dla pojednania polsko-ukraińskiego .
Niemniej dziękuję Ci za autopodsumowującą wypowiedź, z której wątkami /wybacz/
ale nie mogłem się zgodzić .Pozdrawiam.
Ps Boje się,że moje dalsze wypowiedzi będą sprawiać wrażenie "jątrzenia" ale
jak sam zdaje się kiedyś powiedziałeś "nie każdemu Bozia dała po równo"

[Gość: Elekon]

Gość portalu: Piotr napisał(a):

> Muszę stanowczo zaprotestować wobec kilku stwierdzeń zawartych w ostatnich
> wypowiedziach Elekona
> Elekon powiedział :
> „...chyba przede wszystkim strach przed powtórzeniem się wydarzeń na Kres
> ach
> zdecydował o tym, że wielu Ukraińców, Łemków, Bojków po wojnie musiało
> opuścić
> swoje rodzinne strony. To smutne, ale ci ludzie zapłacili rachunek wystawiony
> nie przez Polaków, ale przez swoich ziomków.”
>
> Elekonie to totalna bzdura by usprawiedliwiać komunistyczne wysiedlenia
> ruskich mieszkańców Beskidów i Bieszczad jakimś aktem sprawiedliwości czy
> prewencji . Ten rachunek wystawili sowieci i ich komunistyczni,polskie
> pachołki realizujący moskiewską politykę narodowościową.

To wygodny i emocjonalny, ale nieprawdziwy argument. W Bieszczadach po wojnie
działała partyznatka UPA. Jestem przekonany, że kazdy inny rząd polski zrobiłby
to samo (choć może nie TAK samo), czyli zwyczajnie wysiedlił ludność
podważajacą integralność państwową tych terenów. Oskarżasz mnie o demagogę, a
sam stosujesz ją, i to do n-tej potęgi.

> /taką samą jak wywózki ludów
> bałtyckich, Niemców nadwołżańskich, Tatarów krymskich czy polskich
> mieszkańców
> kresów w 1940 roku/
>
> „Tak samo z Niemcami, którzy najpierw wybrali Hitlera,
> potem go popierali gdy poparcia jeszcze potrzebował, potem popierali go, gdy
> rozpętywał światową wojnę, słuchali jego rozkazów i szli podbijać świat. I
> potem musieli zostawić wszystko i szukać szczęścia w obcych stronach swojego
> państwa. Niestety, ale takie są prawa wojennej kontrybucji za wyrządzone zło.
> Trzeba umieć brać odpowiedzialność za skutki swojego postępowania i często za
> skutki postępowania swojej nacji.”
>
> Mieszanie do tych wysiedleń sprawy Niemców – to już totalna demagogia

Niby dlaczego? Jedni i drudzy mieli, czemu nie zaprzeczysz, dużo polskiej krwi
na rękach. Jasne też, ze nie wszyscy...

>
> „Wysiedlenia. Dużo się teraz mówi o krzywdach wysiedlonych: Niemców, Pola
> ków,
> Ukraińców. Pewnie, że zostawić strony, które się kochało nie jest łatwo. Ale
> czy my czasem tego wszystkiego nie demonizujemy? Oczywiście pomijam
> wysiedlenia
>
> przeprowadzane z gwałtem, z ofiarami”
>
> Odpowiadam - to nie pozorne a rzeczywiste krzywdy, wprawdzie muszą one
> pozostać już tylko jako fakty z historii, ale tak muszą być nazwane
> – cała Akcja Wisła to był jeden wielki gwałt popełniony na Łemkach, Bojak
> ach i
> Polakach – tak bo i Oni /zwłaszcza Ci podejrzewani o opozycyjność i powią
> zanie
> z antykomunistycznym podziemiem/ byli ojęci wywózkami. Wywózki powiązane z
> zagrabianiem ubogiego majątku mieszkańców gór, paleniem wsi- to była potwona
> czystka etniczna – ale niekoniecznie jako rewanż za Wołyń.


Potworną czystką etniczną był Wołyń. Porównywanie akcji Wisła do wydarzeń na
Wołyniu trąci nietaktem. Pisanie, że Wołyń to "wydarzenia" a Akcja Wisła
to "potworna czystka etniczna" to moim zdaniem hiperdemagogiczne, cyniczne
fałszerstwo.

Akcja ukraińskich nacjonalistów na polskich Kresach 1942-43 skończyła się
męczeńską śmiercią tysiecy Polaków.
Akcja Wisła, skończyła się dla jej ofiar czy "ofiar" w dużej mierze
przesiedleniem na tzw. Ziemie Odzyskane, gdzie otrzymali mieszkania i pracę.
Widzisz różnicę?



> – Wysiedlenia Niemców były zapoczątkowane przez nich samych jako ucieczka
> przed
> masowymi gwałtami i mordami popełnianymi na ludności cywilnej przez
> wkraczających Rosja, a pierwsze wysiedlenia kolonistów niemieckich np. z
> okolic
>
> Bandrowa w Bieszczadach zapoczątkowali Niemcy przed ustaleniem linii
> demarkacyjnej z Rosjanami w 1939 roku
> .Które z tych powojennych wysiedleń obyło się bez gwałtów i ofiar!?
> „Przyglądam się z sympatią wszystkim, którzy mają dobra wolę i dużo
> determinacji zarazem.”
> Proponuje Ci nie przyglądać się ale przeczytać „Pochowek dla Rezuna”
> ;
> P.Smoleńskiego czy prace Motyki "Tak było w Bieszczadach".
> Pomoże Ci to być może zrozumieć ich wkład dla pojednania polsko-
ukraińskiego .

Pozostaję z szacunkiem dla obu Autorów i Ciebie oraz wszelkich tekstów
służących pojednaniu.

> Niemniej dziękuję Ci za autopodsumowującą wypowiedź, z której
wątkami /wybacz/
> ale nie mogłem się zgodzić .Pozdrawiam.
> Ps Boje się,że moje dalsze wypowiedzi będą sprawiać wrażenie "jątrzenia" ale
> jak sam zdaje się kiedyś powiedziałeś "nie każdemu Bozia dała po równo"

No tak, tylko że ważne, żeby w tym ważeniu win i faktów historii nie próbować
siadać okrakiem na jednej tylko szalce i nie szukać do tego na siłę
współkompanów. A wspomnianego cytatu nie pamiętam. Ale możliwe, że go kiedyś
użyłem.


Pozdrawiam

[Gość: Piotr]

Elekon stwierdził : I po co ja tu przed snem zajrzałem...
Tak - drogi krajanie - brak snu odbiera jasność widzenia :-)
Boję się ,że przytaczanie przeze mnie setek argumentów na rzecz wyważenia sądów
o wysiedleniach / jak i zresztą na temat przyczyn tragedii Wołyńskiej/ wobec
Ciebie - nie ma raczej sensu.
Żyjesz drogi rzeszowianinie w swej krainie dogmatów.
Nie będę więc tu mówił o ocenie akcji Wisła dokonanej w ostatnich latach przez
polskich historyków i polityków.
Przytoczę tylko żart o góralu który widząc żyrafę w ZOO - stwierdził krótko :
Ni ma takiego zwierza.
Boję się,że w twojej osobie widzę takiego właśnie górala. Nie przejmuj się -
generalnie lubię górali. Za wyrazy szacunku - dziękuję i odwzajemniam.
Życzę miłych snów /w tym o polskiej,historycznej dziewiczości/ -teraz i na
przyszłość.
Pozdrawiam

[Gość: Wolf]

Witam,
Przy okazji dyskusji o sprawach trudnych chcialem podzielic sie dwoma cytatami
(wszak prosiles Piotrze o nie).
Pierwszy cytat dotyczy wkroczenia sowietow na Wolyn w 1939r. i znow jest to
cytat z ks. Ulasa.

"Bolszewicy ida wiejskim duktem, a ksiadz Ulas grzmi od oltarza Molytwu za
Riczupospolytu: "Bracia moi i siostry! Koly budete teper so mnoju molyty sia,
wy ne budete molyty sia za to, szczo bulo tut wczera i bulo zlo, i szczo
nykoly ne wernyt sia bilsze. Wy ne budete molyty sia za cich, szczo nam mowu i
wiru i ziemlu widbiraty chotily. Ni za cich, kotoryje teper utikly z boja. Wy
budete molyty sia za to, szczo je i bulo, i bude slawne, a teraz krwawi sie u
bram waszej ziemi rodzinnej w walce nierownej. Za polskij narod! On teper s
neszczastnych neszczastnyj, ale i z bohatiryw bohatyr. Koly wy zdies molytys i
radujetes, jewo syny bijut sia o ziemlu i wolu swoju. Bijut sia sami odny z
mohuczym najizdom wraha. Bijut sia u Helu a Westerplatte, u Kutna, u Warszawy
slawnoj. Ale, bratia i siestry moi, oni tam nie tylki o swoju ziemlu i swoju
wolu bijut sia. Oni bijut sia teper i za waszu ziemlu, i za waszu wolu. Tak to
jest, bratja moi. (...) Tak uze bylo kolys i tak je teper. Bo wrah, kotoryj
naszol polskije ziemli, on i ukrainskich ziemel choczit, on i naszi chutori
ide, jomu i naszoho chliba choczet sia. Myne rik, myne druhij rik, a on do nas
k'naszym selam pryjde...".

Jakze ten cytat podobny do pozniejszego (cytowanego przeze mnie).
Drugi natomiast dedykuje wszystkim ktorzy naprawde pragna zgody.

"W calej Slowianszczyznie nie ma dwoch takich narodow, ktore by pod wzgledem
zycia politycznego i duchowego tak scisle zrosly sie ze soba, tak licznymi
byly powiazane wezlami, a mimo to tak ciagle stronily jeden od drugiego, jak
Polacy i Ukraincy".
Iwan Franko

Pozdrawiam
R.

[Gość: Wolf]

Witaj Piotrze,
pytales mnie o ks. Ulasa.
Byl to duchowny z Wolynia z miejscowosci Omelno.
Postac ta jest opisana w ksiazce Ksawerego Pruszynskiego "Opowiesci",
wydawnictwo Twoj Styl rok 2000. Pruszynski znal ks. Ulasa jescze z okresu
przedwrzesniowego, poznali sie w Krakowie, bywal u ks. Ulasa w Omelnie przed
wybuchem II wojny.
Pozdrawiam
R.

Ksiadz Ulas albo co nas łaczy

[Gość: Piotr]

Witam serdecznie - wielkie dzięki. Mam tylko nadzieję,że owa postać to nie twór
literacki, pewna metafora ukraińskiej, pozytywnej postawy /z polskiego punktu
widzenia/ a postać prawdziwa. Dzisiaj dla mnie taką postacią jest Metropolita
Lubomir Huzar - zwłaszcza po jego wielce czytelnym posłaniu.
Wiesz co Radku - mam propozycję- może wspólnie zastanówmy się /zapraszając
oczywiście do dyskusji Elekona i każdą życzliwą duszyczkę/co łaczy pozytywnego
Polaków i Ukraińców, Ukraińców i Polaków .
Będac ostatnio w Bieszczadach rozmawiałem z potomkiem polskich przesiedleńców z
okolic Sokala /konkretnie Krystynopola/ Z dumą mówił mi o ikonach MB
sokalskiej przechowywanej w ustrzyckim kościele, o czczonej przez wieki również
przez grekokatolików MB pacławskiej, o ikonach MB Rudeckiej w Jasieniu, MB
Łopieńskiej w Polańczyku. Powiedział mi "A wie Pan,że obraz Matki Boskiej
częstochowskiej to pochodzi od Bełzca, kupiony czy zagrabinych przez któregoś z
Władysławów?" Zeszło na tematy cerkiewno- religijne...
No tak łaczą nas formy kultu religijnego - w każdym cerkiewnym ikonostasie na
poczesnym miejscu tkwi Obraz Matki Boskiej. Łączy nas wizerunek jasnogórski -
wyidealizowanana twarz anonimowej Rusinki pozującej pewno przed wiekami
malarzowi Cudownego Obrazu.
Co nas dalej łączy - może muzyka- może owe biesiadne sokoły,czerwnone
pasy,'Marsz marsz Polonia' z zapożyczoną ukraińską melodią ludową,
A może umiłowanie wolności i wielowiekowa walka o swoję Rzeczpospolitą czy
samostijną....
Radku - może dodasz coś od siebie - tylko błagam bez elekonowego podkreślania
nienawiści, łun i walk. Powiem szczerze - to mi się już przejadło.
Pozdrawiam serdecznie

[Gość: Elekon]

Gość portalu: Piotr napisał(a):

> Witam serdecznie - wielkie dzięki. Mam tylko nadzieję,że owa postać to nie
twór
>
> literacki, pewna metafora ukraińskiej, pozytywnej postawy /z polskiego punktu
> widzenia/ a postać prawdziwa. Dzisiaj dla mnie taką postacią jest Metropolita
> Lubomir Huzar - zwłaszcza po jego wielce czytelnym posłaniu.
> Wiesz co Radku - mam propozycję- może wspólnie zastanówmy się /zapraszając
> oczywiście do dyskusji Elekona i każdą życzliwą duszyczkę/co łaczy
pozytywnego
> Polaków i Ukraińców, Ukraińców i Polaków .
> Będac ostatnio w Bieszczadach rozmawiałem z potomkiem polskich przesiedleńców
z
>
> okolic Sokala /konkretnie Krystynopola/ Z dumą mówił mi o ikonach MB
> sokalskiej przechowywanej w ustrzyckim kościele, o czczonej przez wieki
również
>
> przez grekokatolików MB pacławskiej, o ikonach MB Rudeckiej w Jasieniu, MB
> Łopieńskiej w Polańczyku. Powiedział mi "A wie Pan,że obraz Matki Boskiej
> częstochowskiej to pochodzi od Bełzca, kupiony czy zagrabinych przez któregoś
z
>
> Władysławów?" Zeszło na tematy cerkiewno- religijne...
> No tak łaczą nas formy kultu religijnego - w każdym cerkiewnym ikonostasie
na
> poczesnym miejscu tkwi Obraz Matki Boskiej. Łączy nas wizerunek jasnogórski -
> wyidealizowanana twarz anonimowej Rusinki pozującej pewno przed wiekami
> malarzowi Cudownego Obrazu.
> Co nas dalej łączy - może muzyka- może owe biesiadne sokoły,czerwnone
> pasy,'Marsz marsz Polonia' z zapożyczoną ukraińską melodią ludową,
> A może umiłowanie wolności i wielowiekowa walka o swoję Rzeczpospolitą czy
> samostijną....
> Radku - może dodasz coś od siebie - tylko błagam bez elekonowego podkreślania
> nienawiści, łun i walk. Powiem szczerze - to mi się już przejadło.
> Pozdrawiam serdecznie

Skoro się przejadło, nie pisz po sąsiedzku że będzies zmusiał jeszcze trochę
pojątrzyć. Trzeba się na coś zdecydować. Chyba że o łunacj i wlakoach wolno
pisac tylko Tobie, a ja mam zakaz. Jeśli byś chciał jednak mimo wszystko
pojątrzyć, proponuję może inna metodę rozmowy o sprawach trudnych: szczerze z
ręką na sercu napiszcie może jakie Waszym zdaniem wyrządzili krzywdy Polakom
Ukraińcy. O co mogą mieć Polacy do Ukraińców pretensje.
Ja, a może i ktoś jeszcze kogo ten temat interesuje, sporóbuję napisać za co
moim zdaniem Ukraińcy mogą miec słuszne pretensje do nas.
I proszę, nie zrażajcie się wysoką chwilami temperatura tej dyskusji. To
jeszcze przeciez niczego nie przesądza.
Pozdrawiam.

[Gość: Elekon]

Gość portalu: Wolf napisał(a):

> Witam,
> Przy okazji dyskusji o sprawach trudnych chcialem podzielic sie dwoma
cytatami
> (wszak prosiles Piotrze o nie).
> Pierwszy cytat dotyczy wkroczenia sowietow na Wolyn w 1939r. i znow jest to
> cytat z ks. Ulasa.
>
> "Bolszewicy ida wiejskim duktem, a ksiadz Ulas grzmi od oltarza Molytwu za
> Riczupospolytu: "Bracia moi i siostry! Koly budete teper so mnoju molyty sia,
> wy ne budete molyty sia za to, szczo bulo tut wczera i bulo zlo, i szczo
> nykoly ne wernyt sia bilsze. Wy ne budete molyty sia za cich, szczo nam mowu
i
> wiru i ziemlu widbiraty chotily. Ni za cich, kotoryje teper utikly z boja. Wy
> budete molyty sia za to, szczo je i bulo, i bude slawne, a teraz krwawi sie u
> bram waszej ziemi rodzinnej w walce nierownej. Za polskij narod! On teper s
> neszczastnych neszczastnyj, ale i z bohatiryw bohatyr. Koly wy zdies molytys
i
> radujetes, jewo syny bijut sia o ziemlu i wolu swoju. Bijut sia sami odny z
> mohuczym najizdom wraha. Bijut sia u Helu a Westerplatte, u Kutna, u Warszawy
> slawnoj. Ale, bratia i siestry moi, oni tam nie tylki o swoju ziemlu i swoju
> wolu bijut sia. Oni bijut sia teper i za waszu ziemlu, i za waszu wolu. Tak
to
> jest, bratja moi. (...) Tak uze bylo kolys i tak je teper. Bo wrah, kotoryj
> naszol polskije ziemli, on i ukrainskich ziemel choczit, on i naszi chutori
> ide, jomu i naszoho chliba choczet sia. Myne rik, myne druhij rik, a on do
nas
> k'naszym selam pryjde...".
>
> Jakze ten cytat podobny do pozniejszego (cytowanego przeze mnie).
> Drugi natomiast dedykuje wszystkim ktorzy naprawde pragna zgody.
>
> "W calej Slowianszczyznie nie ma dwoch takich narodow, ktore by pod wzgledem
> zycia politycznego i duchowego tak scisle zrosly sie ze soba, tak licznymi
> byly powiazane wezlami, a mimo to tak ciagle stronily jeden od drugiego, jak
> Polacy i Ukraincy".
> Iwan Franko
>
> Pozdrawiam
> R.


Wolf. Wielkie dzięki. A słowa tego kapłana, jak widać, okazały się prorocze.
Pozdrawiam.

Czego nam tu brakuje?

[Gość: Elekon]

No cóż drogi Piotrze: może to rzeczywiście brak snu: ten mój prosto z mostu
styl... być może.

Chciałbym, żebysmy umieli rozmawiać pomimo, że się różnimy i myślę, że zaczęło
to nam już wychodzić. Proszę Cię więc, Piotrze, nie zniechęcaj się. :)

Co do akcji Wisła to podtrzymuję to, co napisałem. Dopowiem tylko, że moje
stanowisko jest takie, iż jesli były w jej czasie przypadki mordów ludności
cywilnej (a nie członków band upowskich, np. w walce), to ja to potępiam.
Natomiast raz jeszcze powtórzę, że ta akcja była konsekwencją istnienia
nękającej polskie wojsko i polską ludność w Bieszczadach po wojnie partyzantki
upowskiej. Ta partyzantka stosowała, nie na taką skalę jak w czasie wojny, ale
jednak, metody identyczne jak te znane na Wołyniu. Mówiąc szczerze nie wiem na
co licząc. Mam nadzieję, ze jej istnienia nie zanegujesz. Fakt jej istnienia i
metod działania to nie komunistyczny wymysł: był na ten temat lat temu parę
(jakieś 2-3, może 4) obszerny, wspomnieniowy, opierajacy się na świadkach
artykuł w "Nowinach". Zresztą o tym też już w tej dyskusji pisałem.
Ukraińska ludność cywilna stanowiła dla upowców bardziej lub mniej dobrowolne,
a czasem bardzo ochotne zaplecze aprowizacyjne.
Akcja Wisła była w założeniu i pewnie też w sporej części w realizacji,
wymierzona głownie w UPA, a nie w cywilną ludność. Zniszczenie zaplecza w
postaci dajacych schronienie i wyżywienie gospodarstw bieszczadzkich skazywało
oddziały UPA na zakończenie swoich akcji i ucieczkę lub wyjście z lasu i
poddanie się. Stąd to palenie domów po wysiedlonych.
Potem rozrzucenie ich po Polsce, przydział mieszkań i domów w różnych jej
częściach wśród polskcih sąsiadów po to, żeby odciąć wzajemne powiązania z
czasów ewentualnej konspiracji w UPA.

Piotrze, wybacz, wiem że to brzmi okrutnie bezdusznie, ale to nie Polacy
zaczęli tę wojnę w Bieszczadach. Gdyby chcieć szukać analogii, można by
porównać cierpienia wysiedlanych z Bieszczad Ukraińców do cierpień niemieckich
ofiar alianckich nalotów dywanowych. Na miły Bóg, przecież wśród nich były
malutkie dzieci, starcy, antyfaszyści, więźniowie polityczni Hitlera.
Ginęli pod zwałami gruzów od alianckich bomb. Czy alianci mieli prawo robić to
co robili? Czy popełniali barbarzyństwo? Piotrze, nie umiem jednoznacznie
odpowiedzieć na to pytanie, choć świat, a i sami Niemcy, chyba usprawiedliwa te
naloty. Niemcy wiedzą, ze zapłacili cenę za rozpętanie przez Hitlera, który
tylko dzięki nim doszedł do władzy, wojny. Wiedzą, że były jej wynikiem i
skutkiem ich, jako nacji, fatalnych wyborów.
Wiedzą, że bomby spadajace na niemickie miasta spadały też i w trwodze przed
tym, by hilerowskiej bestii nie udało się skonstruować bomby jądrowej i
pogrzebać świata.
Oczekiwałbym, choć na nie po serii aroganckich i buńczucznych wypowiedzi z
Ukrainy raczej nie liczę, takiego samego zrozumienia skutków poczynań swojego
narodu przez społeczność ukraińską w Polsce i na Ukrainie.

Co do deklaracji polityków i wielu obecnych publikacji na ten temat, to są one
raczej bardziej ukierunkowane na doraźne korzyści w polityce międzynarodowej,
niż na historyczną prawdę. Teraz sytuację mamy taką, że Kwaśniewski przeprasza
za akcję Wisła, ale Kuczma buńczucznie mówi, ze za Wołyń przepraszać nie
zamierza. Piszesz o Redaktorze Smoleńskim, odsyłasz mnie do książek Motyki, ale
sam powiedz, czy ktoś na Ukrainie napisał książkę: "Tak było na Wołyniu"?
Ukraińcy nie chcą się zgodzić na budowe pomników upamiętniajacych polskie
ofiary rzezi na Wołyniu, a gdy już uzgodnią z polską stroną treść tablicy na
pomniku, którego budowy nie wypadało zakazać, bo przy jego odsłonieciu miał być
obecny polski prezydent, w ostatniej chwili zmieniają uzgodnioną wcześniej
treść. Jak to wygląda? Uraiński dziennik tv ani słowem nie wspomina o obchodach
w Porycku. Jednocześnie w Polsce osoby ukraińskiego pochodzenia próbują
powiększyć rozmiary krzywd wyrządzanych im ponoć przez Polaków, stosując tanie
demagogiczne chwyty i awanturniczą często retorykę. Jesli tak jest, to dla mnie
nie jest to jeszcze czas na pojednanie ani tym bardziej na wspólne i zgodne
mówienie o przeszłości. Chyba trzeba na to czasu. I Tobie. I mnie. I nam
wszystkim.

Co my właściwie nosimy w sobie?

[Gość: Elekon]

Pozwól Piotrze na koniec, jeszcze jedna uwaga. Przyglądam się naszej tu
wymianie zdań i stwierdzam, ze chyba jesteśmy do siebie trochę podobni. Spójrz:
Ty próbujesz mnie przekonać do krzywd wyrządzonych wobec Ukraińców, z którymi
jesteś związany więzami krwi, przez Polaków. Przyznam, że nie jest mi łatwo ani
chętnie to przyjmować. Jestem wobec przytaczanych rewelacji nieufny i próbuję
wyłowić nieścisłości, wątpliwości i przekłamania w przytaczanych przez Ciebie
relacjach. Ja usiłuję przekonać Cię do przyznania, że Ukraińcy mordowali w
okrutny sposób Polaków w latach 40-tych. Widzę przecież w odpowiedzi na to
wyraźna niechęć, by to zrobić, w Twoich reakcjach. Jestesmy, drogi Krajanie, do
siebie podobni, i to kubek w kubek. Uderz się w pierś i powiedz, ze tak jest. I
to samo dotyczy innych, wielu przedstawicieli naszych nacji. Nie mozemy się
dogadać. Może to atawistyczna pozostałość stadnego instynktu jedności, którego
wyróznikiem współcześnie jest narodowość, jezyk, wiara itd. Może to miłość i
wierność naszym przodkom. Może wszystko po trochu. Tylko czemu u licha nie
możemy się wreszcie wyzwolić z tej, czasem mniej, lub bardziej skrywanej
niechęci, czy niestety często i nienawiści?
Może dlatego, ze sobie nie potrafimy zaufać. Bo nie myślimy o drugim jak o
bliźnim, zwyczajnym cżłowieku, bo się może boimy podstępu i odtrącenia
wyciągniętej ręki. Skoro nie potrafimy zaufać sobie, boimy się siebie nawzajem.
Wtedy stwarzamy sytuacje, które są stawianiem naszej woli i naszego ja wobec
wszystkich, którzy nie mieszczą się w kryteriach naszej wspólnoty. Sytuacje
gwałtu na innych niż my. Raz mniejszego, raz większego. Chcemy się czuć
bezpiecznie. I zaczynamy w swojej głupocie łańcuch zdarzeń, którego przewodnim
motywem jest najpierw chęć zemsty, a potem jej spełnienie. I eskalacja
nienawiści, brutalności, zła.
Jak z tego wybrnąć, na szczęście nie musimy się dziś zastanawiać. Emocje
opadły. Pozostał żal i chęć dogadania się. Ale znów na naszych, własnych
warunkach. I znowu z nieufnością: ja się pokajam, a on zatriumfuje... Ot,
człowiek.
Nie wiem, jakie jest lekarstwo na to. Czy ekipa kryształowych historyków z obu
stron, takich, co prawdę nazwą prawdą, kłamstwo kłamstwem, a zbrodnie zbrodnią?
Takich, co nie będą podatnie na "naciski" i "instrukcje" z góry, na interes
polityczny swoich państw, a swoje nacjonalistyczne emocje, na wspomnienia
rodzinne? Gdzie takich znaleźć?

Napisałem chyba kiedyś na początku, że historia nienawiści polsko-ukraińskiej
jest historią upadku człowieczeństwa. Ale to jest też historia małości
człowieka, który wszczyna wojny, morduje, niszczy i zawsze ma argumenty na
swoją obronę, ze wyjątkowo akurat musiał tak robić, choć przeważnie jest
kryształowy, ludzki i wrażliwy. Tak było na Wołyniu, tak było w Bieszczadach po
wojnie. Tak było niedawno w Afganistanie. I tak było, i jest jeszcze dziś,
teraz, w Iraku. Mniejsze zło usprawiedliwia wszystko. I wygląda na to, ze
czasem rzeczywiście nic lepszego, my ludzie, nie jesteśmy w stanie wymyśleć.
Tylko czy chociaż próbujemy?

Napisałem to co napisałem wyżej o Akcji Wisła trochę jakby jak wojskowy
logistyk.
Wiem, że tak z pewnego punktu widzenia musiało być.
Ale to wszystko mnie gnębi, gniecie, przeraża. Bo widzę, że ja, Ty, inni,
świat, nie potrafimy się wyrwać z niewoli sytuacji, które wciąż sytuują nas
bliżej piekła niż bliżej Nieba. Kręcimy kołem zła, zemsty, cierpienia i jak na
ironię przy tym jednocześnie pragniemy sprawiedliwości, dobra, życzliwości,
zrozumienia. Żyjemy w tym rozdarciu już tysiące lat.
Jaki będzie, jaki powinien być sąd o nas, i jaka pamięć o nas?
Ktoś kiedyś powiedział: Szukajcie Prawdy, a Prawda Was wyzwoli. I chyba od
tego, w tym prawdy o sobie samym, o sobie samych, trzeba by zacząć.
I może od dania sobie czasu na leczenie wciąż ropiejących ran, i od lepszego
poznawania się nawzajem, by nie byc wciąż dla drugiego nieznanym i
nieobliczalnym obcym. Dziękuję Ci za tę dyskusję także i dlatego, że właśnie
temu lepszemu poznawaniu się nawzajem ona służyła.

Wybacz że się rozpisałem. Wybacz amatorskie filozofowanie. Myślę, że nie sposób
już dłużej pisać o tym wszystkim w stylu: wy nam to, my wam tamto,
albo: "jeden taki drugiemu takiemu". To grzeźnięcie w sporach i podgrzewanie
niezdrowych emocji.
Może więc lepiej będzie zostawić szukanie dokumentów, świadków, opisów,
historykom, po prostu chcieć mieć dobrą wolę, chcieć podać sobie ręce i nie
przymuszając się nawzajem do niczego razem spróbować obok siebie myśleć o
przyszłości?

Pozdrawiam.

Elekonowi - krótko

[Gość: Piotr]

Powiem szczerze - niewiele zrozumiałem z twojej ostaniej korespondencji. Na
osłabienie mojej percepcji ma napewno wpływ dzisiejsze grzybobranie i
nastrój "sielsko-anielski" wywołany pięknym schyłkiem lata. jedyne co moge
powiedzieć o twojich listach - to "wkurzające" eskponowanie animozji
narodowościowych i totalnie błedne pojęcia o zakresie działań UPa po 1945 roku-
nie ograniczały się on tylko do Bieszczad, ale do ogromnego obszaru od
Hrubieszowsczyzny, Nadsania jarosławskiego, pogórza przmyskiego,beskidu
niskiego aż po okolice Krynicy. Mylisz tez się co do zakresu wysiedleń gdyż
obejmowały one obszar także Podlasia - już w latach 50 -tych, rusi
szlachtowskiej i krainy zmieszańców - gdzie wogóle nie było mowy o działaniach
upowskich. Nie Elekonie - tak rozmawiać nie będziemy.
A jesli już mówisz o logistyce /pojęcie pokrewne kwatermistrzostwu/ to już nic
nie rozumiem - organizowanie w warunkach zrujnowanego kraju setek transportów
kolejowych dla deportowanych mieszkańców obszarów objętych wysiedleniami,
nadzorowanych przez UB i wojsko punktów zbornych,finasowanie obozu
koncetracyjnego dla Rusinów w Jaworznie - to były nonsensowne nakłady
finansowe. Przecież za te pieniądze można było odbudować conajmniej kilka
dzielnic Warszawy, Gdańska, Wrocławia.
Wiesz co - mam propozycję jesli chcesz merytorycznie porozmawiać o Akcji
Wisła,wysiedleniach -zapoznaj się np z artykułami na ten temat jakie można
znaleść np na www.lemko.org /w polskiej wersji językowej - wejsćie poprzez
menu/ .Znajdziesz tam m.in. przedruk artykułu Motyki "Co ma Wisła do
Wołynia",lub wywiad Smoleńskiego z Motyką pt Akcja Wisła- nic,tylko wstyd.A
potem pogadamy - może da się coś powytykać,odrzucić - tylko błagam-bez
filozofowania-bo znowu coś nie pokapuję.
Jako motto do dyskusji niech posłuży ostatni akapit tego wywiadu :
" Czy Polska zyskała cokolwiek na akcji Wisła ?
Nic, prócz wstydu. Podziemie ukraińskie mozna było zneutralizować mniejszym
kosztem. Spokój od mniejszości narodowych jest spokojem ze stalinowskim
rodowodem. Dziś dźwigamy tylko balast,w stosunkach polsko-ukraińskich tkwi
dodatkowa zadra. Inaczej mówilibyśmy o polsko-ukraińskich sporach,o Wołyniu,o
Galicji wschodniej,gdybyśmu nie mieli na sumieniu Akcji Wisła."
Serdecznie pozdrawiam, nieustanie życząc dobrych snów.
Ps Prosze nie trap się tak wspmnianymi animozjami - zycie jest piękne.

[Gość: Elekon]

Dobrze, więc będzie bez filozofowania. Piotrze, nic nie poradzę na to, że nie
piszę tego, co chciałbyś ode mnie usłyszeć. Nie miej więc o to pretensji, bo ja
nie mam o to do Ciebie pretensji. Nie ma ich również o to, że eksponujesz
krzywdy ukraińskie, a umniejszasz lub ośmieszasz krzywdy Polaków oraz
przemilczasz zbrodnie ukraińskie, lub obracasz je w niebyt lub komunistyczną
fantazję, wmawiając mi że nie mam pojęcia o tym jak było naprawdę, a w
domyśle - ze Ty posiadłeś całą, i w dodatku jedyną prawdziwą prawdę historyczną
i mądrość. Tę sczytywaną ze stron łemkowskich i ukraińskich, bo oczywiście dla
Ciebie tylko informacje stamtąd są w pierwszym rzędzie wiarygodne. Dla mnie nie
są, więc czytać ich jako prawdy objawionej nie będę. Problemy ukraińskiej
mniejszości w Polsce nie fascynują mnie, a historię - tę, w którą wierzę i
którą jestem skłonny przyjać - wolę zostawić historykom, a nie działaczom
mniejszości narodowych piszącym nie to, co jest prawdą, ale to, co jest im na
rękę, by często gęsto dezinformować i oskarżać.

Nie podejmuję polemiki na temat rozległości i zakresu wysiedleń, bo ja nie o
tym mówiłem. Chyba rzeczywiście niewiele zrozumiałeś z tego co piszę, skoro nie
odpowiadasz WCALE na postawione przeze mnie tezy, tylko zarzucasz mi Bóg wie co
w związku z tematem, którego nawet nie poruszałem.

Gratuluję twierdzenia oraz pewności, że podziemie ukraińskie można było
zneutralizować mniejszym kosztem. Widać urodziłeś się trochę za późno, bo
miałbyś szansę podpowiedzieć ten sposób.
Moje filozofowanie z ostatniego postu można sprowadzić do tego, że Ty hołubisz
krzywdy ukraińskie, ja chyba - te polskie. Przy czym przy wszystkich
podobieństwach chyba widać też różnice - Ty absolutnie nie jesteś tu zdolny do
jakichkolwiek ustępstw, twardo, nieustępliwie, konsekwentnie ignorując
argumenty rozmówcy i autorytatywnie trwając przy swoich jedynie słusznych
poglądach.

Proszę więc, bez filozofowania, chciej przyjąć, że krzywdy i niedogodności,
jakie musieli znosić Twoi wysiedlani ziomkowie po wojnie były niczym wobec np.
śmierci od alianckich bomb ludności niemieckich miast. Skoro nawet Niemcy nie
podważają tego, że sami - przez rozpętanie wojny - za tę śmierć niemieckich
cywilów ponoszą odpowiedzialność, niechże więc przyjmą Ukraińcy - w tym także i
Ty - że ponoszą SAMI odpowiedzialność za los i wysiedlenia, jakie spotkały ich
po wojnie. Ta odpowiedzialność zaczęła się na dobre od tego, co robiliście z
nami na Wołyniu i Kresach. Przestańcie więc wreszcie podnosić oskarżycielski
lament wobec nas z tego powodu, tym bardziej, że absolutna większość z Was
miała po wysiedleniach zapewnioną pracę i mieszkanie w nowych miejscach, o czym
dziś wiele zwykłych i nie mających niczego na sumieniu osób zarówno w Polsce,
jak i na Ukrainie, może tylko pomarzyć.
Ci wysiedleni żyli, kształcili się i cieszyli możliwością spokojnego życia,
zakładania rodzin i bycia równoprawnymi obywatelami Polski. Także Ty jesteś
tego wymownym przykładem. Tego wszystkiego odmówili ukraińscy nacjonaliści
mieszkającym na kresach Polakom na początku lat 40-tych. Proporcje krzywd,
jakie proponujesz w tej dyskusji, są więc dla mnie nie do przyjęcia.

Przykro mi, że nie znam historii lokalnych społeczności ukraińskich obecnego
Podkarpacia, że nie znam nazwisk popów, parochów i innych szczegółów. Nie
odczuwam potrzeby zgłębiania tej wiedzy. Dla mnie to co łączy się z Ukrainą i
Ukraińcami, przede wszystkim rodzinnie to sprawa naszej trudnej przeszłości i
krzywd wyrządzanych nam przez Ukraińców oraz ich obecnego stosunku do tego, co
wtedy robili, a to nie zawsze wygląda dobrze i o tym pisałem, czego oczywiście
Ty nie podjąłeś, zamiast tego zasypując mnie krzykliwymi demagogicznymi
zarzutami zupełnie nie na temat. Jestem w stanie i przyjmę do wiadomości też i
wiarygodne relacje o krzywdach, jakie miały miejsce wobec Ukraińców. Byle były
to realacje rzetelne, a nie historycznie wątpliwe. Może poczytam nawet jak Wy
to widzicie. Ale na miły Bóg, nie pisz mi, że jak poczytam Wasze opracowania,
to już będę wiedział jak było naprawdę, bo to jest po prostu śmieszne i naiwne.
Ta dyskusja z Twojej strony ucieka od spraw dla Ciebie niewygodnych i usiłuje
pod płaszczykiem demagogicznych zarzutów i stawiania mnie pod ścianą - pisać
historię od nowa, jako jedynych oskarżonych widząc Polaków. A właściwie
przepisywać ją jednostronnie ze stron www i broszur ukrainofilskich, a wszystko
i każdego, kto próbuje być wobec niej w opozycji lub zgłaszać wątpliwości -
traktować jak niedouczonego tępaka. To jest manipulacja i zawzięty upór i może
rzeczywiście lepiej będzie porozmawiać o grzybobraniu. Albo o tym, czego ten
wątek naprawdę miał dotyczyć.

Pozdrawiam mimo wszystko. Myślę, że chyba wszystko już sobie powiedzieliśmy. I
apeluję, po chrześcijańsku, o trzy rzeczy: o prawdę, o odrobinę dobrej woli,
czyli chęć zrozumienia nie tylko krzywd nacji własnej, ale i innej niż własna
(czyli o porzucenie ukraińskiego nacjonalizmu) i o widzenie spraw w całym
kontekście, tzn. szerzej niż tylko z punktu widzenia wyrywanych z ciągu
historii zdarzeń, zdarzeń widzianych oczami wyłącznie jednego narodu.

Co nas łączy

[Gość: Piotr]

Nie - Elekonie tak rozmawiać nie będziemy, bo jesli o krzywdach mowa zostało
to już dawno powiedziane. A powtarzanie się - przypominać będzie zabawę mojego
psa goniącego za własnym ogonem.

A wracając do wątku - tak przed wiekami jak i tuż po wojnie "łączył" Polaków i
Ukraińców problem wspólnych wrogów, fantazja i szaleństwo ...
Ot choćby taki list pisany przez Kozaków zaporoskich /gzieś w połowie XVII
wieku do sułtana tureckiego /w odpowiedzi na propozycję podporządkowania się/-
cytuję za prof.Serczykiem:
"Ty szatanie turecki,czarta przklętego bracie i towarzyszu,sekretarzu samego
Lucypera!Jaki z ciebie u diabła rycerz? Nie jesteś godzien panować nad synami
chrześcijańskimi:nie boimy się twego wojska,będziemy się z tobą bić na ziemi i
na wodzie'
Rozradowani Kozacy zaporoscy czując za sobą potęgę rosyjską i licząc zapewne
również na polskie poparcie,dodawali zjadliwie,naśladują napuszoną tytulaturę
sułtańską:
Tyś kucharz babiloński,kołodziej aleksandryjski,swiniarz Wielkiego i Małego
egiptu,sajdak taterski,kat kamieniecki,złodziej podolski,wnuk samego potwora
błaze całego świata i podświata,Boga naszego dureń,morda świńska,oies
rzeźnicki,łeb niechrzczony,oby cię czarci porwali!Tak ci kozacy
odpowiedzieli,plugawcze!Dnia nie wiem,gdyż kalendarza nie mamy,miesiąc na
niebie,rok w książce,a dzień taki sam u nas jak i u was,pocałuj więc nas w ...!
Podpisano Ataman koszowy Iwan Sirko wraz z całym Koszem zaporoskim"
List publikuje W.serczyk w arcyciekawej książce "Hajdamacy" Wyd.Literackie
Kraków-1972
Drogi Elekonie-prosze usmiechnij się to czytając, i nie odnieś /nie daj Bóg/
powyższych epitetów do siebie :-)))

[Gość: Elekon]

Gość portalu: Piotr napisał(a):

> Nie - Elekonie tak rozmawiać nie będziemy, bo jesli o krzywdach mowa zostało
> to już dawno powiedziane.
> A powtarzanie się - przypominać będzie zabawę mojego
> psa goniącego za własnym ogonem.

To dobrze, że tak rozmawiać nie będziemy. Rzeczywiście, o krzywdach
powiedzieliśmy chyba już wszystko. Choć mam wrażenie, że nie usłyszeliśmy tego,
co tak bardzo nawzajem od siebie chcieliśmy usłyszeć. Dlatego pisałem o
podobieństwach naszych postaw. Ale skoro tak, to widać jeszcze nie pora na
wydobywanie z siebie, na siłę i sztucznie, pełnego wzajemnego zrozumienia.

A co do Twojego psa, to słyszałem, że nie jest to taka sobie ot zabawa. Warto
powiedzieć o tym weterynarzowi. I piszę to całkiem poważnie.

>
> A wracając do wątku - tak przed wiekami jak i tuż po wojnie "łączył" Polaków
i
> Ukraińców problem wspólnych wrogów, fantazja i szaleństwo ...
> Ot choćby taki list pisany przez Kozaków zaporoskich /gzieś w połowie XVII
> wieku do sułtana tureckiego /w odpowiedzi na propozycję podporządkowania się/-
> cytuję za prof.Serczykiem:
> "Ty szatanie turecki,czarta przklętego bracie i towarzyszu,sekretarzu samego
> Lucypera!Jaki z ciebie u diabła rycerz? Nie jesteś godzien panować nad synami
> chrześcijańskimi:nie boimy się twego wojska,będziemy się z tobą bić na ziemi
i
> na wodzie'
> Rozradowani Kozacy zaporoscy czując za sobą potęgę rosyjską i licząc zapewne
> również na polskie poparcie,dodawali zjadliwie,naśladują napuszoną tytulaturę
> sułtańską:
> Tyś kucharz babiloński,kołodziej aleksandryjski,swiniarz Wielkiego i Małego
> egiptu,sajdak taterski,kat kamieniecki,złodziej podolski,wnuk samego potwora
> błaze całego świata i podświata,Boga naszego dureń,morda świńska,oies
> rzeźnicki,łeb niechrzczony,oby cię czarci porwali!Tak ci kozacy
> odpowiedzieli,plugawcze!Dnia nie wiem,gdyż kalendarza nie mamy,miesiąc na
> niebie,rok w książce,a dzień taki sam u nas jak i u was,pocałuj więc nas
w ...!
> Podpisano Ataman koszowy Iwan Sirko wraz z całym Koszem zaporoskim"
> List publikuje W.Serczyk w arcyciekawej książce "Hajdamacy" Wyd.Literackie
> Kraków-1972

Zatem jak widać, trudna sztuka dialogu rozwija się wraz z upływem czasu. Widomy
to znak, że zmierzamy jako ludzkość chyba jednak w dobrym, a nie w złym
kierunku ;)

> Drogi Elekonie-prosze usmiechnij się to czytając, i nie odnieś /nie daj Bóg/
> powyższych epitetów do siebie :-)))

Usmiechnąłem się szczerze. I oczywiście nie odniosłem niczego z powyższego do
siebie ;)

PS A jak się udało grzybobranie?

Pozdrawiam

Co nas łączy - cd

[Gość: Piotr]

Wolf cytując ksiedza Ulasa napisał :
Tak uze bylo kolys i tak je teper. Bo wrah, kotoryj naszol polskije ziemli, on
i ukrainskich ziemel choczit, on i naszi chutori ide, jomu i naszoho chliba
choczet sia. Myne rik, myne druhij rik, a on do nas k'naszym selam pryjde...".

Potem,szczególnie pod koniec tej wojny dochodziło do licznych prób porozumień
pomiędzy UpA i polskim podziemiem antykomunistycznym w celu wspólnej walki
przeciw wspolnemu wrogowi - cóż kiedy często odpowiedzią na ukraińskie apele o
wspólprace /zgoda,że mocno spóźnione-zwłaszcza po wydarzeniach wołynskich/
polską odpowiedzią były ulotki o treści "Głupie chamskie brednie.Chamom zdaje
się,że potrafią zrealizować swoje hajdamackie plany. Nie doczekacie się gady
tej realizacji. Nie będzie nigdy Ukrainy w Polsce!Przysięgamy wam to na Boga!
Zostać z nami będą mogli ci,którzy zejdą na drogę pokuty i opamietania.Reszta
za Zbrucz!Jesli nie uczynicie tego dobrowolnie,zaświecimy wam pożogą,której nie
zapomnicie do końca dni waszych".(cytat za M.Siwickim - już wielokrotnie
cytowanym)
Ten list od kozackiego /z Xvii w./dzieliło kilka setek lat . Tamten kozacki
skutkował męczeńską śmiercią atamana Sirki z rąk tureckich. Ten polski-
skutkowal dalszymi bratobójczymi walkami w obliczu komunistycznej nawały.
Ps A grzyby Elekonie są - zebrałem i prawdziwki, maślaki a i kozaki. No i
spóźnione podrzybki. A z psem jest raczej w porządku :-)
Pzdr

Do pana Piotra

[Gość: Jancio]

Czy Pan nie rozumie,że rozmawiając z Elekonem mówi Pan z taką prawicową Q-rwą,
nieroformowalnym bufonem,kołtunem rzeszowskim ktory nic nie rozumie z historii
a we łbie ma ułozone głoupawe schematy myślenia. Ktory bełkota coś tam
traktując to to jako lek na bezsenność i wpier-la się w każdy temat bez pojęcia
A Panu radzę dać se spoko z tym forum - jest chyba lepszy sposób spędzania
czasu?
Widze,ze mamy wspolny adresik.
Pzdr

[Gość: Elekon]

Gość portalu: Jancio napisał(a):

> Czy Pan nie rozumie,że rozmawiając z Elekonem mówi Pan z taką prawicową Q-
rwą,
>
> nieroformowalnym bufonem,kołtunem rzeszowskim ktory nic nie rozumie z
historii
> a we łbie ma ułozone głoupawe schematy myślenia. Ktory bełkota coś tam
> traktując to to jako lek na bezsenność i wpier-la się w każdy temat bez
pojęcia
> A Panu radzę dać se spoko z tym forum - jest chyba lepszy sposób spędzania
> czasu?
> Widze,ze mamy wspolny adresik.
> Pzdr
>

Macie też w porywach, prócz adresu, wspólny styl pisania. Zdaje się też, że mam
do czynienia z typem antyprawicowego katolika. Czy to może jakiś odłam SLD o
wyrafinowanych gustach estetycznych chadzający co niedziela do kościoła
pooglądac przedstawienie typu "światło-dźwięk"? Czy szanownemu Panu ulżyło po
napisaniu mieszajacego mnie z błotem posta?

Co gorsze, mam do czynienia z typem o dość chwiejnej osobowości wpadającej z
zachwytu nad oprawą muzyczną i scenografią kościoła Saletynów w bluzgające
prostactwo powyższego posta. Czymże, wobec takich rozstrojów osobowości może
być moja zdiaznozowana przez ciebie bezsenność, albo nawet krecenie się za
swoim ogonoem piotrowego psa, co zresztą pospolicie nazywa się "kręćkiem".
Sam sobie prostaku świadectwo wystawiasz. Ot co.

A co ja na to ...

[Gość: Piotr]

Gość portalu: Elekon napisał(a):

> Gość portalu: Jancio napisał(a):
>
> > Czy Pan nie rozumie,że rozmawiając z Elekonem mówi Pan z taką prawicową Q
> -
> rwą,
> >
> > nieroformowalnym bufonem,kołtunem rzeszowskim ktory nic nie rozumie z
> historii
> > a we łbie ma ułozone głoupawe schematy myślenia. Ktory bełkota coś tam
> > traktując to to jako lek na bezsenność i wpier-la się w każdy temat bez
> pojęcia
> > A Panu radzę dać se spoko z tym forum - jest chyba lepszy sposób spędzania
>
> > czasu?
> > Widze,ze mamy wspolny adresik.
> > Pzdr
> >
>
> Macie też w porywach, prócz adresu, wspólny styl pisania. Zdaje się też, że
mam
>
> do czynienia z typem antyprawicowego katolika. Czy to może jakiś odłam SLD o
> wyrafinowanych gustach estetycznych chadzający co niedziela do kościoła
> pooglądac przedstawienie typu "światło-dźwięk"? Czy szanownemu Panu ulżyło po
> napisaniu mieszajacego mnie z błotem posta?
>
> Co gorsze, mam do czynienia z typem o dość chwiejnej osobowości wpadającej z
> zachwytu nad oprawą muzyczną i scenografią kościoła Saletynów w bluzgające
> prostactwo powyższego posta. Czymże, wobec takich rozstrojów osobowości może
> być moja zdiaznozowana przez ciebie bezsenność, albo nawet krecenie się za
> swoim ogonoem piotrowego psa, co zresztą pospolicie nazywa się "kręćkiem".
> Sam sobie prostaku świadectwo wystawiasz. Ot co.

A ja oczywiście izoluję się całkowicie od powyższej wymiany zdań , gdyż nie
uważam Elekona za prawicową ... itd jak i jestem daleki od podziwu nad
kosciołem Saletynów. A jedyny sentyment z oczywistych przyczyn wiąze mnie z
cerkwią w Zalesiu , no i może trochę z tym kopulastym kościołem na Jałowego
Piotr

[Gość: Wolf]

Witam po weekendzie,
Zadales Piotrze pytanie co laczy Polakow i Ukraincow, napisales ze walka o
swoja ojczyzne. Ja dodalbym jeszcze to, ze i Polacy i Rusini nosza w sobie
swoja historie (chyba juz zapisana w genach), ktora przenosza nawet w
przypadku bycia na obczyznie.
Dla odprezenia chcialbym podac link do tekstu pokazujacego jak roznie moze byc
widziana przeszlosc zaleznie od tego kto obserwuje.

free.ngo.pl/nadbuhom/16%20-%20Legenda.htm
Pozdrawiam
R.

[Gość: Piotr]

Witaj Radku! Jesli ten tekst jest dla odprężenia - to ja jestem Syrenka
warszawska z tryzubem zamiast płetwy ogonowej. Mam ten tekst przed sobą. Jest
tak przepełniony uproszczeniami, że rozbiór jego zawartości byłby festiwalem
krytyki. Ale nazwa tekstu " Legenda o ziemi Podlaskiej" jest na tyle
asekuracyjna - że dam mu/narazie/spokój. Okreslenie czasu okupacji "pierwszych
sovietów " - czasem piosenki - a czasu okupacji hitlerowskiej - czasem bimbru -
nawet mnie rozbawił. Dla mnie tekst ten jest świadectwem - mocno uproszczonego
spojrzenia na historię ale i pogody ducha białoruskiego gawędziarza który wziął
się za tematykę historyczną w sposób /wybacz to stwierdzenie/ totalnie
dyletancki.
A już akapit o Bieszczadach... - no dam już spokój "chlastaniu" biczem krytyki.

Radku - ja z innej beczki - może dasz mi jakiś linki na cerkwie Podlasia i
Białegostoku /wystarczą galerie foto/. Dla mnie to terra incognita, a wrodzone
lenistwo zmusza mnie do szukania "gotowizny"
Pozdrawiam z ciepłowieczornego Rzeszowa.

[Gość: Wolf]

Witaj Piotrze,
tekst do ktorego podalem link, jak widac w jego tytule nie pretenduje do miana
pracy historycznej, dlatego wlasnie swoj post zatytuowalem "Dla odprezenia".
Chodzilo mi o pokazanie innej optyki niz znana z podrecznikow (glownie mialem
na mysli fragment o czasach carskich - co dla jednych bylo zaborem dla innych
jest mile wspominana przeszloscia...
Chociaz jesli chodzi o "pierwszego sowieta" to faktycznie ludnosc prawoslawna
wiazala z tym pewne nadzieje (ale o tym moze pozniej), chociaz niezbyt dlugo.
Co do "cerkiewnych" linkow to podam cos jutro lub pojutrze.

Pozdrawiam
R.

Co łączy....

[Gość: Piotr]

Po pierwsze dziękuję,za ciekawy link. Niepotrzebnie chyba wybrzydzałem nad tą
balladą ludową,łączącą elementy bajeczne,autobiograficzne i historii /widzianej
na swój sposób gdzieś tam z podlaskiego hutoru/.Widzę zresztą elementy zbieżne
tego opowiadania ze wspomnieniami sanockiego Pana Marczaka / wspominanego w tej
dyskusji/ Elementy wspólne - poczucie krzywd wyrządzonych przez Polaków w
wyniku stosowania odpowiedzialności zbiorowej wobec Ukraińców, tak podlaskich
jak i podkarpackich.
Z tym,że w podlaskiej legendzie dopatruję się jeszcze klimatu jak z
podkarpackich Xvii wiecznych ikon z tematem Sądu ostatecznego. Są tam takie
sceny jak diabeł prowadzi w odchłań piekielną Obcych : Polaków,Niemców,Szwedów
czy Tatarów. A Anioł wiedzie "prawowiernych" ruskich chłopów,świaszczenników w
liturgicznych strojach, zacnych mieszczan do bram raju.
A teraz niespodzianka - daję poniżej fragmenty wspomnień mieszkańca naszego
Zalesia - Polaka który w latach 50 tych służył w wojskach KBW i walczył
z "zbrojnym podziemiem" na terenach Siemiatycz :
" Dwie pierwsze noce kwaterowaliśmy w drewnianym budynku szkoły mieszczącym się
po drugiej stronie cerkwi. W tamtejszym rejonie jest dużo wyznawców religii
prwaosławnej. Odbyliśmy kilka spotań z miejscową ludnością i na tych
spotkaniach przekazano nam informację o napadach,rabunkach wyrządzaniu krzywd
mieszkańcom,których synowie odbywali słuzbę w Ludowym Wojsku Polskim,którzy
pracowali w różnych urzędach państwowych, a nawet tym którzy sprzedawali w
uspołecznionych sklepach Gminnych spóldzielni "samopomoc
Chłopska".Niejednokrotnie słyszeliśmy takie słowa"Kochani żołnierze,pomścijcie
nasze krzywdy". W okresie od 15 kwietnia do 5 maja 1952 r. uczestniczyliśmy w
zwalczaniu band i ugrupowań UPA,które na teren woj.białostockiego przedzierały
się z terenów południowo-wschodniej i zachodniej Polski. Była to walka o
spokój,ład i porządek prawny,przeciwdziałająca rozbojom,napadom rabunkowym i
mordom. Na teren Białostoczcyzny przedzierały się rózne grupy
nacjonalistów,które wcale nie walczyły o niepodległość Polski,lecz głównie
stosowały terror,przemoc,prowadziły rozboje i dokonywały mordów miejscowej
ludności polskiej.Walka z tymi grupami,podszywającymi się pod ruch
nieopodległosciowy,była prowadzona w imię polskiej racji stanu,gdyż nie można
ich było zaliczyć do oraganizacji narodowo-wyzwoleńczych,o czym świadczyły
metody stosowane wobec bezbronnej ludności cywilnej...."
Z dalszej realacji wynika,że nasz bohater dzielnie walczył od 15.04 do
5.05.1952 roku "ze zbrojnym podziemiem na terenach woj. białostockiego"
"Strzelano do młodych żołnierzy polskich tylko dlatego,że przyszli z pomocą
ludności (...)
W takiej sytuacji żołnierze musieli również strzelać,nie rozstają się z bronią
w dzień i w nocy. W czasie pobytu na terenach woj.białostockiego nie było
miożliwości wysyłania żadnych listów. Nie funkcjonawała poczta polowa.Przez
cały ten okres nie zmienialiśmy bielizny osobistej. Wreszcie 6 maja 1952 roku
po trzech tygodniach, wyjechalismy pociągiem towarowym do Legnicy, ale nie do
koszar,lecz na obóz szkoleniowy,do lasów pod Złotoryją.Przez kilka dni
urzxądzaliśmy poligon i nadal nie mozna było wysyłać żadnej korespondencji"
Z dalszej relacji wynika,że jeszcze w 1954 roku nasz bohater
walczył "Niedaleko Olsztyna leży miasto Pisz /położone nad jeziorem Roś i rzeką
Pisą/w którego okolicach grasowały zbrojne ugrupowania,o takim samym
charakterze jak na białostocczyżnie".
Koniec cytatu. No Radku - proszę o komentarz ;-D
Pozdrawiam

[Gość: Wolf]

Witam,
dziekuje za tekst odnosnie Siemiatycz i okolic. Coz mozna na ten temat
napisac, niestety w duzej czesci opowiesc jest prawdziwa, rzeczywiscie
ludnosc "tutejsza" widziala we wladzy ludowej wybawiciela od "band" - takie
okreslenie na grupy zbrojne dzialajace w tamtym terenie funkcjonuje do dzis.
Zbrojne grupy dzialaly tam mniej wiecej do 1953 roku, ludzie dzialajacy w nich
z reguly nie pochodzili stamtad, najczesciej pochodzili z Lomzynskiego (przed
wojna ostoja endecji), lub byly to oddzialy wyparte z Wilenszczyzny.
Natomiat bardzo zdziwilo mnie to, ze we wspomnieniach znalazly sie wzmianki o
oddzialach UPA, z tego co mi wiadomo to az tak na polnoc nie zapuszczaly sie
(oczywiscie moge sie mylic, jesli masz jakies dokladniejsze dane to, prosze,
napisz).

Zgodnie z obietnica podaje garsc cerkiewnych linkow.
Grabarka
www.siedlce.net/dolinabugu/grabarka.htm
fotomost.acn.waw.pl/GRABARKA.htm
www.ga.com.pl/grabarka.htm
Kostomloty - Unici - co prawda ten teren to juz poludniowe Podlasie, ale
wlaczam go do linkow, poniewaz, moim zdaniem warto zobaczyc

www.travelphoto.neostrada.pl/Polska/Page00076/Page00076.htm
www.travelphoto.neostrada.pl/Polska/Page00085/Page00085.htm
Jableczna
www.travelphoto.neostrada.pl/Polska/Page00084/Page00084.htm
www.travelphoto.neostrada.pl/Polska/Page00012/Page00012.htm
Tu mozna zobaczyc podlaska wies
spbrot.stormbyte.com/galeria/index.htm

Malo zdjec, ale za to jest co poczytac

www.bielskpodlaski.pl/szlak%20cerkwi.htm
Cerkwie Bialegostoku w pieknych rysunkach
www.city.bialystok.pl/galeria/pietruk/cerkwie/pcindex.htm
Oficjalna strona Polskiego Autokefalicznego Kosciola Prawoslawnego - polecam
opisy monasterów
www.orthodox.pl/glowna.htm
To tyle na dzis.
Pozdrawiam
R.

[Gość: Piotr]

Dziękuję za linki jak i za bardzo, jak mi się zdaje trafną interpretację
wspomnień, z którą ja ,muszę przyznać miałem pewne trudności. Dodam jeszcze,że
autor tych wspomnień miał w czasie tych wydarzeń ok.17-18 lat. Pochodził z
Zalesia i do chwili obecnej tam zamieszkuje. Inna sprawa to właśnie "dorabianie
gęby" dla UPA /w gruncie rzeczy i bez tego epizodu siemiatyckiego
skompromitowanej/ jak i rola wojsk KBW w całym okresie powojennym. No ale to
już inny temat. A propo linków - dziękuję uprzejmie - postudiuję. Odezwę się
wkrótce.
Pozdrawiam

Co łączy....Piękno Podlasia

[Gość: Piotr]

Miałem poczekać na Twój odzew, no ale nie mogę... Uroda regionu wynikająca z
Twoich linków jest urzekająca - a rysunki cerkwi Białostockich,szczególnie/ale
nie tylko/ tych wspólczesnych -dla mnie rzecz niesamowita. Bedę musiał poszukać
namiarów na widoki nowoczesnej cerkwi prawosławnej w podranicznym słowackim
Svidniku - to podeślę Ci link - to też cudeńko.
Ale teraz coś innego - jak zapewne wyczytałeś w Wyborczej - Ukraińcy
przygotowali film dokumentalny o Wołyniu "(...) to nie tylko opowieść tych
mieszkańców polskich wiosek,którzy ocaleli z pogromów, i ludzi z UPA którzy
gromili. To także opowieść o historii konfliktu polsko-ukraińskiego.To również
opowieść ludzi,którzy ocaleli z dokonanych przez Polaków pogromów ukraińskich
wsi na Lubelszczyżnie. Czy będziemy mieli odwagę obejrzeć ten film,czy
telewizja będzie miała odwagę go nam pokazać?"
No właśnie...
A teraz galicyjski smaczek - żyję relacją gW o sędzim jarosławskim,który /jak
okazało dziennikarskie śledztwo/ podjął w maju br decyzję o ... spaleniu w
sądowej kotłowni 28 obrazów "ręcznie malowanych na deskach". Były to oczywiście
ikony zarekwirowane przy próbie przemytu. Celnicy pokazali w rewanżu /bo sprawa
wygląda na rozgrywkę celnicy contra sąd/zdjęcia tych zabytkowych XIX wiecznych
ikon. Sprawa dziwna,straszna,"śmieszna",przerażająca./szczególy na stronach
rzeszowskiego dodatku i forum/
Pozdrawiam.
Jeszcze raz dziękuję za b.ciekawe linki

[Gość: Wolf]

Witaj Piotrze,
dzieki za informacje o filmie, niestety nie zawsze zdaze kupic w drodze do
pracy prase, wiec nic o tym filmie nie wiedzialem. Obawiam sie, ze nie bedzie
on nadany w Polsce. Zauwazyles Piotrze przy okazji dyskusji o Wolyniu, ze
publikacje raczej powoli przemycaja ciemniejsze strony
wlasnej historii. Od razu pojawia sie modyfikacja dzialan polskiej strony w
postaci eufemizmow "odwetu", "pacyfikacji" itp... Szkoda tylko, ze odmawia sie
tego drugiej stronie (przepraszam za powrot do tych tematow, mialo ich w tej
dyskusji nie byc, ale ta garsc mysli nasunela mi sie sama).
Jesli chodzi o sprawe ikon z Jaroslawia to sprawa ta chodzi mi po glowie od
wczoraj i po prostu brak mi slow, a wlasciwie przychodza dwa (albo
zlodziejstwo, albo barbarzynstwo - niestety).
Jesli interesuje Cie rowniez nowoczesna architektura cerkiewna to polecam
twojej uwadze cerkiew w Hajnowce

www.hajnowka.pl/foto/galeria2.htm
Pozdrawiam
R.

Okrągła liczba postów ...

[Gość: Piotr]

Witam -jest wemnie pokusa pewnego podsumowania dotychczasowej dyskusji przed
jej dalszym ciągiem -ale jeszcze nie teraz.Mówisz,Radku o niedomówieniach - tak
zgadzam się jeślimowa o naszych środkach masowego przekazu. To prasa lokalna/np
spominane przez Elekona "Nowiny" czy jakaś szowinistyczna gazetka
lokalna /,telewizja itp. Na szczęscie są poważniejsze wydawnictwa takie np
mam przed sobą wielotomowe "Dzieje Podkarpacia' wydane przez Podkarpackie
Towarzystwo Historyczne . Na okładce tomu 3 widnieje zgodnie obok siebie flaga
i herb Polski i sino-żowty fłag i tryzum. A w treści ksiązki opracowania
polskich i ukraińskich historyków o szeptyckich,1920 roku,ukraińskim
prawosławiu w 1921-1939 w Polsce,i o OUN i UPA na Wołyniu itd,itd.
Rzeczowy,spkojny wykład,tragedie i symptomy porozumienia. Obok mam Ksiązkę -
Konferencje IPN "Akcja Wisła" - i znów -opracowania i polskie i ukraińskie -
wszechstronne spojrzenie na konflikt i rzeczowa dyskusja. Namawiam na lekturę.
Cóż - teraz i Polska i Ukraina, to państwa w których zwykli ludzie raczej
walczą o byt niż pasjonują się wspólną historią - moja ocena tej sytuacji
zamyka się w krótkim cytacie z J.Rotha "Marsz radetzkiego" -
" Nie mógł już dłużej zatajać przed sobą straszliwej myśli,że to sama
Opatrzność jest niezadowolona z monarchii,i chociaż był katolikiem
praktykującym w potocznym tego słowa znaczeniu,ale niezbyt wierzącym,skłaniał
się obecnie coraz to bardziej ku przypuszczeniu,że sam Bóg karze cesarza"
To tyle zabawy słowem - a teraz ciąg dalszy galicyjskich smaczków ;
Oto tego lata jestem na spacerku na cerkwisku na Wołtuszowej. Stoję przy stosie
drzewa przygotowanym przez jakiś niegodziwców na ognisko w tym osobliwym
miejscu. Słyszę za sobą głos "Szczęść Boże" - odwracam się i widzę dwóch
młodych księzy - spacerowiczów, Jeden mówi - co będziecie tu palić ognisko? Ja
odpowiadam - No nie, nie miałbym śmiałości palić ogniska na miejscu cerkwi mego
pradziadka, a po drugie nie ma tu już siedzisk ze szczątków nagrobków" /Ot tak
mi się jakoś wymknęło;-)/ Na to ów ksiądz wskazując na ruiny cmentarza
mówi "Był tu rok temu WASZ pop ..." przerwałem - Jestem katolikiem... "No tak
był tu ICH pop i poświęcił i cmentarz i krzyż" Rozmowa zakończona.
Popatrz Radku - Schemat myślenia "Ich" "Wasz" - kiedy to się zmieni,jak myślisz?
Ps Myślę o temacie księża grekokatoliccy w czasie I i II wojny w Galicji - może
będzie to ciekawe - zwłaszcza że w dotychczasowej dyskusji te tematy były już
lekko "trącone".

[Gość: Wolf]

Witam w niedzielny wieczor,
napisales Piotrze przytoczone ponizej slowa:
"Na to ów ksiądz wskazując na ruiny cmentarza
> mówi "Był tu rok temu WASZ pop ..." przerwałem - Jestem katolikiem... "No
tak
> był tu ICH pop i poświęcił i cmentarz i krzyż" Rozmowa zakończona.
> Popatrz Radku - Schemat myślenia "Ich" "Wasz" - kiedy to się zmieni,jak
myślisz"
> ?
i przypomnialo mi to sytuacje ktorej bylem swiadkiem obok cerkwi na
warszawskiej Woli, zreszta juz o tym pisalem, chodzi mi o pytanie czy ONI tez
wierza w Boga? Mysle, ze sytuacja nie poprawi sie dzis, lub jutro, ale trzeba
miec nadzieje.
Z nieklamana radoscia dowiedzialbym sie czegos wiecej na temat duchownych
grekokatolickich w Galicji, temat ten jest mi nieznany, ja ze swej strony
moglbym napisac co nieco o losach duchowienstwa prawoslawnego, ale mysle, ze
nie bylyby to historie wesole.
Pozdrawiam i zycze milego tygodnia
R.

Księża uniccy i wojny ...

[Gość: Piotr]

Witam - dziękuję Radku z opóźnieniem za namiary na Hajnówkę.
A do wątku "ich" - "nasz" - trochę optymizmu dodaje historia parafii grek-kat.
w Lublinie, tej w której pasterzuje m.in goszczony tu niegdyś Sbk Piotr - tam
parafia powstała w oparciu o cerkiew przeniesioną do lubelskiego skansenu w
1994 roku z wsi zamojskiej . A cerkiew była z kolei ofiarowana bezpłatnie przez
proboszcza katolickiego z niegdyś ukraińskiej wsi Tarnoszyn.
Boże jak bardzo chciałbym tak pozytywnego załatwienia sprawy cerkwi
bałuciańskiej - chociaż wolałbym aby ona dalej cieszyła oko w oryginalnej
okolicy i kraobrazie ...
No a teraz nowy,obiecany wątek - a więc księża uniccy w obliczu obu wojen
światowych .
Zacznę od cytatu, który zapewne rozpoznasz od razu, ale być może przydatny i
dla narracji a i dla ewentual. czytających :
" ... chociaż wieś była bardzo rozległa,stał tam tylko jeden przyzwoity
budynek,szkoła powszechna,którą w tej czysto ukraińskiej okolicy wystawiło
namiestnictwo Galicji,by skutecznie spolszczyć gminę(...)W ogrodzie szkolnym
był wielki lejowaty dół od granatu potęznego kalibru. W kącie ogrodu stała
potęzna grusza. Z jej gałęzi zwisał kakłek odcietego powroza,na którym jeszcze
niedawno wisiał miejscowy proboszcz greckokatolicki,powieszony skutkiem donosu
miejscowego kierownika polskiej szkoły, że był członkiem grupy starorusinów,a
podczas okupacji rosyjskiej odprawiał mszę za zwycięstwo zbrojnego ramienia
rosyjskiego prawosławnego cara.Nie było to prawdą,ponieważ oskarżony był w tym
czasie we wsi nieobecny (...) W powieszeniu greckokatolickiego proboszcza grało
rolę kilka czynników:narodowość,spór religijny i kury.Bowiem nieszczęsny
proboszcz tuż przed samą wojną zabił w ogrodzie jedną z kur nauczyciela,bo
wygrzebywały mu zasadzone pstki melonów"
Ten cytacik to oczywiście z Jaroslava Haszka i opowieści o Dobrym Wojaku .
Dotyczy okolic Przemyśla w realiach roku 1915.
Czy ten literacki cytat nie opisuje jednak epizodu z realnej sytuacji unitów
podczas I wojny światowej?.
Rzeczywistego księdza i rzeczywistą sytuację opisuje przecież artykuł-
wspomnienie o ks. Nehrebeckim. Mówi ona o jego następcy w parafii zalesiańskiej
ks. Iwanie Kamińskim podczas piewrszej wojny światowej "Mimo wrogich zakusów
wtedy,gdy jego następca ks. Kamiński z niektórymi parafianami ZA PRZYCZYNĄ
OBCYCH DONOSÓW znalazł się niewinnie w Thalerhofie - tameczni wierni nie
ulegli terrorowi i nie odstąpili od swego koścoła i obrządku"
Thalerhof - to był austriacki obóz koncentracyjny w którym więziono m.in.
Rusinów podejrzewanych o sprzyjanie Moskalom podczas tamtej wojny /do tego
tematu także w kontekście "biograficznym" - wrócę/
Skąd brała się ta tragiczna sytuacja galicyjskich Rusinów - były to pewno
następstwa rosyjskiej ofensywy roku 1914 i krytycznego położenia monarchii
habsburskiej wiosną 1915, gdy niemal cała Galicja znalazła się w rękach
carskich a jego gubernator we Lwowie głosił "Będę tu krzewić rosyjski
język,prawo i ustrój".
A potem ... była majowa ofensywa austriacko - pruska /zwana bitwą
gorlicką/,odbicie Galicji z rąk rosyjskich i gehenna rusinów galicyjskich
poddanych niezwykle krwawym represjom . Czy represji słusznych - o tym może w
następnym poscie.
Radku - bardzo proszę o Twoje refleksje zarówno do zaczętego wątku
galicyjskiego jak i o proponowany przez Ciebie wątek duchownych prawosławnych.
Pozdrawiam z pochmurnego i deszczowego Rzeszowa.
Ps "Troszczyłeś" się kiedyś o to , gdzie nas zaprowadzą mnożace się wątki -
narazie cofnęliśmy się o ładnych kilkadziesiąt lat w stosunku do wątków
wołyńskich i akcji wisła. Co dalej to sam nawet nie wiem ;-)

[Gość: Wolf]

Witaj Piotrze,
dziekuje za zainteresowanie tematem losow duchownych prawoslawnych. Nie jestem
co prawda fachowcem w tej dziedzinie, moja wiedza pochodzi z ksiazek i rozmow,
ale mam nadzieje, ze i to moze Cie zainteresowac. Na poczatek przyblize postac
Maksyma Sandowycza - swietego Cerkwi Prawoslawnej, byl on grekokatolikiem,
ktory powrocil do prawoslawia i zostal duchownym. Nie bede tu wnikac w powody,
poniewaz roznie to ludzie prawia (jeszcze raz dzieki za Magury). Faktem jest,
ze czesto Lemkowie przechodzacy na prawoslawie byli postrzegani jako
moskalofile, co nie zawsze bylo prawda. Faktem jest,ze Maksym Sandowycz stal
sie meczennikiem za wiare, zostal rozstrzelany na dziedzincu sadu w Gorlicach.
Zostal kanonizowany w latach 90-tych.
Przytoczylem ta postac, poniewaz wspomniales o Talerhofie, nie wiedzialem, ze
oprocz prawoslawnych wiezieni byli tam rowniez grekokatolicy. Na temat
duchownych prawoslawnych w czasie I wojny wiem niewiele, okres ten kojarzy mi
sie glownie z biezenstwem, wiecej danych jest na temat II wojny i okresie
pozniejszym, ale postaram sie utrzymac na razie w okresie przed II wojna.
Dyskusja jest dla mnie coraz ciekawsza i mam nadzieje ze tak zostanie.
Pozdrawiam
R.
P.S. W Warszawie tez pada.

[Gość: Piotr]

[Gość: Piotr]

Przepraszam z bezmyślne kliknięcie i poszło...
Najpierw cytacik o początkach I wojny i sytuacji wojsk austriackich ;
"Z dowództwa armii nadchodziły liczne i rozmaite rozkazy.Wiekszość z nich
dotyczyła ewakluacji wsi i miast oraz postępowania z rusofikskimi
Ukraińcami,popami i szpiegami. Pospieszne sądy doraźne obwieszczały po wsiach
pospieszne wyroki.Szpicle dostarczali nie dające się skontrolować raporty o
chłopach,popach /.../ Nie było czasu. Musiano (...)jak najprędzej ukarać
zdrajców Wojna austriacka zaczęła się od sądów wojennych."
Tyle cytat z Rotha "Marsz radetzkiego".
Według przekazów rodzinnych ,ksiądz Wachnianin został aresztowany w 1914 roku
przez Austriaków /był wówczas proboszczem w Daliowej - do 1931 roku / i
wywieziony do obozu koncentacyjego w Talerhofie, gdzie przebywał do 1917 roku.
Trzej jego synowie uciekli na słowacką stronę a dwie nieletnie córki zostały
wywiezione przez dalszą rodzinę w slad za wycofującymi się Rosjanami aż gdzie
pod Kijów. Czy był on rzeczywistym rusofilem, czy też wystarczył oszczerczy
donos?
Mniej szczęscia miała 17 letnia córka duchownego z Wojtkowej Maria Mochnacka
która znalazła się w 47 osobowej grupie Rusinów aresztowanych przez Austriaków
i konwojowanych na stację kolejową w Przemyślu. Oto jak opisuje to zdarzenie
pamietnikarka - przemyślanka Helena Jabłońska- autorka dziennika z oblęzonego
Przemyśla ; pod datą 14 września 1914 roku pisze "...Około 5-tej po południu
pędzono na kolej transport moskalofili:46 ludzi,między nimi 7 kobiet
półinteligencji.Dragoni z wozami najeżdżali im na plecy,publiczność
urągała.Jedna młoda wyciągnęła rewolwer i zastrzeliła dragona. Rzucono się na
wszystkich z szablami,siekierami,kijami,pięściami walono.Nadeszli rębacze z
kłodami drewna i tak ich miażdżono /.../ a krew tryskała na mury i ludzi
przpatrujących się ."
O tle antyukraińskich represji ciekawie pisze Tadeusz A.Olszański w artykule
Austriackie represje w Galicji i obóz w Thalerhofie opublikowanym na stronie
www.cmentarze.gorlice.net.pl/thalerhofstrona htm. Tam też znajdziesz życiorys
ŚW. mAKSYMA SANDOWYCZA. Równocześnie jest tam link na stronę ukraińską
www.ukrstor.com/talerhof/ zawierającą reprinty tzw Almanachów thalerhofskich
zawierające wspomnienia i dokumenty dotyczące duchownych i świeckich -
galicyjskich Rusinów internowanych przez Austriaków.
We wspomnianym artykule pisze o niechlubym udziale Polaków w represjach
przeciwko Rusinom "Trudno się dziwić licznym donosom, skoro za wskazanie
moskalofili oferowano wysokie nagrody. Polacy,dotychczas przychylni tej
orientacji,teraz ujrzeli w jej stronnikach sojuszników Rosji i przyklaskiwali
represjom, a także denuncjowali znanych sobie działaczy,zwłaszcza w miastach ".
Ciekawie na tematy I wojny pisze K.Nowakowski w opracowaniu "sytuacja
polityczna na łemkowszczyżnie w latach 1918-1939" w "Lemkowie w historii i
kulturze Karpat."
"Zawierucha wojenna 1914 roku przybiosła moskalofilom,zwanym
starorusinami,znaczne straty szczególnie na Łemkowszczyźnie.Austriacy cofający
się na cąłym galicyjskim froncie przed armiami rosyjskimi,obwiniając wszystkich
i wszystko za swoją klęskę rozpoczęli "polowanie na czarownice".Pierwszą ofiarą
histerii padli galicyjscy moskalofile podejrzewani o szpiegowstwo, a więc
zdradę monarchi. w wyniku represji około 5 tys. duchownych grekokatolicich,
nauczycieli i chłopów z Łemkowszczyzny trafiło do więzień i obozu
koncentracyjnego w Thalerhofie. Wielu stracono bez sądu np rozstrzelany w
Gorlicach przez żandarmów ks. prawosławny Maksym Sandowicz za Zdyni.Wśród
Łemków silne było przekonanie,że czynny udział w akcji represyjnej brali
Ukraińcy,którzy wykorzystali zaistniałą sytuację do wyeliminowania swoich
przeciwników politycznych (...)
Tymczasem na terenach Galicji zajętych przez Rosjan rozpoczęły się
przesladowania ukraińców. Zaczęto od zakazu używania języka ukraińskiego i
likwidacji wyznania grekokatolickiego. starorusini - moskalofile korzystając ze
swej przewagi przyczynili się do tego,że wielu Ukraińców wywiezino na Syberię."
Przepraszam za przydługie cytaty, ale przyznasz,że trudno sobie wyobrazić
tragiczne i pogmatwane losy Rusinów w trakcie tamtej wojny. A co dopiero po jej
zakończeniu i w skomplikowanych układach dwudziestolecia międzywojennego.
Ps Przeglądam 38 numer "Karty" a tam historyczny reportaż z polsko-ukraińskiej
wyprawy kijowskiej, zdjęcia z Petlurą, Piłsudskim - to też ciekawy temat.
A głos bereta na tym forum świadczy,że konieczne będzie pewno krótkie
przypomnienie o Zalesiu /może na 400 poście :-)/
Ps2 Przepraszam za niedyskrektne pytanie Radku - czyżby jesteś autentycznym
wyznawcą prawosławia ?

[Gość: Elekon]

Gość portalu: Piotr napisał(a):

> Witam -jest wemnie pokusa pewnego podsumowania dotychczasowej dyskusji przed
> jej dalszym ciągiem -ale jeszcze nie teraz.Mówisz,Radku o niedomówieniach -
> tak zgadzam się jeślimowa o naszych środkach masowego przekazu. To prasa
> lokalna/np spominane przez Elekona "Nowiny" czy jakaś szowinistyczna gazetka
> lokalna /,telewizja itp. Na szczęscie są poważniejsze wydawnictwa takie np
> mam przed sobą wielotomowe "Dzieje Podkarpacia' wydane przez Podkarpackie
> Towarzystwo Historyczne (...)

Do zbioru wspomnianych przeze mnie cytatów i linków do jak to
określasz "szowinistycznych gazetek" należałoby z powodzeniem dodać cytowane
przez Ciebie tu obszernie cytaty i wyssane raczej z palca zdarzenia opisywane
przez ukraińskich szowinistycznych autorów. Dla porządku chciałbym, abyś
zauważył, że nie można w ten sposób (a to polscy nacjonaliści, niedouki i
fantaści szerzący nieprawdziwe mity) podchodzić do wspomnień polskich, a
jednocześnie bezkrytycznie i z pełnym przekonaniem o prawdzie historycznej w
nich zawartej cytować wspomnienia (czy prowokacje) zawarte w broszurach - nie
należących bynajmniej do naukowej elity - autorów ukraińskich.
A co do tych poważnych wydawnictw - pisz o nich - chętnie je poznam bliżej, na
ile tylko czas mi na to pozwoli.

To taka małą łyżeczka dziegciu w odpowiedzi, jak sądzę, na nieco zaczepny ton
powyższego Twojego postu. Mam też nadzieję, że nikt nieobliczalny się już tu ze
swoim językiem rodem z chlewa nie pojawi i wątku nie zasmrodzi.

Na razie będę się Waszej dyskusji - mimo wszystko - przyglądał z życzliwością i
raczej milczał, bo przyznam, ze przyzwyczajony już nieco do jej uczestników,
reaguję już na nią z pewną poprawką na co niektórych ;). A poza tym, staje się
ciekawa i pozbawiona, jak na razie, większych prowokacji. Chciałbym, żeby już
tak zostało.

Na koniec, mam, wracając do głównego tematu wątku, pytanie do Piotra. Czy wiesz
może, kiedy dokładnie przebudowano wnętrze kościoła WNMP na Zalesiu (chodzi mi
o dodanie bocznych galeryjek i usunięcie bocznych ołtarzy)? To chyba była II
połowa lat 90-tych? Niestety, nieco ściślejszy kontakt z tym kościołem mam z
racji miejsca zamieszkania stosunkowo od niedawna, a wcześniejsze wspomnienia
dotyczące jego wnętrza raczej mglisto-okazjonalne, a te ściślejsze z nich
podparte w dużej mierze starymi zdjęciami jego wnętrz.

To tyle ode mnie. Życzę miłego dnia.

Elekonowi - b.subtelnie..

[Gość: Piotr]

Gość portalu: Elekon napisał(a):

> Na razie będę się Waszej dyskusji - mimo wszystko - przyglądał z życzliwością
i
>
> raczej milczał, bo przyznam, ze przyzwyczajony już nieco do jej uczestników,
> reaguję już na nią z pewną poprawką na co niektórych ;). A poza tym, staje
się
> ciekawa i pozbawiona, jak na razie, większych prowokacji. Chciałbym, żeby już
> tak zostało.
>
> Na koniec, mam, wracając do głównego tematu wątku, pytanie do Piotra. Czy
wiesz
>
> może, kiedy dokładnie przebudowano wnętrze kościoła WNMP na Zalesiu (chodzi
mi
> o dodanie bocznych galeryjek i usunięcie bocznych ołtarzy)? To chyba była II
> połowa lat 90-tych? Niestety, nieco ściślejszy kontakt z tym kościołem mam z
> racji miejsca zamieszkania stosunkowo od niedawna, a wcześniejsze wspomnienia
> dotyczące jego wnętrza raczej mglisto-okazjonalne, a te ściślejsze z nich
> podparte w dużej mierze starymi zdjęciami jego wnętrz.
>
Z nieukrywaną radością przyjmuję Twoją gotowość do pogłebiania wiedzy na
poruszane tu tematy. Oczywiście służę lekturami uzupełniającymi takimi np jak
Mikołaja Siwickiego "Dzieje konfliktów polsko-ukraińskich tom I-III" Ten uznany
historyk polski, pochodzenia ukraińskiego stworzył bardzo rzetelne opracowanie,
bazujące na źródłach archiwalnych. Wielotomowe opracowanie stanowi dobrą
odtrutkę na kłamstwa i niedomówienia ludzi typu e.prus czy jakiś tam pająk,jak
i wspomniane szowinistyczne prowincjonalne gazetki.
To tyle na ten temat.
Odnośnie cerkwi zalesiańskiej - z nieukrywanym przerażeniem obserwowałem
przygotowania do rozbudowy cerkwi ok. 1998 roku. Efekt zewnętrzny nie był na
szczęscie tak groźny jak myślałem, natomiast wnętrze - potwierdziło moje
najgorze obawy. Co się stało z Cudowną Ikoną - tego nie wiem.
Zastanawiam się tylko poco teraz w tym wnętrzu modlą się o jedność kościoła i
mówią coś o ekumeniźmie,skoro zewnętrznie potwierdzają podział na "Ich" i "Nasz"

Mam nadzieję,że należysz do tych Polaków którzy patrząc na cerkwie i ikony,
pomyślą czasem pozytywnie o ludziach którzy się kiedyś w tych cerwiach modlili
kreśląc ukośne krzyże i składali ukłony przed Świetymi Wizerunkami.
Pozdrawiam - a dzień miałem dobry - Dziękuję

[Gość: Elekon]

Gość portalu: Piotr napisał(a):

> Z nieukrywaną radością przyjmuję Twoją gotowość do pogłebiania wiedzy na
> poruszane tu tematy. Oczywiście służę lekturami uzupełniającymi takimi np jak
> Mikołaja Siwickiego "Dzieje konfliktów polsko-ukraińskich tom I-III" Ten
> uznany historyk polski, pochodzenia ukraińskiego stworzył bardzo rzetelne
> opracowanie, bazujące na źródłach archiwalnych. Wielotomowe opracowanie
> stanowi dobrą odtrutkę na kłamstwa i niedomówienia ludzi typu e.prus czy
> jakiś tam pająk,jak i wspomniane szowinistyczne prowincjonalne gazetki.

Czy ten "uznany polski historyk" to ten sam, który pisał o wymordowaniu
gerkokatolików pod Rzeszowem po wojnie, o czym nie słyszał ani IPN ani nikt z
tutejszych - nawet ukraińskich mieszkańców i w co w co nie uwierzył tu na forum
Darek ze Śląska? Winszuję odtrutki...


> Odnośnie cerkwi zalesiańskiej - z nieukrywanym przerażeniem obserwowałem
> przygotowania do rozbudowy cerkwi ok. 1998 roku. Efekt zewnętrzny nie był na
> szczęscie tak groźny jak myślałem, natomiast wnętrze - potwierdziło moje
> najgorze obawy. Co się stało z Cudowną Ikoną - tego nie wiem.
> Zastanawiam się tylko poco teraz w tym wnętrzu modlą się o jedność kościoła i
> mówią coś o ekumeniźmie,skoro zewnętrznie potwierdzają podział na "Ich"
> i "Nasz"

Dzięki za odpowiedź na moje pytanie. To rzeczywiście smutne. Zgadzam się
zupełnie. Tym bardziej, że grekokatolicy uznają przeciez zwierzchnictwo
papieża, więc są częścią katolickiego kościoła. To także smutne, bo sposób w
jaki potraktowano wnętrze tego kościoła, a byłej grkokatolickiej cerkiewki jest
dla mnie (NAWET! - a przecież mną można jak wiadomo straszyć grekokatolickie
dzieci - wybacz to oczywiście żart), nie do przyjęcia.


> Mam nadzieję,że należysz do tych Polaków którzy patrząc na cerkwie i ikony,
> pomyślą czasem pozytywnie o ludziach którzy się kiedyś w tych cerwiach
> modlili kreśląc ukośne krzyże i składali ukłony przed Świetymi Wizerunkami.
> Pozdrawiam - a dzień miałem dobry - Dziękuję

Tak szczerze mówiąc, to ten dzień chyba jednak nie był za dobry, sądząc po
stylu tej odpowiedzi, szczególnie na jej początku.

Patrząc na cerkwie i ikony próbuję widzieć nie tylko folklor i etnograficzną
ciekawostkę, i nie tylko tych, co tam przychodzili, ale i Tego, na którego
chwałę je zbudowano czy namalowano.
Jednego tylko zrozumieć nie mogę, a to może dlatego, że nigdy nie miałem nic
wspólnego z grekokatolikami ani prawosławnymi: jak niektórym przychodziło łatwo
pogodzenie składania pokłonów przed swietymi wizerunkami z okrutnym mordowaniem
swoich sąsiadów należących do innej nacji. Oczywiście nie uogólniam broń Boże
tego na wszystkich. Nie zamierzam tu jątrzyć. Po prostu piszę szczerze i nie
chcę nikogo urazić, dlatego podkreślam, że nie chodzi mi o wszystkich. Ale czy
ci, o których piszę, traktowali może te pokłony jak magiczny obrzęd
gwarantujący pomyślność? Przykro mi bardzo, że mam wciąż takie skojarzenia, ale
jakoś takie właśnie, a nie inne, co gorsze utrwalone jeszcze bardziej tą
dyskusją, i oparte o historyczne fakty i rodzinne przeżycia, a nie wydumane
czy powtórzone za kimś typu pan Pająk czy ten drugi którego wspominałeś.
Zastanawiam się także, dlaczego po 60 latach ci, co dziś znów biją pokłony
przed wizerunkami świętych nie są zdolni do zwykłego ludzkiego "przepraszam" i
do wyzbycia się nienawistnego, antypolskiego jadu, który wciąż sączy się z
róznych ich wypowiedzi, a czasem też i z tego forum. Ubieranie tego jadu w togę
mądrości, postępowości czy naukowości tego faktu nie zmieni. Ubieranie tego w
togę prawdy historycznej, w połaczeniu z bardzo lekkim traktowaniem i
ubieranie w rozmaite eufemizmy np. rzezi wołyńskich urąga pamięci pomordowanych
i nie służy budowaniu zaufania.

Zastanawiam się co trzeba naszym narodom, żeby się bardziej polubiły i
zrozumiały. Pewnie napiszesz, że mnie np. trzeba poczytać historyków
ukraińskich. Może. A może Tobie trzeba poczytac ich polskich odpowiedników, bez
krzyku, że nacjonaliści, że kłamią i niedomawiają. Żeby odpowiednik w stosunku
do Siwickiego był jak najwierniejszy, proponuję na początek profesora
Strzembosza :). Też historyk. Też profesor. I też uznany. I też z czytelnym
ideowym obliczem. Pozdrawiam i życzę mniej nerwowości w następnych postach.

PS Chciałbym nie musieć ustosunkowywać się już do zaczepnych i złośliwych uwag,
ani czytac wulgarnej breji, a poczytać ciekawą dyskusję i dowiedzieć się z niej
więcej. I może zacząć darzyć sympatią potomków ukraińskich wołyniaków z lat
40-tych, wiedząc, że odcinają się od tego co robili ich ojcowie, wujkowie i
dziadkowie. Na razie odciąć się nie chcą, więc jest to bardzo trudne, żeby nie
powiedzieć, że wręcz niemożliwe. Myślę natomiast, że chyba nietrudno jest
zrozumieć w takiej sytuacji moje odczucia.
Pozdrawiam.

[Gość: ad]

> spojrzenia na historię ale i pogody ducha białoruskiego gawędziarza -
dlaczego "białoruskiego" ???

Dla Ad.

[Gość: Piotr]

Gość portalu: ad napisał(a):

> > spojrzenia na historię ale i pogody ducha białoruskiego gawędziarza -
> dlaczego "białoruskiego" ???
Witaj Andrzej - no masz rację ! Sypnąłem się i wdepnąłem niepotrzebnie na nie
moje poletko.;-)
Przepraszam - bo jednak powinienem napisać - "podlaskiego" a może
raczej "ukraińskiego gawędziarza".

[Gość: Wolf]

Witam,
z radoscia spostrzeglem ze dyskusja znowu kwitnie. Co do podlaskiego tematu to
ja najchetniej sklanial bym sie do powiedzenia "podlaskiego", a
nie "bialoruskiego". Nie ma o co kruszyc kopii to jak sie okreslamy jest w
koncu nasza sprawa, optuje za "podlaskim" ze wzgledow osobistych, czesc mojej
rodziny przyjechala nad Bug z okolic Grodna i przyznaje sie nie do "ruskosci"
a do bycia "licwinami", czesc byla "ruska-tutejsza". Dzis ma to tylko
znaczenie dla nas samych (na szczescie). Odpowiedz na pytanie o moja wiare nie
jest prosta. Nie jestem wiernym zadnego z wyznan, natomiast cala dusza jestem
zwiazany z prawoslawiem. Jesli bedziesz chcial Piotrze, to moge pozanudzac i
na ten temat. Pytanie wcale nie bylo niedyskretne, odebrlem to jako chec
poznania dyskutanta.
Przepraszam za chaos tego postu, duzo nowych postow od niedzieli, a na
wszystko chcialem chociaz w czesci odpowiedziec.
Pozdrawiam
R.

Do Wofla i ...

[Gość: Piotr]

Gość portalu: Wolf napisał(a):
> zwiazany z prawoslawiem. Jesli bedziesz chcial Piotrze, to moge pozanudzac i
> na ten temat.


Uprzejmie proszę !
Jako przerywnik w moim wątku wojennym przekazuję treść bardzo ciekawego
dokumentu:

Odezwa do polakow, ukraincow i zydow.
Nieprzyjaciel wyzyskuje ten powazny stan wojenny, w ktorym znajduje sie teraz
wasz kochany i piekny kraj, w tym celu, aby pewne podejrzane elementa
neprzyjacelskiego panstwa pomiedzy was sie wslizgnely, celem uzycia tutaj
zamieszkalych moskalofilow do zdradzania nieprzyjacielowi ruchow wojskowych i
naszego polozenia.
Wyprуbowany patryotyzm i niezachwiane oddanie sie naszemu Najwyzszemu Domowi,
ktory do swoich wiernych poddanych zawsze pieczolowicie i po ludzku sie
odnosil, nie dopusci, aby patryotycznie usposobiony polak, ukrainiec i zyd
scierpial kolo siebia takie indywidua.
Przeciwnie, jest obowiazkiem podobne osoby uczynic nieszkodliwemi, to znaczy,
skoro ktos powezmie wiadomosci o takich osobach, nalezy donisc je najblizszej
cywilnej Iub wojskowej wladzy. Dostawlenie osoby, ktorej dowiedzionem zostanie
szpiegostwo lub propagnda moskalofilstwa, wynadgrodzonem bedzie kwota 50-500
kor.
C. i k. komendant stacyjny.

Zachowałem jego oryginalny styl i piśmiennictwo. Odezwa ta była skierowana
przez austriackiego wojennego komendanta Sambora w początkowym okresie I wojny
i stała się ,tak jak podobne odezwy w całej Galicji podstawą do regularnych
polowań na grkokatolików i prawosławnych, posądzanych często bezpodstawnie o
sprzyjanie Moskalom.
W najbliższym czasie napiszę coś o prawosławnym klasztorze w podprzemyskiej
wiosce - myślę,że temat ten będzie ciekawy.
Pozdrawiam

Ps Rezerwuję sobie jednak prawo powrotu również do swego wątku ;-0

[Gość: ad]

Oczywiście daleko mi do nazywania wszystkich mieszkańców ukrainomownej części
Podlasia Ukraińcami, bo do tego trzeba po prostu świadomości narodowej, czyli
pewnego przejawu woli. Natomiast co do "białoruskiego" bajarza - jest to osoba
często - niektórzy mówią "niestety" drukowana w Nad Buhom i Narwoju i z tego
co wiem jest Ukraińcem, świadomym swej narodowości. Co do reszty Podlasian -
między Bugiem i Narwią oczewiście zgadzam się z Wolfem, że lepiej ich nazwać
podlasianami niż Białorusinami. W pewnym sensie z buntu przeciw nazywaniu
wszystkiego co prawosławne i ruskie na Podlasiu białoruskim wziął się tu ruch
odrodzenia czy raczej wg mnie narodzenia nowoczesnej świadomości narodowej -
ukraińskiej. Czekam na twój Piotrze opis prawosławnego klasztoru pod
Przemyślem - zapewne chodzi o Ujkowice. Trafił tam mój kolega z Podlasia,
Ukrainiec dużo wcześniej niż ja. Pewnie dlatego do Ujkowic a nie do innych
klasztorów, że tam sprawa narodowości wiernych jest bardziej serio traktowana
niż ogólnie w cerkwi w Polsce. Chociaż głownie z pobudek religijnych jak go
znam.
pozdrawiam

[Gość: Wolf]

Witam,
odniose sie Andrzeju do twojej wypowiedzi odnosnie ludnosci "ukrainomownej" -
jak okresliles - czesci Podlasia. Nie neguje ukrainskosci tych ziem, jak
powiedzial moj dziadek (akurat z pochodzenia Bialorus) - tu wszyscy Ukraincy,
tylko spolaczeni (przepraszam jesli kogos to sformulowanie urazilo).
Swiadomosc narodowa wymaga oczywiscie woli, ale jak wiesz nie jest to takie
proste, troche postow wczesniej pisalem tu o roli Cerkwi rosyjskiej (niestety)
w zniechecaniu ludzi do prawoslawia nad Bugiem (chodzi mi o okres po kasacie
Unii), pozniej bylo juz tylko gorzej. Kiedy napisalem o tym, ze ja bym
okreslil ludnosc ukrainska na Podlasiu mianem "podlaszany", pisalem to ze
swojego punktu widzenia - "ruska" czesc mojej rodziny jest i bialoruska i
ruska (czyli po prostu ukrainska) i moja swiadomosc niezaleznie od miejsca
zamieszkania jest zwiazana z nadbuzanska ziemia i prawoslawiem, natomiast
identyfikacja narodowa jest raczej "ruska". Wynika to z tego co przekazala mi
moja mama - slowa (ewidentnie ukrainskie), ktore choc nieliczne, do tej pory
slychac w moim domu, opowiesci o przodkach - podlaskich "ruskich", zapalanie
swieczki na Grabarce i ikony. Cieszy mnie fakt, ze coraz wiecej ludzi
uswiadamia sobie zwiazek tych ziem z Ukraina, ale mysle, ze niestety droga
jest daleka, chociaz dobrze zycze podlaskim Ukraincom.
Na dzis nie bede juz zanudzal.
Pozdrawiam
R.
I znow wyszedl dosyc chaotyczny post.

Reportaż z Zalesia w "Naszym Słowie"!

[Gość: subdiakon Piotr]

Witam wszystkich,

Na chwilę przerywam "ciszę sieciową", by donieść, że warszawski tygodnik
ukraiński "Nasze Słowo" (nr 46 z 16.XI.2003) zamieścił reportaż p. Bogdana Huka
o Zalesiu pt. "Ci sami, tylko że inni":

free.ngo.pl/na_miscjax/ci_sami_tylko_ze_inni.htm
Oczywiście po ukraińsku, ale są i cytaty po polsku, no i zdjęcia. ;-)


Pozdrawiam serdecznie,
subdiakon Piotr

[Gość: beret]

Tak, jak chcesz zobacz kosciułek na Zalesiu, obok dawnej filii Akademii
Rolniczej.To typowa cerkiewka, murowana z XIX, na planiue greskiego
krzyza.Pamiatka po grekokatolikach.W 1945 została przemianowana na kosciół
rzymski a Rusini wysiedleni na Wschód.

Podsumowanie na nowy etap

[Gość: Piotr]

Gość portalu: beret napisał(a):

> Tak, jak chcesz zobacz kosciułek na Zalesiu, obok dawnej filii Akademii
> Rolniczej.To typowa cerkiewka, murowana z XIX, na planiue greskiego
> krzyza.Pamiatka po grekokatolikach.W 1945 została przemianowana na kosciół
> rzymski a Rusini wysiedleni na Wschód.
Ta nieporadna wypowiedź/"kościułek" to się jednak inaczej pisze - no ale kto
bez ortograficznych grzechów niech pierwszy .../ przypomniała mi o
konieczności powrotu do Zalesia.
Do 1945 roku w Rzeszowie i pobliskich okolicach zamieszkiwali Rusini, ludność
pochodzenia ukraińskiego, Była to społeczność niewielka - raptem 1500 - 2000
osób. Ruscy mieszkańcy Zalesia,pobliskiej Białej i Drabinianki byli w znacznym
stopniu spolonizowanymi rolnikami, a głownym czynnikiem ich wyróżniającym była
grekokatolicka parafia w Zalesiu i istniejąca po dzisiaj dawna cerkiew. Zalesie
to relikt-pamiątka po średniecznej polsko-ruskiej granicy etnicznej.
Ruscy mieszczanie rzeszowscy - to była /do 1945r/ niewielka 200 osobowa
napływowa społeczność która tak jak zalesianie ulegała spolonizowaniu.
Inne miejscowości - Tarnawka /pobliska Łańcutowi,Albigowej i Husowowi- należy
pamiętać przy tym o innej Tarnawce na Zasaniu dynowskim/ zamieszkiwana była
przez ludność o kozackim rodowodzie - osadzeni byli tu w wieku XVII jeńcy -
chyba przez Stadnickich.W miejscowości tej w latach 30-tych rozpoczęta była
budowa nowej,murowanej cerkwi/w miejsce poprzedniej drewnianej- uszkodzonej w
trakcie I wojny/ Budowa była kończona w trakcie wojny i tuż po niej/ Po dziś
dzień w środku wioski stoi białomalowana cerkiew- dziś kościół. Zdobią ją trzy
wieże z wysmukłymi cebulami kopuł.Zjeżdżając w dolinę wsi drogą od Albigowej
widać tą cerkiew pośród zieleni.Pozostałe pobliskie miejscowości to znajdujące
się pod Niebylcem - Blizianka i Gwoździanka. Zamieszkiwała je do 1945 roku
ludność również pochodzenia /prawdopodobnie/ kozackiego- podobnie jak
mieszkańcy Tarnawki.
W trakcie II wojny i po niej na tych terenach nie działali ukraińscy
nacjonaliści i nie było walk z UPA.
Pomimo to ruskich mieszkańców tych okolic spotkał tragiczny los - mieszkańcy
Tarnawki zostali po 1945 roku zmuszeni do wyjazdu do ZSRR, wcześniej jednak
conajmniej kilkudziesięsiu spośród nich zostało zabitych przez Polaków.
Przytaczałem na to dowody historyczne,zarówno ze strony ukraińskiej jak i IPN.
Mieszkańcy Zalesia i Białej /50 rodzin/ zostali zmuszeni do wyjazdu do ZSRR a
głównym powodem było przyjęcie przez nich w trakcie wojny ukraińskich kenkart /
dających im pewne przywileje od Niemców/.
Przypomnienia wymaga zachowanie ostatniego proboszcza ks. Holinki który wobec
świadectw Polaków o patriotycznym zachowaniu w trakcie wojny mógł pozostać w
Polsce i przy pełnej świadomości czekającego Go niebezpieczeństwa - wyjechał
wraz z parafianami do "sovieckiego raju". Bohaterską i godną postawę tego
Księdza potwierdził potomek dziedziców zalesiańskich Hr. Gumiński w niedawno
opublikowanych wspomnieniach.

W Białej również miały miejscy zabójstwa Rusinów przez Polaków.Nadmieniam,że
znacznej ilości mieszkańców udało się uniknąć wywózki - np poprzez
przeniesienie metryk do kościoła katolickiego i zadeklarowanie polskości.
Mieszkańcy Blizianki i Gwoździanki - ich także wywieziono. Przy czym mieszkańcy
tej drugiej wioski w znacznej liczbie /od 50 do 200 zależnie od źródeł/zostali
zabici przez Polaków, dosłownie w przeddzień wyjazdu.
W tych miejscowościach zachowały się małe cerkiewki,dziś zaniedbane.
To tyle gwoli przypomnienia
Pozdrawiam czytających i piszących

nowy etap : Ujkowice

[Gość: Piotr]

Napisałeś Andrzeju:
Czekam na twój Piotrze opis prawosławnego klasztoru pod
Przemyślem - zapewne chodzi o Ujkowice. Trafił tam mój kolega z Podlasia,
Ukrainiec dużo wcześniej niż ja. Pewnie dlatego do Ujkowic a nie do innych
klasztorów, że tam sprawa narodowości wiernych jest bardziej serio traktowana
niż ogólnie w cerkwi w Polsce. Chociaż głownie z pobudek religijnych jak go
znam.

No to jestem. Szykowałem się z tym tematem od dobrych parunastu dni, miałem go
podłożyć jako "minę" w dyskusji na forum przemyskim albo tutaj
jako "galicyjski szmaczek".Ale oglądnąłem na lokalnym kanale TV reportaż o tym
klasztorze i postanowiłem opisać ten temat spokojnie.
W Ujkowicach pod przemyślem, na przedpolach dawnych fortów austriackiej
twierdzy,w 1987 roku dwóch mnichów prawosławnych /według inne wersji -
początkowo byli oni w rycie neounickim, wyświęceni przez Bp Łakotę z USA/
rozpoczęlo budowę klasztoru,na szczycie wzgórza wznoszącego się nad biedną
wioseczką. Poprzedni reportaż o tym wydarzeniu /z 1988 roku/ opowiadał o
protestach katolickich mieszkańców,niepokojach i przedstawial dwóch mnichów,w
chałatach i charakterystycznych czepcach, noszacych kamienie na
budowie,grodzących teren.
Przedwczoraj oglądnąłem czas obecny. W klasztorze żyje dwunastu mnichów,
pochodzą i z Białegostoku,Supraśla,Hajnówki,Opoczna,Drohiczyna jest też
miejscowy, z Ujhkowic /ponoć były złoty medalista w ponoszeniu ciężarów,. Jest
też Łemko ze Żdyni / dawny grekokatolik/.
Dziś na zielonym wzgórzu nad wsią widac czerwone ceglane mury i zielone dachy
zabudowań klasztornych.
A w dole biedna wieś, w jej centrum stoi popadająca w ruinę dawna cerkiew
grekokatolicka.Murowana,w stylu ukraińskim. Przez wiele lat pełniła funkcję
magazynu nawozów miejscowego GS. We wnękach zniszczonego murowanego ikonostasu
widać freskowo malowane pełne postacie Marii z dzieciątkiem i Jezusa z gestem
błogosławienia.Ze scian odpadają resztki barwnych fresków. Z dachu cerkwi dawno
zdarto blachy,widać tylko pruchniejące krokwie. Stoi jeszcze wieża zwieńczona
kopułą straszącą pordzewiałymi blachami.Mówi do kamery młody mieszkaniec
wioski "Mój tata i dziadek byli chrzczeni w tej cerkwi ,ale co tam niech gmina
albo kto zadba o nią, ja dbam o swój kościól, ja katolik" " No widzi pan drzwi
powyrywane,czasem dzieci zapalą se tam ognisko"
Wracam na wzgórze - klasztor pod wezwaniem św.Cyryla i Metodego.Mnich opowiada
o swym życiu, dzieleniu doby na trzy równe części /8 godzin na sen ,8 godzin na
modlitwę,8 na pracę,mają 25 ha uprawnego pola,3,5 ha nasadzonego lasu,pracują
wspolnie podług zasady "kto nie pracuje ten też...",jest wśrod nich artysta
plastyk - widać ślady jego pracy i w małej cerkiewce klasztornej, i w ikonach
oprawnych w łuki, które zdobią cerkiewną bramę.
Reportaz przedstawiąl fragmenty uroczystości wyświęcenia dwóch braci,
uroczystości prowadzi ich zwierzchnik - hierarcha kościoła prawoślawnego Ks.
Adam.
Pokazano brodatych mnichów,z długimi włosami ,procesję wokól zabudowań,
Patrzyłem na reportaż z pełnym zainteresowaniem - chociażby na przejaw
odradzania się wielokulturowości Podkarpacia,no /wybaczcie to skojarzenie/ i na
pewną egzotykę.
A czy wieś straciła dawną wrogość? - mówi mieszkaniec wioski "Aa jakich ta oni
majom tu wiernych-o ta jedna czy dwie zwariowane rodziny"
W wiosce widac betonową piramidę kościoła,jakich wiele pobudowano tu w latach
80 - tych. Czy z tego kościoła ludzie ze wsi wynoszą lekcje ekumeni,tolerancji-
mam nadzieję że tak .
Chciałem napisać optymistycznie - ale nie wiem czy mi tak wyszło.
Serdecznie pozdrawiam
A zakończę cytatem z listu Rosjanki z którą korespondowałem /dawno dawno temu/
w szkolnych latach "żdu otwieta kak sołowiej lieta" ;-))

[Gość: Elekon]

Gość portalu: Piotr napisał(a):
> (...)
> W Białej również miały miejscy zabójstwa Rusinów przez Polaków.Nadmieniam,że
> znacznej ilości mieszkańców udało się uniknąć wywózki - np poprzez
> przeniesienie metryk do kościoła katolickiego i zadeklarowanie polskości.
> Mieszkańcy Blizianki i Gwoździanki - ich także wywieziono. Przy czym
> mieszkańcy tej drugiej wioski w znacznej liczbie /od 50 do 200 zależnie od
> źródeł/zostali zabici przez Polaków, dosłownie w przeddzień wyjazdu.

Piotrze, bez podtekstów, aluzji, a z chęci pogłębienia wiedzy na ten temat i
chęci wyrobienia sobie możliwie jak najbardziej obiektywnego zdania na ten
temat chciałbym Cię prosić o podanie żródeł powyższych stwierdzeń, tj.:
-autora źródła, na którym oparłeś się pisząc to co wyżej,
-numer strony z której zaczerpnąłeś informację,
-nazwy wydawnictwa, tj. czyim nakładem publikacja się ukazała,
-opisu opracowania ( ile stron, ile tomów, krótki opis i gdzie można je dostać).

Chiałbym również wiedzieć, czy to co nazywasz zabójstwami nie było np. wyrokami
wykonywanymi przez AK lub zwykłymi samosądami na osobach pochodzenia
ukraińskiego współpracującymi z SS lub Gestapo w czasie wojny. Jeśli tak, to
zdarzenia te mają zupełnie inny wydźwięk niż wynikajacy z Twojego wpisu, bowiem
podobne rzeczy działy się tu również w stosunku do Polaków współpracujących z
hitlerowskim okupantem.

Pozdrawiam

Na kręćka...

[Gość: Piotr]

szkoda czasu. Trzeba było kolego czytać posty - jakieś 300 postów temu
podawałem m.in. jako żródło Grzegorz Motyka Tak było w Bieszczadach m.in. str
od 238 do 243. sama cegła to 551 stron /razem z przypisami i spisem
treści.Książka wydana przy pomocy Rady ochrony Pamięci Walk i męczeństwa,Urzędu
do spraw Komabatantów i Osób represjonowanych. Ten wybitny pracownik IPN
potwierdza zresztą dane podawane przez Siwickiego. Motyka mówi też o represjach
wobec niewinnych Ukreaińców z okolic Leżajska,polskiej rzezi Ukraińców z
zawadki Morochowskiej, pawłokomy. Mówi też całą /jak sądzę prawdę/ o walkach
UPA i jej zbrodniach.
A tak poza tym wybacz - nie jestem zainteresowany podtrzymywaniem dyskusji z
Tobą.
Zegnam bez zbytnich serdeczności

[Gość: Elekon]

Witam wszystkich pozostałych, oprócz Piotra, który jak oznajmił, zakończył ze
mną dyskusję, z czego zresztą się bardzo cieszę. Zanim napiszę więcej, w
kontekście jego osoby i tego co zechciał o sobie nam powiedzieć, proponuję
zajrzeć do mojego dawnego wpisu na tym forum i do piotrowej nań odpowiedzi:


www2.gazeta.pl/forum/794674,30353,794652.html?f=69&w=5901307&a=5989118



Za jego radą cofnąłem się też do postów wstecz i znalazłem jego post opisujący
rzekome zdarzenia w Białej w 1945 roku. (Nawiasem mówiąc nie wiadomo, dlaczego
w sprawie rzeczonych rewelacji nie wszczął jeszcze śledztwa rzeszowski oddział
IPN-u), skoro wybitni pracownicy tej instytucji zajmują się tą sprawą. Jeśli
jest to historyczna prawda, tak włąśnie powinno się stać.
A oto piotrowy post:

www2.gazeta.pl/forum/794674,30353,794652.html?f=69&w=5901307&a=6526572


gdzie, w przeciwieństwie do niedawnych peanów na temat profesjonalizmu i
bezstronności Siwickiego, Piotr sam, tamże, pisze:

"Ktoś powie,że powyższy opis jest tendencyjny i antypolski - tak jest, nie
ukrywałem,że autor /Siwicki prezentuje ukraiński punkt widzenia i jest,moim
zdaniem, nacjonalistą."


Proponuję więc wszystkim traktującym serio piotrowe wpisy na tym forum wziąć
poprawkę na rzetelność przekazywanych przez niego wiadomości oraz mocne
rozchwianie poglądów (lub też celowe manipulacje) i nie traktowac ich do końca
poważnie. Nie chciałbym uogólniać, ale z jego postaw wychodzi, niezachwiana
nawet tym co działo się z Polakami 60 lat temu, nacjonalistyczno-ukraińska buta
(a nie patriotyzm, wobec którego nie miałbym nic przeciw) - zdaje się ta sama,
która marzenia o wzajemnym pojednaniu Polaków i Ukraińców każe wciąż odkładać
na bliżej nieokreśloną przyszłość.


Ażeby jednak, chcąc dowiedzieć się więcej prawdy o tamtym czasie i tamtych
ludziach, wzbić się ponad piotrowy punkt wiedzenia, polecam wszystkim link:

www1.gazeta.pl/kraj/3,34316,1347841.html?slowo=wołyń


a w nim wiele, także niezarchiwizowanych artykułów na temat sporu, jaki
toczyliśmy. Dla tych zaś, którzy nie bardzo wiedzą, o co chodzi, trochę
historii:

www1.gazeta.pl/swiat/1,34263,1569002.html


A że mówić o tym wszystkim nie jest łatwo, dowodzi chociażby:
www1.gazeta.pl/kraj/1,34310,193096.html


Szkoda też, że nie jest już dostępny świetny artykuł Grzegorza Motyki, na
którego Piotr tak chętnie i często się tu powołuje. Jest to artykuł spod adresu

www1.gazeta.pl/wyborcza/1,34474,1566195.html



Kto ma dostęp do archiwum GW może go przeczytać w całości. Innym niech
wystarczy dostępny jego początek.
Pozdrawiam wszystkich, a Piotrowi życzę zwykłej, ludzkiej uczciwości. Myślę, że
skoro jest to możliwe dla wielu Ukraińców, więc i dla niego nie powinno być
niepokonalnym problemem.

[Gość: Wolf]

Witam,
Elekonie, prosze Cie przeczytaj prace Grzegorza Motyki i "Dzieje
konfliktow..." Siwickiego - naprawde warto, nie chodzi mi o przekonywanie
Ciebie do jakiegos konkretnego punktu widzenia, zobacz inne spojrzenie - nie
tylko to z ksiazek Prusa, czy Poliszczuka. W pracach p. Motyki naprawde mozna
znalezc to co opisal Piotr. Karygodne zachowania polskiego podziemia zbrojnego
sa niestety dosc slabo zbadane przez naukowcow, a przeciez w badaniu takich
sytuacji nie chodzi o umniejszenie roli podziemia niepodleglosciowego,
najzwyczjniej w swiecie od partyzanta do badyty jest tylko jeden krok, jak
powiedzial pewien madry duchowny. Zapewniam Cie, ze nikt nie chce negowac
pieknych kart np.Armii Krajowej. Ze swej strony zapewniam Cie, ze w moich
postach sa tylko fakty, jakkolwiek nie bylyby bolesne. Tak przy okazji wroce
(choc niechetnie) do tematow martyrologicznych - zobacz kim byl
zrehabilitowany niedawno kpt. Rajs ps. "Bury".
Pozdrawiam.
R.
R.

[Gość: Elekon]

Gość portalu: Wolf napisał(a):

> Witam,
> Elekonie, prosze Cie przeczytaj prace Grzegorza Motyki i "Dzieje
> konfliktow..." Siwickiego - naprawde warto, nie chodzi mi o przekonywanie
> Ciebie do jakiegos konkretnego punktu widzenia, zobacz inne spojrzenie - nie
> tylko to z ksiazek Prusa, czy Poliszczuka. W pracach p. Motyki naprawde mozna
> znalezc to co opisal Piotr. Karygodne zachowania polskiego podziemia
> zbrojnego sa niestety dosc slabo zbadane przez naukowcow, a przeciez w
> badaniu takich
> sytuacji nie chodzi o umniejszenie roli podziemia niepodleglosciowego,
> najzwyczjniej w swiecie od partyzanta do badyty jest tylko jeden krok, jak
> powiedzial pewien madry duchowny. Zapewniam Cie, ze nikt nie chce negowac
> pieknych kart np.Armii Krajowej. Ze swej strony zapewniam Cie, ze w moich
> postach sa tylko fakty, jakkolwiek nie bylyby bolesne. Tak przy okazji wroce
> (choc niechetnie) do tematow martyrologicznych - zobacz kim byl
> zrehabilitowany niedawno kpt. Rajs ps. "Bury".
> Pozdrawiam.
> R.
> R.


Witam. Prosa i Poliszczuka nie czytuję. Inny punkt widzenia chętnie poznam, gdy
tylko czas pozwoli. Nie jestem też zwolennikiem teorii o kryształowości cech
polskich żołnierzy czy Polaków w ogóle. Nerwowa wymiana zdań z Piotem wynika,
jak sądzę, z jego prowokacyjnego zachowania na tym forum i jego niechęci
właśnie do widzenia spraw z innego, niż ukrainofilski punktu widzenia. Po
prostu wszyscy, którzy mają poglądy inne niż on to niedouczeni głupcy. A obraz
Polaka, jaki rysuje się z jego postów to uosobienie tępoty i zła.
Wolfie, nie zamierzam negować zła, jakie wyrządzili kiedykolwiek Polacy
Ukraińcom. Oczekuję tylko od drugiej strony wzajemności i niczego więcej. Nie
da się mówić o trudnych sprawach, zamykajac uszy na argumety dyskutanta i
wtykając go w szeregi głupców tylko dlatego, że inaczej widzi pewne sprawy.
Pisałem już tu, że nie śledzę historii losów ukraińskich. Nie jest to moje
hobby i nie mam na to za wiele czasu. Rozumiem jednak ludzi, dla których z
racji pochodzenia jest to ważne. Moje doświadczenia oparte są na takich, a nie
innych obrazach i stereotypach, które mają swój początek w tragicznych
wydarzeniach, jakie były udziałem mojej rodziny - niestety z winy
przedstawicieli narodu ukraińskiego. Piotrowe wpisy, jego buta, zjadliwość,
zaczepność i brak poszanowania dla wagi tych wydarzeń te złe stereotypy
Ukraińca we mnie tylko utrwalają i potwierdzają. Nawet, jeśłi chciałbym się od
nich uwolnić, co nie jest proste, Piotr zrobi wszystko, by mnie w nich
utwierdzić, po to tylko by mieć dobrą zabawę, i przeciwnika do bicia -
przeciwnika odpowiadajacego z kolei jego antypolskim stereotypom. Chciałbym to
przerwać, ale jak widzę, nie jest to w dyskusji z nim możliwe. Dlatego też tu i
teraz pragnę podziękować Tobie i tobie podobnym Autorom tego wątku, że pomimo
mojej trudnej obecności na tym forum, potrafili, tak jak Ty w ostatnim poście,
zachować spokój i opanowanie, dajac mi tym samym sposobność do innego
postrzegania Was i burząc we mnie to, co mocno utrwalone historią, mogłoby być
dziś krzywdzące dla niejednego z was.
Jednocześnie za wszystkie przykrości, jakich doświadczyliście z mojego powodu w
tym wątku, chciałbym szczerze przeprosić.

PS O ile nie zostanę znowu przez Piotra sprowokowany (a prowokacje jak sam
pisze to jego specjalność), postaram się już nie odzywać. Nie chcę Wam już psuć
dyskusji. Pozdrawiam.

Nowy etap - moje Credo

[Gość: Piotr]

Dla ewentualnych nowych forumnowiczów przypomnę /w formie połączonej/ moje
wypowiedzi z 24 czerwca i 16 lipca - proszę je przyjąć jako moje credo całej
dyskusji :

Czytam Waszą dyskusję i jako sprawca / w pewnej częsci/ zamieszania muszę to
wyznać : drogi Elekonie - jestem Ukrainofilem. Nie wiem kiedy zaczęła się ta
choroba - może na etapie dziecka poczętego. Ale lubię Ukraińców jak każdą inną
nację . Do choroby tej przyczyniły się "wredne" więzi rodzinne, łażenie po
górach, wdeptywanie w zarośnięte cerkwiska, odkrywanie w pokrzywach porzuconych
kamiennych chrzcielnic, gapienie sie na kopuły ocalałych cerkwi i ikony "Boho -
mazy", odnajdywanie w przydrożnych rowach utrąconych żeliwnych krzyży z
łemkowskich cmentarzy. Do choroby tej dołozyły swoje także rozmowy /odbywane z
tymi zza wschodniej granicy/ " Słuchaj Wołodia, a jak tam u was z tymi
nacjonalistami, co łażą po Lwowie, blokują nasze "orlęta". On mówi "wiesz i was
i u nas durnych ludzi nie brakuje, wot takie duraki, rozumijesz, ale ludzi u
nas dobri,dobri. Prijedesz, maszynu tobi w garaż schowamy szczoby ne ukrali,
pojediem w Truskawec, wody z naftusi popijem" Potem okazało się, że nie tylko
wody ...
Pewno Elekonie, moją winą jest, że w przerwach słuchania Zeppelinów czy
Nirwany mam nagłą ochotę posłuchać "Hori, nasze hori duże posmutniały".
Nie porzucam "U-filii" mimo,że wiem o wyczynach hajdamaków, koliszczyzny i
zbrodniach Humania,Wołynia, Bieszczad i Podola, ukraińskim terroryżmie, OUN,UPA
i SS Galizien, strzelania do naszych orląt,śmierci Lisa Kuli i Pierackiego,
niszczenia polskich kosciołow i cmentarzy, okrutnym nacjonalizmie.Ale wiem też
o okrutnym traktowaniu ruskich poddanych przez Polskich Panów, spychaniu
Ukraińców na pozycje obywateli trzeciej kategorii, pakowaniu ich do Berezy i
pózniejszego Jaworzna,odmawiania prawa do autonomii i" samostijnoj...",
zdradzeniu petrulowców przez piłsudczyków,wypędzaniu Rusinów z ojcowizny,
niszczeniu cerkwi i przymusowej latynizacji ocalałych, używaniu ruskich
nagrobków jako tłucznia drogowego, wyczynach UB i KBW,polskiej agresji i
zemście.
I nie mówcie mi że mieszam przyczyny ze skutami-każda akcja rodziła/równie
krwawą i niesprawiedliwą reakcję wobec Bogu ducha winnym ludziom.
Ale to, na Miły Bog - to tylko Historia, "buło - zahinuło" było- minęło. Fakty
z historii- i tyle. O Historii trzeba mówić bez emocji i agresji, bo inaczej
jednej ze stron grozi STARA POLSKA KSENOFOBIA a drugiej pozostaje zarzucanie
oponentom,że mają klapki na oczach.(...)Przepraszam za sporą dawkę grafomanii.

Znalazłem taki oto głos na jednym z forum i przekalkowałem :

"Wita Państwa Ukrainiec, mieszkający wśród Was. Przepraszam za
akcent. :-)

1/ Smutno i przykro mi za Wołyń. Tak, to ludobójstwo. Ja tego
nie robiłem.
2/ Kolejna tragedia w stosunkach polsko-ukraińskich. Dla czego
tak się stało?
W stare czasy sąsiad silniejszy napadał na słabszego. Silniejszy
(Polska) najpierw mordował słabszego (Ruś, później Ukrainę)
potem bił, poniewierał, łupił, odbierał ziemię przodków i
jeszcze w arogancki sposób zachowywał się na podbitych ziemiach
w stosunku do tubylców (najpierw Rusinów, a potem Ukraińców).
Ludnością ukraińską natychmiast zaopiekowano się w sposób
haniebny. Od polskiej „opieki” powstała Kozaczyzna, która
przyczyniła się jak do sławy polskiej tak i do polskich łez i
cierpień. Żadnych wniosków RP nie zrobiła, dalej parła na wschód
kolonizując ziemię, ludzi i ichnią wiarę. No i w końcu ten
gnębiony naród się zbuntował. Dla czego w tak okrutny sposób?
Może RP nie zadbała o to, żeby tym ludziom umożliwić podstawowe
warunki dla godniejszego życia i rozwoju ich świadomości?
Polska dalej traktował rdzenną ludność jak bydło. Ból ich
przodków tylko potęgował ich gniew, który spadł na niewinnych
cywili w XX wieku w formie średniowiecznej.
Jeżeli spróbujecie Państwo nie wyrywać Wołyń z kontekstu
czasowego, to wtedy nie będzie wszystko wyglądać tak jak
wyglądało w latach 1942-46.
3/ O przebaczeniu.
Watażki UPA popełnili straszną zbrodnie ludobójstwa, zmuszając
siłą Ukraińców do zabijania swoich sąsiadów. Jeżeli ktoś
odmawiał był natychmiast mordowany. To tłumacze skalę tragedii.

Kuczma nie chcę przeprosić. A dla czego? Bo jak Polakom bolą
krzywdy, zadane przez Ukraińców, tak i Ukraińcy mają żal do
narodu polskiego za krzywdy na przestrzeni wieków.

Mam idealne rozwiązanie - niech Prezydenci obu państw
jednocześnie przeproszą i poroszą o wybaczenie za wzajemne
krzywdy od dziejów ludzkich, i będzie spokój.

4/ Od siebie. Ja, w imieniu narodu ukraińskiego, chcę poprosić o
wybaczenie za krzywdy, wyrządzone narodu polskiemu.

5/ A czy kogoś z Was stać na przeprosiny za krzywdy na narodzie
Ukraińskim?

Było, więcej się nie powtórzy."

Andrzeju i Radku nie kończę tym credo /nie adresowanym przecież do Was/ swego
udziału w dyskusji - niemniej proponuję Wam przejęcie inicjatywy - posty nie
muszą byc częste - a Radku twój styl jest całkiem do przyjęcia.
Proszę opowiadajcie o Waszym spotkaniu z prawosławiem i ukraińskością - myślę
że może to być i pouczające i ciekawe
Pozdrawiam

[Gość: Wolf]

Witam,
widze ze rozpoczynamy nowy etap rozmowy, jak sadze bedzie bardziej osobisty -
dla mnie bedzie to moze troche trudne, ale postaram sie opisac swoja droge do
tozsamosci - jaka ona jest, mysle, ze lepiej ocenicie sami. Dziekuje za
dotychczasowe zyczliwe zainteresowanie. Jak bede zanudzac to napiszcie, ze tak
jest.
Dzis moj dzien byl dosyc dlugi, wiec pierwszy post w tym temacie bedzie jutro.
Pozdrawiam Was
R.

[Gość: Piotr]

Gość portalu: Wolf napisał(a):

> Witam,
> widze ze rozpoczynamy nowy etap rozmowy, jak sadze bedzie bardziej osobisty -
> dla mnie bedzie to moze troche trudne, ale postaram sie opisac swoja droge do
> tozsamosci - jaka ona jest, mysle, ze lepiej ocenicie sami. Dziekuje za
> dotychczasowe zyczliwe zainteresowanie. Jak bede zanudzac to napiszcie, ze
tak
> jest.
> Dzis moj dzien byl dosyc dlugi, wiec pierwszy post w tym temacie bedzie jutro.
> Pozdrawiam Was
> R.
OK. Historia jest w moim życiu b.ważna ale i ważniejsza jest współcześność -
chciałem aby już w lipcu rozliczyć się z historią. By nie była ona tym "ostrym
kamieniem".
Jesli masz /macie/ ochotę wracać do historii to też proszę bardzo. Sam za
niedługo skrobnę coś o podziałach etnicznych i politycznych w środowiskach
ruskich do II wojny /nawiązująć m.in. do pojęć zamieszańców i mazepińców oraz
rusofili i ukrainofilii/
Pozdrawiam

[Gość: Wolf]

Witam po niezamierzonej przerwie,
postanowilem, za twoja Piotrze sugestia, skrobnac kilka slow o swoim spotkaniu
z prawoslawiem.
Pochodze z rodziny nie tyle mieszanej co wrecz pomieszanej narodowosciowo, ale
tozsamosc starala mi sie wpoic od najmlodszych lat moja mama. Od dziecinstwa
slyszalem, ze kiedys bylismy (w sensie rodziny) prawoslawni, ze
jestesmy "ruscy". Szczerze mowiac do jakiegos 18-tego roku zycia odrzucalem
ten fakt, brala mnie niechec na sama mysl, ze trzeba pojechac do rodziny na
wioske - nie bylo w tym dla mnie nic ciekawego. Dopiero pozniej zaczalem sie
interesowac kto to sa ci ruscy, zaczalem rozmawiac, pytac (wzbudzajac tym
zgroze u czesci mojej rodziny), oraz czytac, czytac i jeszcze raz czytac.
Dowiedzialem sie, ze ruski to zupelnie co innnego niz russkij, dowiedzialem
sie ze istnieja na Podlasiu "ruscy" i Bilorusy. Do tego doszlo zainteresowanie
pochodzeniem slow uzywanych czasem w domu przez mame. Zaczalem rowniez
interesowac sie prawoslawiem, poznawac kanony wiary, symbolike, liturgie.
Po pewnym czasie zaczela sie budzic we mnie tozsamosc, swiadomosc swojego
pochodzenia. Nie moge powiedziec, ze jest ona jednoznacznie ukrainska, jest po
prostu "ruska", prawoslawna.
Napisalem to wszystko oczywiscie w telegraficznym skrocie, ale z grubsza tak
to wygladalo.
Pozdrawiam
R.

o Ujkowicach cd

[Gość: Piotr]

Witam Cię Radku i czytających
Dziękuję za twoje biograficzne refleksje.
Co do nich mam pytanie czy w "twoich" wiejskich stronach przetrwała ludność i
jej ruska kultura w sposób nieprzerwany, czy i jak daleko zaszła tam
polonizacjA oraz czy przetrwało wiejskie prawosławie , z popem,obrzędami rel.
etc?
A teraz wracam do Ujkowic a konkretnie do wspomnianych konfliktów :
Cytaty - najpierw z www.ortodox.pl/monastery/Ujkowice htm

Po osiedleniu się mnichów w Ujkowicach, rozpoczął się konflikt z rzymsko-
katolicką kurią przemyską. Biskup katolicki ks. Ignacy Tokarczuk żądał, by
mnisi opuścili te ziemie - na tych ziemiach, zdaniem księdza biskupa, nie
mógłby istnieć wschodni klasztor. Kuria przemyska wysłała wniosek do sądu, aby
gospodarstwo rolne obywatela Makary przejęło państwo, albo Kościół rzymsko­
katolicki. Kuria motywowała wniosek faktem uzależnienia się Kościoła greko
katolickiego od władzy Kościoła rzymsko-katolickiego. Okazało się jednak, że
ojcowie podlegają pod zwierzchność biskupa białoruskiego, wobec którego zgoda
Kościoła rzymsko-katolickiego nie jest potrzebna.

Kuria przemyska zabroniła im jednak jakichkolwiek kontaktów z innymi
duchownymi, nie mogli sprawować żadnych posług w Kościele katolickim, rzymskim
i greckim. W tym okresie mnisi ujkowiccy byli celem akcji protestacyjnych
okolicznej ludności. Protesty te odbywały się za zgodą i często z inicjatywy
kurii przemyskiej.

W obliczu gwałtownych akcji protestacyjnych mnisi udają się na komisariat
policji, aby prosić władze o pomoc. Tam przeżywają dziwne spotkanie - widzenie,
jak sami to później nazywają, z nieznajomą kobietą, która pociesza i uspokaja
mnichów.

Wobec niechęci okolicznych mieszkańców i ich protestów dotyczących przyszłego
klasztoru, mnisi rozpoczynają budować ogrodzenie z betonu - długie na 650
metrów, wysokie na 2 metry. Wybudowali budynek gospodarczy i magazyn na zboże.
Mimo nieprzychylnej postawy gminy i władz przemyskich oraz sporów z kurią
przemyską, budowa ciągle postępowała.

Otoczeni zewsząd niechęcią i wrogością mnisi zbliżyli się do prawosławnych.
Intuicyjnie zwiedzali pobliskie cerkwie prawosławne z okazji świąt. Serdeczne i
ojcowskie podejście prawosławnego biskupa Adama otworzyło mnichom drogę do
Prawosławia. Dojrzała w nich wtedy decyzja o przyjęciu prawosławnej jurysdykcji.

A teraz z www.cerkiew.pl/ujkowice

W czasie poszukiwania miejsca pod Monaster, na co ojcowie otrzymali zgodę
samego kardynała Glempa jako Ordynariusza dla Kościołów Wschodnich w Polsce,
musieli wejść w konflikt z przemyskim biskupem Ignacym Tokarczukiem, który
sprzeciwił się decyzji Prymasa Polski i nie wyraził zgody na osiedlenie się
mnichów na terenie jego diecezji. Motywował to tym, że „tu jest sytuacja
wyjątkowa , tu nie ma żadnych Ukraińców, nie ma też wolnych cerkwi bo wszystko
trzymają w swoich rękach komuniści, najlepiej gdybyście się osiedlili w
olsztyńskim albo na ziemiach zachodnich”. Odpowiedź ojców, że nie proszą o
pozwolenie na założenie Monasteru, bo takie posiadają od swego biskupa
Wladimira Tarasewicza, wywołała gniew w człowieku, który nie znosił sprzeciwu
swych poddanych. Podczas poszukiwań miejsca pod Monaster często słyszeli
ojcowie uwagi od duchowieństwa przemyskiego, aby wracali do Ameryki, bo w
Polsce nie ma szans na założenie wschodniego klasztoru, a ich biskup na pewno
nie zgodzi się na taki czyn.
Po osiedleniu się mnichów w Ujkowicach reakcja kurii przemyskiej była
natychmiastowa: do sądu wpłynął wniosek z kurii aby gospodarstwo rolne
obywatela Makary przejęło państwo lub przekazało je Kościołowi rzymsko-
katolickiemu, ponieważ - jak głosiło doniesienie - „duchowni greko-katoliccy
zakupili gospodarstwo z zamiarem budowy klasztoru wschodniego, a zgodnie z
postanowieniami synodu lwowskiego, duchownym greko-katolickim nie wolno nic
kupić na własność bez zgody Kościoła rzymskiego, ponieważ nie posiadają
osobowości prawnej(!). Tu wyszła na jaw prawdziwa postawa katolików rzymskich
wobec uniatów. Owocem tego pisma była wizyta urzędników państwowych w stodole w
Ujkowicach, pełniącej w owym czasie honory Monasteru. Zażądali oni dokumentów
od biskupa, który przysłał ojców do Polski i który erygował Monaster. Tu
okazało się, że Bóg przewidział to wydarzenie i zadbał o to, by był to biskup
białoruski a nie ukraiński. Po przeczytaniu aktu erygującego Monaster jeden z
urzędników stwierdził: „Monaster eryguje biskup białoruski a nie greko-
katolicki, czyli ukraiński. Wobec tego postanowienia synodu was nie obowiązują,
bo dotyczą one tylko greko-katolików. Możecie śmiało budować.” Tego nie
przewidzieli ojcowie będąc w Ameryce, a dziś z wdzięcznością wspominają
opatrznościowe spotkanie z biskupem Wladimirem Tarasewiczem. Gdyby wrócili bez
jurysdykcji białoruskiej, nie byłoby Monasteru w Ujkowicach. Biskup przemyski
nie dopuściłby do jego powstania.
Ojcowie zostali wezwani do kurii przemyskiej, aby wytłumaczyć się ze swego
postępowania. Za to, że nie prosili o pozwolenie na osiedlenie się w diecezji
przemyskiej (a wiedzieli że takiego nie otrzymają), zostali uznani za osoby
zbędne i zabroniono wszystkim duchownym kontaktować się z nimi. Zabroniono też
spełniać ojcom jakiekolwiek posługi w Kościele katolickim, rzymskim i greckim.
Miała być to kara za to, że odważyli się przejść z Kościoła rzymsko-
katolickiego do „wschodniej synagogi” - jak często duchowni rzymsko-katoliccy
wyrażali się pod adresem unitów.
Dnia 19 sierpnia 1988 roku na Spasa, ponieważ w Ujkowicach był to prazdnik
chramowy w cerkwi, której ruiny stoją do dziś, mieszkańcy wsi Ujkowice za zgodą
kurii przemyskiej i swego proboszcza Stanisława Bara, którego brat stryjeczny
jest kanclerzem owej kurii, założyli komitet protestacyjny, „aby ratować wioskę
przed Ukraińcami, którzy na górze budują” - jak głosiła pierwsza uchwała tegoż
komitetu. Nakazano w tym dniu wywiesić polskie flagi z czarną wstążką na znak
protestu i hasła umieszczone wzdłuż drogi pisane przez nauczycielkę ze szkoły w
Ujkowicach. Hasła głosiły: „Precz z mnichami”, „Protest mieszkańców wsi
Ujkowice przeciwko mnichom”, „Nie chcemy zwaśnionej wsi”, „Nie niszczcie
dorobku pokoleń”, „Uszanujcie nasze prawa”, i tym podobne. Uchwały nr 1 i nr 2
sporządzone przez katolików z Ujkowic (w Ujkowicach mieszkali tylko sami
katolicy) pełne są plugawych oszczerstw, pomówień, oskarżeń, na
przykład: „mnisi grożą mieszkańcom wywózką i rozbiórką domów, jak Krzyżacy
grabią ziemie Polskie w ramach chrystianizacji, realizują plany z trudnego
dzieciństwa, nie chcemy tutaj żadnych mnichów i hinduskich zaklinaczy węży ...”
Tyle cytaty - mamy rocznicę 25 lecia Naszego Papieża, w wyborczej wspominkowe
zdjęcia JP II z przywódcami innych wyznań w Asyżu w 1984 roku - jakie wnioski z
Jego Polityki /madrej i proroczej/ wyciągali hierarchowie w Przemyślu ?
A za chwilę następny post - moje pożegnanie z tematem wołyńskim

Mój epilog do Wołynia

[Gość: Piotr]

W nr 38 kwartalnika "Karta" ukazał się artykuł Z.Głuza pt "Przegrana Rocznica"

Autor stwierdza ,że obchody rocznicy : " Pojednania nie przybliżyła bo trzeba
by najpierw zacząc od porozumiewania się, a tu nie sposób go dostrzec.Ukraina
została do rocznicy zmuszona. Bez polskich zachęt po prostu przmilczałaby
sprawe.(...) Pojednania między narodami nie dokonuje sie wraz z
najmądrzejszymi przmówieniami, to długotrwały proces, a nie akt oznajmienia.
Trudnio jednać się "przy okazji" (...)Tylko w jeden sposób mozna by tu coś
naprawdę zmienić: wspolnie pochylic się nad ofiarami ,polskimi i
ukraińskimi,zająć sie razem tym co rozdzieliło. Podjąć partnerski codzienny
trud,dostrzec,ile jest do zrobienia,by ocalić imiennie pamięć o tych,których
mordowano"za nacją" - bez imienia."

Nie we wszytkim zgadzam się z tym artykułem - ale polecam Ci go Radku.
Ja myślę,że sposób obchodów wołynia ze strony polskiej był typowo polski "jakoś
to będzie"
Tak było tez z obchodami 60 rocznicy września 1939 gdy "na siłe" chciano
uszczęsliwić polskich weteranów Westerplatte pojednaniem z ich niemieckimi
przciwnikami - wynikl z tego skandal, gdy część środowisk kombatanckich
odmówiła bratania się z sędziwymi marynarzami ze Szlezwika,a dotego
dziennikarze znależli zyjącyh na Wołyniu w skrajnej biedzie ostatnich polskich
weteranów 1939 roku, tak było z rocznicą Monte Casiino, gdy oficiele stawili
się samolotami, a przejazd weteranów powierzono jakiemuś oszustowi.
Tak było i z Wołyniem w 60. lecie - zamiast popracować z Ukraińcami nad białymi
plamami historii przez jeszcze kilka lat,powiedzieć całą prawdę i o ich
krzywdach, chciano rocznicowo pokazać Europie jak to się kochamy na jej
obrzeżach, No i wyszło jak wyszło.
Dobrze tylko, że niektóre osoby nie kiwały się w Porycku pijane, jak to się
kiedyś zdarzyło w Katyniu.

Wylałem wiadro żółci no i koniec.
Pozdrawiam : popatrz Radku obiecałem jątrzyć - no i jak dotrzymuję słowa! :-)
Pozdrawiam

[Gość: Wolf]

Witam,
> Dobrze tylko, że niektóre osoby nie kiwały się w Porycku pijane, jak to się
> kiedyś zdarzyło w Katyniu.
>
Prawdopodobnie nie bolala golen:)

Wracajac do tematu, pytales Piotrze o stopien zachowania tozsamosci na "moich"
terenach. Sa to tereny ktore byly zachodnia granica zamieszkania
ludnosci "tutejszej", rodzina moja pochodzi z okolic Drohiczyna, w tamtej
okolicy stopien swiadomosci, zachowania obyczajow jest niewielki, z tego co
wiem jest jedna wies w ktorej mieszkaja sami prawoslawni, sa to Slochy
Annopolskie. W pozostalych wsiach sa pojedyncze rodziny prawoslawne,
kultywujace tradycje, zachowujace jezyk, znaczna czesc ludnosci jest juz
calkowicie spolonizowana. Pisalem juz kiedys o powodach, najczesciej wynikalo
to chyba z checi niewyrozniania sie. Widze nawet po swojej rodzinie, ze
niektorzy najchetniej zapomnieliby o swoim pochodzeniu. Dochodzi do tego fakt,
ze nikt nie przekazuje historii tych ziem (dobrym przykladem byly obchody tzw.
Zjazdu Drohiczynskiego). Stopien swiadomosci narodowej rowniez jest niewielki
i raczej zwiazany z wyznaniem, jestem prawoslawny, znaczy jestem "ruski".
Oczywiscie sa tez wyjatki, znam prawoslawnych Polakow - tak sie okreslaja, jak
i osobe bedaca katolikiem, ale swiadoma pochodzenia (akurat bialoruskiego w
tym przypadku). Tak to wyglada w ziemii drohickiej, im dalej na wschod tym
jest lepiej, mozna tam obejrzec zachowane obyczaje, tradycje, swieta (np.
Swieto Jordanu) i uslyszec przepiekny jezyk.
Pozdrawiam
R.

Drohiczyn a Rzeszów

[Gość: Piotr]

Radku - to b.dziwne - tamtejsi prawosławni i "moi" unici. Chęć wtopienia się,
byle nie być innymi,byle nie podlegać odpowiedzialności zbiorowej nawet za
niepopełnione grzechy,wytykania palcami.

Inny temat - jak myślisz co najbardziej dzieli disiaj polskich
prawosławnych,"niedobitków" grekokatolickich i rzymskich katolików.
Bo według mnie to nie powinno dzielić nic - ten sam Bóg,ta sama Biblia,zbliżone
dogmaty,te same lub prawie te same wizerunki świętych,normy dekalogowe, podobne
formuły modlitewne /ot choćby owe "Otcze nasz"/ no i to /przynajmniej
deklarowane/dązenie do jedności ze strony Koscioła katolickiego/spotkania w
Asyżu, liczne,choć niekonsekwentne deklaracje papieskie?
Jak świadczy jednak przykład Ujkowic, to niechęci duchownych z obu stron są
jednak ogromne /np pogardliwe okreslenia grekokatolików przez prawosławnych
mianem uniatów, z drugiej strony określenia /płynące z KK/prawosławnych mianem
schizmatyków,synagogą wschodnią etc.,wurzucanie katolickich księży z Rosji etc/
Czy to wpływ historii, czy obawa przed agresywną misyjnością KK / ten zarzut
prozelityzmu/?
Mój znajomy twierdzi,że jak nie wiadomo o co chodzi ,to napewno chodzi albo o
kobietę albo o pieniądze :-) - przepraszam, to żart.

No bo popatrz Radku - czy rodzaj przynależności kościelnej,
narodowości,wyznania powinien różnic ludzi ?
Moim zdaniem nie - no bo przecież w to co wierzysz- to twoja prywatna sprawa
bylebyś przestrzegał ogólnie przyjętych zasad prawnych , humanistycznych /czy
humanitarnych/norm, dekalogu ?
Co myślisz na ten temat , jak dostrzegasz te różnice, a może nie widzisz też
powodu do antagonizmów ?
Pytanie to kieruję Radku - wolfie nie tylko do Ciebie ale i każdego czytającego
ten post.
Ps Upraszczam zagadnienie i mieszam pojęcia ale może od ogólników można
przejść do szczegółow własnie ?
Serdecznie pozdrawiam wszystkich

[Gość: Wolf]

Witam,
dziekuje za piekny post, zastanawialismy sie kiedys dokad ta dyskusja
zaprowadzi. Widze, ze prowadzi ona do pozytywnych wnioskow.
Co laczy, a co dzieli?
Moim zdaniem dzieli glownie pamiec i mam nadzieje ze z czasem ludzie beda
patrzec na siebie bez patrzenia w przeszlosc. Nie mam tu oczywiscie na mysli
tego zeby w ogole nie patrzec wstecz, lecz zeby przeszlosc nie stala sie kula
u nogi.
Oczywiscie sa roznice dogmatyczne, ale nie powinny one powodowac wrogosci.
Jesli chodzi o wyrzucanie duchownych z Rosji to wydaje mi sie ze ze strony
cerkwi jest to sprawa raczej ambicjonalna niz finansowa, tak naprawde
przypadki przechodzenia do KK sa bardzo nieliczne.
Niechec pomiedzy grekokatolikami, a katolikami rzymskimi jest dla mnie
zupelnie niepojeta - nie ma przeciez roznic dogmatycznych, jest tylko roznica
w obrzadku.
Mam nadzieje, ze w przyszlosci takich sytuacji jak opisana przez Ciebie nie
bedzie, ale chyba uplynie jeszcze troche lat. Nie napawa niestety optymizmem
sytuacja jaka wytworzyla sie miedzy grekokatolikami i prawoslawnymi na
Lemkowszczyznie - chodzi mi o kwestie zwrotu cerkwi i klotnie z tego wynikle.
Wazne tez aby w te delikatne sprawy nie wtracali sie politycy, ci to naprawde
potrafia namieszac.
Zgodze sie z Toba ze najwazniejsze jest przestrzeganie norm, a te dla
wszystkich sa takie same i chociazby z tego powodu nie powinno byc miedzy
konfesjami wrogosci.
Poruszyles tez, oprocz wyznania problem narodowosci. Ta kwestia zupelnie nie
powinna rzutowac na stosunki miedzyludzkie, to kim jestesmy powinno byc nasza
prywatna sprawa, ale tez z powodu takiej czy innej narodowosci nie powinnismy
czuc sie lepsi od innych - to juz swiat przerabial i nic milego z tego nie
wyniklo.
Pozdrawiam

R.

A ja dzisiaj...

[Gość: Piotr]

ruszyłem w teren. W Komańczy fotografowałem piękną cerkiewkę w stylu
łemkowskim ale ... prawośławną. Stoi nad drogą,trochę zaniedbana ale wciąż
piękna,otoczona starymi i nowymi krzyżami misyjnymi. A kawałek dalej przy
szosie cerkiew grekokatolicka - na pobielonych murach przyziemia nadbudowana
drewniana cerkiew w stylu ukraińskim,jednokopułowa. Dokooła góry,"płonące"
lisciami pożółkwych i poczerwieniałych lasów bukowych. Było cudownie- wyobraź
sobie stoimy na parkingu przy unickiej cerkwi,popijamy kaweczkę z termosiku a
tu koło siebie słyśzę rozmowę po łemkowsku - naprawdę- młoda kobieta zagadała
do pary starszych ludzi, z rozmowy /podsłuchanej - fe nieładnie/ zrozumiałem że
starsi mówią młodej,że idą do telefonu itd.
A w wiosce Wisłok Wielki - gosodarz byłej cerkwi - Ksiądz katolicki wymienia
blachy kryjące kopuły cerkwi na prawdziwy gont, w środku cudownie zachowany
ikonostas z obrazem starego i nowego jej patrona Św, Onufrego, obok cerkwi
dobrze zachowany cmentarz łemkowski,śą nawet groby wsółczesne, z ruskimi
napisami. I w Wiśłoku i w Komańczy żyją Łemkowie !!!
A ksiądz reklamuje możliwość noclegów i wyżywienia !!! Trzeba będzie pamiętać w
przyszłorocznym wypoczynku o Wisłoku Wielkim.

Radku - a wracając do ostatniego wątku - trzeba wielkiej tolerancji,dla
inności,dla odmiennej religii,nawet wobec trudnej i tragicznej historii.

Czy mógłbyś krótko cos napisać o odmiennościach doktrynalnych i obrzędowych
które najbardziej różnią polskie prawosławie od rzymskokakolicyzmu?
Powiem szczerze - nie mam o tym nijakiego pojęcia :-(
Serdecznie pozdrawiam - a w twój b.ciekawy post muszę się jeszcze raz wczytać!
Dobranoc

[Gość: Wolf]

Witaj Piotrze,
Niestety nie jestem ekspertem w sprawach dogmatow wiary, liturgii etc...
Dosyc malo znam kanony katolickie (niestety), postaram sie jednak napisac to
co w tej chwili przychodzi mi na mysl.
Pierwsze roznice ktore widzimy po wejsciu do cerkwi to brak organow,
ikonostas, Carskie Wrota i z reguly prawie calkowity brak lawek.
W czasie nabozenstwa (liturgii) duchowny nie jest zwrocony twarza w strone
wiernych jak w KK. Jezykiem liturgii jest starocerkiewnoslowianski (SCS),
natomiast kazania (kaplan wowczas oczywiscie jest zwrocony twarza do wiernych)
sa w jezykach narodowych, chociaz sa wyjatki. W niektorych parafiach Podlasia
kazania sa po rosyjsku, chodzi o wsie gdzie mieszkaja i Bialorusini i
Ukraincy - aby nikogo nie urazic (jezyk rosyjski jest neutralny dla wiekszosci
mieszkancow), nie faworyzowac zadnej z grup.
Na niedzielnej liturgii nie kleka sie. Oczywiscie komunia jest pod dwoma
postaciami - wina i chleba (prosfory).
Liturgia prawoslawna opiera sie na spiewie choru.
Jesli chodzi o kwestie dogmatyczne to najwazniejsza roznica jest sprawa
pochodzenia Ducha Swietego, wedlug Ojcow Kosciola pochodzi tylko od Boga Ojca,
a nie od Ojca i Syna. Druga roznica, ktora rowniez jest istotna to
nieuznawanie przez cerkiew katolickiego dogmatu z 1854 roku - O Niepokalanym
Poczeciu Bogurodzicy (chodzi o wyjecie Jej spod grzechu pierworodnego w
momencie poczecia). Na pocieszenie moge dodac, ze tylko prawoslawni i katolicy
czcza Bogurodzice, jest to jak by nie patrzec jakas wspolna plaszczyzna.
O braku celibatu w cerkwi na pewno wiesz, wiec o tej roznicy nie bede sie
rozpisywac, za to zapytam jak wyglada ta sprawa u grkokatolikow. W ogole
chetnie dowiem sie czegos wiecej na temat liturgii grekokatolickiej.
Jesli po lekturze nasuna sie Tobie jakies pytania, chetnie ,w miare swojej
wiedzy, odpowiem.
Pozdrawiam
R.

Zaczyna być ciekawie!!

[Gość: Piotr]

Dziekuję,za już. Muszę przyznac,że moje wiadomości na temat prawosławia i
grekokatolicyzmu są raczej skąpe.Mój pra... z tego co wiem wstąpił w związek
małżenski z moją prababką o rzadkim dziś imieniu Zenobią przed święceniami
kapłąńskimi /które były w roku 1888/. On urodzony w 1865 roku pierwszą parafię
objął w Surowicy /łemkowska,niesistniejąca wioska w Beskidzie - był tam w
latach 1895-1914/. wcześniej był jednak już administratorem parafii w Tokarni.
Dorobił się aż 5 -ro dzieci - w latach 1890 - 1908.
Jakimi jednak zasadami rządził się jednak kośćiół unicki w sprawach "żennośći"
księzy - muszę to doczytać /pewno wrócę do tego tematu.
Napewno zgodnie z tymi zasadami księża uniccy musieli po śmierci żon pozostać w
stanie bezżennym.
Moja prababka zmarła w 1908 roku wkrótce po narodzeniu najmłodszego dziecka,
mojej babci.
Co do zasad prawosławia - z pewnością elementem spornym jest rola Apostołow
jako tworców kościoła - kościół katolicki podkreśla rolę Piotra i
Pawła /spychając na margines rolę św,św. Bartłomieja,Judy ,Marka, Tomasza,
Andrzeja i Filipa. czytałem o tym właśnie w "wynurzeniach" twórców klasztoru w
Ujkowicach.Stąd tez podkreslanie przed rzymski katolicyzm roli "stolicy
piotrowej" .elementem spornym są też jak sądzę dogmaty katolickie, "namnożone"
przez papieży w dziejach nowożytnych. Prawosławie zdaje się jest pod tym
względem bardziej konserwatywne.
No a istotną kością niezgody były jak sądzę tworzenia kościołów unickich.
Proszę o ewentualne prostowania - bo jak się domyslasz, tu juz wyszedłem poza
swe dotychczasowe zainteresowania.
Ciekawa droga mnichów ujkowickich w drodze do prawosławia, obaj Archimandryta
Nikodem i Ihumen Atanazy - stali się mnichami prawosławia, będąc najpierw
katolickimi paulinami, potem neounitami by na koniec "uciec" przed opisaną
przeze mnie niechęcią hierarchii przemyskiej do prawosławia.
Mam pytanie Radku - jaki jest związek polskiego kościoła prawosławnego z
moskiewskim i jego podporzadkowaniem - czy to pod hierarchię moskiewską /co
bywa zarzutem ze strony katolikow/ czy pod konstatynopolską ?
Wybacz te pytania ale tu już bładzę po totalnie polu z niewiadomymi!
A za post dziekuję - znowu trzeba będzie poczytać raz jeszcze.
Serdecznie pozdrawiam

[Gość: Wolf]

Witam,
Polski Autokefaliczny Kosciol Prawoslawny (to oficjalna nazwa Cerki w Polsce),
jest niezalezny zarowno od Cerkwi rosyjskiej, jak i od Patriarchatu
Konstantynopolitanskiego.
Sytuacja patriarchy Konstantynopola (zwanego patriarcha ekumenicznym) jest
szczegolna, sprawuje on honorowy prymat wsrod Kosciolow autokefalicznych.
Oczywiscie nie mozna tego w zaden sposob porownywac z rola biskupa Rzymu w
Kosciele Katolickim, jest on po prostu "pierwszym wsrod rownych".
Zaleznosc Cerkwi w Rzeczypospolitej datuje sie oczywiscie z czasow rozbiorow.
Po 1918 roku pierwszym pomyslem na przywrocenie autokefalii byl powrot do
autokefalii litewsko-ruskiej z 1414. Pomysl ten odrzucala owczesna
Rzeczpospolita, liczyli oni na calkowite pominiecie Rosji w uniezaleznieniu
sie Cerkwi. W 1924 r. owczesny patriarcha Konstantynopola podpisal thomos
(dokument nadajacy autokefalie). Nie zostal on uznany jedynie przez Cerkiew
rosyjska, ostateczne potwierdzenie autokefalii Cerkiew w Polsce otrzymala w
1948 gdy uznal ja takze patriarchat moskiewski.
To oczywiscie spory skrot, ale chodzilo mi o oddanie sytuacji, a nie o
przytaczanie masy dat, nazwisk itp..
Pozdrawiam
R.

[Gość: Piotr]

Witam i dziękuję. Dokopałem się dość wielu informacji i o kościele unickim i o
prawosławnym. Więc w dalszych postach będę starał się coniecoś "cedzić" na ten
temat. dziasiaj przytoczę dość ciekawe fragmenty wywiadu z ks,dr. Baruchem -
proboszczem unickim z lublina:
Dlaczego społeczeństwo wie o grekokatolikach tak mało?
- Do 1990 roku sami nie mogliśmy pisać ani publikować czegokolwiek na temat
naszego Kościoła a oficjalna propaganda robiła wszystko by grekokatolików w
opinii społecznej zdyskredytować. Dlatego duchownych greckokatolickich jak i
samą cerkiew oraz jej historię przedstawiano w pejoratywnym kontekście. Proszę
sobie wyobrazić, że do 2001 roku mieszkańcy Lublina nie wiedzieli, że na
Majdanku zginął w opinii świętości ks. Emilian Kowcz, duchowny greckokatolicki,
który w ubiegłym roku we Lwowie został ogłoszony przez Papieża Jana Pawła II
błogosławionym. Dopiero w ostatnich 10 latach mamy możliwość swobodnego
publikowania i bycia obecnymi w mediach, które starają się pisać o nas w miarę
obiektywnie.
* Jaki jest związek Kościoła grekokatolickiego z rzymskokatolickim?
- Tworzymy jedność wiary w różnorodności tradycji. Będąc w komunii zachowujemy
odrębność. Kierujemy się własnym prawem, posiadamy odrębny kodeks kanonów, mamy
swoją strukturę hierarchiczną, ale uznajemy prymat Biskupa Rzymu.
* A jakie są relacje z prawosławnymi?
- Kościół greckokatolicki można określić jako "prawosławny w wierze, katolicki
w miłości". Jest to sformułowanie użyte przez papieża w liście apostolskim z
okazji 400. lecia Unii Brzeskiej. Niekiedy dają się słyszeć skrajne poglądy ze
strony fanatycznie usposobionych przedstawicieli Kościoła prawosławnego, nie
mających zrozumienia dla potrzeby jedności Kościoła. My ze swej strony bardzo
chcemy z Cerkwią prawosławną współpracować, gdyż łączy nas wiele a w
szczególności wspólna, historia i tradycja, ale by ta współpraca była możliwa,
potrzebna jest wola z obydwu stron. Wierzymy mocno, że w krótkim czasie
negatywne emocje opadną i zwycięży zdrowy rozsądek.
* Czy tę życzliwość i zrozumienie grekokatolicy odnajdują u wiernych Kościoła
rzymskokatolickiego? A jaka jest wasza rola w społeczeństwie?
- Mamy wielu przyjaciół wśród mądrych, szczerych i gorliwych "łacinników",
którzy poważnie traktują dekrety II Soboru Watykańskiego. Sporadycznie
spotykamy się z niechęcią lub arogancją ale na szczęście takie przejawy należą
do rzadkości. Z bólem należy stwierdzić, iż jest jeszcze wielu katolików
obrządku rzymskiego, którzy nie wiedzą, że w tym samym Kościele są katolicy
innej tradycji niż łacińska. Mamy wspólnie w tej kwestii wiele do zrobienia.
Kościół greckokatolicki jest siłą strategiczną w porozumieniu między tradycją
wschodnią i zachodnią. Pomaga w przezwyciężaniu stereotypów i skłonności do
monopolizowania środków zbawczych w kręgu jednej uprzywilejowanej tradycji.
Wielu grekokatolików w ostatnim dziesięcioleciu, pełniło ważne funkcje
społeczne i polityczne. Kościół nasz obecnie aktywnie uczestniczy w szukaniu
dróg pojednania polsko-ukraińskiego.
* Co fascynuje Księdza w Kościele greckokatolickim?
- Tradycja Kościoła greckokatolickiego przywiązuje dużą uwagę do roli piękna w
życiu duchowym, wyraża się to zarówno w architekturze, jak i ikonografii oraz
muzyce cerkiewnej. Dzięki bogactwu znaków i symboli w akt poznawczy Boga
zaangażowany jest cały człowiek, równocześnie jego intelekt, jak i sfera
emocjonalna. Fascynujące jest także to, iż w ciągu wieków Kościół
greckokatolicki nie poszedł na kompromis z żadnym z systemów totalitarno-
imperialnych, lecz zdecydowanie stał w obronie godności człowieka i prawa do
wolności. To oczywiście powodowało, że był niszczony przez różne ideologie
dyktatorskie.

Kilka słów komentarza ode mnie :
wspomina On o unickim błogosławionym Ks.Emiliania Kowczu, a my ty już mówilismy
o św. prawosławnym Ks. Sandowyczu,
Poglądy wyrażone w tym wywiadzie o rozbieżnosciach z prawosławiem wydają się
byc b.ciekawe, zwłaszcza w konfrontacji z cytowanymi żalami mnichów ujkowickich.
Prosiłbym Radku o "nieskrępowany" Twój pogląd na cytowaną wypowiedź, czy Ty
zgadzasz sie z wypowiedziami Ks, Barucha?
Nadmieniam ,że cytat pochodzi oczywiście z lubelskiego sajtu Mateusz.goscie-
przywoływanego kilkadziesiąt postow temu przez Sbk Piotra.
Pozdrawiam serdecznie - dobrej nocy
Ps W nastepnym poście napiszę coś niecoś o rozłamie w kościele prawosławnym na
Ukrainie - wydaje sie mi ten tamat bardzo ciekawy.
Ps2 Odebrałem wywołane zdjęcia z niedzielnej wyprawy w okolice Komańczy -
cerkiewki w jesiennym słońcu i barwach jesieni wyglądają cudownie -
zwłaszcza "miodowe" - gontowe dachy cerkwi w Wisłoku Wielkim

[Gość: Wolf]

Witam,
Troche trudno jest mi odpowiedziec na ten post, glownie z powodu braku wiedzy
na temat Kosciola grekokatolickiego. Wiem na jego temat tylko tyle ile mozna
wyniesc z ksiazek na temat historii Cerkwi prawoslawnej, a te opinie niestety
nie moga byc uznane za wzor obiektywizmu. Osobiscie nie mam zadnych uprzedzen
w stosunku do grekokatolikow.
Ponizej ustosunkuje sie pokrotce do wypowiedzi Ks. Barucha

Do 1990 roku sami nie mogliśmy pisać ani publikować czegokolwiek na temat
> naszego Kościoła a oficjalna propaganda robiła wszystko by grekokatolików w
> opinii społecznej zdyskredytować. Dlatego duchownych greckokatolickich jak i
> samą cerkiew oraz jej historię przedstawiano w pejoratywnym kontekście.
Proszę
> sobie wyobrazić, że do 2001 roku mieszkańcy Lublina nie wiedzieli, że na
> Majdanku zginął w opinii świętości ks. Emilian Kowcz, duchowny
greckokatolicki,
>
> który w ubiegłym roku we Lwowie został ogłoszony przez Papieża Jana Pawła II
> błogosławionym

Trudno sie z tym nie zgodzic, naprawde malo jest wiadomo na temat
grekokatolikow tzw. zwyklemu czlowiekowi.
Swoja droga jesli mozesz napisz cos na temat Blogoslawionego Emiliana Kowcza.

Kościół greckokatolicki można określić jako "prawosławny w wierze, katolicki
> w miłości". Jest to sformułowanie użyte przez papieża w liście apostolskim z
> okazji 400. lecia Unii Brzeskiej. Niekiedy dają się słyszeć skrajne poglądy
ze
> strony fanatycznie usposobionych przedstawicieli Kościoła prawosławnego, nie
> mających zrozumienia dla potrzeby jedności Kościoła. My ze swej strony
bardzo
> chcemy z Cerkwią prawosławną współpracować

Niestety ludzie niechetni dialogowi znajduja sie rowniez w Cerkwi
prawoslawnej, wydaje mi sie ze Cerkiew traktuje grekokatolikow troche jak
ludzi ktorzy odlaczyli sie i bladza.

Tradycja Kościoła greckokatolickiego przywiązuje dużą uwagę do roli piękna w
> życiu duchowym, wyraża się to zarówno w architekturze, jak i ikonografii
oraz
> muzyce cerkiewnej. Dzięki bogactwu znaków i symboli w akt poznawczy Boga
> zaangażowany jest cały człowiek, równocześnie jego intelekt, jak i sfera
> emocjonalna.

Caly powyzszy fragment tekstu moznaby poswiecic prawoslawiu, bez zadnych zmian
i tez bylaby to 100% prawda.
Jesli jestesmy przy temacie stosunkow miedzy dwoma "Ruskimi Wiarami" to
niestety nie jest zbyt rozowo, chocby bezsensowne spory o cerkwie na
Lemkowszczyznie, ale jak juz kiedys napisalem mam nadzieje na zmiany na lepsze.
Te spory sa troche dziwne biorac pod uwage fakt, ze prawie kazdy prawoslawny
pochodzacy z terenow Rzeczypospolitej musial miec grekokatolickich przodkow,
tak juz ulozyla sie historia.
Drugi poruszony przez Ciebie temat, a mianowicie problemy Cerkwi ukrainskiej
to bardzo szeroki, ale i smutny temat. Ciekaw jestem Twojego zdania o tym.
Pozdrawiam
R.

W wątkach nowego etapu

[Gość: Piotr]

Witam serdecznie, wróciłem własnie ze spaceru "za psim ogonem" ze zmrożonych
bulwarów nad Wisłokiem /ta rzeka przepływajaca przez Rzeszów to też ruski
temat - łaczy łemkowski Beskid,opływa krainę zamieszańców, płynie ok.2 km od
Zalesia i wpada do Sanu na dawnym ukraińsko- polskim pograniczu okolic
Leżajska/.
Ale do rzeczy - mam Radku przed sobą interesujący artykuł subdiakona Piotra
pt "Grekokatolicy a prawosławie : perspektywy dialogu ekumenicznego".
A w nim m.in. stwierdzenie,że jednym z podstawowych problemów tego dialogu na
Ukrainie jest funkcjonowanie tam trzech skłóconych ze sobą kościołow
prawosławnych -podlegającego patriarsze Moskwy i Wszechrusi Ukraiński kościół
Prawosławny i dwie "autokefalie" czyli kościoły narodowe-autonomiczne -
Ukraiński kośćiół Prawoslawny patriarchatu kijowskiego i Ukraiński
Autokefaliczny kościół Prawosławny /swoją drogą gdy pytałem o to "moich"
współczesnych Ukraińców - unitów o ten temat to z reguły odpowiadali ze
śmiechem "A czort ich znajet skilko ich je"/.
Prostą sprawą jest funkcjonujący w Polsce Polski Autokefaliczny Kościół
Prawosławny - datujący swoje funkcjonowanie od lat 20 -tych. Ponoć zgodę na
jego funkcjonowanie opłacono niezłym datkiem na rzecz patiarchatu
konstatynopolskiego.
Tak na poważnie - głowny,przedwojenny prawosławny kapelan Wojska Polskiego w
stopniu pułkownika jest został zamordowany i pochowany obok polskich oficerów w
Katyniu - do tematu postaram się wrócić.
Temat świętych - nie wiem czy wiesz Radku,że żyje /bądź zył do niedawna/ w
Polsce Michał Sandowycz -wnuk Świętego Maksyma Sandowycza - urodzony ponoć w
Talerchofie . Czytałem na ten temat w Polityce,w ciekawym artykule pt "Łemko
szuka grobów".
Swoją drogą temat prawosłaswnych i unickich świetych - ofiar stalinizmu czy
wcześniejszego caratu to conajmniej rozpiska na kilka postów - tylko jeden
problem to czy przepisywać z moich ściąg czy szukać tego samego na internecie i
dawać linki :-/
A teraz galicyjski smaczek - totalnie optymistyczny
Oto oglądałem na lokalnej TV reportaż o ratowaniu starej cerkwi przez
katolickich mieszkańców Dobrej /wioski w nadsaniu pomiędzy Dynowem a Sanokiem/
Najbardziej podobała mi się wypowiedź wiejskiego cieśli na temat rekonstrukcji
środkowej trzeciej wieżyczki - "cebuli"-ktora gdzieś tam znikła od wojny. Mówi
do kamery "trzecia wieżyczka musi być - u grekokatolików były trzy wieże jak w
modlitwie "w imie ojca" "syna" i "ducha świętego". Potem wypowiadał się
miejscowy proboszcz, mówi ,że w przyszłym roku odremontują ikonostas i
polichromie. Och żeby taki mądrala znalazł się w Bałuciance - to i wypiłbym za
jego "mnohije lita".

Przypomnał mi się temat żegnania się znakiem krzyża w kościele wschodnim -
jakże inny i bardziej pieczołowity niż u łacinników - no bo przecież tam składa
się trzy place prawej ręki /kciuk,wskazyjący i środkowy/ - co jest oddaniem
czci Trójcy św. Potem dotyka sie czoła - aby Boh ośiwcił rozum,do piersi - by
oswiecił serdce a potem do prawego i lego ramienia - by Boh ośięcił siły i
czyny.
Oglądałem wielokrotnie w cerkwiach te gesty wspomagane skłonami glowy - i
myślałem o niemrawych i raczej nieskladnych ruchach kułakiem dłoni w okolicach
mostka klatki piersiowej u katolików - co w ich wyobrażeniu stanowi "namiastkę"
owego przeżegnania
Na koniec bardzo ciekawe i odważne stwierdzenie z artykułu Sbdk Piotra :
"Kosciół musi znaleść w sobie odwagę spojrzenia prawdzie w oczy i uznania
także "ciemnych stron" uni - np tego,że jej efekcie,zamiast połaczenia ze
sobą /bez utraty tożsamości dwóch organizmów kościelnych,pojawiły sie trzy
organizmy,mniej lub bardziej wrogie wobec siebie"
To narazie tyle
Ps wygrzebałem z bibioteczki skromną broszurkę Pan W. Marczak "Moje spotaknie z
prawosławiem" a w niej m.in. zdjęcie Jego Ekscelencji Adama Dubeca -
Prawosławnego Arcybiskupa Przemysko- Nowosądeckiego.
Do tematu Tego WYBITNEGO ŁEMKA i książeczki Pana Marczaka pewno jeszcze wrócę
Pozdrawiam Cię Radku i zapraszam /również w Twoim imieniu/ czytelników tych
postów do pogaduszek - na spokojne głosy - obiecuję spokojne odpowiedzi.
Dobranoc i Miłego weekendu

[Gość: Wolf]

Witam po niezamierzonej przerwie,
poruszyles Piotrze temat, ktory od razu spowodowal zapalenie sie pewnej lampki
w mozgu:
Tak na poważnie - głowny,przedwojenny prawosławny kapelan Wojska Polskiego w
> stopniu pułkownika jest został zamordowany i pochowany obok polskich
oficerów w
>
> Katyniu - do tematu postaram się wrócić.
Nie tylko ten kapelan stracil zycie, Sw meczennik Bazyli tez byl kapelanem i
pulkownikiem WP, bral udzial w przygotowaniu autokefalii, a po przejsciu na
emeryture osiadl w Teratynie i objal tam parafie. Pomimo ciezkich czasow
przetrwal tam wojne, zginal w Wielki Piatek 1945r. Jego reliwkia znajduje sie
od 2003 r. w parafii sw Jana Klimaka na warszawskiej Woli.

żyje /bądź zył do niedawna/ w
> Polsce Michał Sandowycz -wnuk Świętego Maksyma Sandowycza - urodzony ponoć w
> Talerchofie . Czytałem na ten temat w Polityce,w ciekawym artykule pt "Łemko
> szuka grobów".

Z mojej wiedzy Michal Sandowycz zyje do dzis, przytoczyles ciekawy artykul,
nie wiem czy zauwazyles, ze podzialy wsrod Lemkow sa obecne i dzis. I sa
niestety na linii prawoslawni-grekokatolicy. Uwazam za krzywdzace uwazanie
prawoslawnych za moskalofili, ale moze patrze na to ze swojego
(nieobiektywnego sila rzeczy) punktu widzenia.
Na zakonczenie dziekuje za przytoczenie wypowiedzi subdiakona Piotra "uznania
> także "ciemnych stron" uni - np tego,że jej efekcie,zamiast połaczenia ze
> sobą /bez utraty tożsamości dwóch organizmów kościelnych,pojawiły sie trzy
> organizmy,mniej lub bardziej wrogie wobec siebie"
Zadna ze stron nie jest oczywiscie bez winy, kazda z nich chciala widziec
siebie w roli "jedynych prawych" ale ten glos pokazuje ze mozna rozmawiac
spokojnie i bez wytykania win i wypominania krzywd.
Pozdrawiam i zapraszam wszystkich do dyskusji
R.

[Gość: Piotr]

Witam - zacznę od uzupełnień - owym kapelanem- ofiarą katynia ks.ppłk Szymon
Fedorenko. Innym wojskowym - kapelanem wojskowych polskich- prawosławnych
Gruzinów był ks. Grzegorz Paradze - ofiara Oświęcimia -święty od 1995 roku
gruzińskiego kościoła prawosławnego.
A teraz drobna korekta do historii potomków Sandowycza - jego wnuk Michał jest
działaczem jednego z kilku związkow łemkowskich ,rózniących się między soba
właśnie wspomnianym przez Ciebie R. moskalofilstwem i "ukraińskim patriotyzmem.
Ojciec Michała był także duchownym prawosławnym /tak jak jego ojciec-święty
Maksym/. I on to właśnie urodził sie w talerhofie jako juz pogrobowiec.
A teraz Radku trochę pojątrze - oto czytam w Dziejach wypraw krzyżowych
Rucimana o zdobyciu chrześcijańskiego Konstantynopola przez
arcychrześcijańskich Krzyżowców w 1204 roku ;
"Barbarzyństwo zdobywców Kkonstantynpola przeszło wszelkie wyobrażenia/.../Nie
oszczędzono ani klasztorów,ani kościołow ani bibliotek.W kościele Bożej
Mądrości pijani żołnierze zdzierali jedwabne zasłony,rozbili na kawałki srebrny
ikonostas,deptali po świętych księgach i ikonach.Kiedy rozpasani żolnierze
zaczęli popijać z naczyń liturgicznych,jedna z ladacznic zasiadła na tronie
patriarszym i zaspiewała karczemną piosenkę francuską.Gwałcono zakonnice./.../
Nawet Saraceni okazaliby wiecej miłosierdzia-wołał z rozpaczą historyk Nicetas-
i miał rację."

Tyle cytatu- i oto minęło osiemset lat i oto Największy Polak w Historii
wypowiedział w Atenach wobec greckich Ojców kościoła prawosławnego słowa "ciążą
na nas dawne i obecne spory i nieustający brak zrozumienia... Bez wątpienia
konieczne jest wyzwalający proces oczyszczenia pamięci.Niech Pan wybaczy nam te
wszystkie sytuacje,gdy synowie i córki Kościoła katolickiego uczynkiem i
zaniedbaniem zgrzeszyli przeciwko swym prawosławnym braciom i siostrom"

Wydaje się mi Radku,że trzeba te słowa przyjąć jako bardzo mądre ale też nie
wolno zapominać o nawet najbardziej trudnych wydarzeniach w historii,to znaczy
nie wolno wymazywać ich z pamięci.A najważniejsze jest wzajemnie poznawanie się
i zrozumienie.
Postaram się w następnych postach wrócić na Ukrainę.
A póki co Dobranoc

[Gość: Wolf]

Witaj Piotrze,
przytoczyles wydarzenia w Konstantynopolu, to oczywiscie bardzo drastyczny
przyklad, ale pokazujacy ogolna tendencje jaka panowala wowczas wsrod
lacinnikow. Kiedy osadzono na halickim tronie Kolomana papiez chetnie
zatwierdzil jego, umotywowana "unijnie", koronacje. Nieomalze nazajutrz
przyjechali rzymscy duchowni z Egeru i zaczeli "nawracac". Wydarzenia te
opisal litopisiec z epoki:
"Toho lita uhorskij korol posadi syna swojeho w Halyczi i cerkwy peretwory w
latynskuju sluzhbu"
Nawracali tak skutecznie, ze juz w 1215 roku wybuchlo tam powstanie.
Innym przykladem "tolerancji" religijnej i "ekumenii" byl zakaz malzenstw z
Rusinami wydany przez Grzegorza IX.
Po tych smutnych wynurzeniach z niecierpliwoscia oczekuje na cos pozytywnego.
Pozdrawiam
R.

czy tylko rachunki krzywd

[Gość: Piotr]

Witaj - ja z kolei mógłbym wyciągnąć przekornie z rękawa argumenty strony
unicko - łacińskiej o krzywdach pratulińskich, o niecnej roli prawosławia jako
wiernopoddańczej wiary epoki zaborów,mógłbym pisać o humorystycznym wręcz
obrzucaniu się ekskomunikami przez hierarchów rzymskich i prawosławnych u
początku schizmy etc etc.

Ale prosisz o wątek optymizmu - oto on w formie cytatu:
"Te rachunki krzywd wciąż obciązają zbiorową pamięć,choć dziś prawosławie
rozwija się swobodnie. Mimo to wielu katolików odnosi się z dystansem
do "ruskiej wiary" i kształtowanej przez nią kultury.Jest to zazwyczaj wynikiem
ignorancji i niezrozumienia.Proces pojednania wymaga zrozumienia dla
inności,poszanowania odrębności i róznorodności.Trzeba dostrzec wielowiekowe
zakorzenienie prawosławia w dziejach państwa polskiego.Ma ono własne i bogate
tradycje kulturowe. Kto rozumie dawność i autochtoniczny charakter prawosławia
na ziemiach ruskich Rzeczpospolitej,ten inaczej będzie patrzył na jego obecność
w dzisiejszej Polsce oraz na jego wyraźną orientację w kierunku Patriarchatu
Konstantynopolitańskiego"
To wypowiedź ks. prof. Wacława Hryniewicza z Instytutu Ekumenicznego KUL -
cytowana kiedyś w artykule o polskim prawosławiu w "Polityce".

A teraz moja refleksja - jako dość niedoskonały katolik /ten typu modli sie pod
figurą a diabła ma za skórą- ;-)/ nie widzę potrzeby rozsądzania która z
omawianych w tej dyskusji religii jest ważniejsza czy bardziej nosząca "prawdy
objawione" - przypomina mi to dawny dylemat prof. Stanisławskiego o wyższości
świąt Wielkiejnocy nad świętami Bożego Narodzenia
Jednoczesnie widzę doniosłą rolę religii wschodnich chrześcijan w Polsce jako
przeciwieństwo dla "totalitaryzmu" łacińskiego. Boje się jednak że rola każdej
religii spada wobec materializmu i "nowoczesnośći".
Do wcześniejszych wątków będe wracał - a i pewnie smaczki galicyjskie spłyną
zółcią !!

RADKU - mam pytanie - a jakie walory prawosławia Ty postrzegasz, że warte są
zainteresowania /oczywiście oprócz sentymentów "korzennych" czy narodowych?/
Jakie jego cechy najbardziej Cię pociągają - czy może tylko zewnętrzność
obrzędów,śpiewu,żywego ruskiego języka- czy może coś jeszcze?
Może porównamy swoje refleksje - tj z mojej strony katolickie wraz z
refleksami "wschodnimi",z twojej prawosławne
Pozdrawiam serdecznie Ciebie i wszystkich czytających.

Dlaczego warto, albo mniemanologia stosowana...

[Gość: Wolf]

Witam,
Nie jest moim celem udowadnianie wyzszosci czegokolwiek, jestem od tego daleki.
Chetnie natomiast odpowiem na Twoje pytanie.
Oczywiscie poczatki mojego zainteresowania prawoslawiem byly, ze tak powiem,
etniczne. Pozniej zachwycila mnie forma zewnetrzna, liturgia, ikony, zapach
kadzidla...
Po dluzszym czasie zadalem sobie pytanie: na czym polega prawoslawie i zaczely
sie poszukiwania ksiazek, zanudzanie znajomych prawoslawnych pytaniami.
Moim zdaniem najwazniejszymi walorami prawoslawia jest silne przywiazanie do
tradycji, niezmiennosc dogmatow, zewnetrznych form kultu itd... Ostatnie
zmiany w doktrynie mialy chyba miejsce w VIII wieku. Fantastyczna tez sprawa
sa wymagania wobec wiernych, Cerkiew wymaga stalego doskonalenia, ciaglej
lacznosci z liturgia, sakramentami. Oprocz tego wymaga obecnosci Boga w zyciu
caly czas, nie tylko w niedziele. Wiesz Piotrze, przezegnanie sie przed kazdym
posilkiem widzialem tylko w domach prawoslawnych.
Do tematu meczennikow podlaskich (Pratulin, Drelow), mysle, wrocimy jeszcze
nie raz. O tym okresie pisalem gdy rozmawialismy o powody latynizacji na
Podlasiu.
Pozdrawiam
R.

Wszystkich świętych i inne

[Gość: Piotr]

Witam.
Na początek dwa słowa wyjaśnienia - przy wstępie do mojego poprzedniego postu
powinienem był umieścić "buśkę" z przymrużonym okiem, a przy cytacie
z "profesora" zaznaczyć,że nie dopatruje się w tobie ani ziarna konfrontacji.
Muszę też wrócic do Twojego postu halickiego - dobrze,że zwróciłeś uwagę na
Gród Halicki i jego historię - samokrytycznie przyznam,że mało znam jego dzieje.

A teraz Twój aktualny post - w katolicyźmie nie dostrzegam niestety tego
dążenia do poprawy postawy duchowej - to raczej "odbębnianie"
obecności,"sprzedawnie" grzechów przy okazjonalnej spowiedzi /czy w prawosławiu
jest taki sakrament?/ i pozostawianie kościołach pięknych skąd inąnd zasad
miłości bliźniego.
No bo skąd bierze sie ksenofobia- objawiająca się np wrogościa chłopskich
katolików wobec pieknych inicjatyw tworzenia ośrodków monarowskich,ignorowania
obecności innych wyznań,częste w katolicyźmie przekonanie o jedynie słusznej
wierze itd
No a już szyderstwem napełnia mnie dość częsty wśród pseudokatlików
antysemityzm,który niedopuszcza myśli,że przecież większość świętych /tych z
epoki apostołów/ to w gruncie rzeczy Żydzi "do szpiku kości".
No cóż -czy nie przeszkadza np to,że np ściany katedry w Sandomierzu
obwieszone są Xviii wiecznymi obrazami o treściach zdecydowanie antysemickich.
Na pociechę muszę złośliwie :-( stwierdzić że wyznawcy prawosławia też byli
nawet gorsi w tym paskudnym uczuciu- wszak pogromy żydowskie mialy miejsce i w
powstaniach kozackich,i w koliszczyżnie, Xix wieku a i w czasach nowożytnego
ukraińskiego nacjonalizmu.
Inna sprawa,że np w moim Rzeszowie ostatnia przymiarka do pogromów Żydów miała
miejsce w niespełna w rok po wyzwoleniu,zresztą w sposob zdecydowany zdławiona
przez komunistów.
Co mi sie podoba w katolicyźmie - ot chociażby to obecne święto - kultywowanie
pamięci o zmarłych,wiara,że nie wszystko konczy się z fizycznym unicestwieniem
człowieka.
A poza tym - lubię ten dość powszechny kult maryjny i silny akcent na kult
Jezusa - postaci /dla mnie/ człowieka niezłomnego,konsekwentnie wyznającego
głoszone przez siebie wielce humanitarne poglądy, w czasach totalnie
niehumanitarnych.

Radku - a propos Święta Zmarłych - wydaje mi się,że w prawosławiu też kultywuje
się kult zmarłych /bo wśród unitów napewno/, coś obiło mi się o uszy o
Panichidzie - prawosławnej modlitwie za zmarłych.
A na tematy pratulińskie - chętnie przystaję.
Pozdrawiam

[Gość: Wolf]

Witam,
Piotrze przepraszam ze dzis tak krotko, ale dopiero wrocilem do domu z
rodzinnych wojazy i jestem dosyc zmeczony.
W zwiazku z tym odpowiem dzis tylko na jedna kwestie.
to raczej "odbębnianie"
> obecności,"sprzedawnie" grzechów przy okazjonalnej spowiedzi /czy w
prawosławiu
>
> jest taki sakrament?/
Oczywiscie w prawoslawiu jest sakrament spowiedzi i jest on bardzo wazny, bez
spowiedzi nie mozna wszak przystapic do komunii.
Na temat 1 listopada wypowiem sie pozniej, a dzis moge powiedziec tylko, ze
wczoraj w cerkwi na warszawskiej Woli byl dzien pamieci o zmarlych, a dzis
byla Wielka Panichida.
Pozdrawiam
R.

[Gość: Piotr]

Jak czytam - u Łemków zmarłych odwiedzano raczej rzadko, np w okresie Rusala -
czyli zielonych świąt,gdy dekorowano groby zieleniną i obchodzono procesyjnie
cmentarz.W Wielki Tydzień - szczegolnie w czwartek- odwiedzano groby a ksiądz
odprawial parastas za zmarłych.W cerkwi po zachodzie słońca odbywały się tzw
strast w czasie których ksiądz czytał 12 razy ewangelie. zaduszki obchodzono
bardzo skromnie,bez przystrajania grobów kwiatami i światłem.pózniejsze
obchodzenie tego święta na sposób polski - to ponoć efekt zapożyczeń
spowodowany polskim sąsiedztwem na ziemiach zachodnich.
Ciekaw jestem ciągu dalszego Twojej Radku wypowiedzi na ten temat - ciekawe
czy obchodzenie dnia zadusznego w warszawskiej cerkwi to efekt "latynizacji"
tego obrzędu czy też "ukłon" w stronę wiernych,w większości jek sądzę Polaków-
prawosławnych ?.
Pozdrawiam.

[Gość: ad]

Witam,
A oglądaliście dzisiaj po dzienniku z cyklu Miej oczy szeroko otwarte -
Bohater - o "Burym"? Jemu by nie przypadła do gustu ta dyskusja o związkach
polsko - ruskich. Wcielał w życie trochę odmienną ideę - Polska dla Polaków.
Wolfie powinieneś znać temat, chociaż jego ofiary pochodziły z ok. 50 km od
twojej miejscowości ale zginęły bliżej - w Puchałach - jakieś kilkanaście km.
PS. 7 - 9 listopda - Pidlaska Osiń - Białystok - Bielsk - Hajnówka. Program na
free.ngo.pl/nadbuhom. Spotkajmy się przy piwie na Podlasiu
Pozdrawiam
Andrzej

Podlaskie tragedie

[Gość: Piotr]

Andrzeju- nie oglądałem tego programu, ale grubo wcześniej pisałem,cytując
białorusko-polskiego artystę, o smierci białoruskich wozaków zamordowanych
przez polskie podziemie. Proponuję rozwinięcie tego tematu.
Za zaproszenie serecznie dziękuję- inne plany na długi weekend i znaczna
odległość powoduje,że niestety nie skorzystam- ale serdecznie dziękuję.
Pozdrawiam

[Gość: Wolf]

Witam,
Kurcze tak czekalem na ten film i przegapilem:(
Temat jest dosc znany, ale nie jest szeroko eksploatowany w mediach. Mam
nadzieje, ze film powtorza.
Dziekuje bardzo za zaproszenie, chetnie bym przyjechal, ale niestety juz nie
zdaze poprzestawiac planow.
Mam natomiast prosbe, jesli temat sie utrzyma daj znac o jakis podlaskich
imprezach. Kocham ten region i chetnie spotkam sie z fajnymi ludzmi.
Pozdrawiam
R.

[Gość: Wolf]

Witam,
Z radoscia zauwazylem ze znowu zrobil sie ruch.
A teraz do rzeczy, w Cerwi prawoslawnej dzien 1 listopada (podobnie jak 2-gi)
nie sa dniami swiatecznymi ,akurat w tym roku 2-gi wypadal w niedziele wiec
swieto bylo niejako "z urzedu". Prawoslawni odwiedzaja groby bliskich na
Wielkanoc. W Warszawie pierwszego jest dzien pamieci o zmarlych oraz wspolna
procesja prawoslawnych i katolikow z pobliskiej parafii. Jest to bardzo
budujacy widok, naprawde. Pokazuje to ze mozna zyc w zgodzie.
Mysle, ze obecnosc tych uroczystosci jest spowodowana tym, ze na cmentarzu
przy cerkwi leza zarowno prawoslawni, jak i katolicy (najczesciej z rodzin
mieszanych). Masz racje, ze zapalanie swieczek na grobach bliskich to
zapozyczenie od zachodnich sasiadow, ale to przeciez dobrze - jak pieknie
wyglada wieczorem stary cmentarz rozswietlony tysiacami lampek.
Pozdrawiam
R.

Bl. kaplan-meczennik Emilian i inni kapelani

[Gość: subdiakon Piotr]

Pozdrawiam wszystkich serdecznie,

Przepraszam, że ciągle milczę, ale możecie mi wierzyć - serce się rwie
do tego arcyfajnego wątku, ale czasu nie starcza na pisanie, mogę tylko
okazjonalnie przeglądać. Nie wiem, czy w listopadzie zdołam coś jeszcze napisać:
przede mną konferencja o duszpasterstwie wojskowym (o czym nizej), potem
posiedzenie komisji liturgicznej, wyjazd do Lwowa, potem być może rekolekcje
i święcenia diakonatu. A za mną: doktorat Żony, moje wystąpienie na seminarium
doktoranckim, spotkanie z wiernymi na temat diakonatu, wyjazd do Warszawy
(Archiwum Akt Nowych), powrót z grypą i kuracja ledwo co zakończona. Na domiar
wszystkiego dwa dni po tym, jak Żona obroniła doktorat z językoznawstwa
starogreckiego ("Passivum w świetle starożytnej teorii diatezy"), Teściowej
zatrzymało się serce i obecnie leży ona nieprzytomna w szpitalu i powoli
gaśnie. Rozumiecie więc, że po prostu nie mogę pisać - choć bardzo bym chciał.

Wyjątkowo odzywam się, bo chcę odpowiedzieć na aktualne pytania.

Primo: blogoslawiony kaplan-meczennik Emilian (Kowcz), notabene w swoim czasie
kapelan wojskowy Ukraińskiej Armii Halickiej, to naprawdę KTOŚ. Na mojej
osobistej stronce (www.mateusz.pl/goscie/grekat/psalmist.html ) sa
linki do moich artykułów o Nim - po polsku i ukraińsku. Do nich odsyłam
po konkretne informacje - dla zachęty dodam tylko, że właśnie ten Męczennik
pokazał, że można było być zdeklarowanym zwolennikiem niepodległego i
zjednoczonego państwa ukraińskiego (obejmującego także ziemie administrowane
przez II Rzeczypospolitą), ale bez ulegania nienawiści do ludzi innej
narodowości, obrządku, wiary. Za Polski bywał sadzany do więzienia, a za
Sowietów...opiekował się rodzinami polskich urzędników i policjantów (także
tych, którzy go sadzali). Gdy jego wierni po 17 września obrabowali sąsiadów
Polaków - tak ich publicznie zrugał, nakazując natychmiastowy zwrot mienia, że
posłuchali go. A zginął na Majdanku, za to że chrzcił publicznie Żydów i domagał
się prawa do opieki nad nimi w getcie, a przy tym w kazaniach mówił wyraźnie,
co sądzi o reżimie hitlerowskim; w gestapo lwowskim próbowano mu to wybić z
głowy (dosłownie), ale wolał Majdanek, gdzie duszpasterzował więźniom i w
grypsach do rodziny ZAKAZAŁ starać się o uwolnienie z kacetu, bo nie chciał
opuścić kacetowych "parafian"! NAPRAWDĘ WIELKI ŚWIĘTY!

Przy okazji chciałbym zareklamować konferencję "Historia duszpasterstwa
wojskowego na ziemiach polskich" (KUL, 7-8.XI). Program szczegółowy:

www.kul.lublin.pl/admin/dipu/217.html
Będą referaty o duszpasterstwie greckokatolickim (mój) i prawosławnym
(ks. mjr Hajduczenia z Torunia).

Mała uwaga formalna: w przedwojennym WP kapelani mieli swoją hierarchię
stopni, zgodnie z dekretem Naczelnego Wodza z 1922 r. Używanie wobec
nic określeń typu "ksiądz podpułkownik Jan Kowalski" jest błędne. W
duszpasterstwie katolickim (grecko- i rzymsko-) byłby to "proboszcz WP ks.
Jan Kowalski".
Podobnie z kapelanami prawosławnymi (tu byłby "dziekan"), ewangelickimi,
wyznania mojżeszowego etc.

Pozdrawiam w Chrystusie,
subdiakon Piotr

[Gość: Piotr]

Dziękuję bardzo Księdzu za interesujące informacje i wzbogacenie galerii
grekokatolików w tej dyskusji o kolejną ciekawą postać.
Choć muszę przyznać,że i będą dla mnie równie ciekawe postacie prawosławnych
świętych. Muszę przyznać,że zaczynam uporczywie poszukiwać danych na temat Św.
Maksyma Sandowycza.
Namawiam Księdza na wstąpienie w wolnej chwili na stronę z almanachami
talerhofskimi - tam własnie ,w tomie 4 na liście męczenników łemkowszczyzny
znaleść można nazwisko mego pradziadka/przy zesłańcach z Daliowej/.
A wspomnienia bardzo licznych księży unickich są wprost unikatowe.
Za korektę w sprawie nazewnictwa kapelanów - serdeczne dzięki, jak i zresztą za
boże pozdrowienie w końcu postu.
A w zakresie osobistych kłopotów - widzę po zdjęciach na Mateuszu,że jest
ksiądz krzepki ciałem to i duch mocny :-).
Serdecznie życzę pokonania przeszkód - no i wpadnięcia do nas jak nie w tej to
może w następnej setce postów.

[Gość: Wolf]

Nie pozostaje mi nic innego tylko dolaczyc sie do zyczen.
Pozdrawiam
R.

[Gość: ad]

Na forum Białystok już zaczęła sie dyskusja na temat filmu o Burym

Uzupełnienia i ciut optymymizmu

[Gość: Piotr]

Witam serdecznie.
Najpierw uzupełnienie do tematu kultu zmarłych - zacytuję tu
wypowiedź "wiedźmy" /spokojnie to tylko taki nick? z forum przemyskiego o
kulcie zmarłych w prawosławiu :

"Odwiedzanie cmentarzy odbywa się, tak jak powiedział Piotr - w czasie
Wielkanocy - i jest to dzielenie się ze zmarłymi "święconką". Dzień
tych "odwiedzin" bywa różny w zależności od regionu - niedziela, poniedziałek
albo wtorek. Jednak głównym dniem, w którym odwiedzane są groby jest
poniedziałek po niedzieli św.Tomasza (tydzień po Wielkanocy). W tym dniu
odprawiana jest Panachyda (nabożeństwo żałobne) i ludzie z po
żywieniem "wielkanocnym" idą na groby dzielić się nim ze zmarłymi."
Tu nutka optymizmu - na forum przemyskim "Polacy-Ukraińcy" pokazało się kilka
ciekawych postów po reaktywacji dyskusji ;-)
Kolejna nutka optymizmu - to jednak Pan Paweł Smoleński wraz z dyrektorem
lwowskiej Galerii Sztuk Pięknych prof. Borysem Woźnickim otrzymali tegoroczne
Nagrody Pojednania. Nagrody wręczal we Lwowie - TU UWAGA - cytowany na tym
forum Kard. Lubomir Huzar. BRAWO!!
I na koniec tego super optymistycznego postu - minęło 20 lat od reaktywacji
prawosławnego arcybiskupstwa przemysko-sądeckiego, na którego czele stoi Łemko
z pochodzenia Prawosławny Arcybiskup Przemysko Nowosądecki Adam Dubec.
Mam nagrane jego arcyciekawe wypowiedzi w dokumentalnym filmie o cerkwiach
podkarpackich - film przeleciał parę lat temu chyba na Polonii.
W TV przeleciała kilka dni temu migawka z uroczystego nabożenstwa w Sanockiej
cerkwi.

Ps Chętnie poczytam o wyczynach podlaskiego "Burego" /prosze uprzejmie o ew.
linki/,przy czym nie będę sie licytował czy wyczyny Wołyniaka - pogromcy Bogu
Ducha winnych Ukraińców w okolicach Leżajska nie były okrutniejsze i na szerszą
skalę.

Ps 2 Jeszcze raz Serdecznie Dziękuję Księdzu Subdiakonowi P. za przypomnienia
bł. Emiliana - oczywiście byłem na "Mateuszu' i czytałem Księdza notę
biograficzną pisaną dla Majdanka.

Pozdrawiam czytających i piszących.

[Gość: Wolf]

Witam,
Po dawce optymizmu slow pare o "Burym", ktory zostal pare latek temu
zrehabilitowany. Oto cytat:
"Wieczorem 28 stycznia 1946 r. oddział „Burego” zarekwirowanymi furami udał
się do Hajnówki. Tutaj dokonał napadu na pocztę, posterunek milicji, który
został rozbrojony oraz na kąpiących się w łaźni żołnierzy Armii Czerwonej z
transportu kolejowego. Prawosławnym furmanom kazano jechać w nieznane. Od
Hajnówki poprzez Zaleszany, Wólkę Wygonowską i Krasną Wieś dotarli oni w nocy
z 30 na 31 stycznia 1946 r. do Puchał Starych (gm. Brańsk). Podczas przejazdu
przez Krasną Wieś zabrano z niej jeszcze 14 furmanów. Po drodze miały miejsce
przypadki wypuszczania na wolność chłopów, głównie ze względu na słabą furę
bądź konia. W grupie zwolnionych znalazły się również 4 osoby wyznania
rzymskokatolickiego z Krasnej Wsi. Według raportu sporządzonego 2 lutego 1946
r. przez komendanta wojewódzkiego Milicji Obywatelskiej mjr T. Strzelczyka
można dowiedzieć się, że dnia 29.01.46 r. banda „Burego” w liczbie 200 osób
zabrała 40 wozów i 40 koni ze wsi Łozice. We wsi Łozice rozbiła się na 4
grupy. Jedna z tych grup przejeżdżała przez wieś Malinniki, skąd wzięła
jednego przewodnika i udała się do wsi Krasna Wieś (...) Na 10 wozach banda
wiozła uzbrojenie, amunicję i radio, miała ze sobą 5 osiodłanych koni. Dowódca
bandy był w stopniu kapitana. Dnia 29.01.46r. dowódca bandy zebrał wszystkich
furmanów ze wsi Łozice i wygłosił przemówienie „Wszyscy, którzy się tu
znajdują, muszą czekać do godziny 22, bo my stąd odjeżdżamy, w razie kto się
ruszy, nasze patrole podstrzelą go”.
Wieczorem 30 stycznia 1946 r. oddział „Burego” po dotarciu do Puchał Starych
spędził tutaj noc. Najprawdopodobniej zakwaterował się on jednak w kilku
wsiach w celu zmniejszenia ryzyka związanego z jego rozbiciem.
Furmanów po oddzieleniu od fur trzymano pod strażą w zabudowaniach przez całą
noc. Następnego dnia po odebraniu im dokumentów, grupkami po kilka osób
wyprowadzano ich do pobliskiego lasu oddalonego od Puchał Starych o około 300
m, gdzie zostali rozstrzelani.
Podczas przesłuchania przeprowadzonego dnia 18 kwietnia 1951 r. w Sztumie,
Józef Puławski pseudonim „Gołąb” zeznał ...Po przyjeździe do wsi Puchały
Stare „Bury” wydał rozkaz rozstrzelania furmanów, którzy wieźli członków jego
bandy. Zadanie to wykonał osobiście „Modrzew”.
Nie był to jedyny przypadek zbiorowego mordu dokonanego przez oddział kpt. R.
Rajsa na prawosławnych mieszkańcach ówczesnego powiatu bielskiego. Spalona
została m.in. wieś Zaleszany, gdzie zabitych zostało 14 osób, w tym siedmioro
dzieci. Tego samego dnia wieczorem spłonęła Wólka Wygonowska, zaś dwóch
mieszkańców tejże wsi rozstrzelano. Już po dokonaniu egzekucji na furmanach, 2
lutego 1946 r. jeden z plutonów „Burego” dokonał spalenia wsi Szpaki – 9 jej
mieszkańców zostało zabitych, a 3 osoby ranne. W tym samym dniu spacyfikowana
została wieś Zanie, w której życie straciły 24 osoby, a 8 odniosło ciężkie
rany. Palone były domy i zabudowania gospodarskie. Rozstrzeliwana była ludność
prawosławna. Nie zginął natomiast nikt z mieszkańców Zań wyznania
rzymskokatolickiego.
Józef Antoniuk, który był świadkiem tego zdarzenia, miał wówczas 11 lat.
Okropne przeżycia z tego dnia tak dzisiaj wspomina: Na moich oczach
zastrzelono matkę. Dwie moje siostry oraz jeszcze dwie dziewczyny wyszły przed
dom. Zostały jednak z powrotem siłą wepchnięte do mieszkania. Matkę znajdującą
się na podwórzu zapytano jakiego wyznania jesteśmy – prawosławnego czy
katolickiego. Odpowiedziała, że Polakami jesteśmy. Sąsiadka jednak zaprzeczyła
i w tym momencie padły strzały. Kryty słomą dach podpalono, zaś ranną matkę
wrzucono do środka. Ja w tym czasie uciekłem w pole. Strzelano za mną –
niecelnie.
Łącznie z furmanami w dniach 29-31 stycznia oraz 2 lutego 1946 r.
oddział „Burego” zamordował 80 osób wyznania prawosławnego. Podczas
pacyfikacji wsi dochodziło również do gwałtów. Wiele rodzin pozbawionych
zostało dachu nad głową oraz środków do życia.
Należący do oddziału PAS NZW „Burego” Edward Wszeborowski pseudonim „Wrzos”
podczas przesłuchania przeprowadzonego przez funkcjonariusza PUBP w Ełku chor.
R. Kamińskiego w dniu 20 lutego 1946 r. zeznał: ...oddział przeniósł się na
teren powiatu bielskiego, tam zaczęliśmy rabować i znęcać się nad ludnością.
Oprócz tego oddział nasz spalił 2 wsie, w jednej z nich kwaterowaliśmy. Po
tym, gdyśmy wyjeżdżali z niej, pluton egzekucyjny „Modrzewia” pozostał we wsi
wraz z kapitanem. Skoro myśmy odjechali od wsi jakieś 2 km, to usłyszeliśmy
strzały i ujrzeliśmy, że wieś się pali. Po upływie pół godziny
pluton „Modrzewia” dołączył do oddziału i pojechaliśmy dalej. Gdy dojechaliśmy
do drugiej wsi, „Modrzew” ze swą drużyną zeskoczył z fury, widocznie otrzymał
jakiś cichy rozkaz od kpt. „Burego”. Gdy po przejechaniu wsi (nazwy jej nie
pamiętam) odjechaliśmy trochę dalej, usłyszeliśmy znowu krzyki, strzały i
widzieliśmy jak wieś zaczęła płonąć. Po tym znowu „Modrzew” ze swą drużyną
dołączył do oddziału i pojechaliśmy dalej."
Pozdrawiam
R.

[Gość: Wolf]

Oprocz tego ze:
"ludzie z po
> żywieniem "wielkanocnym" idą na groby dzielić się nim ze zmarłymi"
dziela sie rowniez "horilka"
Jeszce raz pozdrawiam
R.

[Gość: Piotr]

No oczywiście - pisałem o tym na Przemyślu - horyłka za pamiat jest tam ponoć
nieodzownym rekwizytem "cmentarnym".
Wolfie,a propo jedzonka - a co byś mi polecił ze specjalności kulinarnych
ruskiego Podlasia !?
Ja z galicyjskich spacyjałow uwielbiam np gołabki z ziemniakami /oczywisćie
jako farsz/ i śmietanką /no a jeśli jeszcze na deser przydarzył by sie jeszcze
dobrze przepuszczony bimberek ze swojskiego,domowego winka jabłkowego !;-))

Za post o Burym - dziekuje-puki co nie podejmuję krwawych tematow- głownie z
powodu sielsko anielskiego nastroju.
Miłego wieczoru

[Gość: Wolf]

Na kolacje to nie wiem co bym polecil, ale na obiad to najlepiej kiszke
ziemniaczana lub pierogi z kasza gryczana. Do popicia oczywiscie zimny kwas
chlebowy. Moze byc jeszcze babka ziemniaczana.
To moje ulubione potrawy, robila je moja babcia, niestety juz niezyjaca. W
Warszawie takich specjalow nie uswiadczysz, no moze poza kwasem.
Dobrej nocy
R.

tylko jedzonko!!

[Gość: Piotr]

Gość portalu: Wolf napisał(a):

> Na kolacje to nie wiem co bym polecil, ale na obiad to najlepiej kiszke
> ziemniaczana lub pierogi z kasza gryczana. Do popicia oczywiscie zimny kwas
> chlebowy. Moze byc jeszcze babka ziemniaczana.
> To moje ulubione potrawy, robila je moja babcia, niestety juz niezyjaca. W
> Warszawie takich specjalow nie uswiadczysz, no moze poza kwasem."

A u mnie w domu zdarzają sie i pierożki z kaszą gryczaną /z dodatkiem sera/,oj
bywają,a iwspomniane gołabki /chyba podobne w smaku do owej baby ziemniaczanej/
i polsko-ruski kulebiak.W Wigilie -Boże Narodzenie to nie ma mowy by micha
kutii nie zagościła, tak że i na drugi dzień świąt jaszcze będzie.

A od czasu do czasu pojadam na kolacje danie o którym wcześniej słyszałem od
od jednego nestora mojej rodziny.Danie to jadał przed wojną gdy nadzorował
poręby bieszczadzkie /konkretnie liczył kubiki i znakowal kłody/. Wtedy to
rusko-polscy drwale częstowali go mamałygą-kaszą kukurydzianą warzoną w kotle
nad ogniskiem,a przed podaniem szczodrze omaszczoną ciepłymi skwarkami.

Na koniec kulinarnego "postu" wspomnę o pożywieniu Zamieszańców - Rusinów
zamieszkujących niegdyś okolice Krosna - konkretnie Czarnorzek i Bonarówki.
Otóż ich głownym pożywieniem była kisełyca/kisielica/ - żur z kwasu
kapuścianego,gotowany i zasypywany mąką/ oraz bulby - czyli ziemniaki.Jedli też
chleb owsiany/rzadziej żytni/,groch,bób,kapustę.Za przysmak uważali fasolę
ubitą na rzadką papkę,w której maczano chleb. w czasie przyjęc raczono się
horyłką pogryzaną tak przygotowaną fasolą.
A ja np uwielbiam barszcz czerwony z "habaziami" doprawiony ugotowanym bobem
lub fasolą-jaśkiem.

Smacznego :-)
Ps Taż te Rusiny nie tylko się biły,modliły i cierpiały ale i pojeść lubiały,no
nie!!

[kresowiak2]

Nie wiedziałem, że ojciec pani prezydentowej cudem uniknął śmierci z rąk
ukraińskich nacjonalistów.

www.rzeczpospolita.pl/gazeta/wydanie_031107/swiat/swiat_a_2.html

[Gość: Piotr]

kresowiak2 napisał:

> Nie wiedziałem, że ojciec pani prezydentowej cudem uniknął śmierci z rąk
> ukraińskich nacjonalistów.

A w Ameryce biją Murzynów.

Pani Prezydentowa - super kobitka, dziękujmy Bozi za ten cud.
Może i będzie Prezydentką ! - daj jej Panie Boże
Amen

[Gość: Wolf]

Z lektury artykulu mozna wywnioskowac, ze zbrodni dokonali Niemcy przy pomocy
ukrainskiej hilfspolitzei, nie ma tam wzmianki o udziale OUN-UPA. W ten sposob
mozna tez przypisac zbrodnie istriebitielnych batalionow wszystkim Polakom.

[Gość: Wolf]

Witam,
Widze ze pewne potrawy sa znane i u Ciebie, oczywiscie chodzi mi o pierogi z
kasza gryczana - pycha.
Mamalygi nie znam z doswiadczenia, natomiast u "moich" jadlo sie kraszona
kasze, ale gryczana.
Barszcz czerwony uwielbiam, ale troche inaczej podany, mianowicie z tluczonymi
ziemniakami podanymi osobno, chociaz z duza biala fasola tez znam i lubie.
Jesli chcesz Piotrze to podam przepis na pyszna babke zimniaczana.
Pozdrawiam
R.

[Gość: Piotr]

Witaj Radku !
Zaskoczę cię - ale kasza kryczana z rumianymi skwareczkami i kwaśnym mlekiem
też u nas gości. Pycha!
A teraz niespodzianka - łemkowskie menu z roku 1935 spisane z
reprintu "Pogranicze łemkowsko - bojkowskie" autorstwa polskiego etnografa Jana
Falkowskiego i ukraińskiego Bazylego Pasznyckiego:
" Komańcza :
obid /7 godz./:kapusta,pyrohy,hałuszky,bandurky,mołoko,chlib,oszczypiata,

na połudny/połudienok - ok 12-13 godz./ kapusta,bandurky,pyncaky,

na weczeru /19-20 godz./ łemesz/kartoflana zupa/,bandurky z
mołokom,kysełycu,borszcz,bib,warianky z kapusty.W posty bib,horoh"

Przy gościnie obowiązywały stałe formuły grzecznościowe.Jeżeli ktoś w porze
obiadowej przyszedł to po pozdrowieniu "daj boży dobryj deń" i odpowiedzi "daj
Boży i wam dobre zdorowia" zapraszali - " "proszu was do obidu" na co
zaproszony odpowiadał "zdorowy z Bohom obidajty,Boży błahosłow obid i was"

Przy piciu pijący mówił "daj Boży zdorowia" na co otrzymywał odpowiedź "pyjty
zdorowi"
Czego Tobie i sobie życzę :-)

O przepis na babę - uprzejmie proszę
A temat kulinarno - łemkowski jeszcze pociągnę!
Ps mam nadzieję,że rozszyfrujesz nazwy dań wyżej podane - jak nie to postaram
się później wyjaśnić
Serdecznie pozdrawiam

Baba

[Gość: Wolf]

Witaj Piotrze,
oto przepis na babe w wersji najbogatszej:
Poltora kilograma ziemniakow zetrzec na tarce. Zesmazyc (zeszklic) 3 cebule
pokrojone w kratke.
Polaczyc cebule z utartymi ziemniakami i dodatkiem suszonych grzybow (troche).
Dodac 3 jaja, pieprz, sol do smaku i 4 lyzki maki. Mozna teraz tez dodac
ugotowanej kaszy gryczanej.
Wlozyc mase do blachy. Wlozyc do goracego (ok 200 stopni) piekarnika i piec
przez okolo godzine.
Zycze smacznego
Przepis jest oczywiscie uwspolczesniony, ale bazuje na oryginale.
Pozdrawiam
R.

Baba ziemniaczana a takież gołabki

[Gość: Piotr]

Gość portalu: Wolf napisał(a):

> Witaj Piotrze,
> oto przepis na babe w wersji najbogatszej:
> Poltora kilograma ziemniakow zetrzec na tarce. Zesmazyc (zeszklic) 3 cebule
> pokrojone w kratke.
> Polaczyc cebule z utartymi ziemniakami i dodatkiem suszonych grzybow
(troche).
> Dodac 3 jaja, pieprz, sol do smaku i 4 lyzki maki. Mozna teraz tez dodac
> ugotowanej kaszy gryczanej.
> Wlozyc mase do blachy. Wlozyc do goracego (ok 200 stopni) piekarnika i piec
> przez okolo godzine.
> Zycze smacznego
> Przepis jest oczywiscie uwspolczesniony, ale bazuje na oryginale.


Jako bardziej żerca niż preparator dziękuję za przepis i przekazuję we właściwe
ręce mej Pani.
A ona z kuchni rzuca mi lekką ręką przepis na owe hołuby "bulbiane"
Weż kształtny łeb kapuścianu i sparz jak na zwykłae gołebie.
A potem podług uważania zetrzyj odpowiednią ilość obranych kartfli,jak na
placki.
Drobno pokrojoną cebulę podsmaż na tłuszczu-smalcu najlepiej,dokrój kiebłasy w
drobną kostkę.
Ziemniaki dopraw tą cebulą,pieprzem,sola i faszeruj gołąbki.Liście winny być na
tyle duże,co by zwijki mieściły isę na dłoni.
Ciasno ułozone w stosownym rondlunlebiej brytfanie pic w bobrze nagrznaym
piekarniku.
A po wszystkim, na talerzu dopraw śmietanką ,z kropelką maggi i ...smacznego.
A resztka kapusty -rzecz jasna - zostanie na polskie łazanki .
Smacznego.

[Gość: Piotr]

Oczywiście farsz ziemniaczany nie ma sensu bez dodatku wcześniej surowego jaja
i odrobiny/zależnie od proporcji - np łyżki/ mąki i wyrobienia masy

To gwoli korekty przpisu

[Gość: Wolf]

Dziekuje za lemkowskie menu, wiekszosc rozumiem. Czego nie uda sie
rozszyfrowac to bede prosil o wytlumaczenie.
Jeszcze raz pozdrawiam
R.

czyja religia...

[Gość: Piotr]

Odpoczęliśmy trochę przy kulinariach - trzeba wracać do tematów trudniejszych.
"Cuius regio eius religio" czyja władza tego religia. Tą starozytną ogólnie a
średniowieczną w katolicyźmie zasadę próbowano wcielić w życie w Xix i xx
wieku w wielu państwach. trzymając się jednak konwencji niniejszej dyskusji
najdrastyczniejszą postać przybrało to w 1873 roku w Pratulinie i okolicach,
potem w latach 30 ych na chełmszczyżnie.
Wdrażanie tej anachronicznej zasady i w wydaniu carskim /przy wydatnym udziale
prawosławia/ i wydaniu sanacyjnym dało straszne skutki.

Ale nie i o tym chciałbym tu pisać.
Oto jestem po lekturze znalezionego w domowym archiwum artykule o roli
Prawosławnej Cerkwi w Serbii w trakcie strasznej wojny domowej w latach 90 -
tych.
Czytam " Serbska Cerkiew Prawosławna nigdy dotąd nie zajęla stanowiska wobec
tej najkrwawszej masakry w europie po II wojnie światowej
Serbowie oblegali Srebrenicę przez tysiąc dni /1992-1995/zabili /kiedy miasto
padło/siedem tysięcy muzułmańskich mężczyzn i chłopców powyżej 150 centymetrów
wzrostu,zagrzebali ich w kilkudziesięciu/może stu/ masowych grobach,przegnali
dwadziescia tysięcy kobiet i dzieci"
Mówi profesor prawosławnej teologii Dziordziewić - "cerkwiew przez swych
wybitnych hierarchów legitymizowała wojnę,choć nigdy oficjalnie tego nie
przyznała.ale symbioza władzy i Kościoła była idealna.Cerkiew weszła wo
szkół,do policji,do wojska.(...) drwiliśmy wtedy z naszych rodaków,że wprawdzie
w poście nie jedzą mięsa,ale piją krew.Żadna rzeż w Bośni nie zaczęła sie bez
udziału Cerkwi,bez błogosławieństwa armat i karabinów.Na czołgach były
krzyże.>>>"
Radku - to mój wstęp do dalszej dyskusji o roli Prawosławia /rozumiejąc
oczywiście różnice wynikające z autokefaliczności każdej Cerkwi
narodowej/,Grekokatolicyzmu i łacińskiego Kościoła w Europie.
Pozdrawiam
Może poćwiczymy ten temat - zapraszam każdą dobrą duszyczkę do rozmowy.

[Gość: kazik]

ciekawe informacje,chociaz znane wszem po calej ziemi.tylko nikt o tym glosno
nie mowi,poniewaz by mowil przeciwko sobie.Jezus dal wyraznie ludziom do
zrozumienia,ze bogiem swiata,czyli obecnego systemu na ziemi,jest Szatan.on to,
majac ogromne doswiadczenie,wie w jaki sposob ludzi omamiac,by myslac,ze zyjac
dla Stworcy,zyja dla niego i to w ogromnej liczbie nieswiadomie.
z tego tez powodu masa ludzi po calym okregu ziemi,nie chce uciekac sie do
Biblii,widzac i wiedzac,co czynia ci,co ponoc winni byc tej Biblii obronca.w
ten sposob zaciera sie wiedza co do tego,skad Biblia pochodzi.a jest ona
przeciez osobistym Slowem,listem Boga do ludzi.mimo,ze posluzyl sie wielu
ludzmi do jej spisania,to jednak zawiera Jego wole i mysli i pragnienia wobec
nas ludzi i przyszlosci ziemi [o ktore to sprawy,notabene masa ludu sie dzien w
dzien modli].serbia,czy tez inne miejsca na swiecie w obecnych czasach,czy nawet
modlitwy zanoszone przez zolnierzy w czasie drugiej wojny,i to w wielu wypadkach
nalezacych do tej samej religii,tylko bedacych po przeciwnej stronie frontu,
napewno wprawialy Boga w zaklopotanie.wniosek nasowa sie pewnie bardzo wyrazny,
ze cos tu nie gra,obserwujac religie chrzescijanskie,nie mowiac o innych,
nie chrzescijanskich.
z nauk Jezusa,ktory opieral sie na Biblii,czyli na tym co pochodzi od Jego Ojca,
jak rowniez Jego apostolow i nasladowcow wynika niestety,ze chrzescijanstwo i
chrystianizm pochodzacy z Biblii czyli od Stworcy,to dwie inne sprawy.
wynika to i z tego,ze nic w tym ogolnoswiatowym chrzescijanstwie,nie mowi sie na
temat Krolestwa Bozego,ktory to temat byl nadrzednym w posludze Jezusa,Krola
tegoz Krolestwa,na ziemi.z calych sil dawal tak slowem jak i czynem do
zrozumienia ludziom czym to Krolestwo bedzie w przyszlosci i jakie jego
blogoslawienstwa ludzkosc czeka.jest to zakryte calkowitym milczeniem przez
swiatowe chrzescijanstwo,ktore z tego powodu jest religia daleka od Boga i z Nim
nie majaca nic wspolnego.

[Gość: Piotr]

Ciekawa wypowiedź - chociaz sądząc po wspominkach conajmniej w kilku miejscach
o Biblii i Królestwie Bożym zapewne pochodżaca od wyznawcy Świadków Jehowy.
Jesli tak by było - to mam niewinne pytanie :
KAZIU kiedy najbliższy termin końca świata?

[Gość: kazik]

piotrze,takie pytanie nic nie wnosi do tematu,jest tylko ignorancja,jak ta,
ktora ma miejsce w tym przezemnie wspomnianym swiatowym chrzescijanstwie.
zreszta z drugiej strony pytanie to intrygowalo wiernych ludzi z otoczenia
Jezusa i jest wszem i wobec wiadomym z konwersacji po miedzy nimi,a zanotowane
z woli Stworcy w Jego do nas liscie.zaspakajajac jednak twa ciekawosc,napomkne
ci,ze czym blizej do proszonego przez ludzi Krolestwa,tym wyrazniej Ono sie na
choryzoncie rysuje,jak brzask po mijajacej nocy.dlatego tez Jezus prosil usilnie
by zawsze miano na uwadze sytuacje dni Noego i z wiara oczekiwano tego co na
cala ziemie nadejdzie.ogromna pomoca tez w tym oczekiwaniu sa proroctwa,ktore
nigdy nie chybily.wszystkie sie dotychczas wypelnily,co jest rekojma tego,ze i
te ktore przed objeciem wladzy przez wspomniane Krolestwo,rowniez sie
niechybnie wypelnia.tak uczyl Jezus i winna religia,ktora idzie Jego torem.
dnia i godziny nikt z ludzi nie wie,ba nawet sam Jezus.lecz objawy tego czasu On
dla naszego dobra podal.jak sytuacja wspomniana za Jego bytnosci na ziemi co do
nadejscia tego Krolestwa,rowniez miala miejsce w pozniejszych czasach,ale
wynikalo to z nadgorliwosci pewnych jednostek oczekujacych zmian na ziemi.
wszyscy sa niedoskonali w obecnym systemie.lecz niedorzecznoscia jest nie
mowic o tym Krolestwie,ktorego temat to,byl najwazniejszym w posludze Jezusa.
z braku tego mamy sytuacje,jak ta wspomniana z serbii,czy tez majace miejsce
po calej ziemi.caly swiat lezy w mocy zlego,lecz jest powiedziane,ze ten co
wytrwa do konca zbawionym bedzie.lecz gdzie jest wpierw prawdziwa nauka
pochodzaca z jednosci z Bogiem? [2 Tym.3:1-5, 3:16,17, Mat.28:19,20].gdzie jest
szacunek dla Slowa Bozego[Biblii],ktore to powinno byc fundamentem,nadrzednym
ponad wszystkim innym,i to w calokrztalcie codziennym zycia.zycia,ktore zalezy
od poznania Boga i Syna i majacego na uwadze na pierwszym miejscu sprawy tegoz
Krolestwa[Jana 17:3, Mat.6:33].zycia,ktore w przyszlosci ma byc wieczne[Obj.21:4
].zycia,ktore nie mozna samolubnie dla siebie tylko zatrzymywac,ale z milosci do
Boga i ludzi,dzielic z innymi ku radosci i jednosci z Jezusem.

[Gość: Piotr]

Jestem zaintrygiowany tym kolejnym,konsekwentnym w swej treści Postem.
W zasadzie swoją poprzednią wypowiedź powinieniem zacząc od słow ;Serdecznie
WITAM Kaziu.
Podziwiam biblijną erudycję i religijne zaafektowanie. To się dobrze czyta.
Zastanawia mnie jednak jaki świat urządzili by Czciciele Księgi gdy dorwali by
się do władzy? W imię walki z czcicielami obrazów - czy postawili by na każdym
skrzyzowaniu model Księgi i w imię Jezusa kazali by bić pokłony Księdze?
czy nie urządzili by w Imię Jego i Powszechnej Miłóści,Demokracji i
sprawiedliwości - obozów Powszechnej Miłości - gdzie opornych snem,głodem i
ciszą uczono by na pamięć słów Księgi.
Synowie Księgi ,boję się ,że urządzili by światek całkiem orwelowski.

A tak na luzie - czy jest sens wkuwania na pamięć słow Księgi - tego zbioru
bajek,legend,opisów etnograficznych ,pięknej poejzji miłosnej,i po częsci prawd
objawinych ?
I drugie pytanie całkiem na serio - Kaziu- może wiesz jaki był zasięg wiary
Jehowitów na Łemkowszczyźnie? i w ogóle w dawnej Galicji?
Serdecznie pozdrawiam i życzę miłego dnia

[Gość: kazik]

dziekuje za zyczenia i sie rowniez odwzajemniam.nie mam tez nic przeciwko tobie,
Piotrze,wiedzac,ze to nie ludzie winni braku jednomyslnosci.
co jednak do twego zastanawiania co by bylo gdyby bylo,to na to szkoda czasu.
wierze,ze znasz Biblie i z niej to,ze pomsta nalezy do Boga.czyz Noe ze swa
rodzina walczyl cielesnie z owczesna sobie ludnoscia? czyz Jezus goraco nas
wszystkich nie ostrzega na kartach listu bozego,Biblii,bysmy zawsze mieli na
uwadze dni Noego?Bog jest stworca i Jego jest ziemia i wszystko co na niej.i to
On bedzie decydowal o tym jak to na tej ziemi w przyszlosci bedzie.co do teraz,
to mamy rade by poglebiac nasza wiedze o Nim i o tym,ktorego On na ziemie
poslal.jak to wykorzystamy,to juz o nas osobiscie zalezy.jednego On jednak
jeszcze pragnie,bysmy o Jego zamierzeniu rowniez innym mowili,poniewaz On
pragnie zbawienia nas wszystkich,i to nie zaleznie gdzie mieszkamy i jaki jest
czlowieka status spoleczny,oraz kolor skory [2Piotra 3:9].pamieciowego objecia
Biblii,On wcale nie wymaga,ale znajomosci Jego woli,ktora da nam nadzieje na
zycie,i to wieczne,pod sprawiedliwymi rzadami Jego Syna[ew.Jana 17:3].

[Gość: Wolf]

Witam,
dziekuje za przepis na golabki, niebawem bede je testowac na sobie:) na pewno
opisze wrazenia.
Pisales Piotrze o Serbii, moim zdaniem nie jest to tak oczywiste i czarno-
biale. Zauwaz ze nie tylko Serbowie sa winni, powiem wiecej w tej chwili
Serbow w Kosowie trzeba caly czas ochraniac. Niektore sprawy dopiero wychodza,
na przyklad dopiero po smierci Aliji Izetbegovicia Trybunal Haski podal do
publicznej wiadomosci ze toczylo sie przeciw niemu sledztwo w sprawie zbrodni
wojennych. Wojna w Jugoslawii byla konfliktem etnicznym, a w takich
konfliktach latwo wykorzystac religie.
Pozdrawiam
R.

[Gość: kazik]

tu nie chodzi o wykorzystywanie religii,ale o jej stosunek i posuniecia co do
konfliktu.i to posuniecia oparte na tym,czego ponoc sa strozami.szczegolnie,
jezeli mienia sie dumnie nazywac,chrzescijanskimi nasladowcami Jezusa.

[Gość: Piotr]

O Kaziu - już lepiej. Gdy zaszadłeś z tonacji "kazaniowej" - tu już można
rozmawiać.
Boję się,że każda religia,każdy wyznawca ulega z czasem "dewiacji" na mniejszą
lub większą skalę.
Boję się Kaziu,że publicznej kąpiele Twoich współwyznawców/ widziałem coś
takiego kiedyś na stadionie - naprawdę!/i obkładanie się cytatami z Pisma też
niewiele pomaga.
Pisałeś o Noem - to piekna,metaforyczna opowieść,częsty motyw w sztuce - ale to
tylko Legenda. Byc może,że warto trochę się zastanowić nad nią.
Ale na Araracie nikt narazie nie dokopał się arki.
Serdecznie pozdrawiam z poranno-słonecznego rzeszowa

Wolfowi etc

[Gość: Piotr]

Witam - pytałes kiedyś dokąd nas zawiedzie ta dyskusja.Teraz nas przywiodła na
spotkanie zautentycznym Badaczem Pisma. To niesamowite - co dopiero pogadaliśmy
z Duchownym Grekokatolickim,był na samym początku Ślązak ciekaw rzeszowskich
kresów,zagląda podlaski Ukrainiec /a propos Andrzej jak tam impreza !/.
No i oczywiście Ty Radku.
Bardzo ciekawy Klub.
Co do religii w polityce to masz rację - niestety
Pozdrawiam

Biblia

[Gość: kazik]

Piotrze,masz prawo lekcewazyc wiele rzeczy,co wcale nie znaczy o twej racji.
dotychczas spelnione proroctwa biblijne potwierdzaja,ze Biblia po prostu mowi
prawde.tak wiec i sprawozdanie o potopie nie jest legenda,lecz wydarzeniem,
ktore mialo miejsce w historii ludzkosci na ziemi.sam Jezus,ktory byl na ziemi
blizej naszym czasom niz wspomniany potop,nie ignorowal o nim sprawozdania,ale
sie rowniez na to wydarzenie powolywal i usilnie ludzi prosi by zawsze na
uwadze to wydarzenie mieli.bedzie to duza pomoca ludziom o szczerym sercu.czasy
w ktorych obecnie zyjemy,tych czasow wydarzenia,rowniez potwierdzaja
prawdziwosci Biblii,z ktora to ksiega nie moga sie rownac wszystkie inne,czy to
filozoficzne,czy to w posiadaniu roznych religii.mozg ludzki,ktory potrafi w
nieskonczonosc akumulowac informacje,rowniez potwierdza zamysl Boga,co do
ludzkiej zycia wiecznosci.nawet lekarze nie rozumieja dlaczego sie czlowiek
starzeje i umiera.Biblia daje rzetelna na to odpowiedz.dlatego widzimy,ze
prawda jest tylko jedna,a to ze jakies religie uwazaja sie za Jej posiadanie,
wcale nie znaczy,ze sie Nia w prowadzeniu ludzi do Boga,kieruja.przykladem jest
Izrael,ktory oredzia bozego nie rozpoznal.rowniez i dzisiaj ludzie sa jak
oblakani,nie majac z braku nalezytego zrozumienia,nadzieji co do Krolestwa
Bozego,ktore obejmie wladze nad ziemia w swe posiadanie,dla dobra calej
ludzkosci cierpiacej z powodu grzechu adamowego.czy koscioly tzw.chrzescijanstwa
o tym Krolestwie glosza?

Re Kaziowi: Biblia

[Gość: Piotr]

W pierwszych słowach - chciałem Ciebie Kaziu a i innych czytających - gorąco
przeprosić za być może niestosowne sformułowania zawarte w moich "bibilijnych"
postach. Postaram się opanować swój bezmyślny słowotok!
Biblia o której piszesz /a Stary Testament w szczególności/ to dla mnie dzieło
geniuszu ludzkiego,licznych skrybów którzy na zwojach spisywali przez setki a
może tysiące lat myśl filozoficzną semickich pasterzy .Byli oni z pewnością
natchnieni przez Ducha Świetego - jedną z trzech osób naszej łacińsko-
bizantyjskiej Trójcy Świętej.
A na Ziemi potem żył nie tylko Jezus - Syn Boży, ale i Maryja, Apostołowie i
Ewangeliści - głowni pośrednicy między światem ziemskim a Bogiem.
Cóż byłoby bez Zwiastowania /obrazowanego przecież na tysiącach cudownych Ikon
i "łacińskich" dziełach sztuki sakralnej/,Jej niepokalanego poczęcia ...
A czym byłaby wiara i religie chrzecijańskie /pełne jak pisałem -w swej
historii -dewiacji i odchyleń/ bez świadectw Świętych - i tych łacińskich i
tych rusko - bizantyjskich, którzy swym życiem i śmiercią ,jak bł.Kowcz czy
św.Kolbe potwierdzili prawdziwość tych wiar.
Tych wiar,których prawdziwość próbowali podważyć chociażby nieszczęsni
jankesi,tworcy ruchu którego czujesz się czlonkiem.Wybacz,ale ich wymysł
traktuję jako produkt równie nieudany jak guma do żucia,MC Donald i
hamburger:-).
Co do starzenia się i śmierci człowieka - co w tym dziwnego,przecież człowiek
to "wyewoluowany" twór przyrody /oczywiście przy Bożej ingerencji jak
sądzę/,najdoskonalszy ze ssaków.Gdy patrzę na starzejącego się mego psiaka
myślę sobie - los nasz jednaki - chociaż każdy rok jego życia- by się porównać
przemnażam przez siedem :-)

Opisy biblijne,w tym stworzenia czlowieka a i potopu - to piękne matafory,które
nalezy czytać jako formy literackie,poprzez pryzmat wiedzy naukowej,w tym
dorobku np także i koscielnych badaczy ewolucji i archelogii.

Biblia/mówię dalej o St.Testamencie/ przyjacielu - to nie
sprawozdanie,relacja,to mieszanka róznych stylów literackich i filozoficzny
traktat-fundament religii monoteistycznej.
I Ona i Ewangelie - to przecież literatura stworzona przez egzegetów,którzy
niekoniecznie widzieli to co opisywali,a jesli już to w natchnionych snach lub
powtarzanych opowieściach.
A co do Adama i Ewy- nie wiem czy wiesz ale ich grzech został juz dość dawno
odkupiony.
I w moim i chyba w twoim przypadku poprzez chrzest.
Przypominam ci przyjacielu - chrzest:
-gładzi grzech pierworodny i grzechy przed chrztem popełnione,
- czyni człowieka dzieckiem Bozym,
itd itd.
A co do samego Adama, znasz to :
" kiedy Adam raj opuszczał z jednym jabłkiem w dłoni swej,zapytałem go co
teraz będzie z nim.
- Będę oral,zbierał,siał, o deszcz modlił sie co dnia
Ale teraz muszę iść - bywaj zdrów"

[Gość: Wolf]

Witaj,
Akurat trafilem na Twoja obecnosc, wiec skrobne pare slow.
Ostatnio nie udzielalem sie na forum z braku czasu, ale odezwe sie.
Pisales o meczennikach jako swiadectwie prawdziwosci wiary, a ja niedawno
dowiedzialem sie, ze nie ma problemu zeby w sytuacji krytycznej katolik mogl
otrzymac posluge kaplanska od duchownego prawoslawnego, pomimo braku
interkomunii.
Co sadzisz Piotrze (i Kaziku rowniez) o zjawisku Swietego Ognia?
Jeszcze raz pozdrawiam
R.

[Gość: Piotr]

Gość portalu: Wolf napisał(a):

> dowiedzialem sie, ze nie ma problemu zeby w sytuacji krytycznej katolik mogl
> otrzymac posluge kaplanska od duchownego prawoslawnego, pomimo braku
> interkomunii.
> Co sadzisz Piotrze (i Kaziku rowniez) o zjawisku Swietego Ognia?

witam serdecznie i przepraszam za brak w miarę szybkiej odpowiedzi.
Nie wiem jak jest ten problem rozwiazany np w prawie kanonicznym czy innych
regulacjach KK.Ale myślę,że posługa kapłańska,szczególnie typu namaszczenia
chorych czy ostanie sakramenty udzielane np umierającym są nie tylko
dopuszczalne w opisanych przez Ciebie przypadku ale wręcz obowiązkiem takiego
kapłana.
Co do Świętego Ognia - kojarzy się mi to raczej z sektą arabską Druzów - owych
irańskich czcicieli ognia...,ich opętanymi tancami itd
Ciekawym też jest zjawisko Świetej wody - a więc kaplic budowanych od setek lat
przy żródłach, słyszałem o tych zjawiskach i na Podlasiu. A w okolicach
Rzeszowa jest taka kaplica wodna w Przylasku - miejscu odwiedzanym przed II w.
również przez zalesiańskich grekokatolików.
Pozdrawiam i czekam na odzew. :-)

[Gość: Wolf]

Witam,
niestety ostatnio przycichlem, ale nie znaczy to ze zapomnialem.
Odezwe sie po niedzieli, moze wygrzebie cos ciekawego. Na razie spore braki w
ilosci wolnego czasu.
Mam pytanie do Kazika:
Co masz na mysli mowiac o "tzw. kosciolach chrzescijanskich". Czy uwazasz sie
za jedynego prawdziwego chrzescijanina.
Pozdrawiam
R.

[Gość: kazik]

cale Pismo jest od Boga natchnione.[2Tym.3:16,17].Jezus nim sie przy roznych
okazjach poslugiwal,powolujac sie na ksiegi spisane do Jego czasu.nigdy niczego
z nich nie podwazal.rowniez wskazal,ze jest tylko jedna wola Jego Ojca i jak On
jest jednoscia w Nim,tak i wszyscy chcacy byc Jego nasladowcami,maja byc z Nim
jednego zdania.Biblia dla nasladowcy Jezusa,powinna byc najwyzszym
autorytetem.jej naczelny temat,to Krolestwo Boze,a Jezus dal tego wspaniale
swiadectwo.nie podwazyl tez nigdy np.rzeczywistosci,jakim byl ogolnoswiatowy
potop.co do pytania o tzw.chrzescijanstwo,ktore nic wspolnego nie ma z
prawdziwym chrystianizmem,to raczej mozna sobie samemu odpowiedziec,uzywajac
swej logiki i inteligencji.i to tym bardziej,uwazajac sie za boza owieczke.
nic nie stoi na przeszkodzie przed szczerym czlowiekiem,by zadal sobie troche
trudu na odszukanie odpowiedzi na to,czy Biblia jest rzeczywiscie Slowem Bozym?
na to,czy wszystkie religie Bog akceptuje?na to,jak rozpoznac prawdziwa?
chrzest rzeczywiscie jest ogromnym Boga blogoslawienstwem i poczatkiem nowego
zycia,z tym,ze najpierw szczery czlowiek powinien sie o tej nadzieji dowiedziec,
zrozumiec i z wielka radoscia i osobistym zaakceptowaniem przyjac.
Adam byl z droga zycia swietnie zapoznany,jednak te droge odrzucil ze szkoda dla
siebie,jak i przyszlego potomstwa.a przeciez czekalo go za posluszenstwo,
zycie wieczne na calej rajem objetej ziemi.czcijmy wiec Stworce tak slowem jak i
czynem,za Jego milosc przez nas nie zasluzona.On pragnie zbawienia,i to kazdego
z nas,bez wyjatku.

O istocie rzeczy

[Gość: Piotr]

Witam Cię Kaziu - obawiam się że mówiąc o Bogu nie zabardzo wiesz o czym
mówisz,albo mówisz o Istocie z całkim innego świata,niż mój - chrześcijańsko
łacińko-ruski.
By uporządkować tą dyskusję przytoczę kilka zwięzłych definicji które przyjmuję
za swoje !!!

Sława Otcu i Synu i Swiatomu Duchu, i nynie i prisno i wo wieki wiekow, amiń.

Otczie nasz, Iże jesi na niebiesiech, da swiatitsia imia Twoje, da priidiet
Carstwije Twoje: da budiet wola Twoja, jako na niebiesi i na ziemli. Chleb nasz
nasuszcznyj dażd’ nam dnies’, i ostawi nam dołhi nasza, jakoże i my ostawlajem
dołżnikom naszym: i nie wwiedi nas wo iskuszenije, no izbawi nas ot łukawaho.
Jako Twoje jest’ Carstwo i siła i sława, Otca i Syna i Swiataho Ducha, nynie i
prisno i wo wieki wiekow.
Аmiń.

Sława Otcu i Synu i Swiatomu Duchu:

Wieruju wo jedinaho Boha Otca, Wsiedierżytiela, Tworca niebu i ziemli, widimym
że wsiem i niewidimym.
I wo Jedinaho Hospoda Iisusa Christa, Syna Bożyja‚ Jedinorodnaho‚ Iże ot Otca
rożdiennaho preżdie wsiech wiek; Swieta ot Swieta‚ Boha istinna ot Boha
istinna, rożdienna‚ niesotworenna‚ jedinosuszczna Otcu‚ Imże wsia bysza. Nas
radi cziełowiek i naszeho radi spasienija sszedszaho s niebies i
wopłotiwszahosia ot Ducha Swiata i Marii Diewy, i wocziełowieczszasia.
Raspiataho że za ny pri Pontijstiem Piłatie, i stradawsza, i pohriebienna. I
woskresszaho w tretij dień po Pisanijem. I wosszedszaho na niebiesa, i
siediaszczia odiesnuju Otca. I paki hraduszcziaho so sławoju‚ suditi żywym i
miertwym‚ Jehoże Carstwiju nie budiet konca.
I w Ducha Swiataho, Hospoda, żywotworaszcziaho, Iże ot Otca ischodiaszcziaho,
Iże so Otcem i Synom spokłaniajema i ssławima, hłahoławszaho proroki. Wo jedinu
swiatuju, sobornuju i Apostolskuju Cerkow’. Ispowieduju jedino kreszczienije wo
ostawlenije hrechow. Cziaju woskresienija miertwych i żyzni buduszcziaho wieka,
amiń.

Wierzę w jednego Boga, Ojca wszechmogącego, Stworzyciela nieba i ziemi,
wszystkich rzeczy widzialnych i niewidzialnych.
I w jednego Pana Jezusa Chrystusa, Syna Bożego Jednorodzonego, Który z Ojca
jest zrodzony przed wszystkimi wiekami. Światłość ze światłości, Bóg prawdziwy
z Boga prawdziwego. Zrodzony, a nie stworzony, współistotny Ojcu, przez Którego
wszystko się stało. On to dla nas ludzi i dla naszego zbawienia zstąpił z
nieba. I za sprawą Ducha Świętego przyjął ciało z Maryi Dziewicy i stał się
człowiekiem. Ukrzyżowany również za nas pod Poncjuszem Piłatem; został umęczony
i pogrzebany. I zmartwychwstał trzeciego dnia jak oznajmia Pismo. I wstąpił do
nieba, siedzi po prawicy Ojca. I powtórnie przyjdzie w chwale sądzić żywych i
umarłych: a Królestwu Jego nie będzie końca.
I w Ducha Świętego Pana i Ożywiciela, Który od Ojca pochodzi, Który z Ojcem i
Synem wspólnie odbiera uwielbienie i chwałę; Który mówił przez Proroków. Wierzę
w jeden, święty, powszechny i apostolski Kościół. Wyznaję jeden chrzest na
odpuszczenie grzechów. I oczekuję wskrzeszenia umarłych, i życia wiecznego w
przyszłym świecie, amen.

Pieknie brzmi - prawda?

I jeszcze krótki cytat /no kto powie mi skąd pochodzi ;-)

W imię Boga Miłosiernego,Litościwego
Chwała Bogu,Panu światów/.../
Oto Ciebie czcimy i Ciebie prosimy o pomoc
Prowadź nas drogą prostą
drogą tych,których obdarzyłeś dobrodziejstwami,
nie zaś tych,na których jesteś zagniewany,
i nie tych,którzy błądzą.
/.../
Wśród nich są tacy,którzy mówią:
"Wierzymy w Boga i w Dzień ostani"
Lecz oni wcale nie są wierzącymi.
Oni usiłują oszukać Boga
i tych,którzy wierzą,
lecz oszukują siebie samych,
oni tego nie pojmują,
W ich cercach jest choroba,
A Bóg jeszcze powiększa ich chorobę.
spotka ich kara bolesna
za to,że kłamią>

Koniec cytatu - ładnie napisane co-
Nie przejmuj się Kaziu - ja już cię polubiłem

Ps Radku -o tobie pamiętam,coś wkrótce napisze.
A i ta twoje posty czekam niecierpliwie.

[Gość: kazik]

Piotrze,ciesze sie,ze mnie polubiles.chociaz nie znajac mnie,widze,ze lezy ci
na sercu pragnienie bycia z Bogiem.to dobrze,bo sam napewno wiesz,jak to w
obecnych czasach ludzie nie maja po prostu duzo czasu dla naszego,wspolnego
Stworcy.zupelnie tak samo,jak za dni Noego.komus chyba wtedy jak i teraz bardzo
na tym zalezy.ja mam wielka radosc z poruszania mysli o naszym Stworcy,iw tej
radosci nie moge sie zamknac tym w samym sobie.mimo niedowiarstwa i lekcewazenia
ludzi,Noe rowniez nie zamykal sie w sobie,ale czynem i slowem Boga glosil.
napewno bylo mu przykro,widzac i slyszac reakcje ludzi.nie zmienilo to jednak
jego nastawienia do Boga,czego nagroda bylo przezycie do innego systemu na
ziemi.to nastawienie bedzie tez owocowac przy jego zmartwychwstaniu do
rzeczywistego nowego systemu,jakim bedzie oczekiwane Krolestwo Boze na ziemi,
do ktorej to Stworca czlowieka stworzyl,by byla jego mieszkaniem.
wiesz chyba bardzo dobrze,ze Adama nagroda za posluszenstwo,bylo zycie tutaj,
na ziemi.modlitwy cytowane,rowniez to potwierdzaja.przeogromna milosc Boza,do
rodzaju ludzkiego,tak pieknie okazana w Jezusie,Synu Boga zywego,pierworodnym
wszelkiego stworzenia.ja zachecam kazdego,a teraz tez ciebie,bys zawsze czytal
Slowo Boze.chcialbym bysmy byli jednomyslni w Panu,no,ale to nie odemnie zalezy.
nastawienie jakie masz,ma duzo innych ludzi po calej ziemi,w roznych religiach,
gdziekolwiek sie narodzili.prawda jest jednak jedna,jak ta,ktora glosil Noe
przed potopem i okazala sie nia w potopie,tak samo jak teraz okaze sie w
Armagedonie i w wypelnieniu sie modlitwy Ojcze nasz.Biblia jest ksiega dla
wszystkich ludzi na ziemi i maja okazje z Nia sie zapoznac wszyscy.mimo,ze jest
przedstawiana w zlym swietle,trzeba Ja przeczytac,i mozna Jej zaufac.mozna sie
przekonac,ze jest zgodna z nauka.posiada tez ogromna mase praktycznych rad dla
czlowieka,rowniez teraz w wspolczesnym nam swiecie.jest Ksiega proroctw,jest
Ksiega dla ciebie,dla kazdego.

[Gość: Piotr]

Witaj Kaziu
Przykro mi to mówić,ale widzę ,że w swoim rozwoju intelektualnym zatrzymałeś
się na znajomości kilku rozdziałów Bibli. Obawiam się ,że jak na 21 wiek to
trochę mało :-).Jak zapewne wiesz duchowość chrześcijańska poszła w tym
zakresie znacznie dalej !!!
Co do Noego - którego tak chętnie przytaczasz- to obawiam się ,że to kiepski
przykład jak na dzisiejsze czasy- a bo i przemysł stoczniowy upada,pływające
Zoa też nie mają wzięcia ...:-0
Niedawno jedne takie wpłynęło do wladysławowa - wszyscy mysleli,że to ZOO - a
tymczasem była to pływająca klinika aborcyjna.:-)
A od czasu Adama - obawiam się ,że znacznie nam przybyło negatywnywnych wzorców
zachowania.
Pozdrawiam

O istocie rzeczy -serio

[Gość: Piotr]

Gość portalu: Piotr napisał(a):

> Witaj Kaziu
> Przykro mi to mówić,ale widzę ,że w swoim rozwoju intelektualnym zatrzymałeś
> się na znajomości kilku rozdziałów Bibli. Obawiam się ,że jak na 21 wiek to
> trochę mało :-).Jak zapewne wiesz duchowość chrześcijańska poszła w tym
> zakresie znacznie dalej !!!

A tak bardziej serio - to przywiązania badaczy Pisma do czytania tej w gruncie
rzeczy najwazniejszej księgi naszej cywilizacji jest warte aprobaty.
Lubię do niej zaglądać - chociaż może najczęsciej do Księgi Psalmów i Pieśni
nad piesniami - jako najbardziej dla mnie "strawnych" jej częsci.
Tak całkiem serio w mojej bibliotece jest i "wasze" jej wydanie -Towarzystwa
Biblijnego z 1984 roku i "nasze" Bibli Tysiąclecia z 1971r. - zapewniam nie
kłócą się wcale. A towarzystwo polskiego wydania Koranu - też im nie
przeszkadza.To z niego pochodził mój ostatni cytacik .
A czy z Imprimatur czy bez - do Bibli warto zaglądać - masz Kaziu świętą rację.
Pozdrawiam

[Gość: Wolf]

Witam,
Po przerwie wracam do tematow etnicznych. Jakis czas temu zastanawialismy sie
nad problemem latynizacji "naszych" Rusinow.
Mysle, ze ciekawym dodatkiem do tej dyskusji bedzie przedstawienie procesu
odwrotnego.
Ponizej przedstawie maly cytacik i jak zwykle zachecam ciebie Piotrze i
wszystkich do dyskusji.

"Znacznie gorzej oceniano w MSW poziom rozwoju świadomości narodowej Polaków
na terenie planowanej kolonizacji w województwie tarnopolskim oraz powiecie
sokalskim województwa lwowskiego i włodzimierskim województwa wołyńskiego. Aby
utrzymać kontrolę nad kresami południowo-wschodnimi, przesiedlenia ludności z
głębi kraju uznawano za konieczność wynikająca z racji stanu państwa. Często
spotykane na tym obszarze przypadki zawierania mieszanych związków małżeńskich
zazwyczaj powodowały zmianę orientacji wyznaniowej i narodowej przez rzymskich
katolików, uznawanych przez władze za Polaków. Kościół greckokatolicki był
bardziej dynamiczny i lepiej zorganizowany, dlatego — oceniano — pozyskiwał
wyznawców wśród ludności polskiej. Zaś zmiana wyznania w istniejących
warunkach prowadziła do zmiany narodowości.
Drugą przyczyną systematycznego uszczuplania polskiego stanu posiadania była
bierność ludności polskiej wobec dynamicznie rozwijającego się ruchu
ukraińskiego. „Działalność Ukraińców nie natrafia na zorganizowany sprzeciw
wiejskiej ludności polskiej i nie ma z kim walczyć”. Organizacje polskie —
według MSW — były tak słabe, że nie stanowiły przeciwwagi zorganizowanemu
ruchowi ukraińskiemu. Policjanci i urzędnicy często byli zadłużeni w różnych
ukraińskich kooperatywach. Jedynym rozwiązaniem była znacząca zmiana struktury
narodowościowej poprzez osadzenie kolonistów wolnych od poczucia ukraińskiej
dominacji"
Autorem tekstu z ktorego pochodzi cytat jest E. Mironowicz

Jesli chodzi o czytanie Pisma Swietego to warto, ale trzeba tez zdawac sobie
sprawe ze do pewnych spraw dobrze jest miec dystans. Interpretacje spraw
religijnych zostawiam Ojcom Kosciola, mysle ze ich ustalenia sprzed wielu,
wielu setek lat sa nadal aktualne.
Pozdrawiam
R.

Etniczne tematy

[Gość: Piotr]

Gość portalu: Wolf napisał(a):

> Witam,
> Po przerwie wracam do tematow etnicznych. Jakis czas temu zastanawialismy sie
> nad problemem latynizacji "naszych" Rusinow.
> Mysle, ze ciekawym dodatkiem do tej dyskusji bedzie przedstawienie procesu
> odwrotnego.
> Ponizej przedstawie maly cytacik i jak zwykle zachecam ciebie Piotrze i
> wszystkich do dyskusji.
>
> "Znacznie gorzej oceniano w MSW poziom rozwoju świadomości narodowej Polaków
> na terenie planowanej kolonizacji w województwie tarnopolskim oraz powiecie
> sokalskim województwa lwowskiego i włodzimierskim województwa wołyńskiego.
Aby
> utrzymać kontrolę nad kresami południowo-wschodnimi, przesiedlenia ludności z
> głębi kraju uznawano za konieczność wynikająca z racji stanu państwa. Często
> spotykane na tym obszarze przypadki zawierania mieszanych związków
małżeńskich
> zazwyczaj powodowały zmianę orientacji wyznaniowej i narodowej przez
rzymskich
> katolików, uznawanych przez władze za Polaków. Kościół greckokatolicki był
> bardziej dynamiczny i lepiej zorganizowany, dlatego — oceniano — po
> zyskiwał
> wyznawców wśród ludności polskiej. Zaś zmiana wyznania w istniejących
> warunkach prowadziła do zmiany narodowości.
> Drugą przyczyną systematycznego uszczuplania polskiego stanu posiadania była
> bierność ludności polskiej wobec dynamicznie rozwijającego się ruchu
> ukraińskiego. „Działalność Ukraińców nie natrafia na zorganizowany sprzec
> iw
> wiejskiej ludności polskiej i nie ma z kim walczyć”. Organizacje polskie
> —
> według MSW — były tak słabe, że nie stanowiły przeciwwagi zorganizowanemu
>
> ruchowi ukraińskiemu. Policjanci i urzędnicy często byli zadłużeni w różnych
> ukraińskich kooperatywach. Jedynym rozwiązaniem była znacząca zmiana
struktury
> narodowościowej poprzez osadzenie kolonistów wolnych od poczucia ukraińskiej
> dominacji"
> Autorem tekstu z ktorego pochodzi cytat jest E. Mironowicz
>
> Jesli chodzi o czytanie Pisma Swietego to warto, ale trzeba tez zdawac sobie
> sprawe ze do pewnych spraw dobrze jest miec dystans. Interpretacje spraw
> religijnych zostawiam Ojcom Kosciola, mysle ze ich ustalenia sprzed wielu,
> wielu setek lat sa nadal aktualne.
> Pozdrawiam
> R.

Z przyjemnością przyjmuję proponowany przez Ciebie powrót do głownego wątku
naszego tematu,jak i przyjmuję z pokorą propozycję pozostawienia w
odpowiedniejszych rękach interpretacji Pisma.
Jeśli idzie o temat "rutenizacji" osadnictwa polskiego na terenach mieszanych
etnicznie - to zagadnienie to było również aktualne na terenach Łemkowszczyzny
i Bieszczad,gdzie Polacy stanowili mniejszość bądź występowali na
terenach "wysp" polskości wśród żywiołu ruskiego.
W wielu miejscowościach było przecież zjawiskiem normalnym,że wskutek
rozległosci terenu Polacy deklarujący swoją katolickość uczestniczyli w mszach
cerkiewnych, korzystali również z posługi unickich księzy.
Tu przypomniał mi się znany z opowieści rodzinnych ciekawy epizod z życia
Polaków w okolicach Lwowa.
Dotyczył on młodego potomka znacznej kiedyś rodziny szlacheckiej /czy nawet o
korzeniach książęcych?/ - Mniszchów-Tchorznickich - bodaj o imieniu Kazimierz.
Oto ow młody Kaziu zakochał się w pannie - córce zawiadowcy stacji kol. z
okolic sambora.Był początek lat trzydziestych. Rodzina dowiedziawszy się o
planowanym /potajemnie/ ślubie młodych "załatwiła" biskupi zakaz udzielenia
młodym slubu.
Wtedy to znajomi owego młodziana podpowiedzieli Mu mozliwość zawarcia ślubu w
grekokatolickiej cerkwi. Zaprzyjaźniony proboszcz unicki stwierdził " Ja tam o
żadnym zakazie oficjalnie nic nie wiem" - i udzielił młodym ślubu.
Rodzina wydzieliła po tym wszystki jakiś skromny mająteczek dla młodego,
chociaż nie wybaczyła mu ponoć mezaliansu.
Happy endu jednak nie było -przyszła wojna,Kaziu ponoć zginął z rąk Ukraińców
na jej początku. Jego żona wraz z dzieckiem wyjechała do centralnej
Polski /wówczas już GG/ i słuch po niej zaginął.
To narazie tyle.

Ps Radku - a co z tym świętym ogniem ?

Ps 2 - Acha- winny jeszcze jestem dwa słowa pożegnania dla - Kazia-jehowity.
Dziękuję za możliwość podyskutowania z Tobą .
Wszystkiego najlepszego!

POPRAWIONY link do reportażu z Zalesia w "NS"

[Gość: subdiakon Piotr]

Link do reportażu p.B.Huka o Zalesiu jest w istocie następujący

free.ngo.pl/nslowo/na_miscjax/ci_sami_tylko_ze_inni.htm
Przepraszam za pomyłkę w poprzedniej wiadomości (umieszczonej na szczęście
za wysoko, pewnie nikt nie zobaczył).

subdiakon Piotr

[Gość: Wolf]

Faktycznie linku powyzej nie zauwazylem.
Korzystajac z tego ze wzialem sobie dzis dzien wolny postaram sie go
przeczytac, choc nie bedzie latwo (znajomosc alfabetu raczej na trzy z dwoma).
Pozdrawiam
R.

[resovia_forever]

Gość portalu: subdiakon Piotr napisał(a):

> Link do reportażu p.B.Huka o Zalesiu jest w istocie następujący
>
> free.ngo.pl/nslowo/na_miscjax/ci_sami_tylko_ze_inni.htm
> Przepraszam za pomyłkę w poprzedniej wiadomości (umieszczonej na szczęście
> za wysoko, pewnie nikt nie zobaczył).
>
> subdiakon Piotr
Widzę, że pan B.Huk chce na siłe robić z Rzeszowiaków Ukraińców. Oj nieładnie
panie B.Huk nieładnie.

O reportażu w Naszym Słowie

[Gość: Piotr]

Witam serdecznie Księdza Piotra i serdecznie dziekuję za podesłany "rzeszowski
smaczek". Przeczytałem uważnie ów artykuł - co w nim najciekawsze - to
rewalacja o cerkiewnym dzwonie przy zalesiańskiej cerkwi,perypetie z próbami
wznowienia nabożeństw grekokatolickich w Rzeszowie i Zalesiu /no a ta mała
akcja "wisła" w wykonaniu obecnego proboszcza Zalesia - sam nie wiem jak to
nazwać - albo i lepiej nie nazywać/,prezentacja rzeszowskiego "ekumaninizmu"
wobec Pani Harasymowiczowej. No i maleńki fragment-wzmianka o ukraińskich
ofiarach wśród mieszkańców Blizianki.
A co do ukraińskości mieszkańców Zalesia - napewno w znaczej częsci byli
GREKOKATOLIKAMI. I tak jak moi dziadkowie - w znacznej częsci przeszli na rymo-
katolicyzm "pod presją okoliczności" .
Pisałem już kiedyś o grekokatolickich motywach wotywnych w Kaplicy MB
Rzeszowskiej, W TEJ KAPLICY PRZED WIEKAMI MODLILI SIĘ GREKOKATOLICY - czy
Bernardyni rzeszowscy zapomnieli o tej pieknej tradycji,wpuszczając łaskawie
unitów do nędznej salki !!!
Pisałem tu kiedyś o niechlubnej roli ówczesnego bp Tokarczuka w nakręcaniu
antyunickiej i antyprawosławnej checy w Ujkowicach, tu w artykule czytam
o "nieciekawej" roli Bp. Gornego. Dlaczego tak jest że postacie z jednej strony
tak wybitne i o chlubnej przeszłosci /jak w odniesieniu do Abp Tokarczuka w
starciu z komunizmem/ w sytuacji spotkania z grekokatolikami - okazują tyle
ksenofobii?
Proszę potraktować to pytanie jako czysto retoryczne, na które nie oczekuję
odpowiedzi .
A Księdzu Piotrowi jeszcze raz dziekuję za "wejście" - moim cichym marzeniem
byłoby zdobycie tych opisów wotywnych od Bernardynów - może mi ksiądz pomoże?
Pozdrawiam serdecznie.

Powrót do Zalesia

[Gość: Piotr]

Ksiądz Malak w swej monografii o parafii Slocinia pisze :
" O polskości parafian greko-katolików w zalesiu świadcżą napisy na grobach
tamtejszego cmentarza : wszystkie pisane są literami łacińskimi w języku
polskim.Jedynie na kaplicy cmentarnej rodzinnej jest jeden u góry wiersz słabo
czytelny po rusku,niżej wyraźne litery łacińskie po polsku " Bogu na większą
chwałę, a ku pamiątce drogiej Małżonki swojej wystawił Antoni Sołtykiewicz
r.1850". w środku kapliczki jest podobno więcej napisów ruskich,ale jest ona
stale zamknięta.Z południowej strony tejże kapliczki jest nagrobek z kamiennym
krzyżem i napisem "X.Julian Hanasiewicz pleban miejscowy ur.1806 +
28.III.1881.Wieczne mu odpoczywanie i światłość wiekuista" Obok, podobny krzyż
lecz ozdobniejszy,z marmurową biała tablicą, na której jest wyryty rzymski
krzyż i napis "Ludwika z Gałeckich Hanasiewiczowa ur. 1816, +1889. Wieczne jej
odpoczywanie" oraz nagrobek kamienny z wyrytym rzymskim krzyżem i
napisem "D.O.M. Tu spoczywa Jędrzej Michałek troskliwy ojciec,czuły mąż,zacny
obywatel i wierny syn Kościoła katolickiego,który przez 48 lat pełnił
najgorliwie obowiązki diaka przy tej cerkwi, ur. 18.X 1820 zmarły 17 V 1883
prosi o Zdrowaś Marya"
Pan Huk w swoim artykule z niedowierzaniem przyjmuje fakt,że polonizacja
mieszkańców Zalesia mogła przebiegać w sposób łagodny i bezkonfliktowy.
A może jednak tak było ,może jednak polonizacja nie przybierała formy przymusu -
aż do pierwszych lat po tzw wyzwoleniu, gdy przyjęcie rzymskiego katolicyzmu
okazało się tam koniecznością.
Może podtrzymywanie "ruskości" miejscowej parafii było "stałym zadaniem"
przysyłanych tu unickich proboszczów ?
Odszukałem na internecie dane dotyczące pobliskiej Rzeszowowi -
Gwoździanki /PRZYPOMINAM -wieś pod Niebylcem/ ,którą w 1936 roku zamieszkiwało
280 grekokatolików. według austriackiego katastru z 1787 roku typowe nazwiska
tamtejszych Rusinów to,cytuję :
"1. Derkol
2. Dzindzio / Dzindz'o ( 5 families)
3. Kaczmarski / Kachmars'kyj
4. Leszko / Leshko
5. Olejar / Olear / Olejarz / Olejar
6. Redziniak / Redzynjak ( 2 families)
7. Tymczak / Tymchak
8. Czurczak / Churchak


Church was "Saints Kosmas and Damian" [1625] [still standing]
1936 - 280 Greek Catholics
The village was incorporated in to the Lemko Apostolic Administration in 1934"

A więc cerkiew /z 1625 roku/była pod wezwaniem Sw. Kosmy i Damiana,parafia była
właczona do Apostolskiej Adminstracji ŁEMKOWSZCZYZNY !!!!
Popatrzcie na nazwiska - przynajmniej w częsci "typowo" polskie.
Może grekokatolicyzm na tych naszych terenach podrzeszowskich wcale nie musiał
był równoznaczny z ukraińskością - sam nie wiem co o tym sądzić .

[Gość: Wolf]

Witam,
jak widac powody zmiany konfesji bywaly bardzo rozne. Swoja droga tylko
pozazdroscic Piotrze ilosci opowiesci rodzinnych, u mnie duzo sie nie
zachowalo. Chociaz moze odwdziecze sie jedna.
Wraca ona troche do tematu "Burego", pokazuje ona ze bledna jest teza ze cala
ludnosc "tutejsza" byla wroga do Polakow. Za "pierwszego sowieta" na
wszystkich stanowiskach sowieci starali sie nie umieszczac Polakow
(stereotyp "panskiej Polski") i jeden z czlonkow mojej rodziny otrzymal
zaszczytne stanowisko kierownika wiejskiego magazynu. Zarzadzal tam ogromnymi
dobrami - chleb, maka i inne skarby. Caly okres do 22 VI 41 wydawal te skromne
ilosci towarow sprawiedliwie, nikt sie nie skarzyl. Gdy armia czerwona
opuscila goscinne Podlasie czlowiek ten otworzyl magazyn i porozdzielal
wszystko sprawiedliwie wsrod wszystkich mieszkancow wioski, nie patrzac na
narodowosc, ani wyznanie. Trzeba tez oddac sprawiedliwosc mieszkancom wioski
nikt nie robil tam problemow narodowosciowych czy religijnych.
Pytales Piotrze o Swiety Ogien. Pisarz ze mnie zaden wiec podam link do
ciekawej stronki na ten temat
www.holyfire.org
Pozdrawiam
R.

[Gość: Piotr]

Witaj Radku - oto w przypadku Kazia Mniszcha ,z tego co pamiętam z rodzinnych
opowiści nieżyjącego uczestnika tamtych wydarzeń - zmiana wyznania nie była
konieczna,a ślub unicki pary katolików był w świetle owczesnego prawa ważny.

Ale Radku nie otym dalej - oto w dodatku do sobotniej GW ukazał sie artykuł
o "twoim" Podlasiu

Południowa część Białostocczyzny skąpana jest w niebieskościach. - Jak się
pomodlę pod niebieskim krzyżem, to jakbym bliżej Boga była - mówi pani Zinaida
z Orli
Wyznawcy prawosławia upodobali sobie ten kolor przed wiekami. Niebieskie są
cerkiewki, przydrożne krzyże, cmentarne kapliczki i nagrobki. Niebieski
występuje w najróżniejszych odcieniach. Intensywny, niemal granatowy. Rozmyty z
białym, wpadający w niezapominajkowy. Błękitny. Szafirowy. A czasem wręcz
fioletowy.

Jego zagłębiem w prawosławnej architekturze sakralnej jest trójkąt między
Bielskiem Podlaskim a Hajnówką.

Cerkiewka wynurzająca się zza drzew wygląda jak skrząca się niebieska plama.
Nie ma mocnych - jak się ją zobaczy, od razu chce się podjechać bliżej.
Przygotujmy się więc na częste przystanki, bowiem na Podlasiu takie barwne
plamki (także zielone i brązowe - bo cerkiewki mają i taki kolor) spotkamy co
kilka, kilkanaście kilometrów.

Tropieniem niebieskości zaraziłam się w pięćsetletniej wisi Dubicze Cerkiewne.
W starej części tutejszego cmentarza nagrobki przypominają rajskie drzewa, tyle
że w kształcie koniczynki. Przez 40 lat robił je pan Dymitr Dzida. - To nie
takie trudne - opowiadał nam kiedyś. - Rozmieszać beton, wlać do formy i przez
dzień nie zaglądać. Potem wyjąć, polać wodą, niech stoi, nabiera mocy.

Niebieskie pomniki składają się z cementowych (czasem żelaznych) krzyży-
koniczynek i nagrobnych płyt w kształcie trumien. Każdy krzyż obowiązkowo
przewiązany jest wyciętą z firanki wstążką (białą lub różową) oraz wieńcem ze
sztucznych kwiatów. Zanim pan Dzida zaczął barwić swoje cementowe pomniki, na
cmentarzach spotykało się niebieskie krzyże drewniane.

Skąd błękit? Teolodzy wyjaśniają: - Kolor niebieski symbolizuje niebo.
Pomalować tak cerkiew albo krzyż to jakby sprowadzić niebo na ziemię.
Niebieskie lub błękitne świątynie symbolizują Matkę Boską bądź Michała
Archanioła. Kolor błękitny to również nadzieja i tajemnica bytu.

Pani Zinaida, 83-letnia wdowa z sąsiedniej wsi Orli (pochowała dwóch mężów), ma
swoją teorię: - Niebieski to kolor bardziej święty. Jak będziemy go mieli
więcej dokoła, to może będzie mniej zła na świecie...

Dubiczańska cerkiew jest niemal fioletowa. Drewniana, smukła, z oknami w
białych obramowaniach. Zbudowana została w 1946 r. (w miejsce XVIII-wiecznej,
spalonej podczas wojny) na planie prostokąta z zaznaczeniem trzech podstawowych
części: pritwora (kruchta), nawy głównej i ołtarza. Nad pritworem - wieża-
dzwonnica zwieńczona kopułą, nad pozostałymi częściami - mniejsze kopułki.

Radku - życzę Ci dużo Niebieskości wokół Ciebie i za dotychczasową a i dalszą
dyskusję
A o malowaniu zewnętrznych ścian łemkowski cerkwi też może kiedyś tu napiszę !

[Gość: Wolf]

Witam,
Na wstepie dziekuje Piotrze za zyczenia Niebieskosci. Jesli chcesz to chetnie
podam namiary na piekne drewniane cerkiewki na Podlasiu. Moim zdaniem wlasnie
te male, wiejskie, drewniane cerkiewki bardziej sklaniaja do skupienia niz
murowane, zbudowane "za cara".
Wedrujac dzis po internecie znalazlem artykul, ktory wprawil mnie w
refleksyjny nastroj.
Tutaj podsylam link do artykulu.
info.onet.pl/830382,11,item.html
Po lekturze komentarzy pod powyzszym tekstem zrobilo mi sie jakos dziwnie.
Mysle ze jest to dla mnie pierwszy naprawde trudny temat na Forum. Dotychczas
dotykalismy tu przede wszystkim relacji Rusinsko-Polskich, teraz przyjdzie mi
sie zmierzyc z czyms innym. Znam oczywiscie racje Cerkwi, mozna je przeczytac
na lamach Przegladu Prawoslawnego. Nie znam natomiast racji grekokatolikow.
Jesli masz wiecej wiadomosci na ten temat to prosze o podeslanie.
Pozdrawiam
R.

[Gość: Piotr]

Witaj Radku - temat rzeczywiście trudny.
Jako samozwańczy adwokat ukraińsko - unicki ;-)) w niejednym wątku tej ponad
sześciomiesięcznej dyskusji - zaskoczę Cię - bardzo pozytywnie oceniam starania
prawosławnych o odzyskanie czy uzyskanie stanu posiadania.
mój pogląd na ten temat jest "skażony" chociażby obrazem ruiny nickiej cerkwi w
Ujkowicach ,leżącej niemal symbolicznie pomiedzy nowiutkim klasztorem
prawosławnym a betonową piramidą kościoła katolickiego, czy losem cerkwi w
Bałuciańce.
Oglądam piekny albumik "Cerkwie Nadsania Sanok- Przemyśl" - patrzę na zdjęcie
ruiny cerkwi w Mrzygłodzie - ot teraz baraczek nakryty dwuspadowym dachem, na
dawnym przycerkiewnym cmentarzu pasie się krowa... Po wojnie
murowana,jednokopułowa cerkiew, wpółrozebrana służyła jako magazyn geesu. A
potem ... posłuchaj tego cytatu :

" w miejscowości Mrzygłód koło Sanoka,na pewno z wiedzą tamtejszego rzymsko-
katolickiego proboszcza,w miejscowej grekokatolickiej cerkwi urzadzono
szalety.Gdy w 1990 roku rozmawiałem z tamtejszym ksiedzem na ten
temat,doradzałem,ażeby poświęcil z powrotem budynek sakralny i postawił krzyż.
On odpowiedział :
-Ja tego nie zrobiłem,to zrobili komuniści.
-Czy przyjechali z Moskwy? pytałem naiwnie.
-Nie,byli tu tacy co wierzyli komunistom.
-Chyba nie zaprzeczy ksiądz,że wierni katolicy idąc do kościoła załatwiali tam
swoje potrzeby fizjologiczne?
-Jeżeli to było na to przeznaczone,dlaczego by nie mieli korzystać?

Zatkała mnie ta odpowiedź,wyszedłem bez pożegnania."

Cytat pochodzi od W.Marczaka - diaka prawosławnej cerkwi z sanoka i
ksiązki "Moje spotkanie z prawosławiem".

Radku czyż nie jest prawdą iż OBLICZE WSCHODNIEGO CHRZEŚCIJAŃSTWA OKRESLA
LITURGIA, IKONA I ARCHITEKTURA CERKIEWNA.
Musiałem to wykrzyczeć aby odreagować .

W Komańczy niemal przy jednej ulicy stoi jednokopułowa,cerkiew unicka,
zrekonstruowana ze zmartwychwstałej cerkwi Z Dudyniec spod Sanoka /taka sobie w
formie - ale piękna w wymowie/ a dalej na wzgórku stara, przeepiekna trojgława
cerkiew łemkowska - prawosławna. Biegałem pomiedzy nimi tego lata jak ten
głupi,ciesząc się ich życiem...

Pozdrawiam

[Gość: Wolf]

Witam,
Poruszajac powyzszy temat mialem swoje przekonania, ale nie bylem ich na 100%
pewien. Teraz wydaja mi sie sluszne. Temat jest naprawde trudny, ale sadze ze
lepiej zeby lemkowskie swiatynie nie niszczaly, tylko mialy gospodarza. Zeby w
niedziele duchowny sluzyl tam liturgie, zeby zbierali sie tam wierni.

> Radku czyż nie jest prawdą iż OBLICZE WSCHODNIEGO CHRZEŚCIJAŃSTWA OKRESLA
> LITURGIA, IKONA I ARCHITEKTURA CERKIEWNA.

Twoje slowa Piotrze przypomnialy mi slowa Anny Radziukiewicz, oddajace choc
czesc istoty "Ruskiej Wiary":
"Okna w cerkwi sluza do wpuszczania swiatla Boskiego, nie zas do obserwacji
tego, co dzieje sie na zewnatrz swiatyni. Sa zazwyczaj wydluzone, waskie,
rozglifione do wewnatrz, pozostaja w korelacji z ikonografia scian.
Paradoksalnie, w cerkwiach panuje polmrok, albowiem "ziemskie zycie czlowieka
jest pograzone w mroku, grzechu i upadku", jedynie swiatlo Boskie wydobywa z
ciemnosci i orientuje ku drodze do zbawienia. Swiatlo w tym polmroku jest
obrazem swiata niestworzonego, Boskiego, Chrystusowego, przyszlego zycia w
Krolestwie Bozym."
Mam nadzieje, ze nie zanudzilem cytatem.
Pozdrawiam
R.
P.S
A w poniedzialek bede robic golabki i na pewno podziele sie wrazeniami

[Gość: Piotr]

Witam
Napisałeś Radku
> Poruszajac powyzszy temat mialem swoje przekonania, ale nie bylem ich na 100%
> pewien. Teraz wydaja mi sie sluszne. Temat jest naprawde trudny, ale sadze ze
> lepiej zeby lemkowskie swiatynie nie niszczaly, tylko mialy gospodarza. Zeby
w
> niedziele duchowny sluzyl tam liturgie, zeby zbierali sie tam wierni.

Mój " diabełek za pazuchą" raz po raz podpowiada mi aby trochę pojątrzyć -
stąd tez rzucony tu kiedyś temat serbii .
A co do cerkwi - zaczyna być nudno :-)) gdy dyskutanci mówią jednym głósem -
ale masz rację w 1000 %.
Gdzieś na wiosnę ,w cudowny wieczór wracaliśmy z wycieczki w okolicach Krynicy.
I przy zachodzie słóńca trafiliśmy do cerkwi w Powroźniku. Jedna z
najpiękniejszych, "łemkowskich dam". A w niej zaczynała się katlicka msza.
Wyobraź sobie taką scenerię : stare babiny w chustach,rozparte w ławkach,/i
oglądające się z ciekawością na przybyszy z plecakami i potęznymi górskimi
butami/, przy "łacińskim" ołtarzu - staruszek-ksiądz z równie starym kościelnym
w roli ministranta, świećący się tysiącami odblasków piękny,ogromny "pająk"
zwisający w środku nawy, zapach kadzidła. Ikonostas patrzący na nas swymi
ikonami i szczernaiałymi złoceniami. A potem normalna liturgia, pociągły spiew
owych babin. Zamykałem w trakcie mszy oczy i wyobrażałem sobie inne głosy,inny
śpiew...
Ale było cudownie, nawet nie wiesz jak "doładowałem" wtedy "akumulatory" - po
powrocie do Krynicy, pijąc żywca,w myślach piłem za zdrowie owych wspólczesnych
bywalców cerkwi, i tych babin i tego księdza -staruszka którego mocny
głos,miałem jeszcze w uszach.


Czytam po raz kolejny artykuł Pana Huka - czytam o proboszczu Jagustynie z
Zalesia któremu uroiło sie w nieszczęsnej głowie - przbudowa bryły
zalesiańskiej cerkwi /na szczęscie przynajmniej w zewnętrznym wymiarze -
wyperswadowane przez konserwatotora Zabytków/, czytam o przemalowywaniu oblicza
zalesiańskiej ikony,które wydawało sie komuś za ciemne i egzotyczne,przycinaniu
ołtarzy,zacieraniu ruskich napisów, czytam o kolejnym zalesiańskim "artyście"
który grekokatolickiemu księdzu Michaliszynowi wyprawił "mini akcję wisła".

Z drugiej strony czytam "Orientale Lumen- List apostolski Ojca Świętego jana
Pawła II do biskupów (...) o stosunku Kościoła katolickiego do Kosciołów
wschodnich i ... to,że ON :
"Myśl moją kieruję ku Kościołom wschodu,tak jak to czyniło wielu Papieży w
przeszłosci,w przekonaniu,że przede wszystkim do nich kierowany jest nakaz
zachowania jedności kościoła i niestrudzonego zabiegania o jedność cgrześcijan
tam,gdzie została ona zerwana, Więź szczególnie ścisła już nas łączy. Nieomal
wszystko nas łaczy,a przede wszystkim wspólne szczere pragnienie jedności."

Dalej Papież mówi o wspólnych korzeniach cyrylo metodiańskich itd..

Jak póki co wygląda to poszukiwanie jedności w Przemyślu i Rzeszowie w
wykonaniu moich współłacinników to już wiemy a co dalej ...

Stary żart mówił "Cyryl jak Cyryl ale te metody..."

Pozdrawiam Radku
Ps czekam na wrażenia po gołabkowej uczcie - a do tematów kulinarnych też
trzeba będzie wrócić - bo Łemkowie i Rusini nie samą kapuchą i bulbami się
karmili :-))

Pyszne golabki

[Gość: Wolf]

Witam,
Dziekuje Piotrze po raz wtory za przepis na golabki. Dzis testowalismy je na
sobie wspolnie z malzonka. Naprawde pyszne.

> Mój " diabełek za pazuchą" raz po raz podpowiada mi aby trochę pojątrzyć -
> stąd tez rzucony tu kiedyś temat serbii .
> A co do cerkwi - zaczyna być nudno :-)) gdy dyskutanci mówią jednym głósem -
> ale masz rację w 1000 %.

Co do diabelka to nie wiem czy wiesz, ale w Kostomlotach powstaje prawoslawny
monastyr i bedzie tam stawiana cerkiew. Jest to o tyle ciekawe, ze wlasnie w
Kostomlotach jest sanktuarium Meczennikow Podlaskich z Pratulina i Drelowa.
Pozdrawiam
R.

O św.Ogniu i ...

[Gość: Piotr]

Cieszę się,że smakowało.Moja Pani też na ten weekend zgrabny rondelek tychże
gołabeczków przygotowała. Kapustka trochę twardą mi się wydawała - ale cicho
sza !:-)
A teraz trochę poważniej - poszedłem za twoją namową śladem Sw. Ognia - bardzo
ciekawy rytuał, nawet jesli by nie patrzyć na otoczkę "cudowności".
Sama ceremonia jako żywo przypomina katolicką liturgię światła w wielkosobotni
wieczór, gdy przed kościołami palone są ogniska,święcony ogień i woda, od
ogniska zapalany Paschał - owa dostojna świeca,nabijana ozdobnymi guzami przez
celebranta, przy słowach "Jam Alfa i Omega. początek i koniec...",
A potem wierni odpalają od paschału przyniesione świece, rozwietlające
wygaszone ze świateł wnętrze kościoła...
Ale co ja mówię o Wielkiejnocy, gdy za miesiąc katolickie Boże Narodzenie.
Dziękuje za namiar na ten ciekawy temat - nie mam najmniejszej ochoty
dyskutować rzecz jasna nad "cudownością" tego rytuału, bo już samo miejsce i
czas jego odprawiania za cudowność wystarczy.
natomiast posługiwanie się tym cudem za udowadnianie wyższości religii
prawosławnej / co wynika z treści czytanego artykułu/- no nie wiem co na ten
temat powiedzieć, zwłaszcza że po stronie łacińskiej są przecież historie
objawień,które też pewno /może nawet nie głosno ogłaszaną/ taką wyższość mają
udowadniać.
A teraz jeszcze skrobnę coś w następnym poście, ale już na inny temat.

O wystroju...

[Gość: Piotr]

Czytając artykuł Pan Huka o Zalesiu łatwo dopatrzeć się ostrego sarkazmy przy
opisie przebudowy wnętrza cerkwi w Zalesiu, zacierającej jej bizantyjski
charakter- zadałem sobie pytanie - jek wyglądał wystrój jej ścian przed wojną ?
Odpowiedź / a raczej domniemanie tejże/ znalazłem w ciekawym artykule
J.Giemzy " architektura cerkiewna" który znalazłem na internecie:
"według bizantyjskiego kanonu malarstwa ściennego w kopule nawy umieszczony
jest wizerunek Boga /w osobie Chrystusa Pankratora/ w tamburze poniżej Prorocy,
w trójkątach pendewywów / stanowiących oparcie dla tamburu i pełniących funkcję
konstrukcyjną przy przejściu od planu kwadratu / nawy/ do planu koła / tambyru
i kopuły/ - Ewangeliści z postaciami lwa,orła,woły i anioła. Mamy więc obraz
Boga w niebiosach, przyjście ktorego /wcielenie i Sąd Ostateczny/ przepowiadają
i w imieniu którego mówią Prorocy. Umieszczenie postaci Proroków w
tamburze /elemencie architektonicznym łaczącym sześcian nawy z kopułą " ziemię
z niebem"/ odpowiada ich funkcji pośrednictwa w Historii Zbawienia. Cztery
postacie o obliczach lwa,orła,wołu i anioła są tymi,które w wizji Ezechiela
popdtrzymują tron Boga /.../"
Mysle,że freski o tej tematyce znajdowały się kiedyś na Zalesiu..

Na koniec Radku krótka refleksja na trudny temat - w GW - rzeszowsko-lokalnej
umieszczono artykuł o roszczeniach prawosławnych - w dyskusji na forum odezwało
się kilku głupoli-ksenofobów, głównie z propozycją "jeb - nia ukraińców", ot
taka forumnowa normalka...
Pozdrawiam

w oczekiwaniu...

[Gość: kazik]

Piotrze,dziekuje za pozdrowienia i za twoj szacunek dla Slowa Bozego.sam chyba
przyznasz,ze w obecnych czasach ludzie niewiele czasu poswiecaja temu listowi
od Stworcy,czyli Biblii.dlatego tez,jak zauwazyles od Adama,ogolnie ludzkosc
nie daje dobrego przykladu.nie mozna ich za to winic,poniewaz ci co powinni
Biblie uwazac za najwyzszy autorytet,nie bardzo na to ochote maja,lubujac sie
raczej w tradycji i nalecialosciach z kolebki falszywej religii.wszystko to
piekne dla oka i ucha,ale czy przybliza do Stworcy?czy ludzie zdaja sobie sprawe
z tego, w jakim to okresie historii biblijnej zyja? z ogolnej obserwacji widac,
ze nie.z tego powodu wspominalem tez Noego,nie majac oczywiscie na uwadze
rozkwitu zakladow okretowych.Jezus o Nim wspominal,rowniez wierzac,ze nie byl
zadna fikcja.uwazam tez,ze cale Pismo sw. jest pozyteczne i cale pochodzi od
Boga i warte czytania i rozmyslania [2Tym.3:16,17].w ksiedze Przyslow 4:7 pisze,
ze madrosc to rzecz pierwsza.nabywaj madrosci;i ze wszystkim,czego
nabywasz,nabywaj zrozumienia.
w trakcie nabywania wiedzy biblijnej czlowiek przekona sie,ile pozytku daje
zrozumienie Biblii oraz dostrzeganie wlasciwych zaleznosci miedzy roznymi
szczegolami [Prz.2:3-5].to,co Stworca wyjawil w swoim Slowie,jest scisle
zwiazane z Jego zamierzeniem.kiedy wiec czytajac Biblie,powinnismy sobie zadac
pytania: czego to mnie uczy o Stworcy? jaki ma to zwiazek z Jego zamierzeniem,
ktore On realizuje za posrednictwem swego Krolestwa?.nalezaloby tez sie
zastanowic:jak moglbym spozytkowac te wiadomosci?[Joz.1:8].kazdy,kto poswieca
czas na wnikliwe studiowanie Biblii,czerpie z tego ogromna korzysc.zdobywa
duchowe klejnoty i glebsze zrozumienie.czlowiek umacnia i wzbogaca swa wiez z
Bogiem.ponadto wiedza ta staje sie cenniejszym skarbem dla czlonkow rodziny,
dla tych,ktorzy pragna w jednosci,jednomyslnie kroczyc droga wskazana przez
Stworce w Jezusie,oraz dla tych ktorzy dopiero zaczna wielbic Stworce [ Rzym.10:
9-14,1Tym.4:16].Piotrze,wszystkie ksiegi biblijne sa mi cenne,bo jak juz
wspomnialem,jest to jeden w calosci list do nas od Stworcy.wspomniane przez
ciebie Psalmy i Piesni sa na rowni wazne,jak i inne czesci tak w Nowym jak i
Starym Testamencie.skoro te dwie przez ciebie ksiegi tak mocno cie
pociagaja,to napewno nie uszlo twej uwagi proroctwo o usposobionej pokojowo
ludnosci na pokojem przepelnionej ziemi,o czasie o ktorym napewno i ty z
utesknieniem czekasz [Ps.37:10,11].serdecznie pozdrawiam i zycze wszelkiego
powodzenia i radosci w zyciu codziennym.

O tradycji i naleciałosciach

[Gość: Piotr]

Muszę przyznać,że w głosie Kazika znalazłem sformułowania,które mógłym
przypisać jako całkiem zgrabną charakterystykę mojej skromnej osoby . Jako
człowiek "lubujący się w tradycji i naleciałościach z różnych kolebek" i "we
wszystkim co piękne dla oka" /właczając oczywiście uciechy stołu i łoża:-)/ nie
liczę za bardzo,że to zbliży mnie do Stwórcy - chociaż kto to wie - może
jednak się uda :-(
Oczywiście dzięki Kazikowi do mojego "kanonu" biblijnych lektur - obok Pieśni
nad pieśniami" i Księgi Psalmów - właczam Księgę Przyszłów.
Odzwajemniam Kaziu Serdeczności

Okrutny dla Radka

[Gość: Piotr]

Piszesz Radku o budowie prawosławnego monastyru w Kostomłotach - mam
nadzieję,że intencją jego budowy jest przebłaganie wspólnego Boga,za zbrodnie
popełnione przez Xix wicznych prawosławnych wobec unitów, jeśli tak -to
oczywiście kolejny raz klaszczę w łapki.
A teraz Radku prosze o cierpliwość i wyrozumiałośc - posłuchaj tego :

" Ten Polski Kościól Autokefaliczny to jest przecież fikcja
jurysdykcyjna,prosze Pana. fikcja ktora nas niszczy,bo gdybyśmy byli,na
przykład,zależni jurysdykcyjnie od Konstantynopola,to nie byłoby kłopotu z
obsadzaniem katedr biskupich.Do jakiego stopnia to jest fikcja,najlepiej
ilustruje stosunek hierachów tego Kościoła do faktu zburzenia w połowie lat
dwudziestych soboru Aleksandra Newskiego w Warszawie. wciąż boleją z tego
powodu,a przecież zbudowanie tej świątyni to był potworny gwałt na duchowości
polskiej,na kulturze polskiej. A hierachowie PK Prawosławnego wciąz uważają tą
budowlę za jakąś relikwie. To nie są ludzie należący do kultury polskiej. Po
prostu wciąz są rosyjskimi prawosławnymi .
Ileż to już lat autokefaliczne prawosławie istnieje w Polsce, a katedrą wciąż
jest ten potworek architektoniczny na warszawskiej Pradze,stanowiący jakieś
popłuczyny po państwowotwórczym imperialnym budownictwie masowym budownictwie
masowym cerkwi rosyjskich."
Koniec cytatu - to oczywiście głos prawosławnego Mistrza Nowosielskiego z
ksiązki -wywiadu-rzeki pt "Mój Chrystus"
Radku - popróbujesz podyskutować na ten temat ?

Pozdrawiam - oczywiście będzie też "Okrutny dla Radka cz.2" ;-)

[Gość: Wolf]

Witam,
Dzieki za kolejny temat. Postaram sie ustosunkowac do kazdej kwestii.
A wiec przechodze do obrony.

> Piszesz Radku o budowie prawosławnego monastyru w Kostomłotach - mam
> nadzieję,że intencją jego budowy jest przebłaganie wspólnego Boga,za
zbrodnie
> popełnione przez Xix wicznych prawosławnych wobec unitów, jeśli tak -to
> oczywiście kolejny raz klaszczę w łapki.

Nie wiem co przyswiecalo decyzji tej budowy, oficjalnie jest to kolejny
monastyr na dawnych prawoslawnych ziemiach, majacy dawac strawe duchowa dla
tamtejszej ludnosci prawoslawnej. Czy sa jakies cele ukryte - nie wiem.
Piszesz o zbrodniach prawoslawnych, ja nazwalbym to zbrodniami caratu. Nie
zrobili tego miejscowi prawoslawni Rusini, a tacy tez tam mieszkali, tylko
carskie wojsko.

> " Ten Polski Kościól Autokefaliczny to jest przecież fikcja
> jurysdykcyjna,prosze Pana. fikcja ktora nas niszczy,bo gdybyśmy byli,na
> przykład,zależni jurysdykcyjnie od Konstantynopola,to nie byłoby kłopotu z
> obsadzaniem katedr biskupich.Do jakiego stopnia to jest fikcja,najlepiej
> ilustruje stosunek hierachów tego Kościoła do faktu zburzenia w połowie lat
> dwudziestych soboru Aleksandra Newskiego w Warszawie. wciąż boleją z tego
> powodu,a przecież zbudowanie tej świątyni to był potworny gwałt na
duchowości
> polskiej,na kulturze polskiej. A hierachowie PK Prawosławnego wciąz uważają
tą
> budowlę za jakąś relikwie. To nie są ludzie należący do kultury polskiej. Po
> prostu wciąz są rosyjskimi prawosławnymi

Faktem jest, ze zbudowanie soboru na placu Saskim mialo na celu pokazanie
Polakom kto rzadzi nad Wisla. Nie dziwie sie decyzji panstwa polskiego o
zburzeniu tej budowli, wszak panstwo niedawno odzyskalo niepodleglosc i
chciano zniszczyc pozostalosci niewoli. Natomiast nie popieram tej decyzji i
juz mowie dlaczego. Byl to symbol niewoli (sprawa oczywista), ale byl to dosyc
udany projekt architektoniczny, nie mowiac o wystroju wnetrza ktory byl
naprawde ladny. Jesli chodzi o autokefalie to jest ona moim zdaniem faktyczna.
Natomiast bliskie zwiazki z patriarchatem moskiewskim sa spowodowane taka a
nie inna historia. Czy hierarchowie sa zwiazani z kultura polska? Mysle, ze
roznie z tym bywa. Natomiast sadze, ze nie sa rosyjskimi prawoslawnymi.
Wiekszosc naszych, polskich prawoslawnych nie ma pochodzenia rosyjskiego i
jesli mozemy mowic o zwiazku z jakas kultura to raczej ukrainska badz
bialoruska. Nie ma sie temu co dziwic. W przeszlosci Polska byla dla
prawoslawnych raczej macocha niz matka.

> Ileż to już lat autokefaliczne prawosławie istnieje w Polsce, a katedrą
wciąż
> jest ten potworek architektoniczny na warszawskiej Pradze,stanowiący jakieś
> popłuczyny po państwowotwórczym imperialnym budownictwie masowym
budownictwie
> masowym cerkwi rosyjskich."

I ostatnia sprawa. Faktrycznie sobor na Pradze nie jest arcydzielem
architektury, ale w Warszawie nie ma innego obiektu mogacego pelnic ta
funkcje. Ilosc prawoslawnych w Warszawie wyklucza zbudowanie nowego obiektu z
datkow wiernych. Nie zmienia to oczywiscie wymowy architektonicznej tej
cerkwi - najladniejsza nie jest.

Z niecierpliwoscia oczekuje na czesc druga:)
Pozdrawiam
R.

Okrutnie ? cz.2

[Gość: Piotr]

Witaj Radku - ciesze się że twoja odpowiedź otworzyła nową setkę postów.Moją
intencją jest i będzie prezentacja poglądow na prawosławie i grekokatolicyzm, z
którymi niekoniecznie się identyfikuję,ale uważam za ciekawe.
Tak też będzie gdy w którymś z następnych postów przedstawię np krytyczne
poglądy Brucknera na wprowadzanie uni, czy nadmiernie apologetyczne i
bezkrytyczne poglądy wspólczesnych autorów związanych z rzymokatolicyzmem na
ten sam temat.
A teraz ciąg dalszy okrutności :
"... kilka wieków temu polskie prawosławie czy unia miały swoją
architekturę ,słynny barok wileński.A dziś buduje się duże cerkwie w
Białymtoku,jednakże zamiast zrekonstruować którąś z cerkwi bazyliańskich,po
wojnie do fundamentów zniszczonych, a będących przykładem rodzimej tradycji
Kościoła wschodniego, wznosi się kompilacyjne budowle z pseudorosyjskimi
cebulowatymi kopułami czy też jakieś małe kopie Sofii
Konstantylopolitańskiej,które wyglądają jak pawilony w ogrodzie zoologicznym.
To świadczy tylko o tym ,że ludzie,którzy to zlecają, do kultury polskiej nie
należą /.../ Do kultury rosyjskiej też nie należą...

_ To gdzie tkwią ich korzenie ?
W "dworcowym renesansie",jak ktoś określił kiedyś styl soboru św. marii
Magdaleny na Pradze.../.../
Nie ma więc czegoś takiego,jak polskie prawosławie,a jednak istnieją wyznawcy
prawosławia, jest ich około miliona...
- Może nawet tylko około siedmiuset tysięcy...To są przeważnie ludzie
prosci,warstwa inteligencka jest bardzo cieniutka,bez ukształtowanej
świadomości/.../"

Prawosławie "...powinno się zukrainizować,bo tak po prostu spolonizować się nie
może... Powinno być ono takie ,jakie było przed rozbiorami. To prawosławie
powinno być ukraińsko-białoruskie. Właśnie prawosławie ukraińkso-białoruskie
było w bezpośrednim kontakcie z kulturą polską, przenikało się z nią. należało
to pewnej wspólnoty."
To narazie tyle Radku z Nowosielskiego , ale będzie i częsć trzecia.
Lubię malarstwo Nowosielskiego - i te jego cudownie nowoczesne, ale
nawiązujące do starych wzorów ikony, ale też i te jego "sylwetkowe" akty
kobiece. A poglądy - oglądałem kiedyś "rozmowy na koniec wieku" własnie z
Nowosielski - jego poglądy na religię,prawosławie,unię, sztukę są bardzo
ciekawe.
szkoda tylko,że ze względu na wiek i zapewne stan zdrowia /chyba jeszcze
żyje ?/ Mistrz wycofał się z życia publicznego

Pozdrawiam

[Gość: Wolf]

Witam,
Twoj ostatni post nie jest taki okrutny. Jest w nim sporo racji.

> "... kilka wieków temu polskie prawosławie czy unia miały swoją
> architekturę ,słynny barok wileński.A dziś buduje się duże cerkwie w
> Białymtoku,jednakże zamiast zrekonstruować którąś z cerkwi bazyliańskich,po
> wojnie do fundamentów zniszczonych, a będących przykładem rodzimej tradycji
> Kościoła wschodniego, wznosi się kompilacyjne budowle z pseudorosyjskimi
> cebulowatymi kopułami czy też jakieś małe kopie Sofii
> Konstantylopolitańskiej,które wyglądają jak pawilony w ogrodzie
zoologicznym.
> To świadczy tylko o tym ,że ludzie,którzy to zlecają, do kultury polskiej
nie
> należą /.../ Do kultury rosyjskiej też nie należą...
>
> _ To gdzie tkwią ich korzenie ?
> W "dworcowym renesansie",jak ktoś określił kiedyś styl soboru św. marii
> Magdaleny na Pradze.../.../

Powyzszy tekst dobrze ilustruje mizerie architektoniczna w dzisiejszym
budownictwie sakralnym, dotyczy to nie tylko cerkwi, ale i kosciolow
katolickich.
Nie wiem czy widziales Piotrze ta miniature Sofii, zbyt urodziwa to niestety
nie jest.

> Prawosławie "...powinno się zukrainizować,bo tak po prostu spolonizować się
nie
>
> może... Powinno być ono takie ,jakie było przed rozbiorami. To prawosławie
> powinno być ukraińsko-białoruskie. Właśnie prawosławie ukraińkso-białoruskie
> było w bezpośrednim kontakcie z kulturą polską, przenikało się z nią.
należało
> to pewnej wspólnoty."

Pod tymi stwierdzeniami podpisuje sie oburacz. Spolonizowac Cerkwi nie mozna i
nie powinno sie nawet tego probowac. Byloby dobrze przywrocic Prowoslawiu ta
zagubiona gdzies przez wieki tozsamosc rusinska, ukrainsko-bialoruska, czy jak
ja tam nazwac. Przeciez wiekszosc prawoslawnych w Polsce to potomkowie Rusinow.
A tak szczerze mowiac to nie mialem pojecia o tekstach ktore przytoczyles,
mistrza Nowosielskiego znam tylko z malarstwa.
Z niecierpliwoscia oczekuje na czesc trzecia i mam nadzieje nie ostatnia.
Pozdrawiam
R.

[Gość: Piotr]

Witaj Radku
Twój entuzjazm dla tych stwierdzeń potwierdza tylko zasadność mojego
pozytywnego odbioru " filozofii" Nowosielskiego, jeśli nawet jest ona okrutna
potrosze i dla prawosławia i dla rzymskiego katolicyzmu /co ukazałem kiedyś w
cytatach tak bardzo budzących sprzeciw Darka-szkoda,że już tu nieobecnego/.
A sama książeczka - ozdobiona reprodukcjami odręcznych rysunków Mistrza -
wariacji na temat budownictwa cerkiewnego i reprodukcji ikon Jego autorstwa -
coś pięknego !

Posłuchaj kolejnego cytatu - którym pewno zakończę tę część wątkową o
prawosławiu, bo czekają inne tematy choćby zapowiedziane przeze mnie poglądy na
temat wprowadzenia uni.

"...należy tylko uświadomić sobie ,kim my,prawosławni,jesteśmy. Przecież nie
zostaliśmy przyniesieni na bagnetach rosyjskich,lecz byliśmy tu od samego
początku państwowości polskiej na tych terenach.Stworzyliśmy kulturę,która
stanowiła pomost między kulturą polską i kulturą ruską,a później rosyjską.Weźmy
chociażby archtekturę cerkiewną,która świetnie rozwijała sie na tych terenach.
Zawierała ona w sobie jakiś organiczny stop kultur,stanowiła harmonijne
przejście od kultury zachodnioeuropejskiej do kultury wschodniej Europy.A
przyszli Rosjanie i przynieśli gotowe projekty cerkwi,napierw te klasyczne, a
potem... Zaczęli jednak od zniszczenia indywidualności prawosławia
ukraińskiego,bo jak coś się zniszczy,to na to miejsce wchodża najgorsze
wzorce.Taka jest kolej rzeczy."

Radku - jeśli miałbym zakończyć swój udział w tej dyskusji - to pewno ten cytat
byłby całkiem dobrym epilogiem. Zwłaszcza,że stwierdzenia powyższe są na tyle
uniwersalne,że z powodzeniem mozna je odnieść i do terenu Podlasia jak i w
znacznej częsci do mojej Galicji.
Zakończyć swój udział ? Oczywiście tego nie zrobię :-) skoro przetrzymałem
niegdzisiejszego adwersarza,chwile zwątpień,a nawet małe awarie peceta - No to
jedziemy dalej!!
Dobrej Nocy !

[Gość: Wolf]

Witaj Piotrze,
faktycznie zgrabny cytat na zakonczenie tematow "cerkiewnych" (a moze tylko
przed przerwa - mysle, ze jeszcze wroce do problematyki Prawoslawia).
Jeszcze tylko male wtracenie

Przecież nie
> zostaliśmy przyniesieni na bagnetach rosyjskich,lecz byliśmy tu od samego
> początku państwowości polskiej na tych terenach.Stworzyliśmy kulturę,która
> stanowiła pomost między kulturą polską i kulturą ruską,a później
rosyjską.Weźmy
>
> chociażby archtekturę cerkiewną,która świetnie rozwijała sie na tych
terenach.
> Zawierała ona w sobie jakiś organiczny stop kultur,stanowiła harmonijne
> przejście od kultury zachodnioeuropejskiej do kultury wschodniej Europy.A
> przyszli Rosjanie i przynieśli gotowe projekty cerkwi,napierw te klasyczne,
a
> potem... Zaczęli jednak od zniszczenia indywidualności prawosławia
> ukraińskiego,bo jak coś się zniszczy,to na to miejsce wchodża najgorsze
> wzorce.Taka jest kolej rzeczy."

Dobrze by bylo gdyby nasi ultrapatrioci zdali sobie z tego sprawe, niektorzy
sadza, ze prawoslawnych na Podlasie to "przywiezli za cara".
Z niecierpliwoscia czekam na watki "unickie".
Pozdrawiam
R.

Pytania nim się znów...

[Gość: Piotr]

rozgadam.
Radku czy znasz poglądy strony prawosławnej na temat uni? No i też co Ty jako
zwolennik prawosławia sądzisz o grekokatolicyźmie.
Moje poglądy w tym zakresie będą krązyły wokól tezy,że jednak grekokatolizm był
innym wcieleniem,przeobrażoną formą prawosławia . Formą istniejącą wbrew, jak
należy sądzić oczekiwaniom łacinników,że będzie ono przejściem od schizmy
do "jedynie słusznej wiary".

Mowiąc o tym temacie proponuję się trzymać zasady wyrażonej kiedyś przez
Jasienicę,który mówiąc o Uni Brzeskiej pisał :

"O unię i jej prawo do życia polało się później wiele krwi męczeńskiej.
Niezłomne męstwo unitów uczcili po wieczne czasy Waładysław Stanisław Reymont i
Stefan Żeromski. Autor tej ksiązki musi więc z naciskiem podkreślić,że
wypowiada się w sposób ujemny o akcie politycznym z roku 1596 i nie zamierza w
jakichkolwiek sposób krytykować wyznawców"
I tu jeszcze jedno pytanie - czy nie wiesz Radku o których utworach Reymonta i
Żeromskiego mówi Jasienica ?
Do tematu prawosławia oczywiście będziemy wracać.

Serdecznie pozdrawiam

[Gość: Wolf]

Witam po niezamierzonej przerwie,
Postaram sie w skrocie odpowiedziec na pytania.
Moj stosunek do grekokatolicyzmu jest pozytywny, na poczatku tej dyskusji nie
wiedzialem zbyt wiele na ten temat (jak wiesz Piotrze blizej mi do
prawoslawia). Teraz zaczalem sie tym problemem interesowac i wiem ze Cerkiew
gr-kat to kosciol o wielowiekowych tradycjach, zaslugujacy na swoje miejsce w
historii. Najbardziej doceniam to, ze grekokatolicy potrafily zachowac
odrebnosc w zlatynizowanym otoczeniu i nie porzucili swej ukrainskosci.
Cerkiew prawoslawna nie uznaje (oczywiscie w Polsce, nie wiem jak w Ukrainie)
Kosciola grekokatolickiego za osobny organizm. Patrzy na niego jak na czesc
Kosciola rzymskiego o odrebnej liturgii.
Naraze sie moze wielu prawoslawnym, ale nie uwazam tego za sluszne.
Pozdrawiam
R.

od pytania do ciągu dalszego

[Gość: Piotr]

Witaj Radku
Mowisz o wytrwałosci unitów - to prawda ale jest też ciągłośc kulturowa .
Bo oto pierwsze pisemne /w polskich źródłach /wzmianki o parochii prawosławnej
w Zalesiu rzeszowskim - to rok 1466 , przyjęcie tu rytu grekokatolickiego to
koniec Xvii wieku - a unicka parafia istniała tu w sposób ciągły aż do roku
1945.
Pozostaje jak widać nie rozstrzygnięta kwestia owych "prounickich" opowiadań
Reymonta i Żeromskiego o których wspominał Jasienica - jak coś znajdą na ten
temat to i "skrobnę".
A teraz przydługi cytat , traktujący o powstaniu Uni brzeskiej pochodzacy ze
starej, przedwojennej encyklopedii /owa zacna Encyklopedja Powszechna Ultima
Thule z roku 1931/, jednego z kilku opasłych tomów - cennej pamiatki rodzinnej :

"Brzeska unja religijna
Prawosławny lud ruski w Rzplitej Polskiej ciągnął religijnie ku Moskwie.
Niebezpieczeństwo wzrosło,gdy w 1589 roku powstał w Moskwie udzielny
partyarchat nad „wszystką Rusią”.Gdy jeszcze Joachim patryarcha antiocheński i
Jeremiasz carogrodzki nadali mieszczańskim bractwom w Wilnie i Lwowie godność
stauropigij i uniezależnili je od miejscowych biskupów prawosławnych, ci
ostatni-szlachta z rodu-zaczęli się porozumiewać ze szlachtą polską i biskupami
łacińskimi. Pierwszy Bałaban,władyka lwowski, kuzyn Żółkiewskich,zerwał z
patriarchą carogrodzkim.Władycy,odbywszy szereg zjazdów,wysłali Terleckiego,
władykę łuckiego i Pocieja włodzimierskiego dla pertraktacyj z królem i
nuncjuszem.Ostatecznie metropolita kijowski Michał Rahoza i 8 władyków
wystosowało 12.VI.1595 w Brześciu adres do papieża,z którym pojechali do Rzymu
Terlecki i Pociej i na konsystorzu 23.XII.1595 wobec papieża Klemensa VIII
dokonali unji.Król przywilejem z dn 2 VIII 1595 roku zrównał biskupów unickich
z łacińskimi.Ale sprawę popsuł Konstanty Wasyl Ostrogski,wojewoda
kijowski,protektor prawosławia, założyciel Akademiji Ostrogskiej i wydawca
biblji ostrogskiej.Zbuntował on Bałabana i biskupa przemyskiego Kopystyńskiego,
a połączywszy się z różnowiercami zaprotestował przeciw Unji na sejmie r.
1596,wskutewk czego odmówiono władykom krzeseł w senacie,co oddziałało ujemnie
na rozwój Unji synod w Brześciu zwołany przez Rachozę na paźd.1596,zgromadzil
obok władyków,część biskupów łacinskich,panów litewskich,Zamojskiego i jezuitów
ze Skargą .Konstanty Ostrogski urządził obok antysynod prawosławny. Na sejmie
10.II – 23.II 1597 bronili Unji głownie obaj wielcy kanclerze Sapieha i
Zamoyski. Sejm dzięki opozycji dyzunitów rozszedł się na zniczem.
Nocefor,wróg polityczny Polski za knowania antypolskie z Turcją i metropolitą
moskiewskim dostał się do malborskiego wiezienia gdzie umarł, związał
prawosławie z protestantyzmem celem wspólnej obrony.Skutkiem tej ‘konfederacji”
sejmy następne pełne są zaburzeń i sporów na tle wyznaniowem. Religija grecka w
Rzplitej rozpadła się na „unję” i „dyzunję” dzięki temu,że władykom nie
przyznano krzeseł senatorskich.Unja pozostała tak jak prawosławie wiarą tylko
włościan i mieszczan,ale szlachta i magnaci przechodzili na wiarę łacińską. "

Przytaczam ten fragmencik zarówno jako ciekawostkę literacką, ale i jako
kopalnię wątków - mamy tu wspomniane i prawosławne bractwa cerkiewne, owe
stauropigie,dyzunitów,no i cały szereg nazwisk uczestników dramatu jakim było
zawiązanie owej unii.
Jak wątek Cię zainteresuje to pociągnę temat powstania unii - także w swietle
starszych i nowszych poglądow na ten temat

Pozdrawiam

[Gość: Wolf]

>I tu jeszcze jedno pytanie - czy nie wiesz Radku o których utworach Reymonta
> i Żeromskiego mówi Jasienica ?

Nistety nie wiem nic na ten temat. Ale pytanie stalo sie dla mnie bodzcem do
poszukiwan
Jeszcze raz pozdrawiam
R.

Troche odejde od tematu

[Gość: Wolf]

Witam,
faktycznie poprzedni post jest kopalnia tematow i chetnie podyskutuje, a
wlasciwie uslysze cos ciekawego. Dzis jednak odejde troche od glownego watku.
Mysle ze bedzie to niezla wiadomosc.

"Odbudują spaloną cerkiew
W tej sprawie lubaczowscy radni są jednogłośni

LUBACZÓW. Radni Rady Gminy zamierzają odbudować spaloną cerkiew w Opace.
Policja choć zakłada, że ktoś celowo podłożył ogień pod świątynię, nadal nie
odnalazła sprawcy czynu.

XVIII-wieczna cerkiew w podlubaczowskiej Opace spłonęła na początku sierpnia
br. Z pożaru ocalała tylko dzwonnica, będąca jednocześnie bramą prowadzącą na
plac przy świątyni.
- Uważam, że obiekt należy odbudować - mówi Roman Krawczyk, wójt gminy
Lubaczów. - Podobnego zdania są również radni, którzy zgodzili się, aby drewno
na odbudowę cerkwi pochodziło z naszych lasów.
Zniszczona cerkiew pw. Narodzenia Najświętszej Maryi Panny została zbudowana w
1756 roku. W 1896 roku podczas przebudowy zyskała nowy babiniec, zakrystię,
dach kopułowy. Po II wojnie światowej przeszła na własność Skarbu Państwa. Od
tego czasu nie była użytkowana. Świątynia stanowiła jeden z cenniejszych
zabytków architektury drewnianej w regionie. Była przykładem nawarstwiania się
na tradycyjne rozwiązania przestrzenne nowych, typowych dla XIX wieku form
cerkiewnej architektury drewnianej. I właśnie te względy zdecydowały, że
służby konserwatorskie w pełni popierają pomysł odtworzenia świątyni.
- Konserwator z pewnością wesprze tą inicjatywę - informuje Krzysztof
Szuwarowski z Państwowej Służby Ochrony Zabytków w Przemyślu. - Trzeba się
jednak zastanowić, czy po ewentualnej rekonstrukcji obiekty byłby użytkowany,
czy też miałby stać pusty.
DARIUSZ DELMANOWICZ
19. Listopada 2003 22:36"

Oczywiscie licze na powrot watkow unickich.
Pozdrawiam
R.

Ciąg dalszy o unitach

[Gość: Piotr]

Witaj Radku!
To rzeczywiście dobra wiadomość o owej Opace.
Wśród moich różnych ciekawostek cerkiewnych mam też i pocztówkę
przedstawiajacą widok tej cerkwi - gdzieś z początku lat dziewięcdziesiątych -
pocztówkę wydaną - tu uwaga - przez Wydawnictwo Naukowe Towarzystwa im Biskupa
Grzegorza Łakoty w Jarosławiu /ów biskup jest jednym z 28 błogosławionych
grekokatolików ogłoszony przez papieża w trakcie pamietnej mszy we Lwowie/.
Ciekawe czy to towarzystwo - działające zapewne przy jarosławskiej parafii
grekokatolickiej jeszcze istnieje ?
Tego nie wiem.
A teraz ciąg dalszy ciekawostek literackich o unitach ;
Najpierw cytacik z Encyklopedii Staropolskiej w opracowaniu Aleksandra
Brucknera /z 1939 r./o początkach tworzenia unii ;
Bruckner pisał :

O nadziei,że "/.../ w połączeniu z Rzymem nastąpi równouprawnienie obu
wyznań ,że schizma ozdrowieje,władyki w senacie zasiędą,szkoły,których wcale
nie było,się otworzą /.../
W zamian za to uznałaby Ruś zwierzchność rzymską i dogmaty katolickie,
pozostając przy wszystkich zewnętrznych oznakach prawosławia, przy liturgii
słowiańskiej,ożenku popów, urządzaniu cerkwi / z ikonostasem/"

Pisze dalej ;

"Unia puszczała słabe korzenie ,podcinało ją to,że wybitniejsi ze szlachty a
nawet z duchowieństwa prawosławnego rzucali prawosławie nie dla unii lecz dla
katolicyzmu,tak,że Rzym który jedyny z zasady unię szczerze popierał,musiał
tego zakazywać. Prawosławni truimfowali,że biskupi polscy władyków do senatu
nie dopuszczali, a dziedzice unickich popów również nie cenili. Lud uważał unię
za zamach na swoje odwieczne prawosławie , do którego wobec „nowinek i
odszczepieńców” rzymskich przylgnął całym sercem."

Nadmienic należy że niespełna trzysta lat potem chłopscy unici Podlasia
udowodnili wręcz dozgonne przywiązanie do unii.
I tu kolejna ciekawostka literacka :

To znaleziony gdzieś w otchłaniach internetu wiersz Lucjana Rydla pt. Unita.
"Utwór stanowi fragment dramatu Betlejem polskie i powstał w zupełnie innych
okolicznościach historycznych niż obecne (1918 ) ...

W betlejemskiej stajence
na twarz padłem u progu.
I we łzach wznoszę ręce,
płacząc żywemu Bogu.

Bo się serce rozkrwawia
Od nowego bezprawia.
Męczeńskie ziemie nasze,
Lud, co przetrwał Moskali,
Przekupczyli Judasze,
Na łup schizmie wydali

I kładą nam na głowy
Nowy wieniec cierniowy.
Ojczyzny żywe ciało
Rozcięli jak toporem,

Aż im w ręku zadrgało
Rozdarte takim rozbiorem.
Matko! Serce skrwawione
Weź pod Twoją obronę... "

To narazie tyle - pozdrawiam!

[Gość: Wolf]

Witaj Piotrze,
dzieki za kolejna porcje wiedzy o unitach. Przytoczyles ciekawy tekst.

> "Unia puszczała słabe korzenie ,podcinało ją to,że wybitniejsi ze szlachty
a
> nawet z duchowieństwa prawosławnego rzucali prawosławie nie dla unii lecz
dla
> katolicyzmu,tak,że Rzym który jedyny z zasady unię szczerze popierał,musiał
> tego zakazywać. Prawosławni truimfowali,że biskupi polscy władyków do senatu
> nie dopuszczali, a dziedzice unickich popów również nie cenili. Lud uważał
unię
>
> za zamach na swoje odwieczne prawosławie , do którego wobec „nowinek i
> odszczepieńców” rzymskich przylgnął całym sercem."

Rezerwa ludnosci do Unii zachowala sie chyba najdluzej na Podlasiu, tam tez
dosyc szybko postepowala latynizacja tych ktorzy w Rzymie upatrywali mozliwosc
awansu.
We wczesniejszych postach pisales o niecheci Ostrogskich do Unii. W ponizszym
cytacie wroce do czasow "przedunijnych" i przedstawie wybitna postac
Prawoslawia.
Rzecz bedzie o Konstantym Iwanowiczu Ostrogskim.

"Przedstawiając działalność Konstantego Iwanowicza
Ostrogskiego na polu prawosławia nie sposób pominąć tu
świadectw opisujących jego osobistą pobożność.
Współcześni kniaziowi Konstantemu podkreślali jego
przywiązanie do prawosławia i widoczną w codziennym
życiu pobożność. Niewątpliwie obiektywny z naszego
punktu widzenia legat papieski Pison pisał o
Ostrogskim, że „jest cnotliwy jak Numa, a mężny jak
Romulus”. Wysłannik papieża stwierdzał także z
nieukrywanym żalem, że przywiązanie Ostrogskiego do
prawosławia jest tak duże, iż nie ma co liczyć na jego
konwersję na katolicyzm. Gdyby udało się jednak
namówić jego do zmiany wyznania, wówczas pociągnąłby
za sobą wielkie rzesze Rusinów, tak wielkim autorytetm
i szacunkiem cieszy się wśród współwyznawców"

"Przywiązanie do prawosławia nie przeszkadzało
Ostrogskiemu żyć w zgodzie z ludźmi innych wyznań i
religii. Warto tu wspomnieć, że hetman na dużą skalę
osadzał w swoich dobrach (głównie w Ostrogu i w
Połonnem) wziętych do niewoli Tatarów, kierując się
oczywiście względami czysto praktycznymi. Tatarzy
stanowili istotną część prywatnych sił zbrojnych
Ostrogskich, nie tylko w czasie życia hetmana. Mieli
oni zapewnioną pełną możliwość wyznawania swej
muzułmańskiej wiary, także w zbudowanych za zgodą
Ostrogskiego meczetach. Taka postawa kniazia
Konstantego nie była przecież czymś nadzwyczajnym w
ówczesnej Litwie. Pozytywny był również stosunek
kniazia Konstantego do katolików. W ogóle można
stwierdzić, że kontakty pomiędzy rzymskimi katolikami
a prawosławnymi układały się w tym czasie zazwyczaj
bardzo dobrze, chyba że w grę wchodziły interesy
ekonomiczne (co widoczne było szczególnie w niektórych
miastach). Warto tu zacytować królewskiego sekretarza
Decjusza, który uważał, podobnie jak wielu mu
współczesnych mieszkańców Polski i Litwy, że niewiele
różni prawosławnych i katolików: „O Rusinach nie będę
mówił, gdyż niewiele różnią się od nas wiarą i choć
mają zupełnie inne obrządki, jednak należy ich
tolerować, ponieważ w samych dogmatach wiary zgadzają
się z nami niemal zupełnie”
Mam nadzieje ze nie zanudzilem dlugoscia cytatow.
Pozdrawiam
R.

o unitach i Ostrogskim

[Gość: Piotr]

Dziękuję ci Radku o zwrócenie uwagi na kniazia Ostrogskiego - postać jak sie mi
wydaje dość kontrowersyjną,a nawet przedstawianą przez stronę katolicką jako
zdrajcę i burzyciela -
Czytam o początkach unii :

"Był jeszcze jeden aspekt, który kazał władykom poważnie myśleć o tym kroku,
mianowicie pożałowania godny stan Cerkwi na Rusi: duchowieństwo pod wieloma
względami nie stojące na wysokości swych zadań, urzędy kościelne wystawione na
sprzedaż, coraz powszechniejsza – a mająca swe źródło w niskim poziomie
wykształcenia – aprobata dla błędów Lutra i Kalwina, nie tylko u świeckich, ale
również wśród kleru. Szczerze przygnębiony tym faktem książę Ostrogski tak
pisał w jednym ze swych listów do władyki Hipacego Pocieja (z 21 VI
1533): „(...) rozmnożyło się między ludźmi takie lenistwo, ospalstwo,
odstąpienie, jako najwięcej dlatego, iż ustali nauczyciele, ustali
przepowiadacze Słowa Bożego, ustały nauki, ustały kazania, a zatem nastąpiło
zniszczenie i umniejszenie chwały Bożej i Cerkwi Jego, nastąpił głód słuchania
Słowa Bożego, nastąpiło zatem odstąpienie od wiary i zakonu”
Jak to się stało,że
" filar prawosławia ,kniaź Ostrogski,wszedł w porozumienie z róznowiercami
przeciw unii i Rzymowi;czerńcy i lud nie szli za władykami"

Czy były to urażone ambicje magnata czy też przywiązanie do prawosławia ?
Czytam dalej :
"Odsunął się od dzieła zjednoczenia książę Ostrogski, który – urażony faktem,
że biskupi w rokowaniach z papieżem pominęli jego osobę – z orędownika stał się
zawziętym wrogiem unii. To on objął przewodnictwo wśród przeciwników jedności
katolickiej, a najbardziej aktywne w tym względzie były bractwa cerkiewne,
zwłaszcza wileńskie. "
Z opisu wynika również,że dwóch biskupów: Gedeon Bałaban ze Lwowa i Michał
Kopysteński z Przemyśla Przybyło do Brześcia, ale przeszli do obozu księcia
Ostrogskiego, który starał się za wszelką cenę pokrzyżować zamiary synodu.
Podobno rozważał nawet możliwość rozpędzenia ruskiego episkopatu przy pomocy
wojska, które sprowadził do miasta. Na szczęście do tego nie doszło. Zapewne za
sprawą przedstawicieli króla: Michała Krzysztofa Radziwiłła wojewody trockiego,
kanclerza litewskiego Lwa Sapiehy i Demetriusza Chaleckiego, starosty
brzeskiego, którzy podjęli jeszcze jedną próbę porozumienia z przeciwnikami
unii.
"Dnia 9 października 1596 r. we wspomnianej cerkwi św. Mikołaja arcybiskup
Hermogen odczytał dokument ogłaszający przystąpienie Rusinów do unii. Następnie
biskupi łacińscy i ruscy wymienili pocałunek pokoju, po czym intonując
cerkiewną pieśń Chwała Bogu w Trójcy Jedynemu, udali się wszyscy w uroczystej
procesji do łacińskiego kościoła Najświętszej Maryi Panny. Tam odśpiewano hymn
Te Deum, a na zakończenie niezmiernie dla unii zasłużony ks. Piotr Skarga
wygłosił uroczystą homilię o jedności Kościoła. Odpowiedzią przeciwników unii
była klątwa, jaką Grek Nicefor oraz biskupi Bałaban i Kopysteński – zgromadzeni
wespół z luteranami i kalwinami w zborze kalwińskim (!) – rzucili na
metropolitę, biskupów i tych wszystkich, którzy się za unią opowiedzieli.
Metropolita nie pozostał dłużny i wraz ze swoimi sufraganami wyklął dyzunitów.
Tak dopełniło się zjednoczenie większości Rusinów ze Stolicą Apostolską, co
król Zygmunt III obwieścił uniwersałem z 15 grudnia 1596 r.
Przeciwnicy unii nie złożyli jednak broni. Co więcej, uzyskali wydatne wsparcie
ze strony schizmatyckiej Moskwy i Kozaków. Książę Ostrogski nadal podburzał
przeciw niej ruską szlachtę i bractwa cerkiewne, wytaczał unitom procesy, aby
ich oczernić w oczach społeczeństwa, a za pośrednictwem założonej przez siebie
akademii w Ostrogu, wydawał pisma godzące w katolicką jedność. W antyunijnej
zajadłości nie wahał się nawet współdziałać z protestantami! Podobnie Nicefor
podjudzał duchowieństwo ruskie, aby oparło się unii i stojąc przy patriarsze
wybrało sobie innych biskupów i metropolitę. Niestety, groźba restytuowania
schizmatyckiej hierarchii w Rzeczypospolitej była realna i wkrótce stała się
faktem. Słynnej polskiej tolerancji trzeba przypisać fakt, że – wbrew
Artykułom... – nie zatrzymano na granicy patriarchy jerozolimskiego Teofanesa.
Pod opieką Kozaków udało mu się wyświęcić na schizmatyckiego metropolitę Kijowa
Hioba Boreckiego, a kilku innych schizmatyków na resztę stolic biskupich. W ten
sposób już w 1620 r. obok hierarchii unickiej w Polsce pojawiła się druga –
schizmatycka.
Mimo tych trudności i doznawanych cierpień Cerkiew unicka wzrastała, głównie
dzięki godnej podziwu postawie bezpośrednich następców metropolity Michała
Rahozy: Hipacego Pocieja i Józefa Welamina Rutskiego. Władycy skoncentrowali
swoje wysiłki na wychowaniu kapłanów i zakonników według wymogów teologii i
prawa kościelnego, ludu zaś w przywiązaniu do prawdziwej wiary....
Warto to poczytać,niemniej też przepraszam za przydługie cytowanie
Ps Oczywiście trzeba będzie podać źrodełka informacji ale o tym w dalszych
postach
Pozdrawiam serdecznie Radku

[andrijko]

Witaj Piotrze i Wolf
Chciałem się włączyć po dłuższej przerwie do dyskusji, a ze tematyka aktualnie
przez was omawiana jakoś tam i mnie dotyczy to i okazja jest dobra. Na
wstępie - zagiął mnie Nowosielski. Nie wiedziałem że aż tag dopiekł Cerkwi
polskiej. Chyba w "centrali" Go za to nie lubią. U nas raczej nikt Cerkwi
przecież nie krytykuje - ludzie z zewnątrz mogliby zostać oskarżeni o
nietolerancję a wewnątrz - krytyk szybko zostałby unieszkodliwiony - w końcu
to mała społeczność. Jeżeli chodzi o język - to nie zgadzam się z tobą Wolfie,
że językiem kazań na Podlasiu jest ukraiński i białoruski i tylko niekiedy
rosyjski. Tak napisałeś kilka postów wcześniej. Ja sie z taką sytuacją nie
spotkałem i o niej nie słyszałem. W kazaniach używany jest "basic rusian" a w
liturgi jest synodalny czyli starosłowiańska w wymowie rosyjskiej. Oczywiście
oprócz języka panuje szeroko pojęte ruskolubje. Tak jak napisał nowosielski -
nasi księża nie są Rosjanami, są tutejsi, ale w duchu bliżej im do Rosji niż
Ukrainy czy Białorusi. Jest to w dużej części spowodowane cienką warstwą
inteligencji prawosławnej na Podlasiu, która nie może wpłynąć na szerokie
ożywienie narodowe Białorusinów i Ukraińców a co za tym idzie wpływać na język
w cerkwi. Księża przyzwyczajeni do rosyjskiego, takiego też i używają w części
także w kontaktach z wiernymi jako języka kulturniejszego tzn bardziej
odpowiadającego kontaktom z Bogim i w Jego imieniu. Może z zewnarz jest to
śmieszne czy wręcz żałosne ale to dla nas wielki problem. Prowadzi to do
samounicestwienia naszej mniejszości. Zresztą dowodem tego jest np dyskusja na
forum Cerkiew.pl, gdzie większość młodzieży domaga się polskiego, a argumenty
działaczy mniejszościowych traktuje jak ludzi z innej planety. Stąd można
powiedzieć, że to co miała zrealizować unia tj polonizację i katolicyzację
Podlasian, zostało zachamowane przez Rosjan wprowadzających z powrotem
Prawosławie, tym razem już we "własnej" wersji. Dzisiaj przez Cerkiew jest
jednak wprowadzana unicka polityka asymilacji. Na szczęście jest w tym
wszystkim mały plus. Mamy dziś prawo sami na to wpływać, jaki jest język czy
oblicze narodowe naszego narodu. Bo już ani Rosjanie ani Polacy nie narzucają
odgórnie swojej polityki w tej dziedzinie.
Nidługo wrzucę na nadbuhom dwa artykuły dotyczące cerkwi i pańswa przed wojną.
Jeden z nich dotyczy polityki polonizacji Prawosławia metodami
administracyjnymi.

[Gość: ad]

www.harazd.net/%7Enadbuhom/czy/czy_obliczenarodcerkwi.htm
www.harazd.net/%7Enadbuhom/czy/czy_polonizacjacerkwi.htm

[Gość: Wolf]

Dzieki za linki, akurat idzie weekend i mozna w ciszy i spokoju zajac sie
ciekawa lektura.

Link o prawosławiu na Zakarpaciu i w Karpatach

[Gość: Piotr]

Polecam tekst : Jana Jacka Burskiego " Zakarpacie a Łemkowszczyzna. Podloze i
rozwój ruchu prawosławnego w okresie międzywojennym :
www.olszowka.most.org.pl/teksty/zakalem.rtf
Chyba coś mi hiperłacze siadło ?

[Gość: Wolf]

Witam,
milo patrzec gdy ktos wlacza sie do zywej dyskusji.
Napisales Andrzeju
>Jeżeli chodzi o język - to nie zgadzam się z tobą Wolfie,
> że językiem kazań na Podlasiu jest ukraiński i białoruski i tylko niekiedy
> rosyjski. Tak napisałeś kilka postów wcześniej. Ja sie z taką sytuacją nie
> spotkałem i o niej nie słyszałem. W kazaniach używany jest "basic rusian" a
w
> liturgi jest synodalny czyli starosłowiańska w wymowie rosyjskiej.
Oczywiście
> oprócz języka panuje szeroko pojęte ruskolubje. Tak jak napisał nowosielski -

> nasi księża nie są Rosjanami, są tutejsi, ale w duchu bliżej im do Rosji niż
> Ukrainy czy Białorusi. Jest to w dużej części spowodowane cienką warstwą
> inteligencji prawosławnej na Podlasiu, która nie może wpłynąć na szerokie
> ożywienie narodowe Białorusinów i Ukraińców a co za tym idzie wpływać na
język
> w cerkwi. Księża przyzwyczajeni do rosyjskiego, takiego też i używają w
części
> także w kontaktach z wiernymi jako języka kulturniejszego tzn bardziej
> odpowiadającego kontaktom z Bogim i w Jego imieniu. Może z zewnarz jest to
> śmieszne czy wręcz żałosne ale to dla nas wielki problem. Prowadzi to do
> samounicestwienia naszej mniejszości. Zresztą dowodem tego jest np dyskusja
na
> forum Cerkiew.pl, gdzie większość młodzieży domaga się polskiego, a
argumenty
> działaczy mniejszościowych traktuje jak ludzi z innej planety. Stąd można
> powiedzieć, że to co miała zrealizować unia tj polonizację i katolicyzację
> Podlasian, zostało zachamowane przez Rosjan wprowadzających z powrotem
> Prawosławie, tym razem już we "własnej" wersji. Dzisiaj przez Cerkiew jest
> jednak wprowadzana unicka polityka asymilacji.
W swoich postach opieram sie najczesciej na przeczytanych tekstach i tym co
uslysze od ludzi. Stad moga wynikac bledy. Na pewno masz wiekszy zwiazek z
moim ukochanym Podlasiem, ja bywam tam tylko kilka razy w roku i reszte
swojego swiatopogladu ksztaltuje w oparciu o lekture i rozmowy. To co
napisalem uslyszalem od osoby zwiazanej z Prawoslawiem na tych terenach.
Zgodze sie oczywiscie, ze najczesciej w czasie kazania uslyszymy rosyjski, ja
np. slyszalem tylko rosyjski, ale nie bywam w malych wioskach i wzialem za
dobra monete to co uslyszalem. Zauwaz, ze na Cerkiew.pl zdania sa podzielone.
Tylko czesc jest za polskim. Natomiast jesli chodzi o jezyk liturgii to
wiekszosc jest za SCS.
Napisales o "rusyfikacji" Cerkwi. To zagrozenie widzial juz kniaz Ostrogski
""...Ostrogski, pociągający przykładem swym, był typem
budzącej się tam do życia narodowości. Oparty na
kulturze obywatelskiej polskiej, zalicza sam siebie do
Europy zachodniej i tylko z nią szuka związków
duchowych, kulturalnych. Zalicza się jednakże zarazem
do prawosławia, a "nowinkom" hołduje dlatego, że szuka
dróg do odrodzenia Cerkwi, której nigdy nie zamyśla
porzucać, przywiązany do niej fanatycznie. Ale niema
to nic do jego przekonań politycznych: nienawidzi
Moskwy, narzucającej się na opiekunkę prawosławia,
gardzi moskwicizmem i żadnych nie widzi stycznych
pomiędzy sobą a Moskwą, lecz przeciwnie, zupełną
odrębność i całkowite przeciwieństwo. Widzi dwie różne
całkiem kultury, z których jedną pragnie zwalczać. Z
ochotą staje na czele wojsk litewskich, ażeby walczyć
z Moskwą; całe jego życie jest jej zwalczaniem. Ale
nie staje się przez to bynajmniej Polakiem, ani go też
nikt z Polaków, za Polaka nie uważa. Jest czemś
odrębnem. Sam zaliczał siebie zawsze do Rusi - a więc
i my musimy go do niej zaliczyć; z tego zaś wniosek
nieuchronny, że Ruś ukrainna (województwa podolskie,
bracławskie, kijowskie) poczynała wyodrębniać się
narodowo od Moskwy. Za Konstantym Ostrogskim stała
cała inteligencja ruska Ukrainy, świecka i duchowna."

Na koniec jeszcze chcialbym sie nie zgodzic z Twoim stwierdzeniem ze Cerkiew
prowadzi polityke asymilacji, nic takiego nie zauwazylem.
Pozdrawiam
R.

O unitach i Ostrogskim cz.2

[Gość: Piotr]

Piszesz Radku b.ciekawie o owym kniaziu - ja przytoczę tu krotką opinię
Jasienicy, ktory pisząc raczej negatywnie o politycznych aspektach unii i jej
wprowadzaniu, pisze równocześnie negatywnie o Ostrogskim ;
"Przeciw elitarnej decyzji jął podniecać tłumy.Zażadał zwołania soboru
prawosławnego i natychmiast porozumial sie z obradującym w Toruniu synodem
protestanckim. Grozil krolowi wojną domową. Po jego stronie wypowiedziały sie
wpływowe bractwa prawosławne ze Lwowa i wilna"

Rownocześnie Jasienica pisząc o polityce polskiej tamtego okresu ,szczególnie o
fanatyźmie religijnym Zygmunta III mówi :
" Zatargii religijne w Polsce i na Litwie były zjawiskiem groźnym,na Ukrainie
śmiertelnie niebezpiecznym. Nie tylko dlatego,że tam na zachodzie i
pólnocy ,złe potrawy warzyły się we własnych sosach - Polacy krzywdzili innych
Polakow,Litwini Litwinów - tutaj zaś szlacheccy Lachowie upośledzali wiarę
plebejskiej Rusi. I bez podniet natury wyznaniowej trwała na Ukrainie wojna
wszystkich przeciwko wszystkim. Nie należy dorzucać siarki do materiałow
palnych"
/P.Jasienica "Rzeczpospolita Obojga narodów - srebrny wiek"/
Obawiam sie że ta opinia Mistrza Polskiej Historii dość dobrze charakteryzuje
skutki uni brzeskiej i jej następstwa.
A co na to mówią wspólczesne żródła katolicko-klerykalne to juz może następnym
razem.
Życzę miłego weekendu i lektury "z nad Bugu...
Pozdrawiam

Andrzejowi do tematu

[Gość: Piotr]

Napisałeś Andrzeju /Andrijku ;-)/:
"U nas raczej nikt Cerkwi przecież nie krytykuje - ludzie z zewnątrz mogliby
zostać oskarżeni o nietolerancję a wewnątrz - krytyk szybko zostałby
unieszkodliwiony - w końcu to mała społeczność."
Dla mnie zabrzmialo to dość niezrozumiale a nawet groźnie - szczególnie o
tym "unieszkodliwieniu" - próbuję to tłumaczyć jako rodzaj "ostrcyzmu
towarzyskiego" bo chyba to miałeś na myśli.
Jesli natomiast chodzi o "rusolubie" podlasian myślę że masz tu na myśli
moskalofilstwo. A propos jego było ono a ponoć i jest dość powszechne u Łemków -
tyle że jego korzeni należy się ponoć doszukiwać w zapamietanym przez
przodków przemarszu wojsk carskich przez przełecz dukielską na pomoc austriakom
nie mogącym sobie poradzić z powstaniem węgierskim a i postrzegana przez
rusinów karpackich /a raczej domniemaną/ potęgą carską w latach I wojny /jak
i ciągle żywym marzeniu o panslawiźmie/.
Inna sprawa że to samo wydarzenie historyczne było źródłem nienawiści Węgrów
wobec Rusinów i organizowanym "urzędowym zbrodniom" wobec grekokatolików w
czasie tamtej wojny /kiedy to honwedzi węgierscy odznaczali sie wyjątkowym
sadyzmem wobec cywili posądzanym o szpiegostwo i sprzyjanie moskalom/.
Wspominałem o tym w zaczętym a nie zakończonym wątku o tym okresie.
Co do Nowosielskiego - namawiam na przestudiowanie jego myśli w cytowanej
ksiązeczce /Zbigniew Podgórzec "Mój Chrystus Rozmowy z Jerzym Nowosielskim "
Wydawnictwo ŁUK Białystok 1993/

Dziękuję serdecznie za namiary na arcyciekawe linki nadbuhowsko-narwiańskie.
A jeszcze jedno Andrzeju - czytałeś zapewne artykuł Bohdana Huka o Zalesiu -
czy nie byłoby możliwe opublikowanie jego tłumaczenia /np w twoim wykonaniu/
na polski 'on line" np w "Nad Buhom...". Bo na przykład moja znajomość
ukraińskiego /a i Radka jak sądzę/pozwoliła jedynie częsciowo na zrozumienie
jego treści :-(
Byłby to arcyciekawy wątek galicyjski w waszym b.ciekawym sajcie .
Pozdrawiam - cieszę się że do nas zaglądasz.

Ps Może masz jakieś ciekawostki o obecnym życiu klasztoru w Ujkowicach?

[andrijko]

Rzeczywiście Wolfie, mówiąc o wprowadzaniu polityki asymilacyjnej przez
cerkiew może trochę się zagalopowałem. Może chodzi o tem sam problem - tylko
że z "drugiej strony", tzn. cerkiew nie jest, tak mi się wydaje na podstawie
obserwacji wałsnych i nie tylko, zainteresowana wspieraniem czy pobudzaniem
jakichkolwiek oznak odrębności narodowej swych wiernych. A juz nie ma mozwy o
cerkwi narodowej jak np w Kanadzie czy USA. Z jednej strony jest to
spowodowane słabą świadomością nardową, czyli niewielkim zainteresowaniem
wiernych, wręcz niechęcią do zmian, z drugiej, co wynika z pierwszej w jakimś
stopniu, chwaleniem cudzego a nie znaniem swojego w wykonaniu księzy. Chodzi
oczywiście o rosyjskość. Nie ma ona na Podlasiu tak zorganizowanej formy jak
miała rusofilskość wśród Łemków, ale się ją odczuwa. Istnieje towarzystwo
mniejszości rosyjskiej, skupiające w wiekszości nie - Rosjan - "tutejszych".
którzy swe dzieci prowadzają na lekcje rosyjskiego, gdyż jest światowy i
kulturalny. Język rosyjski jest np. nauczany przy Cerkwi, inni "Rusini" mogą
sobie pomarzyć. Ich działania bedą dyskretnie rozbijane o mur niechęci.
Oczywiście oficjalnie wszystko jest cacy, wszyscy chętni do współpracy ale w
praktyce brak jest oczywiście pomocnej dłoni cerkwi. Chodzi właśnie o wolę -
coś niemierzalnego. Nie da się tego udowodnić ani złapać na goroącym uczynku.
To się czuje. Inna sytuacja jest oczywiście na Pd. Polski, gdzie świadomość
narodowa jest duża, i w cerkwi prawosławnej panuje ukraiński. Szokiem była dla
mnie wizyta w cerkwi w Komańczy gdzie batiuszka, pochodzący z Podlasia, służył
po ukraińsku. To był SZOK. Naprawdę. Później jednak zrozumiałem, że i ludzie
tam inni i nie można oskarżać tylko cerkwi jako instytucji, ale też samemu
działać w tym kierunku. Wierzę że tak sie stanie - i obok większości parafi
polskojezycznych "dorobimy siE" jakiejś z językiem naszych przodków.
> Dla mnie zabrzmialo to dość niezrozumiale a nawet groźnie - szczególnie o
> tym "unieszkodliwieniu" - próbuję to tłumaczyć jako rodzaj "ostrcyzmu
> towarzyskiego" bo chyba to miałeś na myśli.
Coś podobnego - zakaz udzielania wywiadów niepokornym dziennikarzom przez
batiuszków, zakaz sprzedawania niesłusznej prasy - dotyczy np białoruskiego
Czasopisu -mają swoją stronę www, za pisanie jak Nowosielski, i inne
nieoficjalne metody. Oczywiście dowodu na papierze na ostentacyzm ze
zrozumiałych względów nie znajdziesz.
> czytałeś zapewne artykuł Bohdana Huka o Zalesiu -
> czy nie byłoby możliwe opublikowanie jego tłumaczenia /np w twoim wykonaniu/
> na polski 'on line" np w "Nad Buhom...". Bo na przykład moja znajomość
> ukraińskiego /a i Radka jak sądzę/pozwoliła jedynie częsciowo na zrozumienie
> jego treści :-(
> Byłby to arcyciekawy wątek galicyjski w waszym b.ciekawym sajcie .
> Pozdrawiam - cieszę się że do nas zaglądasz.
>
> Ps Może masz jakieś ciekawostki o obecnym życiu klasztoru w Ujkowicach?
Mógłbym to przetłumaczyć ale nie wiem kiedy się za to wezmę - po prostu z
lenistwa. Oczywiście przeczytałem to już - jest to temat na tyle ciekawy, ze
od samego początku śledzę twój wątek na forum. Dotyczy mnie on o tyle, że mój
ojciec pochodzi z podobnej "sytuacji" - jego wieś jest językowo spolonizowana
i leży wśród wsi polskich, zachowało się wyznanie i świadomość dawnej
ruskości - stąd podobnie jak pod Rzeszowem u Ciebie - pewna specyficzna
swiadomość małej ojczyzny, korzeni, pogranicza - w praktyce a nie w sloganach.
Jeżeli chodzi o Ujkowiece, to mają swoja stronę . Jest tam mój kumpel - muszę
go odwiedzić. Jest też książka "Precz z mnichami" - zbiór artykułów
dotyczących sytuacji Prawosławai po wojnie, w tym i powstania monastyru w
Ujkowicach. Na stronie chyba jest włąsnie tene fragment.

[Gość: Wolf]

Witam,
dzis bedzie krociutko ze wzgledu na pozna pore.

>Istnieje towarzystwo
> mniejszości rosyjskiej, skupiające w wiekszości nie - Rosjan - "tutejszych".
> którzy swe dzieci prowadzają na lekcje rosyjskiego, gdyż jest światowy i
> kulturalny. Język rosyjski jest np. nauczany przy Cerkwi, inni "Rusini" mogą
> sobie pomarzyć.

Po przeczytaniu tego tekstu wlos mi sie zjezyl na glowie, co prawda wiem o
nauczaniu rosyjskiego przy cerkwi, ale o takich sytuacjach nie mialem pojecia,
zakrawa to na absurd.
Wydaje mi sie ze takie sytuacje sa spowodowane obciazeniami historycznymi -
lepszy rosyjski niz "tutejszy", ze o polskim nie wspomne.
Rozwine watek pozniej.
Pozdrawiam
R.

O unitach i cerkiewce we wsi Rudka

[Gość: Piotr]

Witam- Andrzeju - ja,haliczanin- moge zrozumieć niuanse poszukiwan tozsamości
przez podlasian, z tym że tam szukają oni pomiedzy
ruskością,ukraińskością ,białoruskościa i polskością. U nas - to tylko wybór w
grzebaniu sie w ukrainskich korzeniach albo wmawianie sobie polskości /co
oczywiście biorąc pod uwagę nasze podkarpackie realia
jest "najbezpieczniejsze"/.
No oczywiście pozostaje jeszcze kosmopolityzm ;-))
A teraz powrót do wątku ;
Bardzo ciekawy opis historii uni znalazłem na stronie :
piusx.org.pl/zw/39/39unia.html
Autor Benedykt Czarny prezentuje tam opracowanko ;
Ruthenis receptis, czyli geneza i dzieje unii brzeskiej.

Wprawdzie prezentowane tam poglądy plasują sie na prawo od radia maryi /dalej
juz tylko ściana ;-)/ ale warto sie z nimi zapoznać - namawiam.

A teraz całkim wspólczesny pogląd na unię zwarty w liście pasterskim Biskupa
siedleckiego Jana Mazura ze stycznia 1996 roku;
"Poprzez Unię Brzeską z 1596 roku na terenach polski została przywrócona
jedność między kościołem prawowsławnym i rzymsko katolickim.Kościól prawosławny
zjednoczony z kościołem rzymskokatolickim nosi nazwe Koscioła unickiego.
Przywrócona jednośc Kościoła zaowocowała wieloma dobrami. przede wszystkim
Kościół rzymskokatolicki i Kościół unicki stały się dla siebie kościołami
siostrzanymi, a wierzący przestali być już obcymi i przyjęli postawę braci.
Jedność obudziła odpowiedzialność jednych za drugich i potrzebę dzielenia się
nawzajem dobrami, ktore każdy posiadał"
Koniec cytatu - ciekawe co sadzicie o tym cytacie, dla mnie to niestety
ahistoryczny bełkocik - - i jest mi przykro...
A teraz galicyjski obrazek , W miesięczniku "spotkania z zabytkami" z grudnia
tego roku napotkalem na opis wspołczesnego stanu cerkiewki we wsi Rudka, kolo
nadsańskiej Sieniawy/ byłem tam w tym roku/- na pólnocny wschod od Rzeszowa.
Tą nieużytkowaną cerkiewką zarządza parafia rzymskokatolicka w
Cieplicach.Cerkiew unikatowa z XVii wieku w bardzo złym stanie
technicznym ,zagrzybiona. "Niestety obecny własciciel najwyraźniej nie jest
zainteresowany zachowaniem tego obiektu / obok znajduje sie nowy murowany
kościól a w zabytkowej świątynii urzadzono ogolnie dostępną rupieciarnie /.../
W tej sytuacji byc moze jedynym ratunkiem dla cerkiewki byloby jej
przeniesienie do skansenu w Sanoku lub Kolbuszowej/."
Ale to nie wszystko - porównałem moje zdjecia tej cerkiewki, i zdjecie
z "S.zz." ze zdjęciem jej /z 1974 roku/ opublikowanym w bardzo ciekawym
albumie W.Sobockiego "drewniana Architektura cerkiewna Małopolski Środkowej -
powiat jarosławski" Oto na tym starym zdjęciu ta piekna cerkiewka /w stylu
zblizonym do bojkowskiego/ ma nad babińcem / przykrytym dachem
łamanym "polskim"/ wysoką dzwonnicę. na tym zdjęciu ze "Spotkań..." juz nie ma
tej dzwonnicy, ani "polskiego" dachu, jest prowizoryczny daszek pokryty
pordzewiała blachą. Dzownnica wyparowala !!! na zabytku wpisanym do rejestru
już w 1959 roku.
A co do SIÓSTR z listu biskiskupa Mazura - coś mi w historii wyglądają one
bardziej na Balladynę i Alinę /te od Słowackiego/- najgorsze ,że dość często
zamieniające sie rolami - niż na wymarzone przez Przewielebnego
kochajace sie siostrzane dzieweczki "dzielące się wszystkim co mają"
Pozdrawiam - czekam Radku na twoją ,zapowiedzianą wypowiedź.

[Gość: Wolf]

Witam,
mialem dzis rozwinac watek jezyka w Cerkwi, ale przeczytalem tekst o
konwersjach na prawoslawie i bardzo zdziwil mnie zarzut "rusofilstwa" w
stosunku do Metropolity Dionizego.
Dionizy nie mial ciagot ku patriarchartowi moskiewskiemu czego wyraz dal swoja
postawa w czasie II wojny swiatowej. Jego powrotu domagali sie u Hansa Franka
wlasnie prawoslawni Ukraincy, Dionizy dzialal tez na rzecz bialorutenizacji
Cerkwi na terenach bialoruskich. Po wojnie byl przesladowany za wypowiedzi
antyrosyjskie (fakt, ze antybolszewickie).
Pozdrawiam
R.

Re. : Metropolita Dionizy

[Gość: Piotr]

Ciesze się Radku,że wspomniałeś o tej ciekawej postaci Polskiego
Autokekafilcznego KPrawosławnego- przypominam jego metropolity od 1924 roku do
1948. Na temat jego działalności powojennej znalazłem sporo śladów w
opracowaniu IPN "Akcja Wisła" /pod red. jana Pisulińskiego - cykl Konferencje
IPN - W-wa 2003/ a konkretnie w pracy Grzegorza Kuprianowicza "Akcja Wisła a
Kościół prawosławny".
Przy postaci Dionizego /Waledyńskiego/ warto się zatrzymać - prosze napisz
conieco!
Ja się szykuje ale do postaci Błogosławinych biskupów eparchii unickiej w
Przemyslu - Jozafata Kocyłowskiego i Hryhorija Łakoty - postaci bardzo ale to
bardzo ciekawych . No i trzeba będzie kiedys tam coś skrobnąc o Apostolskiej
Administracji Łemkowszczyzny.
Ps. Widzę,że nasz Andrijko działa trochę w dwóch ciekawych dyskusjach na forum
Białystok i Forum słowiańskim - może tam wdepnę kiedy;-)
Pozdrawiam

[Gość: Wolf]

Witam,
mysle, ze cytat z tekstu autorstwa G. Kuprianowicza przyblizy troche postac
metropolity Dionizego (Waledynskiego).
"Metropolita Dionizy kierował Kościołem do listopada 1939 r. kiedy to został
zmuszony do przekazania rządów arcybiskupowi Serafinowi (Lade) i osadzony w
areszcie domowym w Otwocku zaś biskup lubelski Tymoteusz (Szretter) został
wysłany do monasteru w Jabłecznej. Arcybiskup Serafin który objął kierowanie
diecezją warszawsko-chełmską dążył do przywrócenia Kościołowi tradycyjnego
rosyjsko-synodalnego charakteru zarządził wprowadzenie starego stylu
zlikwidował Konsystorz Diecezjalny pragnął też likwidacji autokefalii.
Jednocześnie trwał proces odradzania życia cerkiewnego np. w maju 1940 r.
zwrócono prawosławnym sobór na Górze Chełmskiej. Władze okupacyjne nie miały
jeszcze skrystalizowanej koncepcji uporządkowania spraw Kościoła prawosławnego
w Generalnym Gubernatorstwie rozważano nawet anulownie autokefalii i
przyłączenie do diecezji berlińskiej za czym opowiadały się środowiska
rosyjskie. Środowiska ukraińskie dążyły do przywrócenia jako zwierzchnika
Kościoła metropolity Dionizego i spełnienia takich postulatów jak: utworzenie
nowych diecezji, wyświęcenie biskupów-Ukraińców, uwzględnienie w życiu Kościoła
faktu, że zdecydowaną większość jego wiernych stanowi ludność ukraińska (np.
poprzez wprowadzenie jako urzędowego języka ukraińskiego).
Zabiegi te po kilku miesiącach przyniosły pozytywny skutek i 23 września 1940
r. metropolita Dionizy został przyjęty przez gubernatora Hansa Franka, od
którego otrzymał zgodę na ponowne objęcie kierowania Autokefalicznym Kościołem
Prawosławnym w Generalnym Gubernatorstwie (taka była jego oficjalna nazwa).
Tydzień później, 30 września. Sobór Biskupów podjął decyzję o reorganizacji
Kościoła i jego podziale na trzy diecezje: warszawsko-radomską, chełmsko-
podlaską i krakowsko-łemkowską. Zdecydowano wówczas także o wyświęceniu na
nowych biskupów prof. J. Ohijenki oraz archimandryty Paladiusza (Wydybidy-
Rudenki)"
Na dzis to tyle, jutro lub pojutrze (zalezy od ilosci wolnego czasu) postaram
sie wrzucic cos o stosunku metropolity Dionizego do dazen Bialorusinow.
Pozdrawiam
R.

Metropolita Dionizy -- Biskup Kocyłowski

[Gość: Piotr]

Dziękuję Radku za ciąg dalszy o Metropolicie Dionizym.
Myśle,że warto by również wspomnieć o Jego wkładzie w unormowaniu stosunkow
Państwa Polskiego i Autokefalii w latach 30-tych, jego odważnym powrocie z
wojennej tułaczki do wyzwolonej Warszawy czy chociażby działalności w
powojennym Prawosławnym Metropolitalnym Komitecie Niesienia Pomocy
przesiedleńcom na ziemie odzyskane.
Liczę tu jednak na ciebie ;-)

Ja zaczynam natomiast wątek przemyskiego biskupa grekokatolickiego
Błogosławionego Jozafata Kocyłowskiego ogłoszonego w gronie 28 innych
blogoslawionych w trakcie lwowskiej mszy /26.czerwca 2001 roku/ przez Papieża
JP II / kiedy to powiedzial między innymi - "opuszczająć ukraińska ziemię
przesyłam moje serdeczne i pełne szacunku pozdrowienie dla siostr i braci oraz
Pasterzy kościoła prawosławnego"/

A teraz na początek link do historii o powojennej gehenny Bł. Jozafata ;
www.ipn.gov.pl/biuletyn/7/biuletyn7_6.html
Tu uwaga - cytowane materialy są autorstwa rzeszowskiego badacza IPN Pana
Dariusza Iwaneczko /brawo rzeszowiak/

No i też na początek dyskusji życiorys Błogoslawionego :

"Josyf Kocyłowski (3 marca 1876-17 listopada 1947) urodził się w Pakoszówce
koło Sanoka. W 1901 rozpoczął studia w Collegium Ruthenum w Rzymie, które
ukończył w 1907. Został wyświęcony na kapłana; w 1911 wstąpił do nowicjatu
bazylianów i tam przybrał imię Jozafat. 23 sierpnia 1917 Jozafat Kocyłowski
został konsekrowany na biskupa i objął greckokatolicką diecezję przemyską.
Początkowo, po uzyskaniu przez Polskę niepodległości, Kocyłowski był niechętny
wobec władz polskich. Po 1923 greckokatolicki biskup przemyski podejmował próby
pogodzenia interesów narodowych z lojalnością wobec państwa polskiego; ściśle
współpracował z episkopatem rzymskokatolickim. W trudnych latach drugiej wojny
światowej starał się łagodzić konflikty ukraińsko-polskie. Aresztowany przez
funkcjonariuszy UB w 1945, a następnie wypuszczony, został ponownie aresztowany
przy współudziale NKWD i deportowany do ZSRR, gdzie zmarł w łagrze w Czapajewce
koło Kijowa.
W 2001 r. podczas pielgrzymki na Ukrainę Ojciec Święty Jan Paweł II zaliczył
bp. Jozafata Kocyłowskiego wraz z innymi duchownymi w poczet błogosławionych."

To co na pierwszy rzut oka widać w życiorysie to miejsce urodzenia - Pakoszówka
pod Sanokiem. W tej samej miejscowości urodzil się wspominany tu już diak Pan
Włodzimierz Marczak autor bardzo ciekawych wspomnień "Ukrainiec w Polsce" i
opowieści o jego drodze do prawosławia..
Prosze sobie wyobrazić,że to nie jedyny Ich "punkt wspolny" - i Pan Marczak i
Bł. Kocyłowski byli powojennymi wieźniami rzeszowskiego zamku /hitlerowskiej i
komunistycznej katowni - u tych ostatnich dla wieli Ukraincow - rzeczywistych
czlonkow upa jak i całkowicie niewinnych ofiar/.
Pan Marczak /zaraz po powrocie z syberyjskiego zesłania/ był więziony w
rzeszowskim zamku pod zarzutem skontaktowania sie z bratem - żołnierzem UPa i
udzielonej bratu pomocy.
Kocyłowski natomiast byl tu więziony pod fikcyjnymi zarzutami /rzekomej
wspolpracy z Niemcami oraz dostarczania chleba więxniom ukraińskim
prztrzymywanym w Przemyślu/w okresie od 20 września 1945 roku do 18 stycznia
1946 .
Ale moze więcej na ten temat napisze przy nastepnym wejściu
Pozdrawiam czytających i piszących

[Gość: Wolf]

Witam,
dzisiejszy post jest kontynuacja wojennych kolei Cerkwi, wyszperalem ten tekst
zanim przeczytalem twoj post. W zwiazku z tym lata 30-te i okres powojenny beda
poruszone w pozniejszych postach. Watek bialoruski nie jest co prawda zwiazany
z Rzeszowem, ale wiesz, ze Bialorusini tez sa mi bliscy.
"Wkrótce Białoruska Rada Cerkiewna, powołana we wrześniu 1941 r. w Warszawie, w
porozumieniu z metropolitą Dionizym wysunęła propozycję wyświęcenia biskupów-
Białorusinów. W kolejnych miesiącach wyświęceni zostali biskup Filoteusz
(Narko) oraz biskup Atanazy (Martos), wcześniej mnich monasteru w Jabłecznej i
spowiednik monasteru w Turkowicach. Pod naciskiem białoruskich działaczy
narodowych kierownictwo Kościoła przekazano arcybiskupowi mohilowskiemu i
mścisławskiemu Filoteuszowi (Narko). Podjęto też działania w kierunku nadania
Kościołowi Prawosławnemu na tych terenach białoruskiego charakteru narodowego i
uzyskania dla niego statusu Kościoła autokefalicznego, a w sierpniu 1942 r.
proklamowano powstanie Białoruskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego.
Jednak nie doszło tu do otwartego rozłamu."
Przeczytalem teksty z przytoczonego przez Ciebie linku (piusx.org.pl) i widze,
ze dla niektorych droga do dialogu jest jeszcze bardzo daleka.
Nie wiedzialem, ze sympatyzuje ze schizmatykami i heretykami:)
Pozdrawiam
R.
P.S.
teraz zabieram sie do uwaznej lektury biuletynu IPN

[andrijko]

Jeżeli chodzi o lata 20 lecia międzywojennego, to jest na ten temat obszerna
praca Między tradycją a rzeczywistościa. Państwo wobec prawosławia 1918-1939.
Mirosławy Sapirzyńskiej Turek. Dawałem na stronie NBiN dwa artykuły dotyczące
polityki narodowościowej i polonizacji cerkwi. Ale reszta też jest ciekawa.
Szczególnie sylwetki osób związanych z cerkwią w tym okresie.

Prawosławie i Abp.Szeptycki - Andrzejowi

[Gość: Piotr]

Napisałeś Andrzeju
Jeżeli chodzi o lata 20 lecia międzywojennego, to jest na ten temat obszerna
> praca Między tradycją a rzeczywistościa. Państwo wobec prawosławia 1918-1939.
> Mirosławy Sapirzyńskiej Turek. Dawałem na stronie NBiN dwa artykuły dotyczące
> polityki narodowościowej i polonizacji cerkwi. Ale reszta też jest ciekawa.
> Szczególnie sylwetki osób związanych z cerkwią w tym okresie.

Namawiam Was do przeczytania b.ciekawego artykułu o Metropolicie Andrzeju
Szeptyckim i jego relacjach z prawosławiem właśnie w latach międzywojnia

www.archidiecezja-gr.opoka.org.pl/szeptycki01.htm
Jarosław Moskałyk
Metropolita Andrzej Szeptycki - od powszechności do jedności Kościoła
Oczywiście do życiorysu szptyckiego wrócę w stosownym czasie

Tutaj tylko dwa cytaty - o odrodzeniu religii wschodu i pojednaniu :

"Aby przyczynić się do zbliżenia ze strony formalnej, metropolita starał się
usuwać za wszelką cenę z Kościoła i obrządku greckokatolickiego wszystkie
naleciałości przyswojone z Kościoła łacińsko-polskiego, albo synodalno-
moskiewskiego. Zatem praktyki obrzędowe Szeptycki dostosowywał do XVI i XVII
wieku, do czasów panowania metropolitów Welamina Rutskiego i Piotra Mohyły. W
ten sposób pracował on nad przywróceniem obrzędowi bizantyńskiemu jego
czystości, piękna i wielkości. Bardzo interesował się tematyką obrzędowo-
liturgiczną, zbierał i studiował greckie oraz cerkiewno-slowiańskie teksty
liturgiczne, snuł różne plany i zamierzenia, aby doprowadzić do obrzędowej
jednomyślności w swoim Kościele."

O relacjach z prawosławiem :

Praktycznie swoją tolerancję i miłość do prawosławnych metropolita wyrażał
różną formą obrony ich przed prześladowcami. Na przykład, gdy w latach 1929-
1930, w okresie tak zwanej rewindykacji, zażądano od prawosławnych zwrotu ponad
siedmiuset cerkwi, metropolita stanął w ich obronie. Osobiście interesował się
i działał na rzecz podnoszenia świadomości religijno-narodowej bratniego narodu
białoruskiego tuż po rewolucji w 1905 roku. Na własny koszt kierował studentów
białoruskich do wyższych szkół we Lwowie, Rzymie, Insbrucku, moralnie i
finansowo podtrzymywał białoruskie wydawnictwa i pomagał białoruskim
emigrantom."

Mam nadzieję że te cytaty zachęcą Was Radku i Andrijku do poznania tej Wybitnej
Postaci Galicyjskich Unitów

[Gość: Wolf]

Witam,
nareszcie znalazlem chwile na wlaczenie komputera. Z uwaga przeczytalem tekst o
metropolicie Szeptyckim. O tym watku w jego zyciu nie mialem pojecia.
Przytoczone wypowiedzi swiadcza o glebokim ekumenizmie. Szkoda, ze dzis, w duzo
latwiejszych przeciez czasach, nie ma takiej woli zblizenia.
Milo bylo mi przeczytac, ze inicjatywa metropolity spotkala sie z zyczliwoscia
strony prawoslawnej.
Mam nadzieje, ze w tym tygodniu uda mi sie cos wrzucic o Cerkwi i jej losach
bezposrednio powojennych.
Pozdrawiam
R.

Sandowycz i Szeptycki -

[Gość: Piotr]

Czytam biografię Sandowycza
rutenika.pl/prawoslawne_gorlice/strona/maksym_1.html
rutenika.pl/prawoslawne_gorlice/strona/maksym_2.html
"Świaszczennomuczenik Maksym Gorlicki Jest symbolem męczeństwa Rusinów
trwających przy swych tradycjach, umiłowaniu rodzinnej ziemi i przy
Prawosławiu - wierze przodków"

I oto znajduję przy opisie okoliczności pierwszego aresztowania /w 1912
roku/Tego Przyszłego Świętego taki opis.

"Z procesem zwlekano ponad dwa lata, od roku 1912 do 1914 zbierano obciążające
ich materiały. W tym czasie o. Maksyma odwiedził w więzieniu wysłannik
metropolity unickiego Andrzeja Szeptyckiego, ks. Nikita Romaniuk. Proponowano
mu powrót do unii. Ten powrót miał być równoznaczny ze zwolnieniem go z
więzienia. O. Maksym odmówił."
Jeśli wykluczyć w tym przypadku zwykłą insynuację prawosławnego autora - to
opis ten sugeruje wspólpracę Szeptyckiego z władzami austriackimi w nagonce na
Sandowycza.
Trudno jednak chyba w sposob jednoznaczny to potwierdzić lub temu zaprzeczyć!
Pozdrawiam

[Gość: Wolf]

Witam,
napisales Piotrze
> Jeśli wykluczyć w tym przypadku zwykłą insynuację prawosławnego autora - to
> opis ten sugeruje wspólpracę Szeptyckiego z władzami austriackimi w nagonce
na
> Sandowycza.

Przeczytalem ten tekst i tym razem sie nie zgodze. Biorac pod uwage
wczesniejszy link na temat metropolity Szeptyckiego i wnioski z niego plynace
takie twierdzenie jest nieuzasadnione. Nie znam co prawda dobrze owczesnych
stosunkow, ale sadze ze ta inicjatywa wyplywala raczej z dobrej woli, a moze
najzwyczajniej jestem niepoprawnym idealista. Nie wierze tez w insynuacje
prawoslawnego autora, jest to jednak tekst o sw. Maksymie i mysle ze nie jest
to miejsce na niskie zagrywki.
Pozdrawiam
R.

O wtrąconym fragmencie

[Gość: Piotr]

Napisałes Radku
Nie wierze tez w insynuacje
> prawoslawnego autora, jest to jednak tekst o sw. Maksymie i mysle ze nie jest
> to miejsce na niskie zagrywki.
Zacytowałem ten fragment, który według mnie rzeczywiście nie pasowal do
całosci, bardzo dobrego tekstu o św. Maksymie.
Nie było moją intencją urazic Ciebie tym cytatem - jednak to wtrącenie musi
zastanawiać.
A tak swoją drogą będe musial w wiosennych wędrówkach zahaczyć o Gorlice i
prawosławną parafię Św. Trójcy. Wiem że księza z tej parafii mają duży wkład w
renowacje cmentarzy lemkowskich w tamtejszym Beskidzie.
Pozdrawiam

[Gość: Piotr]

Witam serdecznie i Ciebie Radku i Andrzeja, a i sympatyzujących z nami
czytelników - widziałem na Forum słowiańskim naszą reklamę w wydaniu Chrisa
1970 /dziekuję za anons i zapraszam do nas/
A teraz do Twojego wątku - mam pytanko - oto wyczytałem,że nominacje biskupie
odbyły sie "pod przymusem" - chyba jednak nie tylko działaczy jak napisałes.
I od razu drugie pytanie - oto tez gdzieś wyczytałem,że "zdjęcie" Dionizego z
Metropolity odbyło się przy zarzutach podpisania deklaracji lojalnosci wobec
hitlerowcow - czy wobec tego Dionizy mial mieć przygotowywany proces przez
komunistow? O ile wiem dożył dość późnego wieku - umarł w 1960 roku!
I jeszcze jedno - dlaczego uniknął losu hierarchów unickich i nie zostal wydany
sovietom?
A teraz kolejny piękny link :
www.ipn.gov.pl/biuletyn/8/biuletyn8_8.html
A w nim artykuł autorstwa
Jana Pisulińskie , OBEP IPN Rzeszów
PRZESIEDLENIA UKRAIŃCÓW DO ZSRR W LATACH 1944-1946
I znow - brawo rodacy-rzeszowiacy
Zapewniam - napisane bardzo dobrze, a i jest tam ciąg dalszy o Bł. bp
Kocyłowskim .
Wiesz Radku - im bardziej wczytuję się w losy duchowieństwa grekokatolickiego w
czasie I i II wojny - tym bardziej podzielam mysl Jasienicy - o rezerwie wobec
unii jako aktu politycznego i pełen podziw dla wyznawców,którzy uznawali że za
grekokatolicyzm warto było oddać wolność a nawet życie.
W przyszlych postach - może jeszcze przed moją katolicką "Rizwą" napiszę coś na
dwa ciekawe tematy - księza grekokatoliccy w UPa!!! i o pewnym buncie
antypapieskim w Przemyślu /zapewne się domyslasz o czym będe pisąl - ale w
oparciu o b.ciekawe opisy ze źródełek zbliżonych do stroniczki typu pius X - :-
-)))/ - cieszę się ,że u piusów Ci się podobało ;-/
Ps Przepraszam za zwłokę w postach - ale nie zawsze jest się panem swojego czasu

[Gość: Wolf]

Czytajac biuletyn IPN-u zwrocilem uwage na nazwisko Myroslawa Onyszkewycza
dowodce "Sanu". To tez ciekawy przypadek pogmatwania losow ludzi mieszkajacych
na pograniczu. Jeden brat w UPA, drugi w Wojsku Polskim.
To tylko male odejscie od tematu spowodowane refleksja nad trudnoscia
samookreslenia.
Jeszcze raz pozdrawiam

O prawosławiu i liturgii unickiej

[Gość: Piotr]

Z uwagi na chwilowy brak natchnienia / w rodzaju weny twórczej :-0/ zapraszam
Radku do lektury dwóch artykułow:
- o prawosławiu po wojnie i na dolnym Śląsku - fragment pracy magisterskiej
www.lemko.org/polish/gerent.html
- o liturgii grekokatolickiej
piusx.org.pl/zw/39/39litrus.html
Artykuł jak widzisz pochodzi z "piusa" owych integrystów, którzy w równej
mierze nie lubią "schizmatyków" jak i zbytniej "rewolucyjności ekumenicznej"
Jana Pawła II
Autor i tytuł pracy
"Ks. Karl Stehlin
Hospodi, pomiłuj!
Liturgia Mszy świętej obrządku greckokatolickiego (rusińskiego)"
Milej lektury.
Mówisz Radku o róznych "drogach" w rodzinach galicyjskich Rusinów i Ukraińców -
z tego co wiem to takie rozdroża to w mojej Galicji coś normalnego - wkrotce
przyglądniemy sie wspolnie życiorysowi Metropolity Szeptyckiego - jego bracia
to przecież i Błogosławiony unita a a drugi to polski generał, ,rodzice
katolicy a dziadek po kądzieli /(-; to chyba agnostyk ?
Ps Mam i trochę prywatne pytanko - czy katolickie Boże Narodzenie to dla Ciebie
tylko weekend ?

[Gość: Wolf]

Witam,
W zadnym wypadku tekst o Maksymie Sandowyczu nie urazil mnie, napisalem tylko
ze nie sadze aby w "zywocie swietego" ktos probowal zafalszowac obraz jego
zycia.
Dziekuje za nowe linki, pewnie zaraz zabiore sie do czytania. Szczegolnie
ciesze sie oczywiscie na teksty z "piusa":)
Jesli chodzi o Boze Narodzenie to w Cerkwi jest obchodzone zarowno wedlug
starego, jak i nowego kalendarza (czyli tak jak w Kosciele katolickim).
W Warszawie parafia sw. Jana Klimaka obchodzi Swieta wedlug nowego stylu wiec
nie musze sie zastanawiac kiedy swietowac. Nie ma odgornych nakazow, niektore
parafie swietuja Boze Narodzenie 25 XII, a niektore (szczegolnie na Wschodzie,
ale i Sobor w Warszawie) 7I. Dla mnie wazne jest rowniez to ze w mojej rodzinie
sa wyznawcy roznych religii - prawoslawni, katolicy i ewangelicy wiec swieta
obchodzimy wspolnie. Swiat religijnych nie traktuje tylko jako dluzszego
wypoczynku, jest to rowniez czas refleksji, zadumy, a rowniez i modlitwy.
Z niecierliwoscia czekam na opisy kretych losow galicyjskich Rusinow.
Pozdrawiam
R.

[Gość: Wolf]

I jescze obiecany tekst o losach Cerkwi po II wojnie swiatowej. Oczywiscie
autorstwa G. Kuprianowicza.

"Przejawem zaostrzenia polityki wyznaniowej były działania podjęte wobec
metropolity Dionizego. W lutym 1948 r. został on osadzony w areszcie domowym, a
w kwietniu cofnięto mu uznanie ze strony państwa jako zwierzchnikowi Kościoła
prawosławnego w Polsce. Do kierowania Kościołem władze państwowe wbrew
przepisom prawa państwowego i kanonicznego powołały organ komisaryczny —
Tymczasowe Kolegium Zarządzające PAKP, w skład którego weszli: arcybiskup
Tymoteusz (przewodniczący), biskup Jerzy (Korenistow), przyjęty wówczas do
składu episkopatu Kościoła prawosławnego w Polsce, oraz czterech duchownych i
jedna osoba świecka.
Jednym z pierwszych działań tego organu było wizyta w Moskwie delegacji
Kościoła prawosławnego w Polsce w czerwcu 1948 r. Na audiencji u patriarchy
moskiewskiego Aleksego dokonano wówczas formalnego zrzeczenia się przez Kościół
prawosławny w Polsce autokefalii przyznanej w 1924 r. przez patriarchat
Konstantynopola. Jednocześnie Synod Biskupów Rosyjskiego Kościoła Prawosławnego
22 czerwca 1948 r. podjął decyzję o „ponownym złączeniu Polskiego Kościoła
Prawosławnego z Rosyjskim Kościołem Prawosławnym i nadaniu mu autokefalii".
Decyzja o nadaniu autokefalii przez Patriarchat Moskiewski uprawomocniła się 22
listopada 1948 r., po podpisaniu jej przez wszyskich biskupów RKP (...)
Nie rozwiązanym pozostawał problem zwierzchnika Kościoła, gdyż władze państwowe
nie zgadzały się na przywrócenie tej godności dla metropolity Dionizego,
uważając jednocześnie, że wśród prawosławnych hierarchów w Polsce nie ma
odpowiedniego kandydata. Kościołem kierował tymczasowo jako zastępca
metropolity arcybiskup Tymoteusz. Wiosną 1951 r. Sobór Biskupów Kościoła
prawosławnego w Polsce zwrócił się do patriarchy moskiewskiego o oddelegowanie
kandydata odpowiedniego na stanowisko metropolity. Tak też się stało i w lipcu
1951 r. przybył
do Polski arcybiskup Makary (Oksijuk), urodzony we wsi Łukowisko na Południowym
Podlasiu (...) Wkrótce został wybrany przez Sobór Biskupów na zwierzchnika
Kościoła prawosławnego w Polsce - metropolitę warszawskiego i całej Polski
(władze nie zgodziły się na zwołanie, zgodnie ze Statutem PAKP, Soboru
Elekcyjnego). Anulowanie autokefalii z 1924 r., przyznanie nowej oraz
objęcie obowiązków zwierzchnika przez nowego metropolitę, oddelegowanego przez
Patriarchat Moskiewski, spotkało się z protestami patriarchy Konstantynopola
oraz polskiego rządu emigra-
cyjnego w Londynie."
Milej lektury
R.

Pod choinkę --->>>>>>x

[Gość: Piotr]

Dziękuję Radku za kolejny ciekawy tekst
Z uwagi na gorączkę przedświąteczną musze już dzisiaj połozyć coś pod choinkę
dla Ciebie Radku, Andrzeja i innych ciekawskich:-) tu zagladających. Tym
prezentem będą arcyciekawe linki o losach Ukraincow po II wojnie. Namawiam
gorąco na ich poczytanie
Dr Roman Drozd (Koszalin)
www.interklasa.pl/portal/dokumenty/r_mowa/strony_pol/historia01.htm
Przesiedlenie ludności ukraińskiej z Polski do USRR 1944-1946
tegoż Autora
ttp://www.interklasa.pl/portal/dokumenty/r_mowa/strony_pol/wersjapol.htm
Deportacja Ukraińców na ziemie zachodnie i północne Polski w ramach
akcji "Wisła"
oraz

www.interklasa.pl/portal/dokumenty/r_mowa/strony_pol/wersjapol.htm
Położenie ludności ukraińskiej w Polsce po akcji "Wisła"

Prosze o wybaczenie jeśli do Świąt nie znajde już czasu tu zaglądnąć
Dlatego też

Radku, Andrzeju, Księże Subdiakonie, czający sie gdzieś pod zmienionym Nickiem -
Darku a i ty E .mój adwersażu/też gdzieś tam nickujący/, Kaziu -
Jehowito /mile wspominam rozmowę z Tobą/ a i wszyscy tu zaglądający /-
PROSZĘ PRZYJĄĆ SERDECZNE ŻYCZENIA ŚWIĄTECZNE - ZDROWIA,SZCZĘSCIA, SPEŁNIENIA
ZAMIERZEŃ JESZCZE TEGO.. JAK I PRZYSZŁOROCZNYCH - Tak dla Was jak i Waszych
Rodzin.
Do świąt będę tu sporadycznie zaglądał, czasem coś powiem- ale jeśli już to aby
pokolędować albo o urokach stołu coś powiedzieć :-)
Pozdrawiam
Ps Pozostałe wątki to już pewnie po świętach

[Gość: Wolf]

Dziekuje Piotrze za zyczenia.
Ze swej strony rowniez chcialbym zlozyc najserdeczniejsze zyczenia Tobie, oraz
wszystkim czytajacym i piszacym tutaj.
Dziekuje za linki. Mysle, ze do Swiat uda mi sie przeczytac.
Pozdrawiam
R.

o wilijii --->>>>>>x

[Gość: Piotr]

Witaj - dziekuje za życzenia
Jutro wigilia - a więc krótko o wigilijnym jedzonku sprzed ponad stu lat, z
pogórza bieszczadzkiego:

"W wiliję Bożego Narodzenia jedzą z olejem i makiem i rybami. naprzod łamanie
opllatków, chlib, czosnek i woda. Potem ciepłe dania na stole nakrytym obrusem
pod którym jest siano, na obrusie chlib,czosnek,sól i wodka, i oplatki oraz
kapusta,groch,grzyby, kartofle,kasza,barszcz, bulbalki/ kluski grube i
długie/,pirogi/z kapusty lub kartofli/,gruszki szuszone i gotowane, na ostatku
czasami dają sledzia i ryby suszone,prócz tego znana kutia z pszenicy z makiem
i miodem. Gdy się rozpoczyna jedzenie,gazda lub gazdzyni podrzuca pierwszą
potrawę,więc kapuste,do góry, do powały, gdzie się przylepi / i czasem przez
całe tam święta przylepiona/ na to, żeby wyrosła wysoko. Po kapuście jedzą
kutię / czasem po pierogach/ lecz jej juz nie podrzucają"
Smacznego
Ps To oczywiście z Kolberga

Po świętach 1

[Gość: Piotr]

Witam radku - widzę nowy ,bardzo ciekawy wątek.
Nowosielski mowil o ikonie :
Najpierw musi zaistnieć przeżycie a=rtystyczne aby na jego gruncie wyrosło
przezycie modlitewne. na tym polega właściwie działanie ikony.
Trzeba powiedzieć,że ikona nie dziala na zasadzie cudownego obrazu,ktory jest
obiektem modlitwy.W dodatku obiektem,którego czesto nawet się nie widzi,ukryty
jest bowiem pod metalową sukienką czy inną dekoracją.
Dalej Mistrz mówi o znaczeniu Ikony czestochowskiej i w nawiazaniu do niej mówi
" Przeniesienie więc mariologicznych aspektów oddziaływania ikony na Zachód
może zblizyć maryjną duchowość chrześcijan wschodnich z chrześcijaństwem
zachodnim.
Dalej Mistrz mówi o bardzo popularnej na Wschodzie ikonie św. Mikołaja i
istniejącym również na zachodzie kulcie tego świetego ;
"Oddziaływanie tej ikony łaczy Wschód z Zachodem na różnych poziomach.
Przedewszystki, łącznikiem jest już sam fakt istnienia takiej ikony.Głównie
jednak ikona ta dotyczy tego, jak pragnelibyśmy zobaczyć świetego Mikołaja w
niebie,w rzeczywistości niebiańskiej. tak sprawa przedstawia się na Wschodzie.
Pomysl jednak Radku co uczyniono na skomercjalizowanym zachodzie z ta piekną
postacią z Ikony - sprowadzono jej wizerunek do błaznowatego, klauna spod
hipermarketu,nędznej postaci kramiarza w pomponiastej czapce. Ciesze sie że juz
po świetach i koniec kpiny z tej pieknej postaci.
Pisze to Radku całkiem serio- jako mój refleksyjny remanent poswiateczny.
Za chwile ciąg dalszy remanentów poswiątecznych
Pzdr

Mix o Szeptyckim

[Gość: Piotr]

Witam Radku - no to widzę ,że ja katolik /b.kiepski ale jednak ;-/ - jak i Ty
świetować będziemy równolegle.
Własnie mialem telefon zza "kordona" - "mamy wizy - przyjeżdżamy na święta" -
tak wiec podobnie jak Wielkanoc świetowac będziemy z "drobną reprezentacją"
grekokatolicką !;-)))
A teraz prosze przeczytać mój pospieszny "mix" notek biograficznych o Mtp
Szeptyckim
"W ciągu 44 lat kierował Cerkwią i był wielkim autorytetem dla ukraińskiego
społeczeństwa. W ciągu I i II wojny światowej, przeżył siedem zmian rządów:
rosyjskiego, austriackiego, ukraińskiego, polskiego, radzieckiego,
nazistowskiego i znów radzieckiego.
Metropolita Andrej był mecenasem artystów, studentów i wielu prawosławnych
chrześcijan, a także pionierem w sprawach ekumenizmu.
Przyjaciel Jacka malczewskiego i adama Chmielowskiego."
"Wielkim kontynuatorem i zarazem inspiratorem wartości unijnych z XVI wieku, a
także żywym propagatorem idei widzialnej jedności Kościoła na przełomie XIX i
XX wieku, wydaje się słusznie, uznawany jest dziś ukraiński katolicki
metropolita kijowsko-halicki Andrzej Szeptycki.../
"Roman Maria Szeptycki urodził się 29 listopada 1865 (spotkaŁEM się 22 lipca
1865r. ) roku w Przyłbicach, we wschodniej Galicji.
Pochodził z zamożnej galicyjskiej rodziny, która wydała w latach 1710-1779
trzech lwowskich greckokatolickich biskupów; dwóch spośród nich było
tytularnymi metropolitami Kijowa.
Ojciec jego był ziemianinem obrządku rzymskokatolickiego, natomiast matka,
Zofia - córką poety i dramaturga Aleksandra Fredry.
W rodzinie Szeptyckich istniała polsko-ukraińska świadomość narodowa. Jeden z
braci metropolity, Stanisław, był polskim generałem, drugi zaś, Kazimierz,
przeorem studytów – jako Klemens/Kłymentyj/ uczestniczyl w ratowaniu Zydów.
zostal ogłoszony błogosławionym przez papieża..
Andrzej optował również w stronę ukraińskich przodków.
Olśnienie Ukrainą oraz chęć wyznaniowego jej zjednoczenia, pobudziły w nim
głębokie patriotyczne zaangażowanie i całkowite poświęcenie się służbie
Kościołowi i narodowi ukraińskiemu.
Sądzę, iż był to pierwszy od czasów Unii Brzeskiej (1596) wschodni biskup
katolicki o tak szerokim zakresie działalności duszpastersko-twór-czej,
konsekwentny i odpowiedzialny, a jednocześnie realnie oceniający szansę
uczciwego i zarazem potrzebnego zbliżenia Kościoła katolickiego z Kościołem
prawosławnym. Dowodzi tego choćby jego uczestnictwo i wkład w ekumeniczne
zjazdy wełehradzkie.
Zdaniem metropolity Szeptyckiego, kreowanie żywego Kościoła, otwartego na
wszystkie narody, kultury, tradycje i obrzędy; to podstawowy warunek zbawczej
misji Kościoła Chrystusowego
W wieku 36 lat Andrej Szeptycki, posiadający niezwykłe charyzmaty, zostaje
Głową Ukraińskiej Grecko-Katolickiej Cerkwi. Pracuje nad pogodzeniem różnych
etnicznyczh grup, zostawia w spadku wiele prac na temat duchowości i
społecznych problemów. Wypracowuje nowe metody służby. Sprowadza na Ukrainę
zakon Redemptorystów i tworzy klasztory Studytów, a także inne religijne
zgromadzenia. Jest fundatorem szpitala, Muzeum Narodowego, Akademii
Teologicznej. Udzielał pomocy pieniężnej różnym religijnym, kulturalnym i
oświatowym organizacjom.
Władał jęykiem jidisz tak dobrze, że bez problemów mógł porozumiewać się
Żydami. Podczas jego duszpasterskich wizyt w różnych miastach żydowscy wierni
witali go z Torą. W czasach niemieckiej okupacji udzielił schronienia setkom
Żydów w swoim pałacu arcybikupim.
W tym czasie metropolita pisze list pasterski „Nie zabijaj”, który był śmiałym
protestem przeciwko zbrodniom nazistów.
Metropolita Andrej zmarł 1 listopada 1944r.
Obecnie trwa proces jego beatyfikacji"
Bardzo ciekawie na temat działalności Metropolity pisze Marek Mariusz Tytko w
zbiorowych „Dziejach Podkarpacia t. 3- Krosno 1999" w opracowaniach pt.
„W Kręgu Andrieja Szeptyckiego . Kulturalne odrodzenie ulraińskie za czasów
mecenatu Metropolity” oraz
„Studyci.Odrodzenie zakonu przez Metropolitę A.Szeptyckiego”
Ukazała sie tez biografia Szeptyckiego - autorstwa E.Prusa - nie namawiam do
brania tej książki do ręki - chyba że ktoś by ją rozdawal za darmo :-(
Oczywiście Prus akcentuje "nacjonalizm" Szeptyckiego, jego uległość czy wręcz
wiernopoddanczość wobec hitlera, popieranie nacjonalistów etc etc - czyli stare
spiewki :-//, tępienie "polskich grekkokatolików".

Ps przepraszam za chaos wypowiedzi ale dorwałem sie do pc z doskoku.
Może wieczorem coś jeszcze podrzucę na weekend
Pozdrawiam

[Gość: Wolf]

Witam,
milo bylo przeczytac o wigilijnych obyczajach i potrawach. Niestety czytalem to
dopiero dzis, przez Swieta i przylegajace dni nie wlaczalem nawet komputera -
czasem trzeba od niego odpoczac.
Dzisiaj odbiegne troche od ostatniego tematu i przytocze tekst z ksiazki "Swiat
Ikony".

"Do różnych cennych „odkryć" i „powrotów", jakie przyniósł chrześcijaństwu nasz
wiek, należy także „odkrycie ikony". Jest ono szczególnie znamienne dla świata
zachodniego, dla którego też może okazać się nieocenionym źródłem nowych
wartości i treści religijnych. Istnieje więc potrzeba przybliżenia „świata"
ikony: tego, co decyduje o jej walorach artystycznych, i tego, co stanowi jej
symbolikę, jej struktury teologicznej, wymiaru mistycznego... i innych jeszcze
aspektów, które sprawiają, że obraz nie jest zwyczajnym malowidłem - lecz
właśnie ikoną."

Mysle, ze tematyka ikon jest bliska nie tylko Prawoslawiu, ale i Cerkwi
grekokatolickiej.
Pozdrawiam poswiatecznie.
R.

Remanenty poświąteczne 2

[Gość: Piotr]

Witaj. tak sie złozyło że moja odpowiedż o ikonie wskoczyła trochę wyżej -
przepraszam.
Proponujesz bardzo ciekawy wątek i z pewnościa go pociagniemy.
Ale najpierw trochę informacji smutnych a troche optymistycznych.
Smutne - zmarł dr.inż Michał Sandowicz /22 12./- wnuk św. Maksyma Sandowicza o
ktorym pisaliśmy tu kilkukrotnie. Był on założycielem i prezesem Fundacji
wspierania Mniejszości łemkowskiej "Rutenika". Wicznaja Pamiat.

A teraz trochę optymistycznie - oto dowiaduję się z lokalnej gazety "

"BALIGRÓD. Zrujnowana cerkiew greckokatolicka pw. Zwiastowania Najświętszej
Marii Panny jest utrapieniem gminy, bo nie ma środków na jej ratowanie. Wierni
obrządku bizantyjsko-ukraińskiego spotykają się tutaj na modlitwach.

Od czerwca br. z inicjatywy ks. Mirona Michaliszyna, kapelana wojskowego
obrządku bizantyjsko-ukraińskiego, w ruinach cerkwi w Baligrodzie okazjonalnie
odprawiana jest liturgia.
- Drżę, żeby nie doszło do jakiejś katastrofy, bo odpowiedzialna za to będzie
gmina - mówi wójt Tadeusz Wrona.
- W każdej chwili może dojść do zawalenia się budynku - czytamy w piśmie Jana
Demki, szefa Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego. Podobne zastrzeżenia
ma Straż Pożarna: "Należy natychmiast zabezpieczyć prezbiterium, które stanowi
zagrożenie dla osób przebywających wewnątrz."
Służba Ochrony Zabytków nakazała gminie wykonanie prac zabezpieczających.
- Gdyby Greckokatolicka Kuria Metropolitarna zwróciła się do nas o przekazanie,
bądź wydzierżawienie cerkwi, uzyskałaby naszą zgodę - mówią baligrodzcy radni.
Kanclerz kurii ks. Bogdan Stefan: - Wiemy, że liturgie w cerkwi w Baligrodzie
odbywają się liturgie. Ale to prywatna inicjatywa ks. Michaliszyna.
Rada Gminy oczekuje działań organizacyjnych. - Wniosek ks. M. Michaliszyna o
wydzierżawienie cerkwi na 10 lat nie jest żadnym załatwieniem sprawy. To nie
jest legitymacja do przejęcia odpowiedzialności za stan zabytkowego obiektu. Tu
musi być jakiś podmiot prawny -wyjaśnia radny.
Samorządowcy nie popierają stanowiska wójta, który udostępnia zrujnowany obiekt
na spotkania liturgiczne. Zaznaczają, że nie chodzi im o wywoływanie wojny
religijnej, apelują o rozsądek i poszanowanie prawa."

Czyżby ksiądz Michaliszy to ten sam duchowny któremu na naszym Zalesiu
urządzono "mini akcje wisła" z artykułu Pana Huka ? :-/

Pozdrawiam - obiecuję pociągnąć temat ikonowy zgodnie z Twoją sugestią w
najblizszych dniach, a może i by tak pokolędować tekstami ruskich i łemkowskich
kolęda ? :-))

[Gość: Wolf]

Witam,
Widze Piotrze, ze rowniez masz smutne refleksje zwiazane z postacia sw
Mikolaja. Smutne, ze tak skomercjalizowano tego, chyba najsympatyczniejszego,
swietego.
O smierci Michala Sandowicza dowiedziale sie dzis od Ciebie, jeszcze 21 XII
slyszalem ze w srode mial wypadek i walczy o zycie.
Do tematu ikon mam nadzieje wrocic jutro, jesli jednak nie znajde czasu to juz
dzis zycze Tobie wszystkiego najlepszego w Nowym Roku.
Pozdrawiam
R.

[andrijko]

Xe xe u mnie Remanenty przedświąteczne. Wszystkiego najlepszego w Nowym Roku.
Zapraszam też na free.ngo.pl/nadbuhom - zarzuciłęm przedostatni numer -
niedługo będzie najnowszy. A może nawet na Małankę na Podlasiu

Ikona. Widomy znak niewidzialnego

[Gość: Wolf]

Witam,
Dzis tylko jeden krotki cytat z ksiazki "Prawoslawie w Polsce".
"Każda historyczna gałąź chrześcijaństwa otrzymała
szczególny charyzmat, który ją charakteryzuje - zauważa teolog
Sergiusz Bułgakow - katolicyzm organizację i autorytet, protestan-
tyzm etykę i intelektualizację życia, natomiast prawosławie, zwłaszcza
w Bizancjum i na Rusi, otrzymało dar widzenia piękna świata ducho-
wego. Dar ten najpełniej rozwinął się w ikonie."
Dziekuje Andrzeju za zyczenia.
Ze swej strony zycze czytajacym i piszacym spelnienia marzen i wszystkiego co
najlepsze w nadchodzacym roku.
Pozdrawiam
R.

Wiwat -SŁAWA ISUSU CHRISTU

[Gość: Piotr]

KOCHANI - oderwałem się od uciech stołu - pysznych marynowanych borowików,
kilku typów sałatek, kolejnej buteleczki wineczka- aby zakończyć ten rok
ŻYCZENIAMI ZDRÓWKA,PIENIĄZKÓW I ...WSZYSTKIEGO CO PRAGNIECIE.

Kończę ten roczek optymistyczną /nawet bardzo /informacją - od Nowego Roku
będą grekokatolickie "odprawy" w kosciółku przy ul. Targowej . Rektor-staruszek
tego kosciólka jest pewno niepocieszony,!? ;-))))

Księże Biskupie - piję Twoje zdrowie - i wasze Kochani.

Slawa Isusu Christu
Ps Radku dzięki za kolejny post.
Andrzeju - z kolejnymi życzeniami dla Ciebie poczekam do stycznia

[wowa11]

Wszystkiego co Najlepsze w Nowym Roku życzę wszystkim Uczestnikom tego forum!
Czytając zamieszczane tu wpisy ciągle się czegoś nowego dowiaduję, czuję też,
że to jedno z unikalnych miejsc gdzie wypowiadaja się ludzie faktycznie mający
coś do przekazania. Jeszcze raz pozdrawiam i zapraszam w moje rejony (Sanok,
Krosno) na obrzędy zwiazane, z jak to u nas ludzie powiadają Ukraińskim Bożym
Narodzeniem.

[Gość: Piotr]

Witam wszystkich - szczególne podrowienia dla Wowki z Sanoka - tego pieknego
miasta u stóp Białej Góry.
Dziś napiszę o dwóch ikonach które w moim życiu odgrywają bardzo ważną role .
Pierwsza z nich to reprodukcja Eleusy - Umilienia jaka mi pozostała po
moich "Rusinach". Na pierwszy rzut oka ot taka sobie "chłopska"
reprodukcja,ale...
Owa ikona przez wiele wiele lat mieszkała w mieszkaniu moich dziadków i
zdobiła kuchenną scianę . Po ich śmierci wziąlem ten obrazek.
Przedstawia ciemnoskorą Madonnę której twarz styka się z twarzą przytulonego
dzieciątka. Ono podtrzymuje jedną ręką twarz matki,drugą dotyka welonu.Postacie
pokryte są "zreprodukowaną" blachą - przyczym szata Marii jest srebrna ze
zlotym ornmanentem, szata Jezusa ciemnozlota. Maria ma na głowie wachlarzowatą
koronę bizantyjskiej cesarzowej, na głowie Jezusa - korona przypominająca dawne
tiary papieskie z nałożonymi koronami.
W dolnej częsci ikony zreprodukowano herb- leżący pólksięzyc/a raczej rogal/ na
końcach ktorego umieszczone są sześcioramienne gwiazdy a z wgłebienia wyrasta w
górę strzała zakonćzona grotem. Po obu stronach herbu klęczą małe postacie
adoratorów - z których męska trzyma w ręku wstęge z ruskim napisem "O
wstiepietnaja mati"
Po śmierci dziadków zaopiekowałem sie tą ikoną, chcąc ją odczyścić wyciągnąlem
ją z ram..Wyobrażcie sobie jakie było moję zdziwienie gdy jako podkładkę pod
obrazem znalazłem odbitke drzeworytniczą autorstwa Bolesława Kiernasa
rzeszowskiego malarza i drzeworytnika lat 40 przedstawiąjącą rzeszowski kościół
Chrystusa Króla /budowany przez ks. Jałowego - tego który bezinteresowonnie
przyjął pod opiekę unickie owieczki/, Dzisiaj i ten drzeworyt i tak stara
reprodukcja ikony stanowi ozdobę ścian przedpokoju.
Drugą ikoną jest oczywiście reprodukcja MB częstochowskiej, ktora też mi
pozostała po moich 'Rusinach", Gdy przekładałem ją do nowej ramy na odwrocie
tego obrazu znalazłem napis "Dnia 20.12.1965 oddaliśmy sie w niewolę Matki
Boskiej Częstochowskiej" - nieczytelny podpis.
Ktoś powie ot taka ciekawostka polskiej religijności...
Gdy ostatniego lata wędrowaliśmi spacerkiem z Tylicza do Powrożnika zaskoćzyła
nas potworna ulewa - schronienie znależliśmy we wnętrzu pobielonej
murowanej ,samotnej kapliczki - jej ściany obwieszone były starymi
reprodukcjami owych Matek nieustających pomocy i ruskich "Pokrowy- ch"
Obiecuję Radku w następnych postach wrócić do tonacji bardziej "naukowej"- ten
post proszę potraktować jako sentymentalny remanent starego roku.
Pozdrawiam

[Gość: Wolf]

Witam w roku 2004,
mam nadzieje, ze zdrowie po zabawie noworocznej dopisuje. Dzis przytocze
nastepny krotki fragment ze "Swiata Ikony". Tak sobie mysle, ze ten wlasnie
fragment powie duzo na temat roli i znaczenia ikon dla wyznawcow Kosciolow
wschodnich.
"Ikona jest nieodłączną częścią tradycji prawosławnej. Bez ikon
nie można sobie wyobrazić wnętrza prawosławnej świątyni. W do-
mach prawosławnych wiernych ikony zawsze zajmują poczesne
miejsce. Wybierając się w drogę prawosławny chrześcijanin także
zabiera ze sobą, zgodnie z tradycją, mały podróżny ikonostas lub
składane ikony. Na Rusi postępowano tak od dawna: człowiek
rodził się lub umierał, zawierał związek małżeński lub rozpoczynał
jakąś ważną czynność - towarzyszyła temu ikona."
Moja ulubiona ikona jest ikona sw. Mikolaja, chyba juz zreszta pisalem ze to
moj ulubiony swiety. Natomiast ikona z Czestochowy ma w sobie cos co powoduje
zamyslenie, refleksje. To chyba wlasnie ten "znak" niewidzialnego.
Pozdrawiam
R.
P.S. Dziekuje Wowa za zyczliwe zainteresowanie

[Gość: Piotr]

Witajcie - bardzo ładny i syntetyczny w swej wymowie jest Twój cytat Radku.
A ja tutaj chciałbym powiedzieć o moim spotkaniu z ikonami na widok których
mocniej zabiło mi serce...
Oto jak pisałem już kiedyś cerkiewka w podrymanowskim Desznie, pełniąca przez
krótki czas funkcję AAł,została rozebrana przez polskich mieszkańców
okolicznych wiosek gdzieś w początkach lat 50 tych.
.
I oto gdzieś w latach 80 –tych odnalazłem najpierw w sali muzealnej zamku
sanockiego a potem w albumach – ikony z Deszna : i tą z xvi wieku „św Piotr i
Paweł” i te pojedyncze z ikonostasu /z xviii wieku/ „ Chrzest Jezus” – jako
zapewne jeden z zachowanych prazdników” a i „proroków Aaron i Dawid” jako jeden
z kilku ikon „proroków’wieńczących kiedyś ten ikonostas. Piszesz Radku o ikonie
św. Mikołaja – lubię ten motyw ikony – szczególnie ten pełno postaciowe.
Obrzeżony klemami z obrazami z jego życia.
Ale ja na pewno jestem entuzjastą bardzo opisowych ikon przedstawiających sąd
ostateczny czy ukrzyżowania wraz z klemami „prazdikowymi” czyli zawierającymi
na jednym obrazie poszczególne sceny.
Ale też lubie oglądać owe Deesis – scenę hołdu świetych przy tronujących
Pankratorze.
A propos św. Mikołaja - nie wiem Radku czy wiesz ale w Rzeszowie jest ulica Św.
Mikołaja, przy której niegdyś stała kapliczka zawierająca Xviii wieczną rzeźbę
tego świętego /dziś w lokalnym muzeum/.
Dla pełni historii dodam,że ta uliczka i ta rzeżba znajdowała się kiedyś blisko
muru nieistniejącego żydowskiego kirkutu – cmentarza który był kiedyś w
centrum dawnego Rzeszowa.

Jeśli chodzi o wizerunki rymokatolickich świętych /ale bardziej z punktu
widzenia etnografii i historii sztuki/ to ja bardzo lubię figuralne
przestawienia św. Jana Nepomucena – rzeźby przydrożne bardzo niegdyś
rozpowszechnione na Podkarpaciu
Pozdrawiam

[Gość: Wolf]

Witam,
Wymieniles Piotrze ikony Ukrzyzowania i Sadu Ostatecznego. Ja jescze lubie
patrzec na ikone Narodzenia. Jest to przedstawienie zupelnie inne niz w
tradycji lacinskiej, nacisk jest tam polozony na sacrum. Nie ma tam swieckiego
przedstawienia Matki Bozej i Jezusa. Nie mam niestety talentu opisywania tego
na co patrze, ale jesli ktos bedzie zainteresowany to podesle tekst bardzo
ladnie opisujacy znaczenie i wyglad tej ikony.
Nie wiedzialem o ulicy sw. Mikolaja w Rzeszowie, nigdy tam nie bylem, ale
postanowilem udac sie w to lato wlasnie w kierunku pd-wsch. Ze swej strony mam
prosbe, jesli bedziesz miec chec i chwile czasu to skrobnij cos Piotrze na
tematy zydowskie w Rzeszowie. Z tego co czytalem o tym szacownym grodzie to
istniala tam przed wojna spora spolecznosc zydowska. Temat ten mysle tez jest
ciekawy choc ja niestety nie bede mogl zabrac glosu - calkowity brak wiedzy.
Wiesz Piotrze, Nepomuki wystepuja tez na Podlasiu sa strony w necie na ktorych
mozna sobie popatrzec. Zeby bylo ciekawiej to nawet w miescie w ktorym mieszkam
tez mozna znalezc figure tego swietego.
Szczerze mowiac to pomimo swiadomosci istnienia takiego swietego to nic o nim
nie wiem.
Pozdrawiam
R.
P.S. Post wyszedl strasznie chaotyczny, groch z kapusta, ale zawsze tak mi
wychdzi gdy chce wypowiedziec sie na duza ilosc tematow.

Andrzejowi

[Gość: Wolf]

Zdrowych, spokojnych i pogodnych Swiat Bozego Narodzenia dla Andrzeja i
wszystkich ktorzy swietuja wg starego stylu

Nepomuki - link

[Gość: Wolf]

Przesylam link do "Nepomukow"
tomekw.px.pl/nepomuk/default.htm

O ikonie co jak Feniks....

[Gość: Piotr]

Witam !
Najpierw ciekawy link o społecznościach żydowskich dawnej Galicji
www.diapozytyw.pl/pl/site/slady_i_judaica/rzeszow
Więcej namiarów dam może pózniej gdy dasz znać Radku,że angielski jest ci
nieobcy.
A teraz muszę napisać w temacie ikonowym
Ciesze sie Radku, żę zaintrygowałem Cie tematami rzeszowskimi, ale jak sie
zapewne domyslasz ja jestem bardziej zafascynowany np Przemyslem,Jarosławiem
czy Sanokiem.
Dziś Jarosław...
Historia Ikony Matki Bożej Jarosławskiej - "Myłoserdia Dwerii" jest jak
historia fenikaa. Piękna Hodygotria pochodzi gdzieś z Xvii wieku, a jej
udomentowane dzieje siegają lat 1774 - 1775. Wtedy to na miejscu dawnego
jarosławskiego zamku wzniesiono piekną. wielkokopułową cerkiew pw.
Przemienienia Pańskiego. W tej unickiej cerkwi swietowano w okresie
międzywojnia 1900. lecie Odkupienia na krzyżu, 950 lecie Chrztu Rusi czy 900
rocznicę ogłoszenia Maryi Carycą Ukrainy !!!!!
Po drugiej wojnie ukrainskie mieszczaństwo Jarosławia zostało brutalnie
wysiedlone - najpierw do sovietów potem na tzw ziemie odzyskane. Cerkiew po
1945 roku zamknięto. Najpierw komuniści a potem parafia katolicka
administrująca cerkwią robili wiele aby cerkiew doprowadzić do ruiny. Ikonę
przekazano do muzeum, ołtarze także rozebrano. Słynąca łaskami Bohomateriia
znikła na szereg lat. i oto w 1987 roku unici odzyskali cerkiew., odnowiono jej
wnętrze, powrociły ołtarze, ikonostas a i nowy krzyż upamietniajacy kolejną,
tym razem 1000. rocznicę chrztu Rusi. Ikona wróciła na nalezne jej miejsce w
1993 roku. Papież ukoronował ją, zgodnie z wnioskiem unickiego Biskupa
przemyskiego . "Kult Matki Bożej Bramy Miłosierdzia podtrzymywany głównie na
emigracji ukraińskiej w USA i Kanadzie odżył w ostanich latach także w Polsce i
n Ukrainie.Z polecenia władyki Martyniaka wykonano 6 kopii jarosławskiej
ikony.Nawiedziła ona wszystkie parafie unikcie w Polsce, a także parafie w
eparchii kołomyjskiej, dokąd przesiedlono po wojnie wielu Ukraińców spod
Jarosławia"
Oczywiście w samym jarosławiu warto zobaczyć nie tylko tą piękną cerkiew, ale i
cudowny kościól Domnikanów, a i pięknie stojące w obronnych murach xvii wieczne
opactwo, a i kosciól farny z pasjonującą galerią rzeźb świetych przy placyku
przykościelnym, ale i jedną z największych w tej częsci Polski synagog- niegdyś
dumy bogatego, żydowskiego mieszczaństwa. Śmuci trochę park zrobiony z dawnego
ruskiego cmentarza z cudem ocaloną "kopulastą" kaplicą. Ale np w okolicach
cerkwi możan zobaczyć "zmyslną" konstrykcję xix wiecznej pompy wodnej /ot
cudeńko dawnej techniki/ a obok ratusza rekonstrukcję xvii wiecznej studni
miejskiej, pod zgrabny,gontowym daszkiem.
A chlebuś po halą targową - pyszny jak za dawnych czasów....

św. Jan Nepomucen i ....

[Gość: Piotr]

Dzięki Radku za link.
W naszych stronach pasjonują mnie te figury świetego, występujące znacznie
częsciej od postaci drugiego mojego ulubieńca św. Floriana
A Nepomuk - to patron przepraw wodnych, chroniący przed powodzią, strzeżący
źródeł wody a i ochronę przed zarazami mu też przypisywano.
A to Czech z pochodzenia i patron tego kraju. w 1393 roku król Wacław kazał go
smiertelnie "spławić" w praskiej Wełtawie - według jednej wersji- za
spiskowanie, według innej za samowolke w ustanawianiu godności katedralnej.
Według innej - nie chcial wyjawić tajemnicy spowiedzi krolowej- która ponoc
przyprawiala rogi krolowi Wacławowi Luksemburskiemu. Jaka jest prawda/
Nie wiadomo- grunt ze na moscie Karola stoi piekna "postuja" owego świetego, A
w katedrze św. Wita mozna zobaczyć piekny grobowiec.
Ale tak miedzy nami to wolę figury tego swietego np w takim Czudcu, na
uboczu ,niedaleko mostu na Wisloku stoi xviii wieczna piekna, kamienna , mocno-
rokokowo "wigibnieta " figura Nepomuka, z archaicznyną dedykacją na
postumencie, A dalej na przedmiesiu czudeckiem pod przykrzywionym daszkiem stoi
inna ,drewniana figurka tego Swiętego.
A w samym Rzeszowie we wnece na zewnetrznej ścianie xv wiecznego prezbterium
fary jest inny Nepomuk - kamienny, z taka naiwną twarzą ludowych świątków -
bardzo go lubię.
Piszesz Radku o ikonie Narodzenia Pańskiego - tak, ta ikona zastępująca
katolickie szopki znacznie lepiej symbolizuje te Piękne Swięta. Zwłaszcza gdy
koscielne szopki pogrążają sie w kiczu i bezguściu. Wyobraż sobie Kolego, że w
jednej z takich szopek rolę Marii odgrywa gumowa laleczka gnąca sie nad kołyską
w rytm elektrycznego silniczka- coś potwornego, przy akompamencie pocztowkowych
pozytywek i brzdąkaniu mechanicznych aniołkow dziekujacych nagranym głosem za
wrzucane przez dzieciakow grosiki
A w Wielkonoc - wydaje sie mi ,że Płaszczenica /wzorowana na całunie turyńskim/
tez lepiej mówi o istocie tego świeta od nieraz mocno kiczowatych "grobow
panskich"
Pozdrawiam

Tym co będą swiętować I--->>>>>>

[Gość: Piotr]

Dołączam się do życzen dla wszystkich, którzy już jutro szykują wieczerze
wigilijną i dzielić się będą prosforą- i dla Tych w Lublinie, w Białymstoku,
Podlasiu, sanoku, okolic Komańczy, Gorlic,Krynicy ale i tym w okolicach
Legnicy, Olsztyna, Szczecina, Malczyc,Koszalina .
A I tym spod "śwaitoho Jura" i Sambora.;-))) I-->>>>>>>
Dużo zdrowia

[Gość: diakon Piotr]

Dziękuję za życzenia w imieniu "tych z Lublina". Wg. starego stylu świętują tu
grekokatolicy, a od roku także prawosławni z cerkwi Podniesienia Krzyża
przy ul. Dolińskiego (jest to cerkiew przy domu starców, odprawia się tam w
jęz. cerkiewnosłowiańskim z wymową ukraińską; w katedrze na ul. Ruskiej
nadal jest wymowa rosyjska i kalendarz neobizantyjski).

Na stronie www.cerkiew.net/rizdwo/zapowiedz.htm jest lista cerkwi
dekanatu przemyskiego (sięga on aż po Lublin) z podanymi godzinami celebrowania
Boskiej Liturgii w 1, 2 i 3 dniu Świąt.

Na stronie www.archidiecezja-gr.opoka.org.pl są też dostępne m.in.
życzenia naszego Metropolity w MP3.

I jeszcze jedno: Rada Miasta nazwała wreszcie rondo (przy skrzyżowaniu ulic
Armii Krajowej i Jana Pawła II) imieniem bł. Emiliana Kowcza, kapłana i
męczennika (1884-1944).
Na forum lubelskim w wątku "Co uchwalili radni?" można znaleźć dyskusję na
temat zasadności tej decyzji. Niestety, przeważają głosy negujące jej sens
w imię krytyki władz miejskich w ogóle oraz ogólnie złego stosunku do kleru -
bez żadnej chęci sprawdzenia, czy akurat ten konkretny ksiądz nie był aby
sympatycznym wyjątkiem - za jaki nb. uznali Go sowieccy partyzanci w
antykościelnej ulotce z 1944 r.

z serdecznymi pozdrowieniami,
diakon Piotr

[andrijko]

Szczyro diakuju - zaraz jedu do batkiv swiatkuwaty

Wełyko poweczerie I--->>>>

[Gość: Piotr]

Przeczytałem w lokalnym dodatku GW:
Grekokatolicy i wyznawcy prawosławia zasiądą we wtorek wraz z pojawieniem się
pierwszej gwiazdki do wieczerzy wigilijnej. Zgodnie z kalendarzem juliańskim,
który obowiązuje w Kościołach obrządków wschodnich, Boże Narodzenie przypada w
najbliższą środę, czwartek i piątek.
Tradycja nakazuje pościć w Wigilię, a na wieczerzę podać 12 postnych potraw.
Kolację rozpoczyna się od wspólnej modlitwy i łamania się prosforą, specjalnie
pieczonym kwaśnym chlebem.W ostatnią niedzielę przed Wigilią prosfora jest
święcona w kościele, stamtąd wierni zabierają ją do domów.

W żadnym domu nie może też zabraknąć trzech chlebów, dużej świecy i kutii.
Tradycja nakazywała, by przed wieczerzą w izbie znalazł się snopek zboża, a
wszyscy domownicy umyli ręce wodą, w której leży pieniążek. Snopków już się nie
wnosi, ale w wielu domach nadal pielęgnuje się zwyczaj obmywania, bo gwarantuje
to pomyślność, zdrowie i siłę witalną.

Po wieczerzy wierni udają się na wełyko poweczyrje do cerkwi. Po wełykym
poweczerju odbywa się poświęcenie chlebów, jutrznia i liturgia wg Jana
Chryzostoma.

Główne uroczystości w kościele greckokatolickim odbędą się w przemyskiej
archikatedrze św. Jana Chrzciciela. Przewodniczyć im będzie metropolita
przemysko-warszawski abp Jan Martyniak. W nawie bocznej katedry wystawiono
ewangeliarz, świecę i ikonę Bożego Narodzenia, która dla grekokatolików jest
tym, czym dla katolików żłobek betlejemski."

Cóż - pozostaje jeszcze zakolędować :

Radujte sia, wsi ludyja
Radość nam z neba spadaje
wesełaja nam nowyna:
porodyła Diwa Syna,Maryja Maryja Maryja

Stupył do nas z wysokosty,
aby wid dla wsich spasty
wesełaja nam nowyna:
porodyła Diwa Syna,Maryja Maryja Maryja

Jak powiedział przed chwilą Abp Martyniak a po nim Abd Dubec ;
Christos Rażdaje
Pozdrawiam

[Gość: Wolf]

Witam,
dziekuje Piotrze za link, troche pozwiedzalem:) Jesli masz jakies ciekawe linki
w jezyku angielskim to rowniez poprosze - angielski nie jest mi zupelnie obcy.
Rowniez dzieki twoim postom zapoznalem sie z postacia sw. Jana Nepomucena,
czlowiek dowiaduje sie nowych rzeczy przez cale zycie.
Dzis na przyklad dowiedzialem sie ze w Polsce wedlug kalendarza julianskiego
swietuje okolo 1 miliona ludzi, prawoslawnych i grekokatolikow. Podala to TVP.
Szczerze mowiac nie wiem co o tym sadzic, poniewaz wyniki spisu podaly znacznie
mniejsza ilosc Bialorusinow i Ukraincow, czyzby ludzie bali sie przyznac, a
moze mala swiadomosc narodowa wsrod prawoslawnych. O grekokatolikow sie zbytnio
nie obawiam, tutaj jest duza swiadomosc narodowa, problemem jest
raczej "tutejszosc" prawoslawnych.
To co napisales Piotrze: " Zwłaszcza gdy koscielne szopki pogrążają sie w kiczu
i bezguściu. Wyobraż sobie Kolego, że w jednej z takich szopek rolę Marii
odgrywa gumowa laleczka gnąca sie nad kołyską w rytm elektrycznego silniczka-
coś potwornego, przy akompamencie pocztowkowych pozytywek i brzdąkaniu
mechanicznych aniołkow dziekujacych nagranym głosem za wrzucane przez
dzieciakow grosiki
A w Wielkonoc - wydaje sie mi ,że Płaszczenica /wzorowana na całunie turyńskim/
tez lepiej mówi o istocie tego świeta od nieraz mocno kiczowatych "grobow
panskich"
z jednej strony sklonilo mnie to do smutnych refleksji nad kondycja wiary i
dziwnymi zewnetrznymi formami religijnosci. Z drugiej strony gdy sobie to
wyobrazilem to az usmiechnalem sie pod wasem.
Pozdrawiam
R.

Linki judaistyczne i szopka-lirycznie

[Gość: Piotr]

Witaj Radku – na początek linki judaistyczne – bogaty materiał i zdjęciowy i
opisowy. A i dobro punkt wyjściowy do żeglowania po linkach. Są tam i zdjęcia
rodzin żydowskich, i stare pocztówki- resoviana.
Jest też materiał zdjęciowy dotyczący holocaustu
Oczywiści podsyłam ci te linki pod warunkiem nie
zaniedbywania „grekokatolików...” ;-))

www.shtetlinks.jewishgen.org/Rzeszow/
motlc.wiesenthal.com/pages/t067/t06756.html
www.jewishgen.org/yizkor/Lezajsk/lez009.html#Page12
www.jewishgen.org/Yizkor/przemysl/prz015.html
www.yad-vashem.org.il/
www.yad-vashem.org.il/Odot/prog/index_before_change_table.asp?GATE=Z&list_type=4-2&type_id=2&total=N
www.free.com.pl/zydy/z/zdjecia/opty/
Co do tematu szopkowego – nie będę rozwijał myśli tragikomicznych
przykładów ‘radosnej twórczości”
Opiszę tylko jeden przykład pozytywny – oto obok jednego z kościołów stoi
pokaźna szopa wyłożona pachnącym sianem i stoją piękne stare figury szopkowe. I
oto idąc tam mroźnym wieczorem zobaczyłem w jej roku leżącego na sianie
przestraszonego psa-przybłędę. Innego wieczoru zobaczyłem leżącego w sianie
dzikiego kota-burasa. W ten oto sposób tradycja szopkowa znalazła uzupełnienie
w istnie święto franciszkowym stylu.

Ps Radku jeśli znajdę czas to postaram się rozwinąć też i temat żydowski.
Chociaż na opis czekają i wątki ikonowe, a i Przemyśl/ kiedyś przeze mnie
zapowiadany/

Pozdrawiam

Ikony raz jeszcze

[Gość: Wolf]

Witam
Na wstepie dzieki za opis pozytywnych wrazen "szopkowych" gdy czyta sie cos
takiego to robi sie cieplej kolo serca.
Po wycieczce (nieukonczonej jeszcze) w nieistniejacy juz swiat Zydow polskich
wracam do tematu ikon.
Rozmawialismy tu o Matce Boskiej Czestochowskiej, jest to jeden z przykladow
gdy ikona przenika do tradycji lacinskiej.
Chcialbym dzis przytoczyc fragment tekstu Iriny Jazykowej dotyczacy wlasnie
przenikania ikony do swiadomosci Zachodu.
"Współczesny Zachód odkrywa dla siebie chrześcijański Wschód przez ikonę. Obraz
mówi dzisiaj więcej niż słowo, ponieważ dotychczas słowa jedynie dzieliły dwa
światy - prawosławnych i katolików. Ikona jako wspólne dziedzictwo duchowe,
powstałe w jeszcze nie podzielonym Kościele, jednoczy oba Kościoły (...)
Katolikom łatwo jest powrócić do ikony, ponieważ ikona jest
wspólnym dziedzictwem Kościoła i w tradycji zachodniej istnieje własne
doświadczenie malarstwa ikonowego oraz kultu ikony. Poza tym prawosławni i
katolicy mają wiele wspólnych świętości,
na przykład takie starożytne ikony jak „Boleściwa" (w Polsce znana pod
nazwą „Nieustającej pomocy"), „Częstochowska", „Ostrobramska" i inne."
Sadze, ze wlasnie ikona jest najlepsza plaszczyzna zblizenia Wschodu i Zachodu.
Mam nadzieje, ze uda nam sie pociagnac, przy okazji rozmow o ikonach, watek
ekumeniczny.
Pozdrawiam
R.

P.S. Jakis czas rozmawiamy juz o ikonach, a nie poruszylismy jeszcze
przedstawienia Chrystusa przez ikonopiscow.
Jak sadzisz Piotrze, czy to dobry temat na kolejne posty?

zawsze Ikona

[Gość: Piotr]

Witaj Radku - pozwolisz, że przekażę tu zaległe pozdrowienia dla Diakona
Piotra /ot czyżby kroczek dalej we wtajemniczeniu kapłanskim ? ;))/ -
serdecznie Ojca pozdrawiam. czytałem rzeczową wypowiedź Księdza na forum. Sam
mam czasem uczucia antyklerykalne - wynikające miedzy innymi z omawianej tu
historii. Prosze wybaczyć moje "wycieczki" wobec księzy katolickich przy
omawianiu niektórych tematów, ale tego nie uda się chyba uniknąć przy w miarę
kompleksowym podejsćiu do tematu.
A teraz Ikona - ikonowe przedstawienie Chrystusa Izbawitiela - tak w Deesis gdy
Chrystus Tronujący adorowany jest przez Maryję i Jana chrzciela w wielbładziej
szacie - anioła Pustynii. A i przez innych świętych Proroków zanoszących
modlitwy w naszym imieniu. Nie ukrywam,że ten motyw ikonowy budzi we mnie
emocje zarówno natury estetycznej jak i po częsci religijnej.
A drugie przedstawienie ów "Spas w syłach" - potęzny Chrystus w owalu
wszechświata - to ikona łacząca w sobie ową ewangeliczą prawdę "jam alfa i
omega, początek i koniec" i wskazywana Księga - owa Ikona Księgi.
Przy czym Radku powiem Ci ,że nie mogę myśleć o ikonie w oderwaniu od owego
ściennego wyznania wiary czy jak mówią inni "bibli
ubogich" /czytaj ;niepiśmiennych, "negrammotnych"/ jaką jest ikonostas.Ikona
wyrwana z ikonostasu jest jak wers z wiersza, jest piekna, ale bez rymu,bez
kontekstu,bez całościowego odniesienia.
Mowisz radku o ekumeniźmie przenoszonym przez Ikony - tak chyba jest - bo na
przykład w trackie ubiegłej Wielkanowcy plebania mojego ulubionego kościółą
ozdobiona była plakatem zawierającym motyw ikonowy chrystusa Tronującego - owe
Spasitiela "w siłach"
Pozdrawiam - przepraszam za znaczną dawke grafomanii

[Gość: Wolf]

Witam czytajacych i piszacych,
Temat ikonostasu mysle, ze uda mi sie poruszyc jutro (tj. w piątek). Dzis
chcialbym tylko podzielic sie refleksja, jak sadze, ekumeniczna.
Pare (moze parenascie) postow wstecz byl podany link do opisu liturgii gr-kat
na stronach "piusa".
Moj stosunek do tej strony juz przytaczalem, wiec nie bede sie powtarzal.
Pomimo tego opis liturgii w Cerkwi grekokatolickiej jest tam bardzo
przemawiajacy do wyobrazni.
Po lekturze tego tekstu porownalem liturgie w Cerkwi prawoslawnej i liturgie w
Cerkwi gr-kat, roznice sa tak male, ze prawie niezauwazalne. W tym momencie
zaczalem sie zastanawiac dlaczego ludziom ktorzy sa sobie tak bliscy w
pojmowaniu istoty Stworcy i jego Kosciola tak trudno jest sie porozumiec.
Mysle, ze ta wypowiedzia naraze sie i prawoslawnym i grekokatolikom, ale
uwazam, ze zblizenie jest nie tylko mozliwe, ale i konieczne.
Prosze o wybaczenie jesli tym postem zanudzilem czytajacych, ale jakos jestem
nastrojony refleksyjnie.
Pozdrawiam
R.

[Gość: Piotr]

Tak półzartem pół serio daję tu link i drobne cytaty dotyczące :
"Różnic między unią a schizmą wschodnią
piusx.org.pl/zw/39/39roznice.html
Za: x. Tomasz Dąbrowski, Różnice między unią a schizmą pod względem dogmatycznym i liturgicznym, odbitka z ?Wiadomości Katolickich?, Lwów 1883.

Wyraz grecki schizma znaczy tyle, co ?oderwanie się?, ?odszczepieństwo? od jedności z Kościołem powszechnym czyli rzymskokatolickim, a w szczególności od zwierzchnictwa rzymskiego papieża. Między schizmą a herezją (kacerstwem, błędnowierstwem) istotna, czyli esencjonalna zachodzi różnica. Heretykiem zowie się ten, kto wprost i zupełnie odrzuca choćby jeden dogmat (zasadniczy artykuł wiary); schizmatykiem zaś zowiemy onego, który właściwie ani jednego dogmatu całkowicie nie odrzuca, ale tylko pewną odrębność w szczegółach jakiegoś dogmatu przypuszcza
5° Praktyki liturgiczne
Schizmatycy nie przyjmują w Sakramencie Ołtarza obecności Chrystusa Pana pod jedną postacią, ucząc, że Pan Jezus obecny jest tylko pod obiema postaciami wraz. Z tej przyczyny konsekrują oni komunikanty dla chorych w Wielki Czwartek w takiej ilości, aby wystarczyły na cały rok i napuszczają te komunikanty konsekrowanym Winem i przechowują, sądząc, że tym sposobem i chorzy także otrzymują Komunią zupełną, tj. pod obiema postaciami. Podobnie komunikują oni małe dziatki drobną cząstką konsekrowanego Chleba, napuszczoną konsekrowanym Winem.

Unici przyjmują naukę Kościoła łac., tj. że pod obiema postaciami i pod każdą postacią z osobna i pod każdą cząstką każdej postaci jest cały i żywy Chrystus Pan obecny. Zdrowych komunikują tylko przy Mszy św. pod obiema postaciami, chorych pod jedną postacią, tj. chleba, a dolewają wina nie konsekrowanego dla łatwiejszego spożycia. Zwyczaj konsekrowania komunikantów dla chorych we Wielki Czwartek zniósł Synod zamojski i nakazał konsekrować chleb do 15 dni bez maczania w konsekrowanym Winie.

Unici uznają niezatarty charakter sakramentu kapłaństwa. Po wyświęceniu zostaje kapłan kapłanem aż do śmierci, może on funkcji kapłańskich nie odprawiać, ale kapłaństwa nie traci. Ktoby stan zmienił i twierdził, że kapłańskiego charakteru nie ma, uważany byłby za odstępcę od wiary.
7° Rozwody
Schizmatycy dopuszczają rozwód, divortium, tj. rozerwanie ważnie zawartego, a więc prawowitego małżeństwa, rozwód dozwalany bywa w następujących wypadkach: 1) w razie udowodnionego wiarołomstwa; 2) w wypadku zaraźliwej choroby jednego z małżonków; 3) w razie zasądzenia jednego małżonków na ciężkie i długie więzienie; 4) w razie zachodzącej obawy ciężkiego znieważenia cielesnego lub nastawania na życie i 5) w razie niepoprawnego opilstwa. W ogóle stosują się schizmatycy pod względem rozwodu do ustaw cywilnych, istniejących w poszczególnych krajach. Separacji (a thoro et mensa) urzędowej, czyli prawem dozwolonej, u nich nie ma.
Unici przyjmują łącznie z Kościołem łacińskim separację od łoża i stołu; przyjmują unieważnienie nieprawnie zawartego małżeństwa (annulutio irriti matrimonii), ale właściwego rozwodu czyli rozerwania prawnie zawartego, a więc innego małżeństwa (divortium) nigdy i w żadnym wypadku nie dopuszczają."
Koniec Cytatu

Gwoli swego "bezpieczeństwa" nie dodam której wersji rozwodowej jestem zwolennikiem :-) bo anuż "któsia niepowłana" przeczyta ta wypowiedź i zechce mi dać krotkotrwałą aczkolwiek bolesną "seperację od stołu i łoża" ;))
A tak poważniej Radku - "piusy" z ktorych cytatów korzystam to sekciarskie ugrupowanie lefebrystów, w którym dzialają i księża katoliccy- nie bardzo bojący sie ewentualnej ekskomuniki- chocażby z powodu asekuracyjnego i tolerancyjnego podejścia hierachii KK do tego "problemu". Tak wiec proszę nie traktuj ich wypowiedzi jako reprezentatywnych dla poglądów postepowszej częsci KK.
Pozdrawiam - życząc miłej lekturu- zapraszając do dalszej dyskusji o ikonanch. A sam szykuje temat arcyciekawy - stosunek starowierów do ikony
Pozdrawiam

[Gość: Wolf]

Witam serdecznie
Sposob postrzegania roznic jest ,hmmm..., bardzo ciekawy.
Zastanawiajace jest tez traktowanie prawoslawnych jako schizmatykow, a nawet
heretykow.
A tak na powaznie to wiem, ze te opinie nie sa glosem calego Kosciola
katolickiego (na szczescie). W dzisiejszym KK widac, ze jest wola zblizenia do
innych chrzescijan - to cieszy. Gorzej niestety jest na poziomie parafi.
Co do rozwodow to sadze, ze stanowisko Cerkwi jest zdrowsze i bardziej zblizone
do zycia.
Za chwileczke wracam do watkow ikonowych.
Pozdrawiam
R.

[Gość: Wolf]

Zgodnie z obietnica umieszczam tekst dotyczacu ikonostasu. Dotyczy on jego
rozwoju. Autorem ponizszego cytatu jest Kurt Weitzmann.
"Wkrótce ikonostas (ściana oddzielająca sanktuarium od pozostałe] części
świątyni chrześcijańskie]) stał się główną formą eksponowania najważniejszych
ikon. Zwykle było ich cztery: ukazywały Chrystusa, Dziewicę Maryję, św. Jana
Chrzciciela, tworzących razem Deesis (wstawiennictwo, błaganie) oraz świętego
patrona cerkwi. W okresie środkowobizantyńskim duże ikony zostały umieszczone
ponad marmurowym parapetem ikonostasu oraz pomiędzy filarami podtrzymującymi
architraw. Począwszy od X w. nad architrawem umieszczono belkę, którą
przyozdobiono przedstawieniami świąt liturgicznych, zastępując tym samym
wcześniejszą tradycję eksponowania popiersi świętych czy medalionów. Wreszcie
Brama Królewska, przez którą kapłan wchodzi do sanktuarium, została ozdobiona
ikoną Zwiastowania. Najstarsza ikona tego typu, która zachowała się do dzisiaj,
pochodzi z XIII w. z Synaju."
Z przyczyn niezaleznych bede mogl odezwac sie dpiero w poniedzialek.
Jeszcze raz pozdrawiam.
R.

Ikony Synaju ...

[Gość: Piotr]

Wspomniałeś Radku o ikonach z Synaju – oto tamtejszy Klasztor św. Katarzyny
jest zawiera kilka antycznych Ikon – oto zachowały się tam między innymi
liczące piętnaście stuleci / na jednym miejscu/ ikony Chrystusa Pantokratora w
klasycznej półpostaci z Biblią i prawą ręka w geście nauczania / z Vi wieku
n.e./Matka Boska z dzieciątkiem, w. Piotr / tez z vi w . n.e. !!!!/

Tam też zachowała sie miedzy innymi Ikona żasnięcia MB z Xi wieku
Kiedyś może cos skrobnę szerzej na ten temat.

Wspominasz o Scenie zwiastowania.

Nie zapomnę kiedy jednego razu w opuszczonej cerkiewce chłop- władający kluczy
do niej – odsłonił dla mnie -spod stosu rupieci Carskie Wrota – wyblakłe , ze
spatynowanymi meandrami rzeźbionych ram – i na wysokości moich oczy ukazały się
medaliony - na prawych wrotach – Anioła zwiastującego , na prawych Madonny –
oba obrazy ze spękaną , wyblakła farbą. Niżej na wrotach zobaczyłem medaliony z
namalowanymi Ewangelistami. Ogarnął mnie smutek na widok zaniedbanego Ikonowego
Cuda. A z drugiej strony „ zachwyt odkrywcy”
Jakże inaczej wyglądają owe wymuskane przez konserwatorów Carskie Wrota w
zamkowych salach sanockiego zamku czy nowym pawilonie Ikon w skansenie sanockim.

Pozdrawiam

Ikony Starowierów ...

[Gość: Piotr]

Na początek przepraszam za powtórke w postach synajskich, ale korekta "gorącej"
wypowiedzi i nieopatrzne kliknięcia spowodowały "dubla"

A teraz parę słów o kulcie ikony u starowierów – owej tajemniczej grupy
wyznaniowych odszczepieńców kościoła prawosławnego osiadłych w dawnych Prusach
wschodnich gdzieś w połowie xix wieku.

W ich świątyniach zwanych molenami zachowało się wiele,bardzo wiele
staroruskich ikon. Część z nich przechowywana jest w muzeum olsztyńskim. .
A teraz krótki opisik
; „ w stosunku do ikon obrońców „ starej wiary” obowiązuje wiele zakazów,które
są przez nich ściśle przestrzegane. O tym jak cenną są to dla nich świętości
świadczy to ,że nigdy nie dotykają ich gołymi rękami, tylko przez specjalne
ręczniki, a już w żadnym przypadku nie mogą ich dotykać innowiercy. Z tego też
powodów ikon "pozostających w kulcie" nie wolno poddawać konserwacji.
Starowiercy czyszczą je sami, na swój sposób „olifą” czyli olejem lnianym z
różnymi dodatkami,woda ,i sokiem z kapusty. Z palącego się domu ratują przede
wszystkim ikony. Nie mogą ich niszczyć, palić. Kiedyś stare ,zniszczone
puszczali z prądem rzeki, nieraz zakopywali w trumnach. Obecnie ze względu na
brak ikon praktyki te zarzucono. Bardzo ściśle jest przestrzegany zakaz palenia
tytoniu w pomieszczeniach,gdzie znajdują się święte obrazy i chociaż niektórzy
młodzi wyznawcy są palaczami, to podporządkowują się tej staroruskiej tradycji.
Wierni do snu układają się twarzą do ikon, a podczas współżycia płciowego
zasłaniają ikony ręcznikami. Wiele z tych obyczajów w kulcie ikony,
przestrzeganych przez starowierów, nawet ludzi młodych, którzy nie są już tak
ortodoksyjnymi, swiadczy o silnie zakorzenionej tradycji i autentycznym
pojmowaniu rzeczywistości ikony”

Ten cytat /lekko przetworzony/ pochodzi z pracy Grażyny Kobrzeckiej-
Sikorskiej „Ikony Staroobrzędowców....” Olsztyn 1993
Pozdrawiam

Ikony Synaju ...

[Gość: Piotr]

Wspomniałeś Radku o ikonach z Synaju – oto tamtejszy Klasztor św. Katarzyny
zawiera kilka antycznych Ikon – oto zachowały się tam między innymi liczące
piętnaście stuleci / na jednym miejscu/ ikony Chrystusa Pantokratora w
klasycznej półpostaci z Biblią i prawą ręka w geście nauczania / z Vi wieku
n.e./Matka Boska z dzieciątkiem, w. Piotr / tez z vi w . n.e. !!!!/

Tam też zachowała sie miedzy innymi Ikona żasnięcia MB z Xi wieku
Kiedyś może cos skrobnę szerzej na ten temat.

Wspominasz o Scenie zwiastowania.

Nie zapomnę kiedy jednego razu w opuszczonej cerkiewce chłop- władający kluczy
do niej – odsłonił dla mnie -spod stosu rupieci Carskie Wrota – wyblakłe , ze
spatynowanymi meandrami rzeźbionych ram – i na wysokości moich oczy ukazały się
medaliony - na prawych wrotach – Anioła zwiastującego , na prawych Madonny –
oba obrazy ze spękaną , wyblakła farbą. Niżej na wrotach zobaczyłem medaliony z
namalowanymi Ewangelistami. Ogarnął mnie smutek na widok zaniedbanego Ikonowego
Cuda. A z drugiej strony „ zachwyt odkrywcy”
Jakże inaczej wyglądają owe wymuskane przez konserwatorów Carskie Wrota w
zamkowych salach sanockiego zamku czy nowym pawilonie Ikon w skansenie sanockim.

Pozdrawiam

[Gość: Wolf]

Witam,
dziekuje Piotrze za garsc ciekawych wspomnien. Swoja droga to tylko
pozazdroscic.
W ostatnim poscie wspomniales o Staroobrzedowcach, temat co prawda bardzo na
polnoc i nie zwiazany z "naszymi" Rusinami, ale ciekawy. Uderza w tym tekscie
bardzo ortodoksyjny stosunek do ikon. Jesli chodzi o grzebanie ikon to rowniez
u prawoslawnych jest to praktykowane. Ikony nie mozna tak po prostu wyrzucic.
Jutro postaram sie wrzucic cos ze swojego "archiwum". Rzecz bedzie na temat
obchodow swiat.
Pozdrawiam
R.

[Gość: Wolf]

Na zakonczenie swoich dzisiejszych wywodow podaje dokladny opis co nalezy
zrobic ze zniszczona, stara ikona. Tekst jest autorstwa Slawomira Kiryluka.
"Co zrobić ze starymi, czasem zniszczonymi ikonami?
W żadnym wypadku nie wolno ich po prostu wyrzucić! Jako świętość niech po
utracie swego wyglądu będzie się do nich odnoszono również z godnością. Kiedyś
trzymano stare ikony za nowymi, a jeżeli kolory z ikony zeszły całkowicie -
puszczano je na rzece... Obecnie można oddać stare ikony do Cerkwi, gdzie
zostaną spalone w cerkiewnym piecu. Jeżeli nie ma takiej możliwości, to starą
ikonę można spalić samemu, a popiół zakopać np. na cmentarzu lub w sadzie pod
drzewkiem. Należy pamiętać, jeżeli przyczyną uszkodzenia ikony było niewłaściwe
jej chronienie - jest to grzech z którego należy się spowiadać. "
Jeszcze raz pozdrawiam
R.

O obecnych parafiach unickich i ....

[Gość: Piotr]

Najpierw pozdrowienia noworoczne dla świetujących Nowy Rok podług "starego
stylu" - Serdecznie pozdrawiam i Andrijka i Diakona Piotra, i każdej życzliwej
duszycce.
Do życzeń dołaczam przyśpiewkę :

Idemo czerez seło
trymajte sia weseło
Napered sie ne wyrywajte
Zo zadu ne zostawajte,kompaniji sia trymajte

A teraz krotki odskok w temat obecnych parafii unickich z "Opoki" / vide link w
ostatniej /last not least - jak sądzę :-)/ wypowiedzi Diakona Piotra:W skład
Archidiecezji Przemysko-Warszawskiej wchodzi sześć dekanatów:
Przemyski – liczy 16 parafii (Przemyśl, Lublin, Lubaczów, Dziewięcierz,
Hrebenne, Kobylnica Wołoska, Jarosław, Sieniawa, Wietlin, Chotyniec, Gaje,
Leszno (Pozdiacz), Łuczyce, Krasice, Kruhel Wielki i Nowe Sady);
Sanocki – liczy 17 parafii (Rzeszów, Sanok, Hłomcza, Ustrzyki Dolne, Tyrawa
Solna, Wielopole, Wysoczany, Mokre, Czerteż, Komańcza, Kulaszne, Rzepedź,
Jawornik, Zyndranowa, Olchowiec, Polany, Grab;
Krakowsko-Krynicki – liczy 15 parafii (Kraków, Krynica, Nowy Sącz, Gorlice,
Pantna, Rozdziele, Łosie, Bielanka, Szymbark, Gładyszów, Nowica, Przysłup,
Wysowa, Śnietnica, Uście Gorlickie);
Olsztyński – liczy 10 parafii (Olsztyn, Warszawa, Dobre Miasto, Lidzbark
Warmiński, Górowo Iławeckie, Lelkowo, Orneta, Pieniężno, Bartoszyce, Ostre
Bardo);
Węgorzewski – liczy 10 parafii (Węgorzewo, Kętrzyn, Reszel, Banie Mazurskie,
Asuny, Bajory, Giżycko, Kruklanki, Wydminy, Chrzanowo);
Elbląski – liczy 12 parafii (Elbląg, Pasłęk, Morąg, Żelichowo, Ostaszewo,
Marzęcino, Dzierzgoń, Susz, Braniewo, Pęciszewo, Iława, Ostróda).
Metropolia Przemysko-Warszawska posiada Wyższe Archidiecezjalne Seminarium
Duchowne w Lublinie. Rektor – ks. Bohdan Pańczak, ojciec duchowny – ks. Stefan
Batruch.
W Archidiecezji Przemysko-Warszawskiej istnieje Archidiecezjalna Komisja
Konserwatorska do spraw Ochrony Zabytków i Rozwoju Sztuki Cerkiewnej przy
Metropolitalnej Kurii Obrządku Greckokatolickiego. W skład Komisji
Konserwatorskiej wchodzą: konserwator – mgr Eugeniusz Zawałeń oraz członkowie:
mgr Adam Jarosław Giemza, mgr Sławomir Jakubowski, mgr Jerzy Lewosiuk, mgr
Andrzej Stepan, mgr Jerzy Tur, mgr Włodzimierz Nazar.

Rzeszowska parafia grekokatolicka powstała / a raczej zmartwychwstała/ w 2001
roku. Jako siedzibę jej podano Kraków ul. Kobierzyńska 64/2, TEL. /0-12/352-17-
14.
Jej proboszczem, czy raczej administratorem, jest ks. Mirosław Michaliszyn
.
W Nowy rok pisałem o planowanych nabożenstwach unickich w kościólku Św. trójcy-
informację o tym podała mi życzliwa duszyczka która usłyszała zapowiedź
tychże "od ołtarza" - póki co jednak nie ma dalszych informacji !!?

A teraz krótki cytacik –obrazek z przeszłości parafii zalesiańskiej:

„Śpiew w języku ruskim popa, diaka i wtórującego im ludu wypełniał większość
nabożenstwa. Połowę mszy w imieniu ludu wyśpiewywał solo A.Łuka, a potem jego
synowie : Jan, Józef i Teofil.
Organów w cerkwi nie było. Gdy się otwierały carskie wrota, lud
śpiewał :Otworyjsia carskie wrota. Boże prychodyt do nas. Z uwagi na to,że w
liturgii wschodniej podstawowe prawdy wiary są powtarzane podczas nabożenstwa
dwa i trzy razy , stąd od pobliskich wzgórz odbijało echo kilkakrotnie unoszącą
się w przestworza pieśń : Wiruju wo jedynoho Boha Otca sedyżut dla tworca neba
i zemli...Śpiewano gorzkie żale, pieśni dziękczynne ,połączone z pokłonami /
ponad 300 w poście/ pieśni maryjne majowe i październikowe. Na pogrzebach
śpiewano w cerkwi pieśń Wicznaja Pamiat....”
Pozdrawiam
Czekam cierpliwie na tematy ikonowe...

[Gość: Wolf]

Witam,
po przerwie wracam do ikon, ponizszy cytat jest autorstwa, przytaczanego juz
tutaj, Kurta Weitzmanna.
"W miarę zmniejszania się Cesarstwa Bizantyńskiego malał również wpływ sztuki
bizantyńskiej poza jego granicami. Kraje słowiańskie na północy rozwinęły swój
własny styl, nigdy nie zatracając swoich bizantyńskich korzeni, lecz redukując
składnik helleński, by osiągnąć większą abstrakcję. Zwłaszcza w ruskich ikonach
dematerializacja ludzkich postaci sięgnęła o wiele dalej niż w ikonach
greckich. Ciała stały się nadmiernie wydłużone a stosowanie techniki płynnych i
rozwianych wiatrem draperii nadawało im czasami wygląd zjawy, uwydatniony
jeszcze bardziej dzięki używaniu promiennych, mistycznych kolorów (...) Już
ponad tysiąc lat ikona znajduje się w centrum życia prawosławnego
chrześcijanina. Jej szerokie uznanie opierało się na umiejętności artystów
połączenia tradycji i nowości. Treść ikony, czy to podyktowana przez Kościół,
czy to ilustrująca powszechne przekonania, zawsze pozostawała zrozumiała dla
szerokich mas."
Cytat moze troche przydlugi, ale zawierajacy trafne spostrzezenia. Pierwsze o
charakterystycznym wygladzie ruskich ikon i drugie o ich zrozumialosci.
Dziekuje za opis z parafii zalesianskiej, jest bardzo sugestywny. Faktycznie
wyznanie wiary w liturgii wschodniej ma w sobie cos co przyciaga, jest w tym
wspolnym spiewie cos przejmujacego.
Pozdrawiam
R.
Dla wszystkich "starostylnych" przekazuje ta droga najlepsze zyczenia na Nowy
Rok.

Ikony Hodygitria i Chrystus Pantokrator

[Gość: Piotr]

Witam.
Całkiem ciekawie rysuje nam sie opowieść o ikonie.
Postaram się tutaj w miarę krotko naszkicować coś niecoś o dwóch
podstawowych /"wzornikowych"/ tematach ikon. Jako podstawową lekture w tym
zakresie polecam cudowną księge janiny Kłosińskiej "Ikony" /nie wiem na ile
obecnie dostepną z 1973 roku/ stanowiącą równocześnie katalog zbiorow ikonowych
MN w krakowie.
Pierwsza ikona matki Boskiej w typie Hodygitrii to oczywiście i MB
częstochowska jak i np ikona Matki Boskiej Cudami słynącej z naszego Zalesia.
Jak już wiemy chociażby z artykułu pana Huka - ikona
zalesiańska,zdegradowana,przemalowana, o "rozjaśnionym"obliczu gdzieś tam
schowana w bocznym ołtarzu, była kiedyś przedmiotem wielkiej czci Rusinów
zalesiańskich.
Ten typ ikony bierze swój pierwowzór gdzieś z III - Vi wieku. Tradycja wiąze
ją z ewangelistą św. łukaszem,, który ponoć pierwszy sportretowal Matkę Boską.
Ikona przedstawia MB w półpostaci,wskazująca Jezusa prawą ręka , Jezus prawą
dłoń ma ułożoną w geście błogosławieństa, w lewej trzyma zazwyczaj rolkę-
ewangelię.
W naszych Bieszczadach najciekawsze Ikony Hodygitrii to chyba Matka Boska
ŁOPIEŃSKA - obecnie w Polańczyku oraz MB Rudecka której kopia /po tajemniczym
rabunku oryginału/ wystawiona jest w ołtarzu koscioła w podustrzyckim Jasieniu.
Powiem jednak że są też inne wizerunki MB ktore mniej więcej spokrewnione są z
ikonami które sie mi niemniej podobają - ten z kalwarii pacławskiej /pod
przemyslem/ ktory był obiektem pielgrzymek i grekokatolików galicyjskich, a i
ikona MB Sokalskiej w Ustrzykach Dolnych a i obraz MB Boreckiej w
podrzeszowskim Borku Starym.
Drugi wizerunek ikonowy to Pantokrator - najbardziej podobają sie mi owe
pólpostacie Jezusa- nauczyciela ale i te Tronującego w owym owalu-mandorli.
Lubię patrzeć na ikone- popiersie Chrystusa na ktorym palce dłoni prawej ręki
ułozone są na wzór monogramy Chrystusa IC XC, w lewej - trzyma Księgę -
ewangelię z cytatem ewangelicznym od św. Jana/ pisanym greką lub cyrylicą/- "Ja
jestem światłoscią świata..." - Jan.8,12.
Oczy Nauczyciela patrzą tajemniczo przed siebie - gdy obserwuję tę ikonę czy to
w muzealnych salach czy "na swoim miejscu" w pięknych przemysko- beskidzkich
ikonostasach - wyobrażam sobie całą ,straszną historię tych naszych terenów na
którą te oczy musiały patrzeć.
Na razie to tyle.
Pozdrawiam

[Gość: Wolf]

Witam,
odejde troche od ostatniego watku - przedstawienia Crystusa Pantokratora
(zastrzegam sobie, ze ten temat jeszcze porusze). W tym poscie przeniose sie na
tereny blizsze Tobie. Sadze ze znasz ta ikone, nie przytaczam tu jej opisu a
przedstawiam ja jako ikone "cudami slynaca"
"Sanocka Ikona Matki Bożej znajduje się w katedralnej cerkwi Świętej Trójcy w
Sanoku. Cerkiew ta, wraz z ikoną, stanowi centrum diecezji przemysko -
nowosądeckiej, najstarszej na ziemiach Rzeczypospolitej, restytuowanej w 1982
r., po około trzystu latach przerwy. Tragiczne losy tej ziemi, zwłaszcza po II
wojnie światowej, oraz wysiedlenia prawosławnych Ukraińców w ramach Akcji Wisła
spowodowały zaginięcie niemal wszystkich cerkiewnych dokumentów, w tym
międzywojennej kroniki parafii sanockiej. W związku z tym zachowały się jedynie
ustne przekazy, dotyczące cudów dokonanych za pośrednictwem Sanockiej Ikony
Bogarodzicy, zwłaszcza licznych uzdrowień. W okresie międzywojennym mieszkańcy
Sanoka, prawosławni i katolicy, szukali pocieszenia przed ikoną, uważając ją za
cudotwórczą. Cerkiew z ikoną przetrwała drugą wojnę. Przetrwała pożar, który
rozpoczął się od bożnicy w 1944 r. i ogarnął część miasta. Tysiące ludzi
zgromadziło się w cerkwi i na placu wokół świątyni. Z bezchmurnego nieba spadł
deszcz, zamieniając się w ulewę i padając tylko na cerkiew i plac. Dalej
szalały płomienie. Pożar, który wybuchł w zakrystii sanockiej cerkwi w 1995 r.
nie ogarnął ikony. Ugaszono go. 6 września 1997 roku odnowiono kult Sanockiej
Ikony Matki Bożej. Od tego czasu każdej niedzieli jest słuźony przed nią
molebien.
Przed drugą wojną na Podkarpaciu istniał kult Liśskiej (obecnie Lesko) Ikony
Bogarodzicy, wywiezionej prawdopodobnie w 1941 r. do Związku Radzieckiego. Do
XVII w. bardzo ważnym miejscem kultu prawosławnego była Kalwaria Pacławska,
dziś miejsce kultu rzymskich katolików."
Cytat pochodzi z ksiazki pod redakcja Anny Radziukiewicz "Prawoslawie w Polsce".
Pozdrawiam
R.

Sanok, Przemyśl i ......

[Gość: Piotr]

Witam
Dziękuję za ten Sanok. Dla mnie to magiczne miejsce – a bo i setki ikon w
muzealnych salach, i galeria z niepokojącymi ale i przyciągającymi obrazami
Beksińskiego /zwłaszcza tymi z początku lat 70 tych – kosmicznymi pejzażami na
pilśniowych płytach. A i skansen z trzema cerkiewkami – zwłaszcza z tą z
Ropek /ale i tą z Grąziowej czy Rosolina/ - pięknie odbudowaną, czysto
łemkowską , z odtworzoną nawet polichromią zewnętrznych ścian /a bo trzeba
wiedzieć że cerkwie owe były z zewnątrz bogato kraszone, niczym pisanki –
napisze kiedyś coś o tym, w ślad za klasycznymi pracami Pana Prof.
Brykowskiego/.
Swoją drogą ciekawe czy rządzi nadal w tym skansenie mój znajomy z dawnych
lat , późniejszy wybitny archeolog terenów bieszczadzkich / jego dziełem są
m.in. wykopaliska na terenie najstarszych ruskich grodzisk na tym terenie/.
No i ta cerkiew prawosławna stojąca w pobliżu zamku, z przepięknym wnętrzem,
stołem ofiarnym ozdobionym pięknymi „rucznikami’ z bogata inkrustowanym krzyżem
do błogosławieństw, wystawioną na postumencie ikoną odpowiadającą akurat
przypadającemu świętu, pieknym ikonostasem i Tą ikoną w bocznym ołtarzu o
której piszesz w swym cytacie
Najmilej wspominam wizytę w tej cerkwi , gdy zostałem zaproszony do jej
zwiedzenia przez przypadkowo spotkanego na jej podwórcu Pana Marczaka.
Mówisz Radku o Kalwarii Pacławskiej – tamtejszy kościól, klasztor, dróżki
kalwaryjskie to miejsce niezwykłe, tak jak niezwykły jest ten obraz maryjny /
rodem gdzieś od Kamieńca Podolskiego/ w bocznym ołtarzu bazylikowego wnętrza..
Niegdyś , przed 1945 rokiem niedaleko od kościoła stała odpustowa,
greckokatolicka cerkiew, dalej była też do 1945 roku cerkiew prawosławna pw.
Symeona słupnika – jako część klasztoru istniejącego tu od 14 do 18
wieku...../no gdzieś tak niedaleko Posada Rybotycka z najstarszą w Polsce
murowaną,średniowieczną cerkwią/

Zakończę ten post wątkiem przemyskim – bo oto w unickim Soborze metropolitalnym
św. Jana Chrzciciela znalazły swoje schronienie takie oto cudowności jak XVII
wieczny ikonostas, cudowna ikona św. Mikołaja, CUDOWNA IKONA MATKI BOSKIEJ Z
KALWARII PACŁAWSKIEJ, a i relikwie św. Mikołaja, męczenników pratulińskich,
ręka św. Jozafata, drzewo Krzyża Świętego ... oraz mitra biskupa Jozafata
Kocyłowskiego.
Oj krążę wokół tematu przemyskiego jak lis wokół kurnika....:-)

Na koniec namawiam Ciebie jak i wszystkich czytających do lektury NAPRAWDĘ
PIEKNEGO LINKU :

O. GRZEGORZ M. BARTOSIK OFMCONV
seminare.pl/18/Teol/barto.doc
„Kult Maryi w liturgii bizantyjskiej”

A zakończę krótkim cytatem z tego linku :
„Do głównych wymogów jakie stawia przed każdym chrześcijaninem ekumenizm należy
zaliczyć poznanie doktryny, liturgii i form pobożności innych chrześcijan.
Podejmując bowiem wysiłek otwarcia się na innych naszych braci w wierze często
ze zdziwieniem możemy stwierdzić, że ich formy wiary czy oddawania czci Panu
Bogu mogą nas bardzo ubogacić.
Kościół Chrystusowy przez wieki istnienia uległ różnego rodzaju podziałom. Wraz
z rozprzestrzenianiem się Kościoła i jego podziałami, w różnych krajach czy
kulturach wykształciły się nieco odmienne formy sprawowania kultu, pobożności,
jaki i liturgii.
Niniejsze opracowanie jest zaproszeniem do krótkiego spotkania z formami kultu
maryjnego, które występują w Kościele Prawosławnym oraz w Katolickich
Kościołach Wschodnich w których liturgia jest sprawowana według tradycji
bizantyjskiej. „

Pięknie napisany tekst – jestem nim wprost zauroczony – czego i Tobie /Wam/
życzę.

Acha – minęły prawosławne, staro stylowe szaleństwa Małanek – a tu, tuz tuz
zbliża się Jordan – oj wiele ciekawego będzie się działo nad Sanem w Sanoku i
Przemyślu. WOWKA z Sanoka – może byś coś napisał o „ruskich” świętach w Twoim
Sanoku ?

[Gość: Wolf]

Po twojej Piotrze wzmiance o Jordanie nie moglem sie powstrzymac od
przytoczenia opisu ikony Chrztu Panskiego. Opis pochodzi ze strony
www.cerkiew.pl

"W Cerkwi Prawosławnej schemat ikonograficzny Chrztu Pańskiego ostatecznie
ukształtował się w IX w. Niezmiennie opiera się on na opisach pozostawionych
przez trzech ewangelistów. Ponadto uzupełniony jest kilkoma szczegółami
zaczerpniętymi z nabożeństwa tego święta.
W centrum kompozycji Chrztu Pańskiego znajduje się Jezus Chrystus - mężczyzna w
średnim wieku z długimi, spadającymi na plecy i ramiona włosami oraz krótką
brodą. Stoi w wodach rzeki Jordan, niejako „przykryty jej falami”, otoczony
wodą, tak bowiem w ikonografii przedstawia się zanurzenie. Głowę ma w pokorze
nieco pochyloną. Zależnie od wariantu jest albo nagi (odziany w nagość Adamową)
albo jedynie przepasany kawałkiem białego materiału. Prawą dłonią błogosławi
wodę i przygotowuje do tego, aby stała się wodą chrztu, uświęca ją przez Swoje
zanurzenie. Woda zmienia swe znaczenie - z będącej obrazem śmierci (potop),
staje się „źródłem wody żywej” (Ap 21, 6; J 4, 14). Jest więc zarówno grobem
jak i łonem. Tak oto bowiem dawne, nieodkupione jestestwo tonie, a rodzi się
nowe jestestwo, zjednoczone z Chrystusem. W drugiej dłoni Zbawiciel niekiedy
dzierży zwinięty zwój, częściej zaś trzyma ją opuszczoną, nieco przysłaniając
swą nagość.
U stóp Zbawiciela, w wodach Jordanu, ikona święta zwykle ukazuje dwie małe
postacie ludzkie, co stanowi ilustrację tekstów starotestamentowych, które
wchodzą w skład nabożeństwa: „Morze widziało to i uciekło, Jordan płynął
wstecz” (Ps 114, 3). Ponadto w wodach często można dojrzeć, zwykle dwie, ryby,
każda z których płynie w przeciwnym kierunku.
Wody Jordanu, z dwóch stron otoczone wznoszącymi się wysoko skałami,
przedstawiane są jakby były swego rodzaj płynnym grobem, do którego wszedł
Chrystus. Grób ma postać ciemnej jaskini (ikonograficznego obrazu piekła),
obejmującej całe ciało Zbawiciela."
Jeszcze raz pozdrawiam
R.

[Gość: Wolf]

Zaraz zabieram sie do lektury linku.
Znow w pracy bede niewyspany:)

Skok w bok

[Gość: Piotr]

Witam -

dzisiaj troche odskocze w bok od obecnego wątku- bo oto dorwałem się do "Opisu
powatu krośnieńskiego... " autorstwa ks. Władysława Sarny - reprintu wydania z
1898 roku. Ksiązka pasjonująca - z opisami etnograficznymi dotyczącymi także i
Łemków i Rusinów - zamieszańców z owej "wyspy" z okolic Czarnorzek.
I oto co ów zacny ksiądz katolicki pisał o Rusinach -
"Rusini z natury powolniejsi i łagodniejsi,odznaczają się wiekszą rozwagą w
działaniu,wiekszą wytrwałością i nawet w najtrudniejszym połozeniu zachowują
chłodny spokój. pomimo wrodzonej dobroduszności, a nawet serdeczności stają sie
zapamietałymi,jeżeli ktoś ich rozdrażni i gotowi w takim staniedopuścić sie
nawet zbrodni /.../ wady wynagradzająjednak górale właściwą wszystkim ich rodom
gościnnością i otwartoscią. szczęsliwy z doli swojej i częściej wesoły niz
smutny,zahartowany na zimno i niedostatek, zadawala sie góral całe miesiące
oszczypkiem owsianym i owczą serwatką, a kocha namietnie swoje góry"
I bąź tu Rusinem....:-)
Mowisz radku o bezzsenności z powodu czytania linkó - to i prosze nastepny. To
czteroczęściowa opowieść Łemka z okolic N.Sącza obejmująca okres od I wojny po
czasy wspólczesne - myslę,że nic nie "przemawia do wyobraźni" jak tak
autentyczne wspomnienia. "Nasz łemkowski los"
rusyn.webpark.pl/los.htmlPozdrawiam

[Gość: Wolf]

Witam
dziekuje za post. Temat postrzegania Rusinow jest mi szczegolnie bliski.
To co przytoczyles Piotrze w swojej wypowiedzi jest w czesci zbiezne z tym co
mowila mi moja mama.

z natury powolniejsi i łagodniejsi,odznaczają się wiekszą rozwagą w
> działaniu,wiekszą wytrwałością i nawet w najtrudniejszym połozeniu zachowują
> chłodny spokój. pomimo wrodzonej dobroduszności, a nawet serdeczności stają
sie
>
> zapamietałymi

Powyzszy cytat jest w duzej mierze zbiezny z tym co mowila mi mama. Sa pewne
roznice w stosunku do Podlaszukow. Jedna roznica jest ta zapamietalosc. Cecha
ta wedlug tego co wiem z przekazow, mowi o tym ze podlaski Rusin pamieta
krzywde, ale nie szuka zemsty. Oczywiscie moja wiedza wywodzi sie tylko z
pojedynczych przekazow...

> szczęsliwy z doli swojej i częściej wesoły niz
> smutny,zahartowany na zimno i niedostatek, zadawala sie góral całe miesiące
> oszczypkiem owsianym i owczą serwatką, a kocha namietnie swoje góry"

Za to ten przekaz po pewnych modyfikacjach (inne miejsce i inny pokarm - kiszka
ziemniaczana, zsiadle mleko i oczywiscie kartoflak) oddaje w 100% to jaka jest
moja mama.
Przepraszam "czytaczy" za osobiste wynurzenia, ale nie moglem sie powstrzymac.
Do lektury linku zamierzam zabrac sie jutro, lub pojutrze. Generalnie zapowiada
mi sie pracowity tydzien, wiec sila rzeczy czas ktory moge poswiecic na
przyjemnosci sie kurczy:(
Pozdrawiam
R.

Przemyśl - jątrząco

[Gość: Piotr]

Teraz trochę będzie temacik jątrzący – tj o Przemyślu , Ukraićach i
grekokatolicyźmie.
Na ten teamty można mówić spokojnie – ot chociażby w stylu prezentowanym na
linku - w sposób spokojny :
www.olszowka.most.org.pl/teksty/ukrwprz.rtf
A można mówić też w stylu prezentowanym przez polskich narodowców / ot takie
skrzyżowanie zetchaenowców, ligopolsko rodzinniaków i wszechpolaków
prezentowanym na stronie
www.kki.krakow.pl/pioinf/przemysl/dzieje/rus/problem.htm
Tutaj taka mała próbka stylu :

„W koncepcji działaczy Związku Ukraińców w Polsce, jak też działaczy
nacjonalistycznych zwłaszcza na tzw. „Zachodniej Ukrainie" oraz wśród emigracji
zachodniej. Przemyśl stał się swoistą Mekką, gdzie teza - przemyskie - to
ziemia ukraińska anektowana przez Państwo Polskie, nie jest tylko sloganem, ale
przekształca się w rzeczywistość. Przez ostatnie 10 lat kolejne rządy z dziwnym
niezrozumieniem traktowały Przemyśl jak podarunek dla wspomnianych środowisk,
przemykając oczy na pewne wydarzenia w kontekście bardzo potrzebnej współpracy
polsko-ukraińskiej na płaszczyźnie międzypaństwowej.....”
A teraz link do opisu ciekawego problemu, ktory bulwersował nietylko chyba
podkarpacie na początku lat 90 -tych:
www.kki.krakow.pl/pioinf/przemysl/zabytki/koscioly/karmel/karmel.html
tjpróba opisania konfliktów wokół kościołow przemyskich w tym samym wykonaniu

"Zrabowane przez cesarza obiekty karmelitańskie przywłaszczono sobie w 1874
roku i na podstawie cywilnego prawa zaborcy wpisano prawo własności na kapitułę
greckokatolicką. Nowi użytkownicy obiektów pokarmelickich, przystąpili zaraz po
ich przejęciu do prac adaptacyjnych odpowiadających potrzebom nowego obrządku i
randze świątyni biskupiej a także by zatrzeć ślady mówiące o prawowitych
właścicielach. Trwały one z różnym nasileniem prawie do końca XIX wieku.
Najpierw zmieniono ołtarz główny (1817), wprowadzając ikonostas z carskimi
wrotami. Zamalowano też freski (1784) i wybudowano nową kamienną dzwonnicę ,
istniejącą do dnia dzisiejszego, a w końcu zniekształcono dotychczasową bryłę
kościoła przez wzniesienie w miejsce barokowej sygnaturki, niezbyt dużej
pseudokopuły (1866). Architekturę i wystrój kościoła zmieniono gruntownie
podczas remontu w latach 1881-1885, według projektu wiedeńskiego architekta
Karola Koniga. Wtedy to obniżono fasadę i dach, zacierając pierwotny styl
budowli. Natomiast w miejsce małej "kopuły" wzniesiono nową, drewnianą - dużo
większych rozmiarów (projektu Jana Łapińskiego). Przy wejściu do świątyni
ustawiono cztery posągi świętych: Bazylego Wielkiego, Jana Chryzostoma
(Złotoustego) oraz Cyryla i Metodego, zaś w niszach fasady - rzeźby patronów
Rusi: Olgi i Włodzimierza. Rozebrano zabytkowy ołtarz z czarnego marmuru
wstawiając na jego miejsce potężny ikonostas. Pochodzący z ołtarza zabytkowy
obraz patronki świątyni św. Teresy został w poźniejszym okresie przeniesiony do
kościoła Sióstr Karmelitanek w Przemyślu. Zdjęto z fasady kościoła i zniszczono
starą marmurową tablicę fundacyjną, zatynkowano złocony napis łaciński na
frontonie i usunięto znad wejścia głównego herb Marcina Krasickiego (Rogala).
Kościołem św. Teresy dysponowali grekokatolicy do 1946 roku , tj. do momentu
deportacji z Polski do Związku Radzieckiego biskupa Jozafata Kocyłowskiego wraz
z częścią duchowieństwa.
W rezultacie ustawy z 1990 r. o zwrocie Kościołowi obiektów sakralnych,
karmelitom oddano pozostałą część klasztoru. Przemiany polityczne w Polsce po
1989 r. spowodowały odrodzenie, Kościoła greckokatolickiego, który wysunął
żądanie rewindykacji m.in. przemyskich obiektów karmelickich.
Na konferencji Episkopatu Polski w 1991 r. obradującej w obecności
przedstawicieli Kościoła greckokatolickiego podjęto decyzję o czasowym
przekazaniu zespołu budynków karmelickich w Przemyślu wyznawcom tego obrządku.
W odpowiedzi na to doszło do zorganizowania Społecznego Komitetu Obrony
Polskiego Kościoła Ojców Karmelitów, który rozpoczął akcję protestacyjną.
Jednoznaczna postawa członków i sympatyków Komitetu wobec żądań grekokatolików
spowodowała, że papież Jan Paweł II podczas wizyty w Przemyślu w 1991 r.
przekazał wyznawcom tego obrządku na cele kultowe dotychczasowy kościół
garnizonowy (pojezuicki) pod wezwaniem Najświętszego Serca Pana Jezusa,
pozostawiając kościół św. Teresy w rękach pracowitych właścicieli. W tej
sytuacji funkcje świątyni garnizonowej przejął kościół karmelitów.

2 czerwca 1991 roku podczas wizyty w Przemyślu papieża Jana Pawła II kościół
Serca Jezusowego został jego decyzją przekazany w użytkowanie wiernym obrządku
bizantyjsko-ukraińskiego (dawniej greckokatolickiego). Na kilka dni przed tym
wydarzeniem doczesne szczątki biskupa Józefa Sebastiana Pelczara przeniesiono
ukradkiem z kościoła Serca Jezusowego i pochowano w podziemiach przemyskiej
archikatedry obrządku łacińskiego łamiąc w ten sposób ostatnią wolę zmarłego.
Natomiast do dnia dzisiejszego w podziemiach kościoła pojezuickiego spoczywają
doczesne szczątki biskupa-sufragana Karola Józefa Fischera. Po przejęciu
świątyni nowi właściciele dokonali w niej wielu zmian, a przy okazji także i
celowych zniszczeń. Między innymi rozebrano ołtarz główny, usunięto stacje
drogi krzyżowej i organy, skuto złocony napis łaciński znajdujący się
pierwotnie na fasadzie świątyni , który świadczył o jej historii, oraz
znajdujący się tam symbol zakonu Jezuitów. Niedawno dobudowano także z boku
nową dzwonnicę. Obecnie kościół Serca Jezusowego pełni funkcję archikatedry
metropolii obrządku bizantyjsko-ukraińskiego. „

Oczywiście napastliwy styl nacjonalistów krakowsko-przemyskich wymagałby
odrobinę sprostowań, chociażby w oparciu o wiele bardziej wyważone poglądy np.
z grekokatolickiego sajta na Opoce.
Smutne, że ówczesny „bunt” przemyski „komitetu obrońców karmelu” był w gruncie
rzeczy zorganizowaną i sterowaną akcją kurii biskupiej KK w Przemyślu
skierowana przeciw organizującej się unickiej Eparchii Przemysko-
warszawskiej ..../chociaż w rozmowach zawstydzeni przemyslacy przebąkiwali coś
o zorganizowanej akcji służb..../.I pozostanie kolejną brudną kartą relacji
miedzy oboma wyznaniami.


Przepraszam wszystkich czytających.... ale zachciało się mi pojatrzyć

Ps.Na koniec nutka optymizmu
Słuchałem ostatnio w telewizji o ekumenicznym spotkaniu przedstawicieli bodaj 5
wyznań w kościele przy Klasztorze O. Franciszkanów w Sanoku /łączono dzielenie
się opłatkami i prosforą, kolędy ukraińskie i polskie.../ – byli i
przedstawiciele cerkwi Prawosławnej i Unickiej i Kościoła Polsko katolickiego i
ewangelicy –
brawo Sanok- moja miłość

[Gość: Wolf]

Wiatm,
dzieki serdeczne za jatrzace linki. Stronka o Przemyslu przypadla mi do gustu
bardzo. Spedzilem nad nia kilka godzin, uwaznie czytajac i wg. mnie najlepszym
tekstem tam jest "Repolonizacja Kresow Wschodnich" - rekord swiata. Ten podany
przez Ciebie o "problemie" tez jest bardzo fajny. Swoja droga ciekawe do kogo
jest to adresowane. Moze dla psychiatrow, jako material badawczy:)
Na dzisiaj to niestety tylko tyle, ale obiecuje sie odezwac jeszcze w tym
tygodniu.
Pozdrawiam
R.

[andrijko]

"Dzis na przyklad dowiedzialem sie ze w Polsce wedlug kalendarza julianskiego
swietuje okolo 1 miliona ludzi, prawoslawnych i grekokatolikow. Podala to TVP.
Szczerze mowiac nie wiem co o tym sadzic, poniewaz wyniki spisu podaly znacznie
mniejsza ilosc Bialorusinow i Ukraincow, czyzby ludzie bali sie przyznac, a
moze mala swiadomosc narodowa wsrod prawoslawnych. O grekokatolikow sie zbytnio
nie obawiam, tutaj jest duza swiadomosc narodowa, problemem jest
raczej "tutejszosc" prawoslawnych." - Twój post sprzed parunastu dni
przeczytałem wcześniej ale dopiero teraz wzięłem się za odpowiedź. Liczba 1 mln
prawosławnych jest stanowczo zawyżona, stąd świadomość narodowa Ukraińców i
Białorusinów nic tu nie pomoże. Ocenia się że prawosławnych w Polsce jest ok.
300 tys. Dane z rocznika statystycznego woj., podlaskiego określające liczbę
prawosłąwych w województwie po dodaniu do liczby katolików przewyższają liczbę
mieszkańców województwa. A przecież prawosławnych najwięcej jest na Podlasiu.
Tematem ilości zajął się młody socjolog z Białegostoku - nie pamiętam imienia,
ale jego artykół na ten temat znajdziesz w ostatnim czasopisie. oczywiście dla
niego wszyscy prawosłąwni podlasianie są białorusinami ale to już inna
historia, wielokrotnie "katowana" na forum. W woj. podlaskim wyszło ok. 46 tys
Białorusinów i ok. 1200 Ukraińców. W całej Polsce ok.30 tys. Ukraińców stąd z
tą świadomością wśród grekokatolików też chyba nie jest za dobrze. Albo coś nie
dobrze jest z tolerancją w tym kraju i ludzie się po prostu boją ?

czego obawiają się Ukraińcy i ...

[Gość: Piotr]

...tylko oni.
Proszę przeczytajcie ten / moze już trochę postarzały/ cytat z lokalnej
gazety / bodaj Nowin/:
"Boją się ujawnić pochodzenie
Wielu Ukraińców i Łemków nie powie prawdy podczas spisu

BIESZCZADY. Nie chcę, żeby moje dzieci były szykanowane przez rówieśników i
pokazywane na ulicy palcami - mówi pragnący zachować anonimowość Ukrainiec.
Strach przed ujawnieniem pochodzenia jest wśród mniejszości narodowych i
etnicznych wciąż ogromny.

Jan Fedecki z koła Związku Ukraińców w Ustrzykach Dolnych wpisze narodowość
ukraińską bez obaw. - Dla mnie przynależność narodowa nie podlega dyskusji -
mówi. - Wielu jednak, zwłaszcza młodzi, ukryją ją, nie chcąc narażać się na
przykrości ze strony niektórych Polaków.
Zdaniem Fedeckiego, spis powszechny nie będzie rzetelny i wykaże błędą liczbę
Ukraińców w Polsce. Zaszłości polsko-ukraińskie wciąż są obecne w umysłach. -
Zbierałem niedawno w bieszczadzkich wioskach deklaracje na temat wprowadzenia
nauki języka ukraińskiego w niektórych szkołach i byłem zszokowany, jak wiele
osób boi się przyznać, kim są - twierdzi. - Jedni mówili, że się zastanowią,
inni że lepiej "nie wywoływać wilka z lasu". Byli też tacy, którzy bez wahania
podpisywali się imieniem i nazwiskiem pod deklaracjami.
Według opinii działaczy ukraińskich, część ich rodaków czuje się spolonizowana.
Wielu zupełnie nie zna historii swojego kraju. - Naczytali się "Łun w
Bieszczadach" i na tym fałszywym obrazie bazują, dlatego tak trudno trafić do
ich świadomości - tłumaczy Fedecki.
Mirosław Hawrylec z Mokrego: - Jestem Ukraińcem i nie zamierzam udawać podczas
spisu kogoś innego. Jednak rozumiem tych, którzy obawiają się się przyznać do
ukraińskości. Wielokrotnie wielu z nas miało z tego powodu kłopoty.
Również w Przemyślu panuje opinia, że większość miejscowych Ukraińców nie
przyzna się do swojej narodowości. W wypowiedzi dla "Polityki" Jarosław Sydor,
prezes przemyskiego Związku Ukraińców w Polsce, wyznał: - Może się tak zdarzyć,
że w Przemyślu nie będzie, według statystyki, ani jednego Ukraińca.
Nie mniejsze obawy mają mieszkający w Podkarpackiem nieliczni Łemkowie. Nie
posiadają własnego państwa, więc podczas spisu powszechnego podadzą
prawdopodobnie narodowość polską. - Dotyczyć to będzie głównie ludzi młodych,
często mieszanych małżeństw - twierdzi Maria Gocz z Zyndranowej. - Ja natomiast
na pewno przyznam się do łemkowskich korzeni."
Tekst sprzed ponad roku - ale jak mi się wydaje Andrijko - nadal zachowuje
aktualność

Ps Andrzeju jak i gdzie świętowałeś Małanki i Jordana ?
Serdecznie pozdrawiam

[Gość: Wolf]

Witam,
Sadze, ze slabo jest i z tolerancja i, niestety, ze swiadomoscia narodowa. Stad
takie, a nie inne wyniki spisu. Co do informacji o "milionie" to podalem je za
Teleexpresem i sam uwazam je za znacznie zawyzone. Artykul o liczebnosci
prawoslawnych z "Czasopisu" udalo mi sie juz przeczytac. Smutne, ale chyba te
dane sa dosyc bliskie prawdy.
wczoraj pisalem "na goraco", po lekturze "Piotrowych" linkow i mnie troszku
ponioslo. Czasem tak bywa. Stwierdzenie "Repolonizacja" wywoluje u mnie reakcje
uczuleniowe i stad reakcja. Autor z troska pisze o "zruszczonych" polskich
osadnikach, nie przeszkadza mu natomiast to, ze probowano w II RP na sile
polonizowac Rusinow. Mozna nawet wspomniec ze "repolonizacja" byla finansowana
przez panstwo, a wszystkie "Proswity" i "Ridne Chaty" to inicjatywa oddolna.
Wiecej, przeszkadza mu, ze grupa Ukraincow podejmuje starania o zachowanie
swojej tozsamosci w chwili obecnej (tekst o problemach ze ZUwP).
Wyrzucilem z siebie, co chodzilo po glowie i na koniec milutki cytacik.

"Bazylikowe i krzyżowo-kopułowe średniowieczne przykłady architektury sakralnej
znane są z wykopalisk w benedyktyńskim klasztorze w Tyńcu pod Krakowem (XI w.),
na wzgórzu zamkowym w Przemyślu (cerkiew pw. św. Jana Chrzciciela fundacji
księcia Wołodara z początku XII w.) , cerkwie w Chełmie, Jarosławiu, Kodniu,
Lublinie na Zamku i w lubelskiej osadzie Czwartek, w Posadzie Rybotyckiej,
Supraślu, Szczebrzeszynie oraz czekające na swe odkrycie, co najmniej kilka
klasztorów: w Bielsku Podlaskim, Chełmie, Drohiczynie, na Świętym Krzyżu w
Górach Świętokrzyskich, Uhrusku, Zabłudowie i innych, uzupełniają, wszakże nie
pełny, zestaw obiektów tej grupy. Teoretyczna rekonstrukcja takiej architektury
na podstawie odkrywanych podczas badań archeologicznych reliktów, w zasadzie
nie nastręcza trudności. Jedynie przezwyciężenie w naszym kraju narosłych
wiekami stereotypów, nawet w nauce, nie jest łatwe i utrudnia ustalanie
obiektywnej prawdy historycznej, zwłaszcza w tym ubogim w źródła okresie.(...)
Druga połowa XIV w. (po przejęciu Rusi Halickiej przez Kazimierza Wielkiego) i
pierwsza połowa XV w. — to okres intensywnej „misyjnej" działalności
katolickich biskupstw w Przemyślu a później we Lwowie. Powołane one zostały,
dla zdublowania istniejących na tamtych terenach, od z górą dwustu
lat, prawosławnych diecezji, w celu ich stopniowej eliminacji. Równolegle
kasztelanowie miast wschodnich popierali politykę społeczno-wyznaniową nowych
samorządów miast, przeorganizowanych na prawo magdeburskie, na mocy królewskich
przywilejów lokacyjnych, w obsadzaniu kluczowych stanowisk w samorządach
miejskich przez kolonistów z ziem rdzennie katolickich; księgi miejskie Lublina
z tego okresu są tego dowodem. Prawie pewnym jest, że od początku panowania
Jadwigi i Władysława Jagiełły budowa nowych świątyń prawosławnych na terenie
niedawno przejętego księstwa halickiego, została mocą edyktów królewskich
zahamowana. Nowe cerkwie pojawiały się sporadycznie na obszarze byłych ziem
Wielkiego Księstwa Litewskiego, i to jako prywatne fundacje możnowładców
prawosławnych. Do nich należy grupa cerkwi obronnych, z których tylko cerkiew
Monasteru Zwiastowania Najświętszej Maryi Panny w Supraślu pozostała w
granicach obecnej Polski."
Tekst jest autorstwa przytaczanego juz tutaj A. Grygorowicza.
Teraz ja troche podgrzalem atmosfere:)
Pozdrawiam
R.

[Gość: Wolf]

Andrijko. Jak mozesz to podeslij link do tego tekstu z "Czasopisu" poniewaz
jego tresc znam tylko z dyskusji na forum "Gazety", a dobrze by bylo przeczytac
w oryginale.
Jeszcze raz pozdrawiam
R.

[andrijko]

www.kamunikat.net.iig.pl/www/czasopisy/czasopis/2004-01/15.htm - link do
artykułu w Czasopisie.
PS. Małanka ukraińska w Białymstoku w tym roku nie odbyła się - były jakieś
kłopoty organizacyjne z zespołem, który miał problem z przyjazdem z Ukrainy.
Spotkaliśmy się w restauracji w zarezerwowanej salce "żeby tradycji stała się
zadość". Poza tym od pewnego czasu da się zauważyć mniejsza ilość
organizowanych małanek, szczególnie organizowanych zgodnie z terminem, co
często wypada w środku tygodnia. Z jednej strony bieda a z drugiej ludzie
trochę się boją brać urlop w tym dniu - mogliby zostać oskarżeni w pracy że są
prawosławni, albo nawet Ukraińcy czy Białorusini. A w mieście wielu kultur,
tolerancji i braku konfliktów jakim jest niewątpliwe Białystok takie oskarżenie
może poskutkować utratą pracy a co najmniej nieprzyjemnościami. Za to małanka w
Bielsku miała nadkomplet. Była zresztą w piątek a nie wtorek. Jeżeli chodzi o
wyniki spisu to mała świadomość miała w naszym regionie decdujący wpływ na
niewielką ilość Ukraińców i Białorusinów. Ale z drugiej strony, jak powiedział
mój kolega, Ukraińców miało nie być wcale a wyszło 1200 a Białorusinów 350 tys.
a wyszło 48. "Tolerancj" postawił bym na 2 miejscu. Miała ona większy wpływ w
miastach i miejscowościach gdzie prawosławni są w mniejszości, natomiast w
miejscowościach z prawosławną większością ludzie tradycyjnie zapisywali
białoruskość i polskość - bali się tam raczej Ukraińcy, bo kto by chciał wyjść
na jakiegoś odmieńca w środowisku gdzie nazwa Białorusin zadomowiła się z
różnych powodów i przylgnęła do prawosławnych. Z tego co wiem często u nas
rachmistrze wpisywali odgórnie białoruskość a ludziom to mało przeszkadzało i
nie oponowali. I stąd takie kwiatki jak największy procent Białorusinów w
ukrainomownych gminach Czyże czy Dubicze Cerkiewne - ok. 80 % i kilka,
kilkanaście procent w rejonach białorukojęzycznych - Krynki, Michałowo a nawet
Gródek - bodajże 20 % w gminie uznawanej za jedno z centrów polskich
Białorusinów. Nieźle się namieszało. Ale nawet Białorusini to zaczęli
oficjalnie zauważać - i stąd dosyć ostra polemika w radiu i Czasopisie.
Niektórym, myślę że większości nie podoba się przyznanie przez red. naczelnego
Czasopisu, że Białorusini na południe od Narwii mówią po ukraińsku, albo że i
tak dosyć duża liczba Białorusinów - 2 czy trzecia mniejszość w kraju, wynika
nie tyle ze świadomości narodowej ale z przyjęcia, powierchownie nazwy dla
sojej grupy etnicznej bez głębszych konsekwencji, jak znajomość białoruskiego,
historii, zanteresowanie sprwami kraju, narodu itp. Sami działacze przyznają że
liczba świadomych członków mniejszości jest kilka razy mniejsza i po wymarciu
najstarszego pokolenia w części podającego się za Białorusnów, będzie to
kilkanaście tys. Na razie w Przeglądzie Prwosławnym podano dane spisowe dla
paru gmin, ale myślę że niedługo uda mi się dotrzeć do danych z cłąego
województwa. Pewnie niespodzianek nie będzie - ukrainojęzyczni w większości to
Białorusini a Białorusini to już Polacy. Rozpisałem się trochę ale dawno się
nie odzywałęm a ten temat ... No wiadomo - leży mi na sercu
Pozdrawiam
AD

[Gość: Wolf]

Witam,
andrijko napisał:
>Z jednej strony bieda a z drugiej ludzie
> trochę się boją brać urlop w tym dniu - mogliby zostać oskarżeni w pracy że
są
> prawosławni, albo nawet Ukraińcy czy Białorusini. A w mieście wielu kultur,
> tolerancji i braku konfliktów jakim jest niewątpliwe Białystok takie
oskarżenie
>
> może poskutkować utratą pracy a co najmniej nieprzyjemnościami.

Z tolerancja kiepsko, ale za to jaka znajomosc kalendarza julianskiego w
narodzie:)
A wiecie, ze w Warszawie tez byla Malanka. Niestety nic wiecej nie napisze,
poniewaz nic nie wiem, byla tylko wzmianka w naszym dodatku "Gazety" wiem
tylko, ze tez nie odbyla sie w srodku tygodnia, a w sobote.

>ukrainojęzyczni w większości to
> Białorusini a Białorusini to już Polacy. Rozpisałem się trochę ale dawno się
> nie odzywałęm a ten temat ... No wiadomo - leży mi na sercu

Szczerze mowiac nie bardzo zrozumialem co miales na mysli mowiac "Bialorusini
to juz Polacy".
Temat ten lezy na sercu nie tylko Tobie...
Dziekuje za link, artykul pochlonalem w calosci, duzo mowi mapka. Widac ze w
powiatach Siemiatyckim, Bielskim i Hajnowskim nie jest zle.
Pozdrawiam
R.

O historii ..

[Gość: Piotr]

Witajcie
Wspominasz Radku o średniowieczu, budowlach, "blokowaniu" wpływów ;
Rzucę wokół tego kilka ciekawostek ;
Oto w Rzeszowie zaczęto szumnie świętować 650 rocznicę ... i tu mam problem bo
nie zabardzo rozumiem czego- lokacji miasta? jego przehandlowania przez
K.Wielkiego dla zasłużonego rycerza? zmiany praw lokacyjnych na
niemieckie /magdeburskie/ . Tak nie wiadomo czego. Bo tak naprawdę świętuje
się datę 19 stycznia 1354 roku jaka znalazła się na 15 wiecznej kopii dokumentu-
darowizny - malowiarygodnym dokumencie sporządzonym po upływie ponad 200
lat /chyba że mamy tu doczynienia z typowo polską specjalnością -
"antydatowaniem" aktów prawnych ;-))).
Przy całym szumie informacyjnym zapomina sie że na terenie
obecnego "rzeszówka" leżały ruskie osady m.in. Powitna / o ktorych zresztą
mówili inni dyskutaci gdzieś w maju ub. roku /;-)/ Tyle że nie lokowane na
prawie niemieckim nadanym dopiero przez kr.Kazia - darczyńcę.
Mowisz Radku o różnych miejscach ja chciałbym tu wspomnieć o najstarszych i
chyba najtrwalszych polskich ikonach /chociaż o kijowskim pochodzeniu/.
To przecież ikonowe freski kaplicy świętokrzyskiej na Wawelu - patrzę
na "Komunię"apostołów, Chrystusa Pankratora na sklepieniu, malowane na
ścianach "prazdniki" To Radku najstarsze chyba w Polsce przykłady
ekumenicznego zastosowania sztuki cerkiewnej. Chociaż są i inne przykłady - to
przecież ikonowe freski kaplicy zamkowej w Lublinie. To w tej kaplicy kręcona
była zdaje się scena filmowa w Ogniem i mieczem - owego ślubowania tego
typowego spolszczonego Rusina Kniazia Jeremiego.
Inna sprawa że czytałem,że to za sprawą Jagiełły rozebrana była w Przemyślu
prawosławna, romańska katedra zamkowa. której kamienie były myte w Sanie
ze "skażenia schizmą" by następnie ... użyć tych samych kamieni do budowy juz
prawomyslnej, katedry gotyckiej. Cóż- burzyciele unickiej kopuły na przemyskim
Karmelu w latach 90 -tych XX wieku poszli jak sie mi wydaje jagiełłowym
przykładem :-)))

[Gość: Pior]

Korekta o Wawelu

[Gość: Piotr]

Napisałem w swoim postcie o Wawelu i ... trochę mnie poniosło bo:

polichromia z motywami ruskin ikon pochodzi z ok 147o roku wykonana przez
malarzy z kręgu sztuki nowogrodzkiej a bliżej szkoły pskowskiej. Ciekawa jest
chistoria tych ścuennych ikon - są w kaplicy grobowej Kazimierza
jagiellończyka,były przemalowywane i xvi wieku, i "zabielona" w xvii wieku i
restaurowywana w xix i xx wieku. Faktem jest że pozostaje świadectwem wspolnoty
kultur wschodu i zachodu.
Pozdrawiam andrzeju - dzieki za informacje.
A ja powalony grypą znalazlem trochę czasu aby więcej pogapic w monitor/póki
gorączka nie da "popalić" ;-0

[Gość: Wolf]

Witam i zycze Piotrze zdrowia
Ciekawa jest informacja o Rzeszowie, po Twoim poscie pogrzebalem sobie troche w
internecie i Rzeszow wg. wiekszosci stron powstal 650 lat temu chyba z niczego.
Najpierw sa wzmianki o jakichs pradawnych osadach, potem dlugo, dlugo nic i
nagle powstaje miasto. Ciekawe:)
Dzieki za wzmianki o ikonach w Lublinie i na Wawelu. Wstyd sie przyznac, ale o
ikonach wawelskich nie slyszalem. Na swoje usprawiedliwienie moge tylko dodac,
ze na Wawelu bylem tylko dwa razy w zyciu. Chociaz z drugiej strony w Lublinie
bylem tylko raz, a tam ikony mi nie umknely.
Andrzeju w Czasopisie zauwazylem, ze cos sie chyba zmienia (popraw mnie jesli
sie myle) przeczytalem tam taki tekst
"8 listopada swoje 10. urodziny świętowała najbardziej znana folkowa kapela z
Podlasia Czeremszyna. Zespół, wykonujący aranżacje mające swoje źródła w
folklorze białoruskim i ukraińskim, występuje często na koncertach w całej
Polsce i za granicą. Grupa wydała dotychczas cztery płyty. Podczas jubileuszu,
który odbywał się w Czeremsze, obecny był m.in. minister Włodzimierz
Cimoszewicz."
www.slonko.com.pl/czasopis/in.php?id=arch2/2003_12_c04
Autor napisal o zrodlach w folklorze bialoruskim i UKRAINSKIM. Wiec jednak cos
w swiadomosci zostaje.
Pozdrawiam
R.

[andrijko]

Mówiąc o Białorusinach będących już Polakami miałem na myśli po prostu fakt o
wiele większej asymilacji i mniejszej świadomości narodowej wśród
białoruskojęzycznych prawosławnych niż ukrainojęzycznych - świadomie używam tu
takich rozmytych pojęć, bo uważam że mimo wszelkich znanych nam faktów
nadużyciem byłoby nazywanie ich Białorusinami czy Ukraińcami w dzisiejszym
rozumieniu. Potwierdził to także spis powszechny, o czym pisałem wcześniej. 80
% Białorusinów w Dubiczach czy Czyżach i kilkanaście na terench
białoruskomownych. Można oczywiście dyskutować nad tą białoruskością ale fakt
mniejszej asymilacji i wiekszej samoświadomości wśród ukrainomownych jest
bezsprzeczny. Nie ryzykuję stwierdzenia, zalatującego wręcz rasizmem, że zależy
to od krwii, pochodzenia etnicznego. Raczej trochę inaczej mimo wielu
podobieństw, układały się losy historyczne obu grup. Np inna przynależność
państwowa czy też podległość innym strukturom cerkiewnym. Dość powiedzieć że
jeszcze w latach 70 XX w ludność ukrainomowna podlegała odzielnej jednostce
administarcyjnej - powiat bieski obejmował wsie ukrainojezyczne na północ od
Narwii - od Wojszej po Trześciankę. Pokrywało się to z zasięgiem północnym
diecezji prawosłąwnej bodajże kijowskiej a później innych ale tu nie pamiętam i
sprawdź w źródłąch bo piszę z pamieci. Jeżeli chodzi o "zmiany" w myśleniu
Białorusinów na temat ukraińskości Podlasian, to jednak moim zdaniem specjalnie
nic się nie zmieniło. Śledzę temat od dłóższego czasu i ja przynajmniej zwrotu
nie zauważyłem. Świadomość tego, że jezyk na południe od Narwii jest gwarą
ukraińską istniała wśród działaczy białoruskich od dawna. Dotyczy to także
historii i folkloru, kultury. Druga sprawa, że nie specjalnie się z tym
obnoszono, bo podważałoby to sens działalności. Starano się temat bagatelizować
i tak chyba pozostało do dzisiaj. Operuje się pojęciem gwar przechdnich
białoruskich z cechami ukraińskimi, nie określając jakie są to cechy, gdzie te
gwary się kończą i zaczynają. Znajomość folkloru ukraińskiego tłumaczy się np
tym że są to zbliżone jezyki a na pograniczu ludzie śpiewają wszystko co im się
spodoba nie rozgraniczając ściśle 2 podobnych w sumie do siebie języków. Pomija
się pewne niewygodne fakty i już. A skutki jakie są takie są. Pisałem
o "wybryku" redaktora naczelnego Czasopisu. któy uznał chyba, że robota
białoruska osiągnęła sukces, i przyznał na antenie radiowej że między Hajnówką
i bielskiem mówi sie po ukraińsku i nie wpływa to specjalnie na świadomość.
Reakcja działaczy pochodzących z terenów ukraińskojęzycznych szybko sprowadziła
Pana Chmielewskiego (pochodzącego z terenów białoruskojęzycznyh, stąd bardziej
odczuwającego różnice językowe miedzy Białorusinami ukrainojęzycznymi i
białoruskojęzycznymi)na ziemię. Nagranie jest na stronie Nad buhom. Już w
latach 70 władze zauważały ukraińskość Białorusinów. Przewodnik turystyczny z
tych lat mówi o jakichś bliżej nie ookreślonych wpływach ukraińskich w gwarze
białoruskiej koło Siemiatycz i Bielska oraz wpływach kulturowych nie precyzując
specjalnie o co chodzi "żeby nie miaeszać w głowach". I tak to się już
pryzjęło - nie zgłębiać tematu, przyznając jednocześnie, że są pewne wpływy, bo
jednak nie da sie wszystkiego zanegować - ludzie nie są ślepi. Czy takie
zachowania oznaczją, ze coś sie zmienia - oceń sam. Mapa na którą się
powołujesz, moim zdaniem potwierdza że jednak nie- przyznanie się byłoby
zaprzeczeniem 50 letniej "pracy organicznej" a rozpoczynanie jej na terenach
białoruskojęzycznych z góry stawia przedsięwzięcie na przegranej pozycji.
Pozdrawiam
Andrzej

[andrijko]

cytowany w/w przewodnik: "Różnice językowe wśród ludności białoruskiej są
poważne. Język np. okolicznych wsi białoruskich wokół Gródka i Michałowa jest
bardziej zbliżony do języka literackiego białoruskiego niż m. in. język
ludności białoruskiej pow. siemiatyckiego. W pow. siemiatyckim można spotkać
osiedla wiejskie, których ludność uważa siebie za białoruską, używa jednak
języka polskiego w życiu codziennym. Tego rodzaju zjawisko obserwujemy m. in.
we wsi Rogawka.** Język, jakim się posługuje ludność białoruska pow.
siemiatyckiego, posiada wiele śladów wpływu języka ukraińskiego. Genezy takich
właściwości językowych należy szukać niewątpliwie w historii osadnictwa tej
ziemi." "Stosunki etnograficzne białoruskiej mniejszości narodowościowej nie
stanowią jednolitego obrazu. Obserwujemy bowiem poważne różnice w urządzeniach
wnętrza domów mieszkalnych Białorusinów powiatów siemiatyckiego i sokólskiego.
Różnice istnieją również w zwyczajach ludowych, np. przy zawieraniu małżeństw,
przy pogrzebach itp.
Omawiane tu zjawiska nie są dostatecznie zbadane i zinwentaryzowane.
Nie wolno bowiem budować sądu, opierając się jedynie na wrażeniach optycznych.
Należy jednak zdecydowanie podkreślić, że wiele zjawisk etnograficznych może
się stać przedmiotem poważnych i interesujących ,dociekań naukowych.
"
Ciekawej lektóry

O podkarpackich Rusinach

[Gość: Piotr]

Mówicie o Białorusinach i Ukraincach podlaskich niejako w czasie teraźniejszym.
Jaka szkoda ,że nie mogę w ten sam sposob mówić o bogactwie kulturowym
podkarpacia. Do 1945 roku jakże odrebni byli beskidzcy Łemkowie,bieszczadcy
Bojkowie / bardzo jak mi sie zdaje pokrewni Hucułom/, podkrosnieńścy
Zamieszańcy, Dolinianie z okolic Sanoka i pogórza dynowskiego czy ukraińcy z
okolic przemysla, leżajska, jarosławia. Rózniło ich bardzo wiele ; i sposób
budowy chałup, ich zdobienia, tradycyjne budownictwo cerkiewne, stroje i te
odświetne i te codzienne, obyczaje, sposoby gospodarowania a nawet język - bo
ruska mowa górali z naleciałosciami i rumuńskimi i słowackimi i chorwackimi,
zamieszańcy mówiący po rusku ze znaczymi naleciałosciami "mazurskimi" - czytaj
polskimi w mowie, Bojkowie - tajemniczy, "połdziki" górski lud, o bardzo
archaicznych obyczajach i "hermetyczności" .
A co ich łaczyło ; religia, wnętrze cerkwi z ikonostasowymi świętymi , ruski
rdzeń mowy. To dopiero dziś częsciowo bezwiednie te grupy podciąga sie pod
pojęcie "ukraińców", ale jeszcze 70 lat temu czuli oni swoją odrębność.
Pamietam, że w rozmowach z "moimi" Rusinami pojecie 'Ukrainiec" było uzywane w
znaczeniu negatywnym w przeciwieństwie do pojecia "Rusin","łemko".
Na koniec tej mojej grafomanii krótki powrot do Zalesia :
„Parafia grekokatolicka w Zalesiu, o spolonizowanej w znacznym stopniu ludności
stała się ośrodkiem zainteresowania przedstawicieli ruchu nacjonalistycznego -
ukraińskiego. Do śmierci popa J.Hanasiewicza / 1881/ nie było to możliwe, gdyż
kapłan ten należał do starej generacji Rusinów określających swoją
przynależność jako „gente Ruthenus,natione Polonus", zwłaszcza część jego
rodziny wniosła istotny wkład do rozwoju ruchu niepodległościowego /1863/ a
także kultury polskiej

I właśnie z rodziny tego księdza wywodził się jego bratanek, jeden z
najwybitniejszych rzeszowiaków przełomu wieków - Henryk Hanasiewicz (1865 -
1923)

www.erzeszow.pl/1107,1586,1604/1604/

Krótki cytacik z tego linku / znajdziecie tam i jako tako napisaną historię
rzeszowa, i niezłe zdjęcia/
"Urodził się 27 sierpnia 1865 r. w Baligrodzie. Jego ojciec - Leon był
urzędnikiem sądowym, natomiast matka Jadwiga z Bielikiewiczów zajmowała się
domem i wychowywaniem dzieci. Po śmierci ojca Hanasiewiczowie przenieśli się do
Zalesia koło Rzeszowa, gdzie proboszczem greko-katolickim był stryj Henryka
Julian. Henryk wychowywał się więc pod okiem proboszcza.

Uczęszczał do gimnazjum rzeszowskiego, które ukończył w 1884 r. Następnie
studiował prawo na Uniwersytecie Jana Kazimierza we Lwowie. Po uzyskaniu tytułu
doktora praw osiedlił się w Rzeszowie i przez dwadzieścia lat (1903 - 1923)
pracował jako adwokat w Rzeszowskim Sądzie Obwodowym. W swoim zawodzie był
dobrym fachowcem i dzięki temu dorobił się dużego majątku. Sukcesy zawodowe nie
szły w parze z osobistymi. Jego żona Maria cierpiała na chorobę psychiczną.
Henryk nie doczekał się dzieci, o których zawsze marzył. Dlatego jego
działalność społeczna koncentrowała się na niesieniu pomocy ubogim dzieciom.
Rok przed śmiercią zdecydował się cały swój majątek przeznaczyć na cele
społeczne, przede wszystkim na utworzenie szpitalika-przytułku pod wezwaniem
Dzieciątka Jezus dla dzieci wyznania chrześcijańskiego narodowości polskiej,
pochodzących z Baligrodu i Rzeszowa. Testamentem z 3 grudnia 1922 r. przekazał
na cele fundacji realność o obszarze 52 a i 70 a przy ul. Hoffmanowej 4 z
murowanym piętrowym domem oraz realność na Staroniwie o obszarze 2 ha 88 a. Na
wykonawcę testamentu wyznaczył długoletniego radnego i burmistrza
doktora Romana Krogulskiego. Po wygaśnięciu praw dożywocia dla Marii
Hanasiewiczowej, zmarłej w lipcu 1929 r., uruchomiono fundację, tworząc komitet
z doktorem Walentym Klisiewiczem na czele. Zgodnie z decyzją Chrześcijańskiej
Rady Miasta przewodniczący komitetu miał zająć się organizacją szpitalika, a
później jako jego dyrektor kierowaniem tą placówką.
Okazało się wkrótce, że oprócz nieruchomości fundator przekazał na rzecz
dzieci spory majątek w papierach wartościowych, wkładach bankowych i udziałach
w przedsiębiorstwach."

Dzis jego imieniem nazwana jest jedna z peryferialnych ulic Rzeszowa.

[Gość: Wolf]

Witam
Dziekuje Andrzeju za wyczerpujacy opis systuacji na Podlasiu. Nie jest on
niestety budujacy. Szczerze mowiac myslalem, ze jest lepiej. Czesto zdarza mi
sie czytac budujace artykuly w Przegladzie Prawoslawnym czy na sajcie NBiN.
Nawet rozmowy z tymi paroma osobami z ktorymi mam kontakt nastrajaly mnie
bardziej optymistycznie. Swoja droga i tak jest lepiej niz na terenach objetych
wysiedleniami.
Ciekawi mnie - tu uklon w strone Piotra, czemu o Lemkach slyszy sie co nieco,
kultywuja swoja kulture, maja swoje organizacje natomiast nt. Bojkow, ze nie
wspomne o innych jakos glucho?
I na koniec zlosliwe pytanko. Ciekawe ile osob by sie przyznalo do babci
Rusinki, czy dziadka Bialorusina gdyby w tych krajach poziom zycia byl znaczaco
wyzszy niz w Polsce:)
Pozdrawiam
R.

[Gość: Piotr]

Witam - z pewnością łemkowie polscy byli i są grupą bardzo zintegrowaną, o
wykształconym poczyciu indywidualności,jak sądzę, no i liczniejsi na terenach
pozostałych przy Polsce po II w. Bojkowie zajmowali mniejszy obszar ograniczony
do terenu obecnego "worka bieszczadzkiego, tj na południe od Ustrzyk Dolnych i
na zachód od Komańczy i Cisnej. No i pewno w 100 % zostali w I etapie wywózek
wysiedleni na wschód. Co do ich obecnej sytuacji, to i na współczesnej ukrainie
chyba ulegli "wtopieniu", wprawdzie słyszałem i o ukazującej się w Samborskiem
gazecie "Bojkiwszczina", ale na przykład nie słyszałem o działających
organizacjach bojkowskich i na Ukrainie i na emigracji.Obawiam się że w ich
przypadku była zbyt słaba "identyfikacja grupowa" i poczucie patriotyzmu
lokalnego.
Mowisz Radku o ewentualnych obawach z ujawnianiem korzeni w związku z niskim
poczuciem więzi z obecną Ukrainą czy Białorusią. Nie wiem czy akurat tu jest to
najaważniejsze.Żydzi zyjący w diasporze /bez punktu odniesienia do własnego
państwa/ potrafili zachowywać odrębność obyczajów, uczucie swoistej dumy
narodowej, religii, języka.Ale tez do II wojny ulegali powolnym ale jednak
postępującyn procesom asymilacji.
Tak pewno też jest i z polskim Ukraińcami, Białorusami, Litwinami,Tatarami czy
Ormianami / i ich dalszymi potomkami/.
Pewnych procesów nie da się chyba powstrzymać - ale też dlatego ważne jest
przypominami przeszłości, korzeni.
Pamietam o obiecywanym temacie Żydów rzeszowskich może coś i ruszę.
A poki co namawiam na zerknięcie na forum rzeszowskie, na dość rachitycznie
rozpoczynający się wątek "Żydów w rzeszowie". Paru małolatów wypowiedziało tam
już kilka ciekawych zdań
Może uda im się tan coś ciekawego powiedzieć !
Pozdrawiam
Ps szykuję niezłą "szpilę" - pod roboczym tytułem "Popi w UPA" - może coś
wypuszczę na forum w tym tygodniu

[andrijko]

Wolfie, jest chyba jeszcze gorzej niż napisałem. Właśnie jestem po lekturze 2
artykułów z białoruskiej Niwy, na temat wyników spisu powszechnegu. Po prostu
ręce opadają - jeżeli chodzi o ich interpretację. Rozumiem że Białorusinini
ciesza się że Ukraińców na Podlasiu wyszło tak mało ale argumenty że " mimo że
20 lat Cerkiew pomagała Ukraińcom albo państo pomagało Ukraińcom" po prostu
zwalają z nóg. Słyszałem już że ruch ukraiński jest dotowany przez emigrację
kanadyjską, przysyłają czekoladki i pieniądze - ale żeby cerkiew i państwo
polskie ?! I to napisali ludzie z pierwszej ligi działaczy białoruskich !! Aż
wrzucę na stronę www. Niech się ludzie pośmieją. Oczywiście myślący, bo dla
większości powyższe argumenty wydają się jak najbardziej prawdziwe,
przynajmniej na Podlasiu, niestety, Wkurzyłem się, to mooże z drugiej beczki.
Jeżeli chodzi o Hucułów czy Bojków to były to grupy z o wiele wyższą
świadomością narodowa ukraińską niż Łemkowie. Świadomość ukraińska
ukształtowała się u Bojków, Hucułów i wschodnich Łemków. U zachodnich mniej i
stąd mamy podział na Łem Łemków i Ukr Łemków w wiekszości wschodnich. Jeżeli
chodzi o większą aktywność Łemków, ich większą medialność, to myślę że przyczyn
jest wiele. Z jednej strony nie kojarzą się negatywnie z historią, szczególnie
II wojny. Tacy Ruscy, ale nasi polscy, tym bardziej ze często podkreślają
odrębność od ukraińców, wrogów, czyli są przez to naszymi przyjaciółmi. U
Łemków poczucie odrębności utrzymuje się, chyba, także dzieki łączności ze
sprawami najbliższymi - małą ojczyzną, językiem wspólnoty, odrębnością od grup
otaczających. Te ważne cechy zostały w dużej części zatracone przez Ukraińców
nazzwijmy to ustandaryzowanych. Używają języka literackiego, nie używanego
przecież wcześniej w domach, kultura jest ogólnoukraińska, brak kontaktu z
najbliższą ziemią przodków a bardziej z Szeroko pojętą Ukrainą - państwem,
narodem, czyli pojęciami dosyć abstrakcyjnymi, dosyć odległymi, wyuczonymi.
Pewne analogie a Łemkami zauważam u nas na Podlasiu. Mimo braku świadomości
narodowej, czy to białoruskiej czy ukraińskiej, w grupie ludzi mi znanych
istnieje dosyć duże przywiazanie do języka - jest to właściwie główny wyróżnik,
także do kultury - piosenek szczególnie. Tego co zostało najczęściej
nieświadomie przekazane nam przez przodków. Ja musiałem języka nauczyć się sam -
wbrew polskojezycznemuy wychowaniu rodzicó i dziadkó, i może daltego bardzeij
go szanuję niż jak by go wynióśł ze szkoły. Mimo częstego nierozumienia, nawet
przez osoby wykształcone, takich pojęć jak naród, świadomość itp istnieje
przywiązanie do ww cznników. I tak ludzie o różnej świadomości narodowej, nawet
polskoprawosławnej mówia gwarą ukraińska i śpiewają ukraińskie piosenki.
Zauważyłęm też ze na ukraińskich imprezach jest tak że my z podlasia jesteśmy
jedynymi któzy rozmawiają po ukraińsku - co prawda gwarą. Ukraińcy którzy
pokończyli szkoły. licea, nawet studia ukraińskie rozmawaiają miedzy sobą po
polsku. Przy tym bardzo są przywiazani do idei narodowych, historii,
patriotyzmu itp. Trochę to pokręcone, ale mój wniosek jest taki -że najpierw
patriotyzm lokalny następnie ogólnonarodowy. Po zatraceniu najbliższych korzeni
trudno jest sie odnieść do szerszej społeczności, korzeni ogólnonarodowych bo
trudno w nich nznaleźć swoją "działkę". Jeszcze co do bojków - to miałem u nas
w Białymstoku znajomą, pochodzenia bojkowskiegoo, czyli z rogu Bieszczad, ale
miała świadomość jak najbardziej ukraińską, bez powiedzmy, łemkowskich
separatyzmów. Takie zjawiska są zresztą charakterystyczne dla grup odległych od
centrów narodowotwórczych. na POdlasiu mamy ukrainomownych Białorusinów, na
południu Łem Łemków, na wschodzie ukrainomownych kozakó rosyjskich itp. Nie bez
wpływu dzisiaj na takie postawy są, jak piszesz Piotrze warunku ekonomiczne na
Ukrainie. Muszę sam przyznać że jako swiadomy Ukrainiec, znający jezyk,
podróżując po tym kraju mam czasem negatywne refleksje. TO tyle na razie
Pozdrawiam

Trudny temat

[Gość: Piotr]

Dziękję Andrzeju za ciekawą i obszerną wypowieź.
Do tematu bojkowsko - łemkowskiego pewno jeszcze wrócę ... ale dziś chciałem
ruszyć temat do ktorego sie przymierzałem już od dłuzszego czasu

Zacznę od cytatu :

„Na świeżo po II wojnie na włączonej Ukrainie zachodniej uderzono w Kościól
Grekokatolicki, który od połowy XIX wieku był bardzo ważnym elementem
utrwalania świadomości narodowej tamtejszych Rusinów-Ukraińców.
Trzeba go było zniszczyć, aby nie stanowił zaplecza dla walczącej o
niepodległość państwa Ukraińskiej Armii Powstańczej i w ogóle opozycji
ukraińskiej”
Koniec cytatu.
Pozwolicie,że powtórzę „ ... ABY NIE STANOWIŁ ZAPLECZA DLA WALCZĄCEJ O
NIEPODLEGŁOŚĆ PAŃSTWA Ukraińskiej Armii Powstańczej i w ogóle opozycji
ukraińskiej.”

Zastanawiacie się zapewne skąd pochodzi ten cytat, jedni myślą pewnie ... ot
apologetyka UPA z „Naszego Słowa” albo cytat z sajta nacjonalistów ukraińskich.
Ale nie – oto zacytowałem bardzo ciekawą pracę Pani Hanny Dylągowej „ Dzieje
Unii Brzeskiej”, książki wydanej przy udziale Warmińskiego Wydawnictwa
Diecezjalnego – Warszawa 1996 Olsztyn. Książki osobliwej chociażby poprzez
zapiski w metryczce „ Nihil obstat ks. Mgr Ireneusz Bruski, Imprimatur : ks.bp
dr Jacek Jezierski .... „ itd. itd.
Można pisać obiektywnie o trudnej historii ? Można !.
Przyznam, że sam zachowuję daleko idącą rezerwę w ocenie Ukraińskiej
Powstańczej Armii – z pewnością dla ruskich mieszkańców i Bieszczad i pogórza
przemyskiego żołnierze UPA byli uważani za wybawicieli od przemocy sovietów,
polskiej partyzantki . posliego wojska i UB. Wielu łączyło jej działania z
nadzieją na powstanie niezawisłego państwa.
W mojej ocenie pozostanie jednak pamięć strasznych zbrodni Wołynia i rodzinne
wspomnienie zabójstwa katolickiego księdza na plebani w ktorej
umierał „łemkowski świaszczennik” – mój pradziadek.

A jaki był stosunek duchowieństwa grekokatolickiego do działań UPA?

Dariusz Iwaneczko /pracownik rzeszowskiego oddziału IPN pisze w
opracowaniu „Wysiedlenia Ukraińców a kościół grekokatolicki w Polsce 1944-
1947/ pisze :
„Znamy przypadki co najmniej sympatii unickich księży wobec UPA, jak również
współpracy i udziału w akcjach bojowych. Poszczególne oddziały UPA korzystały z
gościny w plebaniach księży grekokatolickich. @8 marca 1947 roku ks. Hoza z
Kłokowic przyjął na plebani Wołodymira Szczyhelskiego „Burłake” wraz z
kapelanem sotni ks. Wasylem Szewczukiem „Kadyła”. Ksiądz Jaworenko był
kapelanem w sotni Stepana Stebelskiego „Chrina”. Przy Jarosławie
Staruchu „Stiahu” krajowym prowidniku OUN Zakierzońskiego Kraju był ks. Dr.
Adam Ślusarczyk „Knyha” który został zastrzelony 19 września 1947 roku przez
żołnierzy 9. DP podczas próby ucieczki z bunkra. Ksiądz Ślusarczyk w ośrodku
technicznym „wulkan” krajowego Prowidu UPA zajmował się tłumaczeniem
wydawnictw podziemnych OUN na język angielski”

W opracowaniach IPN znalazłem także opisy o wiele więcej przypadków gdy księża
uniccy zachowywali rezerwę wobec działań UPA, wręcz neutralność, dawali
schronienie ukraińskiej i polskie ludności w obrębie parafii i ... padali
ofiarami okrutnych mordów i napadów wojska polskiego band polskich, ukraińskich
i rosyjsko języcznych. Są tam opisy bezzasadnych pobić, zabójstwa, wywozu do
polskiego obozy koncentracyjnego w Jaworznie.
Oszczędzę wam opisów tych tragicznych zajść.
Kim więc byli w tamtych czasach księża grekokatoliccy ?
Częśc z nich z pewnością prezentowała postawę podobną do opisywanego przez
Diakona Piotra Bł. Emiliana Kowcza :
„Bł. Emilian był wielkim patriotą ukraińskim, zdeklarowanym zwolennikiem
niepodległości i przeciwnikiem rządów polskich na ziemiach b. Galicji
Wschodniej. To nic szczególnego - takie było stanowisko
większości tamtejszych Ukraińców. Ale On potrafił - a to już, niestety, dużo
rzadsza postawa po obu stronach tego konfliktu - swych poglądów politycznych
nie obciążać narodowościową nienawiścią. Gdy po 17 września część jego
parafian postanowiła się odegrać na swych sąsiadach, polskich kolonistach, za
okres międzywojenny, rabując ich mienie - ks. Kowcz tak ich obsobaczył z
ambony, że skruszeni oddali zabrane rzeczy właścicielom. Za tzw. "pierwszych
Sowietów" ("drugich Sowietów" już nie dożył) w latach 1939-41 pomagał rodzinom
wywożonych przez NKWD polskich urzędników i policjantów (także tych, co go
przed wojną
zamykali do aresztu za nieprawomyślne kazania). Był odważny, nie lękał się
NKWD, organizował np. nadal publiczne procesje - i zjednało mu to tak wielki
szacunek polskiej ludności rzymskokatolickiej, że część Polaków zaczęła
chodzić do cerkwi. Potem, gdy już siedział we Lwowie w więzieniu gestapo,
rzadkie
kontakty z rodziną (grypsy) wykorzystywał w dużej mierze po to, by za
pośrednictwem bliskich przekazywać na zewnątrz wiadomości dla rodzin
więziennych współtowarzyszy. Także (i chyba głównie) Polaków. Wreszcie
trafił na Majdanek i tam był "obozowym proboszczem" dla wszystkich – dla
Polaków także. Warto przeczytać jego grypsy stamtąd - bije z nich moralna
wielkość, której niesposób nie docenić, niezależnie od światopoglądu. „
Część z nich z pewnością włączała się do walki „za niepodległa Ukrainę” a jak
sądzę większość chciała po prostu w sposób godny doczekać końca okrutnej wojny
i koszmaru powojennych walk.

[Gość: Wolf]

Witam
temat rzeczywiscie trudny, ale mysle ze wart poruszenia. Jestem w tej chwili
swiezo po lekturze, wiec zeby cos powiedziec to musze "przetrawic".
Jedna rzecz w Twoim poscie rzucila mi sie od razu w oczy i odniose sie na
goraco.

... padali
> ofiarami okrutnych mordów i napadów wojska polskiego band polskich,
ukraińskich
>
To co napisales dobrze oddaje tamte wydarzenia. Ugrupowania partyzanckie po obu
stronach konfliktu oprocz bohaterskich czynow maja na sumieniu zwyczajne
bandyckie wystepki. Nie probuje tu nikogo wybielac, ani oczerniac, ale
przytoczylem tu kiedys tekst dobrze oddajacy tamten czas:
"od partyzanta do bandyty jest tylko jeden krok"
Pozdrawiam
R.

[Gość: Wolf]

Witam po przerwie
W ostatnich dniach cierpie na "niemoc tworcza" :) w zwiazku z tym podsylam
sympatyczny cytacik z "Zycia Podkarpackiego"

"Prałkowce k. Przemyśla: Ekumeniczny Dom Opieki Społecznej przyjął pierwszych
pacjentów
By nikogo nie zranić
Na początku stycznia br. zainaugurował swoją działalność Ekumeniczny Dom Opieki
Społecznej w Prałkowcach k. Przemyśla. Mieszkają tu wspólnie wierni kościoła
rzymskokatolickiego, greckokatolickiego oraz prawosławni wymagający stałej
opieki medycznej.
W pierwszej fazie dom przyjął 35 osób, docelowo ma pomieścić ok. 45. To
pierwsza taka placówka w Polsce. Instytucję, przy której działa też Centrum
Rehabilitacji i Ośrodek Szkolenia Personelu Opiekuńczego, prowadzi
greckokatolickie Zgromadzenie Sióstr Służebnic Niepokalanej Maryi Panny.
Przewodniczącym Komitetu Budowy Domu był proboszcz greckokatolickiej parafii
Narodzenia NMP w Lublinie ks. Stefan Batruch. Zgodnie z zamierzeniami
pomysłodawców placówka ma zapewnić godną i fachową opiekę medyczno-charytatywno-
rehabilitacyjną osobom niepełnosprawnym, poszkodowanym i chorym, zamieszkującym
ten zróżnicowany etnicznie, kulturowo i religijnie region. Innym, bardzo
istotnym celem, jak podkreślił ks. S. Batruch, jest tworzenie przyjaznych
relacji międzyludzkich, międzynarodowych i międzywyznaniowych na pograniczu
kultur.
Niemal wszystkie pomieszczenia w placówce spełniają wszelkie standardy
europejskie. Wyposażona jest m.in. w: wyspecjalizowane sale do różnego typu
zabiegów rehabilitacyjnych, laboratorium analiz medycznych oraz gabinety:
lekarski i dentystyczny. Z usług tych będą mogli korzystać zarówno mieszkańcy
Domu, jak i pacjenci z zewnątrz. Nie jest tajemnicą, że wiele osób z regionu
pogranicza, które przebywały w państwowych domach opieki społecznej, bało się
przyznawać do swojej odrębności religijno-etnicznej. - Osoby te czuły się
zalęknione, wyizolowane, odrzucone i niezrozumiane, jeżeli chodzi o potrzeby
duchowo-emocjonalne - powiedział ks. S. Batruch.
Mariusz GODOS"

Natomiast dla Wszechpolakow i innych podobnych podsylam cytat z "Nowin"

"Walczą o przywrócenie tablic
Ukraińcy liczą na pomoc wicepremiera Józefa Oleksego
PRZEMYŚL. Społeczność ukraińska domaga się przywrócenia tablic na mogiłach
członków Ukraińskiej Powstańczej Armii. Ich zdaniem zostały one bezprawnie
usunięte.
W grudniu ub. roku przedstawiciele Związku Ukraińców w Polsce zawiadomili
prokuraturę o kradzieży dwóch tablic z Cmentarza Strzelców Siczowych w
Przemyślu. Znajdowały się na mogiłach spoczywających tam powstańców UPA
ekshumowanych w Birczy i Lisznej. Tablice zdemontowali pracownicy miejskich
służb komunalnych po wcześniejszych uzgodnieniach z wojewodą podkarpackim.
Treść napisów nie była zgodna z pierwotnymi ustaleniami poczynionymi przez Radę
Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa w Warszawie i stronę ukraińską.
- Treść napisów nie obrażała uczyć Polaków - uważa Jarosław Sydor,
przewodniczący przemyskiego oddziału Związku Ukraińców w Polsce. - Nikt ich nie
kwestionował. Po prostu zostały skradzione.
Policja pod nadzorem prokuratury ustala obecnie okoliczności demontażu tablic.
Tymczasem społeczność ukraińska wraz z rodzinami powstańców UPA spoczywających
na cmentarzu, wystosowała list do Józefa Oleksego, wicepremiera, ministra spraw
wewnętrznych i administracji. Podpisało się pod nim blisko 400 osób. Wymienieni
uważają, że tablice usunięto bezprawnie, a minister, jako przełożony wojewody
powinien wydać polecenie ich przywrócenia na pierwotne miejsce."

Przepraszam, ze tym razem nie pisze nic od siebie, ale po trudnym tygodniu w
pracy dopadla mnie, jak napisalem powyzej, "niemoc"
Pozdrawiam
R.

[Gość: Piotr]

A jednak w tym Przemyślu wciąz dobro i zło w realcjach polsko-ukraińskich
przeplata się w sposób niesamowity. Budowa owego domu opieki związana była z
inicjatywą nagród pojednania- wręczanych już w ubiegłym roku chyba po raz
trzeci /przypominam Panowie Smoleński i dyrektor Lwowskiej Galerii Obrazów/.
Historia pochówku nieszczęsnych upowców z Birczy była wielokrotnie opisywana /
tak samo jak do tej pory /chyba?/nie uregulowana sprawa pochówku ofiar polskich
napadów w Pawłokomie/.
Cieszy inicjatywa lubliniakow, w tym szczególnie ks. proboszcza Batrucha.
Cóz Radku - wypoczywaj- do spotkania po weekendzie.
A ja być może podrzucę ciąg dalszy "trudnego tematu"
pozdrawiam

Atamanowi

[Gość: Piotr]

Gość: ataman
Wciąz krążycie wokół Gwozdzianki ale nie chcecie tematu rozwinąć; podajecie
chyba mylne dane .Ta smutna historia chyba miała miejsce w marcu 1944 a nie w
Kwietniu 1945.Z tego co jako dziecko słyszałem to zabito 17 dorosłych
mężczyzn. Zabito również jedna osobę w Bliziance. Myślę ze krewni zabitych
wciąż żyją ; dlaczego nie chcą zabrać głosu?

Witam - nie krązymy,a po prostu odstawiliśmy ten temat, z braku
dopływu "świeżej krwi".Być może Twoje wejście to zmieni >
Mikołaj Siwicki /dzieje konfliktów polsko-ukraińskich – tom 3, str.219-221/
cytuje relację o Gwożdziance powołując się na Archiwum Ukraińskie w
Warszawie, "Łemkiwszyne” nr 4 z 1987 roku wydawaną przez Organizację Obrony
ŁEMKOWSZCZYZNY W Nowym Jorku. Pisze o 166 osobach i lokalizuje wydarzenia na
kwiecień 1945 – „przeddzień wysiedlenia do ZSRR.
Grzegorz Motyka, wielokrotnie cytowany, mówi o od 8 do 166 ofiar. Z tym że ja
te 8 osób wiązałbym z Blizianką – ustną relację na ten temat podaje . p. Huk w
cytowanym jako link artykule o Zalesiu.
Motyka cytuje też relację ks. Piętowskiego , który mówi o napadzie na ruskie
wioski w okolicach Niebylca : „18-19 marca 1945 napadła na wioskę nieznana
banda,spaliła niektóre domy,wielu pobili,obrabowali. Niektórzy Rusini po tym
napadzie,który miał wyraźnie znamiona akcji NKWD, uciekli do Węglówki,Krasnej”

Nie badałem tematu w terenie ,pisząc tu opierałem się na dostępnej
literaturze. Nie spotkałem się np. w prasie lokalnej relacji nt tej czy innej
wioski z okolic Rzeszowa.

Dlatego też Atamanie twój głos w dyskusji możę być cenny – mam pytanie – kto
według Ciebie napadł w marcu 1944 na Gwoździankę, /do lipca trwała tu przecież
okupacja niemiecka/, na czyich relacjach możesz się oprzeć?
Według jednego z internautów na tamtym terenie ludzie dalej pamietają tamte
wydarzenia,co odbija się na realcjach sąsiedzkich / ponoć są tam nieźle
skłóceni/ ale z drugiej strony śa dość „hermetyczni”. Sam tego doznałem
próbując w tych pięknych,niebyleckich górkach nabyć chałupę- a la daczę.

[Gość: piasek]

czyżby

ameryka

[Gość: piasek]

meksyk

[Gość: piasek]

ameryka

[Gość: piasek]

czyżby

ameryka

[Gość: ataman]

Wcaz krazycie wokol Gwozdzianki ale nie chcecie tematu rozwinac; podajecie
chyba mylne dane .Ta smutna historia chyba miala miejsce w marcu 1944 a nie w
Kwietniu 1945.Z tego co jako dziecko slyszalem to zabito 17 doroslych
mezczyzn. Zabito rowniez jedna osobe w Bliziance. Mysle ze krewni zabitych
wciaz zyja ; dlaczego nie chca zabrac glosu?

[Gość: Wolf]

Gość portalu: ataman napisał(a):

> Wcaz krazycie wokol Gwozdzianki ale nie chcecie tematu rozwinac; podajecie
> chyba mylne dane .Ta smutna historia chyba miala miejsce w marcu 1944 a nie w
> Kwietniu 1945.Z tego co jako dziecko slyszalem to zabito 17 doroslych
> mezczyzn. Zabito rowniez jedna osobe w Bliziance. Mysle ze krewni zabitych
> wciaz zyja ; dlaczego nie chca zabrac glosu?

Witam czytajacych i piszacych
Na wstepie odpowiem na zarzuty atamana (ktorego serdecznie witam). Ten watek
sluzy nam do dzielenia sie swoja wiedza na "rusinskie" tematy. Z uwaga czytam
kazdy post, w ten sposob poszerzam swoja wiedze. Odnosnie tych wydarzen nie mam
duzej wiedzy, w kregu moich zainteresowan jest inny region - okolice
Siemiatycz. Chetnie dowiem sie czegos odnosnie tamtych wydarzen i mysle ze nikt
sie nie obrazi, sam tez wielokrotnie bylem poprawiamy przez Andrzeja.
Wracajac do naszego watku, mysle ze w tym tygodniu wrzuce jakis zgradny
tekscik. W weekend odpoczlem od komputera i nabralem sil:)
Z niecierpliwoscia czekam na nowe watki (moga byc ze szpilka).
Pozdrawiam
R.

Trudny temat cd

[Gość: Piotr]

Witam serdecznie.
Atamanowi postarałem się odpowiedzieć w trochę przestawionym poscie - coś
dziwnego dzieje się ostatnio z serwerem GW.
A oto szpila:Czytając na temat likwidacji kościoła grekokatolickiego na
terenach polskich po 1945 roku. spotkałem się z różnym spojrzeniem na rolę
kościoła katolickiego i prawosławnego w tym tragicznym procesie/
Pisałem tu już o opinii Mistrza Nowosielskiego w tej sprawie – a więc
zarzucającego KK agresywność ,wręcz współwinę w likwidacji Unii, a nawet
kolaborację z komunistami. Odmienne zdanie w tej sprawie prezentowane jest na
stronie
http//www.archidiecezja-gr.opoka.org.pl
W dziale historycznym
Cytuję:
Pragnąc ostatecznie zlikwidować nawet namiastkę Kościoła greckokatolickiego,
władze wykorzystały uprzywilejowaną pozycję Kościoła prawosławnego, który w tym
okresie cieszył się stosunkowo dużą tolerancją ze strony władz komunistycznych.
Metropolitą „nowego” Kościoła prawosławnego, który przeprosił patriarchę
moskiewskiego za dokonaną schizmę w 1924 roku został Makarij Oksijuk, który był
szczególnie aktywny przy likwidacji Cerkwi greckokatolickiej na osławionym
pseudosoborze we Lwowie w 1946 roku. Już bezpośrednio po akcji „Wisła” władze
sprzyjały powstawaniu wśród wiernych grekokatolików parafii prawosławnych. W
1952 roku Biuro Polityczne KC PZPR postanowiło, iż duchowieństwo
prawosławne: „winno mieć poparcie władz w wykonywaniu kultu religijnego i
erygowaniu parafii wśród ludności prawosławnej”. Postanowiono
również: „zdecydowanie zwalczać organizowane przez nacjonalistyczne agentury
podziemne wyznania greckokatolickiego”. Miało to swoje konsekwencje przez cały
okres PRL. Powstały parafie prawosławne nawet w tych miejscowościach, gdzie nie
było wiernych prawosławnych.

Asekuracyjnie dodam Radku nie idzie mi o „pójście na ostre” ale spróbujmy
rozważyć zasadność powyższych stwierdzeń – musisz przyżnać,że temat trudny.
Aby jeszcze bardziej zagmatwać historię przytoczę zdanie ukraińskie na temat
roli kościoła katolickiego w tym okresie.
Przypomnę,że w linkowanym tu artykule Pana Dr Romana Drozda –
interklasa.pl/portal/dokumenty/r_mowa/strony_pol/historia01.htm
Mówił on o „niecnej roli" hierarchii katolickiej w stosunku do księży unickich,
kiedy niejako w imię niekomplikowania i tak trudnych relacji z
komunistami „poświęcano” na straty księży katolickich. Mówił nawet, że księży
którym proponowano pozostawanie w sutannach zmuszano do porzucania żon. Łemkom
pozostających przy swej wierze odmawiano pochowku w poświęconej ziemi,
ścinano „zbędne ramiona„ cerkiewnych krzyży – często przy czynnym udziale
księży katolickich /pisze o tym cytowany i linkowany tu Łemko z okolic N.Sącza,
zadano opłat za wydawanie katolickich metryk ratujących od wywózki.
Muszę przypominać te fakty, jeśli nawet pamiętam o nieskutecznych próbach
ratowania Ptzemyskiego Metropolity Kocyłowskiego przez Episkopat Polski w 1946
roku.

Pozdrawiam Serdzecznie - zapraszając również zamorskiego /jak mi się wydaje z
IP/ gościa do dyskusji

[Gość: Wolf]

Witaj Piotrze
szczerze mowiac zaskoczyl mnie twoj post, o udziale Cerkwi prawoslawnej w
likwidacji Kosciola grekokatolickiego nic nie slyszalem.
Z mojej skromnej wiedzy wynika, ze PAKP po wojnie rowniez nie mial lekko.
Postaram sie cos znalezc i wmiare wyczerpujaco odpowiedziec. Poza tym bedzie
malutka szpileczka nt. Polesia po 1939.
Twojego postu nie odebralem, Boze bron, jako atak.
Pozdrawiam
R.

[Gość: Wolf]

Witam
Pomimo najszczerszych checi nie udalo mi sie znalezc chocby sladu pomocy
prawoslawia przy likwidacji Kosciola grekokatolickiego, ani w ksiazkach ktorymi
dysponuje, ani w necie (poza podanym przez Ciebie sajtem). Nie ulega natomiast
watpliwosci, ze Cerkiew prawoslawna miala w tym okresie latwiej.
Za to przytocze cos ciekawego z Bialoruskich Zeszytow Historycznych nr 6, tekst
jest autorstwa Miroslawy Papierzynskiej-Turek.

"Tak więc w świadomości społecznej prawosławnych, na skutek przekazywanego z
pokolenia na pokolenie doświadczenia związanego z walką międzywyznaniową — o
cerkwie, cmentarze, biskupstwa, klasztory, ziemię, i wreszcie o własne
rozumienie kościelnego pośrednictwa między ludźmi a Bogiem — oraz na skutek
oddziaływania literatury historycznej, wspierającej tę walkę i umacniającej
społeczne przekonania, dominował jednowymiarowy i malowany czarnymi barwami
obraz unii3. Na obraz ten składają się: przymus, zdrada i wina, odnoszące się
do architektów unii i jej późniejszych wyznawców. A zarazem krzywda, strata, a
nade wszystko zaś wierność — służące do charakterystyki własnej Cerkwi. I tak,
w obrazie tym wyraźnie dostrzec można przeświadczenie, że unia stanowi jaskrawy
przejaw odwiecznego, stale idącego z Zachodu zagrożenia dla uznanych
najwyższych wartości, dla grecko-bizantyjskiego zakorzenienia oraz własnej
kulturowej odrębności. Że została ona ludności ruskiej narzucona na skutek
polsko-jezuickiej intrygi, zawiązanej w interesie Kościoła rzymskokatolickiego,
narodu i państwa polskiego. Właśnie „intrygą”, „chytrością jezuicką” oraz
aspiracjami polskich władz tłumaczono najczęściej jej genezę i późniejsze
sukcesy. Zdrajcami nazywano prawosławnych architektów unii i ich też obciążano
winą za rozbicie rodzimej Cerkwi, sprowadzenie na nią tak wielu nieszczęść i
zła. A równocześnie w opinii prawosławnej sprawa unii stała się — obok
późniejszych presji ateistycznych — niejako sprawdzianem siły, żywotności,
potęgi i oporu, zdolności przetrwania.
Ten prawosławny obraz unii zderza się z jej obrazem, ukształtowanym w
indywidualnej i społecznej świadomości unitów4. Przy czym również u podłoża tej
wizji leży dążenie do utrzymywania, wzmacniania, obrony przed destrukcją na
skutek agresji z zewnątrz, czy też narzucania własnej tożsamości — bo wszak i
ta religia, przekazywana z pokolenia na pokolenie, stworzyła nową,
odpowiadającą jej naturze, tożsamość religijną. Tak przeto na unicki obraz
kościelnej unii składają się te same, co na prawosławny, kategoryczne oraz
jednoznaczne oceny: przymus, zdrada i wina, odnoszące się do strony przeciwnej,
jak również — krzywda, strata, a nade wszystko wierność, służące do
charakterystyki własnej Cerkwi. Przymus — to wymuszanie konwersji ze strony
władz carskich czy później radzieckich (chodzi przede wszystkim o sobór lwowski
w 1946 r.). Zdrada — to przede wszystkim działalność inicjatorów zjednoczenia z
Cerkwią prawosławną J. Siemaszki w XIX w. oraz H. Kostelnyka, M. Melnyka i A.
Pelweckiego w 1946r. I wreszcie kwestia winy — winą obciąża się prawosławnych
za to, że nie zjednoczyli się, że nie chcieli przyłączyć się do Cerkwi
greckokatolickiej, czyli po prostu, że nie chcieli zmienić własnej religijnej
tożsamości. Również unici, podobnie jak prawosławni, dumni są z własnej siły i
zdolności przetrwania"

Jak widac wszystko zalezy od punktu widzenia...
Pozdrawiam
R.

[Gość: Wolf]

Oczywiscie zgodnie z obietnica nie odmowie sobie przyjemnosci
podeslania "szpileczki". Rzecz bedzie o Poleszukach. Pochodzi rowniez z BZH,
tym razem z nr 20, a autorem jest p. Marek Wierzbicki.
Poruszam temat Poleski, poniewaz "zaszufladkowanie" narodowe Poleszukow tez
sprawialo klopoty, podobnie jak podlaskich Rusinow. Stad kwestia ta jest mi na
swoj sposob bliska.
Cytaty nie dotycza kwestii "kim sa Poleszucy?". Dotycza stosunkow pomiedzy
Polakami i "tutejszymi" w trudnym okresie II WS.

"O nastrojach ludności polskiej świadczy m.in. raport wysłannika KG ZWZ
występującego pod pseudonimem „Mietek”, który na przełomie 1941 i 1942 r.
odwiedził kilka powiatów Polesia (drohiczyński, brzeski, kobryński) badając
możliwości rozwinięcia działalności konspiracyjnej przeciwko Niemcom. Autor
raportu zauważył, że ludność polska Polesia żyła przede wszystkim pragnieniem
ukarania miejscowych chłopów prawosławnych (Poleszuków), Żydów i Ukraińców za
mordy, grabieże i działania dywersyjne, jakich dopuścili się przeciwko Polakom
i instytucjom państwa polskiego po 17 września 1939 r. Nastroje tamtejszej
ludności polskiej nie osłabły, mimo że od zakończenia okupacji sowieckiej do
powstania raportu minęło ok. 6 miesięcy41. Ale warto nadmienić, że w raportach
polskiego podziemia z Polesia napisanych w kwietniu 1944 r. znalazły się
również informacje o strachu Poleszuków przed odpowiedzialnością karną za mordy
popełnione w 1939 r., którą musieliby ponieść w przypadku powrotu państwowości
polskiej na Polesie42. W tym kontekście znamienne są słowa wypowiedziane
jeszcze w październiku 1939 r. przez Polaka z powiatu stolińskiego: „Jeżeli
Polacy wrócą do władzy, to dla Białorusinów nie będzie tu życia, będziemy ich
wieszać za to, że zdradzali, gdy wkraczała Armia Czerwona, uciekali z armii
polskiej”43. Podobne nastroje panowały na całym obszarze Kresów północno-
wschodnich. Świadczyły o nich liczne — bo obejmujące kilkaset osób — przypadki
samosądów i denuncjacji Białorusinów kolaborujących z władzą sowiecką do
niemieckich władz okupacyjnych"

"Kolejnym polem konfliktu polsko-białoruskiego były wpływy polityczne w
administracji okupacyjnej i policji powołanej przez Niemcy hitlerowskie na
Zachodniej Białorusi. Po wybuchu wojny niemiecko-radzieckiej i zajęciu
Białorusi przez Niemcy ludność polska zaczęła wracać na stanowiska w
administracji lokalnej. Niemieckie czynniki wojskowe chętnie angażowały do
pracy w administracji osoby stosunkowo dobrze wykształcone znające język
niemiecki. W tym względzie Polacy mieli przewagę nad Białorusinami. W krótkim
czasie niemal cała administracja lokalna na Zachodniej Białorusi miała polski
charakter. To samo zjawisko zaistniało w policji pomocniczej, gdzie Polacy
wstępowali za zgodą władz ZWZ. Umożliwiło to odbudowanie polskich wpływów
politycznych na Zachodniej Białorusi poważnie uszczuplonych na skutek działań
władz sowieckich48. Działania społeczności polskiej wywołały kontrakcję
białoruskich działaczy niepodległościowych i ostry konflikt polsko-białoruski o
wpływy polityczne na tym terenie, który ciągnął się aż do końca okupacji
niemieckiej (1944 r.)."

Jak widac pozostaje jeszcze wiele do wyjasnienia. Mysle, ze przede wszystkim
zrodlo niecheci "tutejszych" do panstwa polskiego.
Na koniec proponuje dwa linki dotyczace M. Sandowicza.
www.pporthodoxia.com.pl/artykul.php?id=562
www.pporthodoxia.com.pl/artykul.php?id=563
Milej lektury
Pozdrawiam po raz drugi
R.

w odpowiedzi

[Gość: Piotr]

Muszę gorąco podziękować za poważny zastrzyk do lektury i przemysleń.
Linki o sandowyczu - muszę i przestudiować, a "dopiąć" do tematycznej teczki
wydruków.

W odniesieniu do poruszanych tematów - narazie krótko :
z pewnością cerkiew prawosławna była stroną uprzywilejowaną, przynajmniej na
starcie polskiego stalinizmu,który nie bardzo wiedzial jak odnosić sie do Niej.
Zwłaszcza w okresie wojennej odwilży w stosunkach między skomunizowaną cerkwią
moskiewską i stalinistami.
Odnoście "szpileczki" - prawdą jest że na terenach białorusko- wołynskich
Polacy odgrywali w cywilnej administracji niemieckiej podobną rolę do Ukraińców
u boku niemców tu u nas w Galicji. Prawdą jest też że np i w Przemyslu i w
Rzeszowie napływowi Ukraincy pracowali w tej administracji, przejmowali
pożydowskie sklepy,hurtownie i np w niemieckich spoldzielniach rolniczo-
spozywczych.

Dziękuję za fajne posty.
Za dzień, dwa poruszę tematy cd "trudnych", może coś o Żydach rzeszowskich,
albo i nawet taki "mały poczet rabinów z Rajszy" [;->
Pozdrawiam

I jeszcze prawoslawnym okiem:)

[Gość: Wolf]

Witam
Do wczorajszych postow, gwoli uzupelnienia, dodam jeszcze jeden cytat. Dotyczy
on losow Cerkwi prawoslawnej po II WS. Pochodzi z ksiazki "Prawoslawie" pod
redakcja K. Lesniewskiego i J. Lesniewskiej.

"Od 1948 r. nastąpiło zaostrzenie polityki wyznaniowej pań-
stwa, co było jednym z elementów ewoluowania Polski w kie-
runku państwa totalitarnego. Nasiliła się propaganda antyreli-
gijna, dążono do zawężenia aktywności religijnej wyłącznie do
sprawowania kultu i ograniczano działania Kościołów na innych
płaszczyznach. Kościół prawosławny, podobnie jak i inne Kościoły
mniejszościowe, miał o wiele mniejsze możliwości obrony przed
ingerencją i działaniami władz niż dominujący Kościół rzymsko-
katolicki. W okresie stalinowskim dążono do pełnej kontroli życia
wewnętrznego Kościoła, ingerowano w sprawy personalne, usu-
wając osoby uznane za niewygodne. W przypadku oporu stoso-
wano represje i przymus, starano się też instrumentalnie wykorzy-
stywać duchowieństwo w akcjach podejmowanych przez państwo.
Ograniczano także kontakty Kościoła z zagranicznymi ośrodkami
cerkiewnymi, w szczególności za „żelazną kurtyną" a istniejące
poddano ścisłej kontroli."

Oczywiscie tych przesladowan nie mozna porownac z sytuacja Kosciola
grekokatolickiego - nikt nie chcial Cerkwi likwidowac, ale widac ze i
prawoslawnym nie bylo wtedy lekko.
Koniec tego cytatu (o probach wykorzystania duchowienstwa przez panstwo) moze
sugerowac, ze to co opisales Piotrze w swoim poscie moze miec w sobie jakies
ziarno prawdy.
Pozdrawiam
R.

[diakon_piotr]

Gość portalu: Wolf napisał(a):

> Witam
> Pomimo najszczerszych checi nie udalo mi sie znalezc chocby sladu pomocy
> prawoslawia przy likwidacji Kosciola grekokatolickiego, ani w ksiazkach
> ktorymi
> dysponuje, ani w necie (poza podanym przez Ciebie sajtem).

"Pomocy prawosławia" przy samej likwidacji Kościoła greckokatolickiego w latach
1945-47 rzeczywiście raczej nie było. Sam Kościół prawosławny na terenach
chełmsko-podlaskich z jednej strony i łemkowskich z drugiej podlegał w owym
czasie niemal pełnej likwidacji.
Władze "Polski Demokratycznej" nie zdecydowały się na
przeprowadzenie "wossojedinienija", jak we Lwowie (1946), Użhorodzie (1949)
czy Preszowie (1950). Wolały struktury koscielne po prostu zniszczyć. Widząc
jednak potrzebę "zagospodarowania" deportowanych wiernych postanowiły
wykorzystać ku temu Kościół prawosławny. Zapewnie nie był to przypadek, że
"pożyczonym" z ZSRS metropolitą warszawskim został właśnie Makary (Oksijuk),
który "wossojedinial uniatow" Galicji i Zakarpacia.
Kościół prawosławny został zatem beneficjentem prześladowania grekokatolików,
zyskując możliwość zwiększenia liczby wiernych, parafii i świątyń (po 1956 r.
także na "ridnych zemlach" wysiedleńców, co zaowocowało trwającym do dziś sporem
majątkowym).
Co się tyczy literatury, to czołowy historiograf prawosławia w Polsce powojennej
prof. Kazimierz Urban z Krakowa pisał o tym niewątliwie. Temat warto by
opracować monograficznie - archiwalia są dość obfite.

Nie chcę się o tym zanadto rozpisywać, bo są to rzeczywiście niezbyt jasne karty
w dziejach Kościoła prawosławnego. Rozwodzenie się nad tymi rzeczami na
publicznym forum nie służyłoby relacjom UKGK-PAKP - i tak złym - a poza tym
czytelnik katolicki (grecko- czy rzymsko-) mógłby wyciągnąć z tego mylne wnioski
na temat rzekomej wyjątkowej nędzy moralnej prawosławia i jego hierarchów,
podczas gdy korzystanie z prześladowań innego Kościoła celem polepszenia stanu
własnej wspólnoty to praktyka nagminna i powszechna w historii stosunków
międzywyznaniowych, zwłaszcza w dobie przedekumenicznej.

diakon Piotr (UKGK)

[Gość: Wolf]

Witam

diakon_piotr napisał:
> Władze "Polski Demokratycznej" nie zdecydowały się na
> przeprowadzenie "wossojedinienija", jak we Lwowie (1946), Użhorodzie (1949)
> czy Preszowie (1950). Wolały struktury koscielne po prostu zniszczyć. Widząc
> jednak potrzebę "zagospodarowania" deportowanych wiernych postanowiły
> wykorzystać ku temu Kościół prawosławny. Zapewnie nie był to przypadek, że
> "pożyczonym" z ZSRS metropolitą warszawskim został właśnie Makary (Oksijuk),
> który "wossojedinial uniatow" Galicji i Zakarpacia.
> Kościół prawosławny został zatem beneficjentem prześladowania grekokatolików,
> zyskując możliwość zwiększenia liczby wiernych, parafii i świątyń (po 1956 r.
> także na "ridnych zemlach" wysiedleńców, co zaowocowało trwającym do dziś
spore
> m
> majątkowym).

Oczywiscie trudno nie zgodzic sie z powyzsza wypowiedzia, nie jest to jednak
tylko i wylacznie wina PAKP. Obwiniac za to mozna glownie komunistow
stosujacych zasade "dziel i rzadz". Co do metropolity Makarego to mysle, ze nie
byl to glowny powod jego "pozyczenia".

Rozwodzenie się nad tymi rzeczami na
> publicznym forum nie służyłoby relacjom UKGK-PAKP - i tak złym - a poza tym
> czytelnik katolicki (grecko- czy rzymsko-) mógłby wyciągnąć z tego mylne
wnioski
> na temat rzekomej wyjątkowej nędzy moralnej prawosławia i jego hierarchów,
> podczas gdy korzystanie z prześladowań innego Kościoła celem polepszenia stanu
> własnej wspólnoty to praktyka nagminna i powszechna w historii stosunków
> międzywyznaniowych, zwłaszcza w dobie przedekumenicznej.

Poruszanie trudnych tematow nie musi powodowac pogorszenia stosunkow. Zawsze
wydawalo mi sie ze pewne sprawy lepiej wyjasniac niz "chowac pod dywan". Dzieki
takim forom jest mozliwa wymiana pogladow miedzy ludzmi roznej wiary i
pochodzenia. Mozna w ten sposob poszerzac swoja wiedze i starac sie zrozumiec
racje drugiej strony. Na swoim przykladzie moge powiedziec, ze dzieki dyskusji
z Wami na tym forum zmienil sie moj stosunek do Kosciola grekokatolickiego.
Pozdrawiam
R.

[Gość: Piotr]

Witam. Na początek cytat :
„Stosunek władz państwowych do organizowania prawosławnego życia cerkiewnego
wśród wysiedleńców z akcji Wisła zmienił się dopiero na początku lat 50 – tych.
Zamierzano wówczas wykorzystywać Kościół prawosławny do ograniczania wpływów
Kościoła greckokatolickiego. W następnych latach władze legalizowały kolejne
parafie prawosławne. Ułatwienia w funkcjonowaniu Kościoła prawosławnego
przyniosła także popaździernikowa liberalizacja w polityce wyznaniowej
państwa.Zaczęto też w większym stopniu tolerować ukraińskie elementy w życiu
Kościoła /co wcześniej było nierzadko powodem represji. (...)
Parafie prawosławne stawały się dla ludności ukraińskiej na ziemiach
odzyskanych centrami życia religijnego, a także /szczególnie w początkowym
okresie/ najważniejszymi ośrodkami kultywowania poczucia odrębności oraz
zachowania własnej tradycji kulturowej. Cerkwie były miejscem spotkań ze
współwyznawcami, podtrzymywania więzi środowiskowej, ośrodkami życia
kulturalnego a nierzadko jedynymi / poza domem rodzinnym/ miejscem gdzie
używano języka ukraińskiego”
To cytat od Grzegorza Kuprianowicza „Akcja Wisła a Kościół prawosławny”.


Mam problem z interpretacją słów Księdza Piotra /bardzo ciekawa wypowiedź/w
części dotyczącej powiązań pomiędzy omawianiem faktów z historii a dialogiem
ekumenicznym. Czytam je jako autorefleksje Księdza występującego w tym
przypadku przy otwartej przyłbicy a nie schowany za nickiem, naukowca,
duchownego i po części ... dyplomaty.
Ja – proszę wybaczyć - nie mam takich zahamowań i ograniczeń .

Uważam nawet że przy dialogu ekumenicznym w stylu „Wybaczamy i prosimy o
wybaczenie” każda ze stron powinna najpierw zdefiniować : CO WYBACZAMY I O
WYBACZENIE CZEGO PROSIMY.
Myślę że nie wolno ujawniania tego „co i czego” wiązać z chęcią oczerniania i
strony przeciwnej. Raczej należy rozpatrywać to zgodnie z cytowaną kiedyś
myślą Jasienicy mówiącym ujemnie o Unii Brzeskiej i stwierdzającym
równocześnie „...że nie zamierza w jakikolwiek sposób krytykować wyznawców”
I prawosławie i unia i Łaciński KK mają i piękne jak i niezmiernie brzydkie
karty w historii.
No i trudno – trzeba mówić i o jednych jak i drugich.
A że istnieje możliwość „gorszenia maluczkich” – jest na to lekarstwo –
przekazywanie wiedzy i prawdy jaka by ona nie była.

Radku - dziękuję Ci bardzo za linki o Sandowyczu – muszę się przyznać że przy
ich lekturze z lekka się wzruszyłem – Słowo honoru.

Bardzo też spodobał mi się też cytat o wzajemnych historycznych pretensjach
prawosławnych i unitów .

Pozdrawiam serdecznie i piszacych i czytających

Trylogia o Zalesiu

[Gość: Piotr]

A więc w rzeszowskich księgarniach ukazała się ,reklamowana tutaj przeze mnie w
lecie ubiegłego roku trylogia autorstwa Pana Marcinowskiego "To wszystko działo
się w Zalesiu".
Dwa pierwsze tomy mozna by sobie "od biedy" darować - ot takie tam wspominki
starszego Pana o swych "dniach chwały" - ale tom trzeci pt "Roman Gumiński
przekazuje z Londynu wspomnienia o Zalesiu" - książka-wspomnienie pasjonująca.
Jest tu i bardzo ciekawe wspomnienie o ostatnim parochu zalesianskim ks.
Kamińskim i o ostatnim grekokatolickim ksiedzu na Zalesiu ks. Holińce, o
losach zalesianskich i rzeszowskich Rusinów.Przeżycia przedwojenne, klęska
wrześniowa, okupacja niemiecka w Rzeszowie i okolicach,lata tuż
powojenne,emigracja itd .
Ksiązki sprzedawane są w komplecie - m.in. w dużej ksiegarni na Jagiellonskiej

[Gość: Wolf]

Witam
Po przeczytaniu tego fragmentu twojego Piotrze postu nie odpisywalem od razu

"Uważam nawet że przy dialogu ekumenicznym w stylu „Wybaczamy i prosimy o
wybaczenie” każda ze stron powinna najpierw zdefiniować : CO WYBACZAMY I O
WYBACZENIE CZEGO PROSIMY."

musialem przemyslec sobie pare spraw. Wybaczamy i prosimy... to nie moga byc
puste slowa. Nie bede wypowiadal sie o wybaczaniu poniewaz nie czuje sie
upowazniony, moge natomiast napisac o moich pretensjach wobec Unii i o tym co
ma na sumieniu Cerkiew prawoslawna.
Jak pisalem pare postow wczesniej moj stosunek do Kosciola grekokatolickiego
zmienil sie dzieki naszym rozmowom. Nie odbieram juz grekokatolikow jako "juz
nie prawoslawnych, a jeszcze nie katolikow" szanuje ich odrebnosc i tradycje.
Mam tylko uwagi natury juz dzis tylko historycznej. Po pierwsze niestety to
Unii zawdzieczamy polonizacje Podlasia, rozmawialismy o tym przy okazji kasaty
Unii. Po drugie cieniem kladzie sie tez prawie stuletnie przesladowania
prawoslawnych na terenie Podlasia. Strona prawoslawna tez niestety nie jest
krysztalowa - ze wspomne o Meczennikach podlaskich. Dzis tez sa zadraznienia,
chociazby spor o cerkwie. Mam tylko nadzieje, ze w Kostomlotach uda sie uniknac
tarc.
Przepraszam za zanudzanie. Nie podawalem dzis wiedzy historycznej, ale ludowa.
Taka tez istnieje, nie w podrecznikach, a w pamieci ludzkiej...
Pozdrawiam
R.
P.S. A w nastepnym poscie cytat.

[Gość: Wolf]

W poprzednim poscie zanudzalem Was swoimi przemysleniami.
Teraz przytocze tylko wiersz Szewczenki.

" DO POLAKÓW
Kiedyśmy byli Kozakami
I nic o unii nie słyszeli,
Na wolnych stepach, wolni sami,
Brataliśmy się z Polakami
I żyli sobie najweselej!
W sadach dziewczęta, niczym białe
Lilije, kwitły dla miłości.
A matki z dumą spoglądały
Na swoich synów, którzy rośli
Jak wolni ludzie i koili
Matczyne starych lat cierpienia...
Aż przyszli księża i w imieniu
Chrystusa Pana podpalili
Nasz cichy raj, rozlali morze
Łez i krwi ludzkiej, a sierotom
Zadali śmierć męczeńską oto
Ku jeszcze większej chwale Bożej...
Już głowy chylą się kozacze
Jak wiatrem przygnieciona trawa,
Już Ukraina jęczy, płacze,
Już się zaczęła uczta krwawa
A ksiądz bez przerwy wyśpiewuje
Wściekle: "Te Deum! Alleluja!..."
I tak, Polaku, druhu, bracie,
Zachłanni księża i magnaci
Nas poróżnili, rozdzielili,
A my wciąż zgodnie byśmy żyli.
Podajże rękę Kozakowi
I serce swe do niego przychyl,
I razem w imię Chrystusowe
Odbudujemy raj nasz cichy!"

Przepraszam za brak autora tlumaczenia. Tekst zaczerpnalem ze swoich "archiwow"
a tam zapomnialem tego zapisac.
R.

Od siebie .- stereotypowo.

[Gość: Piotr]

Witam serdecznie>

Podajże rękę Kozakowi
> I serce swe do niego przychyl,
> I razem w imię Chrystusowe
> Odbudujemy raj nasz cichy!"

A z drugiej strony zarzuty "przymus, zdrada i wina" po obu stronach
jak fajnie zacytowałeś kilka postow temu.

Ale teraz Radku nie rozumiem twojej wypowiedzi : "prawie stuletnie
prześladowanie prawosławnych na terenie Podlasia"!!!!?
Albo ja nie znam historii Podlasia - co jest wysoce prawdopodobne- albo Drogi
Przyjacielu zastosowałeś typowy zabieg "odwracania kota ogonem"
Podlasie to klasyczny przykład prawosławnego TOTALITARYZMU - gdzie za pomocą
renegatów /vide przyklad bpa Popiela/ i za pomocą carskich bagnetów probowano
odzyskać utacone dwieście czy trzysta lat wcześniej pozycje.
Mowisz o uwagach historycznych - popatrz przecież nawet z notek o świetej
pamięci Michale Sandowyczu przebija wątek moskalofilskiej i wielkoruskiej
propagandzie tego wspólczesnego prawosławia.
To własnie grekokatolicyzm i tuż powojenne prawosławie pozwoliło utrzymywać
narodowość- UKRAIŃSKOŚĆ luności skazanej przez totalitaryzm komunistyczny na
asymilacje i wynarodowienie.
Myslę że własnie spec-desant owego "pozyczonego " Meteropolity Makarego w 1951
roku miał realizować inne, pacyfikacyjne zadania - wynarodowienia i asymilacji
polskich Ukraińców /i proby uczynienia z nich moskiewskiej "trzeciej kolumny"/
Tak jak jestem przeciwnikiem wszelkich nacjonalizmów, tak wybacz nie mogę
myśleć pozytywnie o moskalofilii i wielkorusach.
Według mnie -w latach 30 -tych to właśnie "rozbijacka robota" prawosławia na
Łemkowszczyżnie robiła tak wiele zła, skłócając w miare jednolite środowisko
Łemków i jak wirus osłabiało je w obliczu strasznej choroby jakim był
ukraiński totalitaryzm - ostro "płynący" w stronę faszyzmu.

Uff - Wybacz mi te grafomańskie refleksje- ale trochę mnie poniosło.

A w następnym poście - brnę dalej w "trudny temat"

Dalej trudny temat

[Gość: Piotr]

Wracam i bedę wracał do tematu - grekokatolicyzm a ukraiński nacjonalizm.
Bylo już o represjach wobec polskiej hierarchi unickiej po 1945 roku ,unickich
Błobosławionych a teraz wracam cytatem do tematu poruszonego kilka postow
wcześniej :
" Nasuwa się pytanie dlaczego owczesnne władze /po 1945 - mój dopisek - Piotr/
w tak zdecydowany i konsekwentny sposób podjeły dzialania zmierzające do
radykalnego ograniczenia działalności Kościoła grekokatolickiegop czy wręcz
jego likwidacji. Nie ma co do tego wątpliwosci, że znaczna część kleru
grekokatolickiego wspierała i inicjowała działania na rzecz rozwoju
swiadomości narodowej Ukraińców. Władze uważały, że wielu księży unickich w
okresie międzywojennym wspierało OUN, zaś w czasie IIwojny zachęcało młodzież
ukrainską aby wstepowała do Dywizji SS Galizien.Znane byly przypadki otawrtego
poparcia ze strony księzy grekatolickich dla UPA.

Wladze zastosowały więc wobec Cerkwi grekokatolickiej politykę zbiorowej
odpowiedzialności, co miało na celu pozbawienie społeczności ukraińskiej
oparcia w księżach,którzy odgrywali ważną rolę w budzeniu i podtrzymywaniu
nacjonalizmu ukraińskiego"
Ten cytat to z pracy Pana Dariusza Iwaneczki "Wysiedlenie Ukraińców a kościół
Grekokatolicki w Polsce /1944 - 1947//zawartej w opracowaniu zbiorowym "Akcja
Wisła".
Trudno - bardzo trudno rozliczyć sie z historią, zwłaszcza gdy stereotyp
myslenia "POLITYKĄ ZBIOROWEJ ODPOWIEDZIALNOŚCI" dalej żyje w polskiej
świadomości - w odniesieniu do nie tylko ukrainskiej nacji, ale i wobec
Rosjan,Niemców a i Żydów / tych ostatnich w kontekscie ich roli w
komunistycznym aparacie UB lat 50-tych/.

Ciekaw jestem jak polscy Ukraińcy poradzili sobie z rozrachunkami
historycznymi i czy w ogole pojęli probę takich rozrachunków?
Ja zacząłbym je od stwierdzenia,że owa "polityka zbiorowej odpowiedzialności"
jest nie do przyjęcia w ocenie jakielkowiek nacji nawet w najtragiczniejszych
okresach historycznych.
Pozdr,

Piotrowi

[Gość: Wolf]

Witam
Obawiam sie ze zostalem troche zle zrozumiany.

"Podajże rękę Kozakowi
> I serce swe do niego przychyl,
> I razem w imię Chrystusowe
> Odbudujemy raj nasz cichy!"
A z drugiej strony zarzuty "przymus, zdrada i wina" po obu stronach
jak fajnie zacytowałeś kilka postow temu."

Jesli chodzi o wiersz, akurat przytoczony przez Ciebie fragment moze stoi w
opozycji do wczesniejszych postow. Wczesniejszymi cytatami chcialem przedstawic
dwa rozne punkty widzenia, kazdy chyba na swoj sposob sluszny. W wierszu
chodzilo mi raczej o fragment:
"A ksiądz bez przerwy wyśpiewuje
Wściekle: "Te Deum! Alleluja!..."
I tak, Polaku, druhu, bracie,
Zachłanni księża i magnaci
Nas poróżnili, rozdzielili"

Jesli chodzi o dalsza czesc Twojego postu, ten o prawoslawiu na Podlasiu to
jestem winien wyjasnienie. Przytaczajac przyklady pretensji jakie mozna by miec
powolalem sie na przyklady bardziej oddalone w czasie. Gdu pisalem o
przesladowaniach prawoslawia mialem na mysli okres po wprowadzeniu Unii. Na
swoje poparcie przytocze maly cytacik z "Z dziejow prawoslawia na
Bialostocczyznie" autorstwa A. Mironowicza

"Jeden z mnichów supraskich Afanasij około 1611 r. w utworze Kilka słów i
pouczenii świętych ojców Cerkwi prawosławnej napisał: "utwierdi nas Hospodi u
wiery stojati, a ot wostoka k zapadu nie otstupati".
Apel mnicha supraskiego nie zapobiegł procesowi narzucania parafiom
prawosławnym unii. Wprowadzenie unii odbywało się drogą nacisków na duchownych,
odbieraniem świątyń i ich uposażeń ziemskich. Właściciele majątków, w których
znajdowały się cerkwie prawosławne, przyjmując katolicyzm bądź unię zmuszali do
przyjęcia nowego wyznania swych poddanych."

Piotrze, swoim postem nie chcialem nikogo urazic. Bronie prawoslawia rowniez
dlatego, ze dzieki niemu mozemy mowic o jako takim zachowaniu tozsamosci przez
prawoslawna ludnosc Podlasia. Ci ktorzy kiedys pozostali wierni Unii po jej
kasacie najczesciej latynizowali sie. Okres gdy Podlasie wchodzilo w sklad
Cesarstwa Rosyjskiego faktycznie nie jest zbyt mily, jednak nie jest to tylko
wina Cerkwi, ale i polityki tego panstwa.
Chcialbym jeszcze wyjasnic, ze jestem osoba ktorej daleko do jakichkolwiek
nacjonalizmow. Zreszta jakich? Bialoruskich, Ukrainskich..... Nie wiem.
Najzwyczajniej w swiecie kocham ten skrawek ziemi "nad Buhom" i w jakims
stopniu sie z ta ziemia identyfikuje, ale jest to tylko na moj wlasny uzytek,
potomka podlaskich Rusinow. Nikomu nic nie narzucam i szanuje inne poglady.
Zarzutowi o moskalofilstwie i promowaniu "wielkorusow" mowie stanowcze nie:)
I jeszcze na koniec

"Według mnie -w latach 30 -tych to właśnie "rozbijacka robota" prawosławia na
Łemkowszczyżnie robiła tak wiele zła, skłócając w miare jednolite środowisko
Łemków i jak wirus osłabiało je w obliczu strasznej choroby jakim był
ukraiński totalitaryzm - ostro "płynący" w stronę faszyzmu."

Na ten temat nie moge sie wypowiedziec, niestety dopiero niedawno (zreszta
dzieki Wam) dowiedzialem sie ze powrot do prawoslawia na Lemkowszczyznie nie
zawsze byl "powrotem do prawdziwej Ruskiej Wiary", czasem mial bardziej
prozaiczne powody (jeszcze raz dzieki za Magury). Z drugiej strony nie uwazam
zeby kazdy kto opowiada sie po prawoslawnej stronie byl moskalofilem.
Drugi post bedzie odprezajacy, nie bede zanudzal:)
Pozdrawiam
R.

[Gość: Wolf]

Na koniec dzisiejszych wypocin krotki cytat z przytaczanego juz tu A.
Mironowicza, dotyczacy Podlasia.
"Prawosławie tu nie jest reliktem zaborów, ale cenną spuścizną I
Rzeczypospolitej, wspólnej ojczyzny wielu wyznań i narodów."

Mam nadzieje, ze ten cytat chociaz troche Was rozchmurzy.
Pozdrawiam raz jeszcze
R.

wyjaśnienie Radkowi

[Gość: Piotr]

W zasadzie to powinienem przeprosić - ot trochę mnie poniosło- w zasadzie przez
Twoje Radku jedno zdanie, o prawosławiu na Podlasiu. Dla mnie to temat
drażniący, głównie przez rozliczne lektury, chociażby internetowe.Nie mogę się
po prostu zgodzić aby temat męczennikow podlaskich stawiać na uboczu,jeśli już
to jednak w centrum wątku.
Sam mowiłem tu wielokrotnie o tradycjach prawosławia jako stojących równo z
korzeniami polskiej państwowości i nie łaczę tych tradycji bynajmniej z ze
spuścizną zaborów.Ale musisż przyznać że i w tekstach o śp. Sandowyczu bliżej
TAM OPISYWANEMU niejako prawosławiu do rosyjskości niż rusińskości polskiej.
Narazie to tyle.
Muszę dokładnie rozczytać twój przedostatni post aby znowu bezmyślnie
nie "rozpuścić gęby". Jak w moim "stereotypowym" poście.
Co do sZEWCZENKI - WIERSZ mi sie spodobal mimo ciut anty -.rimskohoj tonacji.
W niedługim czasie sam może coś tu pocytuję z oryginału w mej nieudolnej
transkrypcji albo może i Iwana Franko co nieco np z "Halickich obrazkow" ;
"Sydiw w szynku i piw horiłku
Wo koło serca szczos piekło.
Zgadaw pro diti,choru żinku
zgadaw pro szczasti szczo wtekło..."
Pozdrawiam i jeszcze raz przepraszam jeśli uraziłem

[Gość: Wolf]

Witam Piotrze
Dziekuje za post. Nie bylo moja intencja odsuwanie na poboczny tor sprawy
Unitow Podlaskich. Napisalem malo, poniewaz wiem tylko tyle ile przeczytalem na
stronie www.unici.prv.pl chetnie dowiedzialbym sie wiecej, tylko skad. W
Internecie nie ma za duzo na ten temat. Na tej stronce jest fajny link - Wielki
Post w Kosciolach Wschodnich. Widac duze podobienstwo do Prawoslawia.
Ciekawa osoba jest proboszcz parafii w Kostomlotach, z urodzenia Polak z
zamilowania i serca Rusin - tak mozna wywnioskowac z tekstu na sajcie.
A z tekstami nt. M. Sandowicza masz troche racji, niestety widac tu ciazenie ku
rosyjskosci.
Pozdrawiam
R.

Obchody ku czci bl. Emiliana Kowcza (1884-1944)

[diakon_piotr]

Wpadam tylko na chwilę, by podać linki do programu obchodów
(Lublin, 17-18.II.2004).

PO POLSKU:

www.kuria.lublin.pl/news/2004/04_kowcz_02_18.htm
PO UKRAIŃSKU:

www.cerkiew.net/synod/program2.htm
A oto apel Metropolity Lubelskiego ks. abpa J. Życińskiego, zachęcający
do udziału w uroczystościach:

www.kuria.lublin.pl/biskup/jozef/listy/2004/04_kowcz_zaproszenie.htm

Kopczyk ciekawych linków

[Gość: Piotr]

Witam Serdecznie Księdza Piotra – konsekwentnego głosiciela chwały unickiego
męczennika. Dziękuje za krotki post. W naszej rozmowach współczesność tak
fajnie przeplata się z historią !

A i Ciebie Radku - cieszę się mogąc rozmawiać z Tobą - osobą tak otwartą na
wszelkie nowinki, w tym i z kręgu wyznania unickiego. Przygotuję przy okazji
również kopczyk linków na ten temat.

Dzisiaj chciałbym zwrócić uwagę na św. Jozafa Kuncewicza – jednego z pierwszych
męczenników unickich, zamordowanego przez dyzunitów, a właściwie przez
wyznawców prawosławia niechętnych unii.
Pozwolisz,żę wyręczę się linkiem / z Piusów – a jakże!!! :))/

piusx.org.pl/zw/39/39sjozafat.html

Postać trochę kontrowersyjna , gdyż jak sądzę nie bez winy w gwałtownym
wprowadzaniu uni i nie bardzo nadająca się na propagowanie w czasach ekumenizmu

Natomiast o drugiej postaci również dowiedziałem się od „Piusów” a jest nią

„Jednym z najbardziej znanych i aktywnych ekumenistów polskich jest o. profesor
Wacław Hryniewicz OMI, który prowadzi szczególnie intensywną działalność w
dialogu z prawosławiem i kieruje katedrą teologii prawosławnej w Instytucie
Ekumenicznym Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego.”

piusx.org.pl/zw/31/31enoh.html
„piusy” piszą o tej postaci / przy okazji recenzji książki/ oczywiście w
kontekście negatywnym, wręcz jak o zdrajcy hołdowanych przez nich ideałów
jedynie słusznego pseudokatolicyzmu przedsoborowego.
Ale to co w ich oczach wygląda na przyganę – to mnie wydaje się cudowną
wartością – a więc otwartością na dialog z prawosławiem i godzenie się z jego
odmiennością
PiusyX piszą o nim
Ojciec profesor Hryniewicz przez dwanaście lat (1980-1992) był członkiem
międzynarodowej Komisji Mieszanej, powołanej dla prowadzenia oficjalnego
dialogu katolicko-prawosławnego, zaś w maju 1998 roku jako jedyny
przedstawiciel Polski brał udział w międzynarodowym sympozjum na temat
Filioque, które odbyło się w Wiedniu z inicjatywy kardynała Schönborna,
arcybiskupa Wiednia, z udziałem wielu teologów ? delegatów różnych wyznań
chrześcijańskich.
Nie ulega najmniejszej nawet wątpliwości, że od urzędowego przedstawiciela
Kościoła katolickiego i profesora teologii należy w pierwszym rzędzie wymagać
wierności nauce Magisterium, ale w jednym ze swych artykułów ks. Hryniewicz
stwierdza: „Nie tworzę teologii wyznaniowej, rzymskokatolickiej. Szukam
inspiracji w wielkiej tradycji chrześcijaństwa wschodniego” (W. Hryniewicz,
Pedagogia nadziei, Warszawa 1997, s. 167). Aby zaś przywołać jego stanowisko w
materii jurysdykcji kościelnej, warto wspomnieć choćby takie słowa: „Pojednanie
między katolicyzmem a prawosławiem możliwe jest jedynie na drodze pełnego i
wzajemnego uznania się Kościołów. Wyklucza to wszelką myśl o «powrocie»
prawosławnych do kanonicznego posłuszeństwa względem Rzymu” (ibidem, s. 152).
Kogo reprezentuje więc o. Hryniewicz i w jaki sposób zamierza realizować swój
absolutnie niezbywalny obowiązek wierności prawdzie katolickiej jako kapłan i
profesor...”

Księże Piotrze z przyjemnością dowiedziałbym się czegoś więcej o działalności
księdza profesora Hryniewicza – PIĘKNA POSTAĆ!!!!

Na koniec Radku link na dyskusję na temat represji polskiego podziemia –
bandytów afiszujących się jako AK wobec Białorusinów z okolic Siemiatycz
O siemiatyczach i wypędzonych Białorusinach
forum.gazeta.pl/forum/72,2.html?f=11009&w=9066423&v=2&s=0
W dyskusji tej uczestniczył niejaki Aldon – to nowy nick gościa który przywołał
do życia naszą dyskusję ;-))
Serdecznie pozdrawiam i czytających i piszących – miłego studiowania

[Gość: Wolf]

Witam
dzieki za linki, szczegolnie "Piusowe". Milo czytac o takich postaciach jak o.
Hryniewicz. Budujace jest to, ze sa osoby ktorym bliskie jest zblizenie miedzy
Wschodem , a Zachodem. Strona piusx.org jest arcyciekawa, zastanawia mnie skad
dzis taki swiatopoglad. Wypowiedzi nie odbiegaja od tych z XVII/XVIII w. W
linku nt. Jozafata Kuncewicza az roi sie od slow "schizma", "schizmatycy".
Dzieki za linki Forum Siemiatycze. Odwiedzam je chetnie - to "moje" regiony.
Na tym forum jest tez ciekawa dyskusja na temat "Burego"
Dzis wypowiadam sie krociutko, dopadlo mnie jakies przeziebienie i staram sie
nie wstawac z lozka.
Pozdrawiam
R.

[Gość: Piotr]

Życze zdrówka !!!.
A ja z kolei wpadłem w przerwie "białego szaleństwa" - i nie była to bynajmniej
uczta przy misce białego sera ;-).
Prosze o odzew po ozdrowieniu- znam to przykre uczucie zagrypienia, które mnie
trzymało dośc długo.
Szykuję temacik - losy cerkwi okolic przemysla i beskidu.Jak złapię oddech to
coś skrobnę.
Pozdrawiam czytających i piszących

[Gość: Wolf]

Witam
Dziekuje za zyczenia zdrowia. Moj stan poprawil sie na tyle, ze moge skrobnac
pare slow.
Na poczatek krotki cytat ze strony Prawoslawnej Diecezji Lubelsko-Chelmskiej.
"W powiecie tomaszowskim, w miejscowości Łosiniec znajduje się drewniana
cerkiew, posiadająca dosyć ciekawe elementy wyposażenia. Uwagę przykuwają tu
ikony Archanioła Michała oraz procesyjna św. Mikołaja Cudotwórcy. Zwłaszcza w
przypadku tej drugiej ktoś szczególnie się napracował, aby jak najmniej
przypominała ikonę prawosławną. Można dostrzec na niej nieumiejętnie zamalowany
nimb, domalowane kędzierzawe włosy i brodę, oraz co najbardziej rzuca się w
oczy - katolicką mitrę."
ponizej podsylam link do zdjecia ilustrujacego co stalo sie z ikona sw. Mikolaja
www.lublin.cerkiew.pl/cerkwie/tomaszow/losiniec_mik.jpg
Oprocz tego link do ciekawego tekstu na tej stronie.
www.lublin.cerkiew.pl/utracone_piekno.html
Tym razem nie mam zamiaru wbijac szpili. Ten tekst pokazuje smutna historie
naszych Rusinow, sklania do refleksji. Poza tym warto obejrzec umieszczone na
stronie zdjecia.
Na dzis wracam pod kocyk:)
Pozdrawiam
R.

o dialogu

[Gość: Piotr]

Witajcie
Dziękuję za całkiem ciekawy namiar.
No właśnie – losy cerkwi – i tych prawosławnych i tych grekokatolickich.
Temat – rzeka i jednocześnie bardzo :”trudny” – podepnę się do niego ale
później.

Na początek namawiam na lekturę artykuły ks. Prof. Wacława Hryniewicza
opublikowany na stronie

tygodnik.onet.pl/1545,1131269,dzial.html
Ks. Hryniewicz omawiając wypowiedzi Christosa Jannarasa – greckiego,
prawosławnego teologa odnosi się do możliwości dialogu, dzisiaj
raczej ‘zabrniętego” w ślepą uliczkę, dialogu pomiędzy prawosławiem a
katolicyzmem.
Artykuł fascynujący, miejscami wręcz należy podziwiać odwagę poglądów tam
wyrażanych.

Ot choćby takie zdanie „ Marzę o ekumeniźmie,który rozpocznie się wyznaniem
grzechów każdego Kościoła. Jeśli rozpoczniemy tym wyznaniem grzechów, być może
dojdziemy wreszcie do wzajemnego oddania pełni braków,grzechów i niemocy
nękającej naszą ludzką naturę/.../”

„Ów ‘nowy ekumenizm” to dla greckiego teologa przede wszystkim konkretne
spotkanie między osobami potrafiącymi przezwyciężać stereotypy i odróżniać
rzeczywistość od psychologicznych iluzji, które sami tworzymy w poczuciu
samozadowolenia lub jako racjonalne uzasadnienie własnej samowystarczalności. W
pełni podzielam to przekonanie. W rzeczywistości potrzebujemy jedni drugich
bardziej niż nam się to wydaje. To w autentycznym dialogu i przez dialog
przezwyciężać możemy złudne, wręcz destrukcyjne samozadowolenie i posiadanie
całej prawdy”

To tyle – za tym artykułem przypominam, że ks. Prof. Wacław Hryniewicz OMI jest
dyrektorem Instytutu Ekumenicznego KUL, kierownikiem katedry teologii
prawosławnej, członkiem Międzynarodowej Komisji mieszanej ds. dialogu
teologicznego między KK a KPrawosławnym.

Wkrótce postaram się pociągnąć temat cerkiewny- za Twój link serdecznie
dziękuję, jest smutny w swej wymowie ale ciekawy i tragicznie prawdziwy.

Pozdrawiam

dziś "tłusty czwartek" - mam nadzieję Radku że też objadasz się pysznym pączkami
Bo ja zjadam już chyba siódmego, puszczę jeszcze jeden post i idę na długi
spacer

Losy cerkwi

[Gość: Piotr]

Na początek krótki cytat

„W okolicach Gorlic i Lubaczowa, niektórzy księża rzymskokatoliccy porobili z
grekokatolickich cerkwi stajnie dla baranów i też należy przypuszczać, że kuria
biskupia w Przemyślu też o tym wiedziała. To wszystko wśród pozostałej ludności
ukraińskiej budziło żal i niechęć do kościoła katolickiego . z tego powodu
wielu Ukraińców czekało tylko okazji aby od tego kościoła odejść albo popadali
w ateizm.
Do tego nigdzie tak jak na Podkarpaciu nie starano się o
ukraińskiego „janczara”.
Polscy księża na tych terenach starali się tylko o ilość a jakość tych
nowonabytych Polaków przynosiła tylko Polsce wstyd.
Prawdziwi Polacy ,patrioci zawsze dbali o dobre współżycie z każdym człowiekiem
i szanowali jego narodowo-religijną tożsamość”

Te gorzkie słowa pochodzą ze wspomnień Pana Marczaka.

O losach cerkwi podkarpackich można dziś poczytać w wielu źródłach. Ja namawiam
na lekturę artykułu Eugeniusz Zawałenia „Cerkwi dzieje najnowsze” z nr 4/1999
Spotkań z zabytkami.
Artykuł zaczynał się wierszem J.Harasymowicza:

„Pusto w cerkwi tu tylko słońce i księżyc
Leżą na posadzce krzyżem
Drogą zamiast wiernych dziś mrówki idą do cerkwi
I rosną w rękach świętych kwiaty prawdziwe”

A dalej można przeczytać :

"Od początku lat 50 –tych polityka władz centralnych w stosunku do mienia
greckokatolickiego została zdecydowanie zaostrzona. Rozpoczęto planową akcję
niszczenia cerkwi i przycerkiewnych dzwonnic.Gromadzkie rady Narodowe
sprzedawały okolicznym mieszkańcom budynki cerkiewne po warunkiem ich
niezwłocznej rozbiórki/.../ Pozyskany materiał był wykorzystywany do stawiania
budynków gospodarskich lub na opał ,. Najszybciej i najskuteczniej niszczono
cerkwie podczas planowanych akcji rozbiórkowych w ramach tzw partyjnych i
społecznych czynów /rozebrano m.in. kompleks cerkiewno odpustowy w
pacławiu,cerkwie parafialne w radymnie,stubnie,nakle/. Do 1996 roku na terenie
byłego województwa przemyskiego zniszczono w ten sposób 120 z 250
przedwojennych cerkwi.
/..../
Obiekty cerkiewne nawet przejęte wcześniej przez KK były częsciowo zdewastowane
przez wojsko i cywilów ale były też ratowane przez ludność przed przeznaczeniem
na magazyny gospodarcze /np. Gorajec/
Adaptacje dla potrzeb kultu odmiennego od poprzedniego spowodowały zmiany
głownie we wnętrzach obiektów,Polegały one na usunięciu w całości lub w części
ikonostasów. ÓW PROCES nasilił się po wydaniu instrukcji episkopatu Polski „O
ochronie zabytków i kierunkach rozwoju sztuki kościelnej” z 11 września 1966
roku / DOBRE CO - ;( - MÓJ DOPISEK/ /.../ REMONTÓW (sic!!!) DOKONYWANO
sposobem najprostszym , pomijając obowiązujące zasady konserwatorskie.
Zniszczone elementy dekoracyjne wymieniano na nowe, a polichromie zasłaniano
klepkami boazerii zamiast dokonywać ich konserwacji. Likwidowano nie tylko
pierwotne podziały segmentów wewnątrz cerkwi ale nawet je rozbudowywano „

Dalej autor opisuje „akty „ rozbiórek cerkwi przy okazji budowy nowych
kościołów oraz niszczenie zabytkowych dzwonnic, by w ich miejsce stawiać
wstrętne konstrukcje stalowe.
Ufff – wystarczy – następny post dotyczący tego tematu będzie bardziej
optymistyczny –

Pozdrawiam

Ps aby nie było tak całkim smutno proszę o posłuchanie mojej ulubionej piosnki
łemkowskiej
www.ia.pw.edu.pl/~ttraczyk/lem/naszy_hory_duze_posmutnyly.mp3

[Gość: Wolf]

Witam
Dzis tez objadlem sie paczkami, nawet nie wiem ile ich zjadlem. Raz do roku
mozna sobie pofolgowac:) Chociaz w zasadzie nie wiem czy paczki mozna zaliczyc
do potraw postnych (22.02 byla Niedziela Miesopustna, ale nie jestem az tak
rygorystyczny:). Dziekuje za nowa porcje lektury, zaraz zabieram sie do
czytania i jutro cos skrobne.
Bardzo dziekuje rowniez za piosnke, wlasnie jestem w trakcie sluchania.
Pozdrawiam
R.
P.S. Pomysl ze spacerem jest bardzo dobry, zaraz uszczesliwie psa

Post, dialog ekumeniczny i smutne tematy...

[Gość: Wolf]

Witam
Mam nadzieje, ze mojej "postnej" wypowiedzi nikt nie wzial zbyt powaznie.
Oczywiscie nie chodzi mi o lekcewazenie postu jako takiego. Chcialem tylko
powiedziec ze ta wypowiedz byla z przymruzeniem oka i nie jestem mnichem-
eremita tylko zwyklym czlowiekiem.
Dziekuje Piotrze za link do tekstu z Tygodnika Powszechnego. Szczegolnie
wazny, moim skromnym zdaniem, jest ten fragment tekstu
"Podkreślono w nim, że dialog „nie jest luksusem”, lecz „wymogiem Ewangelii” i
że potrzebujemy jedni drugich, aby odpowiedzieć na wyzwania społeczeństw, w
których żyjemy. Apel tego rodzaju należałoby dzisiaj skierować ponownie do
ludzi najbardziej odpowiedzialnych za oblicze chrześcijaństwa jutra."
Niebagatelne znaczenie maja te slowa dzis gdy obserwujemy coraz wieksze
zeswiecczenie spoleczenstwa i komercjalizacje swiat religijnych (Mikolaje,
zajaczki i inne paskudztwa).
Pozwole sobie jeszcze przytoczyc jeden fragment i sie do niego odniesc.
"Stąd wywodzi się również w dużej mierze racjonalizm teologii zachodniej, który
bardzo niepokoi prawosławnych"
Ten "racjonalizm" i, niestety, naginanie wymogow Kosciola wobec Wiernych nie
prowadzi do niczego dobrego. Kosciol nie jest hipermarketem ktory musi sie
dostosowac do konsumentow. Raczej Wierni powinni dokladac staran, aby wypelniac
swoje obowiazki najlepiej jak potrafia.
Jesli chodzi o Twoj drugi post to smutne jest opisane przez p. Marczaka
pozyskiwanie owieczek
"Do tego nigdzie tak jak na Podkarpaciu nie starano się o
ukraińskiego „janczara”.
Polscy księża na tych terenach starali się tylko o ilość a jakość tych
nowonabytych Polaków przynosiła tylko Polsce wstyd."
W ten sposob do niczego sie nie dojdzie. W ostatnio podanym przeze mnie linku
jest fragment o "pozyskiwaniu" prawoslawnych do Kosciola katolickiego w
1938r. "Proces asymilacji ludności prawosławnej, który zwykle trwa dziesiątki,
a nawet setki lat usiłowano skrócić do kilku miesięcy".
Nie odnioslo to zadnego skutku.
Mam nadzieje, ze nastepne posty beda nastrajaly bardziej optymistycznie.
Pozdrawiam
R.
P.S. Zniszczone, opuszczone zapomniane swiatynie gdzie kiedys grekokatolicy,
czy prawoslawni wielbili Boga. Temat smutny, ale i wazny. Pewnie takie same
odczucia maja Polacy ktorych korzenie sa za wschodnia granica...

[Gość: Piotr]

Witam
U "nas" post zaczyna się /jak zapewne wiesz/ w najbliższą środę - tzw
Popielcową,gdy obowiązuje post ściśły jak uczestnictwo we mszy z owym
niezwykłym obrządkiem posypywania głów wiernych popiołem , gdy ksiądz wymawia
słowa "czyncie popkutę i wierzcie w Ewangelię - prochem jesteś i w proch się
obrócisz "...
A póki co cieszę sie jeszcze ostatkami, pewnie i wypić coś zacnego a
i "krzepkiego"wieczorkiem trzeba będzie a i podjeść co dobrego
Co do przestrzegania postu ... to z tym róznie bywa, a wśrod młodych to i nie
bywa...:(
Cieszę się, że tak spodobał Ci się podesłany artykuł. Dziwna to postać owego
lubelskiego księdza- naukowca- teologa. mam kilka jego artykułow, może i linki
na nie kiedy podeśle.
A teraz kontynuuję zaczęty wcześniej temat
„ Restytucja Kościoła greckokatolickiego w Polsce w roku 1988 doprowadziła
formalnie do wznowienia formalnej działalności parochialnej na terenie byłego
biskupstwa przemyskiego. Jej rozwój przyspieszyły przemiany polityczne po
czerwcu 1989 roku, które spowodowały, że nasilił się powrót przesiedleńców z
akcji Wisła na ziemie swoich przodków. Srało się to motywacja dla ratowania
nielicznej już architektury cerkiewnej. Do chwili obecnej odzyskano dziesięć
cerkwi / m.in. w Jarosławiu, Chotyńcu i Poździaczu. Przywrócenie zabytkowym
obiektom ich prawowitych właścicieli i użytkowników spowodowało, że odzyskują
one pierwotną kompozycję przestrzenną i wyposażenie, nabierając ponownie
charakteru cerkiewnego. Częstym inicjatorem remontów zabytków cerkiewnych stają
się grekokatolickiej duchowieństwo i parochialne komitety odbudowy, które
często partycypują w ich finansowaniu, pozostałe koszty pochodzą z kredytów
państwowych, przy równoczesnym nadzorze terenowych służb konserwatorskich”

Ten cytaciki z artykułu E.Zawałenia / już wcześniej cytowanego/ jest moim
zdaniem trochę za bardzo optymistyczny, ale cóż...

Kompleksowy obraz szkód w budownictwie cerkiewnym przynosi m.in. Ksiązka „Losy
cerkwi w Polsce po 1944 roku” praca zbiorowa z 1997 roku. Opasła książka /
ponad 300 stron/. Wśród wątków podkarpackich zawiera ona też krotki artykuł
A.Mironowicza „Bezpowrotne straty w podlaskiej architekturze cerkiewnej” czy
pracę Andrzeja Chojnowskiego „spór o majątek cerkiewny w drugiej
Rzeczpospolitej” oraz „Symbolika bizantyńskiej architektury cerkiewnej” Pani
Anny R. Bryzek.

Aby poznać stanowisko ukraińskie w sprawie cerkwi galicyjskich po II wojnie
światowej proponuję natomiast lekturę

www.lemko.org/lih/churchir/chirmain.html
To książka niezwykła , autorstwa Oleha Iwanusiwa,wydana w Kanadzie o tragedii
cerkwi pt „Cerkiew w ruinie” . Namawiam na oglądnięcie ilustracji jak i
bulwersujących opisów. ciekawe czy ma szansę ukazania się w Polsce?

Pozdrawiam serdecznie–
Ps Spotkamy się na forum zapewne dopiero w przyszłą sobotę albo i
poniedziałek / już marcowy/

[Gość: Wolf]

Witam
Dziekuje za kolejna porcje lektury i material do przemyslen.
Zauwazylem ze ksiazka napisana zostala juz jakis czas temu i zastanawiam sie
czy od tego czasu zaszly jakies zmiany na lepsze?
Bardzo ciekawa pozycja, poszerzyla moja wiedze na temat historii tego regionu i
utwierdzila mnie w przekonaniu ze trzeba sie tam wybrac (w lecie lub jesienia).
Przedstawienie historii chrzescijanstwa na Rusi jest troche odmienne od tego
ktore znam - na przyklad przedstawienie krola Danyla jako pierwszego
przedstawiciela Unii. Milym zaskoczeniem bylo to, ze autor nie
jest "antyprawoslawny".
Szczegolne wrazenie wywarly na mnie dwa opisy
www.lemko.org/lih/churchir/bystre.html
www.lemko.org/lih/churchir/mryholod.html
Byly najbardziej przemawiajace do wyobrazni, szczerze mowiac wstrzasajace
wrazenie.
Mam tez watpliwosci co do cerkwi w miejscowosci Hrab
www.lemko.org/lih/churchir/hrab.html
Z mojej wiedzy wynika, ze tamtejsza parafia byla prawoslawna.
Wracajac do opisow i towarzyszacych im fotek, nalbardziej podobaly mi sie
cerkwie w stylu bojkowskim.
Przepraszam za chaos ktory wkradl sie w moja wypowiedz, ale zbyt duzo mysli
klebi sie w glowie po lekturze.
Zastanawiales sie Piotrze czy ta ksiazka moze sie ukazac w Polsce. Sadze, ze
nie. Gdyby sie ukazala nastapiloby jeszcze wieksze trzesienie ziemi niz
po "Sasiadach" p. Grossa.
Pozdrawiam
R.

Grekokatolicy w Rzeszowie - powrót !!!

[Gość: Piotr]

Witam serdecznie.
Na początek przeprosiny. W cytat w moim ostanim poście wkradł sie chochlik- w
zwiazku z tym korekta z jego poprawną treścią:

„ Restytucja Kościoła greckokatolickiego w Polsce w roku 1988 doprowadziła do
wznowienia formalnej działalności parochialnej na terenie byłego biskupstwa
przemyskiego. Jej rozwój przyspieszyły przemiany polityczne po czerwcu 1989
roku, które spowodowały, że nasilił się powrót przesiedleńców z akcji Wisła na
ziemie swoich przodków. STało się to motywacją dla ratowania nielicznej już
architektury cerkiewnej. Do chwili obecnej odzyskano dziesięć cerkwi / m.in. w
Jarosławiu, Chotyńcu i Poździaczu/. Przywrócenie zabytkowym
obiektom ich prawowitych właścicieli i użytkowników spowodowało, że odzyskują
one pierwotną kompozycję przestrzenną i wyposażenie, nabierając ponownie
charakteru cerkiewnego. Częstym inicjatorem remontów zabytków cerkiewnych stają
się grekokatolickiej duchowieństwo i parochialne komitety odbudowy, które
często partycypują w ich finansowaniu, pozostałe koszty pochodzą z kredytów
państwowych, przy równoczesnym nadzorze terenowych służb konserwatorskich”

A teraz "Te Deum", "Sława Isusu Christu" - historia zatoczyła koło:

cytuję z GW
"Rzeszowscy grekokatolicy znaleźli w końcu dla siebie miejsce. W kościółku Św.
Trójcy /obok starego cemantarza/ w każdą niedzielę o godź.15 będą odprawiane
msze dla grekokatolików.
Piotr Gądek: W niedzielę w kościele Św. Trójcy zostanie odprawiona przez abp.
Jana Martyniaka msza w obrządku bizantyjskim. Po 60 latach przerwy do Rzeszowa
wracają coniedzielne nabożeństwa dla grekokatolików. Jak przyjęliście Państwo
tę informację?

Olga Hałabut, dziennikarka Radia Rzeszów: - Jako Ukrainka i grekokatoliczka
muszę powiedzieć: to po prostu wielka sprawa. Wspaniała. Niesamowicie się
ucieszyłam, gdy tylko tę informację w "Gazecie" przeczytałam. Dotychczas
musieliśmy jeździć do Sanoka, Przemyśla, Jarosławia, by uczestniczyć w mszach
grekokatolickich. Nie zawsze był na to czas. Tymczasem wreszcie będziemy mieli
je tu, na miejscu w Rzeszowie. W czasie świąt, gdy nie mogliśmy pojechać z
rodziną na Ukrainę, odwiedzaliśmy rzeszowskie kościoły. Ale jednak człowiek
wychowany jako grekokatolik czuje się zupełnie inaczej, gdy uczestniczy w
nabożeństwie w cerkwi. Wiem, że w kościele św. Trójcy nie ma ikonostasu, bo to
przecież świątynia rzymskokatolicka, ale to nic nie szkodzi. To, że te msze
będą odbywać się co niedzielę, to niezwykle dla nas ważne. Dobrze będzie tam
przyjść.

Ilu jest grekokatolików w Rzeszowie?

Niedawno szacowaliśmy to z pewnym księdzem. Wyszło nam około 50 osób. Niektórzy
z nich woleli nie przyznawać się do swojego pochodzenia, ale do św. Trójcy na
pewno będą przychodzić. Poza tym w Rzeszowie przebywa czasowo wielu Ukraińców,
są studenci. Mszy w obrządku bizantyjskim bardzo nam w Rzeszowie brakowało. A
to miasto ma przecież tradycje grekokatolickie. Kościół na Zalesiu to przecież
przedwojenna cerkiew.
Piszesz Radku o wrażeniach z lektury ksiązki :
w tym linkujesz na Mryholod czyli Mrzygłód

[Gość: Wolf]

Witam
Ciesze sie Piotrze razem z Toba. Mam nadzieje, ze wrazenia po niedzielnej
Liturgii sa jak najbardziej pozytywne.
Wracajac do ksiazki, ten watek o Mrzyglodzie i drugi nt. Bystrego poruszyly
mnie dlatego, ze nie epatuja opisami przemocy, opisuja tylko dzisiejszy los
dawnych swiatyn. W jednym przypadku magazyn i niedaleka ubikacja, w drugim
zadaszenie dla owiec.
Zabierajac glos w tym watku nie przypuszczalem, ze tak sie on rozwinie i dzieki
niemu poszerze swa wiedze. Naprawde zostalem "zainfekowany" Galicja i jesli nic
nie stanie na przeszkodzie to powlocze sie troche po tych terenach.
Czekam z niecierpliwoscia na kolejne "rusinskie" watki.
Pozdrawiam
R.
P.S. Widze, ze w watku o kosciele sw Trojcy ciekawa "pyskowka" :)

Nieproszony gość

[Gość: Elekon]

Ano, pyskówka. Jak ktoś woli tak rozmawiać... to jego rzecz i wybór.
W sumie szkoda, bo myślałem, że można będzie zapytac Piotra, co mu teraz gra w
jego religijnej duszy, i czy już wie, który Kościół mu niedługo będzie bliższy
sercu. Mogę taką niełatwą sytuację zwykłego człowieka, jakoś sobie wyobrazić.

Ale skoro on musi we mnie mieć wroga do bicia i straszenia nim swoich dzieci...
No cóż - każdy ponoć taki, jakim go stać być.

Pozdrawiam i już znikam stąd.
Elekon - bez maski przyprawionej przez Piotra.

Cała naprzod!!!!!

[Gość: Piotr]

Witam serdecznie Radku !

Nie, nie mam serca w rozterce! moim problemem są raczej zwątpienia w sense
praktykowania wiary w formie "zinstytucjonalizowanej" niż wybór formy kultu.
Polskość i katolickość wybrali moi dziadkowie i ja nie mam zamiaru zawracać z
tej drogi.
Ale teraz inny temat ;

W ramach remanentów bibliotecznych wydobyłem z półek dwa CIEKAWE NUMERY
czaspisma "Zabytki-heritage"
Do pierwszego z nich z marca-kwietnia 2002 dołaczona była mapa zabytków
woj.podkarpackiego. A w numerze /jakże mogłem o nim zapomnieć!!!:) artykuły
Bizantyjska Europa - wywiad z Mariuszem Czubą - Podkarp. Woj. Koserwatorem
zabyt. i drugi - arcyciekawy artykuł "Łemkowyna" Pana Macieja Rysiewicz.
W jich treści przepiękne zdjęcia cerkwi, kapliczek, krajobrazow i fragmenty
wierszy łemkowskiego poety Władysława grabana ;w tym taki cytat

/.../ prześladowana cerkiew nasza
za krzyż trójramienny
naznaczona cierniem stoi
na rozdrożu życia"

W drugim numerze - z maja-czerwca/lipca 2002 roku przepiękny artykuł Adama
Kulika "Prawosławny monaster św. Onufrego w Jabłecznej.
I tu cytat

"Mistyka Jabłecznej ma niewiele wspólnego z rutyną łacinskich uroczystości
odpustowych. Nabożenstwa rozpoczynają sie w centralnum soborze /katedrze/ w
południe i trwają w róznych miejscach przez całą noc, tworząc niezwykłą
symfonię adoracji aż do południowych liturgii dnia następnego. wyobraźmy to
sobie: o wpół do drugiej w nocy wyrusza z soboru
procesja /krzyż,chorągiew,śpiewy,procesyjne świece/, sunie w ciemność aż do
kaplicy św. Ducha położonej na łegach,pięcdziesiąt metrow od koryta Bugu.
Tam rozpoczyna się właściwa liturgia ktora trwa aż do świtu. wyszukany
wielogłos prawosławnego śpiewu niesie się nad łakami, odbija od ściany drzew po
drugiej stronie rzeki aż do chwili, kiedy obudzą sie żaby......."
koniec cytatu - ładny poetycki tekst , pieknie zilustrowany widokami
klasztoru,kaplic,ikonostasu klasztornego.

Cóż Radku ja wizytę na Podlasiu powinieniem zapewne zacząć od Jabłecznej, TY na
Podkarpaciu pewno zapędziśz się na dobry poczatek do Przemyśla i Gorlic.
Daj nam obu, Panie ten dar powędrowania :)))))

Pozdrawiam serdecznie - tak post po postcie
Ps a TEMATOW w moim grafomaństwie jak mi ON miły - nie braknie

[Gość: Wolf]

Witam (w dniu dzisiejszym ponownie)
Nawet nie pomyslalem, zeby zapytac o rozterki (wszak sprawy duchowe sa czyms
jak najbardziej wewnetrznym). Pytajac o wrazenia z Liturgii bylem ciekaw, jak
wyglada Liturgia Wschodnia odprawiana w lacinskiej swiatyni. Klopotliwym wydal
mi sie brak Ikonostasu. Swoja droga ja nie watpie w sens praktykowania w formie
zinstytucjonalizowanej, cala "otoczka" ulatwia modlitwe, powoduje, ze mozna
choc na krotki czas oderwac sie od spraw doczesnych.
Jesli chodzi o wedrowki to masz racje - zaczne je (jak Bog da, oczywiscie) od
Gorlic. Co pozniej, zobaczymy.
Na Podlasiu, na poczatek, chyba bede Ciebie zachecac do odwiedzenia Grabarki.
Jeszcze raz pozdrawiam.
R.

[andrijko]

Widzę, że problem tzw. ekumenii dotyczy nie tylko w miarę zróżniecowanego
religijnie i narodowo - mimo miernych wyników spiu - Podlasia, ale także
monoetnicznego i religijnego Rzeszowa. Żarliwa dyskusja przy okazji
zorganizowania mszy w innym obrządku dla kilkudziesięsiu osób świadczy, że nie
tylko Białystok ekumenię traktuje w sposób instrumentalny i na pokaz "bo wypada
być poprawnym politycznie". Swoją drogą wydawało mi się kiedyś, że w kraju w
którym mniejszości to tylko kilka procent ludności i nie stanowią żadnej
konkurencji gospodarczej czy politycznej, jak to było przed wojną, powinno się
tę tematykę traktować z naturalną tolerancją i dystansem, żeby nie powiedzieć
nabożnością. Jak w USA tematykę indiańską - po "doprowadzeniu" stanu Indian
do "bezpiecznej" ilości dziś są wielką atrakcją i nikt już, tak jak to było 100
lat temu, nie odważyłby się odstrelić Indianina, zeby np. zdobyć jego ziemię. U
nas chyba jeszcze nie doszliśmy do takiego poziomu cywilizacyjnego. Swoją drogą
mam specyficzną satysfakcję, że nie mieszkam w jedynym ciemnogrodzie w Polsce -
okazuje się, że jest ich więcej. Przynajmniej nie jestem czarny ... A na
Podlasiu Piotrze także polecam Grabarkę, szczególnie wiosną kiedy nie ma tam
wielu pielgrzymów czy raczej zwiedzających. Na Swięto Spasa 19 sierpnia zwalają
się dziesiątki tysięcy przybyszów nie koniecznie podtrzymujących duchowość czy
specyficzną atmosferę tego miejsca. Chyba że ci na tym nie zależy a chcesz np
pochodzić po straganach i kupić najnowszy cd z muzyką dance lub disco polo.
Pozdrawiam, zapraszam i życzę mniej gorącej atmosfery w dyskusji

[Gość: Piotr]

Witam serdecznie!!!
Piszesz Andrzeju "Swoją drogą
>
> mam specyficzną satysfakcję, że nie mieszkam w jedynym ciemnogrodzie w
Polsce -
>
> okazuje się, że jest ich więcej. "
Obawiam się,że trochę poszarżowałeś. Operowanie pojęciem ciemnogrodu jest o
tyle ryzykowne że służy ono jako słowo wytrych dla wojujących ateistów dla
okreslenia ludzi wierzących w Boga,innym dla okreslenia ludzi ich zdaniem zbyt
mało postepowych /czytaj- trzymajacych sie wartości moralnych, kierujących się
zasadami uczciwości etc/.
W tym ujęciu ktore uzyłes czytam je jako okreslenie skrajnych katolikow,nie
uznających uprawnienia innych wyznań i narodowości. jasli tak to mogę sie z tym
zgodzić.
Są niestety dość liczni którzy chcieliby tworzyć getta dla polskich Ukraińców,
Bialorusinów czy potomków Żydów polskich. Echo takich poglądów można wyczytać w
głosie nieszczęśnego Elekona w odpowiedzi na przywolany link z "Naszego Słowa"-
jemu marzy się nawet getto forumnowe, "polskie forum dla prawdziwych Polaków".
Ot żałosny facecik :)))))

No dobra a teraz ciąg dalszy ciekawych linków dla Radka - o budownictwie
cerkiewnym - najpierw reprint z lat trzydziestych z interesującymi ilustracjami
cerkwi huculskich, bojkowskich i łemkowskim / życze cierpliwości w
przeglądaniu/, potem wstęp po angielsku do bardzo ciekawej pracy Pana Prof.
Brykowskiego, na koniec mały przewodnik po cerkwiach z okolic Rymanowa Zdroju.

infoukes.com/culture/architecture/tserkvy/cover.jpg
infoukes.com/culture/architecture/tserkvy/
infoukes.com/culture/architecture/
www.lemko.org/lih/rbrykowski.html
www.lemko.org/polish/sprz/16.html

Miłej lektury - pozdrawiam

[Gość: Elekon]

Gość portalu: Piotr napisał(a):

...
> Są niestety dość liczni którzy chcieliby tworzyć getta dla polskich
> Ukraińców, Bialorusinów czy potomków Żydów polskich. Echo takich poglądów
> można wyczytać w głosie nieszczęśnego Elekona w odpowiedzi na przywolany link
> z "Naszego Słowa"- jemu marzy się nawet getto forumnowe, "polskie forum dla
> prawdziwych Polaków".
> Ot żałosny facecik :)))))


Żałosny to ty niestety jesteś. Halucynacje i omamy lecz u lekarza specjalisty,
a ode mnie nie wymagaj znajomości twojego języka. Sam tworzysz getto (np. przez
podawanie ukrainojęzycznych linków) i obrzucasz błotem wszystkich majacych inne
niż ty poglądy i próbujących do niego z nimi zaglądać. To swoista logika
niektórych przedstawicieli mniejszości, robiąca im w istocie największą
krzywdę, która chyba tylko wynikać może z niebotycznej głupoty, albo z chęci
sprowokowania kogoś do agresji, by się potem móc użalać nad
odnoszonymi "niesłusznie" ranami. Znamy to z tego forum, nie tylko z twoich
listów.

Tobie do rozumu nie przemówię, więc apeluję do innych Uczestników tej dyskusji:
powiedzcie mu, żeby już nie wymieniał mojego nicka i na nowo zajął się
tworzeniem getta, nad którego istnieniem tak moco ubolewa.

Z pozdrowieniem dla Wszystkich jeszcze normalnych

Elekon

[andrijko]

Piotrze - dobrze odczytałeś moje pojmowanie ciemnogrodu - nie chodzi mi
oczywiście o wyróżnianie i ocenianie ludzi o innych poglądach, mniej lub
bardziej postępowych. A tylko takich, którzy nie uznają praw innych:
narodowości, religii, poglądów politycznych itp. Jestem na tym tle szczególnie
wyczulony.
Elekonie - Piotr podając link do strony ukrainojęzycznej nie miał chyba na
myśli zamykania się w gettcie narodowościowym - raczej, poza opiniami strony
polskiej, chciał pokazać racje ukraińskie. O ile dla mnie czytanie po polsku i
ukraińsku nie sprawia żadnego problemu, to Piotr uskarżał się na problemy z
ostatnim. Temat dotyczy współistnienia dwóch narodowości i odsyłanie do źródeł
ukraińskich nie powinno tu być traktowane jako kodowana dyskusja zwolenników
jednej racji czy poglądów, uniemożliwiająca zrozumienie przez oponentów. Chyba
że link byłby po chińsku - nadawałby by się wyłącznie do dyskusji na temat
stos. polsko - chińskich.
pzdr

[Gość: Wolf]

Witam
Dziekuje Piotrze za spora garsc arcyciekawych linkow, nie ukrywam, ze mocno
mnie wciagnely. Jednak pelne przestudiowanie zajmie troche czasu:)
W rewanzu podsylam krotki tekst dotyczacy "Twoich" terenow.

"Dzwony z Lutowisk
Iwan i Mychajło mają 103 lata. Wykopano je z ziemi, gdzie zniknęły zanim wieś
wywieziono na wschód. Pilnuje ich policja. Nie mogą wyjechać na Ukrainę -
historię bojkowskiej wsi Lutowiska i jej dzwonów opisuje Jacek Hugo-Bader
1917 rok
Dzwony milczą, głowa dziada każe
Anna Zinziuk pochodzi z Lutowisk w polskich Bieszczadach. Dzisiaj mieszka o
tysiąc kilometrów na wschód, we wsi Dudczany nad dolnym Dnieprem. Ojciec pani
Anny, Iwan Woźny, podczas I wojny światowej był w austriackim wojsku. Potem
trzy lata przymierał głodem w rosyjskiej niewoli: ranny, zawszony, we wrzodach.
Przyśniło mu się kiedyś, że chodzi po lesie na górze Otryt nad rodzinnymi
Lutowiskami. Na jednym z drzew, opowiada pani Anna, wisi brodata głowa dziada i
mówi:
- Daj meni, chłopczyku, wody napytysia.
- Jak ja wam, didu, dam wody - odpowiada na to strzelec Iwan Woźny - jak ja ne
znaju, de woda.
- A tu je żurawel - głowa na to.
- To ja ne maju widra.
- To wizmesz szlapu.
Młody żołnierz miał czapkę na głowie, zaczerpnął nią wody i daje dziadowi.
Starzec wypił i mówi: - Na tretij deń ty wybudesz.
Ucieszył się Iwan, że za trzy dni skończy się jego niewola, więc nawet nie
zwrócił uwagi na drugą część przepowiedni, że przez dwa lata nie usłyszy
dzwonów w rodzinnym miasteczku.
Rano się budzi i opowiada przyjacielowi swój sen. - Śnił mi się Hospod' Boh i
win kazał, szczo na tretyj den my wybudem.
- To ty snam wirysz? - oburzył się jego towarzysz niedoli. - Zawtra nasza
smert' bude.
Młody żołnierz nie odezwał się przez trzy dni, aż przyszedł rosyjski oficer i
powiedział, że w Rosji wybuchła rewolucja i że są wolni.
Iwan Woźny ruszył w drogę do domu, a do przejścia miał prawie tysiąc
kilometrów. Co krok zagradzały mu drogę jakieś wojska: biali Rosjanie, czerwoni
Kozacy, Ukraińcy, Polacy. Szedł więc cały rok. Kiedy dotarł do Wyżnej Jabłuńki,
wioski o zaledwie kilka kilometrów od rodzinnych Lutowisk, cieszył się jak
dziecko, że Bóg Ojciec pomylił się w rachunkach, bo upłynął zaledwie rok, a on
już w domu.
Był w domu, ale dzwonów na dzwonnicy nie było. Zostały zakopane i nikt nie
wiedział gdzie. Chłopi, którzy je schowali, poszli do ukraińskiego wojska bić
się z Polakami o niepodległą Ukrainę. Trzeba było czekać i modlić się, żeby
choć jeden wrócił żywy do domu.
Dla takich biednych bojkowskich wsi jak Lutowiska ufundowanie dzwonów to był
ogromny wysiłek. Przy każdej zawierusze dziejowej spuszczano więc dzwony i
chowano w ziemi albo w stodołach, bo przyjdą Polacy, Rosjanie, Kozacy,
Austriacy i zabiorą spiż na armaty albo na pomniki swoich bohaterów.
W Lutowiskach są dwa dzwony. Mychajło waży 130 kilogramów, Iwan - 500. Należą
do nieistniejącej już greckokatolickiej (unickiej) cerkwi pod wezwaniem
świętego Michała Archanioła. Były zakopane, ale w 1999 roku przyjechali ludzie
z Ukrainy, wydobyli je i chcieli zabrać na wschód.
To się nie udało. Na razie dzwonów pilnuje policja."

Jest to krotki fragment tekstu, jego autorem jest J. Hugo-Bader. W razie
zainteresowania chetnie podesle reszte.
Serdecznie pozdrawiam wszystkich czytajacych i piszacych
R.

Jedziemy dalej

[Gość: Piotr]

Witam serdecznie

Ależ bardzo, bardzo proszę o dokonczenie opowieśći o Lutowiskach - pięknego i
urokliwego miejsca w drodze do połoniń. Turyści rzadko się tam zatrzymują- a
szkoda bo i galeria twórców bieszczadzkich /podobnie jak w czarnej czy polanie/
a i atmosfera mini miasteczka na "dzikim zachodzie"...
Napiszę kiedyś więcej o historii tego miejsca.
Ale teraz mam dla Ciebie / dla Was/ niespodziankę - pośmiertne wspomnienie o
Michale Sandowyczu atorstwa Petra Murianki- największego moim zdaniem
współczesnego poety łemkowskiego
Najpierw krótka notka biograficznaPiotr Trochanowski (pseudonim literacki Petro
Murianka) to najwybitniejszy współczesny poeta łemkowski. Tworzy wyłącznie po
łemkowsku. To sztandarowa postać łemkowskiego odrodzenia kulturalno-etnicznego
ostatnich lat. Jest jednym z ideologów ruchu łemkowskiego w Polsce,
współzałożycielem Stowarzyszenia Łemków, organizacji walczącej o uznanie
Łemków/Rusinów za odrębny naród.
Jego rodzice do 1947 roku gospodarzyli w Biłcarowej (Binczarowej). On sam
urodził się już pod Legnicą. Ale, jakby symbolicznie, został poczęty jeszcze na
Łemkowynie. "Na czużynu" podróżował przez dwa tygodnie w brzuchu matki, w
bydlęcym wagonie. Tęsknota za rodzinną ziemią wciąż w nim jednak tkwiła.
Wreszcie, pod koniec lat siedemdziesiątych z bratem Jarosławem wrócili w
rodzinne strony, już nie do Binczarowej, ale do podgorlickiej Bielanki. Teraz
poeta mieszka w Krynicy, gdzie pracuje jako nauczyciel łemkowskiego. Redaguje
też łemkowski dwumiesięcznik "Besida". Jest diakiem w miejscowej cerkwi
prawosławnej, prowadzi chór cerkiewny.
W Polsce ukazały się trzy tomiki jego poezji. Jego pierwszy tom wierszy "Suchy
badyl" ukazał się w 1983 roku. Najpełniejszy (Jak sokił wody na kameny) wydało
w 1989 roku wydawnictwo Iskry. Zawiera on wiersze łemkowskie i ich polskie
przekłady.
Przepraszam - obiecany materiał w następnym- za minutę postcie

Petro Murianka o Sandowyczu

[Gość: Piotr]

Sandowicz Michał
W imieniu Fundacji Wspierania Mniejszości Łemkowskiej "Rutenika", w imieniu
Stowarzyszenia Łemków i w imieniu swoim Petro Murianka Człowiek prawy, w
mądrości skromny...

Chodzi ból po ziemi. W szczęśliwszym czasie omija, przechodzi obok, ociera się,
by w chwili najmniej spodziewanej - przywykłym już do jego tchnienia - zadać
cios straszliwy, bo śmiertelny, i, doznając sam wyzwolenia, pozostawić u żywych
piętno swoje niezatarte. Na wiele lat, a to i na lata wszystkie.

Odszedł od nas Człowiek prawy, w mądrości swojej skromny, w łagodności -
śmiały. Człowiek wielkiego serca i wielkiego intelektu. Człowiek, który
przyjaciół szukać nie musiał, bowiem przychodzili sami, który nawet pośród
nieprzyjaciół wrogów nie miał, bowiem zniewalał ich swoją osobowością. Wreszcie
Człowiek wielkiego trudu, który żądny był przewrócić góry, by ukochany jego
Beskid odnaleźć mógł swoje miejsce pośród krain szczęśliwych.

Michał Sandowicz urodził się 22 stycznia 1939 roku w Warszawie, lecz świat
poznawać, uczyć się po nim stąpać zaczął na Łemkowynie, w Uściu Ruskim (dziś
Gorlickim), gdzie jego ojciec był do 1943 roku proboszczem. Później rodzina,
prześladowana przez okupanta, zaznała tułaczki, a po wojnie znalazła przystań w
Białymstoku. Tu Michał chodzi do podstawowej i średniej szkoły. Od 1956 roku,
dzięki rodzinnym koneksjom ze strony arystokratycznego rodu matki, zamieszkują
w Warszawie. Michał Sandowicz kończy w 1962 roku Politechnikę Warszawską
(wydział budownictwa) i pozostaje na tej uczelni przez 34 lata jako pracownik
naukowo-dydaktyczny (doktorat uzyskuje w 1971 r.). Jest autorem wielu
projektów - warszawskich osiedli, kościołów, innych obiektów, był również
współprojektantem warszawskiego metra.

Przełomowym w duchowym życiu Michała Sandowicza staje się rok 1994 - czas
kanonizacji jego dziada, Św. Maksyma (Sandowicza), który zginął męczeńską
śmiercią w 1914 r. w Gorlicach. Pielęgnowana w rodzinie pamięć o sławnym
przodku wybucha zwielokrotnioną miłością do ziemi jego rodu, do Łemkowyny. Od
tego czasu włącza się do społecznej działalności religijnej i świeckiej, z
udziałem całego swojego serca, talentu, rozumu i woli, oddaje się sprawom tej
zranionej ziemi i jej mieszkańców. Wstępuje do Stowarzyszenia Łemków, zakłada
Koło SŁ w Warszawie, w 1999 roku zostaje wybrany wiceprezesem organizacji. W
2001 r. tworzy Fundację Wspierania Mniejszości Łemkowskiej "Rutenika".
Organizuje w stolicy imprezy łemkowskie, koncerty, wystawy. Właśnie w stolicy,
w reprezentacyjnych salach i miejscach. Bo - jak mówi - piękna jest Łemkowyna,
urokliwa bywa wygnańcza obczyzna Łemków, skryta pośród lasów Dolnego Śląska,
ale wielki świat w wielkim świecie właśnie może i powinien dostrzec Łemków, ich
piękną i bogatą kulturę. Przy organizacji przedsięwzięć nie ma przed dr.
Michałem Sandowiczem przeszkód nie do pokonania. Nie tylko dlatego, że będąc
warszawianinem od pięćdziesięciu prawie lat zna tu niemal wszystko i
wszystkich. Panu Michałowi, urokowi Jego bycia i przedstawianym Jego ustami
prawdom nie można się było po prostu oprzeć. Przeto, gdy chce zorganizować
międzynarodowy obóz dla rusińskiej młodzieży, otwierają się przed Nim również
drzwi Bratysławy, Funduszu Wyszehradzkiego. A - wracając do Warszawy - drzwi
Polsko-Japońskiej Wyższej Szkoły Technik Komputerowych - dla przeprowadzenia
kursu dla młodych Łemków, drzwi ministerialne - dla wydania podręczników do
nauki języka łemkowskiego.

Właśnie z tą sprawą, z teczką pełną dokumentów, materiałów, z głową pełną myśli
i z sercem pełnym nadziei, wracał do Warszawy. W połowie drogi ból, który
chodzi po ziemi, pośród nocy, pośród Michałowego przeogromnego zmęczenia
spotkał Go. I nie opuścił już, przynosząc wkrótce śmierć.

Powiadają, że nie ma ludzi niezastąpionych. Staraliśmy się wierzyć w to również
my, Łemkowie. Dzisiaj wiemy, ze to nieprawda.

Jednakże nie w tej sferze nasz największy ból. Dr inż. Michał Sandowicz, prezes
Fundacji "Rutenika" etc., etc., a dla nas po prostu - Michał, chociażby niczego
więcej nie uczynił, ponad to, co uczynił, chociażby nigdy niczego wymiernego
nie uczynił - bodajby tylko pozostawał pośród nas, ogrzewał swoją wielką
nadzieją, wcielał w nas wiarę, której był źródłem niewyczerpanym.

Wesprzyjcie nas, Dobrzy Ludzie, w bólu. Nie tylko dlatego, że ból po ziemi
chodzi. Bądźcie z nami. Bądźcie z Nim, kto może, 10 stycznia (godz. 10), kiedy
będziemy oddawać Go ziemi. W której pochować się kazał. W Łemkowynie, w ziemi
rodu Jego - w Żdyni.

Koniec cytatu- w następnych postach wiersze łemkowskie w wersjach oryginalnych
i po polsku.!!!!!!!
Ale to już pewno jutro - pozdrawiam Piszących i czytających / nawet tych
najmniej życzliwych :( /

[Gość: Elekon]

Ten dzien przerwy dobrze posłużył. Miło się Was (autentycznie!) czyta i niech
już tak zostanie. Tylko tak dalej, i całkiem mnie oswoicie :)).
Dzięki, pozdrawiam Was wszystkich bez wyjątku, i już milknę.

Miło się czyta ???

[Gość: Piotr]

Poeci łemkowscy, "dobrowolni" repatrianci /.../, pisali smutne wiersze, jak
ten, którego autorem jest Iwan Rusenko, zwany przez Łemków, dla jego
zasług, "Nauczycielem":

Ojczyzna moja tam, gdzie Krosno,
gdzie miasto
Rzeszów, Podkarpacie,
Jest tam chałupa, sad i pole, lecz
w cudzych
rękach, już nie nasze.
Ojczyzna moja tak bliska,
jakiś tydzień by iść
piechotą,
Lecz mnie nie puszczą bez
paszportu, bo przecież
tam mnie nie zaproszą.

Drugim obok Murianki wybitnym poetą łemkowskim jest
""Władysław Graban - poeta, wybitny przedstawiciel współczesnej literatury
łemkowskiej - kilkakrotnie zmieniał miejsce w życiu. Urodził się 15 maja 1955
roku w Kostomłotach pod Wrocławiem. W 1962 roku wrócił z rodzicami tam, gdzie
powinien był się urodzić, do Gładyszowa w powiecie gorlickim. Wtedy jako
siedmiolatek przeżył kolorystyczno-krajobrazowy szok, obcując z pejzażami
Beskidów, o jakich nie miał pojęcia wychowując się w Samborzu, małej,
poniemieckiej, przed wojną folwarcznej, wiosce. Wrażliwość na piękno świata
przyrody i krajobrazu w zetknięciu z Łemkowyną ukształtowała młodego człowieka
i zrodziła w nim pasję zatrzymywania urody tego świata w wierszach i obrazach.
Łemkowyną - nie Łemkowszczyzną - tak z łemkowska poeta nazywa swoją ojczyznę.
Graban, jak żaden inny, maluje słowem, dostrzega odcienie barw życia od
najbardziej soczystych, jasnych, po ciemne, tragiczne, bo twórczość poety nie
jest pozbawiona narodowego bólu. Wpisana w jego historię, religię i tradycję
dotyka miejsc dla Łemków nie zagojonych, jak Talerhoff czy pamiętny rok 1947.
Graban o tych ranach pisze przez pryzmat przyrody. To ptaki, owady i drzewa
czyni świadkami tamtych wydarzeń. To one stoją na straży porządku świata, w
miejscu, gdzie jak mówi poeta czas nowy spotyka się wraz ze starym. Debiutował
w 1984 roku polskojęzycznym tomikiem "Twarz pośród cieni", potem wydał polsko-
łemkowski "Na kołpaku gór" (Kraków 1991), a w 1995 roku "Rozsypane pejzaże".
Przetłumaczył z ukraińskiego na polski wiersze B. I. Antonycza "Cała chmielność
świata". W roku 1997 wydał w Tarnopolu na Ukrainie zbiór wierszy poświęcony 50.
rocznicy wysiedlenia Łemków "Ikonostas bolu". Był czas w życiu Grabana, kiedy
bardziej od pisania wierszy liczyły się działania na rzecz kultury. Był jednym
z inicjatorów Łemkowskiej Watry, która od 20 lat płonie w Beskidach,
Łemkowskiej Poetyckiej Jesieni. Założył i redagował kwartalnik "Zahoroda" (1994-
1996). Zebrał i wydał tomy opowiadań Teodora Kuziaka "Dawno to były czasy"
i "Dohasajucza watra", Semana Madzelana "Smak Doli", wiersze Wołodymyra
Barny "Na lancetach traw", Iwana Fudżaka "Tuha". """

A teraz z wierszy Murianki i Grabara

PSALM

Boże my wiedzieliśmy
że za dni pradawnych
osadziłeś naród nasz
w górzystej dziedzinie
z woli i światła swego
I żyli dziadowie ojców naszych
do końca dni
do zakończenia
tysiąclecia...
Aż wydałeś nas
jak ofiarę z koźląt
rozrzucając
pośród narodów świata
kości nasze za bezcen
Sąsiedzi znieważają nas
przyrównują do pogan
pośród pospólstwa
oblekłeś nas w hańby szatę
Nie zapomnieliśmy o tobie
nie złamaliśmy przykazań
i jak dawniej
wznosimy świątynie
pośród zielonych dróg
W naszym życiu
nie było innego Boga
prócz ciebie
Boże...
prześladowana cerkiew nasza
za krzyż trójramienny
naznaczona cierniem stoi
na rozdrożu życia
bezmocna
Boże...
czemu nas opuściłeś
zapomniałeś
prawdy nasze
groby przodków
Ty za dni pradawnych
posadziłeś nas
zielonym drzewem Beskidu
w Lemkowynie

На білых верхах Лемковины

На білых верхах лемковины
Де пізний вечер сьнігом спав
Маленьке світло старовины
Морозний вітер в горы гнав

Золота чаша місяченька
Веде за собом вовчий слід
Дукатом стелит ся стеженька
Мриі выгнаных - лемків світ

Село в долині затрачене
Там похылений стояв хрест
Неє там рідных неє мене
Там ся лем блукат дідів чест

Зіркы стежками садів водят
Так якбы сорок тому літ
В річках лозины твар холодят
Стрічают лем лободы квіт (...)

А коли вернеш все на рідне
В убочы зопреш тугы зір
Є ту при тобі все прадідне
Закличе крылом хырбет гір

Найдеш світелко старовины
Двигенш здоптану дідів чест
На стежках рідной лемковины
В сонце пыднесеш новий хрест

До Выгнаных

Лемкы, як птахы розогнаны
не вернут до своіх гнізд,
не найдут піс

[Gość: Piotr]

Dokończenie popprzedniego postu

До Выгнаных

Лемкы, як птахы розогнаны
не вернут до своіх гнізд,
не найдут пісьні, котра веде
в зелену обруч гір,

А ту - верх кождий кличе
отвертым крылом ліса,
несе ся пісня прадідня,
дзвонит серце в водопаді скал.

Меджы сходами в небо ведут,
идеш до горы за кроком крок,
ту, на тых верхах, нич не треба,
отверят рукы - Лемків Бог.

Вы не вернете до той землі,
там в пісковиці сорок літ
блудите - птахы темны,
и мряком вкрыє вас там сьвіт.

Ту в горах, на вшыткых верхах,
чело высоко держыт чест,
сонце огріват серце скорше,
и з ночы - встає новий ден.

Do zobaczenia po weekendzie

[Gość: Wolf]

Witam
Jestem jeszcze w trakcie "zwiedzania" cerkwi z podanych przez Ciebie linkow i
lektury stron. Wiec dzis podsylam tylko kolejny fragment tekstu o Lutowiskach.

"1938 rok
Dzwony biją na rocznicę chrztu
Natalia Klasztorna jest córką Olgi i Onufrego Petiachów z Lutowisk, a Anna
Zinziuk jest ich kuzynką. Natalia mieszka w Kijowie, jest dziennikarką,
badaczką bojkowskich dziejów. Jeździ po świecie i spisuje relacje z tamtych
lat, na przykład taką: Jak byłem w trzeciej klasie, kilka razy w miesiącu nas
prowadzili do kościoła i uczyli modlić się po polsku. Chcieliśmy czy nie
chcieliśmy. Kiedyś jestem w kościele, a polski proboszcz z linijką w ręku
mówi: "a teraz będziemy żegnać się" i podchodzi do mnie, to ja się żegnam tak,
jak uczyła mnie moja mama - na prawe ramię i trzema palcami, a ten ksiądz mnie
linią po łapie i po lewym ramieniu. Minęło ponad 70 lat, a jeszcze czuję to
miejsce i swoją myśl: czy Bóg nie rozumie nas po ukraińsku?
Tak napisał Fedir Iwaniw z Nowego Jorku.
W 1938 roku przypadła 950. rocznica chrztu Rusi.
Starosta w Lesku nie wydał pozwolenia na uroczystości rocznicowe, ale starzy
mieszkańcy Lutowisk pamiętają, że i tak zostały zorganizowane.
Na świętego Spasa, to znaczy 19 sierpnia, mężczyźni w wyjściowych portkach,
długich butach, białych, wyszywanych koszulach wchodzili do rzeki San jakby na
ponowny chrzest. Biły dzwony w Lutowiskach, była muzyka, tańce, loteria, ale
przyjechała na koniach polska policja i zaczęła rozpędzać nielegalne
zgromadzenie. Rusini błyskawicznie się otaborowali. Rozpoczęło się oblężenie
taboru. Baby wrzeszczały, policja płazowała, chłopy rzucali butelkami z wódką.
Wasyl Woźniak, Stepan Petiach, Iwan Hrycyniak, Fedir Iwaniw na tydzień poszli
do aresztu.
1939 rok
Dzwony na dół, kiecki w górę
Wybucha druga wojna światowa. Przed nadejściem Niemców ludzie w Lutowiskach
zdejmują dzwony, spuszczają z dzwonnicy na ziemię i zakopują pod fundamentem.
Najpierw miasteczko zajmują Niemcy, ale się wycofują i w listopadzie wkraczają
wojska radzieckie. Na drodze wita ich czterech miejscowych komunistów z
czerwonymi sztandarami. Jeden nie miał go z czego zrobić, więc pociął spódnicę
żony. Potem ku uciesze sąsiadów powiesił tę chorągiew na swojej chacie.
Rosjanie zamordowali Sofrona Kolidę, greckokatolickiego duchownego, i zabrali
czterech Rusinów, którzy przed rokiem siedzieli w polskim areszcie. Już nigdy
nie wrócili. Potem Sowieci rozkułaczyli bogatych Żydów i Polaków. Miejscowemu
przedsiębiorcy Januszowi Ziółkowskiemu zabrali olejarnię, tartak i elektrownię.
To była jedyna bieszczadzka elektrownia spalinowa. Ziółkowski zelektryfikował
Lutowiska zaledwie dwa lata wcześniej.
Katolicki ksiądz Franciszek Wojtyło uciekł w nocy z pierwszego na drugi dzień
świąt Bożego Narodzenia 1939 roku. Przeprowadził go przez San na niemiecką
stronę syn ukraińskiego gospodarza Muchy. Trzy lata później ten chłopak był
jednym ze 109 mężczyzn z gminy Lutowiska, którzy wstąpili do dywizji SS
Hałyczyna (14. dywizja SS Galizien).
Ziółkowski był wujem Jadwigi Sklepkiewicz, z domu Dąbrowskiej, córki
przedwojennego burmistrza miasteczka. Lutowiska ciągle miały burmistrza,
chociaż w 1919 roku, w odwecie za opowiedzenie się po stronie
Zachodnioukraińskiej Republiki Ludowej, utraciły prawa miejskie.
- Sowieci organizowali obowiązkowe zebrania antyreligijne - opowiada pani
Jadwiga. - Na jednym z nich cerkiewnik Kuczmyda wstał i zapytał politruka:
dlaczego krowa robi placki, a koza bobki? Prelegent nie wiedział. "Ty w hiwni
nie rozbirosz, a o Bohu choczesz meni howoryty" (ty na gównie się nie znasz, a
o Bogu chcesz mówić), powiedział Kuczmyda, czapkę wdział na głowę i poszedł, a
za nim reszta chłopów."

Dziekuje za teksty i wiersze z ostatnich postow. W niedziele, lub zaraz po,
postaram odwdzieczyc sie linkami do podlaskich cerkwi.
Pozdrawiam czytajacyh i piszacych
R.

[Gość: Piotr]

Witam - dziękuje i proszę o jeszcze.
A zacznę cytatem o cerkwi w LutowiskachOstatnią parafialną cerkiew pw
św.Michala Archanioła wzniesiono na nowym miejscu w 1898r /.../ Powstał okazała
trójkopułowa świątynia z transeptem/.../ Świątynia była konsekrowana w 1903
roku przez biskupa Konstantego Czechowicza. /.../ Cerkiew której bryła
nawiązywała do tradycyjnej architektury ukraińskiej, została zaprojektowana
przez zespół architektów ze Lwowa. Takich cerkwi,niemal bliźniaczo podobnych
zaprojektowano wiele. W należących do nas obecnie Bieszczadach było ich co
najmniej pięć. Powstały w Beniowej,Bystrem koło Michniowca,Lipiu, Lutowiskach I
Paniszczowie. Do dziś dotrwała tylko jedna – w Bystrem. Cerkiew w Lutowiskach
użytkowano od roku 1945 do 1951 jako prawosławną. W latach 1951-1963 pełniła
funkcję łacińskiego kościoła,gdyż ten ostatni był tak zdewastowany,że dopiero w
1963 roku został ponownie poświęcony. Po 1963 roku opuszczona i sukcesywnie
dewastowana. W 1963 roku we wnętrzu stały jeszcze ołtarz z obrazem św. Michała
Archanioła, ikonostas z dziewięcioma obrazami/.../. W tym czasie władze
zdecydowały o utworzeniu w cerkwi muzeum regionalnego. Remont rychło przerwano
wskutek wyczerpania się funduszy. Zdołano jedynie ustawić rusztowania w pd-
wsch. częsci obiektu / wewnątrz i zewnątrz/ oraz zgromadzić materiały ,
które zostały niebawem rozkradzione. Pod pretekstem remontu wywieziono gdzieś
resztę zachowanego wyposażenia / podobno do MBL-u w Sanoku/ Pod koniec lat 70-
tych w wyniku wieloletniego zamakania zgnił i rozpadł się węgieł łączący nawę
z wschodnią ścianą południowego transeptu. Na wewnętrznych ścianach tego
skrzydła rosły już huby. W 1979 roku cerkiew przekazana została parafii
łacińskiej. W 1979 roku została rozebrana a z budulca uzyskanego tą drogą
wzniesiono kościół w Dwerniku. W miejscu po cerkwi stanął drewniany krzyż, a
wokół pozostał wieniec lip.

Tyle z dzieła „Bieszczady – słownik historyczno – krajoznawczy, część 1 gmina
Lutowiska” przygotowanego do druku przez S.Krycińskiego – Warszawa 1995.
Książki pięknej ale i przerażającej w opisie zniszczeń pamiątek kultury ruskich
Bieszczad i zniszczeń dokonanych w obłędzie zniszczenia dokonanego przez
Polaków - nie tylko przecież komunistów, bo jak widać i katolików.

Na koniec coś z wierszy łemkowskich poetów


MÓJ BÓG

jest podobny do mnie
nie ma cerkwi
wygnany z własnego nieba
szuka schronienia
u obcych

u swoich
miałby trudny wybór konfesji
aby
nazywać się Ukraińcem
musiałby wstąpić
w szeregi UPA

Styczeń 1994

***

Cóż że za tobą płaczą
cerkiewne kopuły
one jakby do smutku nawykłe
tkwią w spokoju
jeszcze tkwią
unieruchomione serca dzwonów
nienawykłe do bicia
ani przeszczepu

A zakończę ... żydowskim pozdrowieniem szabasowym :) "Die Gitte Woche..." -
miłego tygodnia i dalszych korespondencji.

Milej lektury

[Gość: Wolf]

Witam
Przyznam sie, ze dwa ostatnie wiersze wprawily mnie w zadume. Dziwne sa losy Lemkow,
nie znam ich dobrze, ale z tego co czytam widze, ze sa podzieleni. Zreszta wskazuje na to
wiersz "Moj Bog". Moze napiszesz cos wiecej na ten temat.
Dzieki za link do fotografi cerkwi, juz jestem po "zwiedzaniu", ale wciaz pod wrazeniem.
Podsylam kolejny odcinek tekstu o dzwonach. W nastepnym poscie bedzie cos jeszcze.

"1940 rok Dzwony ciągle w ziemi
Wszyscy radzili ojcu pani Jadwigi, żeby uciekał, ale on nie chciał. Najbardziej nalegał
Chaim Jarmuż, właściciel tartaku. Wreszcie Sowieci przyszli po Dąbrowskiego. Splądrowali
dom, zabrali cukier, naftę, zegarki i byłego burmistrza. Zawieźli go do Skorodnego, do
komendantury, i po kilku dniach zwolnili. Rosjanie mówili, że wstawiło się za nim małżeństwo
Somerów, którzy mieli w Lutowiskach zakład szewski. Byli znanymi w miasteczku
komunistami. Przed wojną policja chciała ich aresztować, ale burmistrz się nie zgodził, bo
mieli ośmioro dzieci. Ojciec pani Jadwigi zmarł dziesięć dni po zwolnieniu. Był strasznie
pobity. Potem na tyfus zachorowały macocha i ciotka pani Jadwigi. Ciotka umarła,
macocha trafiła do szpitala. Pani Jadwiga miała 18 lat i musiała opiekować się trójką
rodzeństwa. Przez rok, siedem miesięcy i dwadzieścia dwa dni była jedyną nauczycielką w
wiosce Chmiel koło Lutowisk. Uczyła po ukraińsku wszystkich przedmiotów. Wcześniej do tej
szkoły Rosjanie przysłali Ninę Misurinę, nauczycielkę z Charkowa, ale chłopi ją przegnali,
bo nie chciała im odpowiadać na powitanie "Sława Isusu Chrystu". W 1940 roku Sowieci
przyszli do szkoły aresztować panią Jadwigę. Nie było jej, bo poszła z dziećmi na
wycieczkę. Poszli do przewodniczącego sielsowieta (sołtysa), a ten ich ugościł, napoił,
pewnie też przekupił i tak wybronił jedyną nauczycielkę. - Byłam jedyną Polką w tej wiosce,
ale tylko raz spotkała mnie tutaj przykrość. Zorganizowałam w szkole zabawę dla dzieci.
Jedna z dziewczynek zaśpiewała: "Weseła zabawa, weseło by buło, żeby miży nami
Polakiw ne buło". Ktoś z rodziców zerwał się i dał jej po buzi za to, że miała czelność
zaśpiewać to w mojej obecności. "
Pozdrawiam
R.

Obiecana reszta

[Gość: Wolf]

Zgodnie z obietnica przesylam cos jeszcze.

Varhany v Olive pozbyly zvuku
je mlha a ticho a nevidis breh
A namisto mozku, jenz vedl by ruku
jen pistole pisi po sedivych zdech
Ve jmenu humanity!

Byt vdecny te ruce, jez zbytky ti hazi
kdyz neni co jist a je vanocni cas
Byt nemy, jak ryba, jez na stole schazi
kdyz na dlazbe pasy ti rozdrti vaz
ve jmenu Humanity

Ve staji v sene
ti vykazou byt
to abys denne
se priblizil Kristu
a prirazi k cene
i slovicko lid
a prirazi k cene
i sadrovou bystu
i slova, jez slychas
i vzduch, ktery dychas
i radost
i slzy
i hlad

Od varhan v Olive ticho se diva
Uz pastyri Jezise privitali
Koledy hladem ti zaludek zpiva
a v refrenu zahraji samopaly
Ve jmenu Humanity!

/Karel Kryl , 1970/

wersja polska - w wykonaniu Jana Tyszkiewicza:

Organy w Oliwie zamarły w pół dźwięku
Jest cicho nad brzegiem, ulice we mgle
A mózg, który winien prowadzić ich rękę
Automat i czołgi kieruje na cel,
W imie socjalizmu.

Być wdzięczny tej ręce, co ochłap ci rzuca,
Gdy stół pod choinką, a nie ma co jeść,
Być niemym jak ryba i krzyk zdławić w płucach
Lub pod gąsienicą pozwolić się zgnieść
W imię socjalizmu.

W stajence na sianie znajdziesz swój dom,
Byś bliżej Boga, ubogi jak On,
Do ceny dołożą sto haseł nowych,
Do ceny dodadzą popiersie gipsowe
I twoje westchnienie i jakieś wspomnienie,
Twą radość, twój płacz
I głód
Już radość świąteczna gdzie indziej rozbrzmiewa
Organy w Oliwie żałobnie dziś łkają
Żołądek twój głodny kolędy ci śpiewa,
W refrenie nie dzowny lecz strały zagrają
W imię socjalizmu.

Jeszcze raz pozdrawiam czytajacych i piszacych
R.

[Gość: Piotr]

Jestem zaskoczony i troszeczkę zdezorientowany- co tutaj robi wiersz czeskiego
odpowiednika naszego Kaczmarskiego - z impresjami związanymi z grudniem 1970
roku i praską wiosną 1968 roku?. Boje sie Radku że przestawiłeś posty z innych
dyskusji. Niemniej pozdrawiam serdecznie- a zaraz ciąg dalszy mojej poetyckiej
łemkowszczyzny i kopczyka linków

Obiecana reszta od Piotra

[Gość: Piotr]

Witam serdecznie po raz wtóry.
Zacznę ten post od hymnu łemkowskiego, a tak „hory nasze hory”
ГОРЫ НАШЫ
(Лемківский гімн)

Горы нашы, горы нашы,
Горы нашы Карпаты.
Нихто не зна, нихто не зна
Кільо вы в нас вартате.

Горы нашы, горы нашы,
Горы нашы Бескиды.
Бо вас дати не казали
Нашы діды - прадіды.

Горы нашы, горы нашы,
Горы нашы Карпаты.
Не даме вас, не даме вас
Ни за жадны дукаты.

Отцы, діды и прадіды
Церкви, школы строили,
Заселили Лемковину,
Там культуру створили.

В давны часы предкы нашы
Карпаты засвоили,
Застали там лемцілины,
Нам добробыт лишили.

Долгы вікы вражы крукы
Хотят нас присвоити,
Землю нашу, родне слово,
Нам культуру знищити.

Mam nadzieję ,że nie będziecie mieli problemu z odczytaniem przesłania tego
pięknego wiersza.

I jeszcze pieśń- lament związany z tragedią Akcji Wisła

У ГОРАХ КАРПАТАХ...

У горах Карпатах сумно дні минали,
Коли наши лемки гори опущали.(2х)
Гори опущали але не з радости.
Прийшов такий розказ од пана старости.(2х)
В неділю раненько як сонце вставало
А юж в наше село войско приїхало.(2х)
А як приїхали такий розказ дали,
Щоб за дві години всі ся вибирали.(2х)
Люде посмутніли, стали ся збирати,
"Скорше - кричит капраль, - пора виїжджати".(2х)
А як виїжджали - дзвони ударяли,
З гірким плачем люде село опускали.(2х)
До першой стації везли нас фурами,
Далі обіцяли везти потягами.(2х)
Найблищих знайомих порозділювали,
А і в Осьвєнцімі декотрих лишали.(2х)
Цілий час в дорозі ми так бідували,
Будьяком репетом людей годували.(2х)
Будьяк годували і нас потішали,
Що там на заході добре будем мали.(2х)
Прийшли ми на захід сталися смотрити,
Ой Боже наш Боже, я

[Gość: Piotr]

Jeszcze tylko dokończenie wiersza :

Прийшли ми на захід сталися смотрити,
Ой Боже наш Боже, як ту будем жити.(2х)
Землі не орани, ани не сіяни,
А й будиночки порозвалювани.(2х)
Не хце нам ся жити, ани нич робити.
Боже, допомож нам, в гори повернути.(2х)
Гори наши гори, зелени Карпати,
Вас не забудемо поки жити будемо.(2х)

I jeszcze garść linków z których czerpałem dotychczasowe cytaty

rusyn.webpark.pl/#
www.lemko-tower.prv.pl/
Spiewnik łemkowski
lemko.org/lemko/spivanky.html
Pozdrawiam Radka wytrwale piszącego i wszystkich czytających

Odpowiedz Piotrowi (wyslana z pracy)

[Gość: Wolf]

Witaj Piotrze
Na wstepie przepraszam za pomylke (blad przy ctrl-c ctrl-v) pospiech przy
pisaniu nie wyszedl niestety na dobre. Za duzo rzeczy na raz i stad takie
efekty. To co mialo isc na forum poszlo gdzie indziej. Co smieszniejsze
zorientowalem sie dopiero teraz. Forum czytam zawsze rano w pracy, wiec dopiero
po przeczytaniu twojego postu zorientowalem sie, ze popelnilem blad. Po raz
pierwszy pisze z pracy wiec stad nie moje domowe IP. Na przyszlosc oczywiscie
obiecuje poprawe:)
I jeszcze raz sprawdza sie powiedzenie "pospiech jest wskazany tylko przy
lapaniu pchel".
Pozdrawiam
R.
P.S. To co mialo isc nie zginelo i bedzie wkrotce.

[Gość: Wolf]

Witam
Do tej pory jest mi troche "lyso". Nic juz na to nie mozna poradzic:(
Przesylam obiecany tekst, pochodzi on z NBiN
free.ngo.pl/nadbuhom/Nr5_2003/17%20-%20Vyluky.htm
"Wyluky
Weczorom u maju
W roku sorok pjatum
Po ciłodniowuj praci
Lude lahli oddychaty
Dumali o zawtry
Szczo budut robyty de budut oraty
I nychto ne dumaw
Szczo tak pryjdet'sia stradaty
Jidut z-pud Werstoka
W szapoczkach rohatych
To jidut akowci
Ludy mordowaty
Wjichali do wjoski
Pozhaniali ludy szumu narobyli
Rozdiahnuli Waśku
I tut joho zabyli
Pudpalili kłuni
Pudpalili chaty
Płaczut wylukuowci
My ne wynowaty
Zahoriłoś wsiutko
Korowy w ohni stali ryczaty
Buoh wsio toje baczyt
Budut odwiczaty
Ne zabudem sioho
Ani dity naszy
Czerez dowhi lita
Budem pomentaty
Mohut nas spality
Mohut rozstrylaty
Sieji zemli my ne pokynem
Zemla nasza maty"

Tekst do ktorego podalem link jest mala szpileczka, ale warto przeczytac.
Pozdrawiam
R.
P.S. Sprawdzalem tresc postu trzy razy:) wiec teraz musi byc OK.
Skoro juz wyszedl na jaw moj niechetny stosunek do wladzy ludowej to na koniec
jeszcze maly cytacik z tekstu autorstwa E. Mironowicza "Polityka narodowosciowa
PRL"
"Nowy wojewoda białostocki Stefan Dybowski, pisząc sprawozdanie dla rządu w
sierpniu 1945 r., powołując się na słowa prezydenta Bolesława Bieruta, wyrażał
powszechną w kręgach władzy opinię, że „szczęśliwym rozwiązaniem zagadnienia
mniejszości narodowych w Polsce jest stworzenie Polski jako państwa
jednonarodowego”, bowiem „tereny zamieszkałe przez ludność białoruską lub
ukraińską zawsze były zarzewiem wojen”

O lutowiskach

[Gość: Wolf]

Piotrze (i wszyscy czytajacy) reszta tekstu o Lutowiskach bedzie jutro.
Jeszcze raz pozdrawiam czytajacych i piszacych.
R.

Piosnka na dobranoc

[Gość: Piotr]

Na koniec dnia przytoczę ciekawą, autoironiczną śpiewkę ruską pokpiwającą i z
Łemków i z Bojków ;

ОЙ ПІДУ Я МЕЖЕ ГОРИ

Ой піду я меже гори,
Там, де жиют лемки,
Там не мают чим світити
Тай сідят потемки.
Ой піду я меже гори,
Там, де жиют бойки,
Там музика дрібно грає,
Скачут по легойки.
Ой ти, лемку, ой ти, лемку,
Ти - поганська віра,
Твоя жена в середоньку
Солонину їла.
Ой ти, бойку, ой ти, бойку,
Твоя ищи гірша,
Твоя їла і в п'ятницю,
А п'ятниця більша.
Пішов лемко до костела,
Там органи грали,
Як си тупнув ходачками,
Аж му огня дали.
Лемко вмер, лемко вмер,
Лемкові дзвонили,
Як ся лемко зорвав з лави,
Ледве го догонили.

.....................
Oj pidu ja mieże hory
Tam die żijut łemki
Tam ne majut czem śwititi
Tam sidiat po tiemki...:))))

Pozdrawiam - czekając na ciąg dalszy Lutowisk

Dzięki za Piotrowi obiecaną resztę

[Gość: Piotr]

Po pierwsze proszę się Kolego tak nie "sumitować" bo nic nie się nie stało.
Co do tematu teraz poruszonego- od pewnego czasu jestem wytrwałym
czytelnikiem "przeglądu prawosławnego", gdzie temat i Burego i tragedii
Podlasia występuje dość często.
Muszę przyznać,że on-linowskiego wydania / a przeglądnąłem roczniki 2002-2004/
robią bardzo pozytywne wrazenie . Ale o tym w następnych postach. /Acha nie
rezygnuję z penetracji "Zawsze wiernych " Piusowi :))

Ciekawi mnie gwara owej /cytowanej przez Ciebie? podlaskiej ballady-lamentu-
pieśni buntu /??/ - czy to jest białoruski, ukraiński czy też dialekt lokalny?
No i jak Radku radzisz sobie z ruskimi bukwami?? - bo jesli OK - to będę coś
jeszcze podsyłał łemkowskiego.
A teraz skaczę do Twego nastepnego postu- szykując już coś ciekawego

Grekokatolicy w Rzeszowie przed II wojną swiatową

[rychu_z_przemysla]

Wedlug spisu ludności z 1931r. Rzeszów zamieszkiwalo okolo 231 grekokatolików
co stanowilo 0,86% ludności miasta (26 902 mieszkańców).

Statystyka dla Rycha

[Gość: Piotr]

Witam serdecznie Rycha.
Na temat statystyki, demografii historycznej było sporo w tej dyskusji gdzieś
tam w maju ub.roku.
W związku z tym służę uprzejmie wyciągami- linkami:

forum.gazeta.pl/forum/72,2.html?f=69&w=5901307&v=2&s=0
Trochę statystyki Gość: gość 12.05.2003 18:42
Według wyników spisu powszechnego z roku 1921
w Rzeszowie mieszkało
13 345 łacinników oraz 193 grekokatolików,
w Białej 657 łacinników i 543 grekokatolików,
w Drabiniance 988 łacinników i 42 grekokatolików,
w Hadlach Szklarskich 722 łacinników, 399 grekokatolików,
w Matysówce 920 łacinników, 73 grekokatolików,
w Pobitnie 1957 łacinników, 5 grekokatolików,
w Staroniwie 1469 łacinników i 9 grekokatolików
i wreszcie w Zalesiu 527 łacinników i 279 grekokatolików.
Jak więc widać nigdzie w powiecie rzeszowskim grekokatolicy nie stanowili
większości ludności.
Najbliższa miejscowość gdzie grekokatolicy stanowili większość to była Tarnawka
w powiecie przeworskim 268 łacinników i 825 grekokatolików.
Gość: Piotr 14.05.2003 17:01
Zalesie w 1939 roku : parafia grekokatolicka liczyła 1425 wiernych, z czego
290 w
Zalesiu /30 %/, 641 w Białej /48%/, 200 w Rzeszowie, 45 w Matysówce,22 w
Drabiniance oraz 200 w okolicy, a także 6 w Tyczynie i 21 w Łańcucie.
Z kolei w Rzeszowie na dzień 31 .12.1937 było łącznie 385 mieszkańców wyznania
grekokatolickiego w tym 298 na pobyt stały i 87 na pobyt czasowy / akta
Archiwum P. w Rzeszowie , akta m Rzeszowa sygn. 3456/

Rzeszów 1937 r.- : 20725 katolików, 385 grekokatolików,12 841 mojżeszowego
wyznania ,17 prawosławnych,37 ewangelików

W Bialej grekokatolicy stracili przewagę liczebną w roku 1938 gdyż było ich
tylko
650/w r.1897- 820/ a katolików rzymskich było 700.
W Matysówce liczba grekokatolików w roku 1938 spadła do 47 na 920 katolików,
w Zalesiu było grekokatolików 291, a katolików 695.
Ogólna liczba wiernych grek-kat w parafii Zalesie wzrastała : w roku 1865 -
1175,1892r. - 1480, 1897 r. - 1518 i w 1938r. -1437, w tym Rzeszów 200, /w tej
liczbie „zapewne żołnierze w koszarach, może i chorzy w szpitalu."/.

Gość: Gość :
/..../
wyniki pierwszego spisu ludności Galicji przeprowadzonego przez Austriaków w
roku 1785. Spis ten określał ilość mieszkańców i wyznanie każdej miejscowości.
Informacji na ten temat udzielali nie sami mieszkańcy ale proboszczowie
poszczególnych parafii. Wyniki spisu są zamieszczone w książce Zdzisława
Budzyńskiego "Ludność pogranicza polsko-ruskiego w drugiej połowie XVIII wieku"
I tak według danych spisowych Białą miało zamieszkiwać w tym czasie 200
rzymokatolików i 390 grekokatolików, Zalesie 180 rzymokatolików i 190
grekokatolików, Matysówkę 300 rzymokatolików i 55 grekokatolików.
W pozostałych miejscowościach spis nie notuje grekokatolików choć myślę, że na
pewno mieszkali w Rzeszowie czy Drabiniance ale pewno było ich tak niewielu, że
proboszcz grekokatolicki z Zalesia ich nie wymienił.

W uzupełnieniu tych danych – rzeszowscy grekokatolicy-mieszczanie /w obrębie
obszaru sensu stricte ówczesnego miasta/ byli z pewnością /i w
większości/pochodzenia napływowego.
Natomiast ludność tego wyznania z wsi okolicznych – Zalesia, Białej,
Drabinianki, i trochę dalszych – Tarnawki, Gwoździanki, Blizianki /tu
ciekawostka – zasiedlonych przez osadzanych tu jeńców kozackich/
miała „rodowód” co najmniej xvii wieczny.

Nie mówiąc już o tym, że wsie te stanowiły relikt-pamiątkę /w tym Zalesie i
Pobitno-Powietna na 100% / po polsko-ruskiej, wczesnośredniowiecznej granicy
etnicznej /a i państwowej /przebiegającej m.in. linią Wisłoka .

[andrijko]

"Ciekawi mnie gwara owej /cytowanej przez Ciebie? podlaskiej ballady-lamentu-
pieśni buntu /??/ - czy to jest białoruski, ukraiński czy też dialekt lokalny?"
Wg Atlasu Gwar Wschodniosłowiańskich Białostocczyzny jest to gwara ukraińska.
Dialekt lokalny ? A co to oznacza i czym różni się od gwary ? Aukurat w
Wilukach gwara ukraińska jest jedną z bardziej zbliżonych do współczesnego
ukraińskiego. Jest to związane z okresem - nowszym - osadnictwa. Różnice w
stos. do białoruskiego widać gołym okiem i bez specjalistycznego przygotowania.
Zapisy w mp3 gwar podlaskich ukraińskich są też na stronie Nad Buhom - jak byś
chciał posłuchać języka prawie live. Naukowa klasyfikacja południowych gwar
podlaskich jako ukraińskich nie przeszkadza oczywiście działaczom białoruskim,
w większości pochodzącym z terenów ukrainomownych, zaliczania ich jako
białoruskich. No czasem przyznają, że jest parę słów ukraińskich, "ale przecież
to o niczym nie świadczy". Posłuchaj na ten temat rozmowy między działaczami
białoruskimi na stronie NBiN - jeden z nich przyznał, że język na południe od
Narwii jest ukraiński. Został spacyfikowany przez prawomyślnych. A tak pozatym
to wystarczy porównać teksty które sam cytujesz z tym tekstem i tekstami
białoruskimi - nie trzeba fachowego przygotowania, żeby rozróżnić te języki.
Szczególnie przez osoby siedzące w temacie. Zachęcam do włąsnych badań nad
tematem - nie ma to jak osobiste odkrywanie.
PS. Dyskusja nt "Burego" oraz o sytuacji mniejszości znajdują się też na forum
Siemiatycze. Niektóre posty mogą być ciekawym przyczynkiem do badań nad
postępującą asymilacją - polonizacją Rusinów podlaskich. A może tylko mówią o
ich autorach ?
Pozdrawiam

[Gość: Wolf]

Witam
Na temat gwary z wiersza nic juz nie moge dodac, wszystko wyjasnil wyczerpujaco
Andrzej. Goraco polecam mp3 z ukrainskimi glosami Podlasia na sajcie NBiN,
niestety nie zawsze dzialaja linki. Wypowiedzi na forum Siemiatycze rowniez
sledze z uwaga. Andrzeju troche wiecej optymizmu, wiem ze nie jest o niego
latwo, ale mysle ze czesc mlodych, swiadomych ludzi pojdzie za glosem serca i
nie wyrzeknie sie korzeni.
Piotrze czekam jak zawsze z niecierpliwoscia na kolejne posty, rowniez
z "bukwami". Nie ukrywam, ze mam troche problemow z czytaniem ale daje sobie
rade - drukuje i czytam powoli z kartki.
Na tym koncze wywody wlasne i przechodze do kolejnego "odcinka" tekstu o
Lutowiskach.

"1942 rok
Dzwony wracają na wieżę
W czerwcu 1941 roku Niemcy zajmują Lutowiska.
Dzwony wracają na dzwonnicę.
W lipcu Niemcy są już pod Kijowem. Za Niemcami do Lutowisk przyszedł
greckokatolicki ksiądz Iwan Mak. Natalia spisała w Kanadzie jego relację: Kraj
był zrujnowany. Niedostatek chleba, kontyngenty, konie zabrało sowieckie
wojsko. Całe moje życie obracało się wokół cerkwi, ukraińskiej spółdzielni i
komitetu samopomocy, który zajmował się werbowaniem młodzieży do Niemiec na
roboty i do dywizji Hałyczyna. Do dywizji chłopcy szli dobrowolnie, ale znam
przypadki przymusowego wcielania. 22 czerwca 1942 roku, w pierwszą rocznicę
niemieckiej okupacji, Niemcy kazali ludziom przyjść do pracy z łopatami. Kopali
doły na tyłach kościoła. Nie wiedziałem, po co kopią te doły.
Polecenie wydali dwaj gestapowcy z Sanoka: Johann Backer i Arnold Doppke,
którzy przyjechali tego dnia do Lutowisk z żandarmem Pfejferem. Przed wojną w
Lutowiskach żyło około dwóch tysięcy Żydów. Niemcy zebrali wszystkich na rynku
i przeprowadzili selekcję. 650 osób zamknęli w budynku sądu i opuszczonej
oborze należącej do plebanii, resztę puścili do domów. Do zamkniętych Żydów
dołączono cztery miejscowe rodziny cygańskie, żebraków, inwalidów.
W Lutowiskach mieszkało ponad 180 Polaków. Większość zebrała się w domu
Ziółkowskich, bo stał na stokach Otrytu.
- Postanowiliśmy, że jak zaczną brać Polaków, to uciekniemy do lasu.
Wiedzieliśmy, że Niemcy zamówili furmanki - wspomina Jadwiga Sklepkiewicz.
Z wielu relacji można zrekonstruować to, co stało się tej nocy. Od godziny 21
ładowali na każdą fur- mankę po dziesięciu Żydów, wieźli za kościół i
wprowadzali pod ręce na deskę. Strzelali na zmianę Backer i Doppke, trzeci
Niemiec ładował pistolety. Całą resztę robili ukraińscy chłopi i Ukrainische
Hilfpolizei, policja ukraińska, której komendantem był Hrycyk, a jego zastępcą
Władysław Kilkus, który przed wojną podawał się za Polaka, potem za sowieckiej
okupacji za Ukraińca, a kiedy wkroczyli Niemcy, podpisał volkslistę. Jednym z
kopiących doły był Wasyl Petiach, ojciec pana Onufrego, wśród policjantów był
jego brat. Uciekał tylko jeden, 17-letni żydowski chłopak, ale chłopi dopadli
go na kirkucie i przyprowadzili z powrotem. Właścicielka żelaznego sklepu
Seglowa wyciągnęła 600 dolarów, ale to jej nie uratowało.
- Strzelanina trwała do 5.30 rano - opowiada pani Jadwiga. - Chłopi mówili, że
gestapowcy byli pijani. Potem jeszcze poszli do apteki Eugeniusza Łukacza i
zażądali wydania spirytusu. Rano, kiedy szłam do pracy do nadleśnictwa,
widziałam chłopów, jak chodzili po mieście z tobołami ubrań. Potem zaczęło się
szabrowanie mieszkań. Tego samego dnia Niemcy zabrali też Lautermana,
właściciela sklepu. Szedł przez miasto i obejmował za szyje dwóch swoich
synków. Z nim szła żona z dwiema córkami. O 10 widziałam, jak prowadzili za
kościół weterynarza. Zabrali go od fryzjera Wetzera. Połowę twarzy miał
ogoloną, a drugą namydloną."

Niestety ten fragment jest smutny, ale jest to kawalek "malej" historii ktora
toczy sie obok wielkich wydarzen wojennych.
Pozdrawiam
R.

Andrzejowi, RADKOWI.......

[Gość: Piotr]

DZIĘKUJĘ bardzo za cykl o Lutowiskach- ja to chyba kiedyś czytałem w Dużym
Formacie... ale dziękuję za przypomnienie i czekam na ciąg dalszy.
Andrzeju - gwara i dialekt to wyrażenie bliskoznaczne,jeśli nie tożsame /
poleceam choćby haśło w Sł. Wyr. Obcych
W "N B i N" znalazłem cały szereg wspaniałych artykułow - będę w miarę czasy
je wspominał tu na forum
A radkowy link czyta się niesamowicie - tragiczna historia opowiadana przez
autochtona, piekną,śpiewną gwarą- zarówno wiersz jak i cytowane wypowiedzi
prozą.
Na koniec kolejny wiersz łemkowski ;

BY NIE ZGASŁY ŚWIECE

Wierchy w Śniegach stoją
Jak panny młode
przed ołtarzem Wszechmocnego
komunię świętą ze źródeł przyjmują
jutro
w lód go zamieni mróz sinobrody
na zimowy skobel
królewskie wrota zamknie
by wichry
nie zgasiły świec
płonących gorącym sercem Łemka
Boże
ustrzeż ten ognik nadziei
kolbami zbrojnie obity
Boże
Łemkowyna to wielka cerkiew
rzędy krzyży
cmentarze
kielich nieboskłonu siny
Tu w każdym miejscu
ikonostas lasu
zanosi modły
za ludzi
bez ludzi

Proszę wybaczyć że nie podaję autora - ale trochę sie pogubiłem w
mej "dyskietkowej" biblioteczce.
Dobrej nocy - jeszcze raz dzięki za już i prośba o jeszcze
Pozdrawiam czytających i piszących

[Gość: Wolf]

Witam
Dziekuje za kolejna porcje lektury (a archiwum rosnie...)
Nie ukrywam, ze cieszy mnie fakt powrotu, chociaz na chwile, na Podlasie.
Poruszyles Piotrze sprawy jezykowe, podaje wiec ciekawe linki poruszajace temat
jezyka i narodowosci ludzi zamieszkalych na tych ziemiach.
www.harazd.net/%7Enadbuhom/ArxivNBiN/ps/ps_PodlParadoks.html
www.harazd.net/%7Enadbuhom/ArxivNBiN/ps/ps_Ukrain_pol_podl.htm
www.harazd.net/%7Enadbuhom/ArxivNBiN/zm/zm_podl_ukr_spis.htm
Zycze milej lektury
A ponizej oczywiscie ciag dalszy "Lutowisk"

"1942 rok
Dzwony biją jak oszalałe
- Jak się naród rzucił rabować Żydów - opowiada pan Onufry. - Po domach,
sklepach, piwnicach, strychach, wywalali bety na ulicę... My, młodzi gówniarze,
szukaliśmy czerwońców, tych rubli sowieckich, to w piecu się nimi paliło,
puszczało na wiatr... Kto mógł wiedzieć, że kacapy jeszcze tutaj wrócą... Tyle
pieniędzy zmarnowanych.
Wśród ciżby nie było nikogo z rodziny Marii Srogiej. Ojciec męża pani Marii
jest stryjem Olgi Petiach. Trudno to zrozumieć, wiedzą jednak, że są rodziną.
- My nic nie braliśmy - mówi pani Maria - bo ojciec nam nie pozwolił.
Mieszkaliśmy blisko Żydów, to jakoś nie wypadało.
Nie blisko, a u Żydów. Dziadek pani Marii ze wsi Sokoliki przed wojną przepił w
karczmie Randów całe swoje pole, więc się nad nim użalili i wzięli syna do
dworu na furmana. Mieszkał z rodziną w dworskich zabudowaniach. Randowie byli
najbogatszą rodziną w okolicy. Mieli w swoich rękach kilka majątków ziemskich,
fabryczek i karczm.
- Każdy Rand to był wielki pan - mówi Maria Sroga. - Było ich kilku braci.
Najstarszy był przewodniczącym Judenratu. Najmłodszy miał na imię Lejb. Żona
mojego brata Mychajła pracowała w gminie, tam gdzie wyrabiali kenkarty. Ona
wystawiła dla Lejba ukraińskie dokumenty, a Mychajło tuż przed tym morderstwem
zawiózł go furmanką do Krakowa, gdzie już była jego żona. On w ogóle nie był
podobny do Żyda. Taki ładny, młody, czarny. Prawdziwy krasawiec. On nam nic nie
płacił, zostawił tylko na przechowanie srebrną szkatułę. Mówił, że jak wróci,
to mu oddamy. Czego tam nie było... Trzy metry pereł, łańcuchy złote,
pierścienie, bransolety... I dolary, złote tak jak rubelki. My w tych
klejnotach do cerkwi chodziłyśmy. Potem kupiliśmy dom po Żydach. Wielki,
piękny, murowany, z drogimi meblami i blaszanym dachem, jakiego nikt nie miał z
naszych. Niemcy te domy sprzedawali za grosze, a wszystkie drewniane spalili
albo ludzie rozebrali na opał, tylko blachę brali na dachy, bo u nas jeszcze
prawie wszystkie domy były kryte strzechą. Te klejnoty to matka w stajni
chowała pod fundamentem. Tej stajni już nie ma, bo się spaliła jak front
przechodził, ale tam dużo zostało, jak bym panu narysowała...
Wspomina ksiądz Mak: Tydzień później ktoś rozkopał dół, gdzie ich wszystkich
zakopali. Ta mogiła była żywa, cała chodziła. W niedzielę przyjechali z Sanoka
Backer i Doppke. Zebrali wszystkich ludzi na rynku i co dziesiątego wyznaczyli
do rozstrzelania. Wybrali stu silnych, zdrowych, młodych mężczyzn. Niemcy
powiedzieli, że ich rozstrzelają, jeśli przez tydzień nie znajdziemy tego,
który rozkopał dół. Oni myśleli, że ktoś z miejscowych szukał złota, złotych
zębów. W poniedziałek razem z ojcem Wiesiłowskim ze Skorodnego poszliśmy pieszo
do Ustrzyk i dalej pociągiem pojechaliśmy do Przemyśla poinformować o tym, co
się stało, naszego biskupa greckokatolickiego Josafata Kocyłowskiego. On nas
wysłuchał, zebrał kilku ukraińskich przedstawicieli i pojechał do Krakowa do
gubernatora Hansa Franka.
- Mojego ojca też wybrali do rozstrzelania - opowiada Olga Petiach. - Tych
mężczyzn wyprowadzili na rynek, ustawili w kręgu i kazali im chodzić przez
kilka godzin.
- To było straszne, nie do zniesienia - opowiada Jadwiga Sklepkiewicz. - Całymi
godzinami biły dzwony w cerkwi, ukraińskie kobiety wyły, zawodziły, płakały,
nawet przyroda przerażała. Było ciemno, pochmurno, wrony na drzewach się darły.
Po tygodniu wróciła delegacja z amnestią od Hansa Franka.
Natalia, córka Olgi i Onufrego Petiachów, pokazuje mi zdjęcie z czasów
okupacji. Ksiądz Mak w otoczeniu ukraińskich policjantów i kobiet. Wszyscy
uśmiechnięci, zadowoleni, pogodni, młodzi."
Pozdrawiam
R.

mały odskok wstecz

[Gość: Piotr]

Witam - dziękuję z cd. Lutowisk
Z linkami postaram się zapoznać na weekendzie albo trochę po nim.
Intensywnie dokształcam sie na temat Podlasia i z Polski Egzotycznej i "NB i
N" więć być może niebawem i sam nawiąże "partnerski dialog" o tamtych terenach.
Ale tereaz , pod wpływem świeżego nabytku ksiązkowego opowiem / w oparciu o
cytaty/ ;
Jak to z wprowadzaniem Uni w Przemyślu było

Biskupstwo ruskie w Przemyślu, którego początkowe dzieje z powodu pożarów aktów
w r. 1555 nie są nam zupełnie znane zdaje się sięgać do epoki Włodzimierza I w
końcu X w. a jak wiele innych podlegało ono metropolicie kijowskiemu.
Jego granice nie były zbyt rozległe- dopiero w r. 1422 rozszerzyło się przez
połączenie z biskupstwem samborskim, mającemu swą siedzibę w Spasie. W r. 1596
nie przyjął ówczesny władyka przemyski Michał Kopystyński unii brzeskiej z
kościołem rzymskim, a przez sto lat jeszcze trwali jego następcy przy sziźmie.
Królowie mianowali co prawda od r. 1610 dla dyecezyi przemyskiej biskupów
unickich, lecz ci nie mogli objąć swego urzędu i musieli toczyć ustawiczne
walki z biskupami nieunickimi, przy czem rezydencyę swą przenosili zazwyczaj do
Sambora. Szczególnie gorące były owe walki za długich rządów pierwszego przez
króla w r.1610 mianowanego władyki unickiego, Anatazego Krupieckiego. Stanęła
przeciw niemu jak jeden mąż cała ruska drobna szlachta ziemi przemyskiej,
wszyscy Chłopeccy, Turzańscy,
Manasterscy,Lityńscy,Winniccy,Kopystyńscy,Błażowscy,Rytarowscy,
Ustrzyccy,Jasienniccy,Koblańscy, Wysoczańscy, Kulczyccy,
Szulatyccy,Czaykowscy,Tustanowscy,Bilińscy,Baczyńscy,Bratkowscy,Bereżniccy,Bojar
scy,Czrnieccy,Dobrzańscy,Horodyńscy,Ilniccy,Jamińscy,Jaworscy,Komorniccy,Luccy,
Matkowscy,Manasterscy,Popielowie,Sielccy,Sozańscy,Stupniccy,Smereczańscy,Teleccy
,Uniatyccy,Uruscy,Żeliborscy itd.
a znalazłszy wojowniczego przywódcę w nieunickim władyce Sylwestrze Hulewiczu
Wojutyńskim posunęli się do czynnych gwałtów przeciw Krupeckiemu,godząc w jego
mienie i życie. Oblegano cerkwie i klasztory,werbowano wojska a starosta
przemyski Marcin Krasicki daremnie chciał godzić zwaśnione obozy.
W r. 1636 zajął władyka Hulewicz zbrojnie cerkiew na Wilczu,założył tu obóz i w
10000 ludzi ruszył na oblężenie władyki Krupeckiego w Spasie,skąd go wyrzucił
siłą. Jeszcze energiczniej występował przeciw Krupeckiemu następca
Hulewicza,władyka dyzunicki,Antonii Winnicki.W r,1650 opanował gwałtem Spas, a
w r. 1651 także katedrę przemyską i ogromny jej skarbiec,skorzystawszy z
tego,że ruscy mieszczanie przemyscy nocą otworzyli mu bramy miasta.Na wieść o
tym Krupecki zmarł w Walawie, a w kilka godzin później tłuszcza przemyska
obrabowała pałac tamtejszy nie oszczędzając i zwłok biskupa.
Lecz tego jeszcze samego roku następca Krupeckiego Prokop Chmielewski zdobył
Walawę na nowo, zabierając stamtąd skarbiec władyki Winnickego a nawet pokusił
się odbicie katedry przemyskiej We wrześniu 1651 roku doszło do krwawych walk
na ulicach Przemysla, w których Chmielewski pomimo poparcia przez wojska
Korniaktów i Krasickich został pobity przez gwardyę Winnickiego liczącą 6000
ludzi /.../ i musiał uchodzić z miasta. .
Rozdwojeniu temu położył kres dopiero biskup nieunicki Innocenty Sas Winnicki
przyjąwszy w r. 1691 wraz z cała dyecezyą unię.
Niegdyś posiadało biskupstwo ruskie ogromne dobra, nadane mu przez książąt
ruskich i królów polskich, obejmujące 31 wsi, dziś pozostało zaledwie 5 wsi.”

Cytuję za „ Dr Mieczysław Orłowicz Ilustrowany Przewodnik po Przemyślu i
okolicy – Lwów 1917”
Ksiązeczka niewielka ale treściowo b.ciekawa.

A w księgarni widziałem równiż bardzo ciekawy cykl edycycyjny "Bogosłowie"
przygotowany przez Wydawnictwo Księży Marianów, w tym ksiązeczkę Iryny
Jazykowej "świat Ikony" - no cóz jak "kieszeń" pozwoli to może wzbogacę się o
tą , jak i kilka innych pozycji jak np "sCENY Z życieA Maryi w oparciu o ikony".
Póki co może uda mi się przeczytać kilka fajnych, ściągnietych artykułow z
Przeglądu Prawosławnego i Antyfonu- to i tematów do dyskusji przybędzie.
Milego weekendu wszystkim - szykuje sie słoneczko - trzeba będzie pojechać w
góry - pożegnać zimę :)))

Do Wolfa i Piotra

[andrijko]

Do Wolfa i Piotra

[andrijko]

Tym razem w kwestii czysto technicznje - podczas dyskusji podawane są linki do
artykułów znajdujących się na stronie internetowej Nad Buhom. Czasami niektóre
z nich nie działają - w razie wystąpienia takiej sytuacji proszę o informację -
postaram się naprawiać na bieżąco.

[Gość: Wolf]

Witam
Dziekuje Andrzeju za sugestie co do "Nad Buhom" i od razu raportuje problemy z
ukrainskimi glosami Podlasia.
Piotrze goraco polecam "Swiat Ikony", na tym forum poslugiwalem sie juz
cytatami z tej ksiazki. Tytul naprawde warty przeczytania.
Dzisiaj, jak zwykle ostatnio, podsylam ciag dalszy "Lutowisk"
"1944 rok
Dzwony zjeżdżają z dzwonnicy
Ksiądz Iwan Mak wspomina: Nocą po święcie Piotra i Pawła (29 czerwca) do wsi
wdarli się sowieccy partyzanci, którzy stali niedaleko w lesie... Wpadli na
plebanię i pytali, gdzie są Niemcy. Zabrali wiele przedmiotów. Pamiętam, że u
mnie w bańce na kuchni było zsiadłe mleko. Oni brali je rękoma i jedli. W tym
dniu strach ogarnął wszystkich ludzi. Ksiądz Mak kazał bić w dzwony. W
miasteczku partyzanci sowieccy walczyli z ukraińską policją. Partyzanci to mógł
być oddział "Muchy", w którym była polska kompania. Młodzi mężczyźni szli do
niej, bo to była jedyna możliwość ucieczki przed budzącym się terrorem
Ukraińskiej Powstańczej Armii. Polskiej partyzantki na tym terenie nie było.
Ksiądz Mak: Tego dnia ukraińscy policjanci uciekli z miasteczka. Poszli do
partyzantów pod dowództwem Wasyla Martyna Mizernego "Rena". O dowódczych
talentach i bohaterstwie Mizernego opowiadali mi dużo dobrego.
"Ren" dowodził kuriniem (batalionem) łemkowskim UPA, w którym większość
partyzantów to byli Bojkowie. W okolicach Lutowisk działała jedna z sotni tego
kurinia pod dowództwemWasyla Szyszkenynecia (Iwan Kozieryński) "Bira". W sotni
znaleźli się niektórzy członkowie Ukrainische Hilfpolizei, w tym brat Onufrego
Petiacha i kilku innych z Lutowisk. W jej szeregach było prawdopodobnie około
30 byłych żołnierzy SS Hałyczyna. W nocy po napadzie sowieckiej partyzantki na
Lutowiska chłopi spuszczają z wieży dzwony i zakopują je pod fundamentem. Front
i Armia Czerwona są bardzo blisko.
Tadeusz Dąbrowski, młodszy brat Jadwigi Sklepkiewicz, pracował w tartaku w
Smolniku. To parę kilometrów za Lutowiskami. Wracał po pracy do domu. Już było
ciemno, gdy na drodze zatrzymali go czterej uzbrojeni Ukraińcy. Kazali mu
położyć się w rowie. Po kilku godzinach przyszli następni ludzie. Jeden z nich
oświetlił latarką twarz Tadeusza. - Łyszy. To Dubrowśkoho syn - powiedział
(Zostaw. To syn Dąbrowskiego).
Kilka dni później zostali zamordowani Tadeusz Warchał i Kozłowski (pani Jadwiga
nie pamięta imienia). Obaj bardzo młodzi. Byli powiązani drutem kolczastym,
pokłuci bagnetami. Wszyscy Polacy z Lutowisk przyszli na pogrzeb.
- Jak młody Warchał leżał na katafalku - opowiada Jadwiga Sklepkiewicz - matka
co chwila go rozbierała i pokazywała wszystkim siedem kłutych ran. Chłopcy z
Lutowisk nieśli trumny kolegów, a potem pomagali spuszczać je do grobu. Był
czerwiec, ale wyjątkowo zimny, paskudny. Mój brat był w czapce, która zsunęła
mu się i wpadła do grobu. Wszyscy na cmentarzu za głowy się złapali. To bardzo
zły znak. Dwa dni później, kiedy byłam w pracy, ktoś przez zamknięte drzwi
powiedział po ukraińsku, żeby brat uciekał. Uciekł, ale przeznaczenie go
dopadło.
Minęło osiem dni od pogrzebu młodego Warchała. Tadzik Dąbrowski jest w
Krakowie. Wpada w ulicznej łapance. Stawiają go na moście na Wiśle i razem z
innymi rozstrzeliwują w odwecie za śmierć dwóch gestapowców zlikwidowanych
przez ruch oporu.
Polacy, którzy mieli dokąd wyjechać, uciekali z Lutowisk. 18 lipca 1944 roku
Niemcy ewakuowali volksdeutschów, administrację, nadleśnictwo, pracowników
kopalni ropy, wszystkich, którzy mogli im się przydać. Wywozili całe rodziny.
Odjeżdżających odprowadzali miejscowi Polacy.
- Nas żegnała wujenka Ziółkowska - mówi pani Jadwiga. - Wcisnęła mi trochę
pieniędzy na drogę, ja zostawiłam jej coś na przechowanie. Była taka
szczęśliwa, kilka dni wcześniej przyszedł z Turcji list od wuja Janusza. Jakoś
wydostał się z Sybiru. Byliśmy pewni, że wujence nic nie grozi. Była felczerem.
Leczyła ziołami. W Lutowiskach chłopi byli biedni, więc leczyła ich za darmo,
chodziła nawet do lasu opatrywać rannych Ukraińców. Dojechaliśmy zaledwie do
Ustrzyk, kiedy doszły nas wieści z Lutowisk. Wymordowali rodzinę Raszowskich z
szóstką dzieci, trzech synów u Góralewskich, Federeszczaka, dwóch braci
Samborskich z żonami i dziećmi utopili w studni. Wujenkę Ziółkowską
zastrzelili. To chyba nie miejscowi zrobili, ktoś jednak musiał pokazywać,
gdzie mieszkają Polacy. To wiem od jednej z córek pani Kukurowskiej. Kiedy ta
banda wpadła do ich domu, zabili wdowę, jedną z córek, a druga wyskoczyła przez
okno i dosiadła się na wóz z niemieckimi żołnierzami, którzy przez miasteczko
wycofywali się na zachód.
Starzy Bojkowie, którzy mieszkali w Lutowiskach, do dzisiaj pamiętają starą
Polkę, która ich leczyła. Nazywali ją baba Zakuterka, ale nie wiedzą dlaczego.
Potem z Lutowisk wyjechał ksiądz Iwan Mak. Powędrował przez Słowację do
Austrii, a cztery lata później wyjechał do Kanady."
Niestety dzisiejszy i pozniejsze teksty nie sa pogodne, ale mysle ze warte
przeczytania. Ja natomiast zabieram sie do czytania Twojego postu.
Pozdrawiam
R.

[Gość: romulus]

Pierwszy raz Was odwiedziłem.Bardzo ciekawa dyskusja pomiędzy Piotrem i
Wolfem.Od dzisiaj jestem tutaj gościem.

mały odskok - ciąg dalszy tematu

[Gość: Piotr]

Witam serdecznie
Oj widzę ,że przybędzie nam Ciekawy dyskutant. Czytając Twoje posty Romulusie.
Np. w tematach judaistycznych widzę ,że nie tylko piszesz co myślisz ale i
myślisz co piszesz :-))
Byłoby miło jakbyś dołączył do naszej dyskusji.

Radku dziękuję,za ciąg dalszy Lutowisk- ja może kiedyś opowiem coś podobnego z
dziejów polsko-rusko-żydowskich Ustrzyk Dolnych.

Ale teraz pozwolę sobie nawiązać do mojego ostatniego postu – oto zakończyłem
go na roku 1691 – przystąpieniem diecezji przemyskiej do Uni.
Dziś zacznę pytaniem – jak wyglądają relacje prawosławia i grekokatolicyzmu na
naszym terenie po przeszło 300 latach.?
Aby sobie na ten temat odpowiedzieć uprzejmie proszę o zapoznanie się zdwoma
linkami

www.pporthodoxia.com.pl/artykul.php?id=329

to wywiad z prawosławnym arcybiskupem przemysko - nowosądeckim ADAMEM

Postać to bardzo ciekawa, na tyle że pozwolę sobie tu przytoczyć Jego życiorys
Władyka Adam (Aleksander Dubec), od 1983 roku biskup odnowionej po 292 latach
prawosławnej eparchii przemysko-nowosądeckiej. W 1996 roku mianowany
arcybiskupem.
Urodził się w 1926 roku we Florynce. W okresie II Wojny Światowej uczył się w
Ukraińskim Seminarium Nauczycielskim w Krynicy. Studiował na Chrześcijańskiej
Akademii Teologicznej. Był proboszczem w Wysowej i Kalnikowie koło Przemyśla,
potem dziekanem w Sanoku. Angażował się w tworzenie nowych parafii
prawosławnych. W 1983 roku został zakonnikiem i przybrał imię Adam.
Dzięki jego staraniem na Łemkowszczyźnie powstało kilka nowych cerkwi
prawosławnych oraz monastyr w Ujkowicach koło Przemyśla. W Sanoku
wychodzi "Cerkownyj Kałendar".
Władyka Adam był też inicjatorem procesu kanonizacyjnego o. Maksyma Sandowicza.
Kierowanie diecezją jest wyjątkowo trudne i wymaga dużego taktu ze strony
władyki. Już samo jej powstanie wywołało protesty ze strony Kościoła
rzymskokatolickiego. Z kolei po 1989 roku pretensje do niektórych cerkwi (np.
sanockiej, gdzie urzęduje władyka) zgłosiła Cerkiew greckokatolicka. Na dodatek
wierni dzielą się narodowo na Ukraińców i Łemków (Rusinów).

Fragment listu pasterskiego władyki Adama z 1.10.1983r. wydanego z okazji
powstania diecezji:
"...Dzisiaj dla naszej Cerkwi w Polsce, a przede wszystkim dla nas tu, na
Podkarpaciu, zaświeciło słońce szczęścia, słońce prawdy: postanowiono odnowić
dawną eparchię przemysko-nowosądecką, jaka była najstarszą diecezją prawosławną
w Polsce...Mnie, synowi tej Ziemi było sądzone było objąć ją, ze sławną
przeszłością. Nasi przodkowie przyjęli wiarę Chrystusową jeżeli nie od św.
Cyryla i Metodego, to od ich uczniów. Dawniej historycy Cerkwi sądzili, że
prawosławna diecezja przemyska istnieje od II połowy XI wieku, jednak z
najnowszych badań wynika założono ją już pod koniec IX wieku, lub na początku
X..."
"...Drodzy Bracia i Siostry. Nasza odrodzona eparchia...to prawosławni sprzed
wojny i byli grekokatolicy, którzy już w okresie powojennym, szukając
zagubionego obrządku, powrócili do Cerkwi przodków. Zagubionym i zastraszonym
ludziom nie było łatwo podjąć taką decyzję, tym bardziej że przywódcy Cerkwi
greckokatolickiej nie aprobowali tego. To smutne, że nie potrafili realnie
ocenić sytuacji, w jakiej po wojnie znaleźli się wierni obrządku wschodniego.
Tych, którzy się wahali, zatrzymano w kościołach, gdzie wciągnęli się z czasem
w orbitę łaciństwa.

Czytając wypowiedź jednak Hierarchy w wywiadzie z PP nie mogę wyjść z
zadziwienia – ileż w tym człowieku zadufania w sobie i /wybaczcie te słowa/ -
małostkowości. Gdy mówi o sporze wokół cerkwi czy pogardzie dla Rusinów –
konwertytów na katolicyzm – widzę jako żywo postacie Kargula i Pawlaka którzy
skłoni byli wytaczać największe armaty w sporze o trzypalcowy pasek ziemi na
miedzy.
Niemniej zachęcam do przeczytania wywiady i następującej po nim dyskusji –
szczególnie głosu „krissa.

Drugim linkiem będzie z kolei wypowiedż grekokatolickiego metropolity
przemyskiego Jana /Iwana/Martyniaka.
www.cerkwa.net/wyw_mart/wyw_mart.htm
Proszę wybaczyć że link jest w języku ukraińskim – ale zapewniam że bardzo
czytelny,przy elementarnej znajomości bukw.
Zainteresowany jestem, co myślisz /myślicie/ o tych wypowiedziach – czy owi
hierarchowie „dorośli” do dialogu międzywyznaniowego ? Ja mam poważne
wątpliwości – a jeśli do ich grona dołączyć rymskokatolickiego abp przemyskiego
ks. Michalaka – to uważam „na dziś” taki dialog za całkowicie niemożliwy – a
szkoda (((

Uzupełnieniem do tego wątku niech będą głosy w dyskusji prawosławno – unickiej
jaką znalazłem przy okazji niewielkiego artykuliku z PP

www.pporthodoxia.com.pl/artykul.php?id=217
Pozdrawiam wszystkich zaprawszam do lektury i dyskusji wokół tych linków

Ps Nabyłem Radku ów „Świat Ikony „ Iriny Jazykowej– informacje o wydawnictwie i
nnych ciekawych książkach w cyklu "Bogosłowie" znajdziecie na

www.wydawnictwo.pl
www.wydawnictwo.pl/ksiegarnia/sklep.php?k=dzialy&id=11
Acha tą inne ciekawe wydawnictwa ‘ekumeniczne” znajdziecie w Księgarni Saletina
w Rz-wie

Pozdrawiam raz jeszcze - jak czas pozwoli to dziś wieczorem jeszcze się odezwę

[Gość: Wolf]

Witam
dzis nie bede meczyl czytajacych kolejnym fragmentem "Lutowisk", mysle ze dzien przerwy
dobrze zrobi:) Dziekuje Piotrze za materialy do przemyslen. Wypowiedz Wladyki Adama,
tak mi sie wydaje, nie jest az tak napastliwa, moim zdaniem najostrzejszym fragmentem jest
fragment o sporach wokol cerkwi. Tu masz Piotrze racje. Jesli chodzi o stosunek do
Kosciola rzymskiego i spolonizowanych Rusinow, to wydaje mi sie ze z wypowiedzi Wladyki
bardziej niz pogarda, wyziera autentyczna troska o to by nie nastepowala dalsza
"latynizacja" Rusinow. Oczywiscie jest to moje zdanie - ja tak odbieram ten artykul.
Jesli chodzi o drugi tekst to wlasnie go sobie wydrukowalem i napisze cos jutro (jak pisalem
wczesniej, teksty ukrainskie najpierw drukuje, a potem powoli czytam).
Trzeci link jest (pomijajac oczywisci tragedie Zawadki Morochowskiej) w swej wymowie
bardzo pogodny i pokazuje Ceriew prawoslawna z ludzkiej perspektywy, chyba zgodzisz sie
Piotrze, ze po lekturze tego tekstu nie mozna sie nie poczuc podbudowanym. Nie mysle tu
tylko o "prawoslawnym" punkcie widzenia, chyba kazdy powinien byc zadowolony z tego ze
ludzie potrafia zorganizowac cos pozytywnego.
Pozdrawiam
R.
P.S. Witam serdecznie kolejnego dyskutanta.

[Gość: Piotr]

Aby przybliżyć Ci postać ks. abp Martyniaka proponuję zapoznać się z wywiadem z
nim , przeprowadzonym w okresie gdy był jeszcze duszpasterzem łemkowskim na
Dolnym śląsku. wywiad ten przybliża również problem o któryn tu nie mówiliśmy
jeszcze - o wielkich skupiskach ukraińsko-łemkowskich na dolnym ślaąsku i
Pomorzach!!!
Jesteśmy spadkobiercami Chrztu Włodzimierza"
lemko.org/polish/martyniak.html
Z ks. Janem Martyniakiem
rozmawia Marek Ziółkowski
W odniesieniu do Hierachy prwosławnego na Podkarpacliu muszę podkreślić ,żę
niezależnie na jego kontrowersyjne poglądy- jestem pełen podziwu dla Tego
Wybitnego ŁEMKA- NAPRAWDĘ!!!
aLE NIE MOGĘ PRZEJŚĆ OBOJĘTNIE OBOK NP TAKIEGO CYTATU
Ksiądz Abp Adam powiedzial

"Najprościej było przenieść metrykę do Kościoła, tych nie prześladowano, ale
myśmy nimi gardzili."
Wydaje się mi ,że trafną ripostą w tym zakresie była następująca wypowiedż:

Kriss
Dostojny Arcybiskupie Adamie!
Nie wiem co myśleć o słowach „Najprościej było przenieść metrykę do Kościoła,
tych nie prześladowano, ale myśmy nimi gardzili”.
Przyznam, że ja bym nie miał odwagi „pochwalić się” taką postawą. Pogardzać
upadającym chrześcijaninem? Co to ma wspólnego z chrześcijaństwem? Bratnie
upomnienie, modlitwa za błądzącego to rozumiem, ale pogarda?! Może pogardzanie
innymi jest przywilejem prawosławnego Arcybiskupa? Może to są właśnie
prawosławne standardy miłości bliźniego? W tym kontekście można odkryć stąd
wynika ta prawosławna fobia wobec grekokatolików?

To, że Arcybiskup błądzi także w innych sprawach widać również po skandalicznym
fragmencie referatu wygłoszonego przez Najdostojniejszego Adama z okazji 55-
tej rocznicy Akcji „Wisła”. Referat wydrukowano w Antyfonie. W obraźliwy sposób
sugeruje się tam, że greckokatoliccy biskupi męczennicy Kocyłowski i Łakota
oraz prześladowane duchowieństwo i wysiedlani wierni biernie przyglądali się
dziejącej się tragedii swojej Cerkwi.
Brawo! A może jeszcze ktoś wymyśli, że ofiary były w zmowie ze swoimi
oprawcami?! Zresztą już niedużo do tego brakuje, bowiem abp Adam twierdzi w
referacie, że władze komunistyczne przeprowadziły Akcję „Wisła”, aby zrobić
katolików z katolików (tj. grekokatolików)!
To absolutna nieprawda, że czynnik religijny miał znaczenie dla komunistów i
dlatego mówienie, iż „okatołyczennia” wysiedlanych Ukraińców była celem
pierwszoplanowym Akcji”W” jest absurdem. Ale jeżeli ktoś pragnie żyć w świecie
fikcji to mówi się trudno.
Nie jestem w stanie zrozumieć dlaczego we wspomnianym referacie posłużono się
nieprawdą? Dlaczego pluje się na ofiary prześladowań - na greckokatolickich
biskupów męczenników? Czy ktoś w ten sposób odnosi się drodzy Bracia
Prawosławni do św. męczennika Maksyma Gorlickiego? Nie! To zapewne byłoby
bluźnierstwo! Więc skąd u prawosławnego hierarchy tyle niechęci do
grekokatolików, tym bardziej, że sam ma korzenie greckokatolickie?

Natomiast artykuł o obozie prawosławnej młodziezy oceniam BARDZO POZYTYWNIE.W
tym przypadku chciałem jedynie zwrócić uwagę na bardzo ciekawą dyskusję
forymnową zamieszczaną pod tym tekstem
A teraz proponuję zapoznać się z biogramami łemkowskim na linku

www.beskid-niski.pl/index.php?pos=/lemkowie/biografie
W tym np o :
Stefan Dziubyna urodził się w 1913 roku.
Gładyszów kojarzy się przede wszystkim z konikami huculskimi, jednak dla
grekokatolików ta wieś to przede wszystkim miejsce urodzenia najbardziej
poważanego przez nich księdza greckokatolickiego - ojca mitrata Stefana
Dziubyny.
W odróżnieniu od ojca uważał się za Ukraińca. W 1933 roku został skazany na 10
miesięcy aresztu w zawieszeniu za "szerzenie nacjonalizmu ukraińskiego". Na
księdza został wyświęcony w 1938 roku. Pracę duszpasterską zaczął po sąsiedzku,
w Żdyni. W czasie okupacji był katechetą w Ukraińskim Seminarium Nauczycielskim
w Krynicy a po wojnie proboszczem w Nowej Wsi. W 1947 roku trafił do obozu w
Jaworznie. Po zwolnieniu pracował w łacińskim klasztorze w Warszawie,
jednocześnie pomagając w pracy duszpasterskiej o. Ripeckiemu, który pod Ełkiem,
jako jedyny na północy, mimo zakazu, nadal odprawiał msze w obrządku
greckokatolickim. Po 1956 roku ks. Dziubyna z kilkoma innymi księżmi zaczął
odbudowywać greckokatolickie życie religijne. Często wtedy występował do
prymasa Stefana Wyszyńskiego i biskupów z protestami przeciwko dyskryminacji
grekokatolików przez księży obrządku łacińskiego. Cieszył się jednak sympatią
Prymasa, który w 1977 roku mianował go generalnym wikariuszem dla
grekokatolików. Stanowisko to ks. Dziubyna stracił w 1981 roku po napisaniu
listu protestacyjnego do Watykanu w sprawie dyskryminacji grekokatolików. Z
funkcji odwołał go prymas Glemp. W 1996 roku ukazały się wspomnienia o.
Dziubyny "I stwerdy diło ruk naszych"

. Poniżej fragment wspomnienia księdza o spotkaniach z Nikiforem.
"...W Krynicy ( w czasie wojny) niemal codziennie spotykałem się z Nikiforem
Drowniakiem...Najczęściej widzieliśmy się w krynickiej cerkwi. Nikifor
codziennie, idąc rankiem do miasta, zachodził do cerkwi. Był bardzo pobożny,
codziennie przyjmował komunię, często spowiadał się. Nikifor dobrze słyszał,
ale mówił niewyraźnie. Nie wszyscy księża mogli zrozumieć jego spowiedź, bo nie
wszyscy znali łemkowską mowę. A Nikifor mówił najczystszą gwarą łemkowską. Ja
go rozumiałem, i kiedy się spowiadał, i kiedy z nim rozmawiałem. Po komunii
Nikifor brał swoją walizeczkę i szedł do Żywca malować.
Potem długo go nie widziałem. Aż gdzieś na początku lat 60-tych spotkałem go na
ulicy, kiedy przyjechałem do Krynicy. Wtedy był znanym na cały świat artystą.
Polacy już zrobili z niego swego...Zabrali...nazwisko, zrobili z Drowniaka
Krynickim. On jednak nie zapomniał niczego i widział co się wokół dzieje. Raz
byłem u niego w domu, pytałem o różne sprawy, w końcu powiedziałem: Wy
jesteście Nikifor, nazywacie się Drowniak, a nie Krynicki. - Wiem -
odpowiedział - ale nie jestem głupi, żeby w kryminale siedzieć. To mówił Łemko
Drowniak, kilka razy wywożony na zachód po 1947 roku. Dali mu spokój dopiero
wtedy, kiedy wydawało się, że zrobił się Polakiem.
Kryniczanie opowiadali mi też, że po wysiedleniu Nikifor uratował krynicką
cerkiew...(pewnego dnia) zobaczył, że jacyś ludzie szykują się do zdejmowania
bań. Poszedł do rady miejskiej i zaprotestował przeciwko niszczeniu cerkwi.
Wtedy był już znany, więc Polacy posłuchali go..."

Acha Radku - uprzejmie proszę o kontynuowanie /w miarę mozliwości? opowieści o
Lutowiskach!!! Pozdrawiam serdecznie

Moje refleksje

[Gość: Wolf]

Witam
Dziekuje Piotrze za nowa porcje materialow do przemyslen. Dopiero teraz
znalazlem czas na powolna lekture wypowiedzi abp Martyniaka. Teksty dzisiejsze
przeczytam dopiero jutro rano w pracy - niestety az do konca marca nie moge
poswiecac lekturze interesujacych tematow tyle ile bym chcial:(
Masz racje, ze do prawdziwego dialogu jest jeszcze daleka droga.
W wypowiedzi abp Martyniaka uderzyla mnie juz na wstepie wypowiedz nt.
Przemysla, uderzajace jest ze obie strony, prawoslawna i grekokatolicka chetnie
przyznaja sie do tradycji Cyrylo-Metodianskiej. Coz,obydwie strony maja do tego
prawo. Co do wypowiedzi o Wolyniu to jest wywazona i faktycznie mozna sie
zastanawiac co do tego komu zalezy na zlych stosunkach polsko-ukrainskich.
Natomiast co do Drohiczyna nie bede sie wypowiadal - mam na ten temat
troszeczke odmienne zdanie. Postaram sie podeslac (jesli jutro znajde) link do
ciekawego tekstu na ten temat na pporthodoxia. Przy okazji rozmowy o cerwiach
do prawoslawnego ogrodka wpadl niejeden kamyczek... Ciekawe jest ze jesli
chodzi o dialog to rowniez Cerkwi prawoslawnej stosunkowo latwo nawiazac dialog
z protestantami.
Na koniec Piotrze mam pytanie, prosze nie odbieraj tego jako atak, czy probe
ustalenia "jedynej prawdy" - chcialbym sie tylko dowiedziec, by zaspokoic swa
ciekawosc. Jak Twoim zdaniem powinno sie mowic Lemkiwszczyna, czy Lemkowyna. Na
lamach PP spotkalem sie z okresleniem Lemkowyna.
Pozdrawiam
R.
P.S.
Zaraz podsylam dalszy ciag "Lutowisk"

Lutowiska cd..

[Gość: Wolf]

Obiecany ciag dalszy
"1945 rok
Front odchodzi, dzwony znów wysoko
Lutowiska znowu znalazły się w ZSRR. Wieś zmieniła nazwę na Szewczenkowo. Tak
jak za pierwszej radzieckiej okupacji granica była na Sanie. Chociaż nie ma
żadnego duchownego, kiedy tylko front odsunął się na zachód, chłopi wykopują
dzwony i wciągają na dzwonnicę.
Onufry Petiach miał 12 lat i musiał sam gospodarzyć. Był jedynym mężczyzną w
rodzinie. Ojciec umarł w 1945 roku na wrzody żołądka, kiedy jeszcze front stał
na Karpatach. W Lutowiskach był wprawdzie szpital polowy, ale tak załadowany,
że z cywilnymi chorobami nie przyjmowali.
- Najgorzej, że chcieli mnie wziąć do szkoły. Ja miałem już trzy i pół klasy,
ale z trzech różnych szkół. Byłem rok w polskiej szkole, rok w sowieckiej i
półtora roku w niemieckiej. Nie mogłem się uczyć, bo mieliśmy gospodarstwo,
były kontyngenty. W rok musiałem zdawać 500 litrów mleka od każdej krowy, trzy
cetnary zboża za każdy hektar ziemi. W 1945 roku przed rozpoczęciem nauki matka
poszła do kierownika szkoły. Zaniosła kogucika, kulkę masła i skreślił mnie z
listy.
Pan Onufry całkiem dobrze czyta, ale pisze z trudem, bez kropek, przecinków,
słowo za słowem.
W 1947 roku władza zaczęła zapisywać do kołchozu. Do domów tych, którzy się
zgłosili, w nocy przychodzili ludzie z lasu i grozili zabiciem. Potem tym,
którzy chcieli trzymać prywatne krowy, władza kazała podpisywać stosowną
deklarację. Wszyscy mieli krowy. Potem się okazało, że podpisali akces do
kołchozu. Onufry Petiach też się nabrał.
- Bo było napisane po rosyjsku - mówi pan Onufry - a dużo było niegramotnych.
Zresztą już nie było wyjścia. Zabrali konie, wozy, pługi, brony, narzędzia."
Zycze milej lektury i spokojnej nocy
R.

Łemkowyna

[Gość: Piotr]

Dziękuję za dwa ciekawe posty. Ja optuję za zwrotem Łemkowyna. Zwrot-
łemkiwszczyna- to raczej rusycyzm /?/. ale tak mi sie raczej wydaje - chociaz
niestety nie znam ani gramatyki ukraińskiej czy łemkowskiej. Ale z tą "moją"
nazwą spotykam sie i w nazwach zespołow łemkowskich a i opracowaniach
etnograficznych.
Jestem winny kilka refleksji na temat podziału w środowiskach łemkowsko-
ukraińskich w świetle cytowanego kiedyś wiersza- przepraszam - ale o tym kiedyś
indziej.
Dzięki za ciąg dalszy "Lutowisk"
Pozdrawiam
Może ktoś z czytelników pomoże nam rozstrzygnąć ów problem gramatyczny??

[Gość: Wolf]

Witam
Na wstepie dziekuje za odpowiedz, troche zaspokoilem swa ciekawosc. Dziekuje za
link do "Beskidu Niskiego", kopalnia informacji, jak czas pozwoli zaglebie sie
w lekture.
Zgodnie z Twoja sugestia przeczytalem komentarze pod tekstem o obozie BMP. Nie
powiem zeby ta dyskusja mnie zachwycila. Szczegolnie przytoczenie zabojstwa
duchownego przez mnicha (i to ok 80 lat temu) jako dowod na zepsucie
prawoslawia skojarzyly mi sie z argumentem "A u was bija murzynow".
Przytoczyles Piotrze wypowiedz Wladyki Adama "Najprościej było przenieść
metrykę do Kościoła, tych nie prześladowano, ale myśmy nimi gardzili."
Zgodze sie z Toba nie jest to zbyt dobra wypowiedz. Wszak slowa "nie
sadzcie..." powinny byc znane kazdemu chrzescijaninowi. Ostrosc tych slow
staram sie wytlumaczyc ciezkimi doswiadczeniami, wiem ze nie jest to
usprawiedliwienie, ale sadze ze slowa te zostaly wypowiedziane pochopnie.
Przepraszam za chaos w wypowiedzi, zbyt duzo mysli krazy w mojej glowie. Za
chwileczke podesle jeszcze ciag dalszy "Lutowisk"
Piotrze co sadzisz o wyborze abp. Michalika - nie znam stosunkow panujacych w
Kosciele katolickim, ale ta osoba zaslynela kontrowersyjnymi wypowiedziami.
Pozdrawiam
R.

Ciag dalszy

[Gość: Wolf]

Oto dalszy ciag "Lutowisk" tym razem juz po 1945.
"1948 rok
Dzwony biją na nocne chowanie
Sotnia "Bira" operuje w polskiej części Bieszczadów. W 1947 roku traci połowę
ludzi. Po akcji "Wisła" przechodzi przez San na radziecką stronę. Przez granicę
przeprowadza ich działająca w okolicach Lutowisk bojówka "Taraski". Na zimę
melinują się w leśnych bunkrach, ale 8 lutego dopada ich obława wojsk NKWD.
Ginie "Bir" i 23 banderowców. Z każdym miesiącem i rokiem jest ich mniej. Giną,
przedzierają się na Zachód, wracają do domów, inni desperacko trwają.
Dla Bojków w Lutowiskach to były najgorsze czasy. Gdy na kogoś padło
podejrzenie, że współpracuje z partyzantami, wojsko sowieckie otaczało dom i
wysiedlało całą rodzinę. Najwięcej ludzi trafiło do czelabińskiego obwodu na
Uralu. Jeśli ktoś stawiał opór, błagał o litość albo próbował zabrać jakieś
rzeczy, żołnierze oblewali chatę benzyną i podpalali.
- Nie było nocy, żeby ktoś w okno nie stukał - opowiada Onufry Petiach. -
Przychodzili Ruscy i mówili, że oni nasi, potem przychodzili partyzanci i
mówili, że też są nasi. Jak ich poznać? Wszyscy w mundurach, broń ta sama.
Nakarmisz jednych, drudzy chatę spalą, pomożesz drugim, tamci zastrzelą. Nie
otworzysz, mordę obiją tak czy inaczej.
- Mnie czerwone pagony, bo my tak na wojsko Sowietów mówili, chcieli dopaść w
zimie 1946 roku - mówi Katarzyna Petiach, starsza, 75-letnia siostra pana
Onufrego, na którą wszyscy mówią ciocia Katia. - Ja przez piwnicę do obory i
prosto do lasu, a tam byli nasi chłopcy, co do nas w nocy po chleb
przychodzili. Potem Onufry na koniu przyjechał i powiedział, że wzięli we wsi
dziesięć dziewczyn, które pomagały partyzantom. Dwa lata się chowałam w lesie.
Żyłam w jamach, ziemnych bunkrach wyścielonych sianem, tylko wkoło zmieloną
machorką sypaliśmy, żeby psy nie wyczuły. Tam u nas jeden stary, bardzo mądry
człowiek był. On wodę na ogień lał i rozmawiał z duszami zmarłych. Pytał
naszego wielkiego poetę Tarasa Szewczenkę, czy będzie Ukraina. On odpowiadał,
że będzie, ale jeszcze nie teraz. Myśleliśmy, że jak nie teraz, to pewnikiem na
wiosnę.
W 1948 roku Stalin ogłosił amnestię i ciocia Katia wyszła z lasu. W zimie była
kolejna obława na partyzantów.
- Pięć dusz, dziewczynę i jeszcze dwóch Niemców, którzy uciekli z niewoli,
ubili w lesie - opowiada ciocia Katia. - Wyciągnęli ich na pole i rozebrali do
naga. Dziewczyna żyła jeszcze, to straszne świństwa z nią wyprawiali, męczyli,
a na koniec kapitan Piczugin od czerwonych pagonów dobił jak zwierzaka łopatą.
Potem kazali chłopom zakopać, ale w nocy przyszli nasi z lasu i powiedzieli,
żeby ich pochować po ludzku. Przeszłam po wsi, zebrałam od ludzi lniany
materiał, a dziewczęta poszyły koszule. Chłopcy ze wsi wykopali partyzantów i
przywieźli do Lutowisk. Zrobiliśmy im groby koło krzyża przy cerkwi. Nasz
dziadek przywiózł trumny i pochowaliśmy ich pięknie, chociaż w nocy i bez
księdza, ale w poświęconej ziemi i z biciem w dzwony.
Zamęczona dziewczyna nazywała się Anna Popielak. Była z Lutowisk. Miała 14 lat.
Na jej grobie ludzie posadzili jabłonkę, żeby na znak czystości co roku na
wiosnę obsypywała się białymi kwiatami."
Dobrej nocy
R.

[Gość: romulus]

Czytam i czytam. Taki ogrom wiadomości.To jest coś niesamowitego spotkać takich
jak Piotr i Wolf.Osobiście jestem zauroczony Beskidem Niskim.

Grekokatolicy i abp Michalik

[Gość: Piotr]

Napisałem kika postów wcześniej :

czy owi hierarchowie „dorośli” do dialogu międzywyznaniowego ? Ja mam poważne
wątpliwości – a jeśli do ich grona dołączyć rymskokatolickiego abp przemyskiego
ks. Michalaka – to uważam „na dziś” taki dialog za całkowicie niemożliwy – a
szkoda (((
Chyba jednak się myliłem – przynajmniej w odniesieniu do obecnych relacji
przemyski KK a grekokatolicy
Swiadczyć mogą o tym chociażby niże przytoczone wypowiedzi :

serwisy.gazeta.pl/kraj/1,34308,1975752.html
serwisy.gazeta.pl/wyborcza/1,34441,139772.html
Wciąż nie potrafimy poskładać przyjaznego otwarcia na niewierzących sprzed 1989
r. z politycznym radykalizmem, tropieniem masonów, apelami o "zdrową cenzurę"
po roku 1989. A jak jeszcze wszystko to pogodzić z przyjaźnią dla mniejszości
ukraińskiej i Kościoła greckokatolickiego.

Maciej Łętowski, były naczelny "Ładu", widzi to tak: - Arcybiskup Michalik to
młody, rzymski kurialista, który potwierdził się w swym fachu na najwyższym
szczeblu. Zgodnie ze stereotypem, rzymski kurialista powinien być "postępowy".
A poglądy arcybiskupa znajdują się na antypodach stereotypu. Jest w nim jakieś
przełamanie: rzymskie wykształcenie z jednej i konserwatywny język i wizja
świata z drugiej strony. Jako duszpasterz - otwarty, świetnie nawiązuje kontakt
z ludźmi. Co do zasad i doktryny - zachowawczy. Jak się okazuje, silniejsze
piętno od rzymskiej edukacji i ogłady odcisnął na nim czynnik "genetyczny"
polskiego katolicyzmu: tradycjonalizm, ludowość.

- Jaki więc właściwie jest? - pytamy jednego z wysokich hierarchów Kościoła.

- To człowiek wewnętrznie sprzeczny - odpowiada po namyśle.

Bogdan Huk, nauczyciel literatury ukraińskiej, dziennikarz
ukraińskiego "Naszego Słowa": - Biskup Ignacy Tokarczuk był przez Ukraińców
odbierany jak najgorzej. Gdy pojawiały się sprawy zwrotu kościołów
grekokatolikom, Tokarczuk mówił, pokazując na wschód: "Tam jest wasza
ojczyzna". Abp Michalik to zmienił. Widać, że stara się mieć opinię hierarchy,
który nie tylko mówi o wartościach chrześcijańskich. Miał dziwną wypowiedź na
Nowy Rok. Mówił, że Przemyśl powinien być bramą Polski i narodu polskiego na
Wschód. To może być pojmowane dwojako: w duchu chrześcijańskiej otwartości na
bliźniego albo w duchu konserwatywnej wizji Kościoła rzymskiego, który prowadzi
misje za Bugiem. Takie wypowiedzi jednak nie zdarzają mu się często. Natomiast
tutejsza formacja księżowska jest Tokarczukowska, tzn. antyukraińska.

Ksiądz mitrat Eugeniusz Popowicz, wikariusz generalny kurii obrządku
greckokatolickiego w Przemyślu, puentuje: - Odkąd nastał abp Michalik,
przestaliśmy być traktowani jak młodszy brat. Staliśmy się równoprawnym
partnerem.

Ksiądz Bartmiński: - Arcybiskup robił wiele dla pojednania z Kościołem
greckokatolickim. W dniu ingresu, idąc od kościoła Franciszkanów do katedry,
wszedł do kościoła greckokatolickiego i pomodlił się. Nie wszyscy biskupi
weszli z nim do środka. Niektórzy księża i wierni byli wręcz zszokowani.

Arcybiskup Michalik zawsze bierze udział w greckokatolickim święcie Jordanu. Z
arcybiskupem wschodniego obrządku Janem Martyniakiem jeździ wspólnie do Papieża.

Nie poprzestał na pięknych gestach. Pozwolił klerykom greckokatolickim uczyć
się w łacińskim seminarium. Podpisał z arcybiskupem ukraińskim umowę o wspólnym
użytkowaniu kościołów: Kościół łaciński może korzystać z cerkwi
greckokatolickich i odwrotnie.
Metropolita przemyski zrobił wiele dla pojednania z Kościołem greckokatolickim
i mniejszością ukraińską. W dniu ingresu, idąc od kościoła Franciszkanów do
katedry, wszedł do kościoła greckokatolickiego i pomodlił się. Nie wszyscy
biskupi weszli z nim do środka. Razem z arcybiskupem wschodniego obrządku Janem
Martyniakiem jeździ do Papieża. Pozwolił klerykom greckokatolickim uczyć się w
łacińskim seminarium. Podpisał z arcybiskupem ukraińskim umowę o wspólnym
użytkowaniu kościołów - Kościół łaciński może korzystać z cerkwi
greckokatolickich i odwrotnie.

Mimo to zaangażował cały swój autorytet w obronę proboszcza z Tylawy
oskarżonego o molestowanie seksualne dzieci, którego proces toczy się właśnie
przed sądem. Jego głównym argumentem przemawiającym na korzyść proboszcza było
to, że oskarżała go żona duchownego greckokatolickiego

Pozdrawiam
Ps Romulusie dzieki za pochlebstwa - ale może jednak włączysz się do
dyskusji :))) - pilnie potrzeba nam tu Polaka wyczulonego na problemy relacji
narodowościowych i religijnych

[Gość: romulus]

Bardzo krucho z czasem.Ale po dokładnym przeczytaniu wszystkich (a jest tego
naprawdę dużo) wypowiedzi obiecuję, że włączę się do dyskusji.

[Gość: Piotr]

Acha - ŁEMKY - ŁEMKOWYNA ale dlaczego Bojky- Bojkiwszczyna tego już nie
wiem. :))

Na weekend daję wam ciekwe linki
www.beskid-niski.pl/index.php?pos=/obiekty/cerkwie
Stare zdjęcia

www.beskid-niski.pl/index.php?pos=/galeria&path=/gory/archiwalne

oraz najważniejsze

Lekcje języka łemkowskiego

www.beskid-niski.pl/index.php?pos=/lemkowie/kultura/jezyk
Pozdrawiam - miłego wypoczynku

[Gość: Wolf]

Witam po weekendzie
Dziekuje za ciekawe linki, szczegolnie ten poswiecony jezykowi lemkowskiemu.
Bede mogl poszerzyc swoje horyzonty lingwistyczne:)
Przytoczyles Piotrze wypowiedzi na temat abp. Michalika, sa one w swej wymowie
pozytywne. Niestety strona prawoslawna nie jest do konca przekonana, ze ten
wybor bedzie korzystny dla dialogu. Istnieje obawa, ze dialog zamieni sie w
monolog.
Na poczatek tygodnia podaje ciekawy link, jest to artykul ktory ukazal sie na
lamach PP.
www.pporthodoxia.com.pl/artykul.php?id=561
Mam nadzieje, ze przyblizy Forumowiczom stanowisko Cerkwi w sprawie iskrzen na
lini Kosciol katolicki-Cerkiew.
Zycze milej lektury, a niebawem wroce do "Lutowisk"
Pozdrawiam
R.

Grekokatolicy a abp Michalik

[Gość: Piotr]

Piszesz o optymizmie – i tak i nie . Bowiem trudno określić na ile ekumenizm
Hierarchy jest /czy był/ na pokaz a ile rzeczywisty i wypływający z przekonań.
Piszesz o relacjach z prawosławiem – w moich cytatach i linkach nic na ten
temat nie ma / z tego co wiem to na Podkarpaciu ogranicza się on do
kontaktów "niskiej rangi" duchownych przy okazji np mszy ekumenicznych - było
takie spotkanie opłatkowe tej zimy u Frańciszkanów w sanoku /.

Jak wiesz jednak, chociażby z wypowiedzi Abp. Prawosławnego Adama – z jego
strony nie widać chęci do dialogu i z KK jak i UCGK.
A tym relacjom poświęcę zresztą całkiem odrębny post-cik
Ale by podtrzymać pozytywną ocenę działań abp Michalika zacytuję opis epizodów
z jego udziałem i tzw. Obrońcami karmelu /czyli „bohaterami” opisywanego
kiedyś przeze mnie „buntu przemyskiego”/

„Nad katedrami jest jeszcze jedna świątynia. To Karmel, który na początku lat
90. decyzją Jana Pawła II miał być wypożyczony grekokatolikom. Doszło do
skandalu. Oto katolicy sprzeciwili się woli Papieża. Zawiązał się "społeczny
komitet obrony Karmelu". Gdy do Przemyśla zawitał Jan Paweł II, okupujący
klasztor "obrońcy" zaspawali drzwi od środka, by nie doszło do przekazania
kościoła. Papież podarował grekokatolikom inną świątynię.

Jednym z "obrońców" Karmelu był Stanisław Żółkiewicz, organizator
antyukraińskich imprez i działacz Stowarzyszenia Obrony Pamięci Orląt
Przemyskich. Za niewpuszczenie Papieża do Karmelu i sprzeciwienie się władzom
kościelnym poprzedni arcybiskup Ignacy Tokarczuk ukarał go interdyktem.

Arcybiskup Michalik objął archidiecezję przemyską, gdy spór był już zażegnany.

Żółkiewicz od lat zabiega o spotkanie z metropolitą. Na próżno.

- Abp Michalik miał się spotkać z grupą lokalnych działaczy - opowiada jeden z
przemyskich posłów. - Żółkiewicz i paru kompanów podczepili się pod
zaproszonych. Arcybiskup wszedł do pokoju, rozejrzał się i wyszedł. "Z tymi
panami się nie umawiałem" - powiedział.

Odwiedziliśmy Stanisława Żółkiewicza.

- "Gazeta Wyborcza"? Nie rozmawiam z wami! To jest gazeta antypolska.
Polskojęzyczna.

Dwa lata temu arcybiskup odmówił udziału w uroczystościach przed pomnikiem
Orląt Przemyskich, które organizowało środowisko Żółkiewicza. Powiedział, że
tam, gdzie się sieje nienawiść, nie ma miejsca dla katolickiego księdza.

Abp Michalik nie przybył też na Zjazd Kresowian latem 1998 r., zdominowany
przez nacjonalistyczne i antyukraińskie wystąpienia. Z patronatu nad imprezą
wycofał się prymas Polski kard. Józef Glemp i liczni przedstawiciele władz RP.

Ks. Stanisław Bartmiński, proboszcz parafii w Krasiczynie: - Gdy arcybiskup
wizytował moją parafię, pojawił się również Żółkiewicz. Bardzo chciał
porozmawiać z arcybiskupem. Ale ten nawet na niego nie spojrzał. „
Cytaty powyższe pochodzą z linkowanych wcześniej artykułów z GW.
Pozdrawiam

Znalazłem chwilę czasu aby przeczytać kiedyś podesłane przez Ciebie linki
podlaskie szczególnie ten
www.harazd.net/%7Enadbuhom/ArxivNBiN/ps/ps_Ukrain_pol_podl.htm
o stosunkach narodowościowych na południowym Podlasiu- muszę przyznać że tekst
przewyborny.
Chociaż i pozostałe – szczególnie trochę rozbawił mnie ów o wyprawie kijowskich
naukowców na nasze Podlasie – rozbawił bynajmniej nie szyderczo – ale chociażby
z epizodu z ową kobietą zdziwioną nieco że Ukraińcy zza kordona mówią „po
naszemu” a i tym że według gości ona mówi po ukraińsku...
A obecnie linkowana dyskusja z Więzi też jest warta zatrzymania się – tylko
muszę się w nią „wgłębić”
Dziękuję i pozdrawiam.

Lutowiska, ciag dalszy

[Gość: Wolf]

Witam czytajacych i piszacych
Jesli chodzi o stosunki miedzy KK a PAKP to niestety sa one oblozone
wieloletnimi zaszlosciami. Niebawem postaram wypowiedziec sie szerzej dzis
przytocze tylko jeden z powodow (moze wydac sie niepowazny, jest jednak
szczery). Wsrod prawoslawnych mozna spotkac sie z oporami w stosunku do
duchownych katolickich pochadzacy z Podlasia i (tu nie moge wypowiedziec sie na
100%) Podkarpacia - wynika to, niestety z dawnych zlych doswiadczen, a i dzis
zdarzaja sie nieciekawe sytuacje. Obiecuje rozwinac temat, dzis podesle
kolejny "odcinek" tekstu o Lutowiskach.
"1950 rok
Dzwony na dzwonnicy, ale milczą
To się nazywało "wymianą fragmentów państwowych terytoriów między ZSRR a Polską
Republiką". Rosjanie potrzebowali węgla ze złóż, które w latach 40. Polacy
odkryli na wschodniej Zamojszczyźnie, w okolicach miasteczka Sokal. Władze
polskie wystąpiły więc z inicjatywą dyplomatyczną, żeby oddać te tereny ZSRR.
Kraj Rad przyjął polską prośbę ze zrozumieniem i odstąpił nam w zamian kawałek
Bieszczadów z Ustrzykami Dolnymi, Krościenkiem, Szewczenkowem. Ludność nie
podlegała wymianie. Każdy zabierał swoich.
25 listopada 1950 roku. Raport z masowo-politycznej działalności grupy
działaczy politycznych Centralnego Komitetu Komunistycznej Partii (bolszewików)
Ukrainy wśród ludności dolnoustrzyckiego rejonu. We wsiach rejonu ogólne
zebrania kołchoźników odbyły się na niskim ideowo-politycznym poziomie.
Przyczyną tego był nieodpowiedzialny stosunek do powierzonych zadań
poszczególnych pełnomocników obkomu partii. I tak we wsi Szewczenkowo [dawniej
Lutowyszcze] przed kołchoźnikami wystąpił w nietrzeźwym stanie kierownik
obwodowego wydziału zdrowia towarzysz Krugłow, który zamiast wyjaśnienia
postanowienia rządu opowiedział fantastyczną historię swojego życia z dni
Wielkiej Wojny Ojczyźnianej."Kiedy była wojna, mnie bezpłatnie wozili po
miastach Związku Radzieckiego. Was także, przesiedleńcy, wozić będą
bezpłatnie" - powiedział na koniec. Sekretarz Wydziału Propagandy i Agitacji
rajkomu KP(b) Ukrainy towarzysz Taranowski w ciągu miesiąca tylko trzy dni
spędził na wsi. Cały czas urządzał pijaństwa i w pijanym widzie obrażał
kołchoźników. (...) We wsi Skorodne, kołchoz im. Bułganina, kołchoźnicy,
usłyszawszy o przesiedleniu, na oczach prokuratora rejonowego towarzysza
Babienko rozebrali po domach wszystkie 128 koni, wozy i cały inwentarz
rolniczy. Towarzysz Babienko nic nie zrobił dla przywrócenia porządku w
kołchozie. (...) Miały miejsce i inne akty niezadowolenia ze strony ostatków
OUN--owskiego podziemia, kułaków i podkułaczników, którzy aktywizowali swoją
szkodniczą działalność. Córka kułaka Krupycza ze wsi Szewczenkowo
powiedziała: "We wschodnich obwodach ludzie puchną z głodu. Rżnijcie mnie,
mordujcie, a tam nie pojadę. Lepiej zginąć tutaj". Kołchoźnik Kostiw Ilja
Mychajłowycz powiedział: "Przy niemcach miałem konie, orałem i siałem. Władza
radziecka wszystko mi zabrała i teraz chce zabrać moją chatę, krowę, a mnie z
rodziną wysłać tam, gdzie mało ludzi, żebym na kogoś pracował. Nigdzie się nie
wybieram, a jeśli weźmiecie mnie siłą, to weźmiecie tylko mojego trupa".
Kołchoźnica Skorickaja Anna powiedziała: "Jestem polką i w Polsce mam rodzinę.
Nigdzie nie pojadę, zostanę tutaj. Z polakami nie będzie mi się źle żyło".
Kołchoźnik Chrustawka Michaił poinformował: "Kto pierwszy przyjdzie mnie
przesiedlać, temu siekierą odrąbię głowę i sam się powieszę". Przesiedlona
Maniw N., która wróciła z chersońskiego obwodu do Szewczenkowa,
powiedziała: "Ja w chersońskim obwodzie byłam i wiem, jak tam ludzie żyją.
Oszukujecie naród. Tam nie ma chat. Wszyscy żyją w ziemiankach. Nasze chaty
sprzedajecie polakom, a my będziemy żyć pod gołym niebem". (...) Sekretarz
Wydziału Propagandy i Agitacji CK KP(b)U Sobko"
Pozdrawiam
R.

Prawosławie a KK

[Gość: Piotr]

Witam serdecznie - dzięki za kolejną porcyjkę. Muszę sie zmusić do opisu
historii Ustrzyk Dln z tego samego okresu - w oparciu o opublikowane
wspomnienia ddyrektora polskiej szkoły.
Piszesz o relacjach prawosławie - KK - proponuję spojrzeć na to zagadnienie
trochę szerzej. Obawiam się że w Polsce dużę znaczenie ma stosunek P{atrirchatu
Moskiewskiego do KK - a tu zabiegi dyplomacyjne Watykanu niewiele pomagają.

Proponuję poniżśzą lekturę

Watykan idzie na ustępstwa
Niedziela, 22 lutego 2004


Wysoki przedstawiciel Watykanu kard. Kasper zapewnił zwierzchnika Cerkwi
Aleksija II, że w najbliższym czasie nie zostanie utworzony patriarchat dla
ukraińskich grekokatolików.

Twierdzi tak anonimowe źródło bliskie rozmowom obu hierarchów. Według niego,
w czasie niedzielnego spotkania w Moskwie, Kasper zapewnił zwierzchnika
rosyjskiej Cerkwi prawosławnej, że konsultował się w tej sprawie z papieżem
Janem Pawłem II i watykańskim sekretarzem stanu Angelo Sodano.
Wcześniej rosyjskie agencje, którym pozwolono wysłuchać jedynie ostrego ataku
Aleksija II na Kościół katolicki w wygłoszonym do watykańskiej delegacji
przemówieniu, poinformowały, że patriarcha Moskwy i Wszechrusi zagroził
całkowitym zamrożeniem stosunków, jeśli dojdzie do powołania unickiego
patriarchatu.

Niedzielne spotkanie z kardynałem Walterem Kasperem, do którego doszło po
długotrwałych staraniach, 75-letni zwierzchnik rosyjskiej Cerkwi Aleksij II
wykorzystał do ataku i ponownego wypomnienia katolikom wszystkiego tego, co
do tej pory zarzucała im Cerkiew - przede wszystkim działalność misyjną na
terenie Rosji i rozbudowywanie struktur Kościoła greckokatolickiego na
Ukrainie.

Aleksij II jednoznacznie potępił ukraińskich unitów (grekokatolików) za chęć
ustanowienia patriarchatu w Kijowie. Unici to chrześcijanie, którzy zachowują
podobny do prawosławnego obrządek wschodni, ale jednocześnie od XVI wieku
uznają zwierzchnictwo papieża. Kościół greckokatolicki został odbudowany na
początku lat 90. po tym jak w 1946 roku, Józef Stalin wcielił go siłą do
rosyjskiej Cerkwi prawosławnej a opornych poddał prześladowaniom.

Taki krok - groził Aleksij II - na dziesięciolecia "postawi krzyżyk" na
stosunkach między Watykanem i rosyjskim prawosławiem. Patriarcha obarczył
unitów odpowiedzialnością za ich konflikt z prawosławnymi na Zachodniej
Ukrainie. Aleksija II oburza "niewdzięczność" grekokatolików, którzy po ponad
40 latach przymusowej jedności, chcą teraz być niezależni od rosyjskiej
Cerkwi. Jego zdaniem powinni być jej wdzięczni, bo - jak ocenił - wielu ich
kapłanów "odebrało wykształcenie w (prawosławnych) seminariach
duchownych". "W ciągu 50 lat grekokatolicy przyjmowali sakramenty w naszych
prawosławnych świątyniach" - argumentował.

"Mówiąc o +naszych+ świątyniach, (Aleksij II) miał zapewne na myśli kościoły
zrabowane przez komunistów grekokatolikom" - oburzył się jeden z wysoko
postawionych przedstawicieli Kościoła katolickiego w Rosji proszący o
zachowanie anonimowości.

"Uważamy, że zasady, którą przyjął Sobór Watykański II wobec Cerkwi
prawosławnych, traktując je jako Cerkwie - siostry, powinny być realizowane.
Niestety w ostatnim czasie mamy wrażenie, że Kościół katolicki odszedł od
tego" - powiedział rosyjski hierarcha.

Aleksij II zarzucił katolikom prozelityzm i potępił wprowadzenie przed dwoma
laty stałych diecezji katolickich na terenie Rosji. Starał się przy tym
przekonać, że nie jest wrogo nastawiony do katolików. "Nie powinniście
sądzić, że jestem antykatolikiem. Przez 26 lat pracowałem w konferencji
Kościołów europejskich, utrzymuję braterskie kontakty z wieloma katolickimi
hierarchami. Jednak patrząc na to, co dzieje się na kanonicznym terytorium
naszej Cerkwi, które Pan mi powierzył, nie mogę nie mówić o tych problemach,
które istnieją między naszymi Kościołami" - oświadczył.

Aleksij II nie dał szansy kardynałowi Kasperowi publicznego odparcia
zarzutów. "Gdy tylko patriarcha skończył swoje zarzuty, powiedziano nam, że
mamy wyjść. Nikt nie wie, co powiedział kardynał" - powiedział rzecznik
Kościoła katolickiego w Rosji, Wiktor Chrul.

Do spotkania doszło po dwóch latach napięć w stosunkach katolicko-
prawosławnych i po kilku dniach zabiegów strony katolickiej o to, by
patriarcha zgodził się przyjąć watykańskiego gościa - przewodniczącego
Papieskiej Rady ds. Popierania Jedności Chrześcijan.

***

W ubiegły poniedziałek, w przeddzień przyjazdu kard. Kaspera do Moskwy,
rosyjska Cerkiew opublikowała list podpisany przez wszystkie pozostałe
narodowe Cerkwie prawosławne, które potępiły ideę unickiego patriarchatu na
Ukrainie, z siedzibą w Kijowie.

Wcześniej - jak podał moskiewski patriarchat - z prośbą o opinię
prawosławnych w tej sprawie - rozważanej przez Stolicę Apostolską - zwrócił
się sam kardynał Walter Kasper, kierujący Papieską Radą ds. Popierania
Jedności Chrześcijan.

Zwierzchnik ukraińskich grekokatolików kardynał Lubomyr Huzar dziwił się w
miniony wtorek w Lublinie, dlaczego Watykan pytał o opinię w tej sprawie
Kościoły prawosławne. "O tym, co należy do Cerkwi prawosławnej, postanawiają
prawosławni; co ma być w Kościele katolickim, to myślę, że powinno być od nas
zależne" - powiedział. Kard. Huzar, arcybiskup większy Lwowa, zapewniał
wówczas, że Kościół greckokatolicki będzie nadal starał się o utworzenie na
Ukrainie patriarchatu. "Nie jest to dla nas cel, coś bez czego nie można być
ani żyć, ale jest to nam potrzebne dla normalnego życia i wzrostu, dla życia
naszej wspólnoty na Ukrainie i poza Ukrainą, bo to nam da pewną jedność.
Nadal będziemy zabiegać, żeby Ojciec Święty to pobłogosławił" - mówił
ukraiński hierarcha."

Obawiam się,że obecnie Grekokatolicyzm ukraiński - odrodzony i wolno rosnący w
siłe - staje się kartą przetargową w relacjach Prawosławie a KK .
Chylę głowę przed duchowością prawosławną, z należnym szacunkiem myśle o
Papieżu - ale granie kartą bizańtyjsko - ukraińską budzi .... mieszane uczucia.
Smutne - ale prawdziwe.
Boję się, że Patriarcha ALEKSIJ - bardziej czuje się jak następca carów lub
typów w rodzaju Breżniewa niż przywodca religijny :(((((

Poczytałem w Przeglądzie Prawosławnym o "prawosławnych" Kostomłotach - i muszę
przyznać że zrozumiałemm Ich argumenty w odniesieniu do tych terenów. Po
stuleciach "starć i tarć" dobrze byłoby poczytać o zgodnej koegzystencji :)))

Pozdrawiam i dziekuje za lutowiski cykl

[Gość: Wolf]

Witam
Czasami wydaje mi sie, ze pomimo rozmow o dialogu mamy miedzy hierarchami
klotnie o to kto jest wazniejszy, kto ma racje. Jak na pewno zauwazyles Piotrze
w naszych rozmowach czesto bronie Cerkwi prawoslawnej. Mimo wszystko zauwazam
to co mowi Patriarcha Moskwy i Wszechrusi. Sam tytul Patriarchy jest cokolwiek
dziwny (na pewno naraze sie wielu osobom). Co oznacza tytul Patriarcha
Wszechrusi, czy wplyw Patriarchatu moskiewskiego nie powinien ograniczac sie
tylko do Rosji? Przodkami wiekszosci prawoslawnych w Polsce byli Rusini,
potomkow Rosjan jest niewielu. Z drugiej strony potrzebne sa dobre stosunki z
najwieksza na swiecie wspolnota prawoslawna jaka jest Cerkiew rosyjska.
Mimo wszystko jak pokazuje przyklad Kostomlotow mozna zyc w zgodzie. Szczerze
mowiac obawialem sie czy nie bedzie tam tarc - zreszta pisalem juz o tym.
Slusznie piszesz, ze nie powinno sie rozgrywac karty "ukrainskiej" w ten
sposob, powinno to byc wewnetrzna sprawa Ukrainy, tam jednak sa problemy
rowniez pomiedzy prawoslawnymi.
Napisz Piotrze jak widzisz te sprawy.
Polska Cerkiew nie jest tozsama z rosyjskim prawoslawiem i nie powinno sie jej
mierzyc ta sama miara.
Pozdrawiam
R.
P.S. Czy kontynuowac "Lutowiska"?

[Gość: Piotr]

O Lutowiskach - uprzejmie prosze o ciąg dalszy.
Odnośnie relacji z prawoslawiem - będę sie upieral przy poprzednim moim poscie.
Oczywiście nie twierdzę i nie twierdziłem że polscy prawosławni to moskale -
piękne,po polsku pisane artykuły na Przeglądzie Prawoslawnym świadczą wręcz o
znacznym stopniu poloniżacji prawosławnych czytelnikow i otwarciu na
czytelników spoza tego grona. Czego np nie można powiedzieć o "nad Buhom..."
czy "Naszym slowie" dość ostro zamykających się w gronie czytelników
ukraińskojęzycznych.
Porównująć stanowiska Prawoslawia moskiewskiego i chociażby przytaczane
wypowiedzi Abp Adama - trudno mówić o gotowości do rozmów. Być może że
Kostomłoty i Sanok - mogłyby w warunkach polskich dać początek i przykład
zgodnego współzycia - katolików,unitów i prawosławnych.
Ciekawe jak te relacje układają sie w większych skupiskach np na zachodzie
Polski, Lublinie czy na Mazurach ????
Parę dni temu ogladnąlem w TV3 reportaż o ukraińskiej szkółce w Sanoku i
polskiej szkole w Samborze . Wypowiedzi sanockich Ukraińców- fajnych dziewcząt
i chłopców świadczą o bezkonfliktowym wspólzyciu w polskim otoczeniu, u
boku "mocnego" ośrodka prawosławnego przy tamtejszej archikatedrze.
O sytuacji na Ukrainie i tamtejszych podziałach pisałem jakiś czas temu
obiecując zresztą rozwinięcie tematu - przepraszam - coś wkrotce napisze.
Z tego co pamiętam - to podstawowym problemem jest tam funkcjonowanie mocno
zaantagonizowanych Cerkwi prawosławnej - moskiewskiej stanowiącej spadek po
staliniźmie, odrodzonej Autokefalii oraz oczywiście zmartwychwstałej Cerkwi
Bizantyjsko - Ukraińskiej /czyli Unickiej/. Obiecuję temat odgrzebać,
zlinkowac, opisać etc -.
Pozdrawiam serdecznie.

[Gość: Piotr]

Witam Radku
Napisałeś :

„Słusznie piszesz, ze nie powinno się rozgrywać karty "ukraińskiej" w ten
sposób, powinno to być wewnętrzna sprawa Ukrainy, tam jednak są problemy
również pomiędzy prawosławnymi.
Napisz Piotrze jak widzisz te sprawy.”

Myślę że poniższymi cytatami naświetlę nieco sytuację religijną na Ukrainie a
równocześnie odpowiem na twoją prośbę.
Pochodzą z ciekawego materiału analitycznego opublikowanego tuż przed pamiętną
wizytą Papieża w Kijowie i Lwowie.

„Ziemia zwaśniona
Adam Szostkiewicz

polityka.onet.pl/162,1039725,1,0,2303-2001-25,artykul.html
Kiedy papież jedzie do Lwowa, polskie serce bije żywiej. Ale Watykan nie
kieruje się polskimi sentymentami. Prawda że zdecydowana większość katolików
rzymskich na Ukrainie, to Polacy, jednak są oni tylko wyspą w morzu. Nawet ich
siostrzany Kościół – unici (co na Ukrainie nie brzmi zbyt pochlebnie), zwani
także grekokatolikami – choć liczniejszy niż łacinnicy, nie stanowi większości.
To są bowiem wyznawcy prawosławia (mniej więcej połowa – 50 mln ludności), a
dzisiejsza Ukraina jest historycznie matecznikiem tego właśnie chrześcijaństwa
wschodniego na ziemiach od Kijowa po Moskwę.

Że prawosławie ma na Ukrainie większość, nie znaczy, że jest monolitem. Jest
podzielone na trzy co najmniej odłamy z własnymi strukturami i hierarchią
władzy kościelnej. Najlepiej zorganizowana jest Cerkiew lojalna
wobec „centrali” w Moskwie. W początkach niepodległej Ukrainy chciała się
usamodzielnić, ale Moskwa na pełną autonomię („autokefalię”) się nie zgodziła,
a ówczesnego przywódcę ukraińskiego prawosławia, metropolitę kijowskiego
Filareta, ukarała za wybujałe ambicje kościelną degradacją – pozbawieniem
urzędu. Zbuntowany Filaret utworzył wówczas (1992 r.) nową strukturę –
Ukraińską Cerkiew Prawosławną Patriarchatu Kijowskiego. Trzecią siłą
ukraińskiego prawosławia jest Cerkiew Autokefaliczna, skasowana – wraz z
lojalnymi wobec Rzymu grekokatolikami – przez Stalina tuż po wojnie i odrodzona
na Ukrainie po jej wybiciu się na niepodległość. Ten odłam ukraińskiego
prawosławia, od początku niezależny od Rosji, przetrwał na emigracji i po dziś
ma wsparcie ukraińskiej diaspory.

Owe trzy Cerkwie – a zwłaszcza ich duchowni rządcy różnych szczebli – nie
przepadają za sobą, konkurują o rząd dusz i obiekty sakralne. Ale stosunki
między oboma Kościołami uznającymi zwierzchność papieża (10–14 proc. ogółu
chrześcijan) też nie są dobre, w najlepszym razie można je określić jako
poprawne acz chłodne. Ten stan rzeczy ma naturalnie powody historyczne,
kościelne, polityczne i narodowościowe. Tworzą one labirynt mroczny i dla
postronnych trudny do przebrnięcia.

Wystarczy powiedzieć, że wyznawcy wszystkich właściwie Kościołów i Cerkwi
działających na Ukrainie poddani byli w przeszłości ciężkim prześladowaniom z
rąk komunistów: zsyłki, więzienia i łagry, morderstwa, konfiskaty, wieloletnie
nękanie. Widać to też w życiorysach ludzi, których papież wyniesie na ołtarze
podczas mszy beatyfikacyjnej na lwowskim hipodromie. Te życiorysy dokumentują
heroiczne trwanie grekokatolików przy wierze. Ks. Senkiwski zmarł w 1941 r.
wrzucony do kotła z wrzątkiem w więzieniu drohobyckim, biskupa Romżę otruto w
1947 r. w szpitalu w Muchaczowie, ks. Baranykowi zamęczonemu na torturach
wyryto nożem krzyż na piersi, siostra Bida zmarła w 1952 r. w obozie pracy na
Syberii.
/..../ Sytuacja religijna Ukrainy jest tak pogmatwana, że Watykan wystrzega się
jak ognia dodatkowych komplikacji /.../ ”

To ostatnie zdanie bardzo pasuje do opisywanej przeze mnie /a raczej cytowanej/
sytuacji z ostatniej wizyty dyplomaty watykańskiego w Moskwie.
Obawiam się że Patriarchat Moskiewski uzurpuje sobie prawo ingerowania w życie
religijne Ukrainy a Watykan rozgrywa gry dyplomatyczne na ciągłym „polu
minowym”...
Z moich kontaktów z Ukrainą muszę Ci powiedzieć, że tamtejsi unici ze
wzruszeniem wspominają lwowskie msze papieskie- i nocne czuwania, lejący deszcz
a i słońce które wyskoczyło po pamiętnej przyśpiewce papieskiej „ Ni lij descu
nie lij bo cie tu nie trzeba” :))).
I muszę ci powiedzieć że wielu, bardzo wielu prawosławnych Ukraińców
uczestniczyło w tych uroczystościach – mimo wrogiej postawy ich kapłanów.

Pozdrawiam

[Gość: Wolf]

Witam
Dziekuje Piotrze za wypowiedz na temat stosunkow religijnych na Ukrainie, sa
jeszcze bardziej pogmatwane niz w Polsce. Zakonczenie Twojego postu nastraja
jednak optymistycznie, przeciez zblizenie powinno zaczac sie wlasnie od dolu,
od "zwyklych" ludzi. Nawet najbardziej poprawne stosunki miedzy hierarchami sa
na nic jesli na poziomie parafii jest wrogosc. W Polsce, tak mi sie wydaje,
pewnym problemem jest to ze i prawoslawie i grekokatolicyzm to
religie "etniczne" A i dla prawoslawnych Polak=katolik. Chciaz mysle ze z
uplywem czasu zmniejszy sie znaczenie zaszlosci historycznych. Piszac te slowa
ja rowniez musze uderzyc sie w piersi, czasem widze pewne sprawy tylko z
ruskiego punktu widzenia, ale staram sie zeby nie bylo to regula:)
Na wieczor link z PP
www.pporthodoxia.com.pl/artykul.php?id=438
i oczywiscie ciag dalszy "Lutowisk"
"1951 rok
Dzwony zdjęte, zakopane, pożegnane
Sierpień. Wojska Ministerstwa Bezpieczeństwa Publicznego rozbijają działający
na tym terenie oddział UPA pod dowództwem "Propawa".
Ostatniej nocy, z 3 na 4 sierpnia, sześciu kołchoźników z Szewczenkowa weszło
na cerkiewną dzwonnicę i na sznurach spuściło dzwony na ziemię. Przenieśli je
na drągach kilkanaście metrów w bok, zakopali i dobrze zapamiętali to miejsce.
Część wyposażenia cerkwi: szaty, naczynia, ikony, chorągwie, księgi i
wielkanocny grób Chrystusa, zanieśli do cerkwi w sąsiedniej Łopuszance, do
której czasami chodzili, bo u nich od 1944 roku nie było duchownego. Łopuszanka
zostawała w ZSRR. Był zakaz przywożenia do Kraju Rad przedmiotów "propagandy
religijnej". Wszystko dali tylko na przechowanie. Byli pewni, że jeszcze wrócą
do Lutowisk. Dzwony też nie raz były zdejmowane i zawsze wracały na miejsce.
Na jeden wagon przydzielano po dwie-trzy rodziny, więc każda mogła wziąć
najwyżej jedną krowę. Pozostałe ludzie sprzedawali za bezcen, byle się tylko
pozbyć. Rodzice pani Olgi sprzedali krowę w Ustrzykach i kupili córce długie
buty na drogę.
Wyruszyli zaraz po żniwach. To była ostatnia deportacja w Sowieckim Sojuzie.
W górach się rodziłem,
W górach chciałem żyć,
Wymyślili Ruskie
Ludzi wywozić.
Porzucicie góry,
Łąki i doliny,
Bo my was zawieziem
Na wschód Ukrainy.
Na wschód Ukrainy,
Na chersońskie stepy,
A rodzinną ziemię
Wezmą se Polaki.
W niedzielę wieczorem
Słoneczko zachodzi,
Ukraiński naród
Do wagonów wchodzi.
Ta pieśń powstała w podróży. Ułożył ją Anton Czupil, jeden z przesiedleńców.
Zanim dotarli na miejsce, śpiewali ją we wszystkich wagonach. To bardzo
powolna, rzewna pieśń. Nie pasuje rytmem do stukotu kół pociągu. Trochę płacz,
trochę skarga, zawodzenie, jak wszystkie bojkowskie pieśni.
Ściśle tajne. Notatka wydziału milicji drohobyckiego obwodu o sytuacji podczas
wysiedlenia z terytorium przekazanego Republice Polskiej. 4 sierpnia we wsi
Rabe dolnoustrzyckiego rejonu spłonął dom należący do Starjawskiego Iwana
Hryhorowicza, urodzonego w 1882 roku, Ukraińca, obywatela ZSRR. Pożar wybuchł
dwie godziny po wyjeździe Starawskiego z rodziną na stację załadunkową. W
trakcie wyjaśniania przyczyny powstania pożaru stwierdzono, że Starawski na
dzień przed wyjazdem kupił w sklepie świecę, co chciał ukryć podczas
przesłuchania, co powoduje przypuszczenie, że dom podpalił osobiście Starawski.
Materiały ze śledztwa przesłano do miejsca przesiedlenia Starawskiego w celu
zdecydowania o odpowiedzialności karnej."
Pozdrawiam
R.

W odpowiedzi na troche wczesniejszy post

[Gość: Wolf]

Witam
Napisales Piotrze pare postow temu
"Oczywiście nie twierdzę i nie twierdziłem że polscy prawosławni to moskale -
piękne,po polsku pisane artykuły na Przeglądzie Prawoslawnym świadczą wręcz o
znacznym stopniu poloniżacji prawosławnych czytelnikow i otwarciu na
czytelników spoza tego grona. Czego np nie można powiedzieć o "nad Buhom..."
czy "Naszym slowie" dość ostro zamykających się w gronie czytelników
ukraińskojęzycznych."
Faktycznie PP jest pismem przystepnym i bardzo przyjemnym w czytaniu. Podoba mi
sie tam przedstawianie zycia Cerkwi i jej wiernych w roznych aspektach. Jest
troche historii, terazniejszosc i to o czym napisales otwarcie na czytelnika
polskiego. Nasze Slowo faktycznie jest pismem hermetycznym, natomiast co
do "Nad Buhom" to bede polemizowal. Artykuly sa rowniez w jezyku polskim.
Chociaz zgodze sie, ze adresatami tego pisma sa glownie podlascy Ukraincy, ale
kazdy znajdzie tam cos dla siebie. Na weekend podsylam link wlasnie z "Nad
Buhom". Mam cicha nadzieje ze jego lektura skloni Ciebie do odwiedzenia tego
regionu. Wszak idzie wiosna i dobry czas na wojaze.
www.harazd.net/~nadbuhom/ArxivNBiN/zm/zm_ruskaprzeszl.htmPozdrawiam
R.

[Gość: Wolf]

Przepraszam za zle podany link
Poprawnie powinno byc oczywiscie tak:
www.harazd.net/~nadbuhom/ArxivNBiN/zm/zm_ruskaprzeszl.htm
Jeszcze raz pozdrawiam
R.

Okrągła liczba postów

[Gość: Piotr]

"Historia jest zbiorowym życiorysem, zakorzenia nas w ojczystej ziemi. Widzimy
jednak tylko teraźniejszość. Reszta jest skryta przed naszymi oczyma. "

Witam i dziękuję za kolejne linki.
No więc radku nabilismy kolejną setkę postów, w naszej, mam nadzieję nie
jałowej dyskusji.
Tym linkiem o Drohiczynie chciałeś zapewne "zadać kłam"/i trafnie/ :))) mojej
opinii o "Nad Buhom..." - nie- ja poprostu chciałem wyłowić Andrijkę z cienia -
tą mała prowkacyjką.

Ale nie o tym chcę tu napisać - MAM APEL DO CZYTAJĄCYCH- Czytacie te nasze
wypociny??? Napiszcie coś !!!Nie chodzi mi o recenzje- a tylko o proste
kliknięcia ;0
Pamietam że taki apel Gościa-darka po pierwszej setce postow w czerwcu spotkał
sie z milczeniem - ale wywołał Wolfa z lasu :)))))

Bo nam Radku nie braknie tematów do dalszej dyskusji bo to i Podlasie, a i mój
krótki przewodnik- zaproszenie na Podkarpacie który zacznę tu pewno nie
zadługo, a i tematy judaistyczno- rzeszowskie, zawieszona kiedyś dyskusja o
ikonach, itd.
A może też i napisałbyś cos np o parafiach prawosławnych
Warszawy,Białegostoku - ile ich jest, ile cerkwi a i informacja o frekwencjach
na nabożenstwach byłaby ciekawa itd
Sam przemysliwam o letniej, "fizycznej" czyli "nie wirtualnej" wyprawie na płd
Podlasie i Roztocze - myślę o wymoczeniu nóg i wioseł w jez. Białym pod
Włodawą, wyskoku do Jabłecznej, a i o Lublin /z obowiązkowym oglądem cerkwi
przy ul. warszawskiej:)), Zamość i Horyniec/z pobliskim Radrużem/ bym zahaczył.
No pozyjemy - zobaczymy.
Narazie pogratulujmy sobie okragłej liczby postów.
Miłego weekendu
Pozdrawiam

[Gość: kazik]

gratuluje wam pisania.lecz czytajac to wszystko,ani wam,ani nikomu z czytajacych
nie przybliza Chrystusa.te wasnie,podzialy nikomu nie krystalizuja wizji i
wiedzy o naczelnym temacie Chrystusa,jakim byl temat o Krolestwie Bozym.to
przeciez jedyna calej ludzkosci nadzieja i to gwarantowana, na lepsze jutro.
Jezus dal tego ogromne przyklady i o tym Krolestwie nakazal ludziom po sobie
glosic.by wzrastali w wierze,w Nim i w tym ktory Go na ziemie poslal.ludzkosc ma
jednego nauczyciela-Jezusa i w Nim powinna kroczyc droga milosci i jednosci ku
chwale Jedynego Prawdziwego Boga,ktory doprowadzi wszystko spowrotem do stanu
sprzed upadku pierwszych ludzi.dlatego tez czlowiek powinien szukac prawdy,
przyjac ja do swego serca ze zrozumieniem z miloscia do Stworcy i blizniego i
trzymac sie z dala od tego swiata,w oczekiwaniu tego co ma nadejsc.wzrastac w
wierze i niesieniu pomocy bliznim,aby kazdy szczery czlowiek mogl sie ostac w
dniu gniewu Boga.jest tylko jedna Droga i Prawda i Wiara prowadzaca do zycia
wiecznego.jest rowniez jedno Slowo Boze,Biblia na ktorym nalezy nam wszystkim
razem dojsc do jednomyslnosci,jak jednomyslny jest Jezus ze swym Ojcem.i to
niezaleznie w jakim wyznaniu i od jak dawna jestesmy [Objawienie 18:4].

[Gość: Piotr]

Witaj Kaziu - niewiele zrozumiałem z Twojego Postu- ale to być może efekt mojej
złej woli, a rozmowa z "jehowami" w ramach "rusińskiej" dyskusji mnie nie
interesuje.
pozdrawiam i dziękuję za odzew.
Sława Isusu Christu

Parafie Warszawy

[Gość: Wolf]

Witam
Rowniez mysle, ze tematow nam nie zabraknie. Zgodnie z Twoja sugestia zbaczam z
dotychczasowych tematow i skrobne co nieco na temat parafii warszawskich.
Zaczne od parafi sw. Jana Klimaka na warszawskiej Woli. Cerkiew miesci sie na
cmentarzu prawoslawnym. Nie jest duza, ale za to w niedziele na liturgii, mozna
powiedziec, jest komplet. Wierni stoja rowniez w przedsionku. Cieszy to, ze sa
to nie tylko ludzie starsi, ale widac sporo mlodziezy. Zreszta dla dzieci i
mlodziezy jest sluzona osobna liturgia w dolnej cerkwi. Architektonicznie
budynek jest ciekawy w odroznieniu od Soboru na Pradze - Sobor to typowy styl
imperialny. Na cmentarzu znajduje sie wiele ciekawych nagrobkow, w tym
autorstwa mistrza Nowosielskiego. Wiecej na temat parafii mozna przeczytac pod
podanym adresem

www.orthodox-wola.prv.pl/
Jesli interesuje Cie wiecej zdjec to polecam stronke

www.jewropa.pl/
tam w dziale galeria sa zdjecia z obchodow Swieta Niepodleglosci Ukrainy na
warszawskim cmentarzu prawoslawnym. Na fotografiach widac tez cerkiew.
Na dzisiaj to tyle, postaram sie odezwac najszybciej jak czas pozwoli. Temat
cerkwi Podlasia i Bialostocczyzny jest dosc obszerny, ale mysle, ze uda sie
wyszperac cos interesujacego.
Pozdrawiam
R.

[Gość: Piotr]

Niezmiernie dziękuję za skorzystanie z mojej sugestii - liczę na coś więcej w
kwestii warszawskiej. Interesuje mnie też czy zachowały się cerkwie - zapewne
jako pozostałość zaborów- w np Łodzi, Kielcach i Radomiu czy np twierdzy
modlińskiej.
Acha - czy zakończyłes już cykl o Lutowiskach ?
Zgodnie z zapowiedziami - postaram się ,w miarę wolnego czasu ,przyszykować
kilka postów "wielotematycznych"
Ps Czy czytałeś już w "dużym formacie" o sekciarskim ruchu tzw Odnowy w Duchu
Świętym /jako żywo podobnym i do Jehowych czy Piusów/.
Ciekawi mnie czy w Kościele Prawosławnym dopuszczalna jest działalnośc takich
łatwo "zbaczających" się grup? Wydaję mi się, że nie!!!?

Ps2 Piszesz "Na cmentarzu znajduje sie wiele ciekawych nagrobkow, w tym
> autorstwa mistrza Nowosielskiego" - a to dla mnie ciekawa nowina !!!- jak
pamiętasz jestem zafascynowany Tą Postacią !!!!
"Zaczne od parafi sw. Jana Klimaka na warszawskiej Woli." - nie znam niestety
Warszawy - ale wydaje się mi że dojeżdżając przed laty do Dworca PKS w W-wie
widziałem kopuły cerkiewne - czyżby to owa cerkiew???

Cerkiew praska u Bareji

[Gość: Piotr]

W ramach tzw ps 3 :Niezmiernie zdziwiłem się Radku gdy oglądając niedawno, po
raz kolejny :))), komedie śp Bareji zobaczyłem bodaj w "Misiu" kilka widoków
cerkwi soborowej na Pradze.
Były to bodaj ujęcia w scenie z węglarzami przemycającymi choinki do
Warszawy :)))

[andrijko]

Daję się oto sprowokować ipojawiam się w dyskusji. Oczywiście dyskusję śledzę
na bieżąco i tylko czasami z przyczyn technicznych nie zaglądam kilka dni, co
później szybko nadrabiam. Nie zabieram głosu w rozmowie o niektórych wątkach bo
po prostu albo się nie znam albo nie specjalnie mnie interesują i niewiele
mógłbym wnieść nowego. Oczywiście najbliższa ciału koszula i najbliższe są mi
wątki podlasko - rusińskie (ukraińskie). Co do otwartości Nad Buhom ... to
chyba ilość artykółów po polsku jest wystarczająca by uznać to pismo za otwarte
także na polskojęzycznego czytelnika - nie tylko zresztą Polaków. Czytają nas
np Ukraińcy którzy tą drogą uczą się języka polskiego.Ciekawe co nie ? Co do
zachwytów nad Przeglądem Prawosławnym związanych z jego otwartością - no to wg
mnie kwestia dyskusyjna. Język polski w tym konkretnym przypadku nie jest chyba
wyrazem szacunku dla większości i nie wynika z chęci dotarcia do niej a jest
raczej wynikiem polonizacji i asymilacji działaczy przycerkiewnych, którzy
niewiele sobie robią ze swojej "ruskiej" przeszłości. Z drugiej srony pojawia
się tam wiele artykułów poruszających sprawy narodowościowe nawet po polsku.
Unika się w nich co prawda jak ognia konkretnego poruszania problemów
narodowych a szczególnie używania takich słów jak Ukrainiec czy Ukraina, chyba
że, niestety w negatywnym kontekście. Używa się raczej takich określeń ja nasi
ludzie, ruski lud a szcególnie ciepłowspomina się Łemków - takich ruskich ale
nie ruskich Ukraińcó nie ukraińców. No niestety - taka jest polityka naszej
Cerkwi, zwanej już Kośiołem Prawosławnym. Istnienie 2 stron po białorusku i
ukraińsku jest tu raczej listkiem figowym dla problemu a nie wyrazem jakiejś
pozytywnej polityki. No i oczywiście kwalifikuje pismo jako mniejszościowe
czyli dotowane z budżetu. A to też "poważny" argument za wprowadzeniem paru
zdań cyrylicą. Zresztą osoba redaktora naczelnego też świadczy wiele o piśmie -
pochądzący z ukrainojęzycznego miasteczka Orla poseł Czykwin uważany jest za
Białorusina a sam walczy o uznanie Prawosławnych jako mniejszości narodowej.
Odsyłam do stenogramów sejmowych z posiedzeń komisji ds. mniejszości
narodowych. Mi tam już bliżej, w pewnym sensie do białoruskiego Czasopisu a nie
do PP - gazety wielu kultur prawosławnych świata - wykluczając jedynie
białoruską i ukraińską. Eeeech, wystarczy. Znalazlem ciekawe forum - dotyczy
sporów na temat przynależności narodowej i językowej mieszkańców Obwodu
Brzeskiego Białorusi - Polesia. Rozmowa po rosyjsku, białorusku, ukraińskim i
miejscowych dialektach. Forum, co ciekawe dla mnie, na stronie białoruskiej - =
Язык большинства жителей Брестчины – берестейско-пинский диалект украинского
языка = dt.home.by/forum.php3?id=773&offset=all
Pozdrawiam i tradycyjnie zapraszam na free.ngo.pl/nadbuhom

[Gość: Wolf]

Witam
Podejrzewam Piotrze ze jadac na dworzec PKS mogles widziec wlasnie kopuly wolskiej
cerkwi. Jesli chodzi o cerkwie Lodzi czy innych miast Kongresowki to obiecuje podeslac cos
jutro, tak samo zreszta jak i rozwiniecie tematu warszawskiego. Dzisiaj podesle ciag dalszy
tekstu o Lutowiskach - sporo jeszcze zostalo.
Ciesze sie, ze znow mozemy czytac posty Andrzeja. Od razu skrobne pare slow w
odpowiedzi. Piszac ze lubie PP i uwazam ze jest to wartosciowe czasopismo mialem na
mysli fakt, ze PP przybliza prawoslawie ludziom bedacym nawet bardzo odleglym od tego
tematu. Nie ustosunkowywalem sie w tej wypowiedzi np. do p. Czykwina. Niekoniecznie
zgadzam sie z jego wypowiedziami i przekonaniami, natomiast nie mozna odmowic mu
zaslug w odrodzeniu prawoslawnym w latach 80-tych. Jesli chodzi o okreslenia "nasi ludzie"
"ruski lud" to nie sa one zle (moim zdaniem oczywiscie). Przeciez mozna okreslac i tak.
Jesli chodzi o mnie to wybral bym jednak PP, a nie Czasopis, chociaz tez i ten tytul staram
sie czytac.
Pozdrawiam
R.
P.S. Lutowiska z przyczyn niezaleznych beda za ok. godzine.

Zalesiańskie odkrycie !!!

[Gość: Piotr]

Witam serdecznie - serce rośnie patrząc na pęczniejące posty :))Tak się składa
w tych naszych pogaduszkach ,że historii towarzyszą całkiem współczesne
wydarzenia.
Oto co przeczytałem w najnowszym wydaniu rzeszowskiej GW
miasta.gazeta.pl/rzeszow/1,34962,1993803.html
„Siedemnastowieczny krucyfiks z Zalesia można oglądać w rzeszowskim Muzeum
Diecezjalnym

Nie wiadomo, jak trafił do kościoła w rzeszowskim Zalesiu. Przez kilkadziesiąt
lat leżał zapomniany na strychu świątyni. Drewniany krucyfiks, dzieło XVII-
wiecznego mistrza, od wtorku można oglądać w Muzeum Diecezjalnym przy ul.
Zamkowej

Pótorametrowy krzyż znaleziono na strychu kościoła w Zalesiu w czasie
niedawnego remontu. Trafił do pracowni konserwatorskiej Elżbiety i Piotra
Bakunów. Początkowo nikt nie przypuszczał, że mamy do czynienia z wyjątkowym
znaleziskiem. - Okazał się jednak dużo starszy, niż zakładaliśmy - mówi Piotr
Bakun.

Historycy sztuki szacują, że zalesiański krucyfiks powstał w latach 30. XVII
w. - Wszystko na to wskazuje. Jego belka pozioma jest wygięta, ma kształt łuku.
To oczywiście nawiązanie do popularnej w tym czasie symboliki krzyża jako
drzewa życia. Znaleźliśmy na nim także ślady metalowych ćwieków. To pozostałość
po dawnym metalowym okuciu, charakterystycznym dla tej epoki - mówi Piotr
Bakun.

Krzyż musiał znajdować się w świątyni na Zalesiu jeszcze przed wojną, gdy
służyła ona grekokatolikom (kościół obecnie użytkowany jest przez rzymskich
katolików).

- Wskazuje na to titulus, czyli tabliczka, którą zwykle umieszcza się na górze
krzyża. Na tabliczce widniał napis w cyrylicy. Po dokładniejszym badaniu
okazało się jednak, że wcześniej był tam napis łaciński I.N.R.I, czyli Jezus
Chrystus Król Żydowski - opowiada Bakun. Nie wiadomo, w jaki sposób krucyfiks
trafił do cerkwi.

Konserwatorzy przywrócili pierwotny wygląd titulusa. Cały mocno już
podniszczony krucyfiks został poddany konserwacji. Od dziś jest prezentowany w
rzeszowskim Muzeum Diecezjalnym.”

Moim skromnym zdaniem ów krucyfiks stanowił zwieńczenie ikonostasu w cerkwi
zalesiańskiej.
Los tego krzyża – obrazuje los ikon-obrazów w katolickich świątyniach, gdzie
często nie są traktowane jako przedmiot kultu – a raczej jak dekoracje,
elementy scenografii które można w każdej chwili usunąć, cisnąć w kąt strychu.
Ale mimo wszystko wiadomość optymistyczna.

Dziękuję Andrzeju za wejście – chyba jednak twój głos był wart prowokacji )))))

Radku - a w Twoim linku - tym ze scenami cmentarnymi - odkryłem przepiekną
galerię zdjęć cerkiewnych z Łemkowszczyzny - tak się pieknie składa że
większość z nich pokrywa sie z moimi zdjęciami z ubiegłorocznych wypraw
weekendowo wakacyjnych :)))
Pozdrawiam serdecznie czytających i piszących

[Gość: Wolf]

Niestety musialem przerwac pisanie poprzedniego postu, ale juz nadrabiam:)
Widze Piotrze, ze podeslales kolejny material do czytania. Jak skoncze post to
siadam do lektury, a teraz wracam do Lutowisk.

"1951 rok
Dzwony daleko
Miejsce przesiedlenia 274 rodzin (1043 osób) z Szewczenkowa to wieś Dudczany w
kołchozie Krasnoflotiec nad dolnym Dnieprem, prawie tysiąc kilometrów na
południowy wschód od Bieszczad.
Ludzi przesiedlano całymi wsiami, więc jak dziewczyna z Lutowisk wyszła za mąż
za chłopaka z sąsiedniego Skorodnego, to po deportacji znalazła się o pół
tysiąca kilometrów od rodziców, bo Skorodne rzucili do Donbasu.
- Byliśmy przerażeni, kiedy nas tam przywieźli - wspomina Olga Petiach. -
Straszna pustka. Spalony step. Nawet psów i kotów nie było, bo wszystkie zjedli
w 1946 i 47 roku, w czasie wielkiego głodu. Na dwieście chat było tylko
kilkanaście kóz. Mówiliśmy na nie stalinowskie krowy. Tu nawet ptaków nie było,
tylko wróble i wrony. Dopiero jak nasadziliśmy drzew owocowych, to inne
przywędrowały.
Na miejscu nie czekały na nich obiecane domy. Musieli zamieszkać w ziemiankach
albo dopychano ich do maleńkich domków starych mieszkańców, więc natychmiast
zaczęły się konflikty.
- Oni byli zupełnie inni - mówi pan Onufry. - My przyjechaliśmy w narodowych
strojach, wyszywanych koszulach, serdakach, wstążkach, a u nich moda sowiecka,
frontowa. Na co dzień chodzili w roboczych łachach, szyli sobie ubrania z
worków. My do dzisiaj mówimy po bojkowsku, oni mieszanką ukraińsko-ruską, my na
zabawach graliśmy na skrzypkach, oni na harmoszkach. Przez parę lat nie było
tygodnia bez mordobicia. Bili się młodzi. Bandery z Moskalami. Do dzisiaj tak
na siebie mówimy.
W ustach jednych i drugich są to obelgi.
Przesiedleńcom odebrano dowody osobiste, żeby nie mogli uciekać. Kiedy ktoś
chciał pojechać do miasta, musiał wziąć przepustkę. Po kilku latach ktoś w
Dudczanach znalazł w polu resztki spalonych dowodów osobistych dawnych
mieszkańców Lutowisk. Przewodniczący wiejskiej rady, z rewolucyjnej czujności,
chciał definitywnie rozwiać marzenia o powrocie. Nowe dowody dostali dopiero w
latach 60.
Domy wcale nie były największym problemem. Te powolutku stawiali. Władza dała
drewno na dachy (zresztą tuż przed wyjazdem w sposób rabunkowy wycięte w
okolicach Lutowisk), ściany robili z gliny. Każda rodzina przywiozła z Lutowisk
krowę, żeby mieć mleko dla dzieci, mieli więc we wsi prawie trzysta krów i ani
jednego byka. W żadnym okolicznym kołchozie nie było bydła.
- Krowy traciły już mleko - relacjonuje pan Onufry - pora była na krycie, a tu
najbliższy byk w sąsiednim obwodzie. Co robić? Uradziliśmy, że trzeba jechać,
ale dla jednej krowy nie wynajmę całego wagonu towarowego. Poszedłem z chłopami
na stację i wpakowałem moją Krasną do osobowego. Po dziewięciu miesiącach
urodziła się następna krowa. Dopiero za czwartym razem trafił się byczek."

Pozdrawiam
R.
P.S. Cerkiewne zdjecia na "jewropie" rowniez ogladalem i przyznam, ze tylko
pozazdroscic wojazy

[andrijko]

"Jesli chodzi o okreslenia "nasi ludzie" "ruski lud" to nie sa one zle (moim
zdaniem oczywiscie). Przeciez mozna okreslac i tak." - Zgadza się że można.
Miałem na myśli unikanie określeń Ukrainiec, Białorusin itd, tak jakby
oznaczało to od razu nacjonalizm w cerkwi. Mnie szczególnie denerwuje kronika
Bołtryka - moim zdaniem tendencyjna. Podaje wydażenia z życia cerkwii na
Ukrainie w taki sposób, że można odnieść wrażenie, że Ukraińcy żyją tylko wojną
religjną pomiędzy poszcególnymi wyznaniami i patriarchatami. Przeważa negatywny
obraz, wypaczający moim zdaniem rzeczywistość. Nie świadczy to oczywiście o
obiektywiźmie dziennikarskim a szczególnie o chrześcijańskim podejściu. O ileż
inaczej przedstawia się relacje z życia cerkwii tak bliskich prawosławnym w
Polsce jak w Kenii, Korei, Finlandii czy innych fajnych miejscach. No ale
przynajmniej zajmwanie się takimi problemami nie grozi posądzeniem o
nacjonalizm - a na Podlasiu skrzętnie się unika zachowań któe mogłyby być za
takie uznane. Aż do bólu.
Pozdrawiam

[Gość: Wolf]

Witam
Na pewno masz Andrzeju sporo racji, ale to wlasnie na lamach PP zostal niedawno
zamieszczony list zatytulowany "Do prawoslawnej Polki" ostrzegajacy przed
porzucaniem "ruskiej" tozsamosci. Napisz prosze co o tym sadzisz.
To tyle tytulem odpowiedzi i przechodze do obiecanych wywodow nt. cerkwi
zbudowanych na polskich ziemiach. Dzis skrobne dwa slowa na temat cerkwi w
Lodzi i Kielcach.
O Kielcach niestety zbyt duzo nie mozna napisac. Z mojej wiedzy byly tam dwie
cerkwie. Jedna z nich zbudowana w stylu greckim (sadzac ze starych fotografii
piekny budynek) sluzy obecnie rzymskim katolikom, druga, raczej w stylu
rosyjskim zostala zburzona w 1937 r. Z cerkwi na ziemiach polskich wymienie
jeszcze dwie. Jedna w Skierniewicach, szczerze mowiac niezbyt efektowny
budynek, rowniez zburzona. Druga to cerkiew w Kaliszu, znajdowala sie na Placu
Warszawskim i byla ufundowana przez zamieszkujacych tam Grekow. Pomimo tego ze
ufundowali ja kupcy greccy zostala zburzona w latach 20-tych.
Ciekawa sprawa miala miejsce w Lodzi. Tamtejsza cerkiew sw Aleksandra Newskiego
zostala zbudowana pod koniec XIX wieku. I tu oddam glos Annie Radziukiewicz:
"Katedralna cerkiew sw Aleksandra Newskiego w Lodzi, wybudowana w 1884 roku w
stylu bizantyjskim. Powstala wedlug projektu owczesnego architekta miasta,
Henryka Majewskiego. Przy jej wznoszeniu pracowali najwybitniejsi
budowniczowie. Komitetowi budowlanemu przewodniczyl luteranin Karol Scheibler.
Ofiary na budowe dawali prawoslawni, luteranie, Zydzi i katolicy. W okresie
miedzywojennym lodzianie nie pozwolili jej zburzyc twierdzac, ze nie
jest "ruska" tylko "nasza", ze wszyscy ja wznosili"
Jak widac zgodne wspolzycie jest jak najbardziej mozliwe.
W ostatnim poscie napisales Piotrze o zalesianskim krzyzu i o tym ze jego los
pokazuje stosunek do "ruskich" przedmiotow kultu. Przypomnialo mi to wspomniana
tu ikone sw Mikolaja przemalowana na obraz wiszacy dzis w kosciele.
Pozdrawiam
R.

cerkwie w Polsce

[Gość: Piotr]

W uzupełnieniu twoich opisów /dzięki za „pochwycenie” wątku:-)))/ podaję trochę
informacji na temat dawnych cerkwi w Kielcach i Radomiu.
Oprocz nich dwa zdania na temat przyczyny zaproponowania tego odskoku od
Podlasia i Galicji – rozmawiając na rusińskie tematy warto przypominać o tym co
tworzyło i tworzy klimat Polski – a więc mieszania się kultur i religii. Nie
tylko wskutek zaborów – jak pięknie świadczy historia budowy cerkwi w Łodzi.
I to że w większości polskich miast do wojny ten swoisty klimat tworzyła
bliskość różnych świątyń – izraelickich bożnic, zborów ewangelickich, cerkwi no
i oczywiście dominujących świątyń rzymskokatolickich. A także ich wyznawcy.
Inna sprawa czy owa tolerancja nie była spowodowana po części i przez zaborców,
którzy nie dopuszczali do dominacji np. tego ostatniego wyznania /KrK/ –niezbyt
podatnego na „ekumenizm” i tolerancję religijną /mówiąc językiem dzisiejszym /.

www.um.kielce.pl/um_polish/turystyka/turys.html
Kościół Garnizonowy

Zwraca uwagę jego architektura w stylu bizantyjskim, co nie powinno dziwić,
albowiem jest to dawna cerkiew z roku 1902. W okresie międzywojennym świątynię
odremontowano i przystosowano do liturgii rzymskokatolickiej przeznaczając ją
na kościół garnizonowy pod wezwaniem Matki Bożej Królowej Polski.
Gdy w roku 1901 kielczanie zaczęli wznosić kościół św. Krzyża, władze
gubernialne postanowiły postawić w mieście drugą cerkiew dla stacjonującego w
mieście garnizonu rosyjskiego. Jej architekturę wzorowano na sławnym
petersburskim soborze izaakiewskim.
Wzniesiona na planie krzyża greckiego (równoramiennego) budowla, nakryta jest
okazałą, centralną kopułą.
W roku 1925 została przekazana katolickiemu duszpasterstwu wojskowemu i po
remoncie erygowana jako parafia wojskowa.
Wyposażenie wnętrza pochodzi głównie z 1926 roku.
W kościele wmurowane są tablice poświęcone żołnierzom i partyzantom poległym w
obronie Ojczyzny.
Radom
radom.ws/index.php?s=garnizon
W 1902r. na Placu Sobornym (obecnie Plac Konstytucji 3 Maja) ukończono budowę
cerkwi p.w. św. Mikołaja według projektu W. Syczugowa, zmodyfikowanego przez
innego rosyjskiego architekta - M. Preobrażeńskiego. Poświęcenia budowli
dokonał 9 lutego 1902r. lubelski biskup prawosławny Herman. W 1918r. cerkiew
przejęło wojsko polskie. Zniszczony podczas działań wojennych obiekt miał być
przekształcony w Muzeum Ziemi Radomskiej. Zwyciężyła jednak koncepcja
przebudowy cerkwi na kościół garnizonowy p.w. św. Stanisława biskupa. Dokonano
tego w latach 1925-32 wg projektu K. Prokulskiego. Uroczysta konsekracja
świątyni miała miejsce w 1930r.

Ps Uwaga linki opatrzone są b.ciekawymi zdjęciami

Pozdrawiam

[Gość: Wolf]

Witam
Dzieki za link radomski, temat mi nie znany - milo bylo popatrzec.
Napisales Piotrze
> warto przypominać o
> tym co
> tworzyło i tworzy klimat Polski – a więc mieszania się kultur i religii.
> Nie
> tylko wskutek zaborów – jak pięknie świadczy historia budowy cerkwi w Łod
> zi.
> I to że w większości polskich miast do wojny ten swoisty klimat tworzyła
> bliskość różnych świątyń – izraelickich bożnic, zborów ewangelickich, cer
> kwi no
> i oczywiście dominujących świątyń rzymskokatolickich. A także ich wyznawcy.
> Inna sprawa czy owa tolerancja nie była spowodowana po części i przez
zaborców,
>
> którzy nie dopuszczali do dominacji np. tego ostatniego wyznania /KrK/ –n
> iezbyt
> podatnego na „ekumenizm” i tolerancję religijną /mówiąc językiem dz
> isiejszym /.

Wydaje mi sie, ze jesli chodzi o Lodz to tamtejsza tolerancja byla czyms
naturalnym. Przeciez to miasto powstalo jako osrodek przemyslowy za sprawa
przedstawicieli wielu narodowosci. Zyli tam Niemcy, Rosjanie, Polacy i
oczywiscie Zydzi. Przyjechali z roznych stron, nikt nie byl "u siebie". W ten
sposob nie dochodzilo tam do konfliktow np. na tle narodowosciowym.
Inna sytuacja byla na terenach wschodnich dawnej Polski, tam polityka Rosji
napotykala mozaike etniczna i czasem wygrywala jednych przeciw drugim.
Przeciez na Wschodzie oprocz Rusinow i Polakow zyli takze Zydzi i z tego co
wiem to byli dosyc liczni. Ale w tym temacie niestety nie posiadam zbyt duzej
wiedzy wiec przerywam swoje wywody i w nastepnym poscie podesle kolejna
czesc "Lutowisk"
Pozdrawiam
R.

Lektura na weekend

[Gość: Wolf]

Oto obiecany ciag dalszy.
"1968 rok
Dzwony zapomniane
- W latach 80. - wspomina Natalia, córka Olgi i Onufrego - kiedy byłam
dziewczynką, myślałam, że banderowskie kury to jest taka rasa. Są karmazyny,
zielononóżki, to i banderowskie mogą być. Kiedy sąsiadka przeganiała nasz drób
ze swojego podwórka, zawsze się darła: "znowu mi tu łażą te banderowskie kury!".
Sąsiadka należy do miejscowej mniejszości. Była tu, kiedy przywieziono ludzi z
Lutowisk. Kiedy sześć lat temu likwidowano kołchoz i dawano działki byłym i
obecnym pracownikom, miejscowi postulowali, żeby banderowcom ziemi nie dawać.
Natalia miała 12-13 lat i nic nie wiedziała o banderowcach. To był zakazany
temat. W Dudczanach nawet z własnymi dziećmi nie rozmawiało się o najnowszych
dziejach.
Do końca życia nie zapomnę 81-letniej babci Marii. W czerwcu tego roku byłem w
Dudczanach. Kiedy odwiedziłem ją i powiedziałem, że chcę porozmawiać o
partyzantach z UPA, weszła pod łóżko.
Wiktor Iwanowycz Lytowczenko od 33 lat kieruje kołchozem Krasnoflotiec. Dzisiaj
nazywa się to Towarzystwo Gwarantowanej Wypłacalności i faktycznie jest
dobrowolnym kołchozem. Wcześniej Litowczenko przez kilka lat był tutaj
sekretarzem Komunistycznej Partii Ukrainy. Jego rodzina pochodzi z Dudczan.
Jest jednym z niewielu miejscowych, który ożenił się z dziewczyną z Lutowisk.
Skarżę mu się, jak ciężko mi tutaj rozmawiać o dawnych czasach.
- Żył tu kiedyś z nami były nauczyciel matematyki z Lutowisk - opowiada
przewodniczący kołchozu. - Siedział kilka lat w więzieniu, bo tuż przed
deportacją podobno coś tam specjalnie podpalił. 20 lat był moim osobistym
kierowcą, a na sto procent nie wiedziałem, za co go posadzili. Czasami
widziałem przyjezdnych, jak chodzili pobici, pokrwawieni, ale w niczym nie
mogłem się rozeznać, a to było, kurna go mać, moje zadanie jako sekretarza. Oni
wszystko załatwiali między sobą. Nie potrzebowali naszej władzy. Patrz pan:
moja żona! Też przede mną konspirowała.
W 1968 roku Lytowczenko miał zostać pierwszym sekretarzem rejonowego komitetu
partii w Nowoworoncowce. Zaakceptował go obwodowy komitet partii w Chersonie,
centralny komitet w Kijowie, był na bardzo miłym spotkaniu z pierwszym
sekretarzem KPU Szczerbickim i na dwa dni przed nominacją wkroczyło KGB.
- Własna żona mi nie powiedziała, że ma ciotkę w Kanadzie! - wrzeszczy Wiktor
Lytowczenko i robi się czerwony jak burak ćwikłowy. - Wszyscy ludzie z Lutowisk
o tym wiedzieli, a ja nie wiedziałem! No i już czterdzieści pięć lat morduję
się w tym cholernym kołchozie. Ciotka w Kanadzie była gorsza niż karabin
maszynowy w tapczanie. W Kanadzie zebrała się prawie cała niepodległościowa
emigracja ukraińska: ocalali z UPA, Organizacji Ukraińskich Nacjonalistów,
żołnierze dywizji SS Hałyczyna.
Eugeniusz Gruszkiewicz jest z ukraińsko-polskiej rodziny z Zamojszczyzny. W
1944 roku jako dziecko był przesiedlony z całą rodziną do Dudczan. Jest
nauczycielem historii i komunistą. Dziesięć lat uczył Natalię Klasztorną
jednego i drugiego. Kilka lat był nawet dyrektorem miejscowej szkoły.
- Pawlik! - pan Eugeniusz woła wnuka. - Jeśli hetman Mazepa przez 20 lat był z
carami, był wiernym sojusznikiem Piotra I, a potem przeszedł na stronę Szwedów,
to kto on? Bohater?
- Zdrajca! - krzyczy ośmioletni Pawlik.
- Tak jest! Tak napisaliśmy w referacie, który zadali wnukowi. I co dostał?
Pałę! Bo w podręcznikach on bohater. Odszedłem w 1991 roku, po 36 latach pracy,
po rozpadzie Związku Radzieckiego. Półtora roku mi zostało do emerytury, ale ja
dzieci nie będę uczył takich rzeczy. Nigdy, przenigdy przez gardło mi nie
przejdzie, że Petlura to bohater, że Bandery to bohatery. W podręcznikach
historii więcej jest o UPA niż o Armii Czerwonej i Wielkiej Wojnie
Ojczyźnianej. Bandyci bohaterami!
- Jak pan mógł tyle lat pracować z ludźmi, których nazywaliście Banderami?
- Ci, co mieli krew na rękach, byli na Sołowkach albo na Kołymie. Tutaj byli 14-
15-letni chłopcy, których dorośli omotali. Ja ich obserwowałem, bo byłem
sekretarzem.
- Braliście ich do partii?
- Oni nie chcieli."
Zycze milego weekendu
R.

Cerkwie w Polsce

[Gość: Piotr]

Witam - dziękuję za pasjonującą lekturę.Cieszę się że mogłem Cię owym Radomiem
zaskoczyc. A Łódź - to rzeczywiście dobry przykład współżycia róznych
narodowości w czasach raczkującego kapitalizmu xix wiecznego. Interesującą
zagadnieniem byłaby np kolonia robotników pochodzenia ukraińskiego w tamtej
Lodzi - i tych z wołynia jak i tych z galicji. Warto by pogrzebać w tym temacie.

Dzisiaj na zasadzie wzajemności puszczam ciekawe linki na tematy cerkwi w
zamościu i lublinie. Strona intern zapewne jest ci znana - nie wiem czy już
kiedyś jej nie linkowałeś - ale proszę
Cerkiew w zamościu , ikonostas lubelski i przepiękne Ikony maryjne.
Szukałem namiaru na cerkiew grekokatolicką - obecnie kościół zamojski.
Póki co nie znalazłem- ale .....

www.lublin.cerkiew.pl/pocztowki/zamosc.html
republika.pl/orthodox/
www.lublin.cerkiew.pl/lublinikonostas.html
www.lublin.cerkiew.pl/ikony_matki_bozej.html
Acha - gorąco namawiam!!!!!! na wejscie na stronę Mateusz- goście - w gościnę
do Diakona Piotr - tam są przepiękne,wręcz cudowne MP 3 ze śpiewem
liturgicznym kościoła wschodniego !!!!! - mase mpeków bardzo pięknych.
Dobrych na czas skupienia !!!

I jeszcze pytanie kiedy świętujecie Radku i Andrzeju Paschę- Wełykiden czy w
czasie "starym" czy "nowym" stylu ???

Pozdrawiam serdecznie

[Gość: Wolf]

Witam
Linku republika.pl/orthodox nie znalem, wiec z przyjemnoscia poczytalem i
popatrzylem. Nie ukrywam, ze poszerzylem swa wiedze. Chetnie obejrzalem rowniez
ikony maryjne, szczegolnie ze jest tam przedstawiona Wlodzimierska Ikona Matki
Bozej ktora jest dla mnie wazna. Z lublin.cerkiew.pl linkowalem na tym forum
ale co innego.
Poruszyles Piotrze temat Ukraincow w Lodzi. Ciesze sie, ze moge podeslac
stosowny link:)

www.inter-expo.pl/zup/
MP3 bede sciagac dopiero jutro, na pewno podziele sie wrazeniami.
Z Wielkanoca w tym roku nie bede mial rozterki, poniewaz tak sie szczesliwie
sklada ze wypada tak samo.
Przepraszam za tak krotki post, ograniczajacy sie tylko do odpowiedzi, ale
niestety nie zawsze dysponuje taka iloscia czasu jak bym chcial.
Pozdrawiam
R.

łemkowski dramat

[Gość: Piotr]

Dziękuję za link - zaskoczony zostałem absolutnie tak szybką informacją.A przy
okazji i dostałem namiary - linkowe na środowiska ukraińskie Wrocławia i
Gdańska- czyli temat mnie interesujący od pewnego czasu.
Pytałeś mnie kiedyś Radku o róznice w nazwaniu ŁEMKOWSZCZYŻNY - częściową
odpowiedź znalazłem na ten dylemat w artykule w "naszym slowie" na stroniczkach
łemkowskich -
"Панове, лем правда нас вызволит
Петро Вірхняньскі.
Artykuł mówi wprawdzie o sporach i zatargach pomiędzy róznymi organizacjami
łemkowskimi przy okazji uroczystości w Gładyszowie- ale znalazło się tam też i
takie zdania- mocno dramatyczne i uniwersalne:
"Я не єм мучеником, ани никым такым значным, лем не можу стерпіти того
взаімного обмітуваня ся болотом. Виджу, же ненавист зожерат нас, як червак
точыт од середины. Тото нияк ся мі не подабат. Нерозумієме або не хочеме
зрозуміти другого чувека, бо ненавист падат нам на очы, уха, и што найважнійше,
на серце. Ненавист розпалят нас до червености, дістаєме білой горячкы, аж кыпит
наша душа, жолч розсаджат єй од середины, вливаме єй в серця молодого поколіня.
Зьвідую ся, коли змудрієме? Коли отрясеме ся з нашой глупоты, коли перестанеме
галкати на себе? Зрозумійме, же вшытко, што ділит ся, не помножує ся, так росне
лем любов. Мы потрафиме остатні волос на лысі юж як коліно голові ділити
сокыром на чверти. Так єст и так буде так долго, як долго в нас, в тім, што
робиме, не буде Бога, котри єст нашом Правдом, Любовйом, Дорогом и Жытьом.

Чом лемко ненавидит лемка, єден сьміє ся з Лемківщыны (лемків щыны), а другы
бесідуют о Лемковині (о лемків вині). Вшыткы зме дітми, ищы дехто не выріс,
зостав в дітинячых роках, єст великі, але лем в центиметрах."

Tak technicznie - powiem że "łem" znaczy "tylko"
A co do treści - najbardziej dramatycznie brzmi ostatnie zdanie - "dlaczego
łemko nienawidzi łemka, jeden śmieje się z Lemkiwszczyny - "łemków szczyny" a
drugi rozprawia o Łemkowynie - "łemków winie".....
Myśle ,że poznanie treści tego artykułu pokaże Ci dramat środowiska
łemkowskiego w Polsce.

Cały artykuł raczej pesymistyczny w swej wymowie.
Pozdrawiam

[Gość: Wolf]

Witam
Na wstepie dziekuje za link do "gosci Mateusza". Oprocz sciagniecia wszystkich
MP3 przeczytalem cala zawartosc strony. Jestem pod wrazeniem zarowno
empetrojek, jak i tekstow, spore wrazenie wywarla na mnie modlitwa o
pojednanie. Z uwaga przeczytalem rowniez tekst z "Naszego Slowa" (widze
Piotrze, ze dbasz o to bym byl jak najbardziej za pan brat z "bukwami":)
Tekst faktycznie pesymistyczny, natomiast jedno spostrzezenie jak najbardziej
ponadczasowe - Так
єст и так буде так
долго, як долго в нас, в
тім, што
робиме, не буде Бога,
котри єст нашом
Правдом, Любовйом,
Дорогом и Жытьом.
Mysle, ze czas kontynuowac "Lutowiska" dzis pierwsza z trzech ostatnich czesci.
"1999 rok
Dzwony przypomniane
W Dudczanach zatrzymałem się u Olgi i Onufrego Petiachów. Każdego wieczoru
biesiadowaliśmy na podwórku pod włoskim orzechem. Piliśmy samogon, a pan Onufry
snuł opowieści z najnowszych dziejów ZSRR, na przykład jak cztery lata stał w
kolejce po nowe opony do swojego żiguli. Nie były nawet drogie, ale żeby dostać
przydział, musiał jeszcze "zdać" krowę do punktu skupu. Na samochód dawali po
dwie opony, na motocykl po jednej.
Poradzili sobie z bykami, domami, stalinowskimi kontyngentami, oponami do
samochodów, podatkami od drzew owocowych, a z cerkwią w Dudczanach jakoś od
dziesięciu lat nie mogą sobie poradzić.
Jeszcze w latach 40. był tutaj stary monastyr, ale został wysadzony po
ostatniej wojnie, a w radzieckich czasach o budowie nowej świątyni nikt nie
chciał słyszeć. Religijni Bojkowie przez 40 lat chodzili pieszo do oddalonej o
12 kilometrów Kaczkariwki. Zresztą nie wszyscy chodzili, bo to była cerkiew
prawosławna, do tego moskiewskiego patriarchatu, a więc Moskale.
Kiedy Ukraina odzyskała wolność, przesiedleńcy z Lutowisk uczcili to budową
cerkwi. Nie mieli jednak księdza. Greckokatolicka Cerkiew, wcielona na siłę do
prawosławia przez Stalina w 1946 roku, dopiero zaczęła wychodzić z podziemia,
nie miała duchownych, więc rada cerkiewnej gromady (rada parafialna)
sprowadziła swiaszczennika prawosławnego, ale nie z moskiewskiego, tylko
kijowskiego patriarchatu. Tak już zostało. Parafianie odzyskali też część
wyposażenia, które 40 lat temu zostawili na przechowanie w Łopuszance w
zachodniej Ukrainie, wybudowali dzwonnicę i wtedy przypomnieli sobie o
dzwonach, które zakopali w przeddzień deportacji.
Z sześciu mężczyzn, którzy chowali dzwony, ostatni umarł Josyf Petiach. W 1996
roku, przed śmiercią, powiedział Fedirowi Hrycuniakowi, gdzie ich szukać. Pan
Fedir jest kumem Onufrego Petiacha. Miał siedem lat, kiedy go wywozili z
Lutowisk. Uciekł, ale go złapali pod Kijowem i znowu wsadzili do pociągu do
Dudczan.
W 1999 roku rada cerkiewnej gromady w Dudczanach zebrała fundusze i z Anną
Isajewą, starostą gromady, wyprawia go do Polski. Jechali po dzwony zakopane w
Lutowiskach. Mieli pożółkły ze starości plan wyrysowany na kartce wyrwanej z
zeszytu, który Iwan Pachołycz, inny z zakopujących mężczyzn, sporządził przed
śmiercią. Gdy dotarli na miejsce, okazało się, że w Lutowiskach nie ma już
greckokatolickiej cerkwi pod wezwaniem świętego Michała Archanioła, nie ma
stojącej kiedyś obok niej dzwonnicy, w której na dole, pod dzwonami, mieściła
się czytalnia (biblioteka parafialna). W kwietniu 1980 roku, za zgodą lokalnych
władz i konserwatora zabytków, zostały rozebrane. Z uzyskanych materiałów
proboszcz z Lutowisk zbudował w Dwerniku rzymskokatolicki kościół pod wezwaniem
świętego Michała Archanioła."
A w nastepnym poscie link nie zwiazany z tematyka ukrainska, ale scisle
zwiazany z prawoslawiem.
Pozdrawiam
R.

Link

[Gość: Wolf]

kamunikat.net.iig.pl/www/czasopisy/czasopis/2004-04/01.htm
W tytule poprzedniego postu napisalem "Po dluzszej przerwie" - moze nie byla
dluga, ale pozna pora spowodowala takie odczucie. Poza tym okres
przedswiateczny powoduje, ze czas biegnie szybko (przygotowania, porzadki
itp...)
Zycze milej lektury
R.

A Swięta tuż tuż

[Gość: Piotr]

Witam
Dziękuję za dwie wypowiedzi.
Przepraszam, że nie zlinkowałem adresem tego tekstu dotyczącego konfliktów
wewnątrz środowiska łemkowskiego, ale myślę że mój cytat a i wyłowiony przez
Ciebie fragment – dobrzej oddaje treść którą chciałem przekazać.
Odnośnie tekstów po rusku – wydaje się mi słusznym operowanie w tej dyskusji od
czasu do czasu tekstami w oryginalnym języku / czy to ukraińskim czy łemkowsko-
rusińskim/.
Zapewne nawet pobieżnie porównując słownictwo np. artykułu p.Bogdana Huka o
Zalesiu, wierszy łemkowskich, linkowanych kiedyś przeze mnie piosenek a i
ostatnich cytatów – z pewnością dostrzegasz różnice i podobieństwa Jak jeszcze
dołożyć do tego linkowane przeze mnie kiedyś „Zeszyty thalerchowskie” pisane
przedwojenną „ukraińszczyzną” dostrzeżesz różnice językowe.
Uważam, że dobrze jest przypominać język „naszych dziadów”.))))))))
Czytam ciąg dalszy Lutowisk – tragiczna to historia ale i pasjonująca, a także
dość uniwersalna w ilustracji galicyjskich losów.
Linkujesz mi tekst o intensywnej „katolicyzacji” dzieci z małżeństw mieszanych
z Białostoczczyzny. Przyjąłem go z trochę z „mieszanymi uczuciami”. Bowiem
przedstawiony tam los dziecka z mieszanego religijnie małżeństwa – świadczy
przede wszystkim o bardzo niezdrowej atmosferze w opisywanej tam rodzinie. Bo
i co to za para dorosłych ludzi, którzy nie mogą się dogadać w tej kwestii i
mieszają w swe rozgrywki Bogu ducha winne dziecko a i księdza katolickiego,
który, jak mi się wydaje "wpakował się" niechcący w ów konflikt rodzinny ???
A próba interpretowania /przez autora artykułui/tego przykrego incydentu jako
przykładu na katolicki prozelityzm też nie wydaje mi się słuszna.
Przepraszam za dość frywolną interpretację wskazanego tekstu – ot takie moja
refleksja.
Faktem jest że kwestia wiary i wychowania dzieci w ramach małżeństw
mieszanych /córki szły po wierze matki – synowie przejmowali wiarę po ojcu/
regulowana kiedyś była stosownymi umowami parafialnym, w których normowano
również zasady obchodzenia świąt kościelnych. Kiedyś, na początku tej dyskusji
cytowałem fragment takiej umowy /bodaj z konca XIX wieku/ a dotyczącej właśnie
podrzeszowskiego Zalesia.
A sprawy tej dotyczył nawet stary żart – jak to Iwan skarżył się Batiuszcze ,po
urodzeniu przez żonę –Polkę bodaj piątej córki – że go Polki obskoczyły. Na to
Pop stwierdził – Staraj się Iwan dalej, może i nam coś się urodzi !! ))))))

Ale teraz sprawa najważniejsza - mamy przecież wspólny Wielki Tydzień i wspólne
Święta.
Aby jakoś do tego nawiązać przesyłam link na temat obyczajów wielkanocnych na
Łemkowszczyźnie :

free.ngo.pl/nslowo/index_1024.htm
Zawierającym rozmowę z Ojcem-mitratem Michaiłem Fiecuchem – administratorem
Grekokatolickiej Cerkwi w Krakowie
Opowiadającą o tym .... як святкували Пасху на Лемківщині.
Przepraszam za kolejny ładunek „bukw” – ale tekst wydaje mi się i ciekawy i
pouczający.
Mam nadzieję że przed świętami będzie jeszcze okazja o tym porozmawiać jak i
przesłać sobie wiadomość ,że „ Hristos woskres,Hristos woskres, Hristos
woskres’...........))))!!!Woistinno woskries!!!!!
Gdyby czasem pochłonęły mnie całkowicie świąteczne porządki, kraszenie jaj i
pomoc przy pieczeniu bab wielkanocnych , a i obrzędy Tryduum Paschalnego
to .....
Proszę wszystkich czytających i piszących o przyjęcie
SERDECZNYCH ŻYCZEŃ ZDROWYCH I WESOŁYCH ŚWIĄT ZMARTWYCHSTANIA PAŃSKIEGO a i
TAKIEJ ŁADNIE ROZWIJAJĄCEJ SIĘ WIOSNY
Ps A co do określenia – „dłuższej przerwy” to czuję się zaszczycony ,że jeden
dzień przerwy w korespondencji wydał Ci się aż długi )))))
Pozdrawiam

Wielkanoc na Lemkowszczyźnie

[Gość: Piotr]

Muszę uzupełnić do swego linku /z uwagi na trudność wejsćia na link/ - artykuł-
wywiad pt Великдень на Лемківщині. Бідно, але в себе - Wielikdień na
Lemkiwszczyni. Bidno ale u siebie. Można znależć na wskazanym linku wchodąc
na "Łemkiwskie storinki - archiw".
Wywiad zaczyna się od słow :Розмова з о. митратом МИХАЙЛОМ ФЕЦЮХОМ, нар. 1935
р. у с. Рихвалді, адміністратором греко-католицької церкви у Кракові

Багато – як не більшість – звичаїв, зв’язаних з Великоднем, завмерло з днем,
коли лемків виселено з їх рідних земель. Протягом перших років було майже
неможливо підтримувати свої традиції (брак храмів і духовенства). Пригадаймо,
як святкували Пасху на Лемківщині.
Co w wolnym tłumaczeniu znaczy - Wiele- jak nie większość zwyczajów związanych
z Wielkanocą zamarło z dniem kiedy Łemków wysiedlono z rodzinnych ziem.
Kontynuowanie swych tradycji było niemożliwe przez kilka lat po
wysiedleniu /brak cerkwi i duchowieństwa/. Porozmawiajmy jak świętowano Paschę
na Łemkowszie....
A dalej niezmiernie barwna choć krotka opowieść ... namawiam Radku na skupienie
sie i próbę odczytania tego pieknego tekstu.
Pozdrawiam raz jeszcze

[Gość: Wolf]

Witam.
Dziekuje za kolejny tekst, niestety jeszcze nie znalazlem czasu aby spokojnie
poczytac. Jak pisalem wczesniej "po rusku" czytam powoli, co nie zmienia faktu
ze z przyjemnoscia przeczytam. Roznice jezykowe miedzy wspomnianymi (i
zlinkowanymi) tekstami rzucila mi sie w oczy. Niestety moja znajomosc
ukrainskiego nie jest zbyt duza i trudno mi sie obszerniej wypowiedziec. Widze
roznice, ale wiecej chyba podobienstw.
Tez uwazam, ze warto przytaczac teksty pisane "bukwami". Z jednej strony to
jezyk naszych przodkow, z drugiej kazde poszerzanie wiedzy wzbogaca.
W tekscie podanym ostatnio przeze mnie rzuca sie przede wszystkim (moim
zdaniem) w oczy chora sytuacja miedzy ludzmi. To nie wina Kosciola katolickiego
czy Cerkwi, problem jest w swiadomosci ludzi. Swoja droga dziwne malzenstwo...
Sytuacja z uregulowaniem prawnym przynaleznosci religijnej dziecka malzenstwa
mieszanego miala miejsce w zaborze austriackim, co do zaboru rosyjskiego to
chyba tak nie bylo (Jesli ktos wie cos na ten temat to prosze o info).
Mysle, ze przed Swietami uda mi sie jeszcze odezwac, jesli nie to oczywiscie
zycze Tobie i wszystkim czytaczom
Spokojnych i Zdrowych Swiat. Zycze aby te Swieto mialo wymiar nie tylko
konsumpcyjny (chociaz dobrze zjesc tez rzecz wazna), ale i duchowy.
Jesli juz jestesmy przy swietach to polecam

www.pysanka.com

W naszych rozmowach poruszamy tematy Unii, Rusinow, troche z boku sa tematy
bialoruskie (coz nie tego dotyczy watek). Tym razem podesle jednak watek
bialoruski, glownie dlatego ze dotyczy Unii. Drugi z tych linkow to malenka
szpileczka.

www.brestonline.com/History/bh3.shtml
www.brestonline.com/History/bh5.shtml
Teksty te pokazuja bialoruski punkt widzenia na wspolna Polsko-Ruska historie.
Na tym portalu polecam galerie, mozna zobaczyc Brzesc i Puszcze Bialowieska.
Odbieglem troche od glownego watku, ale mysle ze teksty sa tego warte.
Teksty sa po angielsku, jest tez wersja bialoruska, ale tu mysle ze byly by
problemy ze zrozumieniem.
Pozdrawiam
R.

PrzPraw

[andrijko]

Przeczytałem Wolfie artykół w Przeglądzie Prawosławnym - list do Polki
prawosławnej. Tak się skłąda że znam autora i jego poglądy na żywo. Ot takie
pobożne życzenia. Nie zapominajcie korzeni, pamietajcie, przypomnijcie sobie...
Wiesz dobrze że to nie dociera do tych ludzi. A list jest opinią pojedyńczego
człowieka czy grpy ludzi. Stanowisko cerkwii jest inne i stąd może sytuacja, w
któej pojawiają się takie listy. Cerkiew przeczekuje - na co dzień po rosyjsku,
coraz więcej po polsku i wcalę się niedziwię że młodzież uważa się za Polaków.
To bolesne, ale nie wzięło się znikąd. Polityka PP zresztą w tej kwestii jest
podobna. Nie zaczepiać tematu. Co najwyżej, to co wyżej pisałem, jakieś mętne
deklaracje wschodniego pochodzenia, dużo rusofilstwa i słowianoflstwa, a co
przy tym naturalne nie tolerowanie odrębności białoruskiej czy ukraińskiej. Bo
jak wiesz dla Rosjan i rusofilów Ukraińcy i Biąłorusini to tacy otumanieni
chłopi rosyjscy. Na Forum Słowiańskim wypowiada się często osobnik 1410. W
podobnym rusofilskim tonie. A małżeństwa mieszane na Podlasiu - to temat rzeka.
Dla prawosławnych z reguły oznaczają odejście od wyznania przodków. Jest to
tragiczne zmierzanie do zaniku prawosłąwia w Polsce, ale księża puki co mało
się tym przejmują. NA razie jest się z czego wyżywić. Odchodzenie od swego
wyznania jest chyba głównie spowodowane niską świadomością religijną. Móie się
o niskiej świadomości narodowej rusinów podlasia, ale religijna jest też nie
zawysoka. Dopuki żyją rodzice to chłopakjeszcze ożeni się w cerkwi z
katoliczką, ale jak c odejdą żonaz reguły bierze dzieciaka i przechrzcza w
kościele. Trudno się jej dziwić w końcu jest matką, a ojciec z reguły nie
interesują się tą stroną wychowania dziecka bo i jego nie specjalnie ktoś
wychowywał. Na tym zakończę. Poczytam jeszcze linki z bresta które podżuciłeśi
jadę na wieś świętować.
Weselych swiat wsim czytaczam forum gr w rzesz

Pozdrawiam

[Gość: Piotr]

Andrzej- straszny pesymizm przebija z Twojego kolejnego postu - więcej
optymizmu Bracie. Wiosna idzie.
Tak mówisz smutnie o Podlasiu - a co ja mógłbym powiedzieć optymistycznego o
Galicji. O zamilkłych i żyjących niejako w ukryciu Rusinach podkarpackich? O
ciszy internetowej Ukrainców przemyskich? O smutnych widoku biednych
Ukraińców /z zagranicy"/ handlujących byle czym na rzeszowskich placach
targowych ??? O zapomnianych cerkiewkach i wiejskich kapliczkach??
Ale mimo wszystko nie jest tak żle )))))) Wiosna idzie ???
Radku, Andrzeju - wypoczywajcie, świętujcie - czego i sobie życze.
Do zobeczenie na forum po świętach.
Już niedługo powiemy sobie i najbliższym "Hristos woskries"
Pozdrawiam serdecznie

Ps Radku - mam prośbę powiedz na ile znasz "moje" Podkarpacie - nim zacznę
skrócony przewodnik - zaproszenie na ten teren - oczywiście "rusińskim"
szlakiem :))))

Christos woskries'

[Gość: Wolf]

Zaprawde zmartwychwał

[Gość: Piotr]

Woistinno woskries!!!!
Ja wróciłem o 1 w nocy. Było pięknie."Doładowałem akumulatory"
Serdecznie pozdrawiam

[Gość: Piotr]

Przepraszam,że literówkę - błąd w tytule poprzedniego postu
Myślę,że warto upamiętnić tekst z Wyborczej w naszej dyskusji :

"Wielkanoc u grekokatolików

Anna Gorczyca 09-04-2004,

W niedzielę w kościołach katolickich, cerkwiach grekokatolickich i
prawosławnych wierni będą świętować Zmartwychwstanie Chrystusa. Dziś wszyscy
szli święcić pokarm.

- Wspólne obchodzenie świąt przez wszystkich chrześcijan zdarza się raz na
kilka lat. A to dlatego, że w obrządku wschodnim data świąt wyznaczana jest wg
kalendarza juliańskiego, a w kościele rzymskokatolickim wg gregoriańskiego.
Różnice między świętami sięgają czasem więc nawet pięciu tygodni. Termin świąt
Wielkanocnych w obrządku wschodnim wypada po pierwszej pełni księżyca, po
przesileniu wiosennym. Tak to wynika z ewangelii - tłumaczy greckokatolicki
ksiądz z Rzeszowa Miron Michaliszyn. W tym roku wszyscy chrześcijanie świętują
w tym samym czasie.

Wielkanocne uroczystości u grekokatolików, podobnie jak w kościele rzymsko-
katolickim rozpoczęły się już w czwartek. - To na pamiątkę ostatniej wieczerzy
z apostołami - przypomina Michaliszyn.

Wczoraj w cerkwiach odprawiono liturgię nazywaną "carskie czasy", a po południu
w czasie "wełykiej weczyrni" Jezus Chrystus został złożony do grobu. W obrządku
wschodnim jest to symboliczny grób. Na specjalnym ołtarzu umieszcza
się "płaszczenicę" - tkaninę z wizerunkiem Chrystusa, wzorowaną na całunie
turyńskim. - Miłujący Boga Józef zdjąwszy z krzyża, całunem owinąwszy i
pachnącymi olejkami Twoje uwielbione ciało w grobie nowym złożył - ksiądz Miron
tłumaczy napis umieszczony na płaszczenicy.

Najważniejsza wielkanocne uroczystość, czyli jutrznia zmartwychwstania, w
niektórych cerkwiach rozpoczyna się w niedzielę tuż po północy. W większości
świątyń odbywa się jednak wczesnym rankiem w niedzielę. Tak jak w kościele
rzymsko-katolickim kapłan i wierni trzykrotnie obchodzą w procesji świątynię. -
U nas w tej procesji niesie się płaszczenicę. A w Galicji przyjęło się, że
przed płaszczenicą znajduje się także ikona zmartwychwstałego Chrystusa. To
symbol, że Chrystus przezwyciężył śmierć . Po procesji kapłan trzykrotnie puka
do drzwi świątyni, a potem trzy raz oznajmia światu "Chrystus woskres!".
Dopiero po tym rozpoczyna się liturgia - wyjaśnia ksiądz Michaliszyn.

- Dla naszego obrządku charakterystyczne jest święcenie chleba po jutrzni.
Specjalnie upieczony bochenek tzw. artos ma przypominać również o tym naszym
chlebie powszednim. Artosem dzielimy się w czasie nabożeństwa św. Tomasza
tydzień po Wielkanocy - opowiada grekokatolicki duchowny .

A po jutrzni wszyscy idą do domów na śniadanie. Katolicy obrządku wschodniego i
zachodniego niczym się tutaj nie różnią. "

[Gość: Barbara Sikora]

Każda sposobność wydaje mi się dobra, żeby pozdrowić serdecznie Księdza Mirona
Michaliszyna i pokłonić się Mu. Z Księdzem zetknęłam się w Jaworznie, gdzie
współorganizowałam kolejną uroczystość w imię tak pożądanego polsko-
ukraińskiego zrozumienia na gruncie kultury. Ksiądz Michaliszyn, zaproszony
wtedy do Jaworzna przeze mnie, okazał się człowiekiem ogromnie przyjaznym,
pełnym głębokiej delikatności i równocześnie ideowości; mądrym sojusznikiem
sprawy, której wówczas służyliśmy. Jestem całkowicie przekonana, że te same
zalety dostrzegli w Nim ci, co mieli okazję spotykać się z Nim później.

[Gość: Barbara Sikora]

Każda sposobność wydaje mi się dobra, żeby pozdrowić serdecznie Księdza Mirona
Michaliszyna i pokłonić się Mu. Z Księdzem zetknęłam się w Jaworznie, gdzie
współorganizowałam kolejną uroczystość w imię tak pożądanego polsko-
ukraińskiego zrozumienia na gruncie kultury. Ksiądz Michaliszyn, zaproszony
wtedy do Jaworzna przeze mnie, okazał się człowiekiem ogromnie przyjaznym,
pełnym głębokiej delikatności i równocześnie ideowości; mądrym sojusznikiem
sprawy, której wówczas służyliśmy. Jestem całkowicie przekonana, że te same
zalety dostrzegli w Nim ci, co mieli okazję spotykać się z Nim później.

[Gość: Barbara Sikora]

Każda sposobność wydaje mi się dobra, żeby pozdrowić serdecznie Księdza Mirona
Michaliszyna i pokłonić się Mu. Z Księdzem zetknęłam się w Jaworznie, gdzie
współorganizowałam kolejną uroczystość w imię tak pożądanego polsko-
ukraińskiego zrozumienia na gruncie kultury. Ksiądz Michaliszyn, zaproszony
wtedy do Jaworzna przeze mnie, okazał się człowiekiem ogromnie przyjaznym,
pełnym głębokiej delikatności i równocześnie ideowości; mądrym sojusznikiem
sprawy, której wówczas służyliśmy. Jestem całkowicie przekonana, że te same
zalety dostrzegli w Nim ci, co mieli okazję spotykać się z Nim później.

[Gość: Elekon]

Tak brzmi poprawna forma tego pozdrowienia w Kościele Rzymskokatolickim.
Akumulatory podładowywałeś u św. Trójcy na Targowej?
Czy będzie nietaktem zapytać czy to akumulatory religijne, estetyczne, czy moze
etniczne? A może wszystkie po troszku?

z życzeniami zdrowych Świąt
Elekon

[Gość: Piotr]

Elekon zapytał
> Czy będzie nietaktem zapytać czy to akumulatory religijne, estetyczne, czy
moze
>
> etniczne? A może wszystkie po troszku?

W kolejnośći ładowania :-) - miejsce ładowania - kościól katolicki
sposób ładowania - post i modlitwa
Akumulatory
1.religijne
2.estetyczne
O etnicznych nic mi wiadomo - te będe ładował w trakcie wiosennych i letnich
wypraw.
Życzenia odwajemniam
Uff - wracam do stołu- bo wołają :-))

Swieta

[Gość: Wolf]

Witam czytajacych i piszacych.
W przerwie miedzy jednym, a drugim posilkiem postanowilem skrobnac dwa slowa:)
Bardzo ciesze sie, ze w tym roku chrzescijanie obrzadku wschodniego i
zachodniego swietuja razem. Jesli chodzi o "ladowanie akumulatorow" to
faktycznie takie nocne nabozenstwo oprocz doznan religijnych oferuje rowniez
przezycia estetyczne.
Wracajac do poprzednich postow i twojego Piotrze pytania to moja znajomosc
Podkarpacia jest niestety bardzo mala, wiec prosze o przewodnik z
objasnieniami:)
Pozdrawiam
R.

[Gość: Piotr]

Poniewaz jestem po kilku "głebszych" i przed wieczornym spacerem z moją lubą i
natrętnym "kundlem'- to tylko krótko. O estetyce. Otóz w "moim" kościele
grób "Pański" ozdobiony był sporych rozmiarach reprodukcją "złożenia do grobu"
Carravagia a nocne nabożeństwo oprócz cudnym spiewem były zdobne reproduckją
sporych rozmiarów ruskiej Ikony Objawienia Pańskiego / owa scena gdy Pan okazał
się uczniom za zamknietymi drzwiami "z obawy przed Żydami"/która stanowiła
centralną część oltarza.
A kolejne nabiożenstwa Wielkiego Czwartku, Piątku i Soboto-Niedziele pogrązyły
mnie w sielsko-anielsko-nabożnym nastroju.
Sława Isusu Christu
Pozdrawiam serdecznie
Ps A jutro do pracy a uuuuu :(((

[andrijko]

Chrystos Woskres

Remanenty poświąteczne

[Gość: Piotr]

andrijko napisał:

> Chrystos Woskres

Woistinno woskries
Zaprawdę zmartwychwstał

A będę się upierał przy poprawności/albo równouprawnienia/ tego,nieco
archaicznego polskiego odzewu - Elekonie,
Albowiem czytam w internetowym słowniku j.polskiego:

sjp.pwn.pl/haslo.php?id=70479
zaprawdę /podniosle/ «istotnie, rzeczywiście, doprawdy, naprawdę»
Zaprawdę, zaprawdę powiadam ci: zanim kur zapieje, trzykroć się mnie zaprzesz.
(Ewangelia św. Jana) Zaprawdę godne to i sprawiedliwe, słuszne i zbawienne,
abyśmy zawsze i wszędzie Tobie składali dziękczynienie. (Liturgia
Eucharystyczna)

Radku z dużym zainteresowaniem przeczytałem twoje linki z Briesteczczyny -
napisane dobrym angielskim, czytelnie, bez "bolszewickiego" zadęcia i ... dość
obiektywnie. Krytycznie oceniają okres uni brzeskiej i czasy
przedrozbiorowe /np z delagalizacją prawosławia/.Owszem piszą o okresie
międzywojennym ,że pozbawiano mniejszości białoruskiej praw do nauki ojczystego
języka,zaniedbywano gospodarczo teren Brześcia i polskiej Bialorusi,ssyłano
białoruskich działaczy do Berezy. Ale rownoćześnie szanowano własność prywatną
i prawa obywatelskie .Piszą o kontraście /pozytywnie/ w stosunku do Białorusi
opanowanej i sterroryzowanej przez bolszewików.Tekst ciekawy i warty zachowania.
Pozdrawiam serdecznie

[Gość: Elekon]

A, skoro chodzi o tłumaczenie ("woistinno"=zaprawdę (?)), to w porządku. Ja
podałem brzmienie pozdrowienia z tradycji rzymokatolickiej, w nadziei, że skoro
świętujemy razem, moze kogoś z nie-rzymokatolików czytajacych to forum to
zainteresuje.

Jak widzisz też, Piotrze, zamieszanie rodzi się i z tego, że chyba pogubiłem
się :), w czyim: rzymo-, czy grekokatolików piszesz do naszych "zarzeszowksich"
Gości.
Zastanawiam się nad sobą: co by było, gdybym miał dość "świeżą" świadomość
różnokulturowego pochodzenia i różnych obrządków, ich zmiany, nie całkiem
dobrowolnej; jednym słowem historię podobną do Twojej. I myślę, że chyba
miałbym twardy orzech do zgryzienia. Widzę po tym forum, że bardzo emocjonalnie
identyfikujesz się z "ruskością", więc wewnętrzne pytanie o przynależnosć
wyznaniową też się pewnie czasem pojawi?
Wybacz, że tak ciekawsko grzebię w Tobie, ale mam nadzieję, że anonimowość
forum w wystarczajacy sposób jest w stanie ochronić Twoją prywatność. A
odniesienie się do moich pytań może dać odpowiedź o dylematy i odczucia jakiejś
części Rzeszowian i posłużyć do lepszego ich zrozumienia.

Skoro więc nocne nabożeństwo i ikonostas, to chyba można przyjąć, że
odpowiedziałeś na poprzednie moje pytanie (dzięki).
A czy możesz, Piotrze, powiedzieć, co dalej, skoro grekokatolickie nabożeństwa
pojawiły się już w Rzeszowie? A może masz znajomych, którzy są w podobnej
sytuacji? Czy więc w niedzielę serce ciągnie do chóru głosów, co przed Ikoną
pewnie śpiewają: "Sława Isu Christu", czy może jednak do tych, z którymi przez
wiele lat, zapewne od dzieciństwa, śpiewało się "Chwała na Wysokości Bogu"?
Gdzie więc koniec końców, Bóg słucha Waszego/Twojego cotygodniowego uwielbienia?
Czy chcesz, i o ile chcesz, formalizować ewentualny "powrót do źródeł"?

Wybacz, że pytam o tak osobiste sprawy: niekoniecznie musisz pisać o sobie
(choć tak byłoby pewnie najlepiej), ale jak ten problem wygląda w środowisku,
którego jesteś - nie mów mi, że nie - bardzo reprezentatywnym i kompetenntnym
na tym forum przedstawicielem?

Znam historie osób, które takie "odświeżanie pochodzenia" i dylematy
przynależnościowe mocno przeżywały. Które nie potrafiły się opowiedzieć, kim,
pod względem narodowym, się czują. Nie wiem, czy czasem nie jest tak, że
przysługa większego wyboru narodowości, obrządku, staje się duchową presją
wywieraną na ludzi, którzy niekoniecznie o nią się dopominają, bo są
obywatelami dwóch kultur, dwóch narodowości, i jest im z tym dualizmem dobrze.
Mam cały czas wrażenie, że los nie obchodził się dobrze ze spolszczonymi (albo
spolszczanymi) Rusinami, i że byli oni, i chyba ciągle są, jakąś kartą
przetargową w targach i sporach nacjonalistów polskich i nacjonalistów
ukraińskich. Co więc gra w duszy potomków rzeszowskich grekokatolików, często z
domieszka czysto polskiej krwi: Szewczenko czy Mickiewicz, a może obaj
jednocześnie?

Pozdrawiam
Elekon

[Gość: Piotr]

"Ciągnie" mnie do "rusińości" - no pewnie!!!
Ale na Targowej byłem tylko raz i to ukradkiem,na tej pierwszej mszy .Boję sie
tego ewentualnego powrotu - tak jak bym nie chciał przezywać tragicznych
rozterek moich przodków.
No ale patrzę z pełnym podziwem na działalność Księdza Michaliszyna.
Podziwiam samozaparcie lubelskich i przemyskich grekokatolików.
Ostatnio oglądałem cykl filmowy o Mistrzu Nowosielskim,o Jego autorstwa
ikonostasie w grekokatolickim kosciele seminaryjnym w Lublinie, przy okazji
wysłuchalem ciekawych refleksji m.in. Ks. Prob. Batrucha - "szefa" obecnego tu
kiedyś Diakona Piotra.
A "Tridialne" wieczory i noc sobotnio-niedzielną spedzilem u rzeszowskich
Saletynów - to jedyny chyba rzeszowski kosciół gdzie nie ma rutyny, dretwoty
powtarzanych formuł,banału i "tacowej" pazerności ktore gdzie indziej zabiły
duchowość.
To tyle Elekonie - gwoli wielkanocnego znaku pokoju :-))
Pzdr

[Gość: Elekon]

Dzięki za odpowiedź. Jestem pewnie ostatnim, którego uwag i wniosków chciałbyś
tu słuchać. Ale dziękuję Ci szczególnie za jedno, bardzo osobiste zdanie:

> Boję sie
> tego ewentualnego powrotu - tak jak bym nie chciał przezywać tragicznych
> rozterek moich przodków.

Myślę, tacy jak Ty mają szansę łączyć nas i Was. Nie jest łatwo być pośrodku,
zbiera się razy z obu stron, ale naprawdę warto, bo wtedy można oddać
nieocenione przysługi na drodze wzajemnego porozumienia tych, którzy jeszcze
wczoraj się szczerze nienawidzili. Ponoć błogosławieni pokój czyniący, a tacy
ludzie z pogranicza, jesli tylko chcą, mogą na to, w czym u innych biora górę
emocje, popatrzeć z dystansu i bardziej obiektywnie. Mogą być zaporą dla dla
obustronnego podsycania nienawiści i zapamiętania. Życzę tego i Tobie, i
pozostałym. To nie jest już chyba rzecz, której owoce zbierzemy my, ale warto
pomyśleć o tych, co po nas zostaną.

A co do znaku pokoju, postaram się nie nadużywać (swoją obecnością tu) Waszej
cierpliwości; no ale wciąż jeszcze mamy wielkanocną Oktawę, więc może jeszcze
zdążę bezpiecznie zakończyć te korespondencję, zanim skończy się Tydzień
Łaskawości. ;) Aczkolwiek nie wykluczam, że będziesz mi go kiedyś musiał
przekazać (a ja Tobie) u Saletynów na mszy.
Ja na Triduum niestety, w tym roku nie byłem, stąd moje niezorientowanie co do
scenerii liturgii, i niniejszym proszę o jego wybaczenie.
Taki to ze mnie Polak-katolik :)

wszystkiego dobrego i znikam.
Elekon

Piotrowi i Elekonowi

[Gość: Wolf]

Witam
Widze, ze Elekon poruszyl ciekawy temat - powrot do korzeni. Pisalem juz tutaj
o swojej drodze, ale dorzuce jeszcze kilka refleksji ktore nasunely mi sie po
lekturze Waszych postow. Chyba kazdy ma w zyciu moment w ktorym zastanawia sie
kim jest. Dlugo odrzucalem ruska czesc swojej tozsamosci, chociaz wiedzialem o
niej (bardzo niewiele, ale wiedzialem). Pozniej przyszly pytania na ktore czesc
rodziny nabierala wody w usta, dlugie rozmowy, poszukiwania w ksiazkach itp...
U mnie sytuacja byla jeszcze bardziej niejasna, poniewaz czesc rodziny to
spolonizowaniu Bialorusini, czesc z pochodzenia Ukraincy. Moja swiadomosc jest
ruska, raczej sklaniam sie ku ukrainskosci, wynika to z faktu ze wlasnie w
mojej rodzinie przechowaly sie ukrainskie zwroty, slowa i u tych moich bliskich
pozostala pamiec o "ruskosci". Jak wiecie mieszkam w Warszawie, tu sie
urodzilem. W dziecinstwie (szkola podstawowa) zauwazylem ze moja mama
uzywa "dziwnych" slow, ale dopiero okolo 20-tego roku zycia dowiedzialem sie ze
to autentyczne "ruskie" slowa z Podlasia.
Pamietam do dzis pierwsza wizyte w cerkwi, mialem moze 10-12 lat, mama zabrala
mnie do cerkwi zeby zobaczyl jak tam jest...
Pozniej, wiele lat pozniej, poszedlem do cerkwi na liturgie, do dzis pamietam
lek i niepewnosc jaka mi towarzyszyla. Pamietam tez, ze bylo to dla mnie
ogromne przezycie duchowe, religijne.
Dzis moja tozsamosc jest jako tako uksztaltowana, jest to efektem swiadomego
wyboru.
Mialem dzis podeslac kolejna czesc "Lutowisk", ale Wasze posty sklonily mnie do
osobistych wynurzen.
Jesli zanudzilem czytajacych to prosze o wyrozumialosc.
Pozdrawiam
R.

Czas w drogę Radku

[Gość: Piotr]

Witam

Fajnie, że moja i Elekonowa wymiana świątecznych uprzejmości pobudziła Cię do
kolejnej porcyjki ciekawych /naprawdę!!!/ refleksji.
Pisząc wcześniej o „tragicznych rozterkach” przypomniał mi się „wiersz- nie
wiersz” nabazgrany przeze mnie przed wielu laty jako jakaś tam refleksja

Chcieli zapomnieć o swej przeszłości
Bo jak wyrazić swój strach i żal
Tak zapomnieli swą ruską mowę

Ukryli przeszłość na kufra dnie
Wchodząc w gorliwość nowej wiary
Bez tłumaczenia kim kiedyś byli

Dziś pozostała garść starych zdjęć
Wspomnienie ludzi których już nie ma
Ruskie litery w pożółkłej książce .

A teraz pierwszy cykl o „moim” ruskim Podkarpaciu.

Gdybyś się tu wybierał własnym środkiem lokomocji to na pewno wjazd na ten
teren warto zacząć od Sandomierza i jego czysto polskich ale jakże pięknych
zabytków, zimnego piwa w kafejce na tamtej starówce, wędrówce po starych
kościołach – a i katedry /z pamiętnymi antyżydowskimi w swej tematyce/ obrazami
zawieszonymi w głównej nawie, a i pięknym romańskim św. Jakubie, podziemiach
pod rynkiem, zrobić sobie zdjęcie przy rynkowej studni, przecisnąć się wąską
uliczką zwaną uchem igielnym czy ten wejść na bramę opatowską.

A potem ruszyć na południowy wschód w stronę Leżajska.
A tam to już i piękny klasztor bodaj, bernardyński otoczony
siedemnastowiecznymi murami obronnymi, kościołem -bazyliką ze sławnymi
organami /bodaj trzecimi w Polsce- po Oliwie i Kamieniu Pomorskim?, stary rynek
z kościołem farnym i ratuszem w północno wschodnim narożniku, cerkwią w
narożniku południowo wschodnim i ... położonym niedaleko od cerkwi starym
kirkutem żydowskim z grobem Rabbi Emilelecha- odwiedzanym przez tysięczne
pielgrzymki chasydów z całego świata.Niestety synagoga tutejsza nie zachowała
się spalona przez Niemców. Ale warto przejść się straymi uliczkami tego
miasteczka pośród kamieniczek pamiętających dawnych mieszkańców -
Polaków ,Ukraińców i Żydów zgodnie żyjących tutaj do tamtej wojny.

Ale w rynku nie można przeoczyć też dawnego budynku „Proświty”
znajdującego /prawie na wprost cerkwi/ się przy spadzistej drodze przy zjeździe
w dolinę Sanu. Ciekawa jest jego architektura – ja bym ją nazwał „secesją
kijowską” nawiązującą do ruskich stylizacji.

Na przedmieściach Leżajska warto wstąpić i do Starego Miasta- wioseczki z
ciekawą cerkwią , na most na Sanie przy drodze do Kuryłowki, a i do pobliskiej
Ożanny /którą kiedyś opisywałem w letnich postach/.

Z Leżajska – na pewno ruszyłbym dalej w stronę Jarosławia – zatrzymując się z
pewnością w Sieniawie – ciekawym miasteczku nad Sanem, z pięknie odremontowanym
zespołem pałacowo-parkowym / mieszczącym obecnie niezły hotel/, cerkwią w
osiemnastowiecznym kościele / ż zabawną cebulą na kalenicy dachu/- dzisiaj
zazwyczaj głucho zamkniętej, zabytkowym układem rynku i cmentarzem na którym
pochowani są m.in. moi pra pra z rodu Wachnianinów, w tym świaszczennik z tej
cerkwi. To z tej miejscowości wywodzi się m.in. Anatol Wachnianin – lwowski
profesor, ukraiński kompozytor przełomu 19/20 wieku /a i kuzyn mojego
pradziadka/.
Z Sieniawy ruszyłbym dalej w stronę Jarosławia – ale o tym może w następnym
post-cie.
Mam nadzieję że moja pisanina zachęci Cię i innych czytających do wędrówki na
Podkarpacie- planuje też napisać o wariancie dla pieszego /amatora pks-u, pkp-u
i autostopu :-9/– ze startem oczywiście z Rzeszowa. Skrobnę też co nieco uwag
natury technicznej- tj gdzie przespać, co zjeść – o ile weny twórczej nie
zabraknie.
Pozdrawiam serdecznie - sorry za dawkę grafomanii - "ale takie to już moje
hajdamackie prawo" :-))

[Gość: Elekon]

Uprzejmości uprzejmościami, a strach z przedłużającej się wymiany zdań -
strachem ;). Prawda Piotrze? :)))

Wolfie, i Tobie także dziękuję za to osobiste, ciekawe świadectwo.

Serdecznie pozdrawiam i przechodzę już na sporadyczny podgląd.
Elekon

Bieszczadzka wielkanoc

[Gość: Piotr]

Pisałem tu kiedyś o pełnej sprzeczności postaci Abp Michalika z Przemyśla.
Proszę poczytać o wyczynach jego owieczek z bieszczadzkiej Mchawy - w trakcie
tegoriocznej Wielkanocy

"W Wielkanoc wierni Kościoła grekokatolickiego chcieli w Machawie odprawić
mszę. Miejscowa społeczność katolicka nie wyraziła na to zgody
Sporna kapliczka

www.pressmedia.com.pl/sn/publicystyka/d2.asp?u_file=V%2ETXT

Arcybiskup Jan Martyniak wystąpił do władz gminy Baligród o przekazanie wiernym
Kościoła greckokatolickiego przydrożnej kapliczki w Mchawie. W Wielkanoc
kaplica stała się przyczyną nieporozumień pomiędzy wiernymi obrządku
wschodniego i mieszkańcami miejscowości.

Nie ma u nas wyznawców tego Kościoła. Osoby, które tutaj przyjechały w
Wielkanoc, pochodzą spoza naszej wsi – mówią mieszkańcy Mchawy. Poza tym, jak
twierdzą, obiektem opiekują się od ponad 60 lat, remontują go i doglądają. - W
tej chwili kapliczka jest własnością skarbu państwa. Zgodnie z art. 60 ustawy o
stosunkach państwo - Kościół, prawo do obiektu mają ci, którzy go użytkują, w
tym przypadku parafianie z Mchawy. Dlatego też osobą kompetentną do podjęcia
decyzji w sprawie ewentualnego przekazania kapliczki grekokatolikom jest
wojewoda podkarpacki, a nie gmina – tłumaczy wójt Baligrodu Tadeusz Wrona.

Do swojego pisma, skierowanego na ręce wójta, arcybiskup Martyniak dołączył
również dokumenty, z których wynika, że do 1947 roku obiekt był użytkowany
przez wiernych obrządku greckokatolickiego. Ten fakt potwierdza również ksiądz
proboszcz z Mchawy Stanisław Curzytek. - Przed wojną co roku w sierpniu, przy
tej kapliczce odbywał się odpust greckokatolicki. Jego tradycje podtrzymujemy
do dzisiaj – mówi.

Napięcie w sprawie kapliczki zaczęło rosnąć, kiedy stan techniczny cerkwi w
Baligrodzie gwałtownie się pogorszył i ze względów bezpieczeństwa obiekt
zamknięto. – To wszystko przez niewłaściwie prowadzone prace remontowe. Przez
ostatnie 16 lat cerkiew uległa większemu zniszczeniu niż przez pół wieku po
wojnie, w czasach komunizmu – mówi pragnący zachować anonimowość mieszkaniec
gminy Baligród.
Władze gminy twierdzą jednak, że zrobiły w tej sprawie wszystko, na co
pozwoliły im fundusze. – Gmina podjęła próby uratowania obiektu. Zrobiliśmy
dach nad prezbiterium, zabezpieczyliśmy stropy przed zawaleniem. Nie mamy tyle
pieniędzy, by przeprowadzić całkowity remont obiektu – mówi wójt Baligrodu. -
Występowaliśmy do różnych instytucji o pomoc finansową na uratowanie cerkwi,
jednak na razie nasze wnioski pozostają bez odpowiedzi – dodaje.
Zdaniem wójta, najlepszym rozwiązaniem byłoby przejęcie cerkwi przez
grekokatolików. - Mogliby wtedy zabiegać o pieniądze za granicą – mówi. Jednak
ubiegłoroczne próby przekazania cerkwi Kościołowi greckokatolickiemu zakończyły
się niepowodzeniem. Jego władze odmówiły przejęcia tak zrujnowanego obiektu.
Grekokatolicy z gminy Baligród zostali więc bez możliwości odprawiania
nabożeństw.

Ostatnie próby wykorzystania do tego celu kapliczki w Mchawie nie powiodły się.
Nie zgodziła się na to lokalna społeczność. – Obydwaj biskupi, zarówno mój, jak
i katolicki, wiedzieli o tym, że chcę odprawić świąteczną mszę w kapliczce w
Mchawie. Co więcej, otrzymałem na to ich zgodę, a nawet zgodę proboszcza – mówi
grekokatolicki ksiądz Miron Michaliszyn.
Faktycznie, taka zgoda była, jednak ksiądz arcybiskup Michalik zastrzegł, że
ostateczne zdanie należy do parafian – zaznacza proboszcz Mchawy Stanisław
Curzytek. Jego zdaniem, powodem tego, co się wydarzyło w minioną niedzielę, był
brak uszanowania woli lokalnej społeczności przez grekokatolików.
Zgodziliśmy się na odprawienie mszy podczas święta Jordanu (w styczniu –
przyp. G.B.). Jednak na kilka dni przed świętami Wielkanocnymi przedstawiciele
naszej Rady Parafialnej pojechali do Przemyśla, by poinformować biskupa, że
wolą parafian jest, aby grekokatolicy nie odprawiali w kapliczce świątecznego
nabożeństwa. Ksiądz Miron wiedział o tym, a mimo to nie przyszedł porozmawiać i
wyjaśnić sytuacji, chociaż był w naszym kościele - mówi ksiądz Curzytek.
– Tak, byłem w kościele parafialnym, by się pomodlić. Skoro jednak wcześniej
było ustalone, że i biskupi, i ksiądz proboszcz wyrażają zgodę na odprawienie
nabożeństwa, uznałem, że sprawa przekazania kluczy do kapliczki jest załatwiona
i nie ma po co jeszcze raz o tym rozmawiać. Nie jesteśmy przecież dziećmi –
tłumaczy Miron Michaliszyn.
Grekokatolicki ksiądz podjął więc próbę odprawienia nabożeństwa. Spotkało się
to jednak ze stanowczym sprzeciwem mieszkańców. Kilkudziesięciu ubranych w
strażackie mundury mężczyzn zablokowało dostęp do kapliczki. Wszystko trwało
kilkadziesiąt minut. Mszy ostatecznie nie odprawiono.
Czułem się, jakbym stał przed Piłatem, byłem szarpany i popychany –
relacjonuje niedzielne wrażenia ksiądz Miron. Ponadto twierdzi on, że wyznawców
Kościoła greckokatolickiego jest w Mchawie co najmniej kilkoro. Potrafi jednak
wymienić tylko jedno nazwisko.

- Ta osoba jest zapisana w naszej parafii i chodzi do naszego kościoła. W
Mchawie nie ma grekokatolików – mówi z kolei ksiądz Stanisław Curzytek.
Proboszcz z Mchawy proponuje formalne załatwienie całej sprawy. – Żyjemy w
państwie, w którym obowiązuje prawo zarówno kościelne, jak i państwowe. Dlatego
uważam, że ksiądz Miron powinien wystąpić do swojego biskupa o przyznanie mu
parafii, bo na razie jej nie ma. Powinien spisać wiernych i znaleźć
bezkonfliktowe miejsce do odprawiania nabożeństw. A takich miejsc jest w
Bieszczadach sporo. Przecież cerkwi tutaj wiele – tłumaczy.

GRZEGORZ BOŃCZAK

Ilu grekokatolików w Baligrodzie?

Dokładnej liczby wiernych Kościoła greckokatolickiego w gminie Baligród nikt
nie potrafi podać. Zdaniem wójta, w samym Baligrodzie takich osób może być
około trzydziestu, ale nie jest tego pewien.

Najbliższa użytkowana cerkiew grekokatolicka znajduje się w Komańczy, oddalonej
od Baligrodu o ok. 40 kilometrów. Podobna odległość jest do Sanoka, gdzie
również odprawiane są nabożeństwa obrządków wschodnich.
Super Nowości z dnia: 16_04_2004"

Wstyd !!! Kisęze Czużytku i Abp Michaliku. Zakłamanie i bałamucenie biednych
bieszczadzkich owieczek jest widać kontynuowane, jako scheda po Abp Tokarczuku.
A Batiuszka Miron niestrudzenie przemierza Podkarpacie

[Gość: Wolf]

Witam.
Smutny jest przytoczony przez Ciebie Piotrze artykul. Zastanawia mnie co
kierowalo ludzmi broniacymi dostepu do kapliczki. Przeciez Wielkanoc to
najwieksze swieto WSZYSTKICH chrzescijan i nic nie stalo chyba na przeszkodzie,
aby i wschodni chrzescijanie mogli swietowac Zmartwychwstanie.
Dziekuje za "przewodnik wycieczkowy" z poprzedniego postu, postaram sie
skorzystac, nie wiem jeszcze czy w czerwcu, czy we wrzesniu, ale wspolnie z
moja lepsza polowa ustalilismy ze jedziemy. Mam cicha nadzieje na kontunuacje
przewodnika i co wazne, szczegoly techniczne (gdzie spac, jesc itp...)
A dawka grafomani nikomu nie zaszkodzi (tak na powaznie to ten, jak napisales,
wiersz-nie wiersz sklania do zadumy).
Podsylam kolejna czesc "Lutowisk" - zblizamy sie do konca, ale mam juz kilka
innych ciekawych rzeczy na podoredziu.
"1999 rok
Dzwony wykopane, zaaresztowane
Kiedy Fedir Hrycuniak przyjechał do Lutowisk, wójt Włodzimierz Podyma
zorganizował prace interwencyjne dla bezrobotnych. 16 czerwca 1999 roku na
wzgórzu, gdzie stała cerkiew, stawiło się sześciu mieszkańców Lutowisk ze
szpadlami i żołnierze z 14. Brygady Pancernej Ziemi Przemyskiej z wykrywaczem
metalu. Obok wójta stanął przedstawiciel Biura Pełnomocnika Rządu ds. Polskiego
Dziedzictwa Kulturowego za Granicą. Przyszło kilku gapiów. Fedir Hrycuniak
podniósł wysoko żelazny łom i uderzył, a spod ziemi wielkim głosem odezwały się
dzwony. To ostatnia bojkowska legenda, którą opowiadają w Dudczanach.
- Bo naprawdę było inaczej - wspomina pan Fedir. - Pokazałem, gdzie kopać.
Ludzie zrobili wielki dół i nic... Zdenerwowałem się, że ktoś wykradł nasze
dzwony. Wskazuję inne miejsce, żołnierze sprawdzają wykrywaczem: jest!
Kopiemy... To był szrapnel z czasów wojny. Za trzecim razem dopiero trafiliśmy.
Z ziemi wydobyto dwa znakomicie zachowane dzwony: wielkiego Iwana i mniejszego
Mychajłę. Tylko żelazne serca i koromysła (urządzenia, na których kołyszą się
dzwony, po polsku zwane wieszakami) rdza przeżarła.
Oba dzwony były bite w Odlewni Dzwonów Rodziny Felczyńskich w Kałuszu koło
Stanisławowa (dzisiaj na Ukrainie). To słynny w Europie ludwisarski ród, który
odlewa dzwony nieprzerwanie od 197 lat. Dzisiaj mają pracownie w Przemyślu i na
Śląsku. Mychajło powstał w 1898 roku, wtedy, kiedy zbudowano cerkiew w
Lutowiskach. Prawdopodobnie został ufundowany ze składek parafian. Większy
dzwon jest młodszy o około 30 lat. Na bokach kielicha ma napis w języku
starocerkiewnym: "Iwan ofiarowany za odpuszczenie grzechów swoich zmarłego
Iwana Laszczyńskiego za staraniem Daniła Laszczyńskiego i jego zięcia Mychajły
Iwaniwa". Dzwony wykopane 16 czerwca nie trafiły jednak na pustą dzwonnicę w
Dudczanach na Ukrainie, ale do policyjnego garażu w Lutowiskach w Polsce.
Przed wykopaniem dzwonów minister Stanisław Żurowski, pełnomocnik rządu ds.
polskiego dziedzictwa kulturalnego za granicą, ustnie ustalił z ministrem
Aleksandrem Fedorukiem, swoim odpowiednikiem w rządzie Ukrainy, że
zorganizujemy poszukiwania dzwonów i wyrazimy zgodę na ich wywiezienie, ale
tylko na zasadzie wzajemności.
Po odszukaniu dzwonów biuro pełnomocnika zażądało od Ukraińców zwrotu obrazu
Jacka Malczewskiego "Jezus Chrystus przed obliczem Piłata", a gdy na to nie
przystali, rzeźby Cypriana Godebskiego z 1875 roku "Madonna z niemowlęciem",
która stoi przy kaloryferze w magazynach muzealnych Lwowa i nigdy nie była
eksponowana. Nasze wymagania są coraz mniejsze. Ostatnio chcieliśmy odzyskać
mały zbiór broszur, ale i na to Ukraińcy nie przystali i ciągle nie wychodzą ze
swoją propozycją. Sprawa dzwonów z Lutowisk stawała nawet dwa razy na
posiedzeniach komitetu konsultacyjnego prezydentów Polski i Ukrainy. Ostatnią
ostrą notę ukraiński minister przysłał w kwietniu tego roku, ale także nie była
poparta propozycją wymiany.
Mieszkańcy Dudczan zupełnie nie rozumieją takiego "barteru". W liście do
Jerzego Bahra, ambasadora Polski na Ukrainie, pytają, dlaczego nie chcemy
zwrócić im symboli kultury duchowej i materialnej ich przodków, dlaczego tak
bardzo nam na nich zależy, skoro przez tyle lat, aż do ostatnich czasów,
cerkiew, którą nam zostawili, była dewastowana, rozkradana, a wreszcie
rozebrana.
Anna Zinziuk, której ojcu w czasie pierwszej wojny przyśniła się głowa dziada,
mówi, że więcej niż połowa ludzi w Dudczanach nie chodzi do cerkwi, bo to
prawosławna świątynia.
- Ja przyszła do cerkwi tamtoi nedili, klakała, a meni każut'
diwczata: "Wstawajte, bo ne wilno klakaty". A ja jej każu: "Czoho ja budu
stojaty i se mołyty jak Żyd...".
- A na dzwony to my składowali - dodaje. - To oddajte pany Poliaky. One nasze,
ludzke."
Pozdrawiam
R.

Bieszczadzka wielkanoc i cd. w drogę :)

[Gość: Piotr]

Gość portalu: Wolf napisał(a):

> Witam.
> Smutny jest przytoczony przez Ciebie Piotrze artykul. Zastanawia mnie co
> kierowalo ludzmi broniacymi dostepu do kapliczki. Przeciez Wielkanoc to
> najwieksze swieto WSZYSTKICH chrzescijan i nic nie stalo chyba na
przeszkodzie,

Odnoszę wrażenie że główną przyczyną owej blokady była z jednej
strony "bezinteresowna" zawiść tak owego księdza jak i jego owieczek, z drugiej
strony - odgórne sterowanie w stylu "Ja temu Martyniakowi pokaże kto tutaj
rządzi" . A Święta - ŚWIETA są często na pokaz /tak jak mówienie o ekumeniźmie,
braterstwie etc/ a głowną rolę ogrywają równie często bardzo przyziemne i mało
przyjemne uczucia.

> aby i wschodni chrzescijanie mogli swietowac Zmartwychwstanie.

Na szczęscie Oni świetowali - mniejsza o tym w jakim nastroju ":(

> Dziekuje za "przewodnik wycieczkowy" z poprzedniego postu, postaram sie
> skorzystac, nie wiem jeszcze czy w czerwcu, czy we wrzesniu, ale wspolnie z
> moja lepsza polowa ustalilismy ze jedziemy. Mam cicha nadzieje na kontunuacje
> przewodnika i co wazne, szczegoly techniczne (gdzie spac, jesc itp...)

Radku oto probka :
kilka linkow dotyczacych dotychczasowej trasy

Proświta w Leżajsku
republika.pl/aord/lezajsk_pliki/6186.jpg
Rynek w leżajsku
republika.pl/aord/lezajsk_pliki/6619.jpg
hotel-lezajsk.pl/
www.lezajsk.um.gov.pl/
O sieniawie
wiem.onet.pl/wiem/00a3cd.html
Na trasie o ktorej będe mówił tj Sandomierz - Leżajsk- Jarosław- Przemyśł -
Bircza - Ustrzyki Dolne - Górne - jest już dobrze z możliwościami noclegów ,
siecią skleików a i knajp w styli "pizza+co sie nawinie".Z resztą zawsze mozna
polegać na rozkladanych siedzeniach w aucie,butli gazowej z zapasem zupek i
namiociku.
Ciekawa jest też trasa od Przemyśla przez dynów w stronę Sanoka - może przed
wakacjami też coś dam na ten temat.

Co do czasu jazdy - na oglądanie cerkwi, twierdzy przemyskiej - najlepsza jest
wczesna wiosna gdy "wściekła zielen" nie wchlonęła wszystkiego - tak maks. do
pólowy maja. A jesli o krajobrazy chodzi - to jednak "szaleństwo barw" w
przełomie września- pażdziernika. Górki płoną wtedy w żołciach i czerwienia
bukowych lasów
Pozdrawiam

[Gość: Elekon]

> Gość portalu: Elekon napisał(a):
>
> > Uprzejmości uprzejmościami, a strach z przedłużającej się wymiany zdań -
> > strachem ;). Prawda Piotrze? :)))
> I tą głupią złośliwością popsułeś Elekonie całe miłe wrażenie z wielkanocnego
> spotkanie. Chyba że się nie znam na żartach :((

Chyba nie, a co więcej nie tylko na żartach, bo ja wcale nie pisałem tego
złośliwie. A co więcej, jak widzę, chyba nie myliłem się? :). Musiałeś mieć
Piotrze stresujący dzień, skoro sypiesz przymiotnikami pod moim adresem jak
z rękawa?
Niech więc miłe wrażenie jednak pozostanie. Oprócz oktawy wielkanocnej, mamy
jeszcze niedługo niedzielę miłosierdzia i ja o tym staram się pamiętać.
Pozdrawiam.

[Gość: Wolf]

Witam
Swoim postem Piotrze spowodowales u mnie rozterke. Kiedy jechac? Wczesnym
latem, czy jesienia. Po namysle sklaniam sie raczej ku jesieni. Po pierwsze
dlatego, ze odpoczywam i podrozuje zwykle na poczatku wrzesnia (tak najlatwiej
o urlop). Po drugie wlasnie ze wzgledu na piekna gre kolorow. Na krotkie
wyjazdy ktore staram sie uskuteczniac w czerwcowe weekendy taka trasa to troche
za dlugo, a i spory dojazd:(
Przesylam do poczytania przedostatnia juz czesc tekstu p. Hugo-Badera
"2001 rok Dzwony z Dydiowej też śpią
- Ja tam nie byłem na tych wykopkach - mówi Antoni Brukała, który dzisiaj
mieszka w Lutowiskach. - Jest się na co gapić, jak w ziemi grzebią. A potem
chodzili tu jacyś Ukraińcy i nam w obejścia zaglądali.
Pan Antoni dąsa się jak mały chłopiec, któremu chcą zabrać loda. Przyjechał do
Lutowisk w listopadzie 1951 roku. Miał 22 lata. Został przesiedlony z
Krystynopola koło Sokala, za które Związek Radziecki dał nam część Bieszczad.
Jego rodzina zajęła dom koło cerkwi. To była chata Antona Czupila, tego, który
w pociągu do Dudczan ułożył pieśń o przesiedleniu lutowickich ludzi. To jedna z
niewielu starych chat, która stoi do dzisiaj. Pan Antoni wprawdzie postawił z
dziećmi nowy, wspaniały dom z suporeksu, ale starego nie rozebrał, bo ciągle ma
tam swój warsztacik stolarski. Antoni Brukała pracował z końmi na wyrębie, z
zamiłowania zajmował się stolarką, a w niedzielę był kościelnym i służył do
mszy świętej jako ministrant. Aż do 1963 roku Polacy w Lutowiskach korzystali z
cerkwi, bo kościół został w czasach radzieckich kompletnie zdewastowany.
- Niewiele w tej cerkwi było - opowiada pan Antoni - więc pojechaliśmy do
Krywki i z tamtejszej cerkwi wzięliśmy wszystko, co potrzeba. Tam do dziś nikt
nie zamieszkał. Wzieliśmy szaty, chorągwie, naczynia, księgi, kilka ikon, a
nawet trzy dzwony, które zawiesiliśmy w Lutowiskach na naszej dzwonnicy. Gdy
rok później poszedłem do wojska, ktoś w nocy podjechał samochodem, spuścił je
na dół i gdzieś wywiózł. To były czasy, kiedy w nocy nie wychodziło się po
próżnicy z chałupy. Ludzie gadali, że UB zabrało dzwony na pomnik
Świerczewskiego w Przemyślu. Mówi się, że dzwony to są prawosławne organy
(prawosławni i unici nie używają w liturgii instrumentów), że to jedyna muzyka
biednego człowieka. Nikt nie wie, co się stało z 400 dzwonami z polskiej części
Bieszczad, które przed wojną zwoływały mieszkańców na modlitwę. Zaczęły znikać
w czasie akcji "Wisła". Prawdopodobnie były zakopywane przez wysiedlanych
ludzi. Te, które zostawały na dzwonnicach, konfiskował Urząd Bezpieczeństwa.
Tak było w Rabem. Dzwony z cerkwi w Ustrzykach Dolnych zostały przewiezione do
Strwiążku, bo tamtejsza cerkiew była czynna, a w Ustrzykach był magazyn. Co się
stało z dzwonami ze Strwiążku - nikt nie wie. Cerkiew w Ustrzykach jest już
czynna. Mają dzwony wykopane w Rymanowej Woli.
Zdarza się, że do Polski przyjeżdżają ludzie z Ukrainy i cichaczem wykopują
dzwony, a potem wywożą je do siebie schowane w transporcie ziemniaków. Dawni
mieszkańcy Żurawina, korzystając z panującego w Polsce zamieszania (był 1989
rok), wywieźli swój dzwon oficjalnie. W 1997 roku w Michniowcu zniknęły dzwony
z dzwonnicy. Policjanci z Lutowisk przypuszczają, że kradzieży dokonali
Ukraińcy.
Wiele prób poszukiwania dzwonów przez dawnych mieszkańców tych ziem kończy się
niepowodzeniem. Tak było w Dydiowej, w Łokciu, w Trzciańcu. Niewykluczone, że
śpią w ziemi do dzisiaj.
Kilka lat temu do Bystrego koło Czarnej przyjechali dawni mieszkańcy tej
wioski. W czasie rozmowy z miejscowymi menelami ktoś z przyjezdnych wygadał
się, że pod ołtarzem zakopany jest dzwon. Cerkiew jest w ustawicznym remoncie,
więc menele w nocy wykopali dzwon i próbowali sprzedać go na złom. Wpadli przy
sprzedaży. W Krywem menele także wykopali dzwon, ale kupił go jakiś ksiądz.
Policjanci nie wiedzą który.
Dzwony z Lutowisk chciał przejąć arcybiskup Jan Martyniak, metropolita
przemysko-warszawski obrządku greckokatolickiego, a także parafianie z
Dwernika, którzy mają kościół zbudowany z materiałów po cerkwi w Lutowiskach.
Proponowali, że w zamian ufundują nowe dzwony dla cerkwi w Dudczanach.
Z 26 bojkowskich cerkwi jeszcze w czasie wojny działających w gminie Lutowiska
przetrwały tylko trzy. Żadna nie jest czynna. Chorągwie i ikony z cerkwi z
Lutowisk przed rozbiórką świątyni zostały rozkradzione, ławki trafiły do
miejscowego kościoła łacińskiego, a dębowy ołtarz do cerkwi w Żłobku.
- Krzyż do noszenia w procesjach sam naprawiłem - mówi Antoni Brukała. -
Ramiona Chrystusowi odpadały, to poszyftowałem i był jak nowy. Do dzisiaj nam
służy. Do rozbiórki też się włączyłem, nawet dałem dziesięć ołówków
stolarskich, bo wtedy niczego nie było, a moja żona w sklepie pracowała, to mi
kiedyś całą paczkę, sto sztuk, kupiła na zapas."
Jutro podesle ostatnia juz czesc.
Pozdrawiam
R.

[Gość: Wolf]

Witam
Zgodnie z obietnica podsylam ostatnia juz czesc "Lutowisk"
W tym tygodniu przesle Piotrze swoj pomysl na mile spedzenie czasu na
Podlasiu...
"2001 rok Dzwon Mychajło prosi o odpuszczenie
Brat pana Onufrego, Wasyl, ten, który walczył w UPA odnalazł się w końcu lat
60. Odezwał się z Anglii. Od ucieczki z Ukrainy w końcu lat 40. nie odwiedził
ojczystych stron.
Janusz Ziółkowski, wuj Jadwigi Sklepkiewicz, po wojnie wrócił do Polski. Do
końca życia mieszkał w Sanoku, możliwie najbliżej Lutowisk, które były wtedy w
ZSRR.
Pani Jadwiga po wojnie zamieszkała w Legnicy. Była nauczycielką w szkole dla
niemieckich dzieci, potem dyrektorką w żydowskiej szkole, ale jedni i drudzy
wyjechali. Proponowali jej pracę w ukraińskiej szkole, ale nie mogła się
przełamać. Czasami odwiedza Lutowiska.
Johann Backer po wojnie mieszkał w Bonn. Został aresztowany w roku 1971. Dwa
lata później w Berlinie Zachodnim odbył się jego proces. Został skazany na
dożywocie.
Po wojnie Lejba Rand napisał list do rodziny Marii Srogiej, ale nie znał
adresu, więc wysłał go na wiejską radę. Nie oddali im listu. Pani Maria wie, że
przyszedł z Izraela. Szukałem przez Internet w różnych organizacjach żydowskich
zajmujących się odnajdywaniem zagubionych rodzin ludzi pochodzących z Lutowisk.
Odezwało się zaledwie kilka osób, ale to byli Żydzi z drugiego albo trzeciego
pokolenia tych, którzy przed II wojną światową wyjechali z rodzinnego
miasteczka do Ameryki albo Izraela.
Kiedy ludzie z Dudczan jadą na zachód kraju, do Galicji, miejscowi nazywają ich
Moskalami, jak wszystkich Ukraińców ze Wschodu.
W czerwcu tego roku byłem z Natalią Klasztorną w Lutowiskach. Poszliśmy na
policję. Komendant posterunku otworzył garaż, gdzie stoją dzwony. Wynosimy
mniejszego Mychajłę na podwórko, chwytamy we dwóch za koromysło i z największym
trudem unosimy do góry.
- Uderz, Natalia. Zobaczymy, jak śpiewa.
Dziewczyna bierze w ręce przerdzewiałe serce (na Ukrainie nazywają je duszą) i
muska dzwon jak piórkiem.
- Walnij dziewczyno porządnie, bo dłużej nie utrzymamy!
- Kiedy nie mam śmiałości - szepcze zapłakana Natalia i uderza z całych sił.
Ludzie wierzą, że dzwon modli się słowami wyrytymi na jego bokach.
Po 50 latach milczenia Mychajło zaśpiewał: "Odpuść, Panie, grzechy naszych
zmarłych. Prosty Hospody hrichy naszych pomerszich"."
Piekne te ostatnie slowa, prawda?
Serdecznie pozdrawiam
R.

ciąg dlaszy wędrówki

[Gość: Piotr]

Dziękuję Radku za Lutowiską opowieśc. Tak - Pan Hugo Bader obok Pawła
Smoleńskiego to reporterży którzy jak mi się wydaję potrafili w sposób prawie
doskonały /i bardzo wyważony/ opowiadać o powikłanych galicyjskich losach . i
im pewnie zawdzięczam to że właczyłem się w tą dyskusję.
mam nadzieję że ta cytowana przez Ciebie opowieść zachęci Cię do odwiedzenia
Bieszczad - a w okolicach Lutowisk - w Smolniku, Hoszowie, Chmielu,Michniowcu,
A trochę i wyżej - w Bystrem,Rabem,Żołobku - zachowało się cerkiewki ,
przydrożne kamienne kapliczki a i szczątki bojkowskich cmentarzyków. A właśnie
cerkiew w Bystrem jest bliżniaczką cerkwi lutowiekiej.
Ale wracam do mego przewodnika
jadąc z Sieniawy na płd- wsch w stronę Jarosławia mija się bardzo malownicze
tereny, jak chociażby Leżachów z zachowaną drewnianą cerkiewką a i wielką
nowobogocką rezydencją własciciela fabryki krzeseł :),
Tereny o tragicznej historii niesamowicie krwawych braterskich walk, o historii
walk o każdą wieś pomiedzy polską partyzantką, Upa i miejscowych Ukraińców.
Teren całkowicie zniszczonej kultury ludowej Ukraińców dliny dolnego sanu, Z
tego co wiem kompletnie nie opisanej w żrodłach etnograficznych.
Ale może o tym jeszcze kiedy napiszę.
Bo przed nami Jarosław i piękne panorama miasta z ogromną cerkwią /a idąc z
rynku ulicą sobieskjego widać Ją przeopięknie zamykającą perspektywę tej ulicy -
nie mówiąc już o niesamowitej konstrukcji ulicznej pompy - gdzieś z koća Xix
wieku tuż obok bramy cerkiewnej/, Xvii wieczne opactwo w starych murach
obronnych z basztami i bramami srodze obronnymi/coś jak Paczkow na Dln ślasku/,
wyniosłe wieże kościołow i ratusza. A w mieśćie - same perły - bo i cudowny
Rynek, z ratuszem,kosciołem farnym /z pięknym dziedzinćem ozdobinym galierią
rzeż świetych / coś jak u św. Piotra i Pawła w krakowie na grodzkiej/, starą
studnią z kołowrotem , podziemiami udostepnianymi do zwiedzania no i opisywane
kiedyś przeze mnie cerkiew ale i kościół Dominikanów obwarowany murami
obronnymi, kaplicą ze żródłem /pono cudownym/ i Pietą wyrzeżbiną z lipowego
kloca.A i też muzeum miejskie w starej kamienicy kupców włoskich /Orsettich/. A
zapomnialbym o bóznocy żydowskiej - na planie 25 m na 25 m - jednej z większych
w tej częsci Polski - dziś chyba Biblioteka miejska, pozostałosciach obronnych
murów miejskich .
A potem Radku głowną drogą trzeba by ruszyc prosto na Przemyśl mięzynarodową
trasą .
Będę wdzięczny Ci za opis preferowanych przez Ciebie tras podlaskich. Własnie
ukompletowałem z Wyborczej całkim zgrabny atlas samochodowy - będzie mi pomocny
w śledzeniu Twoich propozycji.

Pozdrawiam Serdecznie jeszcze raz dziękując za posty :)))

W kwestii technicznej

[Gość: Wolf]

Witam
Na wstepie dziekuje Piotrze za kolejna porcje propozycji podrozniczych. Juz jutro
powinienem odwdzieczyc sie pierwsza porcja podlaskich miejsc wartych odwiedzenia.
Dzisiejszy post dotyczy wlasciwie sprawy czysto technicznej. Najprawdopodobniej niedlugo
bede zmieniac dostawce internetu. Jak wiadomo jesli pisze jako osoba niezalogowana to
jedynym moim identyfikatorem jest moje IP. Dzieki niemu czytajacy wiedza kto pisze
(chociaz w przyblizeniu, ale zawsze:) Po zmianie dostawcy bede podpisywac sie
"zalogowanym" nickiem - wolf_wwa. Jak widac tez wilk, tylko z dodanym adresem.
Mam nadzieje ze nie wplynie to na dalsze nasze konwersacje.
Pozdrawiam
R.

[Gość: Piotr]

dziękuję za informację.
A ja zapraszam na ciąg dalszy wędrówki . Po zwiedzeniu Jarosławia, szczególnie
pięknych zabytków sakralnych, czas na Przemysl. A tam czeka i wieniec ziemnych
i betonowych fortyfikacji austriackich /dziś oczywiście ruiny/malowniczo
połozonych wokół miasta no i niesamowicie piekne centrum miasta. a tam i
kościoły i cerkwie /szczególnie owa katedralna-o której dość dużo kiedyś
pisałem i linkowałem ale i bazyliańska/z ogromną kopułą/ na Zasaniu.
Myślę,żę jak złapię wenę twórczą - to poświęcę Przemyślowi widzianemu moimi
oczami kilka nastepnych postów. Muszę przyznać że jestem tym miastem
zfascynowany czego dałem dowód /jak pamietasz/ w zgasłej dyskusji na forum
przemyskim.
Sądzę Radku, że zalogowanie i modyfikacja nicku nie zmieni twojej aktywności w
tej dyskusji :)) Poki co wczytuję się w Twe lutowiskie cytaty, owej opowieści
Pana Hugo-Badera.
Pozdrawiam serdecznie

Zaproszenie na Podlasie

[Gość: Wolf]

Witam
Zgodnie z obietnica zapraszam na Podlasie. Na dzien dobry zapraszam do
Drohiczyna. To oczywiscie tylko moja sentymentalna sugestia, ale nie tylko. W
Drohiczynie latwo o nocleg, a i jest gdzie powedrowac. Domyslam sie Piotrze, ze
poruszac sie bedziesz droga lubelska w zwiazku z tym zaraz po przekroczeniu
Bugu zapraszam do Wolki Nadbuznej - zaraz za mostem zjazd w lewo. Warto za
Wolka pochodzic po lesie i nacieszyc oko nadbuzanska przyroda. Pozniej trzeba
wrocic na szose i jechac dalej w strone Siemiatycz, ale przed nimi skrecic w
lewo. To wlasnie droga do Drohiczyna, cos pieknego. Droga wije sie wsrod pol i
drzew, oprocz tego wspaniale wzniesienia - jest na co popatrzec. Przed
Drohiczynem warto zobaczyc umocnienia - pozostalosc po granicy niemiecko-
sowieckiej z lat 39-41. Dla budowy tych umocnien wysiedlono ludnosc z calego
pasa nadbuzanskiego. Niedaleko od wielkiego bunkra, ktory wyglada jak by
wyjezdzal z lasu jest bardzo ladna plaza, mozna tam zatrzymac sie aby podziwiac
piekno Bugu, a mozna i rozbic namiot i przenocowac noc czy dwie. Jeszcze przed
Drohiczynem warto zwrocic uwage na Slochy Annopolskie (wspominane juz przeze
mnie) jest to jedyna w tej okolicy calkowicie ruska wies - 100% mieszkancow to
prawoslawni. W tej chwili buduje sie tam mala filialna cerkiewke.
W samym Drohiczynie sladow ruskiej przeszlosci jak na lekarstwo. Jest cerkiew
pw sw. Mikolaja z ciekawym wnetrzem i oczywiscie Gora Zamkowa. Jest tez
uczczona koronacja krola Danyla, ale to lepiej przemilczec...
Mysle, ze w Drohiczynie warto zatrzymac sie na nocleg, a w kolejne dni zrobic
kolejne wycieczki. Jutro, lub pojutrze podesle dwie propozycje. Niestety
Piotrze nie mam talentu gawedziarskiego wiec opis jest raczej techniczny, ale
mam nadzieje ze zachece do podrozy.
Podsylam kilka linkow gdzie mozna nacieszyc oko zdjeciami z Drohiczyna (co
ciekawe na stronie gminy w galerii ruskie watki nie ciesza sie popularnoscia)
oprocz tego namiary na noclegi.

www.drohiczyn.pl/galeria.htm
www.drohiczyn.pl/kultura.htm
www.koloroweru.pl/strony/kwik4_1.html
www.drohiczynnoclegi.republika.pl
Pozdrawiam
R.

[andrijko]

> Podsylam kilka linkow gdzie mozna nacieszyc oko zdjeciami z Drohiczyna (co
> ciekawe na stronie gminy w galerii ruskie watki nie ciesza sie popularnoscia)
Che che, nie cieszą się popularnością ? Na POdlasiu bardzo dużo mówi się oficjalnie
o tolrancji, zazębianiu się kultur, wielokulturowości, pokojowym współżyciu ble, ble,
ble a ty tu z tekstem że ruskie wątki nie cieszą się popularnością. Szczególnie wiele
mówi się o tym w miejscowościach pogranicza, mieszanych. Tam to duuużo się mówi
oficjalnie. Nieoficjalnie jest już nieco inaczej. Ale po co wkładać kij w mrowisko :)
www.harazd.net/%7Enadbuhom/ArxivNBiN/ps/ps_w_drohiczynie.htm

[Gość: Piotr]

dziękuję Radku za bardzo ciekawą wypowieź o Drohiczynie - własnie "osobistość"
spostrzeżen czyni twą wypowieź ciekawą. A linki .. szczeolnie ten z rajdem
rowerowym spowodował że aż mi "ślinka pociekła" na samą myśl leniwej jazdy po
nadbużanskich równinach.
Piszesz o fortyfikacjach sovieckich- otóz one obok fortów austriackich stanowią
osobliwość Przemysla i ziemi sanockiej.Dosyć że wspomnę tutaj o bunkrze
zawieszonym nad serpentynami droki z Przemysla do Krasiczyna, a obok w
pralkowickich lasach zarosnięty zielenią piękny dobrze zachowany fort z
fosą,koszarami, przejściami podziemnymi ... och rozmazyłem się samą myślą o
wyprawie wiosennej w tamte strony.
A teraz ciekawy link i fragmenty wypowiedzi pana J. Onyszkiewicza o przemyslu -
publikacja z Polityki :

http://polityka.onet.pl/162,1089365,5,,druk.html

A niżej obszerne fragmenty dla leniuchów :))

Galicyjskie pierogi
Janusz Onyszkiewicz zaprasza – rowerem w Przemyskie
Przemyśl to dla mnie mały Lwów. Dawne cesarsko-królewskie miasto, gdzie do dziś
żyje wielu miłośników Najjaśniejszego Pana Franciszka Józefa. /.../

Turystom rowerowym, ale także pieszym i zmotoryzowanym chciałbym zarekomendować
Przemyskie. Co prawda urodziłem się we Lwowie, ale już w parę miesięcy po moim
przyjściu na świat rodzice przenieśli się do Przemyśla, z okolic którego
zresztą pochodzili. Tu spędziłem dzieciństwo, a potem, już w III RP, przez trzy
kadencje byłem posłem z tego okręgu.

Przemyśl to jedno z najstarszych miast w Polsce: w 981 r. ruski kronikarz
odnotował, że został zabrany Lachom. Położony w miejscu, gdzie ścierały się
wpływy Polski, Rusi i Węgier, z rąk do rąk przechodził z kilkadziesiąt razy, a
w latach 1939–1941 był podzielony między III Rzeszę i Związek Radziecki.
Niestety, dotąd jest miastem troszkę zapuszczonym, dopiero niedawno zaczęło się
w nim coś dziać.

Przemyśl jest stolicą polskiego ludwisarstwa i niekwestionowaną stolicą
polskiego fajczarstwa. Jest tu bodaj 14 z 16 polskich wytwórni fajek, a w
zabytkowej Wieży Zegarowej powstało nawet Muzeum Dzwonów i Fajek. Kiedy w 1999
r. zaprosiłem do Przemyśla ministrów obrony państw Grupy Wyszehradzkiej, to
miejscowi producenci przygotowali nam kalumet, czyli indiańską fajkę pokoju,
którą wspólnie wypaliliśmy. Jako eksponat trafiła do tego muzeum, podobnie jak
i specjalnie odlany na tę okazję dzwonek. Ja sam często uczestniczę w zawodach
wolnego palenia fajki i mam ich małą kolekcję, w tym fajkę z głową marszałka
Józefa Piłsudskiego, dziadka mojej żony, a także fajkę z moją własną głową.
Dostałem tę fajkę w 1998 r., kiedy w Przemyślu uhonorowano mnie tytułem
Fajczarza Roku.


Przez Pogórze

Co mogę rekomendować turyście w okolicach Przemyśla? Przede wszystkim Pogórze
Przemyskie. To już teren górski i potrzeba tu roweru z dobrą przerzutką. Trzeba
mieć też pewną gotowość do wysiłku, który jednak warto podjąć.

Można korzystać z przewodników rowerowych po okolicach Przemyśla, natomiast ja
polecam trasę przez Krasiczyn, Birczę i Góry Słonne, nazwane tak od
występujących tam słonych źródeł – do Sanoka. Na dłużej warto zatrzymać się w
Krasiczynie, gdzie znajduje się wspaniały, ciągle jeszcze odnawiany,
późnorenesansowy zamek z czterema basztami: Boską, Papieską, Królewską i
Szlachecką, symbolizującymi średniowieczną hierarchię społeczną. Zamek leży w
pięknym parku, w którym dawni właściciele Sapiehowie sadzili lipę, kiedy na
świat przychodziła dziewczynka, albo dąb, jeśli rodził się chłopiec. W zamku,
którego gospodarzem jest dziś Agencja Rozwoju Przemysłu, można przenocować, a
także skosztować staropolskich dań.

Ciekawą postacią Krasiczyna jest proboszcz ks. Stanisław Bartmiński, wielki
społecznik, który od lat wydaje lokalną gazetę i jest wielkim orędownikiem
porozumienia polsko-ukraińskiego. Do domów parafian sprowadza na kolonie dzieci
z Ukrainy. To taki – powiedziałbym – modelowy ksiądz, który nawiasem mówiąc
jest chyba jednym z konsultantów serialu „Plebania”.

Jadąc w kierunku na Sanok, w Birczy można skręcić w boczną drogę prowadzącą
przez Posadę Rybotycką z XV-wieczną murowaną gotycką obronną cerkwią i przez
miejsca, gdzie wypala się węgiel drzewny, do sanktuarium Męki Pańskiej i Matki
Bożej w Kalwarii Pacławskiej. Na okolicznych wzgórzach i polach nad rzeką Wiar,
nazywaną tu zgodnie z jerozolimską tradycją Cedronem, stoją 42 kaplice
połączone dróżkami. Poza wielkanocnym Misterium Męki Pańskiej warto tu być 15
sierpnia, w święto Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny, na procesji zwanej
pogrzebem Matki Boskiej.

Warto się także wybrać z Przemyśla do Dynowa, wzdłuż zakoli Sanu, a z powrotem
spłynąć już samą rzeką w kajaku.


Wielka twierdza

Ogromną atrakcją jest rowerowa lub piesza wędrówka czarnym szlakiem wytyczonym
wzdłuż fortów twierdzy przemyskiej. Twierdza ta w polskiej tradycji wojskowej
prawie nie istnieje, choć walczyły o nią bądź broniły jej tysiące Polaków
wcielonych do armii rosyjskiej i austro-węgierskiej. Bitwa o jej utrzymanie
jest natomiast wielką legendą w historii Węgier. Jest czymś takim, jak dla
Polaków zdobycie Monte Cassino lub szarża pod Somosierrą. W Budapeszcie stoi
nawet pomnik poświęcony węgierskim żołnierzom – Lwom Przemyśla. Przed I wojną
światową Słowacja była częścią Węgier i nazywała się Górne Węgry, a twierdza
przemyska, wtedy trzecia co do wielkości w Europie, po Antwerpii i Verdun,
ryglowała przejście na Węgry między Duklą a Preszowem.

Nawiasem mówiąc, ciekawa jest historia rozliczenia kosztów jej budowy, którą
prowadzono od połowy XIX w. Generał baron Hess w ministerstwie wojny w Wiedniu
przedstawił krótki dokument: „Dziesięć milionów złotych reńskich otrzymano,
dziesięć milionów złotych wydano”. Kiedy urzędnicy domagali się dokładnego
wyliczenia, baron do powyższego zdania dopisał: „Kto w to nie wierzy, jest
osłem”. Urzędnicy odwołali się do cesarza, ale Franciszek Józef I uciął sprawę,
pisząc na dokumencie: „Ja wierzę”.

Kiedy kończono budowę fortów, okazało się, że po wynalezieniu luf gwintowanych
zasięg dział wzrósł do 9 km i trzeba było rozpocząć budowę drugiego pierścienia
fortów, tzw. zewnętrznych, po obwodzie 45 km wokół miasta. Do wybuchu I wojny
światowej wybudowano ich ok. 50, a stacjonowało w nich 128 tys. żołnierzy. Tyle
mają dziś całe polskie Wojska Lądowe! Twierdzę oblegano trzykrotnie. Pierwszy
atak Rosjan trwający 21 dni Austriacy odparli. Drugie oblężenie trwało 137 dni
i zakończyło się poddaniem twierdzy, wziętej jednak nie szturmem, ale głodem. W
dniu kapitulacji, 22 marca 1915 r., Austriacy główne forty wysadzili i potem
już dość łatwo udało im się wspólnie z Niemcami jeszcze w czerwcu tego samego
roku odbić twierdzę z rąk Rosjan.

Dziś przemyskie forty są wspaniałym zabytkiem architektury obronnej. Warto
obejrzeć fort Optyń, a także fort w Bolestraszycach, tuż obok wartego odwiedzin
arboretum, w którym rośnie ponad 3800 gatunków i odmian roślin. Jest tam też
zabytkowy dwór, w którym kiedyś mieszkał malarz Piotr Michałowski.


Mały Lwów

Spacer po centrum Przemyśla zacząłbym od zamku. Potem poszedłbym pod katedrę i
dalej poprzez kościół karmelitów w dół na przemyski pochyły rynek. Odwiedziłbym
też kościół franciszkanów i oczywiście Muzeum Dzwonów i Fajek. Radziłbym jednak
wejść i na Kopiec Tatarski, skąd można zobaczyć wspaniałą panoramę miasta.
Miejscem szczególnie dla mnie ważnym jest wzniesienie z fortem, położone na
północ od ulicy Grunwaldzkiej, tuż przy wylocie drogi na Dynów, gdzie bawiłem
się jako dziecko.

Będąc w Przemyślu nie można zapomnieć o miejscowym specjale – pierogach z kaszą
gryczaną ze skwarkami. Często jadałem je w restauracji Karpackiej, mieszczącej
się w budynku, który kiedyś należał do Związku Ukraińców. Jej wystrój jest
jeszcze peerelowski, ale kuchnię mają ba

[Gość: Piotr]

Przepraszam ale mi się Post urwał : ))

Dlatego już krotko - pozdrawiam Ciebie ,Andrzeja i wszytkich czytaczy
Miłej lektury

Zaproszenie cd...

[Gość: Wolf]

Witam
Dziekuje za kolejna porcje tekstow zachecajacych do wedrowek. Mysle, ze gdybym
chcial zobaczyc wszystko o czym Piotrze piszesz to nie starczyloby urlopu:(
oczywiscie prosze o wiecej, nawet jesli nie zobacze wszystkiego to przynajmniej
bede mial w czym wybierac. Twoj "uciety" post konczy sie na pierogach, jesli
chodzi o pierogi z kasza to znam i lubie, moja sw. pamieci babcia robila chyba
najlepsze na swiecie, ale jadlo sie je tylko pokraszone tluszczem.
W swoim dzisiejszym poscie zapraszam Ciebie (i wszystkich czytaczy) do
wycieczki z Drohiczyna na Grabarke (Hrabarke jak kto woli).
Po wyjezdzie z Drohiczyna jedziemy szosa w kierunku Siemiatycz, ale nie
skrecamy w lewo tylko jedziemy prosto. Droga jeszcze ladniejsza, zanim dotrzemy
na Grabarke mozemy na chwile odbic w prawo i odwiedzic wioske Olendry. Wioska
jak to wioska, ale mozna w niej zobaczyc sasiadujace ze soba przydrozne krzyze,
prawoslawny i lacinski. Stoja sobie w zgodzie i przypominaja o przeszlosci.
Swoja droga w tej miejscowosci mieszka calkiem sporo "tutejszych". Oprocz tego
w Olendrach sa tez slady sowieckich umocnien. Gdy juz nacieszymy oczy widokiem
Bugu przy Olendrach mozna wrocic na szose i udac sie na Swieta Gore.
Od szosy odbijamy w lewo i malownicza droga jedziemy przez wioski w ktorych
czas sie zatrzymal. Po przejezdzie ta droga zawsze jestem nastrojony
sentymentalnie.
Na Swietej Gorze oczywiscie trzeba odwiedzic cerkiew. Niestety budynek jest
nowy, odbudowany po podpaleniu w 1990, ale nie wplywa to na odczucie spokoju
jaki odczuwa sie wewnatrz swiatyni. Po odwiedzeniu cerkwi (i oczywiscie
zapaleniu swieczki) warto obejrzec krzyze obok cerkwi (niektore osmalone od
pozaru) i napic sie wody z cudownego zrodla.
Oczywiscie ponizej podsylam linki nt. Grabarki


free.ngo.pl/nslowo/podija/svjate_misce-hrabarka.htm
www.anetag2.republika.pl/grabarka.html
W drodze powrotnej warto chociaz na chwile odwiedzic Siemiatycze. Warto tam
zobaczyc cerkiew sw. sw. Piotra i Pawla oraz cmentarz polozony nieopodal. Na
cmentarzu jest ladna drewniana kaplica. Oprocz tego warto zobaczyc dawna
synagoge. W Siemiatyczach jest jeszcze druga cerkiew, ale niestety nie moge
powiedziec na jej temat zbyt duzo. Jest to nowa swiatynia, widac ja doskonale z
okolic targu. Nie bylem tam jeszcze, ale dla zainteresowanych link do strony
jest na www.cerkiew.pl
Po trudach zwiedzania (dla lubiacych fast-foody) polecam zapiekanki. Jest taki
barek obok targu gdzie zapiekanki sa naprawde przepyszne, zawsze gdy jestem w
Siemiatyczach nie moge sobie odmowic.
Jesli ktos chcialby sprobowac prawdziwej kiszki ziemniaczanej to lepszej niz w
Siemiatyczach nie znajdzie. Mozna szukac w "Dekikatesach" lub "u Firleja".
Na dzis koncze juz zachecanie do odwiedzenia nadbuzanskich okolic i na
zakonczenie jeszcze dwa slowa usprawiedliwienia. Andrzeju, moja wypowiedz o
stronie gminy Drohiczyn byla z przymrozeniem oka, wiec prosze o wyrozumialosc.
Pozdrawiam
R.

Linki Siemiatycze

[Gość: Wolf]

Witam
Wczoraj zapraszalem do Siemiatycz i przez gapiostwo zapomnialem linkow.
Naprawiam to dzis:)

siemiatycze.projekcja.pl/galerie/galerie.html
box.zetobi.com.pl/glos_siemiatycz/
siemiatycze.projekcja.pl/
Goraco pozdrawiam w zimny i deszczowy wieczor
R.

Inny temat

[Gość: Piotr]

Przepraszam że dziś krótko- przesłałem na stronę "beskidu niskiego" /kiedyś
linkowanego/ trochę zdjęć archiwalnych,mam nadzieję że opublikują. Jak się
Radku zalogujesz i podasz namiary emailowe to postaram Ci się też coś podesłać-
w tym i zdjęcia historyczne jak i wspólczesne z moich beskidzkich wypraw.
Dziękuję,ża opisy i linki - do zobaczenia po weekendzie.
Pozdrawiam

[Gość: Piotr]

U nas też leje i zimno =- na szczęscie kończę wieczór w miłym towarzystwie
popijając pyszną ukraińską "sliva z koniakom" na przemian z "Sunline Tokaj
Furmint". Tak więc zycie może być piękne nawet w ten zimny wieczór. Popatrz a
jeszcze wczoraj byl taki piekny wieczor - z koniunkcją księzyca w nowiu i jasno
blyszcząca Wenus.
Raz jeszcze pozdrawiam

[Gość: Wolf]

Witam
Dzieki za propozycje podeslania materialow foto. Niedlugo bede sie juz logowal
wiec nie bedzie problemu (powiem wiecej z checia obejrze). Dzisiaj zapraszam do
odwiedzenia Mielnika, cudowna miejscowosc. Aby tam dojechac trzeba odbic w
prawo od szosy i trzymac sie Bugu. Trudno to opisac, ale na mapach widac
wyraznie. Droga jest rownie ladna jak wszystkie drogi tych okolic. Po drodze
warto zatrzymac sie w Adamowie, glownym jednak celem pozostaje Mielnik.
Kiedys bylo to miasteczko, dzis jest to wies. Cociaz gdy chodzimy po
miejscowosci mamy wrazenie ze to miasto. Mielnik ma piekne uksztaltowanie
terenu, albo idzie sie pod gore, albo na dol. Plaskich miejsc niewiele i to
jest wlasnie wspaniale. Ze wzgledu na to ze kiedys byl to znaczny grod zostalo
jeszcze troche pozostalosci dawnych czasow. Na poczatku trzeba odwiedzic Gore
Zamkowa z zachowanymi ruinami kosciola z (chyba) XVI wieku. Z gory rozciaga sie
zapierajacy dech w piersiach widok na Bug, naprawde goraco polecam. Pozniej
warto obejrzec cerkwie, w "miescie" i na cmentarzu. W Mielniku nie ma problemu
z noclegiem, widac zreszta ze miejscowosc chce nastawic sie na turystyke.
Zgodnie z zasada, ze jeden obraz powie wiecej niz sto slow ponizej linki z
Mielnika.

www.mielnik.com.pl/historia.html
www.mielnik.com.pl/turystyka.html
www.mielnik.com.pl/galeria.html
Z Mielnika, jadac w strone granicy dotrzemy do Niemirowa. Tam warto obejrzec
kosciol - rowniez pamiatke lepszych czasow, ale rzecza najbardziej warta
obejrzenia sa wysokie brzegi Bugu w tej okolicy.
Z moich ulubionych tras nadbuzanskich pozostala jeszcze jedna, ale to juz
pozniej, nie moge przeciez napisac wszystkiego na raz:)
Pozdrawiam
R.

Wędrówki z Piotrem cd

[Gość: Piotr]

Dziękuję za ciąg dalszy - muszę powiedzieć Radku, że Twoje opowieści +
lektura "Polski egzotycznej" daje mi niezłą mobilizację wakacyjną !!!
Zdaję sobie sprawę że i moje wywody dadzą Ci znacznie szerszą propozycję niż
program jednego nawet 2-tygodniowego urlopu ale jest z czego wybierać :)
Bo oto jeśli jestem w Przemyslu - to na północ-wsch. ok 10 km - Kalników -jedna
z nielicznych parafii prawosławnych w tych stronach i cudem ocalona ludność
autochtoniczna, na pólnocny- zachód - Ujkowice z wielce gościnnym klasztorem
prawoślawnym- a w pobliżu pozostałosci fortów austriackich połozonych na
malowniczych wzgórzach -Duńkowiczki i ogromne ruiny Orzechowców. na południe -
niezwykle malownicza Kalwaria Pacławska, Posada Rybotycka /z ową średniowieczno
gotycką cerkwią/, a dalej Bircza i szosa ciągnąca serpentynami górskimi w
stronę Arłamowa, malowniczych cerkwi Roztoki,Kuzminy,Jureczkowej,Krościenka, i
wreszcie ustrzyk Dolnych. Ale o tym pożniej.
Tu jeszcze namawialbym na wędrówkę trasą dawnego ukraińsko -polskiego
pogranicza tj od przemyśla przez Dubiecko w stronę Dynowa i dalej w stronę
sanoka.
Droga idzie tu niesamowitami terasami nadrzecznymi ponad szeroką doliną Sanu.
Ewenementem jest tu malutka wioseczka Słonne - gdzie San wciska sie w przełom a
szczególnie piękny widok na tą dość szeroką i majestatyczną rzekę daję się
widzieć z pieszego, wiszącego mostu, długiego pewno na 100 m. To własnie z tej
letniskowej wioski można dojść spacerkiem ,dzikim szlakiem przez górki do
Piątkowej - z ową piekną, trojkopułową opuszczoną cerkiewką /kiedyś tu
opisywaną/ Wracająć do trasy - smętne wrażenia dają opuszczone, murowane
cerkwie w Babicach i Dubiecku- z przerdzewiałymi blachami kopuł, opadającymi
tynkami, resztkami szyb w łukowatych oknach....
Piszesz Radku a i bardzo ciekawie linkujesz tereny nadbużanskie - chciałbym się
tam znaleść - chociaż ja "ruski góral" kiepsko sie czuję gdy przynajmniej
horyzont- tak jak w Rzeszowie - nie zamyka sie mi pagorami podgorza i nie mam
przynajmniej przy weekendzie zobaczyć grzebienia lasu na zboczach górek.
A na nizinach ogarnia mnie dziwna agorofobia :))
Mowisz o zapierającym dech widoku na Bug - ech zobaczylbyś Ty przełomy Sanu pod
Kraciczynem - gdy idziesz jego brzegiem pod stromymi, skalnymi urwiskami, albo
patrzysz na jego zielony nurt pod Słonnym, z odbijającymi sie w jego lustrze
zielonymi gorkami, stanąlbyś naprzeciw kraisczyńskiego zamku wśrod
nadbrzeżnych chaszczy,albo popłynąbyś wolnym nurtem pod Dynowem !!!!!!!!!!
W następnym pistcie ruszę jednak w gorki w stronę Ustrzyk Dolnych

Pozdrawiam serdecznie

[Gość: Wolf]

Dzieki za kolejna porcje ciekawych miejsc. Zainspirowal mnie Twoj post i
przynajmniej juz wiem gdzie bede chcial pojechac na pewno.
Na terenach nie gorzystych wcale nie jest tak zle:) sadze ze zdolasz tez
opanowac agorafobie:)) Dzis z koniecznosci krotko, wiec tylko zasygnalizuje
kolejna trase. Jesli pojedziesz droga z Drohiczyna i nie bedziesz nigdzie
skrecac (ani w strone Grabarki, ani Mielnika) to jadac jak droga prowadzi
dojedziesz do miejscowosci Tokary.
To wioska przepolowiona przez granice. Znajduje sie tam ciekawy
architektonicznie kosciol i cerkiew. Dzis jest to cerkiew parafialna, ale do
ostatniej wojny byla to cerkiew filialna. Dawnej cerkwi parafialnej niestety
nie da sie zobaczyc poniewaz zeby dojechac do drugiej czesci wsi,
tej "zagranicznej" trzeba by jechac do przejscia w Polowcach, dosyc spora
odleglosc. Warto zobaczyc ta cerkiew, wyglada jak bylaby gdzies na koncu
swiata...
Jutro postaram sie cos zalinkowac na ten temat (z opisami i fotkami oczywiscie)
Pozdrawiam
R.

Linki "wedrowkowe"

[wolf_wwa]

Witaj Piotrze
Zgodnie z wczorajsza zapowiedzia na zakonczenie cyklu "podrozniczego" przesylam
garsc linkow.
To co opisalem w swoich wypocinach to miejsca ktore czesto odwiedzam i moge z
czystym sumieniem polecic.
W dzisiejszych linkach jest troche wiecej miejscowosci wartych obejrzenia, ale
nie pisalem o nich poniewaz nie wszedzie bylem, a z zasady nie polecam czegos
czego nie widzialem.

Podstawowe informacje o Tokarach zaczerpniete zreszta z "Nad Buhom"

www.harazd.net/~nadbuhom/mapa-aktiv/Tokary.htm
troche historii i terazniejszosci z miejscowosci Tokary czesc to takie
zwykle "bla, bla, bla", ale warto przeczytac o historii

www.bialorus.pl/index.php?Rozdzial=Wiadomosci&&wiecej=6088
tutaj tez historia, ladnie napisane

www.tygodnik.com.pl/numer/277335/zubkowicz.html
tu mozna poczytac o Swietych miejscach na Podlasiu

kamunikat.net.iig.pl/www/knizki/historia/sosna/miejsca/02.htm
drewniane cerkiwie Bialostocczyzny (tez nie wszystkie widzialem)

www.bialorus.pl/index.php?pokaz=cerkwy_kultura_pl&&Rozdzial=kultura
Wykaz zabytkow w okolicach Siemiatycz

www.zabytki.pl/sources/zabytki/podlaskie/siemiatycki.html
kopuly...

www.wrotapodlasia.pl/pl/region/historia/spotkania+z+przeszłością/Doskonalosc+kopul.htm

Kilka zdjec cerkwi

www.bialowieza.agro.pl/zapiecek/bud_sakralne.html
Zycze przyjemnej lektury i ogladania
R. (po raz pierwszy zalogowany)

Wędrówki z Piotrem cd.

[Gość: Piotr]

dziekuję ża linki - jest i co poczytać i pooglądać.
A ja pisząc też polecam trasy i miejsca przez lata odwiedzane - więc możesz
wierzyć na słowo :)

Niby wyszedłem już z Przemysla / mam cichą nadzieję,że to miasto wybrałeś jako
cel wędrówki wakacyjnej - chociaż bardziej byłbym też i za sanokiem/.
Ale muszę jeszcze wspomnieć o pięciu miejskich cerkwiach - w tym dwóch w kulcie
unickim,o odnowionej cerkiewce w Kryhelu wielkim - wioseczce w
pasie "fortowym",stareńkiej, drewnianej cerkwi w podprzemyskich ŁUczycach.
Ale teraz o trasie Przemyśl- Ustrzyki Dolne,Jadąc w stronę Birczy - warto
wstąpić do krasiczyna- a potem w górskie trasy.A tam drogowe serpentyny,
podjazdy i zjazdy, Najpiekniejsza drogowa panorama rozciąga sie na pogorze z
pargingu na serpentynami pomiedzy Birczą a Kuźminą. A w Kuźminie - ładna
cerkiewka, niegdyś w latach 30 tych powod starć pomiędzy Ukraincami a
katolikami pragnącymi tą cerkiew zagarnąć.Koło cerkwi cmentarz żołnierzy
poległych z UPa. Zz kuźminą warto zatrzymać się w Roztoce - a tam piękności
cerkiew w 'huculskim" stylu. Stoi pieknie przy samej drodze - jadąć od Kuźminy
łatwą ją przeoczyć - natomiast pięknie jest widoczna od strony Ustrzyk.Ale też
następne cerkiewki - w wojtkowej i Liskowatem /bojkowskie w stylu/ warte są
zatrzymania. Bliżej Ustrzyk jest graniczne Krościenko - z kresową stacją
kolejową i piekną cerkwią, cerkwie w Brzegach Dolnych i LODYNIE. a NA KOŃCU
TEGO ODCINKA -Ustrzyki Dolne. A i okolice Arłamowa. Ale o tym napisze Ci
nastepnym razem.
Ps Proba logowania jak widzę udana
Pozdrawiam Ciebie i czytających .

Jeszcze jeden link

[wolf_wwa]

Dzis jeszcze jeden link, nie moglem sie powstrzymac od podeslania go. Jest tam
jeszcze kilka godnych uwagi zdjec. Zdjecia z Koterki to wlasnie cerkiew w
Tokarach, Koterka to nazwa uroczyska.

www.bik.pl/tomek/travel/Podlasie/default.htm
Korzystajac z Twoich opisow probuje ustalic jakas sensowna trase na jesien i
jak bym nie patrzyl to zobacze tylko niewielka czesc:(
A niebawem postaram sie podeslac jakies ciekawe teksty...
Pozdrawiam
R.

mały skok w bok

[Gość: Piotr]

Witam i dziekuję ze linki.
Dziś póki co krótko- chciałem Ci napisać o ... dziennikarskiej ignorancji.
Bo oto kilka dni temu w rzeszowskim dodatku do GW ukazał sie mały artykulik o
atrakcjach skansenu w Sanoku. Sam o tym miescie i jego "cudach" już pisałem i
jeszcze napiszę.Ale oto ow artykulik zilustowany zostal zdjęciem cerkiewki
łemkowskiej pieknie zrekonstruawanej w tym skansenie /pochodzącej bodaj ze wsi
Ropki/. A zdjęcie zostało podpisane słowami
"SANOCKI SKANSEN SŁYNIE ZE SWYCH BOJKOWSKICH I ŁEMKOWSKICH CHAŁUP".:-)))
Piszę to duzymi literami - nie wiedzialem czytając to czy śmiać sie z
dziecinnej ignorancji, dziennikarskiego niechlujstwa czy też przejść do
porządku...
A teraz czekam na propozycje Radku - kontynuujemy wędrowanie ?, ruszamy inne
tematy...? może coś o "żydowskim" Rzeszowie?, może o okolicach Sanoka, Ustrzyk>?
Acha -komputer sygnalizuje mi kłopoty z jednym z dysków- czyżby spóźniony efekt
działania wykrytego i spacyfikowanego przeze mnie wirusa?
Więc jesli zamiklbym na kilka dni bądź odezwal się pod logowanym nickiem -
proszę o cierpliwość i wyrozumiałość.
Pozdrawiam

[wolf_wwa]

Witam
Z wiadomych przyczyn nie widzialem tego artykulu, ale sadze, ze jest to
zwyczajne niechlujstwo jakiego wokolo jest duzo. Nie tylko w pracy
dziennikarskiej zreszta, ale i w wielu codziennych sprawach:(
Oczywiscie jestem jak najbardziej za kontynuacja tematow podrozniczych. Moze
jakies linki do wspomnianego przez Ciebie skansenu?
Odezwe sie w poniedzialek, poniewaz najblizsze dwa dni bede spedzac na lonie
przyrody (niestety pod Warszawa, na mazowieckich piaskach, ale zawsze lepiej
niz w czterech scianach).
Zycze milego weekendu
R.

I jeszcze...

[wolf_wwa]

Mam nadzieje, ze z komputerem bedzie wszystko dobrze.
Pozdrawiam
R.

Lutowiska

[wowa11]

witam wszystkich!
Przeczytałem całą opowieść o Lutowiskach, pamiętam ja z magazynu Wyborczej albo
Rezczpospolitej. Opowiadał mi też tą historię znajomy geodeta z Leska, który
robił pomiary przy "odkrywaniu" dzwonów. Poszukałem też w szufladzie i
znalazłem w swoich zbiorach dwie pocztówki z lat sześćdziesiątych
przedstawiające cerkiew w Lutowiskach, już wtedy nie wyglądała zbyt dobrze,
brak krzyża na jednej z kopuł, podrdzewiały dach. Szkoda, ze ta i wiele innych
bieszczadzkich perełek uległo zniszczeniu. Moze dlatego atrakcyjniejszy wydaje
mi sie Beskid Niski i Pogórze Przemyskie gdzie zachowało sie troche cerkiewek,
czasowni i kaplic, co wazne, są do dzisiaj używane przez wyznawców wschodnich
obrządków (oczywiscie cześć z nich).
serdecznie pozdrawiam wszystkich z Sanoka

wojtek

[Gość: Piotr]

Nie wiem jak długo pociągnie mój Pc przed kompletnym remontem.
Ale jedziemy.
Wowka - wybacz ale popełniasz drobną "herezję' :) nie doceniając zachowanych
cerkwi w krajobrazie około sanockim i bieszczadzkim.
Jako sanoczanin znasz zapewne piękne cerkwie przy trasie brzozowskiej - w
Jurowcach, Trepczy czy czerteży.W okolicach sanockich - choćby Dobra czy bodaj
Olchowce / przy trasie w stronę Tylawy i pięknych serpentyn/.
W okolicach Ustrzyk Dolnych - choćby owa cudowna trasa cerkiewno rowerowa -
Ustrzyki - ŁODYNA - wAŃKOWA - uSTIANOWA - Równia- Hoszowszyk - Hoszów - Jałowe-
Bandrów. A czy byłeś kiedy w Rabem - tuż przy szosie stoi perełka - cudo
zerkiewne z ganaczkiem sobót. Warto wpaść do czynnej, grekokatolickiej cerkwi w
centrum Ustrzyk Dln - byłem tam wielokrotnie ...
Aby nie uciekać w Beskid - zobacz chociażby albumiki np Macieja
Skowrońskiego /znane Ci zapewne nazwisko:)/ i spółki "Cerkwie Nadsania Sanok -
Przemyśl" Wyd. Fundacja - Nowy Sącz 2002 - tom 5 cerkiewnego cyklu czy tego
samego autora "Cerkwie Bieszczadzkie" - tom 4 cerkiwenego cyklu.
W oparcie o nie można ustalić całkim zgrabne trasy.
Radku - linki na skansen podam w najbliższym czasie
Pozdrawiam - po weekendzie - jak sie mi uda wklikać :(

Troche o Warszawie i nie tylko...

[wolf_wwa]

Witam
Jakis czas temu pisalem na forum o warszawskich cerkwiach. Dzis dodam tylko mala
ciekawostke na temat cerkwi na warszawskiej Woli. Dla kogos jadacego z zachodu od
strony Poznania swiatynia ta jest symboliczna. Jest to pierwsza cerkiew widziana podczas
drogi. Oczywiscie w zachodniej czesci Polski sa swiatynie prawoslawne, natomiast w duzym
stopniu sa to przysposobione koscioly poprotestanckie, a nawet tych nowo budowanych nie
widac z trasy. Dopiero po wjezdzie do Warszawy od zachodu zza drzew wylania sie
kopula...
Pozostala czesc postu adresuje do tych czytaczy dla ktorych Wschodnie Chrzescijanstwo
jest obce i uwazaja, ze kultura Zachodu jest w czyms lepsza od wschodniej. Piotrze, ta
czesc postu adresuje nie do Ciebie (chociaz oczywiscie zachecam do czytania:), ale do
tych ktorzy uwazaja naszych Rusinow za spadkobiercow ciemnoty.
Sa to cytaty z ksiazki Kallistosa Ware
"Prawoslawie to nie jakies szczegolnie egzotyczne, czy orientalne, ale zwykle, powszechne
chrzescijanstwo"
I cytat dotyczacy historii Rusi tego samego autora
"Wlodzimierz do glebi przenikniety byl rowniez chrzescijanskim prawem laski i gdy tylko
wprowadzal w Kijowie prawo bizantynskie, nalegal na zlagodzenie jego co bardziej
bezlitosnych i okrutnych osobliwosci. Na Rusi Kijowskiej nie bylo kary smierci, nie byly
stosowane okaleczenia ani tortury, kary cielesne zdarzaly sie bardzo rzadko"
To oczywiscie tylko maly wycinek historii (1115-1125), ale mowi co nieco na temat
stosunkow panujacych na Rusi w tym okresie. Jak widac nie byli to poldzicy barbarzyncy.
Pozwolilem sobie dzis na odejscie od glownego watku - pamiatek po polskich Rusinach
aby zaprosic i zachecic do dyskusji "swieza krew"
Oczywiscie Ciebie Piotrze tez zachecam do dalszych rozmow. Druga czesc postu adresuje
do innych czytaczy poniewaz sadze, ze Ciebie nie trzeba przekonywac do bogactwa
spuscizny ruskiej przeszlosci ziem wschodnich dzisiejszej Polski.
Serdecznie pozdrawiam
R.

[Gość: Piotr]

O wyprawach weekendowych i zainfekowaniu...

[Gość: Piotr]

Tak Radku - jestem genetycznie zainfekowany Ruskością i ... nic mnie nie
wyleczy :))
Co do linków sanockich =wybacz moje lenistwo -dlatego prosze uprzejmie wkliknij
na np na googlach hasło "Bojkowie" lub " Sanok" a wyskoczy Ci całe bogactwo do
wędrówki.
A propos obecnego weekendu sobota i niedziele - to pogórze przemyskie - w
pięknej pogodzie odwiedziłem m.in. Birczę , owe kuzminy, Jureczkowe, Piątkową,
Niedziela to San pod Dynowem i piekne , tajemnicze ruiny zameczku w Dąbrowce
Starzeńskiej - tam jakież było moje zdziwienie gdy w dziko zarosniętym parku
znalazłem ruiny ... ruskiego bunkra strzegącego dawnej granicy sowiecko -
niemieckiej.
A dzisiaj - byłem w Krzysztoporze - ruinkach zamku pod sandomierzem /czy raczej
opatowem? i powłoczyliśmy się właśnie po sandomierskim grodzie. Było pięknie -
choć należne mi ;)) piwko piję dopiero teraz

O Sanoku i nie tylko

[wolf_wwa]

Witam
Poogladalem skansen i jestem pod wrazeniem. Sanok na pewno wpisuje na liste miejsc do
odwiedzenia. Sporo czasu poswiecilem dzis na "wirtualne zwiedzanie", nawet nie zdazylem
przygotowac czegos ciekawego.
Poszukalem rowniez miejsc na nocleg i udalo mi sie znalezc pare ciekawych miejsc.
Na oficjalnej (chyba?) stronie skansenu w Sanoku (mbl.sanok.pl) troche malo materialow w
dziale "Etnografia" za to znalazlem tam ciekawy cytacik
"Grupy te przetrwały aż do pierwszych lat po drugiej wojnie światowej, kiedy to wskutek
działalności UPA w 1947 roku uznano za konieczne przesiedlenie ludności ukraińskie, w tym
też łemkowskiej i bojkowskiej, na północ i zachód kraju."
Moze odbieram to zle, ale ten fragment tekstu nie wywarl zbyt dobrego wrazenia, mozna
bylo to napisac w innej formie.
Piszesz Piotrze ze jestes zainfekowany Ruskoscia, ja ze swej strony moge tylko dodac ze
dzieki rozmowom na tym forum odkrylem inne Ruskie ziemie. Nie to zebym o nich nie
wiedzial, ale w mojej swiadomosci Ruskosc kojarzyla mi sie tylko z nadbuzanskim
Podlasiem. Tereny bardziej na poludnie istnialy gdzies na marginesie. Wiedzialem ze kiedys
mieszkali tam Rusini, ale z drugiej strony wiedzialem ze ich tam juz nie ma. Teraz jestem
zdecydowany udac sie na poludnie i poszukac sladow przeszlosci. Szperajac w necie
zobaczylem tez ze zyja tam ludzie Wschodniej Wiary. Poza tym zostaly tam slady
materialne.
Pozdrawiam
R.

[Gość: Piotr]

Witam - skansen sanocki to miejsce piękne i ciekawe. A jest tam i cerkiew
bojkowska z Grąziowej - z terenu dawnego ośrodka arłamowskiego, stanowiącego
strefę zamknieta za czasow komuny, jest tam i ciekawa cerkiewka z Rosolina-
miejscowości pobliskiej Chrewtowi- gdzie była inna "zamordowana" cerkiewka w
czysto bojkowskim stylu /obok niestniejących cerkwi w Wołosatem i caryńskiem
stanowiła najpiekniejszy przykład cerkwi bieszczadzko- bojkowskich.
A w skansenie jest i łacinski drewniany kościólek ale jest i świeżo odstawiona
cerkiew łemkowska z Ropek . Ale głowny punkt skansenu stanowi pawilon z
ikonami - a tam przegląd cudeniek od Xvii wieku po ostatnie z końca Xix w.
A jest i mnóstwo chałup, kapliczek, włacznie z odtworzonymi zabudowaniami
plebańskimi i wiejskiej szkoły.
Ale muśze Ci powiedzieć,że znacznie ciekawsze od skansenu są wędrówki po
otaczających to Miasto gorach.
Tak - jestem za sanokiem :)
Wiesz Radku zbliża się równo rok /10 V/ od kiedy właczyłem sie w tą dyskusję.
Mysle sobie = ile sie w tm czasie wydażyło - i referendum europejskkie, i
wejście do UE, i polsko ukraińskie "braterstwo broni" w Iraku / dość obrzydliwe
zresztą dla mnie/ ale i powrót nabożenstw unickich do Rzeszowa.
Pozdrawiam serdecznie czytąjących i Wytrwale Piszącego :-)
Ps Ten cytat z Upa Radku to niestety czysta "kalka" z języka komunistycznej
propagandy, dziwnie zbieżnego z językiem obecnych polo-nacjonalistów - trudno:(

[Gość: Piotr]

Namawiam na lekturę majowego numeru "Spotkań z zabytkami " a tam na str. 21
wzmianka o pozostałosciach jednej z cerkwi jarosławskich - wprawdzie kilka
informacji w opisie jest błednych wskutem pomylenia istniejącej i czynnej
unickiej cerkwi na miejscu dawnego zamku z cerkwią zniszczoną na terenie
cmentarza unickiego zamienionego na park !!! ale informacja ciekawa. A na str.
22-24 obszerny artykuł na temat spalonej cerkwi w Opace, tragicznych losach
innych cerkwi z okolic Lubaczowa i żywych planach odbudowy tej cerkiewki.Oby
się udało.
Pozdrawiam po raz wtóry :)

I watek ma juz rok

[wolf_wwa]

Witam
Wlasnie dzis watek skonczyl rok (moja tu obecnosc jest nieco krotsza -
dolaczylem w czerwcu, ale i tak dosyc dlugo:)
Faktycznie przez ten rok sporo sie wydarzylo. Zmienila sie mapa Europy, mozna
powiedziec ze zyjemy w ciekawych czasach. Zastanawia mnie co zmieni sie w
polityce wschodniej Polski. Widac, ze jest wola zblizenia, rozmowy. Z drugiej
strony dalej mozemy poczytac teksty takie jak na stronie skansenu. Ciekawe jak
te zmiany widza za kordonem?
Czy zastanawiales sie Piotrze kiedy rozpoczal sie proces oddalania sie od
siebie Rusinow i Polakow?
W lutowym numerze PP jest ciekawa recenzja ksiazki Aleksandra Naumowa "Domus
Divisa" Ksiazki niestety nie czytalem, ale sadzac z recenzji pozycja warta
przeczytania. Ponizej maly fragment tego tekstu i link prowadzacy do calosci.
"Poparcie Jagiełły dla misji Kościoła łacińskiego na wschodzie ostudziła
dopiero pierwsza krwawa wojna religijna ruskiego prawosławia z polsko-litewskim
katolicyzmem na Wołyniu.
To na ten okres Naumow przesuwa początek procesu utożsamiania Polaka z
katolikiem a Rusina z prawosławnym. I to wtedy - czytamy gorzkie stwierdzenie
autora - mimo że po wołyńskich zamieszkach, po wzajemnym paleniu świątyń i
mordowaniu mnichów i duchownych, wniesiono pewne poprawki do polityki, kulturze
polsko-litewskiego prawosławia pomóc się już nie dało, marnując wszystkie
szanse na stworzenie niepowtarzalnej kultury ruskiej w państwie niezależnym od
Moskwy."

www.pporthodoxia.com.pl/artykul.php?id=569
Tekst, tak sadze, wart przeczytania.
Pozdrawiam zyczac milej lektury
R.
P.S. Dawno nie mialem w reku "Spotkan z zabytkami", chyba trzeba wrocic do
dobrych zwyczajow:)

[Gość: Piotr]

Pisałeś o "ruskości" terenów na południu i wschodzie Polski.Ja bardziej
mowiłbyn o pograniczności kultury, narodowości, religii. Pograniczności która
obecne przebiega pomiędzy ludźmi, sąsiadami i w nas samych :)
szkoda tylko że o pograniczności tej świadczą coraz bardziej / a może tylko/
zanikające ślady kultury materialnej.
Kiedy podzielili się Rusini i Polacy? Mówiliśmy o tym dość dużo w ciągu tego
roku - i owa nieszczęsna unia, i całe wieki Xvii, Xviii no i ten najbardziej
nieszczęsny xx.
O dziwo - teraz - gdy demokracje, wolności - brak działan ku jedności- może
dlatego że zbyt wielu ludzi działa na rzecz trwania podziałow.
Przeglądam w rzeszowskich księgarniach ogrom literatury antyukraińskiej - pod
pretekstem upamietania historii - owe bialookładkowe ksiązeczki rzędami
wystawiane na wystawach księgarn ze zbrodniami ukraińskimi w tytule,
licytującymi sie bardziej okrutnymi zdjęciami. Ostatnio na wystawie znanej
rzeszowskiej księgarni przy Kosciuszki "królowała" księga formatu A-4 z owym
zdjęciem pomordowanych dzieci!!!
A na dodatek w tym towarzystwie - masę bzdur antysemickich.Głupota księgarzy
sięga zenitu.
Jakie może być lekarstwo na owe ksenofobiczne "barachło"???

Zastanawiam się czy na ten pesymizm postu ma jakiś wpływ ten deszczowy wieczór?
Pozdrawiam serdecznie

i jeszcze krotko

[wolf_wwa]

Gość portalu: Piotr napisał(a):

> Kiedy podzielili się Rusini i Polacy? Mówiliśmy o tym dość dużo w ciągu tego
> roku - i owa nieszczęsna unia, i całe wieki Xvii, Xviii no i ten najbardziej
> nieszczęsny xx.

Piotrze, odpowiedzi na to pytanie tak latwo nie da sie uzyskac. Zadalem to
pytanie, aby zachecic do zastanowienia sie nad tekstem z PP. Tam jest sugestia
ze nastapilo to wczesniej, przed Unia
A teraz wracam do lektury Twojego watku.
Jeszcze raz pozdrawiam
R.

Trzy siódemki i tyleż wątków

[Gość: Piotr]

Witam serdecznie
Przepraszam ża zwlokę a "przywołany do porządku" nawiązuję do twego linku.
Oto Radku sądze że państwo Jagiellońskie a i Jagiełło jako katolicki neofita
z pewnością staral się realizować zasadę "czyja władza tego religia". Chociaż
sposób jej realizacji nie wydaje się zbyt rygorystyczny skoro jeszcze w XVI
wieku byli na tyle potęzni możnowładcy prawosławni którzy mogli przeciwstawić
się wprowadzaniu Unii /vide przykład Kniazia Ostrogskiego/ a i silne
duchowieństwo prawosławne lwowszczyzny i eparchii przemyskiej zdolne aż do
końca Xvii wieku przeciwstawiać się "uniatyzmowi".
Przywołany w recenzji autor przesuwa granice rozdziału wyznań w W.Ks. Litewskim
do wieku piętnastego - i być może jako wytrawny historyk ma do tego prawo ;)
Inny temat - oto mam przed sobą ciekawe wydawnictwo "Sztuka cerkiewna w
Diecezji Przemyskiej" - wspólne wydawnictwo Muzeum łancuckiego / goszczącego
sporą galerię sztuki cerkiewnej zlokalizowaną w / !!!/ dawnych stajniach
Potockich/, Redakcji czasopisma Peremiśkije Dzwony i Wyd. Stepan Design /łańcut
1999/ Książka zawiera materialy z m-narodowej konferencji naukowej z 1995
roku , Ksiązka zawiera na wstępie fragment homilii Abp J.Martyniak wygłoszonej
na liturgii bizańtyjskiej "sprawowanej w kościele parafialnym pw św. Stanisława
w łancucie przez Jego Ekscelencję Najdostonniejszego ks. Abp Jana Martyniaka
Metropolitę Przemysko Warszawskiego"
Jest w tej książce cały szereg arcyciekawych referatów na temat marastwa
cerkiewnego i budownictwa . Oj będę mial co studiować :)))

I wątek ostatni - wróciłem po większym "rajdzie" po Przemyślu, Sanoku i
okolicach Rymanowa - ot takie zapoczątkowanie sezonu. W przemyslu zwiedzałem po
kilkuletniej przerwie tereny fortów - w tym głównie najlepiej zachowany fort w
Łuczycach, niedaleko Ujkowic / żal ze nie starczyło mi czasu wpaść do tej
ciekawej wioski :( - no ale co sie odwlecze to nie uciecze. Sanok - to po
dwuletniej przerwie odwiedzenie skasenu , Rozrosła się sekcja łemkowska,
przybyło kilka zrekonstuowanych hyż i część dotycząca... kopalnictwa
naftowego / a tak tak/
Kolo Rymanowa odwiedziłem oczywiście opisywaną tu kiedyś Bałuciankę -
cierkiewka jeszcze stoi - ale jak długo jeszcze :(

I to na razie tyle
Pozdrawiam serdecznie Piszącego Niestrudzenie i czytających / mam nadzieję:)

A mnie strzela jutro równy roczek grafomanii w tej dyskusji !!!!!:)))))

Po awarii

[wolf_wwa]

Witam

Gość portalu: Piotr napisał(a):
> Witam serdecznie
> Przepraszam ża zwlokę a "przywołany do porządku" nawiązuję do twego linku.
> Oto Radku sądze że państwo Jagiellońskie a i Jagiełło jako katolicki neofita
> z pewnością staral się realizować zasadę "czyja władza tego religia". Chociaż
> sposób jej realizacji nie wydaje się zbyt rygorystyczny skoro jeszcze w XVI
> wieku byli na tyle potęzni możnowładcy prawosławni którzy mogli przeciwstawić
> się wprowadzaniu Unii /vide przykład Kniazia Ostrogskiego/ a i silne
> duchowieństwo prawosławne lwowszczyzny i eparchii przemyskiej zdolne aż do
> końca Xvii wieku przeciwstawiać się "uniatyzmowi".

Nie jestem historykiem, ale tez sadze, ze proby Jagielly nie byly zbyt udane.
Moze tez o tym swiadczyc silny opor wobec Unii na Podlasiu, o czym juz tutaj
byla mowa. Poruszyles Piotrze pewna ciekawa sprawe, mianowicie problem
katolickich neofitow. Mialem okazje porozmawiac z kilkoma osobami na temat
zachowan neofitow i spotkalem sie ze stwierdzeniem, ze neofita jest gorszy od
katolika z dziada pradziada. Osoby z ktorymi rozmawialem wypowiadaly sie na
temat stosunkow na Podlasiu. Oczywiscie nie chce tu generalizowac. Mam w
rodzinie osoby ktore mozna nazwac neofitami i raczej nie zaobserwowalem
wrogosci wobec "ruskich". We wczesniejszym poscie pisales na temat "ciekawych"
ksiazek jakie mozna nabyc w Rzeszowie, u mnie tez jest spory wybor. Nie ma co
prawda literatury antyukrainskiej, ale jest za to spory wybor ksiazek
antysemickich i antyniemieckich. Co gorsza ta ksiegarnia miesci sie w kosciele,
sprawa ta swojego czasu byla dosyc glosna, niestety do dzis dzien nic sie w tej
sprawie nie zmienilo.
Mysle, ze na dzis juz wystarczy smutnych tematow.
Ostatnio tez nie wypowiadalem sie na forum. Niestety w piatek wieczor spalila
mi sie karta graficzna, nowa kupilem dzis i siedze przed komputerem z nowa
karta i spozywam piwo:)
Serdecznie pozdrawiam
R.

I male uzupelnienie

[wolf_wwa]

Witam
Wczoraj pisalem troche na temat katolickich neofitow. Nie chcialbym zostac zle
zrozumiany, ani nikogo urazic. W swojej wypowiedzi chcialem tylko powiedziec
cos na co zwrocil mi uwage czlowiek duzo starszy ode mnie. Chodzi o fakt, ze
czesc wrogow Ruskiej Wiary rekrutowala sie z ludzi bedacych katolikami w
pierwszym, lub drugim pokoleniu. Nie mialem na celu generalizowania, chcialem
tylko powiedziec, ze niektorzy "nowi" katolicy starali sie byc "swietsi od
papieza".
Wydaje mi sie, ze dzis takie zjawiska raczej nie wystepuja. Sam w rodzinie mam
katolikow w pierwszym lub drugim pokoleniu i nie widze wsrod nich wrogosci
do "Ruskich". Jedyne co moge zuwazyc to pewien dystans do "ruskosci" i niechec
do mowienia na ten temat.
Jesli kogos urazilem to przepraszam. Nie chcialem nikomu dokuczyc, a jedynie
skrobnac pare zaslyszanych slow.
Pozdrawiam i zycze milego dnia
R.

[wolf_wwa]

I jeszcze dwa slowa dokonczenia.

wolf_wwa napisał:

> Jedyne co moge zuwazyc to pewien dystans do "ruskosci" i niechec
> do mowienia na ten temat.

Oczywiscie powyzsze stwierdzenie nie odnosi sie do wszystkich, jednak mozna cos
takiego zaobserwowac.
Na dzis juz nie bede Was zanudzac.
Jeszcze raz pozdrawiam
R.

Po lekturze postu i cd wędrówek

[Gość: Piotr]

Witam serdecznie Radku
Taak - ja przeżyłem "end off" jednego discu. Skladam kasę na renowacje
systemu... i ciągne dalej:)
O noeofitach wyznaniowych pisałem już kiedyś przy okazji cytatów z pana
MARCZAKa.
Było to bardzo przykre zjawisko okresu np po II WW
Wracając do Jagiełły - ów niewątpliwie wielki władca po wpływem urodziwej
Andygawendki / i coś mi sie wydaje mocno bigoteryjnej/ bardzo łatwo oddal sie
wpływom "Papistów" - nosicieli Kulturu zachodu wieku XIV i Xv . Chociaż Kaplica
Lubelska - to może być jednak wyjątek - wyjątek potwierdzający mimo wszystko
koegzystencję Prawosławia i Katolicyzmu - Gotyku i Bizantyzmu .
Zabrzmi to przewrotnie w stosunku do mego poprzednie postu ale ....

Podróże - chciałbym Radku zwrócić Twoją uwagę na okolice Dukli - przytulnego
miasteczka opodal granicy słowackiej. Nad nią wznosi się "święta gora" Cergowa -
ok 700 m npm.
A za nią na południu w dolinie potoku - wioska Zawadka Rymanowska - wioska -
żywy skansen z zachowanymi licznymi łemkowskimi hyżami /długimi chatami
mieszczącymi w jednym ciągu część mieszkalną, stodołe i oborę/, piękną
drewnianą cerkwią,XIX wieczną plebanią, zachowanymi łemkowskimi cmentarzami i
kapliczkami.W lecie od tych okolic odstraszać może "barszcz Sosnowskiego" -
zawleczona przez niestniejące pgr-y parząca roślina rosnąca do 2 m. wysokości,
ale wiosną i wczesną jesienia teren wymarzony do wędrowek, fotograficznych
wędrówek i turystycznych zadum. A dalej na południe - w kolejnej dolince -
Zyndramowa - łemkowska wioska z muzeum łemkowskim, nową, prawosławną cerkwią. W
owym muzeum szczególne wrażenie robi ekspozycja cerkiewnych krzyży poskręcanych
jakby w konlwusyjnych bólach- to krzyże z cerkwi spalonych w trakcie działań
wojennych i po wojnie.

A po wędrówce dobrze jest wymoczyć nogi w potoku i posłuchać jego szumu :))

Ps Martwi mnie troche brak dyskutantów - ale cóż zrobić :)

Pozdrawiam serdecznie w ten zimny i deszczowy wieczór

[wolf_wwa]

Witam
Cos niestety dyskutanci nie dopisuja:( Coz, pozostaje czekac i podejmowac
proby "aktywizacji". Ze swej strony w najblizszym czasie podesle kilka tekstow
po ktorych, jak sadze, jest szansa ze ktos zechce sie wlaczyc do dyskusji:)
Dzisiaj chce tylko podeslac dosyc swiezy link. Jest to stronka prezentujaca na
fotografiach piekno chrzescijanstwa wschodniego.

orthphoto.net/index.php?id_jezyk=2
Mam nadzieje ze ta wirtualna podroz dostarczy Tobie przyjemnych doznan
estetycznych.
Pozdrawiam i zycze dobrej nocy.
R.

[Gość: Piotr]

Witam - a co tam- jedziemy dalej :)))))
Przeczytałem dzisiaj w lokalnym dodatku GW o ciągu dalszym spory wokół cerkwi
na naszych terenach:

Kościół prawosławny nie otrzyma na własność cerkwi pounickich
PAP, mc 12-05-2004, ostatnia aktualizacja 12-05-2004 20:05

Przynajmniej na razie. Nie zgodziła się na to Sejmowa Komisja Administracji i
Spraw Wewnętrznych

Decyzja zapadła w środę. Komisja postanowiła wstrzymać prace nad projektem
ustawy zezwalającej na przekazania na własność 24 cerkwi pounickich Kościołowi
prawosławnemu. Cerkwie, które znajdują się m.in. w Sanoku, Przemyślu, Komańczy,
Zagórzu i Wysowej, zostały przejęte przez Skarb Państwa w roku 1947. Są od tego
czasu użytkowane przez prawosławnych. Na posiedzeniu komisji posłowie
zaproponowali aby przed podjęciem decyzji poznać również stanowisko Kościoła
unickiego (unici - wyznawcy prawosławia, którzy przeszli na katolicyzm,
zachowując obrządek wschodni) bądź zaprosić na posiedzenie komisji
przedstawicieli tego Kościoła. Wiceminister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Tadeusz Matusiak powiedział posłom, że nie ma jeszcze oficjalnego stanowiska
rządu w sprawie projektu, a przekazanie świątyń może budzić spory między
grekokatolikami a prawosławnymi. Radził też wstrzymać się z pracami nad ustawą
do czasu podpisania przez prezydenta uchwalonej przed dwoma tygodniami
nowelizacji ustawy o wolności sumienia i wyznania, która przyznaje Kościołowi
prawosławnemu prawo do występowania z roszczeniami majątkowymi w ciągu dwóch
lat."
Wydaje mi się że nasi ustawodawcy - działają według starych zasad "dziel i
rządź" i zasady "psa ogrodnika".
Zamiast wyciszyć spór - poprzez /według mnie oczywiste/ przyznanie cerkwi
Prawosławnym - co z pewnością działałoby na korzysć chociażby budynków
cerkiewnych ale i wiernych - odwlekają w czasie podjęcie decyzji.

W takie np Komańczy funkcjonuje /pisałem kiedyś o tym/ cerkiew grekokatolicka w
pieknie odremontowanej cerkwi /przeniesionej zresztą spod sanoka/ a i
społeczność prawosławna uzytkuje stareńką, piekniutką cerkiewkę lemkowską /i w
pełni im się należącą/. Natomiasta w pieknej Wysowej i pobliskiej
Hańczowej /Uwaga Radku na owe piekne miejscowości w gorlickiem/ cerkwie
uzytkowane są przez prawosławnych wiernych i im się też chociażby
przez "zasiedzenie" się należą.

A apropos wirtualnych wędrówek - kliknij proszę w forumnowej wyszukiwarce
nick "bwadas" Należy on do twórcy linkowanego tu kilkakrotnie sajtu "Beskid
Niski". Poprzez wyszukiwarkę możesz z kolei wejść w proponowane przez niego
ciekawe dyskusje łemkowsko-beskidzkie - zachęcam do odwiedzenia.
A z jego to sajtu proponuję dwa ciekawe linki :

O cerkwi w gorlicach
www.beskid-niski.pl/index.php?pos=/obiekty&ID=376
o Apostolskiej Administracji Łemkowszczyzny
www.beskid-niski.pl/index.php?pos=/lemkowie/religia/aal

I to by było "póki co" na tyle

Pozdrawiam serdecznie z zimnego i pochmurnego Rz-wa

Ps A w cytowanym artykule z GW rozśmieszyło mnie zdefiniowanie pojęcia unitów
***unici - wyznawcy prawosławia, którzy przeszli na katolicyzm, zachowując
obrządek wschodni*** Wydaję mi sie że ta zabawna i mocno prostacka definicja
jest "i straszna i śmieszna" po trochu. tak jak kiedyś cytowany podpis pod
zdjęciem cerkwi , zapowiadający możliwość oglądnięcia w skansenie jeszcze
większej ilości chałup

I kolejny post:)

[wolf_wwa]

Witam serdecznie
Napisales Piotrze
> Ps A w cytowanym artykule z GW rozśmieszyło mnie zdefiniowanie pojęcia unitów
> ***unici - wyznawcy prawosławia, którzy przeszli na katolicyzm, zachowując
> obrządek wschodni*** Wydaję mi sie że ta zabawna i mocno prostacka definicja
> jest "i straszna i śmieszna" po trochu
Coz, na ignorancje niestety nie ma rady. Martwi mnie tylko fakt ze taka
ignorancja popisal sie znany i solidny tytul. Taki tekst nie wywolalby
zdziwienia gdyby zamiescil go jakis tabloid jednak od Gazety mozna wymagac
wiecej.
A teraz jedziemy dalej...
Na weekend mały fragment tekstu z ksiazki "Prawoslawie, swiatlo wiary i zdroj
doswiadczenia" wydanej przez Diecezje Lubelsko-Chelmska. Tekst dotyczy spraw
dawnych, ale mysle ze dobrze wkomponuje sie w ostatnia dyskusje dotyczaca
kwestii, kiedy pojawily sie podzialy nie do przeskoczenia.

"Pamiętać bowiem trzeba, że problem językowy od czasów Reformacji nabrał na
stałe znamion konfesyjnych. Sam Skarga tak pisał o łacinie, określanej przezeń
jako język katolicki:
Nie tak w kościele Rzymskim. Wszytcy jednym językiem co jedno nas katolików
mówimy, i w szkołach, akademiach i kościołach. [...] Po wszytkim świecie, jako
jedną wiarę, tak też i jeden język mamy.
Z właściwym sobie zapałem i świętą naiwnością odpowiadał mu o. Iwan z Wiszni,
nazywając język łaciński ulubionym narzędziem diabła, a język cerkiewno-
słowiański uznając za język święty i zapewniający zbawienie wieczne:
Widzisz li. Skargo, żeś sam własną zazdrością, wrogością i potwornym kłamstwem
zamiast na uczycieli greckich zachorzał i na język słowiański pospołu z diabłem
walkęś rozpoczął, który dlatego języka słowiańskiego nie lubi i przeciwko niemu
właśnie potężniej niż przeciw innym stanął, stłumić i zagasić go pragnąc, iż w
języku słowiańskim kłamstwo i przewrotność jego żadnego miejsca mieć nie może,
bowiem nie sili się on ani na jakieś dialektyki, ani na sylogizmy pogańskie,
nicujące prawdę Bożą na kłamstwo, ani też na krasomówstwo obłudnego
faryzeuszowstwa, lecz samą prawdą i słusznością Bożą jest utwierdzony,
zbudowany i otoczony, i żadnych innych wymysłów w sobie nie zawiera, tylko
prostotę, przeto zbawienie miłośnikowi języka słowiańskiego zjednuje. [...] A
wiedz i to. Skargo, że kto chce zostać zbawiony i uświęcenia pragnie, to jeśli
do prostoty i prawdy pokornego języka słowiańskiego nie dostąpi, to ani
zbawienia, ani uświęcenia nie otrzyma."

Co powiesz Piotrze na jakis tekst dotyczacy obrzadku slowianskiego w IX-XI w na
terenach dzisiejszej Polski?
Zycze milej lektury, odezwe sie w niedzielny wieczor.
Pozdrawiam
R.

[Gość: Piotr]

Witam serdecznie
Oto nie mam nic przeciwko cytowaniu polemicznych archiwaliów. Sam czytałałem
listy Skargi - mam tomik Ossolineum. Wśród staromowy i religijnej emfazy nie
dopatrzyłem sie czytelnych wątków antyprawosławnych - ale to może kwestia
wyboru tekstów. Z cała pewnością jezuici z bodaj Boremuszem i Skargą prowadzili
aktywne działania antyprawosłane dążąc do ustanowienia katolicyzmu "jedynie
słuszną" religią państwową.
Tak więc proszę bardzo o teksty strony prawosławnej - je ze swej strony
poszukam coś z cytatów strony opozycyjnej.
Powłóczyłem sie tej dość pogodnej soboty po Beskidzie - i po majestatycznej
Cergowej, i po Zawadzce Rymanowskiej w ktorej kolejny raz oprocz cerkwi,
łemkowskich kapliczek zauważyłem dość zabawnie wyglądające anteny satelitane na
łemkowskich hyżach.:-)
A - zahaczyłem też o slowację i łemkowskie cerkwie w Niżnym i Wyżnym Komarniku -
a teraz popijam nabytą w przydrożnym sklepiku Koparniczrsky slivowicu której
kieliszeczek dobrze się komponuje z Zlatym Bażantem - zacnym piwkiem braci-
Słowaków.;)

Pozdrawiam

Po długiej przerwie

[Gość: romulus]

Witam po długiej przerwie Piotra i Wolfa.Jestem pełen uznania dla Waszej
wytrwałości.Nadal od czasu do czasu czytam Wasze interesujące posty. Jest to
ogrom wiedzy. Zazdroszczę wam że macie tyle czasu. Praca zawodowa nie pozwala
mi na czynne uczestnictwo w waszych rozmowach. Licze że niedługo w czasie
urlopu pojadę w mój ulubiony Beskid Niski i rówmież sie się powłóczę
podziwiając cerkiewki fantasycznie wkomponowane w krajobraz które powinny być
wzorem dla architektów.Popatrzcie na taką cerkiewkę łemnkowską z każdej
strony i zobaczycie jak ona fantastycznie się komponuje z e
wzniesieniami.Współcześnie próbowano tak usytuować tylko nie obiekt sakralny a
sanatorium Biaweny(nie wie czy to taka nazwa)w Wysowej.Przepraszam za wtrącenie
się ni z gruszki ni z pietruszki.Pozdrawiam.

Wysowa i okolice

[Gość: Piotr]

Nędzny program tv przygnał mnie na moment przed Peceta - a tu Romulus.
Dzieki za wspomnienie Wysowej. Ach tam - droga z Ropy, przez Klimkowke /z
malowniczym zalewem/, Uscie Gorlickie /z piekną cerkiewką/, Hańczowa - cudna
cerkiew i kapliczki po Wysową az po Blechnarkę - to właśnie owe cerkiewki tak
pieknie wkomponowane w krajobraz. Bardzo lubię wysową i okoiczne gory z owym
Kozim żebrem, Kwiatoniem,śmerekowcem, żdynią, małastowem,Magurami. Dobrze że
lato blisko, dłuzsze dni i ...czas urlopów.
Pozdrawawiam zycząc miłego tygodnia.
Wracam do TV

[Gość: romulus]

Do tego trzeba dodać Lackową która góruje nad okolicą z pięknym podejściem od
strony zachodniej.To podejście zaliczyłem po raz pierwszy dobrych ..lat temu
w ...trampkach. Czekamy na urlopy i może gdzieś obok siebie otrzemy się na
Watrze.

[wolf_wwa]

Witam
Milo powitac ponownie Romulusa. Cieszy fakt, ze chce ktos zabrac glos. Na dzis
planowalem skrobnac cos na temat obrzadku cyrylo-metodianskiego na terenach
Polski w IX-XI w. ale niestety zycie zweryfikowalo moje plany. Zamiast pisac
musialem zajac sie przyziemnymi czynnosciami. Niebawem podesle troche
materialow na ten temat, lecz juz nie dzis.
Pozdrawiam
R.

[Gość: Piotr]

Witam serdecznie. Ja niestety "wyrosłem" już z dalekich górskich wycieczek. A
jeśli już to na zasadzie "dojechać pod górkę", zrobić troche zdjęć, "zrobić"
mały szlaczek. No może nie jsest tak żle :)
A na Lackowej nie byłem. tak się złozyło,że teren pomiędzy Tyliczem, Mochnaczką
a wysową i Hańczową, mimo licznych włoczen sie w tamtych stronach i za
mlodszych lat i obecnie - pozostał przeze mnie nie rozdeptany.
A szkoda bo to centrum środkowo-zachodniej Lemkowyny !!!
Z dawnych lat pamiętam wrażenia z wedrówek po Beskidzie magórskim od wysowej po
duklę, kupowanie oscypkow u gorali podhalańskich wypasających niegdyś owce
na "łemkowskich zgliszczach" i moje pierwsze spotkania z cerkiewkami :)
Teraz to raczej przemykam tu samochodem w ramach wypadów letnio-zimowych :(
Może tego lata - jeśli bedzie chłodne to zamiast na Roztocze i podlasie - pchnę
się tam.
Napisz może Romulusie coś o "twoich"wrażeniach z Wysowej ?:) i okolic !!

Czekam cierpliwie Radku na Twoje watki - muszę przyznać, ze dzieki Tobie i
lekturze z Przeglądu Prawosławnego dowiedziałem sie co nieco o historii Rusi
Drohiczyńsko-Halickiej. jak mi sie wiedza utrwali :) to może kiedyś
porozmawiamy.

Spojrzenie z boku

[wolf_wwa]

Witam
Dotychczas jesli cos cytowalem przewaznie byli to autorzy zwiazani z
Prawoslawiem na ziemiach ruskich Rzeczypospolitej. Taki dobor materialow moglby
sie spotkac z zarzutem ze jest tendencyjny. Moze i jest, nie mam kompetencji
aby to oceniac:) W zwiazku z tym dzis podsylam cytat z ksiazki Kallistosa Ware,
autora nie zwiazanego z Rusinami.

"Ci, którzy w polskiej części Ukrainy pozostali przy prawosławiu cierpieli z
powodu represji ze strony rzymskokatolickich władz i nie ma wątpliwości co do
tego, że od czasu unii brzeskiej w 1596 roku relacje między prawosławiem i
Rzymem uległy pogorszeniu i negatywnie wpływają na nie aż do dzisiaj.
Następstwa prześladowań pod wieloma względami okazały się jednak ożywcze. W
obronie prawosławia stanęli ludzie świeccy. W wielu miejscach, gdzie wyższe
duchowieństwo skłaniało się ku Rzymowi, tradycję prawosławną podtrzymały prężne
świeckie stowarzyszenia znane jako bractwa. W odpowiedzi na jezuicką propagandę
otwierały one drukarnie i wydawały książki w obronie prawosławia; aby
przeciwdziałać wpływowi jezuickiego szkolnictwa, organizowały swoje własne
prawosławne szkoły. W roku 1650 poziom wykształcenia na Ukrainie był wyższy niż
gdziekolwiek w całym prawosławnym świecie. (...) W tym odrodzeniu szkolnictwa
szczególnie błyskotliwą rolę odegrał Piotr Mohyła, metropolita Kijowa w latach
1633-1647."

Chwilowo odbieglem od Podlasia (oczywiscie niebawem tam wroce), mam nadzieje ze
dzisiejszy tekst bedzie rowniez ciekawy.
Pozdrawiam
R.

O bractwach i stauropigii

[Gość: Piotr]

Cieszę sie Radku,że mogę uzupelnić Twoj cytat - moim - o podobnej tematyce.
Natomiast ze swej strony namawiam na nieunikanie co prawda subiektywnych ale
jednak być może "tworczych" ocen poryszanych tematów :-) /chociaż co prawda
Twoja wstrzemięźliwość uwolniła mnie kiedyś od jałowej dyskusji z jehowitą -
pamiętasz- dzieki ;)/
A teraz cytat :

Bractwa w miastach Litwy i Rusi stanowiły ogromnie ważną instytucje życia
religijnego i społecznego prawosławnych mieszczan i szlachty. Ich struktura i
po części cele dają się porównać ze średniowiecznymi cechami. W oparciu o swoje
statuty posiadały własny samorząd bracki, troszczyły się o potrzeby świątyń,
kleru, uroczyście celebrowały święta. Prawosławnych nie dopuszczano do władz
miejskich stąd tez bractwa zastępowały świeckie formy organizacji, znajdujące
się w rękach łacinników. U schyłku XVI wieku w tych środowiskach zrodził się
ruch pracy ku odnowie życia religijnego prawosławnej Rusi. Służyć temu miało
miedzy innymi podniesienie poziomu duchownego oraz obyczajów, zarówno u
świeckich jak i u kleru. Kiedy w 1585 roku do Lwowa przyjechał patriarcha
Antiochii Joachim , zadowolony ze stanu wspólnoty lwowskiej, nadal jej
pierwszeństwo przed innymi na Rusi, wprowadzając wzorcowy statut, podnoszący
poziom religijnych zebrań brackich. Władze bractwa otrzymywały bardzo szerokie
uprawnienia wobec swoich członków i kleru. Faktyczną niezależność potwierdził
przywilej patriarchy Jeremiasza z 1585 roku nadający bractwu lwowskiemu prawa
stauropigii czyli bezpośredniej podległości patriarchatowi
konstantynopolitańskiemu. Bractwa prowadziły szkoły prawosławne, szpitale.
Zrzeszały obok mieszczan także szlachtę religii greckiej. Po wprowadzeniu unii
brzeskiej stauropigie lwowska i wileńska stały się oparciem dyzunitów, obrońców
prawosławia."
Ten przydługi cytat pochodzi z pięknej książeczki Bartłomieja
Kaczorowskiego „Zabytki starego Lwowa” Oficyna wydawnicza – W-wa 1990.

Pozdrawiam z nadzieją na pociągnięcie wątku :)

[wolf_wwa]

Bractwa to obszerny temat. Chyba nie ma watpliwosci ze przyczynily sie do
przetrwania "wiary greckiej" w niesprzyjajacych czasach. Szczegolna role
odegraly po Unii. Sadze ze tylko dzieki nim na ziemiach Rzeczpospolitej
prawoslawie przetrwalo. Warto bedzie troche pociagnac ten watek. Dzis ze wzgledu
na pozna pore nie bede tego tematu ciagnac dalej, obiecuje ze ciag dalszy
nastapi. Zachecasz Piotrze do oceny poruszanych tematow. Sadze, ze wszyscy
dyskutanci w jakis sposob oceniaja to, co przewija sie przez forum i ja tez nie
jestem od tego wolny:)
W przypadku "jehowity" przytoczonego przez Ciebie zachowalem wstrzemiezliwosc
glownie z powodu checi unikniecia jalowej proby "nawracania". Mysle ze ten watek
porusza raczej problemy wspolzycia Rusinow i Polakow na terenach
Rzeczypospolitej. Tak jak napisalem w czasie rozmowy z Kazikiem uwazam ze do
rozmow teologicznych sa powolani ludzie ktorzy zajmuja sie tym "zawodowo".
Dla uzupelnienia "nierusinskiego" punktu widzenia podsylam jeszcze jeden krotki
cytat z ksiazki "Kosciol Prawoslawny". Oczywiscie tekst ten zostal napisany
przez osobe prawoslawna wiec nie bede twierdzic ze jest w pelni obiektywny.
Cytuje ten tekst zeby pokazac ze moze niektorzy w Polsce powinni troche
zrewidowac swoje widzenie przeszlosci.

"Poza Ukrainą relacje między prawosławnymi a rzymskokatolikami w XVII wieku były
często przyjazne. W wielu regionach wschodniej części basenu Morza ódziemnego, w
szczególności na greckich wyspach pod panowaniem Wenecjan, Grecy i łacinnicy
uczestniczyli we wspólnych nabożeństwach - zachowały się nawet zapisy o
procesjach z Najświętszym Sakramentem, w których ze świecami w dłoniach i
chorągwiami, w pełnych szatach liturgicznych, licznie uczestniczyli prawosławni
duchowni. Greccy biskupi zapraszali łacińskich misjonarzy do wygłaszania homilii
lub wysłuchiwania spowiedzi powierzonego ich opiece ludu Bożego"

Czyz nie piekny obrazek? Co prawda opisana sytuacja dotyczy krotkiego tylko
wycinka dziejow, ale pokazuje ze przy odrobinie dobrej woli mozna pokojowo
wspolistniec. Niestety w I Rzeczpospolitej tej woli zabraklo.
Pozdrawiam
R.
P.S. Oczywiscie kolejne moje wypowiedzi beda skazone subiektywizmem:))

Tylko krótko

[Gość: Piotr]

Witam - prosze o wybaczenie,że dzisiaj krotko.
Mowiąc o subiektywiźmie wypowiedzi - oczywiście żartowałem. Natomiast całkiem
na poważnie wspomniałem epizod z Kaziem-jehowitą.
Odnośnie - wspomnianych przez Ciebie relacji- być może że w "basenie" morza
Srodziemnego relacje prawoslawno-katolickie wyglądały całkiem inaczej niż na
ziemaich koronnych Rz-plitej. Może był to wpływ zagrożenia tureckiego ,może
inaczej wyglądające kontakty handlowe - żywotna działalność faktorii handlowych
wenecjan i genueńczyków na pograniczu dawnego Bizancjum i Sułtanatu
ottomańskiego ?
Mysle że do tematu bractw religijnych i owego pogranicza jeszcze wrócę.
Na dzisiaj tylko tyle - pozdrawiam serdecznie

Dzis rowniez krotko

[wolf_wwa]

Witam
Wybacz Piotrze, ze dzis podsylam tylko link na temat bractw. Nie mialem dzis
lekkiego dnia, wiec nie bede sie rozpisywal (nadrobie to oczywiscie pozniej:)

kamunikat.net.iig.pl/www/czasopisy/bzh/06/06art_mironowicz.htm
Pozdrawiam
R.

[Gość: Piotr]

Witam serdecznie i dziękuję za bardzo ale to bardzo ciekawy link na temat
bractw cerkiewnych.
Oto ostanio przegladająć "Dzieje Rzeszowa" wyczytałem dość sporo na temat grup
czy bractw cerkiewnych działających przy przedwojennej unickiej parafii w
Zalesiu. Wprawdzie ich przegląd ma raczej mało wspólnego z tradycją tych
rzeczywistych bractw prawosławnych - ale może kiedyś też i na temat zalesia
coś "pocytuje".
Ostanio jestem na bakier z wolnym czasem /jak i weną tworczą :)/ - więc wybacz
nieobfitość moich postów :/
Jak znajdę chwilę - to może zredaguję przed weekendem - cos na temat Rzeszowa.
Poki co - kusi mnie wyjazd na łemkowski kermesz pod Dukle - do Olchowca. No nie
wiem.....

Myśle,że wkrotce znowu się rozpiszę ....
Pozdrawiam serdecznie

[wolf_wwa]

Witam
Ciesze sie, ze tekst o bractwach Cie zainteresowal. Jest tam pare ciekawych
stwierdzen ktore moga byc materialem do rozmow (moze po weekendzie?). Zaskoczyl
mnie przytoczony przez Ciebie fakt istnienia bractw przy cerkwiach
grekokatolickich. Nic o tym nie wiedzialem i szczerze mowiac chetnie sie
dowiem:)
Jakis czas temu w NBiN przeczytalem ciekawy tekst o Siemiatyczach, jest juz w
necie wiec proponuje maly powrot na Podlasie. Dla zachety maly cytat i link
ponizej
"Kto ma za nas zadbać o naszą, narodową i religijną tożsamość, jeśli nie my
sami? Mamy cichy żal do dominującej w kraju większości, że traktują nas jak
gorszych, jak jakiś wstydliwy garb pozostały z czasów jagiellońskiej
świetności? A może miejmy wreszcie ten żal do siebie samych? Państwo nam
subsydiuje prasę przeznaczoną dla mniejszości, a my jej po prostu nie czytamy
(a co w ogóle czytamy oprócz programów TV?). No, to nie miejmy pretensji, jak
kiedyś to państwo przestanie subsydiować. I obyśmy się wtedy nie obudzili z
ręką w nocniku... na rogu ulic Boboli i Romana Dmowskiego!"

free.ngo.pl/nadbuhom/Nr1_2004/05%20-%20Siemiatycze.htm
Caly tekst nie jest tak "ostry" jak zacytowany fragment. Goraco zachecam do
przeczytania i oczywiscie do wymiany pogladow (jak tylko czas pozwoli)
Serdecznie pozdrawiam i zycze milego weekendu.
R.
P.S. Odezwe sie w niedziele po poludniu

[Gość: Powrót formy;) rz]

Powrót formy :-) Zalesie

[Gość: Piotr]

Kiepska pogoda osadziała mnie w Rzeszowie - no to jadę dalej z postami :)
Dziekuję z zyczenia - nie tracę czasu

Witam serdecznie – wspominałem o działalności bractw cerkiewnych przy cerkwi
zalesiańskiej .
Oto w opracowaniach na jej temat wspomina się i o działalności chórów
cerkiewnych i o działalności Towarzystwa Oswiatowego Proswita a i bractw
cerkiewnych.


W opracowaniu Pana W.Wierzbieniec / Dzieje Rzeszowa tom III/ czytam
„Poza cerkwią ,grekokatolików na terenie miasta /tj Rzeszowa - dopisek mój -
Ptr/ integrowała filia towarzystwa Proswita powstała w 1925 roku. Skupiała ona
niewielką ilość osób.Proswita liczyla niespełna 40 czlonkow,ale jej
oddziaływanie było znacznie szersze : pobudzanie i umacnianie wśród
grekokatolikow ukraińskiej świadomości narodowej.
Poczatkowo działalność prowadzono w wynajmowanym lokalu /.../ a w latach 1932-
1933 we własnym znacznie większym lokalu w centrum miasta. Spotykano się przy
herbacie aby porozmawiać albo przejrzeć bieżacą prasę,w karnawale urządzano
zabawy taneczne. Przez kilka lat funkcjonował chór, do którego
tenorów „pożyczano” z zalesia. Wspólnie z chórem z zalesia urządzano akademie
poświęcane Tarasowi Szewczence. Przyjmowano również artystów przybywających z
gościnnymi występami /.../Bardziej dynamiczną działalność prowadziła Proświta W
zalesiu, gdzie było znacznie większe skupisko Grekokatolików”
Dalej autor mówi o zaprzestaniu działalności Proświty w połowie lat 30 tych – z
powodów głównie ekonomicznych

„Na pogłębianie pobożności wśród wiernych, należących do parafii Zalesie,
wpływała działalność organizacji religijnych. Należało do niej Apostolstwo
Modlitwy /w 1938 roku liczyło 360 członków/, Bractwo maryjne /w 1928 roku – 320
członow/, Bractwo p.w. Opieki NMP, Bractwo trzeźwości /w 1928 roku – 105
członków/Pewną rolę w życiu religijnym odgrywała również „Pro świta”
organizująca np. „wieczory kolend”. Poszczegolne organizacje miały do swojej
dyspozycji w zalesiu dom parafialny, pełniący równocześnie rolę domu
narodowego. Znajdowała się w niej zarówno biblioteka Bractwa Maryjnego licząca
w 1928 roku ok. 50 książek, jak i czytelnia Proświty Spośród organizacji
religijnych najbardziej aktywną działalność prowadziło Apostolstwo Modlitwy,
którego członkowie dzielili się na sekcje chóralną /cerkiewny chór/,
eucharystyczną /odpowiedzialność za wystrój wewnętrzny i porządek w cerkwi/,
dramatyczną /przygotowująca amatorskie przedstawienia teatralne/ i prasową /
odpowiedzialną za prenumeratę i czytelnictwo prasy?. Dla członków Apostolstwa
modlitwy i Bractwa maryjnego prenumerowano „Nową Zorię”. „Prawdę”, Przewodnik
Katolicki”’

Autor stwierdza jednak,że czytelnictwo ukraińsko -języcznej prasy nie było
rozwinięte wśród wiernych, którzy wykazywali znaczny stopień spolonizowania.
To tyle - ale nie wszystko - zaraz pogadam co nieco na temat Twoich dwóch
ostatnich linków :)

O bractwach i czytelnictwie

[Gość: Piotr]

W linku z Kamieniara /który nota bene wzbudził moje duże zainteresowanie/
wspominano o paru aspektach funkcjonowania owych bract przy cerkwiach
prawosławnych. Pierwszy z nich Radku - to ekonomiczny - jako przeciwwaga do
niemecko mieszczańskich organizacji cechowych - i z tym można sie zgodzć. Drugi
aspekt - to dowód,że Rusini wielu miast Rz-plitej zdolni byli do wzajemnego
organizowania i stanowili zintegrowaną społeczność. No i trzeci aspekt - to
fakt że bractwa stanowiło swoistą samoobronę przed naciskiem łacinników i
dominacją "jedynie słusznego" wyznania. Stanowiły oparcie dla Rusinów i
przeciwwagę dla przymusowej "unifikacji".
Naukowcy /i nie tylko oni :)/ wykazują często tendencję do "dzielenia włosa na
czworo" i "mierzenia ile diabłów mieści sie na łebku szpilki" - ale akurat
wszystkie aspekty funkcjonowania bractw - wydają mi sie jednakowo uprawnione !
A teraz przeskok do wspólczesności - wbrew pozorom ściśle związanej z wyżej
obgadanym watkiem. Bo oto Radku i Ty i Andrzej /a propos co z Nim ?/ poruszacie
smutną sprawę nikłego zainteresowania ruskością na Podlasiu. Uważam że jest to
jednak tendencja nieunikniona - brak oświaty, przekazywania rzetelnej wiedzy co
do przeszłosci / tu dygresja - niedawny Twój link uświadomił mi ,że mój
ulubiony Jasienica - w młodości Beynar - był w owej młodości członkiem niby-
akowskiej bandy grasującej wśród ruskiej ludności na Podlasiu - chociaż ta
świadomość nie mieszkadza mi w utrzymywaniu "ulubienia"/,czysta niewiedza -
powoduje chęć zapominania ruskiej przeszlości- a szkoda!!
O wiele gorsza sytuacja w owej świadomości jest na Podkarpaciu - pisałem już
kiedyś na ten temat - powoduje że jednostronne informacje o UPA, Akcji wisła,
wołyniu - zasłaniają jakże ważne sprawy dorobku kultury ludowej i religijnej
Rusinów ,Łemków, Bojków i ... zagadnień zbrodniczego postępowania wobec Rusinów
przez Polaków /nie tylko przecież komunistów/ i zacierania sladów ruskiej
przeszłosci.

No wystarczy tej demagogii i grafomanii.
No i dotarliśmy do 800 -tnego postu!!!!!!!

Pozdrawiam serdecznie Wytrwale Piszącego i Zyczliwie czytających.

I zaczynamy kolejna setke:)

[wolf_wwa]

Wiatm w niedzielny wieczor
Smutne refleksje plyna z Twojego postu, ale chyba masz wiele racji. Dzis
podsylam jeszcze jeden tekst z tego numeru NBiN dla uzupelnienia tematu. Dzis
nie bede sie rozpisywac, dorwalem sie tylko na chwile do komputera poniewaz w
domu mam gosci i zajmuje sie spozywaniem piwa i milymi rozmowami (a jutro
trzeba rano wstac:(

free.ngo.pl/nadbuhom/Nr1_2004/07%20-%20De%20hublajutsia%20naszy%20lude.htm

Serdecznie pozdrawiam i zycze milej lektury
R.
P.S. I tak mam nadzieje, ze mimo wszystko zostanie troche swiadomych Rusinow:)

[piotrzr]

Witam serdecznie - tym razem zalogowany - zdarzy się że będę też i pod tą
postacią tu występował :-)

Piszesz Radku na końcu swojego postu o świadomych Rusinach ;-).
W związku z tym pojęciem proponuję zapoznać się z linkami – wątkami biografii
Waltera /Władysława/ Maksymowicza –Łemka, pracownika NASA i twórcy jednej z
najciekawszych stron internetowych poświęconych Rusinom karpackim.

www.lemko.org/gazeta/dziennik1.html
www.lemko.org/wmax.html
A wracając do linkowanego przez Ciebie artykułu – myślę ,że do identyfikacji
narodowościowej potrzebna jest spełnienie kilku warunków – poczucie korzeni i
identyfikacja się z nimi, wiedza i chęci.
Ważny jest też punkt odniesienia – czy takim odniesieniem może być współczesna
Białoruś czy Ukrainą – państwa biedne, wstrząsane politycznymi konwulsjami i
tarciami ??
Czy punktem odniesienia mogą być biedni „handlarze – turyści” ze wschodu
pchający przed sobą dwukółki – „krawczuczki” /nazwane tak trochę humorystycznie
na cześć pierwszego prezydenta Ukrainy, który otworzył granice/ z owymi
kraciastymi torbami ???
Przedwojenni Ukraińcy - Rusini w Polsce mieli ową Proświtę,Towarzystwo czytelni
im Kaczkowskoho ,organizacje gospodarcze no i partie polityczne.
Dziś zwiazki narodowe czy to ukraińskie czy łemkowskie są nieliczne i
podzielone,pismiennictwo trudnodostepne.....
Dla mnie na szczęście /ale też tylko w kontekscie zinteresowań a nie ciągotek
narodowościowych/takim odniesieniem są żyjący jak i nieżyjący członkowie
rodziny /Rusini z krwi i kości – chociaż też nie do końca temu wierni :(/,
wiedza o przeszłości i aspekty o których kiedyś pisałem przy
okazji „ukrainofilstwa”,stare zdjęcia , zasoby biblioteczne, rodzinne groby i
piękno Beskydu ;-) No i ciut ciut wiedzy z zakresu historii sztuki i
etnografii – a i internet po trosze także :)))

Pozdrawiam serdecznie

Pozdrawiam serdecznie
Piotr

Identyfikacja

[wolf_wwa]

Witaj Piotrze
Dzisiejszy post bedzie krotki. Postaram sie w nim odniesc do Twoich wypowiedzi.
Niestety w tym tygodniu moje wypowiedzi beda krotkie i niezbyt regularne - coz
poczac - sporo obowiazkow a doba ma tylko 24 godziny:(
Po tym krotkim wstepie dzieki za linki. Na razie zapoznalem sie z nimi "na
szybko". Jak tylko czas pozwoli to sie do nich odniose.
Piszesz Piotrze, ze do identyfikacji narodowej potrzebne jest poczucie korzeni,
identyfikacja z nimi, wiedza i checi. Oczywiscie nie pozostaje nic innego jak
zgodzic sie z tym. Te czynniki chyba nie podlegaja dyskusji. Natomiast co do
punktu odniesienia pozwole sobie na mala polemike. Oczywiscie punkt odniesienia
jest wazny. Latwiej identyfikowac sie z narodem bogatym, ktory ma stabilne
panstwo. Punktem odniesienia na pewno nie moga byc turysci ze wschodu ktorych
znam chociazby z Siemiatyckiego targowiska. Ale punktem odniesienia moze byc
historia narodu, jego dorobek z przeszlosci. Mysle ze w historii Rusi mozna
znalezc postaci, wydarzenia i osiagniecia ktore moga byc powodem do dumy
kazdego potomka Rusinow. Sadze ze jeszcze jednym czynnikiem ktory powoduje
polonizacje Rusinow (czy to Bialorusinow, czy Ukraicow) jest to ze mniejszosci
te sa w dzisiejszej Polsce nieliczne. W okresie przedwojennym za linia Curzona
Rusini stanowili wiekszosc, dodatkowo ich poczucie przynaleznosci narodowej
wzmacnialy polonizacyjne dzialania wladz. W dzisiejszych czasach Rusini sa
rozproszeni, stanowia niewielkie "wyspy" nawet na terenach Podlasia. Ta
sytuacja moze wywolywac chec upodobnienia sie do otoczenia, niewyrozniania sie.
Kiedys pisalem tu o polonizacji z checi niewyrozniania sie.
Dla mnie punktem odniesienia sa glownie wartosci przekazane przez rodzine i
oczywiscie piekno Podlasia. Innym zrodlem mojej tozsamosci sa tez pewne wzorce
zachowan, ktore przekazala mi moja rodzina jako typowo "ruskie". Zdaje sobie
oczywiscie sprawe z faktu ze te cechy moga wystepowac u kazdego, ale gdzies
gleboko mam je zakodowane jako cechy przypisane mi niejako genetycznie. Nie ma
to oczywiscie zadnych cech nacjonalistycznych - pisalem juz zreszta w naszych
dyskusjach ze w moim przypadku o ciagotach nacjonalistycznych nie moze byc
mowy. Jest w tym jednak pierwiastek podlaskiego patriotyzmu, swiadomosci
pochodzenia.
Na tym na dzis bede konczyc, trzeba sie tez czasami wyspac:)
Pozdrawiam
R.
P.S. A na wstepie napisalem ze ten post bedzie krotki...

[piotrzr]

Witam

Nie uważam Twojego głosu jako polemiki – a raczej jako pogłębienie mojej
wypowiedzi.
Myślę, poszerza ona moje ‘filozofowanie” na temat tych „odniesień”.
Chociaż , co dla mnie jest trochę zastanawiające, pisząc o „historii
narodu,jego dorobku z przeszłosci” pominąłeś chyba przez przeoczenie –
religię, wyznanie które w moim przypadku nie odgrywa roli „punktu odniesienia” –
ale w Twoim....??????

Rusini podkarpaccy bardzo często szukali tych odniesień i oparcia własnie w
wyznaniu – prawosławiu i grekokatolicyźmie ,w rusofilstwie – czyli
szukania „wielkiej Ojczyzny” w moskiewskiej Rusi. Inni upatrywali ich w
Kozacczyźnie – wątki kozackie bardzo często przywoływane były np. w piosenkach
łemkowskich.
Jeszcze inni w solidarności narodowej z Ukraińcami i „żeglowaniu” w stronę
nacjonalizmu.
Teraz dla polskich Ukraińców i Łemków czy amerykańskich Karpato- Rusów takim
odniesieniem są ,często mitologizowane, Karpaty i ...Podkarpacie.
To Podkarpacie które dla rodaków-Polaków wydaje się tak czysto polską krainą!!!

Takim odniesieniem bywa również rachunek krzywd po akcji Wisła , wysiedleniach
i tragicznych następstwach zasady „odpowiedzialności zbiorowej” zastosowanej
wobec karpackich Rusinów przez Polaków.

Z Twoich wypowiedzi wynikało wielokrotnie, że dla Ciebie takim odniesieniem
jest Rodzina i Podlasie /pełniące taką samą rolę jak dla mnie Podkarpacie,
Bieszczady i Beskidy/.
A patriotyzm lokalny /o którym piszesz/ – galicyjski czy podlaski ??? Jak
mogłem o nim zapomnieć!!!!
Oczywiście – jestem wręcz fanatycznym patriotą galicyjskim
i „ponadgranicznym”, „obustronnie” karpackim i podkarpackim, krakowsko-
przemysko lwowskim,krynicko-sanocko-ustrzycko-przemyskim , a i z racji miejsca
zamieszkania trochę i rzeszowskim .
A teraz chciałbym Ci coś podesłać ze współczesności – wątek nawiązujący do
moich gadek turystycznych –„ Pielgrzymi w Ujkowicach „

miasta.gazeta.pl/rzeszow/1,34975,2090470.html
„Kilkuset pielgrzymów z Polski i Ukrainy dotarło w poniedziałek do Ujkowic koło
Przemyśla - do znajdującego się w tej miejscowości prawosławnego monasteru,
gdzie pod przewodnictwem arcybiskupa przemyskiego i nowosądeckiego Adama
modlili się o pokój do św. Cyryla i Metodego.
Ci apostołowie Słowian, których wschodnie Kościoły wspominają liturgicznie 24
maja, są patronami klasztoru, gdzie przebywa 12 mnichów.
Magnesem, który do Ujkowic przyciąga wielu pielgrzymów z kraju i zagranicy,
jest licząca ponad 250 lat kopia ikony Watopedzkiej Bogurodzicy Pocieszenia i
Dobrej Rady namalowana dla Rosjan (techniką temperową na cyprysowych deskach,
ze słowiańskimi napisami) na świętej górze Athos (Grecja). Ikonie przypisuje
się cudowną moc. Jak twierdzą mnisi z Ujkowic, po modlitwach przed tym
wizerunkiem zostało uzdrowionych już kilkadziesiąt osób chorych na raka i
bezpłodnych.”
Cytuję w całości - bowiem tekst pochodzi z lokalnego wydania GW ... i wydaje
się wart ujęcia w naszym „talk-show-le” :-)
A być może, że podziała on jako kolejna przynęta na pewnego Wolfa ;-)

Uogólniając ten cytat jestem pewien /a raczej mam nadzieję :-0/, że z czasem
bliskość kilku miejsc pielgrzymkowych – Przemyśla /katolicko
unickiego /,Jarosławia /unickiego/, Kalwarii Pacławskiej /katolicko-unicka/
oraz właśnie prawosławnych Ujkowic - dają szansę na wzajemne poznanie się
wiernych, „wyjścia z okopów” i „porozumienia ponad podziałami” :))

Pozdrawiam nieustannie serdecznie

Przepraszam ze krotko

[wolf_wwa]

Witam pozna noca
Napisales Piotrze

> Chociaż , co dla mnie jest trochę zastanawiające, pisząc o „historii
> narodu,jego dorobku z przeszłosci” pominąłeś chyba przez przeoczenie
> religię, wyznanie które w moim przypadku nie odgrywa roli „punktu odniesi
> enia” –
> ale w Twoim....??????

Mysle ze powodem przeoczenia byla pozna pora i zmeczenie po pracowitym dniu:)
Oczywiscie Cerkiew jest waznym punktem odniesienia. Dla mnie obecnosc na
Liturgii jest duzym przezyciem. Piekno nabozenstwa, swiadomosc
jego "starozytnosci", spiew choru i oczywiscie "nieziemskosc" Ikon jest zrodlem
doznan natury religijnej, ale nie tylko. To wszystko tez sprawia, ze gdzies tam
w glebi duszy mysle o swoich przodkach.

> Uogólniając ten cytat jestem pewien /a raczej mam nadzieję :-0/, że z czasem
> bliskość kilku miejsc pielgrzymkowych – Przemyśla /katolicko
> unickiego /,Jarosławia /unickiego/, Kalwarii Pacławskiej /katolicko-unicka/
> oraz właśnie prawosławnych Ujkowic - dają szansę na wzajemne poznanie się
> wiernych, „wyjścia z okopów” i „porozumienia ponad podziałami

Moge tylko podpisac sie pod twoja wypowiedzia. Tez mam nadzieje na zblizenie
chrzescijan Wschodnich i Zachodnich, chociaz sadze ze nie nastapi to zbyt
szybko. Mysle ze postacie s.s. Cyryla i Metodego moglyby w tym zblizeniu pomoc.
Mialem zreszta troche wiecej napisac w tym tygodniu o tradycji
cyrylometodianskiej na terenach Polski, ale mam problemy z czasem
Serdecznie pozdrawiam
R.

Maly dodatek

[wolf_wwa]

Witam
Pisales Piotrze o Ujkowicach, w cytowanym przez Ciebie tekscie byla wzmianka o
madlitwach do swietych Cyryla i Metodego. Na zakonczenie poprzedniego postu
napisalem, ze te postacie moglyby zblizac. Teraz chcialbym w trzech slowach
wyjasnic co mialem na mysli. Chodzilo mi o fakt ze dzialalnosc misyjna tych
swietych na slowianszczyznie miala miejsce przed podzialem Kosciola. Wowczas
zarysowywal sie juz podzial na Wschod i Zachod, ale nie bylo jeszcze
ostatecznego zerwania. I co najwazniejsze w Kosciele bedacym jeszcze wowczas
niepodzielonym niesli oni chrzescijanstwo w obrzadku wschodnim. Obiecuje ze
skrobne co nieco na ten temat i rozwine watek, ale to juz po niedzieli. Na
dzien dzisiejszy wolny czas jest luksusem na ktory nie moge sobie pozwolic.
Odezwe sie dopiero w niedziele wieczorem.
Z niecierpliwoscia bede czekac na nowe ciekawe watki:)
Pozdrawiam i juz dzis zycze milego weekendu.
R.

O Rzeszowie i sieci wątków

[piotrzr]

Witam serdecznie !

Dzisiaj chcę poruszyć całkiem nowy wątek! Z uwagi że rzeszowiacy raczej nie
uczestniczą w naszej dyskusji – opowiem Ci o moim Rzeszowie, tym widzianym
moimi oczami

O Rzeszowie niegdyś żydowskim /o którym jako Abel mówiłem trochę w całkiem
innej dyskusji :)0/, galicyjskim miasteczku w którymś kiedyś mieszało się
polskie i ruskie chłopstwo okolicznych wsi, polskie, ukraińskie i nawet
austriackie mieszczaństwo, żołnierze austriaccy, węgierscy i polscy CK Austrii.
No i tym wspolczesnym - całkiem przytulnym mieście !!!!
Jako dobry jak sądzę wstęp do moich pogaduszek posłuży panorama starej części
Rzeszowa.
foto.rzeszowiak.pl/rzeszow.jpg
Jak spojrzysz na to zdjęcie w jego prawo-lewej części zobaczysz prostokątny
czarny dach dawnej synagogi Nowomiejskiej, w całkiem prawo lewym rogu widać
część dawnego żydowskiego miasteczka Nowego Miasta, powyżej synagogi zobaczysz
ciemnozieloną połać ogromnego kirkutu żydowskiego – dziś parku Placu ofiar
getta- kończącego się z prawej strony socrealistycznym gmachem dawnego KW
PZPR /dziś sądu apelacyjnego/ - placyk przed tym gmachem z dobrze widoczną
kolumnadą pełni wieczorami rolę rzeszowskiego placu Pigall
Ze spacerującymi po nim wieczorami „córami Koryntu” - ;).
Gdy się wpatrzysz dobrze w zdjęcie to na północ od placu ofiar getta , poza
kwartałem budynku – widać potężny gmach dawnego żydowskiego domu kultury / dziś
WDK/ a jeszcze wyżej w kształcie litery H budynek Urzędu wojewódzkiego, a
powyżej jego sławny w Polsce Pomnik czynu rewolucyjnego w kształcie ()
przywodzącym niektórym na myśl „damski organ” ;-) albo w pionie ustawione 20
metrowe usta .

Stara część rzeszowa to również widoczny na zdjeciu prostokatny rynek – z
ratuszem widocznym w samym cetrum panoramy.

I to na dzisiaj tyle .

Wspominasz o nowych wątkach – sam pewno rusze i tamaty wedrowek od Ustrzyk
dolnych na zachód, cos niecos o moim Rzeszowie, potem trzeba będzie wrócic
pewno do ikon, cerkwi, może też wspolnie zastanowimy się czym była Ukrainska
Powstancza Armia dla podkarpackich Rusinow, może bysmy się też zastanowili nad
prawami Ukraińców „zza kordona< do stawiania pomników Stepanowi Bandera.

Jak widzisz wątków nie braknie -Pozdrawiam

Miłego wypoczynku weekendowego - chociaż ja może jeszcze coś napisze jutro !

[piotrzr]

Witam
Trzymając się konwencji mego poprzedniego postu / chociaż go czytając
spostrzegłem kilka błędów – np. synagogę nowomiejską widać w prawo – dolnej
części zdjęcia :) /
Teraz Radku – warszawiaku i zwolenniku Podlasia - zapraszam na ciąg dalszy
wirtualnego spaceru po Rzeszowie

Mapa Rzeszowa z ciekawymi odnośnikami
www.dami-rz.pl/~tomek/index2.html
fajne linki
rzeszow.toplista.pl/?we=rzeszowiak&kod=170118
trochę historii – kiepsko napisanej
www.dami-rz.pl/~tomek/index2.html
.Cóż – fizycznie na zwiedzenie starego centrum Rzeszowa wystarczy jeden
dzień ,ale jego okolice na przykład jako cel rowerowych nizinno-górskich
wycieczek – to już możliwość zrealizowania całkiem fajnego tygodniowego pobytu.
No bo i wspomniana tu kiedyś Tarnawka , z ładną cerkwią /ok. 20 km od miasta/
leży w urokliwej górskiej okolicy, Blizianka i Gwożdzianka – z reliktami
cerkiewek – to niezbyt forsowny całodzienny spacer rowerowy przez lesiste górki
pogórza rzeszowskiego.Nie mówiąc zresztą o sławnym w Polsce Łańcucie do którego
bardzo łatwo dojechać z Rzeszowa – właśnie na rowerku, urokliwymi polnymi
drogami, nizinnymi lub górskimi – zależnie od kondycji potencjalnego wędrowcy.
A okolice całkiem podmiejskiego Zalesia to oprócz cerkwi – to także możliwość
zobaczenia Rzeszowa prawie „z lotu ptaka” – bowiem zaraz za tą wioską zaczyna
się „próg” Podkarpacia – spadziste wzgórza z których na północ widać Rzeszów
lezący w dolinie Wisłoka, a na południe – ciągnące się w kierunku doliny
Sanu /będącej ok. 40 km dalej/ wzgórki, pagórki i urokliwe doliny.

No dobrze – zapraszam na wirtualny spacerek po Rzeszowie - razem ze mną ulicami
Rzeszowa - zawarta w tych linkach możliwość spaceru za pomocą kursorów wydaje
mi się szczególnie ciekawa – w linkach możesz przejść się ulicą 3 maja, ul.
Kościuszki wiodącą od ulicy 3 Maja do Rynku no i pokręcić się po nim właśnie –
ze szczególnie urokliwym widokiem na zmodernizowany z końcem xix wieku ratusz i
kościół farny z charakterystyczną wieżą

spacer.rzeszow.net/index.php?_id=2
spacer.rzeszow.net/index.php?_id=53
spacer.rzeszow.net/index.php?_id=89
spacer.rzeszow.net/index.php?_id=83
Następnym razem napisze coś niecoś od siebie a i może zalinkuję widoczki na
rzeszowskie /nieliczne ale.../ zabytki w tym ciekawe, bastionowe obwarowania
zamku rzeszowskiego i cerkiew zalesiańską.
Mam cichą nadzieję, że rzeszowskie posty zareklamują Tobie jak i
pozarzeszwoskim czytaczom to całkiem gościnne miasteczko.
No a potem ... mam i tematy z zakresu rosyjskiego i prawosławngo
prawosławia,problemow podlaskiego pogranicza a i problem rozrachunkow wypraw
krzyżowych w swietle arcyciekawych poglądow Ks.Profesora hryniewicza :)
Tak więc na upartego jest materiał do dyskusji - pewno do września /wliczjąc
przerwy urlopowe :)

Pozdrawiam – do zobaczenia po weekendzie.

[wolf_wwa]

Witam
Wielkie dzieki za rzeszowskie linki. Szczegolnie podobaly mi sie panoramki,
naprawde piekne miasto. Stara czesc, bo nowa niestety taka sama jak w kazdym
miescie w Polsce, bloki, bloki... Niestety na to nic nie da sie poradzic:( A
pomnik faktycznie, hmmmm, dziwny. Chcialbym znalezc czas aby zobaczyc wszystko
co Piotrze zalinkowales. Musze sie tez niestety zgodzic z ocena czesci strony
poswieconej historii. Po tak ladnie zrobionej stronie mozna by sie spodziewac
czegos wiecej.
Zgodnie z zapowiedzia troche o bardzo dawnych czasach. Na poczatek posluze sie
(jak to robie bardzo czesto) cytatami z NBiN. Pierwszy tekst dotyczy swietych
Cyryla i Metodego, prosze potraktuj go jako wstep do dalszych postow. Drugi
tekst dotyczy Lemkowyny. Podsylam go miedzy innymi dlatego ze jest tam watek
Cyrylometodianski.
Link do pierwszego tekstu

free.ngo.pl/nadbuhom/Nr1_2004/03%20-%20Cyryl%20i%20Metody.htm
i fragment drugiego plus link
" Łemkowie na tych ziemiach zamieszkali na długo przed powstaniem Rusi
Kijowskiej. Wielu też uważa, że chrześcijaństwo Łemkowszczyzna przyjęła
znacznie wcześniej niż Ruś Kijowska - w tym czasie ów obszar należał do państwa
wielkomorawskiego, które ochrzcili św. Cyryl i Metody, którzy do Morawii
przybyli w 863 roku."

free.ngo.pl/nadbuhom/Nr1_2004/20%20-%20Lemkiwszczyna.htm
Mam nadzieje ze watki zaciekawia Ciebie.
Ja ze swej strony czekam z niecierpliwoscia na kolejne obiecane przez Ciebie
watki.
Pozdrawiam
R.
P.S.
Czy slyszales Piotrze wypowiedzi kardynala Lubomyra Huzara z okazji spotkania
lednickiego. Co sadzisz na ten temat?

Radkowi

[Gość: Piotr]

wolf_wwa napisał:


> " Łemkowie na tych ziemiach zamieszkali na długo przed powstaniem Rusi
> Kijowskiej. Wielu też uważa, że chrześcijaństwo Łemkowszczyzna przyjęła
> znacznie wcześniej niż Ruś Kijowska - w tym czasie ów obszar należał do
państwa
>
> wielkomorawskiego, które ochrzcili św. Cyryl i Metody, którzy do Morawii
> przybyli w 863 roku."


Radku - teksty przeczytałem z uwagą przy czym "metodianski" zostawiam na
później gdyż wymaga dokładnego przestudiowania /bardzo ciekawy - poszerzy zdaje
się moją wiedzę na tematy raczej mało mi znane - WIELKIE DZIĘKI za link
Natomiast cytowany tekst Anny Kyrpan z "Kijawskoho Telehrafu" w częsci
historycznej budzi moje mieszane uczucia a raczej chęć "przejechania" się po
nim.
Pierwsza sprawa to fałszywie brzmiące nutki nacjonalizmu . Bo co to
znaczy "ujraiński masyw karpat" "ukraińskie słońce" "ukraiński dzień" czy
okreslenie języka łemkowskiego jako "nieco mniej wyszukanego niż literacki
ukraiński". Dalej zbyt daleko idące uproszczenia tragedii II wojny i okresu
powojennego. Pomijanie roli UPA w tym okresie, przypisywanie całej winy za
tragedię "polskim formacjom podziemnym"....
No i ta uporczywa teza o starozytności ŁEMKOW w Karpatach z
równoczesnym "namolnym" przywłaszczaniu ich do Wielkiego Narodu Ukraińskiego ...
Niestety teza o tzw autochtoniczności Łemkow w Karpatach i Zaprzeczaniu teorii
o wędrowce ich z Bałkan - jest mi obce!!!
Zgodnie z moimi deklaracjami wrócę pewno do tematu ŁEMKOW, ICH POCHODZENIA ETC
w ktoryś tam postach /pod warunkiem złapania weny twórczej :)
> Czy slyszales Piotrze wypowiedzi kardynala Lubomyra Huzara z okazji spotkania
> lednickiego. Co sadzisz na ten temat?


"Kardynał ukraiński powiedział: "Przed moim współbratem, a szczególnie przed
wami, droga młodzieży, chcę zadeklarować, że prosimy o wasze przebaczenie i
jesteśmy gotowi przebaczyć wszystko to, czego doświadczyliśmy".

Młodość ma to szczęście, że nie niesie na barkach historii. Łatwiej jej
przeskakiwać przeszłość"

Nie zaprzeczam Radku,że uważam Kard. Huzara za Wielką Postać Kościoła
Unickiego - i godnego następcę i Lubacziwskiego i Szeptyckiego.
Po pamiętnym liście z ubiegłego roku /omawianego tu zresztą przez nas/ to
kolejny głos w drodze pojednania.
Może akurat Lednica /moim zdaniem to katolicki happening a i coś w rodzaju
Woddstocku/ to nie było najlepsze miejsce to tego typu /bardzo czytelnej/
deklaracji,zwlaszcza że po stronie katolickiej Kard.Glemp nie wyglada na
zbyt "lotnego"/od polotu;)/ odbiorcę i partnera. Tak samo zresztą jak Abp Sawa
który nie jest zdolny ani do deklaracji zgody, ani do gestów pojednania...
Smutne.
A do postawy i Kard. Lubomyra i Abp Sawy - też wrocę w najbliższych postach!!!-
oczywiście jak czas pozwoli :(
Pozdrawiam serdecznie

W odpowiedzi...

[wolf_wwa]

Witaj Piotrze
Jesli chodzi o pochodzenie Lemkow to z tego co czytalem, ich pochodzenie
historycy wywodza w Woloszczyzny. Ja sie nie moge wypowiedziec poniewaz na ten
temat nie mam zbyt duzej wiedzy, ale raczej przychylam sie do tego
stwierdzenia. Cytat podeslany przeze mnie mial raczej zwrocic uwage na
istnienie obrzadku wschodniego na terenach dzisiejszej Polski na dlugo przed
chrztem Polski - sa to oczywiscie tylko teorie niektorych historykow, ale sa
interesujace. O pochodzeniu Lemkow chetnie dowiem sie czegos od Ciebie. Tekst
ktory podeslalem prezentuje odmienny punkt widzenia, w sumie kazdy ma prawo do
swoich sadow. Ze swej strony dodam ze ja tez jestem troche "uczulony" na proby
przypisywania narodowosci na sile.
Piszac o wypowiedzi kardynala Huzara mialem na mysli jego wypowiedz adresowana
do mlodych aby patrzyli w przyszlosc bez obciazen historycznych (tak
przynajmniej to zrozumialem) i mysle ze to wlasnie jest wskazowka na
przyszlosc. Sadze ze starsze pokolenie jest niestety zbyt obciazone historia
aby moc na to przeskoczyc. Co do Lednicy nie chce sie wypowiadac, poniewaz ja
raczej preferuje bardziej kameralne formy modlitwy.
Piszesz Piotrze o abp Sawie i nie sa to zbyt pochlebne slowa (a moze ja je
tylko tak odebralem), ja mysle ze problem dialogu obciaza obie strony. Zauwaz
ze problemy dotycza tylko rozmow z katolikami, dialog z kosciolami
ewangelickimi uklada sie raczej niezle.
Dzisiejszy post nie jest moze zbyt skladny, ale prosze o wybaczenie. Udalo mi
sie dzisiaj kupic wspaniale wyroby browaru Obolon, jest to piwo Pszeniczne i
piwo Mahnat - switle piwo. Goraco polecam:))
Na dzis bede juz konczyc, niestety jutro trzeba wstac do pracy.
Serdecznie pozdrawiam
R.

[piotrzr]

Witam

Mam szczerą nadzieję, że nie uraziłem Cię Radku moją wypowiedzią – chociaż
przyznaję, że zachciało mi się podgrzać trochę dyskusję w oparciu o twoje linki.
Zgodnie z moim planem zacznę rozwijać trochę nowych a trochę i kontynuować
stare wątki Najpierw nawiąże co nieco do postawy Strony Prawosławnej odnoszącej
się do propozycji powołania Unickiego Patriarchatu w Kijowie

tygodnik.onet.pl/1546,1151802,1,dzial.html
„Gdy 17 lutego do stolicy Rosji przybył kard. Walter Kasper, na stronie
internetowej Patriarchatu Moskiewskiego przywitał go news-raport pod znamiennym
tytułem: “Wszystkie Kościoły prawosławne wyraziły negatywną reakcję na
możliwość ustanowienia Patriarchatu Greckokatolickiego na Ukrainie”.
Raport zawiera streszczenia listów wszystkich nie-rosyjskich zwierzchników
Cerkwi prawosławnych na świecie, skierowanych na ręce metropolity Cyryla,
drugiej osobistości Patriarchatu Moskiewskiego. Sygnatariusze podzielają
dezaprobatę Rosyjskiego Kościoła Prawosławnego dla planów powołania
greckokatolickiego patriarchatu w Kijowie. Hierarchowie jednoznacznie
stwierdzili, że taki krok Watykanu oznaczałby śmierć dla - zawieszonego w 2000
r. (ostatnie spotkanie komisji mieszanej obu Kościołów w Baltimore) - dialogu
katolicko-prawosławnego.” (....)
Napisałem poprzednio :
Tak samo zresztą jak Abp Sawa który nie jest zdolny ani do deklaracji zgody,
ani do gestów pojednania... Smutne.

I Radku czytam o stanowisku Abp Sawy :

„Bardzo mocne słowa krytyki pod adresem memorandum kard. Kaspera padły także ze
strony arcybiskupa Sawy, zwierzchnika Polskiego Kościoła Prawosławnego.
Hierarcha napisał, że jest to kontynuacja praktyki ustanawiania łacińskich
patriarchatów na Wschodzie w czasie wypraw krzyżowych; pomysł “nie do
pogodzenia z praktyką apostolską i starochrześcijańskim rozumieniem jedności
eucharystycznej Kościoła lokalnego, kierowanego przez biskupa”. Arcybiskup
podkreślił, że memorandum kard. Kaspera w istocie sprzeciwia się “pragnieniu
przywrócenia jedności między Kościołami Wschodu i Zachodu. Dokument prezentuje
stary model jedności, który zmierza do wchłonięcia Kościoła prawosławnego, tj.
powtarza ideę unii. Dlatego ustanowienie unickiego patriarchatu w Kijowie
pozbawia sensu dialog prawosławno-katolicki”.”
Wydaje mi się Radku że cytat ten w pełni uzasadnia moją krytyczną uwagę wobec
owego Patriarchy

”Można się było tego spodziewać - tak kard. Lubomyr Huzar, zwierzchnik
Ukraińskiego Kościoła Greckokatolickiego, skomentował stanowisko rosyjskiej
Cerkwi wobec planów utworzenia patriarchatu greckokatolickiego w Kijowie (18
lutego). Metropolita halicko-kijowski przebywał akurat w Polsce w związku ze
zorganizowanymi w Przemyślu obradami Stałego Synodu Biskupów Ukraińskiego
Kościoła Greckokatolickiego. Podczas spotkania z dziennikarzami w Lublinie
stwierdził, że nie widzi powodów, dla których Kościół greckokatolicki miałby w
tej sprawie pytać o zdanie prawosławnych: “Wszyscy mówią o terytorium
kanonicznym, ale kto je ustanowił, czemu Ukraina ma być częścią kanonicznego
terytorium Patriarchatu Moskiewskiego, zupełnie nie jest jasne”. Kardynał
uważa, że utworzenie patriarchatu na Ukrainie nada jego wspólnocie “pewną
jedność”: “To nie jest dla nas cel, nie coś takiego, bez czego nie można żyć,
ale środek do normalnego życia i wzrostu” - dodał. Zapewnił, że grekokatolicy
nadal będą ponawiać prośby do Watykanu o zgodę na utworzenie na Ukrainie
patriarchatu. Metropolita zażartował nawet, że tylko unitom udało się skłonić
Kościół prawosławny do wypowiedzenia się jednym głosem”

Nie koniec to Radku – mojej korespondencji – bo oto za chwilę następny post!!!

Przepraszam za wykazywanie tutaj postawy najwyższego Zwierzchnika Polskiego
Kościoła Prawosławnego –mam nadzieję ,że nie urażę Cię tym cytatem /z bądź co
bądź bardzo dobrego katolickiego Tygodnika Powszechnego/

Pzdr

[piotrzr]

No i kolejny link nawiązując do bieżących działań Kard. Huzara zmierzających do
pojednania i integracji Kościołów Wschodnich na Ukrainie

tygodnik.onet.pl/1546,1163239,dzial.html
Krótki cytat :
List pasterski kard. Lubomyra Huzara, wystosowany 13 kwietnia z Kijowa, zawiera
znacznie więcej niż tylko zapowiedź przeniesienia do tego miasta siedziby
greckokatolickiej metropolii. Rezydujący dotąd we Lwowie zwierzchnik
Ukraińskiej Cerkwi Greckokatolickiej (UCGK) zamierza dać impuls czterem
ukraińskim Kościołom do zjednoczenia we wspólnym patriarchacie kijowskim.

Rozpad ZSRR i uzyskanie niepodległości przez Ukrainę w 1991 r. doprowadziły do
rozbicia prawosławnej wspólnoty, pozostającej dotąd w przymusowej jedności w
ramach Rosyjskiej Cerkwi Prawosławnej (RCP) - na kilka niezależnych od siebie
denominacji. Spora część ukraińskich prawosławnych oderwała się wówczas od RCP,
tworząc Ukraińską Cerkiew Prawosławną Patriarchatu Kijowskiego (UCP-PK).
Zarówno samodzielności Cerkwi, jak i tytułu patriarszego jej zwierzchnika,
metropolity Filareta, nie uznali zwierzchnicy patriarchatu moskiewskiego. Inna
niezależna wspólnota, Ukraińska Autokefaliczna Cerkiew Prawosławna (UACP) -
utworzona już w 1990 r. przy wydatnym udziale duchownych, którzy powrócili z
emigracji na Zachodzie - przybrała narodowe i niepodległościowe oblicze.
Wreszcie prawosławni, którzy nie zerwali z Cerkwią rosyjską, znaleźli się w
Ukraińskiej Cerkwi Prawosławnej Patriarchatu Moskiewskiego (UCP-PM). Mimo strat
nadal wspólnota ta grupuje największą liczbę wiernych prawosławnych,
szczególnie na wschodzie Ukrainy.

W tym kościelnym kalejdoskopie pojawili się też grekokatolicy. Zdelegalizowani
w czasach ZSRR, na początku lat 90. potrafili szybko odzyskać większą część
przedwojennego stanu posiadania na południowym zachodzie kraju, czyli w Galicji
oraz na Zakarpaciu. Promoskiewscy prawosławni - programowo
przeciwni “uniatyzmowi” - nie uznają UCGK, podczas gdy UCP-PK pozostaje z nią w
nieoficjalnie poprawnych stosunkach, natomiast UACP z nią współpracuje.

Na trzeciej sesji soboru UCGK w 2002 r., i potwierdzonej przez synod biskupów,
stwierdzono jednomyślnie, że struktury tego Kościoła, zgodnie z tradycją
wschodniego chrześcijaństwa, dojrzały już do nadania im rangi patriarchatu.
Postulat, wystosowany przez Kościół pozostający w unii z Rzymem, skierowany
jest naturalnie do Watykanu, który nie podjął jeszcze decyzji. Jednak kard.
Huzar jest w swoim Kościele oficjalnie nazywany patriarchą.”


Zdaję sobie sprawę, że wiosna i napływające lato nie sprzyja głębszym
refleksjom ))).
Zwłaszcza że jak czytam jesteś <podobnie jak ja> gorącym
zwolennikiem „chmielowego złota”)))))
Chociaż Ja – przyznaję jestem w tym względzie bardziej konserwatywny – nie
wychodzę poza konsumpcję Żywca, Warki i Urquela oraz Złotego Bażanta.
Wzmocnionych okazjonalnie małym kieliszeczkiem smakowitej borowiaczki, zacnej
śliwowiczki lub smakowej Finlandii !!!
Mam nadzieje że ta dygresja nie przyczynia się do nakłaniania młodych bywalców
forum do uprawiania niecnego nałogu !!!!!
Pozdrawiam serdecznie

Ps Piwo a i mocniejszy alkohol jak sądzę dobrze się komponuje z konsumpcją
smakowitej kiszki ziemniaczanej , której konkurs spożywania jak słyszałem
ostatnio – odbył się na Podlasiu /bodaj w Siemiatyczach/

Ps 2 Do Łemków WRÓCĘ za kilka postów - prosze o cierpliwość

[wolf_wwa]

Witaj Piotrze
Takie podgrzanie dyskusji czasem jest potrzebne, od razu zywiej siada sie do
klawiatury :)
Temat wypowiedzi Patriarchatu Moskiewskiego wraca jak bumerang. Faktycznie
stanowisko prawoslawne jest sztywne i sadze ze nie ulegnie zmianie jesli chodzi
o Patriarchat w Kijowie. Na pewno wynika to z podejscia Cerkwi do terytorium
kanonicznego, strona prawoslawna zwraca uwage ze nie moze byc dwoch biskupow w
jednym miescie co zreszta jasno przebijalo z wypowiedzi strony prawoslawnej w
zalinkowanym przeze mnie (jakis czas temu) tekscie z Przegladu Prawoslawnego.
Moze faktycznie takie dogmatyczne stanowisko nie jest najlepsze, ale prosze,
spojrz na to z innej strony. Sadze ze spora role gra tu obawa przed
zainstalowaniem sie Kosciola rzymskiego na terytorium ktore historycznie
zamieszkiwali prawoslawni. Na pewno tez Cerkiew boi sie utraty czesci wplywow.
Kolejnym powodem obaw moze byc obawa o odbierania wiernych (w to nie wierze,
sadze ze UCGK ma czyste intencje). Gdzies w glebi serca (i tak tylko troszke:)
mam obawy czy Kosciol Katolicki nie bedzie chcial chcial ugrac czegos dla
siebie.
Piszesz Piotrze o wypowiedzi metropolity Sawy. Fakt padly ostre slowa, ale mimo
wszystko postaram sie choc troche je wybronic. Slowa hierarchy PAKP wynikaja na
pewno po czesci z historycznych doswiadczen. W Cerkwi niestety ta pamiec jest
caly czas zywa, z niej zreszta wynikaja obawy wobec grekokatolikow. Wiem ze
historia nie powinna rzutowac na dzien dzisiejszy, ale niestety ludzie sa tylko
ludzmi. Niestety w Cerkwi widac syndrom „oblezonej twierdzy”. Ja zreszta tez
czasem mam skrzywienie:)
Daleko mi Piotrze do dogmatyzmu Cerkwi rosyjskiej, raczej sklaniam sie do tej
prostej wiary prawoslawnych chlopow na wschodnich terenach RP. Mysle, ze PAKP
powinien raczej isc w strone kosciola Bialorusinow i Ukraincow, a nie kalki z
Rosji. Zreszta po trochu tam zmierza, ale ten proces potrwa na pewno jeszcze
sporo czasu.
Osobna sprawa jest to o czym pisales w drugim poscie.
(Zaraz sie niektorym naraze)
Nie bardzo rozumiem stanowisko Cerkwi rosyjskiej w sprawie autokefalii dla
Cerkwi w Bialorusi i Ukrainie. Moim zdaniem Koscioly te powinny byc niezalezne
od Patriarchatu Moskiewskiego. Tutaj chyba wchodzi w gre polityka Rosji, ktora
traktuje te panstwa jako swoje satelity. Cerkiew ukrainska powinna byc
zjednoczona i autokefaliczna, obecna sytuacja gdy dzialaja trzy (!) cerkwie, w
tym jedna Patriarchatu Moskiewskiego jest co najmniej dziwna. Szczerze mowiac
nie wiem jak do tej skomplikowanej mozaiki dodac jeszcze UCGK. Latwiej byloby
rozmawiac gdyby rozmawiala JEDNA Cerkiew prawoslawna z UCGK i moze wtedy bylyby
szanse.
Inicjatywa kardynala Huzara jest cenna niestety jest pewien problem. Pomiedzy
UCGK a Cerkwia prawoslawna istnieja roznice dogmatyczne i kanoniczne w tej
chwili chyba nie do przezwyciezenia. W tej sytuacji lepiej chyba postawic na
wspolprace i wspolistnienie.
Troche ciezko mi wypowiadac sie na ten temat. Po pierwsze moja wiedza na temat
grekokatolikow nie jest zbyt duza, po drugie moj punkt widzenia tez daleki jest
od obiektywnosci. Nie jest to zla wola. Rozpoczynajac rozmowy na tym forum na
temat grekokatolikow nie wiedzialem prawie nic, a to co wiedzialem wiazalo sie
z historia Unii. Dzis wiem wiecej, choc dalej mam braki w wiedzy. Druga
trudnosc to fakt ze do Cerkwi jest mi bardzo blisko i czesto patrze z tej
wlasnie perspektywy.
Mam nadzieje ze choc troche przyblizylem swoje stanowisko.
Na koniec zupelnie z innej beczki.
O konkursie w Siemiatyczach nic nie wiedzialem, szkoda. Chociaz do konkursu
raczej bym sie nie nadawal. Na raz duzo nie zjem:) Do kiszki to chyba
najlepsza jest schlodzona wodka, a jesli chodzi o piwo to najczesciej kupuje
Dojlidy Classic i Zubra. Oczywiscie nikogo do picia nie namawiam, szczegolnie
forumowiczow w mlodszym wieku.
Serdecznie pozdrawiam i z niecierpliwoscia oczekuje na ciag dalszy.
R.

[piotrzr]

Witam – dzisiaj ciąg dalszy remanentów – bo oto natrafiłem na ciekawy artykuł
O. Wacława Hryniewicza pt
Wielka tragedia Wielkiej Schizmy

tygodnik.onet.pl/1546,1159523,dzial.html

Zdobycie Konstantynopola w pamięci chrześcijan wschodnich

Nie ulega wątpliwości (...)że w świadomości Greków dzień 13 kwietnia 1204 r.
uchodzi za największą zbrodnię i najbardziej brutalny epizod w procesie
powolnego rozłamu między Kościołem łacińskim i greckim. Do dzisiaj fakt ten
pozostaje bolesnym symbolem podziału między chrześcijańskim Wschodem i
Zachodem; jednym z głównych źródeł nieufności, niechęci i wzajemnego
wyobcowania.
Miasto zostało zaatakowane w Wielki Wtorek, 12 kwietnia. Po łatwym
zwycięstwie, dokonanych grabieżach i spaleniu kilku budowli napastnicy wycofali
się w obawie przed zasadzką. Powrócili w Wielką Środę, aby dokończyć dzieła
zniszczenia. Grabież wstrzymano dopiero 14 kwietnia, w Wielki Czwartek
wieczorem, aby - jak mówiono - nie sprofanować Wielkiego Piątku!

Pod sztandarem krzyża

Oto jak zdobycie miasta opisuje w swojej “Historii” jeden z bizantyjskich
notabli, Nicetas Choniates. Był on świadkiem politycznego upadku na szczytach
władzy w stolicy cesarstwa, który doprowadził do tragedii. “Na dźwięk trąby,
wymachując obnażonymi mieczami zabrali się za plądrowanie domów i kościołów.
Nie wiem, jak podjąć się opisu niegodziwości, które popełnili ci zbrodniarze.
Rozbijali święte obrazy czczone przez wiernych. Rzucali relikwie męczenników w
miejsca hańbiące, które wstydzę się wymieniać. Wylewali ciało i krew Pana... Ci
prekursorzy Antychrysta, ci sprawcy profanacji, które mają poprzedzić jego
przyjście, brali kielichy i pateny za zdobycz wojenną. Niektóre z nich rozbili,
a pozostałe kielichy zabierali na swoje stoły, aby z nich jeść i pić... Nie
sposób pomyśleć bez przerażenia o profanacji dokonanej na Wielkiej Świątyni
[Hagia Sophía]. Zniszczyli ołtarz zrobiony w całości z cennych materiałów,
przedmiot podziwu dla wszystkich narodów; łupieżcy podzielili się jego
fragmentami, tak jak dzielili się wszystkim, co było najbardziej cennego w
świątyni... Wprowadzili do nawy muły i konie, aby zabrać poświęcone naczynia,
obrobione dłutem srebro i złoto, które wyrwali z tronu, pulpitu i drzwi, jak
również sprzęty, które tylko mogli znaleźć; kiedy niektóre spośród tych
zwierząt ślizgały się i upadały, kłuli je nożami, a świątynia została splamiona
ich krwią i odchodami. Posadzono prostytutkę... na tronie patriarchy i
znieważano Jezusa Chrystusa; śpiewano sprośne piosenki i tańczono w bezwstydny
sposób w świętym miejscu... Z dzikim szałem gwałcili oni kobiety, nawet
najbardziej godne szacunku, najbardziej cnotliwe, najbardziej niewinne młode
dziewczęta, mniszki poświęcone Bogu... Całe miasto było jedynie rozpaczą,
łzami, krzykami, jękami”.

Wschodnie chrześcijaństwo nie zapomniało do dzisiaj tamtych trzech dni
Wielkiego Tygodnia. “W porównaniu z tymi ludźmi, którzy na swych ramionach
noszą Krzyż Chrystusowy, nawet Saraceni są litościwi i łaskawi” - zapewniał
Nicetas Choniates. Jeszcze bardziej szczegółowy opis podał ówczesny metropolita
miasta Kyzikos, Cyryl (Kyrillos Konstantinos Stilbes). Pisał on o spaleniu
wielu świątyń niezwykłej piękności. W sanktuarium Hagia Sophia nie oszczędzono
niczego. Bogato zdobiony stół ołtarzowy świątyni został rozbity na kawałki,
złote i srebrne przedmioty świątynne przerabiano na pasy, sprzączki i ostrogi
lub rozdawano kurtyzanom na pierścienie, naszyjniki, kolczyki i inne ozdoby.
Nakrycia ołtarzowe i szaty liturgiczne zamieniano na stroje dla mężczyzn i
kobiet oraz na derki pod siodła. Marmurowe płyty świątyni rozwleczono po
ulicach. Relikwie świętych wyrzucano z relikwiarzy jak nieczyste przedmioty. W
jednym z przytułków zabrano ikonostas, porobiono w nim otwory, aby służyły
chorym krzyżowcom jako deska sedesowa. Ikony palono, deptano, używano jako
mebli do siedzenia lub zamiast drewna na opał; inne miały ozdabiać domy, służyć
jako wykładzina podłogowa czy nawet jako drabki na siano dla koni.

Metropolita Kyrillos podkreśla, iż wielu mieszkańców Konstantynopola (zarówno
duchownych, jak i świeckich) zabito w świątyniach, gdzie szukali schronienia.
Jak zachowywali się w tej sytuacji duchowni łacińskiego Kościoła? Opis
metropolity jest równie lakoniczny, co drastyczny. Pisze o biskupach i
kapłanach depczących ikony, przeszukujących i okradających groby świętych oraz
członków rodziny cesarskiej. Jadąc na koniu w stroju rycerskim na czele
zdobywców, jeden z biskupów trzymał oburącz krzyż jak sztandar; był świadkiem
grabieży i świętokradczych występków. “Pewien kardynał - pisze Kyrillos -
udawszy się do kościoła Archanioła w Anapulos kazał w tym miejscu zamazać
wapnem liczne ikony świętych, potem wrzucić relikwie świętych do pobliskiego
morza, aby później je sobie przywłaszczyć”.

Raport metropolity mówi o “niezamierzonej krzywdzie”, która spotkała niewinnych
ludzi, wyznawców tej samej religii chrześcijańskiej. Przybysze z daleka zjawili
się po to, by palić, zabijać i rabować. Dla wszystkich pokrzywdzonych życie
stało się “przedłużoną śmiercią”, losem gorszym od tego, który spotkał tych, co
od razu zginęli.”


Piszesz Radku , nawiązując do mojego poprzedniego „remanentu” o przyczynach
nieufności Prawosławia do Katolicyzmu, próbując / co jest dla mnie całkiem
zrozumiałe/ usprawiedliwiać zachowania Hierachów Prawosławia do inicjatyw
dotyczących Unitów.

Musisz jednak przyznać że aktywność Kard. Huzara to typowe wyciąganie dłoni w
gescie pokoju- dłoni ktora trafia w próżnię !!!

Mój obecny remanent jest też usprawiedliwieniem postępowania prawosławia – tymi
zaszłościami sprzed wielu wieków, które pozostawiły ... jątrzące się
rany !!!!!!!!
Za chwilę dokończenie tego postu – prawdopodobnie ostatniego przed weekendem
Ps Co do gatunków piwa – nie podejmuje oczywiście polemiki :-)) – albowiem
gusty nie podlegają .........

[piotrzr]

Tak więc kończę zaczęty wątek liczac na dyskusjęDalej czytam



Wstydliwa dla Kościoła zachodniego data gwałtu na Bizancjum była przez wieki
starannie wymazywana z jego historycznej pamięci lub bezkrytycznie
usprawiedliwiana łacińską ideologią teologiczną (Kościół rzymski jako mater et
magistra wszystkich innych chrześcijan). Winą za zaistnienie schizmy obarczano
Greków, nie uznających prymatu Kościoła rzymskiego. Zgoła inaczej sprawy te
wyglądają w oczach chrześcijan prawosławnych. W wydarzeniach roku 1204 widzą
oni coś najgorszego, co mogło spotkać Bizancjum z rąk Łacinników. Prawosławny
historyk Nicolas Zernov pisał: “Złupienie Konstantynopola jest jednym z
największych nieszczęść, jakie zapisały dzieje chrześcijaństwa. (...). W
przeciągu trzech dni ludzkość straciła niezliczoną ilość arcydzieł sztuki,
Kościół swą jedność, a cesarstwo siły niezbędne do stawienia czoła azjatyckim
najeźdźcom. Zaniknęło ostatecznie poczucie łączności między Wschodem i
Zachodem, które dotąd jeszcze przetrwało mimo tylu ciosów i przejść, i zdołało
się oprzeć tylu próbom rozłamu. Odtąd nie można było mówić o Grekach i
Łacinnikach jako o członkach tego samego Kościoła”.

Wspólny dramat

Potrzebna jest dziś głęboka refleksja nad przyczynami rozłamu. Trzeba z pokorą
przyjąć wielką część winy i współodpowiedzialności za ostateczne
przypieczętowanie schizmy między Wschodem i Zachodem. Nie jest to
jedynie “Schizma wschodnia”, lecz wspólny dramat Wielkiej Schizmy, która na
długie wieki podzieliła jeden Kościół Chrystusa. Bez przyznania się do tego nie
będziemy w stanie dokonać koniecznej rewizji w rozumieniu jej zaistnienia i
trwania.

Data schizmy, wiązana ze wzajemnymi ekskomunikami między Rzymem i
Konstantynopolem w 1054 r., jest bardziej wydarzeniem symbolicznym niż
definitywnym rozłamem. Dopiero to, co stało się w 1204 r. uczyniło rozłam czymś
boleśnie rzeczywistym i trwałym. W świadomości Wschodu pamięć o barbarzyńskim
podboju Konstantynopola wciąż jest raną nie zaleczoną. Dopiero czasy ekumenizmu
niosą ze sobą nowe możliwości uzdrawiania pamięci i rzeczywistego pojednania.
Czy zostaną wykorzystane? Nie dokona się to w sferze słów.

Trzeba było długich wieków, abyśmy zaczęli myśleć o tym, co się wówczas
wydarzyło. Pamięć o tym wydarzeniu skłania jednak do czegoś więcej niż do
okolicznościowej zadumy, która nie pozostawi żadnego trwałego śladu w naszym
myśleniu i postępowaniu wobec innych chrześcijan. Potrzebna jest prawdziwa
metánoia, wewnętrzny wstrząs, który prowadzi do szczerego duchowego nawrócenia
i przynosi błogosławiony owoc ekumenicznego czynu pojednania."
Musisz przyznać Radku,że cytowany artykuł Księdza Profesora Hryniewicza po raz
kolejny pokazuje jego KLASĘ

Pozdrawiam życząc miłego weekendu no i ... doznań smakowych.
Ja liczę w jego trakcie na jakąś skromną konsumpcje /być może/ schłodzonej
żubróweczki , oczywiście po zakończeniu przejazdów wycieczkowych.

Meczennicy Chelmscy i Podlascy

[wolf_wwa]

Witam
Ciekawe sa Twoje ostatnie posty. I tak od Rzeszowa dotarlismy az do
Konstantynopola:)
Dzis wracam do blizszych i czasowo i geograficznie spraw.
W I niedziele czerwca Cerkiew wspomina Swietych Meczennikow Chelmskich i
Podlaskich. Meczennicy ci sa ofiarami czasow ostatniej wojny, zostali oni
zamordowani przez polskich "lesnych". Nie wspominalbym o tym gdyby nie
dzisiejsze kazanie. Pokazalo ono ze o trudnych sprawach mozna mowic w sposob
nie jatrzacy. W kazaniu nie padlo ANI JEDNO slowo na temat narodowosci
sprawcow tego mordu, duchowny nie mowil o "polskich bandach" itp... jedynym
okresleniem sprawcow byly slowa "zli ludzie". Widac Piotrze ze mozna wypowiadac
sie w sposob wywazony.
Dobrze by bylo gdyby po obu stronach mozna uslyszec takie okreslenie sprawcow.
Nie mozna winy bandytow przelewac na caly narod.
Mialem dzis napisac cos innego, ale jeden post z forum Rzeszow (chyba wiesz
ktory:) sklonil mnie do tej wypowiedzi.
Pozdrawiam
R.

malutkie uzupelnienie

[wolf_wwa]

> Mialem dzis napisac cos innego, ale jeden post z forum Rzeszow (chyba wiesz
> ktory:) sklonil mnie do tej wypowiedzi.

oczywiscie nie chodzilo o post tylko o caly watek:)

Z konstantynopola na Podlasie

[Gość: Piotr]

Witam

Pisałeś Radku o „proste wierze prawosławnych chłopów na wschodnich terenach RP”
i „kościele Białorysinów i Ukraińców”.
Myślę ,żę dobrze do tych stwierdzeń podpina się znaleziony ciekawy artykuł o
problemach polsko-białoruskiego pogranicza.

tygodnik.onet.pl/1547,1133249,dzial.html
A w nim kilka, bardzo ciekawych sformułowań

Ot choćby to

**W Kuzawie mieszkają prawosławni, w Czeremsze przeważnie katolicy. Kuzawskie
domy są małe i parterowe, budowano je wiele lat temu. Pozostały piece kaflowe i
kuchnie opalane węglem. Do gotowania wody chętniej używa się starych saganów
niż elektrycznych czajników. Na stołach haftowane obrusy, na ścianach ikony,
przyczepione do kilimu.

Ludzie stają przed wizerunkami świętych. Uklęknąć przed nimi nie wolno. Modlą
się w szczęściu, w rozpaczy, modlą się za kogoś. Zapalają cienkie świeczki
kupowane w cerkwi. Wierzą, że kiedy jest ikona, w domu trwa spokój i szczęście.
Dlatego, gdy mówi się głośno, płacze ze złości lub przeklina, trzeba ją
zasłonić.

Popołudniami mieszkańcy Kuzawy spotykają się na ławce pod drzewem. - Tutaj
zostali już tylko tacy jak my, po sześćdziesiątce. W naszej wiosce nawet
kawalerzy mchem dawno porośli - śmieje się pani Eugenia, nazywana tu Żenią.

Przy szosie stoją krzyże z trzech belek. Przechodzący pochylają się i żegnają
trzema palcami. To znak, że o Bogu pamięta się nie tylko w niedzielę. - Od lat
nic się nie zmieniło. Święta wyprawiamy, jak pradziadowie - mówi pani Klaudia. -
Ale my długo nie pożyjemy, a jak nas nie będzie, obyczaj umrze.

W Kuzawie jest niemal jak w prawosławnej Rosji. Tylko o jednym nakazie religii
tu nie słyszano. - Że co niby, w poście miłości się zabrania? Jak byliśmy
młodzi, to dzieci się rodziły wtedy, jak Bóg dał - mówi pani Klaudia.

Z czyjegoś domu dochodzą dźwięki przeboju rosyjskich dyskotek Wosiemnacat’ mnie
uże grupy Ruki wwierch. Ktoś młody słucha muzyki. - Gimnazjaliści tu jeszcze
mieszkają, ale oni też pojadą na nauki do miasta i nie wrócą - dodaje pani
Żenia zmartwionym głosem. Martwi się, choć niedaleko torów kolejowych powstał
zalew z czystą wodą, szosą przejeżdżają samochody zagranicznych marek,
odpoczywają wczasowicze z całego kraju. Ktoś ze stolicy myśli o kupieniu tu
domu.**

Albo też i to
**Na noc Kupały do nieodległych Dubicz Cerkiewnych przyjeżdżają ludzie z całej
Polski. Przy brzegu jeziora samochód przy samochodzie, namiot przy namiocie.
Radioodbiorniki nastawione na białoruskie stacje. Młodzi chętnie słuchają
rosyjskiej muzyki, piją rosyjską wódkę. Śpiew ukraińskiej kapeli miesza się z
rosyjskim toastem: Dawaj za was, dawaj za nas. Dziewczyny siedzą na kocach i
plotą wianki z kwiatów i zboża. O północy, wykrzykując białoruskie przyśpiewki
wejdą do wody po kolana i rzucą je na taflę jeziora.

- Gdie ty mene pochowajesz miły mój, milenki? - zaśpiewają.

- Za chliewom miła, czarnabrewaja - odpowiedzą chłopcy.

Katolicy i prawosławni bawią się razem. Nikt nie pyta o wyznanie. Siedzą przy
ognisku, tańczą, rozmawiają. - Lubimy te same klimaty, taką samą muzę - mówi
Agata, uczennica drugiej klasy liceum.

Chłopak katolik trzyma za rękę prawosławną dziewczynę. - Długo to nie potrwa -
komentuje Paweł, student z Białegostoku. - Wiara dzieli najbardziej - dodaje.
Paweł jest katolikiem, spotykał się z prawosławną dziewczyną. Pokazuje zdjęcia,
widać, że tworzyli ładną parę. I choć mama Pawła ciepło wspomina drobną
blondynkę, to z ulgą myśli o tym, że się rozstali. - W pracy mam wiele
prawosławnych koleżanek - opowiada. - Umiemy z nimi żyć, szanujemy ich
obyczaje, ale mieszanym małżeństwom jest ciężko. Bywa, że któraś z rodzin chce
przeciągnąć narzeczonych na swoją stronę. Potem jest problem, gdzie dzieci do
chrztu zanieść.

- Moja babka była prawosławna, poszła za dziadkiem do kościoła. Jak umierała,
to prosiła, żeby ją pochować na cmentarzu prawosławnym. Tęsknota w człowieku
zostaje - wspomina pani Żenia.***

Zachęcam do lektury Radku – zwłaszcza że dotyczy on bliskich i Tobie jak i
goszczonemu tu kiedyś Andrzejowi.

Pisałeś już kiedyś o problemach utraty tożsamości narodowościowej – linkowany
artykuł stanowi bardzo dobre uzupełnienie cytowanych kiedyś artykułów z NBiN
Oczywiście w mojej ocenie różnice wyznaniowe wspominane w tych cytatach wydają
mi się mocno archaiczne i wprawiają mnie w smętną zadumę ... mamy XXI
wiek ,demokrację, europejskie czy nawet światowe „pretensje”, komputery itd.
Itd. – a jednak coś takiego jak wyznanie potrafi dzielić ludzi na naszej
kochanej prowincji :)
Pozdrawiam

Odpowiadając.....

[Gość: Piotr]

Radku - nawiązując do Twojej wypowiedzi i wątku "nacjonalistyczno-
faszystowskiego" bo jego chyba masz na mysli :)- nie wiąże z nim niestety
większych nadziei /nie ten poziom dyskutantów:)/.
Pusciłem też mały głosik na Forym "świat" na temat ostatniego wywiadu Ks.
kardynała Lubomira Huzara /rewelacja !!!!/- /sobotnia GW/ ale tam też "denna"
dyskusja
:(
Do tego wywiadu oczywiście wrócę tu u nas - ale może w tygodniu.

[wolf_wwa]

Witaj Piotrze
Tekst z "Tygodnika Powszechnego" przeczytalem z uwaga. Postaram sie odniesc do
pewnych fragmentow tego tekstu, najpierw jednak skrobne kilka luznych
skojarzen. Sadze, ze ten tekst nie powinien odnosic sie tylko do wsi
prawoslawnych, czesto jezdze przez wsie na Podlasiu i nie zauwazylem zeby
wsie "polskie" roznily sie w wygladzie od calkowicie "ruskich" Slochow
Annopolskich. Wszystkie te wsie sa po prostu biedne. Mysle tez, ze zabobon jest
powszechny niezaleznie od wyznania, a "babka" z Orli jak wynika z tekstu jest
odwiedzana i przez katolikow. Swoja droga jej praktyki sa potepiane przez
Cerkiew.
Ponizej pare fragmentow i moje subiektywne uwagi:)

"W Kuzawie mieszkają prawosławni, w Czeremsze przeważnie katolicy. Kuzawskie
domy są małe i parterowe, budowano je wiele lat temu. Pozostały piece kaflowe i
kuchnie opalane węglem. Do gotowania wody chętniej używa się starych saganów
niż elektrycznych czajników. Na stołach haftowane obrusy, na ścianach ikony,
przyczepione do kilimu"

Ten fragment jest moim zdaniem (niestety) wartosciujacy, szczegolnie fragment o
Kuzawie, male i parterowe domy... poza tym nie widze nic zlego w haftowanych
obrusach i ikonach na scianie, natomiast jesli chodzi o gotowanie wody to
zdecydowanie wole czjnik elektryczny. Autor niestety nie bardzo zrozumial
znaczenie ikony w Prawoslawiu. Pozniejszy tekst na temat postu tez niezbyt na
miejscu, post u prawoslawnych ma troche inny sens niz w KK.

"Moja babka była prawosławna, poszła za dziadkiem do kościoła. Jak umierała, to
prosiła, żeby ją pochować na cmentarzu prawosławnym. Tęsknota w człowieku
zostaje"

Coz, ciagnie do korzeni...

"A jednak ciągle, kiedy pociąg przekracza Bug, czuję jakbym wracała do domu.
Mowa, krajobrazy, zapach, wszystko jest takie moje."

Pod tym fragmentem podpisuje sie oburacz, sam mam takie odczucia gdy
przekraczam Bug, chociaz jak wiesz nie urodzilem sie na Podlasiu.

Nie spodobalo mi sie rowniez stwierdzenie o jezyku ze "ni to polski ni to
rosyjski" przeciez jezyk ktorym mowia ludzie tam zyjacy to najprawdziwsza gwara
ukrainska, chociaz z nalecialosciami polskimi.
Na dzis koncze juz swoje subiektywne wywody i oczywiscie czekam na dalszy ciag
rozmowy.
Serdecznie pozdrawiam
R.

[andrijko]

Nie no Koledzy - wymiękam. Piersi mi opadają do pasa. Tygodnik Powszechny
wypisuje sobie lekką ręką takie bzdury. Podlasie krainą zamieszkiwaną przez
Białorusinów rosyjskojęzycznych śpiewających ukraińskie pieśni gwarą rosyjsko -
polską. Kupała organizowana Przez Związek Ukraińców Podlasia w Dubiczach
cerkiewnych okazuje się imprezą białoruską, gdzie wszyscy słuchają
białoruskiego radia a dziewczyny na scenie lub po za nią - z Ukrainy lub
ukraińskich zespołów z Podlasia śpiewają sobie po rosyjsku znany ukraiński
standard. Wychodzi im jakieś Gdie ty mienie pochawajesz... Szok, normalnie.
Kuzawa prawosławna - Czeremcha katolicka. NIEZŁE. Mam tam znajomych i jestem
przekonany, żę w Czeremsze jest większość prawosławnych, a przynajmniej połowa.
W Orli do szeptuchy ludzie sobie rozmawiają po rosyjsku! Rozumiem, że Panie
Redaktorki przyjechały z szerokiego świata, Warśiawy, Polski, i nie bardzo
rozrużniają Ruskich - zresztą miejscowi też tak nazywają wszystkich ze wschodu.
Ale Panie Redaktorki mogłyby się chyba pofatygować i nie nadawać im churtem
nazwy plemienno-przednarodowej i nazwać nowocześnie - ukrińskie, białoruskie.
Można by też zapytać kogoś fachowo przygotowanego jak zapisać cytat z
miejscowej gwary a nie podpierać się tylko i wyłącznie znajomością szkolnego
rosyjskiego - przez kilkanaście lat już zapewne nieco zapomnianego. Przyznam z
drugiej strony, że także Gazeta Wybiórcza kilka lat temu w dodatku białostockim
dała fotoreportaż z Kupała w Dubiczach i podpiasała jako impreze białoruską.
Rozumiem siłę przyzwyczajenia, stereotypów, wreszcie strachu przed nazywaniem
rzeczy po imieniu. Ale chyba dziennikarze są właśnie od przełamywania tych
negatywnych czynników. Wybaczcie moją reakcję - ale jakoś tak reaguję nerwowo
na takie "laurki" przedstawiające nasz region jako krainę mlekiem płynąc, gdzie
w zgodzie od pokoleń żyli Polacy i Białorusini - "my sie nigdy nie dz'ielili ,
my tu zawsze zgodnie żyli". Żyją tu normalni ludzie, mający normalne problemy i
radości. I uwierzcie - nie są to tylko i wyłącznie tolerancyjni Polacy i
rosyjskojęzyczni, umęczeni Białorusini na emeryturach przesiadujący na ławkach.
Poza tym - jednak parę pozytywów w artykule wystąpiło - ale raczej nie
wykraczają one poza ogólnie przyjęty w mediach obraz Podlasia.
PS. Wolfie - co do wyglądu wsi to jednak bym się z tobą nie zgodził. Pochodzę
jak i Ty z okolic Siemiatycz ale z racji wykonywanego zajęcia i częstego
przebywania u teściów na wsi dosyć dobrze orientuję się w pograniczu wsi
prawosławnych i katolickich. Te ostatnie są z reguły bogatsze i jest tam dużo
młodych ludzi. Nawet ukłąd wsi może być inny. Szczególnie wsie szlacheckie mają
porozrzucane zabudowania na zasadzie "szlachcic na zagrodzie równy wojewodzie"
albo wolnoć Tomku w swoim domku. Wsie prawosławne - ruskie, są z reguły
ulicówkami, czasem z zabudową kolonijną, często przetrzebioną przez różnej
maści bohaterów podczas ostatniej wojny. Biedniejszy wygląd wsi ruskich wcale
nie wynika z biedy obiektywnej, słabości gospodarczej, złej ziemi itp. Po
prostu u nas głównym celem jest ucieczka ze wsi do miasta, bloku itp. Stąd
wszystkie pieniądze wypracowane na wsi idą do Bielska, Białegostoku, Warszawy a
ostatnio i za granicę. Nic się nie inwestuje, co daje dosyć biedny wygląd
otoczenia. We wsiach polskich prawie zawsze zostaje następca, a co za tym idzie
inwestuje się w maszyny, dom, zabudowania gospodarcze. Polscy sąsiedzi wykupują
już tereny na opustoszałych wsiach ruskich - stąd "sansa" na podwyższenie
standardu i tam przez osadników. Ja jestem na wsi co tydzień, pracuję też nad
wyglądem podwórka, tak by wyglądało jak w innych częściach Polski. No i muszę
przyznać, że ludzie patrzą ze zdziwieniem na człowieka z miasta który chce
przyjeżdżać na wieś. Ale co raz więcej jest takich ludzi. Coraz bardziej dba
się o wygląd podwórek, domów. Pojawiają się także inwestycje w rolnictwo. Także
to się zmienia. Moim mottem jest cytat z opracowania socjologa Andrzeja
Sadowskiego nt mniejszości na Podlasiu. Jako przykład pozytywny wskazuje
Litwinów - świadomych narodowo, zintegrowanych i związanych z Małą Ojczyzną.
Stąd gminy przez nie zamieszkane są stosunkowo zamożne i odróżniają się od
sąsiednich polskich i zasymilowanych do polskości wsi. Negatynym przykłądem są
właśnie wsie ruskie - prawosławne. Brak świadomości narodowej, brak
przywiązania do ziemi ojców, niska samoocena, niezintegrowanie - wszystko to
odbija się biedą, upadkiem, pustoszeniem tych terenów, drenażem mózgu. Dla mnie
świadomość narodowa oznacza właśnie przywiązanie głównie do Małej Ojczyzny. A
to zawsze ma przełożenie na zasobność społeczności, jej rozwój i całokształt
spraw związanych z jej istnieniem. Może takie artykuły utwierdzają i nas i
większość w przekonaniu że to region dla emerytów i szeptuch-czarownic. Ale
trzeba z tym walczyć, właśnie min. po to by nie było tu takiej biedy i
zacofania wynikającej z długotrwałych zaniedbań sił i osób nie zainteresowanych
tą częścią Polski. TO tyle na razie - i tak się rozpisałem, ale lubię w
zasadzie drażliwe tematy. Na historycznych aż tak się nie znam by wnieść coś
nowego do dyskuji.
Pozdrawiam

[wolf_wwa]

Witam
Dziekuje Andrzeju za cenne uzupelnienie do wypowiedzi. Jak tylko bede
w "siemiatyckich okolicach" przyjrze sie dokladniej wsiom. Nie bywam tam
niestety na codzien wiec widze tylko to co mozna zaobserwowac podczas
wakacyjnych wojazy. Rowniez zdziwila mnie wypowiedz dotyczaca Czeremchy, ale
nie chcialem sie wypowiadac. Wiem tylko ze mieszkaja tam prawoslawni, ale ilu
to niestety juz nie.
A artykul, coz troche moim zdaniem szukajacy sensacji i niestety nie do konca
zgodny z prawda. Nawet dla laika rzucaja sie w oczy bledy.
Pozdrawiam
R.
P.S. Andrzeju jak znajdziesz chwile czasu to skrobnij ze dwa slowa z "dnia
dzisiejszego" Podlasia. Mysle, ze cenny bedzie punkt widzenia osoby bedacej na
miejscu. I jeszcze na koniec, z ta ucieczka do miast to niestety masz racje.

[piotrzr]

Witam
Dziękuję za skomentowanie mojego podlaskiego linku. Chociaż,jak się to zdarza
osiągnąłem efekt trochę odmienny od zamierzonego – a więc wywołałem Wasze
krytyczne i zdecydowanie OBIEKTYWNE recenzje znawców tematu.:-)
Wydaje się mi jednak że dużą zasługą TP jest opisanie tematu który dość trudno
przebija się w prasie ogolnopolskiej - ukazujący złozoność narodowosciową
Podlasia /być może jak twierdzisz Andrzeju w sposób nieudolny/
Wczoraj wieczorem na TV2 oglądnąłem reportaż o budowie cerkwi prawosławnej w
Kostomłotach.
Wypowiadał się m.in. duchowny prawosławny – budowniczy świątynii.
Co dziwne dla mnie – osobiście wykonujący pracę fizyczną na budowie !!
Przerzucającego kamienie, kopiącego ziemię, pchającego taczki.
Przyznam że widok duchownego katolickiego wykonującego prace fizyczne na
budowie kościoła należy raczej do rzadkości /nie wspomnę o tak prozaicznym
zajęciu jak odmiatanie sniegu wokół kościoła czy sprzątanie wnętrza/
Tutaj zobaczyłem,że świecenie kapłańskie nie przeszkadzały owemu batiuszcze w
wykonywaniu prac.
A propos terminologii- jakie według Ciebie byłoby właściwe określenie
duchownego prawosławnego : Pop,świaszczennik, Otiec, Bat,ko, Batiuszka...
W języku polskim słyszałem ,raczej chyba nieudolne tłumaczenie wyrazu Pop –
jak „Pasterz Owieczek Pańskich”
Wracając do owego bardzo ciekawego reportażu – zawierał on fragmenty
nabożenstwa,sceny z pielgrzymek, w tym z urodziwymi „prawosławnymi pątniczkami
ze skromnie zawiązanymi na głowach chustkami /dopowiem-podkreslającymi urodę
modlitewnie skupionych dziewcząt/

Cha – ostatnio odwiedziłem Przemyśl – w tym piękną cerkiew bazyliańską na
Zasaniu – z ładnymi polichromiami na ścianach bocznych i w prezbiterium,
ciekawym skromnym , niewysokim ikonostasem – obejmującym ikony chramowe i
namiestne, wrota i ledwie zasygnalizowanymi /bodaj 4 ikonami – prazdnikami.

A po całodniowej wędrówce po okolicach Przemyśla – gdy stanąłem na wałach
fortecznych zrujnowanego fortu „Brunner” wznoszących się nad Ujkowicami –
zobaczyłem w oddali tą pięknie położoną wioskę . Strasznie było mi żal, że nie
starczyło mi czasu na zejscie w dolinę i odwiedzenie wiadomych miejsc w tej
wiosce – a wiec ruiny grekokatolickiej cerkwi i prawosławnego klasztoru
wznoszącego się nad tą wioską. No i oczywiście zobaczenia z bliska betonowej
piramidy świątyni katolickiej górującej nad okolicą. Ech – co się odwlecze to
nie uciecze !!!!

Ps namawiam na lekturę arcyciekawego linku
Lot trzmiela
tygodnik.onet.pl/1551,1144783,7,dzial.html
Lwów: Wschód dla Zachodu, Zachód dla Wschodu. Z prof. Jarosławem Hrycakiem,
historykiem ukraińskim, rozmawiają Agnieszka Sabor i Jan Strzałka.

Tu omawiono relacje polsko-ukraińskie, stosunki panujące na Ukrainie no i Lwów
przxywołany w temacie postu.
Pozdrawiam Was serdecznie

No i Rzeszów

[piotrzr]

A jeszcze dopowiem - z uwagi na moją nieobecność do niedzieli pozostawiam Wam
jeszcze - link rzeszowski

www.dami-rz.pl/~jerzy/rzeszow/zabytki.html#zabytki
No i jeszcze - miłego wypoczynku weekendowego
Pozdrawiam nieustannie :)

[wolf_wwa]

Witam
Praca fizyczna u batiuszki nie jest niczym nadzwyczajnym, zdarzalo mi sie
widziec duchownego ktory kosil trawe, czy cial drewno, aby napalic nim w piecu.
To sytuacje ktorych bylem swiadkiem.
Jesli chodzi o okreslenie pop to jest ono zle postrzegane przez prawoslawnych,
ma zabarwienie pejoratywne. Mozna by porownac je ze slowem klecha w odniesieniu
do ksiedza katolickiego.
Po wypoczynku proponuje lekture:

www.cerkiew.pl/news.php?id=1737%20&PHPSESSID=f130bdd77bb9d5538a98cb9bf72f235b

Pozdrawiam
R.

[andrijko]

Wolfie - nie wiem co dokłądnie cię interesuje. Może sprecyzuj a postaram się
opowiedzieć coś od siebie - w końcu tu mieszkam. Co do pracujących batiuszków
to sam się spotykam z takim u "siebie". Są różni - zależy o natury człowieka a
także ludzi. Dzisiaj w wielu wsiach jest większość starych którzy nie mają siły
pracować na duchownego a młodzi są na tyle wyemancypowani że nie wyobrażają
sobie pracy na kogoś za darmo. Co innego prace wokół cerkwi itp. Kiedyś jednak
praca na duchownego była powszechna - za darmo lub półdarmo. Wiem to z
opowiadań bo ja tam bym nie poszedł narąbąć drzewa zdrowemu dorosłemu facetowi.
Myślę że przypadek Kostomłotów jest sczególny - jest to teren misyjny w pewnym
sensie - miejscowość w skutek różnych zabiegów stała się przed wojną parafią
neounicką jak i niektóe inne wsie Podlasia i Wołynia. Po wojnie jest to
ostatnia i jedyna parafia neounicka w Polsce. Powrót prawosławnych wymaga więc
wielkich starań, delikatności i utrzymania wysokiego poziomu i kultury. Cerkiew
nie może tam wysłać średnio rozgarniętego duchownego z żoną i dziećmi, który
zacznie od nakłądania zbiórek i zaganiania do pracy - po prostu jest
konkurencja, i wierni mogą omijać cerkiew prawosłąwnąjeżeli się np. obrażą.
Pamiętajmy że są to jednak ludzie od 60 lat pod wpływem propagandy kościoła.
Stąd szcególne starania. Poza tym duchowny jest zakonnikiem, osobą szcególnie
poświęconą pracy cerkwi. Zresztą z innej trochę beczki - przy uroczystościach
wyświęcania czy kamienia węgelnego - nie pamiętam - duchowni prawosławni
używali jęz. ukraińskiego. Nie ma to jak konkurencja z Polakiem księdzem
neounickim Piętką ! Jest na stronie cerkwi w lublinie - link jest w nadbuhom.
CO do nazwy to ja jestem przyzwyczajony do batiuszka - bo tak się u nas mówi.
Nazwa pop jest może obraźliwa w poslim ale w ukraińskim nie ma pejoratywnego
wydźwieku - tak mi powiedziała znajoma ukrainistka. U łemków mówi się
Jehomost'. A spolonizowani xiondz poprostu. Myślę że forma batiuszka jest dobra
ale może ludzie bardzeij związani z cerkwia mają inne teorie. Pozdrawiam do
next tyżnia bo jadę na wieś wypocząć śród swej m.owy, zwyczaji i ciężkiej pracy

I po weekendzie:(

[wolf_wwa]

Witam w niedzielne popoludnie

andrijko napisał:
> Wolfie - nie wiem co dokłądnie cię interesuje. Może sprecyzuj a postaram się
> opowiedzieć coś od siebie - w końcu tu mieszkam

Chyba interesowaloby mnie wszystko:) ale najbardziej interesuja mnie sprawy
mlodego pokolenia. Jak wyglada swiadomosc narodowa, czy duzym problemem jest
asymilacja, wyjazdy do miast. Ciekawi mnie tez jak ludzie postrzegaja samych
siebie, czy sa dumni ze swoich korzeni.
To pierwsze pytania ktore nasuwaja mi sie na mysl, mam nadzieje ze nie sa zbyt
ogolne.
Pozdrawiam i zycze milego tygodnia
R.

Hryczanyky u Sanoczi

[piotrzr]

Witam -napakowany wrażeniami po weekendzie- bardzo się cieszę powrotem Andrzeja
do naszej dyskusji,.
Jeśli ja maiałbym Go o coś prosić - to o rozwinięcie tematu Ukraińców- Rusinów
w Polskim Korpusie na Zachodzie. wspomniałeś Andrzeju na ten temat w innej
dyskusji :) i ... narobiłes mi apetytu na wątek :)
Bo dla przykładu nie wiedziałem nic o uczestnictwie w alianckich szeregach
i ... śmierci !!!!Grekokatolików i Prawosławnych w bitwie o M.Cassino.
Co do mnie w ten weekend dzielnie /tak mi sie wydaje :)/ zdobywałem góry Słonne
w okolicach Sanoka, wspinałem sie na Halicz i Tarnicę, no i popijałem pyszne
piwo na Rynku w sanoku, pogryzając je równie pysznymi hryczanykami i gryczanymi
blinami - o czym napiszę innym razem w "rusiskim" kąciku tej dyskusji.
Pozdrawiam Przyjaciele serdecznie - równie zycząc miłego tygodnia.

Malutka szpileczka

[wolf_wwa]

Witam
Przyznam ze tez nic nie wiedzialem o uczestnictwie zolnierzy "wiary greckiej" w
Polskich Silach Zbrojnych na Zachodzie. Z drugiej strony przy rzadzie
londynskim dzialal ordynariat prawoslawny, wiec mozna sadzic ze tacy zolnierze
byli. Zdziwilo mnie to troche poniewaz stosunek ludnosci na terenach wschodnich
II RP do panstwa byl raczej obojetny, czasem niechetny, a w skrajnych
przypadkach wrecz wrogi. Moze byli to prawoslawni Polacy. W dwudziestoleciu
miedzywojennym wladze panstwowe probowaly lansowac "Polakow prawoslawnych"
najwiekszym ich osrodkiem byl Bialystok. Inna sprawa jest to ze Ordynariat
prawoslawny w II RP w zalozeniach mial byc narzedziem polonizacji.
Zeby rozjasnic troche ten obraz dodam ze Metropolita Dionizy w pierwszych
dniach wrzesnia 1939 nawolywal wiernych do obrony granic panstwa.
Wielu zolnierzy prawoslawnych poleglo w kampanii wrzesniowej. Wsrod nieznanych
zolnierzy poleglych w 39 roku byli zolnierze o ktorych napisano:
nn. Sadzac po krzyzyku na szyi najprawdopodobniej prawoslawny lub
grekokatolik...
Ten opis to autentyk z okolic Drohiczyna.
Jesli chodzi o obojetnosc wobec panstwa polskiego to mozna dodac stosunek
ludnosci do wojny 1920r. Na przyklad 86pp ktorego punktem zbornym byly (o ile
pamietam) Baranowicze skladal sie w duzej mierze z ludnosci "tutejszej" i byly
tam liczne przypadki dezercji. Z przekazow wiem ze czesc tych przypadkow nie
byla wynikiem milosci do sowietow, ale obojetnosci wobec nowo powstalego
panstwa. Zreszta jeden z moich pra... byl za to wieziony (nie za obojetnosc, a
za dezercje rzecz jasna:)
Nie moge sie juz doczekac wrzesnia i wyjazdu m.in. do Sanoka, szczegolnie ze
ostatni post z watkiem kulinarnym spowodowal jeszcze wieksza motywacje.
Pozdrawiam
R.

Bez szpileczki cz.1 :)

[piotrzr]

Witam
Ludność prawosławna i unicka II Rz-plitej korzystała z pełni praw
obywatelskich – zapewne w większej części dotyczących obowiązków wobec państwa
niż przywilejów...
Stąd też podlegała, co jest oczywiste, służbie wojskowej.
Wątek tej służby przejawia się i we wspomnieniach sanockiego Rusina – Pana
Marczaka jak i linkowanych tu kiedyś wspomnieniach Łemka z Sądeczcyzny, który
opisywał swój udział w kampanii wrześniowej, chaos pierwszych dni
wojny,tułaczkę w taborach, dostanie się do niewoli niemieckiej i ucieczką z
jenieckiego transportu kolejowego.

rusyn.webpark.pl/los.html
(...)Major Różycki przemawiał do nas: żołnierze, nasz przeciwnik liczy 3 do 1,
ale musimy zwyciężyć. Nasze władze czekały na pomoc Anglii i Francji, a major
obiecał, że po wojnie wszędzie będziemy mieli pierwszeństwo. Pomocy Anglii i
Francji my się nie doczekali, dla nas nastał okropny głód i wielki wysiłek, ale
to była wojna.Na wojnie w 1939 roku było nas z Wawrzki dziewięciu.Chciałbym
teraz przedstawić krótki przebieg mego udziału w drugiej wojnie światowej.
Dotyczy on mnie i kolegów.
(...).Pospiesznie nas załadowali na pociąg w Nowym Sączu, ponieważ Niemcy
przekroczyli polską granicę, a samoloty zrzucały bomby na polskie obiekty.
Załadowałem swój ckm na platformę i przygotowałem do strzelania, reszta wojska
jeszcze nie zdążyła się załadować, gdy nagle usłyszałem warkot samolotu, który
leciał zupełnie nisko, ostrzeliwał stację, a potem koszary. Na stacji powstał
okropny popłoch, wojsko pokryło się pod drzewa i pod wagony i strzelało z
ręcznych karabinów do samolotu. Ja miałem karabin przygotowany do strzału i
oddałem kilka serii do samolotu. Samolot został trafiony. Koledzy mówili, że
widzieli, jak po nim sypały się iskry. Wtedy przybiegł porucznik, nasz dowódca
i powiedział, że nam się należy odznaczenie za postawę. Zaznaczam, że był to
pierwszy nalot niemieckiego samolotu na Nowy Sącz.
Tory kolejowe do Chabówki były już zbombardowane, więc nasz transport
skierowano do Tamowa. Jak jechalimy do Tarnowa, już były dziury koło torów po
bombach. Z Tarnowa skierowano nas w kierunku Częstochowy. Nie pamiętam, na
której stacji mieli nas rozładować. Przelatywał samolot niemiecki. Porucznik
chwycił za spust mego karabinu maszynowego, który nie był zabezpieczony i
niespodzianie seria pocisków przeleciała mnie i memu taśmowemu koło głowy. To
był porucznik z innej jednostki. Po tym strzale uciekł.
(...)Zaczął się głód i nad siły okropny poniewierek. Robilimy odwrót na wschód
przez Bochnię, Tarnów. W Tarnowie, jak przelatywalimy ulicą, spadła bomba na
dom, obrzuciło nas cegłami i dachówką, okręciło mnie drutami, które zostały
porwane. Nie wiem, czy to były druty telefoniczne czy od światła. Koło Tamowa
nagnali nas na mokry teren, nogi grzęzły w błocie, nie można uciekać, a Niemcy
strzelają. Póki wycofywalimy się górzystymi terenami, tośmy się czuli pewni,
jak my przyszli na równiny, to mój kolega Tomko se zapłakał i do mnie
powiedział: Roman, Już my przepadli. Tak my się niebez-piecznie czuli na
równinach. Kto nie widział i nie przeżył tego głodu i tej strasznej
poniewierki, to nie ma o tym wyobraźni.
Chciałem jeszcze pokrótce opisać, co nam strasznie utrudniało odwrót. Drogi
były zajęte okropną falą uciekinierów, wszystko wyjadali i wodę wypijali, że
dla wojska nie było wody do picia ani dla koni, a w tamtym roku była sucha
jesień. Pamiętam, jak przez trzy dni nie mielimy z kolegą nic do jedzenia. W
Lasach Janowskich bylimy w okrążeniu, nasz sierżant przyniósł nam pół bochenka
chleba na pluton i trochę słoniny i płakał, już mi biedaki chyba poginiecie z
głodu i wyczerpania. Boże mój, ileśmy nocy nie spali, ile my zrobili kilo-
metrów na pieszo. Wycofywalimy się przez Radomyśl, byłem w Leżajsku, w
Biłgoraju spotkałem Tylawskiego z Rozdziela, był raniony w nogę, tam umarł i
został pochowany. Byłem w Tarnogrodzie, byłem w Janowie. Na Sanie stawilimy
opór, zabiło tam mego znajomego, nazwisko Karpiel, od Limanowej..””
Za chwilę cz 2 i 3 :)

[piotrzr]

Dalej we wspomnieniach owego dzielnego Lemka czytam
Za Sanem dostałem się do niewoli niemieckiej. Zagnali nas do stodół
majątkowych, była nas masa wojska, a tylko jedna nasza kuchnia, znów głód,
wojsko poranione, poparzone. (...)Gnali nas Niemcy okropnie długą kolumną, a w
niedużej odległości w kolumnie jechał wóz, na plandece żołnierz niemiecki z
karabinem maszynowym, a bokami Niemcy pieszo i na koniach nas konwojowali. Znów
głodówka. Nim nas przygnali zza Sanu do Łańcuta, to dali nam po jednym sucharku
i masła jak duży guzik. Ludzie wynosili chleb i rzucali wojsku, a jedna kobieta
wyniosła paciarę z garnkiem, jeden żołnierz tak się upaprał tym jedzeniem, ani
mu oczu nie było widać. Jeszcze nigdy nie widziałem żadne stworzenie, żeby tak
atakowało, jak było głodne.
W Łańcucie zrobili zbiórkę. (...)Z Łańcuta z ogrodu hrabi Potockiego zagnali
nas na stację, załadowali do wagonów nie krytych i wojsko stało całą noc na
deszczu, aż rano ruszył transport z Łańcuta w kierunku Tarnowa.
Umówiłem się z Żydem z Tarnowa, że będziemy w biegu skakać z pociągu, obiecał
mi, że u niego wypocznę i trochu się odżywię po tylej głodówce i strasznej
poniewierce. On położył się na ławce koło wagonu i się sturlał. Jak się zerwał,
to widziałem, że miał bardzo czarną twarz, nie wiem czy od żużla, czy tak się
potłukł. Od razu był pod ostrzałem, zaczęła się strzelanina i wszystko ucichło.
Trzeba było skakać, ale uważać, żeby nie było drutów do ramp albo słupka, bo to
groziło śmiercią,. Trzeba było skakać, jak pociąg robił zakręt, to Niemcy od
razu nie zauważyli. Ja wyskoczyłem pierwszy, rzuciło mnie w krzaki cierniste,
tylko oczy zamknąłem, do rąk nabiłem igieł z cierni bez liku, aż ciernie
wyjmowałem w lesie. Wyskoczyło jeszcze z pociągu naszych trzech Łemków, Niemcy
otworzyli do nas ogień z broni maszynowej, ale była dość wysoka skarpa i nas
nie pobili. Położylimy się na ziemię, jak pociąg nas minął pognalimy jak zające
do lasu, to było przed przystankiem Czarna koło Tarnowa. Niemcy zatrzymali
pociąg, ale my już byli w lesie, zeszlimy się do jednego miejsca i ciężko my
oddychali i dziękowalimy Panu Bogu, że nas ocalił na froncie i podczas
ucieczki. Ja powyjmowałem ciernie z rąk, a które były głęboko wbite, to mi
powyjmowali chłopcy, co z nimi wyskoczyłem z pociągu. Boże mój, jak my się
cieszyli, że ocaleni i zdrowi wracamy do swych domów rodzinnych.
Mówią: co robimy? Przebieramy się. A ja im na to mówię: z przerwami mam służby
w polskim wojsku trzy lata i nie chcę wracać do domu jak żebrak, bo to ludzie
dawali takie ubranie, co już nie było do noszenia, ale na stracha do kapusty,
od zajęcy. Moich kolegów jak spotkałem, to mieli buty z obcinanymi cholewkami,
że ich nie mogłem poznać, z takich ładnych chłopców zrobili się takimi Boże
pożałuj.
Poszedłem do jednego domu i proszę kobietę, daj pani coś do jedzenia, ale żeby
mnie pani nie przekarmiła, bo jestem bardzo przegłodzony, to kobieta dała mi do
jedzenia kartofli i mleka, ale niedużo, bo się bała, żeby mnie nie przekarmiła,
podziękowałem i poszedłem do drugiego gospodarza, przenocowałem, dał mi jeść i
dał mi coś na drogę, ja mu dałem ładne cugle siodłowe i grzecznie
podziękowałem, on mówi nie dziękujcie, nie, choćby tu przyszedł Rusin, to i tak
by się go przenocowało, ja se pomyślałem i ten biedny Rusin był polskim
żołnierzem i bronił ojczyznę. Pamiętam, że była sobota, ale nie pamiętam,
którego dnia, bo nie wziąłem ze sobą dzienniczka, a szkoda, bo bym miał dużo
przygód spisanych na wojnie, chociaż krótkotrwałej.””
Nie wiem Radku czy zwróciłeś uwagę na ten zwrot
Poszedłem do drugiego gospodarza, przenocowałem, dał mi jeść i dał mi coś na
drogę, ja mu dałem ładne cugle siodłowe i grzecznie podziękowałem, on mówi nie
dziękujcie, nie, choćby tu przyszedł Rusin, to i tak by się go przenocowało, ja
se pomyślałem i ten biedny Rusin był polskim żołnierzem i bronił ojczyznę.

Ten dzień jesienny był bardzo pogodny, było widać na daleką odległość.
Rozpoznałem górę Chełm nad Grybowem, bo na niej był wysoki krzyż, upewniłem
się, że to jest Chełm i nogi tak przemęczone nie zawiodły mnie, maszeruję
polami, potokami, jarami, aby tylko nie wpaść w rączki Niemcom, aby tylko
dostać się na Chełm. Po drodze wychodziły kobiety, mówiły: synecku, a może
jesteś głodny,

[piotrzr]

Konczę ten przydługi trochę cytat :

Pamiętam, jedna mi dała bardzo dobre pierogi, nie pogardziłem, zjadłem
wszystkie i grzecznie podziękowałem. Po drodze znów napotkałem dobrą kobietę,
znów mi dała coś do jedzenia, zjadłem na zapas bo mi bardzo smakowało.
Maszerowałem tak przez Tuchów, Gromnik, za jeden dzień przeskakałem przez te
jary aż do Gródka za Chełm. Zaszedłem do jednego gospodarza i prosiłem nafty do
latarni. Dał mi tej nafty i mówi: nie chodź w nocy, w nocy cię Niemcy mogą
zabić. Zdecydowałem się przenocować. Przyniósł wiązkę słomy na podłogę i
przespałem do rana.
Rano ruszyłem w dalszą drogę, była to niedziela. Raniutko wyszedłem na Chełm,
przeleciałem, wychodzę na nasze pole pod samym Chełmem, a ozime zboża już
powschodziły, już się zzieleniły, bardzo się ucieszyłem, że moi bracia żyją, bo
pole obsiali. Wychodzę z naszego lnu, idą jacyś ludzie, ja z powrotem do
krzaków, a to był Paweł Kmak ze swoją siostrą Maryśką, szli oboje do kościoła
do Ropy. Krzyczy na mnie po imieniu: nie uciekaj, ja też byłem na wojnie, ale
się wróciłem do domu od Gorlic. On był w obronie narodowej. Pytam się go:
Niemcy nie zabierają tych co byli w wojsku? On mówi: nie zabierają, śmiało idź
do domu. Idę dalej, na górce napotykam mego sąsiada Leszczyńskiego, bardzo
serdecznie się wita ze mną i krzyczy na moją siostrę, bo to była odległość
około kilometra: Roman idzie z wojny!..................”
Koniec cytatu


Biorę się za szukanie coś na temat Rusinów w PSZ na Zachodzie. Może u
Wańkowicza coś znajdę...:)

Cieszę się Radku ,że myślisz o wyprawie do Sanoka.
Knajpka w Rynku pod niepretensjonalną nazwą „Karczma” – może dostarczyć wielu
doznań smakowych kuchni pogranicza – zwłaszcza że sąsiadują w niej takie
delicje jak ... kaszanka z zapiekaną kapustką, bliny gryczane z maślanką,
hryczanyky /sznycelki z kaszy gryczanej i mięska/, fasola po żydowsku /a
czulentu nie widziałem !!!!(((/ czy bób ze skwarkami.No i zimne piwo beczkowe...

Po przejściu czerwonym szlakiem przez Biała górę, Slonne wierchy /z ostańcami
skalnymi/w doliny dawnych ukraińskich wiosek Liszna czy Załuż ,malownicze ruiny
zamku Sobień – wieczór na cichym rynku sanockim wydaje się idyllą. Zwłaszcza,że
gdzieś za zakrętem jest i piękna prawosławna cerkiewka /jak by nie było Katedra
eparchii peremyśko-siandeckej!!!/, starodawny zamek i gotycki klasztor
franciszkanów. A z miejskiego wzgórza można zejść w dolinę Sanu licznymi,
stromo opadającymi, krętymi kamiennymi schodami...
Cisza ,spokój....
No a na ławeczce stojącej przy zacisznym deptaku siedzi sobie uśmiechnięty,
wielce sympatyczny Dobry Wojak Szwejk /cały z brązu/ z fajeczką w ręce /ponoć
gdzieś tu,w miejskim „Domu Uciech” szukał swego porucznika.....
A obok piwne zapachy – pubu „U Szwejka”......

A przespać też jest gdzie bo i cztery hotele, i kemping nad Sanem !!!!

Pozdrawiam serdecznie
Ptr
Ps Przepraszam na nawał postów - ale mi się uzbierało - a nie wiem czy do
weekendu będę mial czas tu zaglądnąć ;)

[wolf_wwa]

Witam
Na wstepie dzieki za cytat i za link.
Pytales Piotrze czy zwrocilem uwage na fragment "choćby tu przyszedł Rusin, to
i tak by się go przenocowało...." zwrocilem, a jakze. Chyba gdzies w glebi
duszy, nawet u dobrych ludzi, pokutowalo (a moze dalej pokutuje)
postrzeganie "Ruskich" jako gorszych. Mozna to niestety zauwazyc i dzis na
targowiskach, a rowniez i w wypowiedziach. Mialem nawet z tego powodu
nieprzyjemna sytuacje w pracy, gdy jedna z kolezanek z pokoju w ktorym pracuje
stwierdzila ze z takim wynagrodzeniem jakie otrzymuje to czuje sie "jak jakas
Ukrainka". Zareagowalem mowiac ze Ukrainiec taki sam czlowiek jak wszyscy i ze
moi przodkowie byli Rusinami i zrobilo sie niemilo:( Na szczescie bylo minelo...
Wracajac do kulinariow bardzo lubie bob, ale nigdy nie probowalem ze skwarkami,
jeszcze jeden powod aby odwiedzic Sanok:)
Pozdrawiam serdecznie
R.

I jeszcze krotko

[wolf_wwa]

Napisales Piotrze
"Ludność prawosławna i unicka II Rz-plitej korzystała z pełni praw
obywatelskich – zapewne w większej części dotyczących obowiązków wobec państwa
niż przywilejów..."
Mysle ze byly to niestety w przewazajacej czesci obowiazki niz prawa, ze
wspomne tu tylko o problemach szkolnictwa bialoruskiego i ukrainskiego w II RP,
czy problemie z jezykiem uzywanym w cerkwi.
Jeszcze raz pozdrawiam
R.

koszyczek tematów

[piotrzr]

Witam –

Jakież było moje zdziwienie gdy w dzisiejszej lokalnej GW znalazłem artykulik
o „smakołykach z Podkarpacia” – a w nim wspomnienie kiełbasy z markowej,
hryczeników /sznycli z miesa ,kaszy gryczanej, z dodatkiem czosnku i cebuli/,
sera wołoskiego /ser kozi spod Dukli – mój ulubiony!!!!/ oraz kapuśniaczki :-)))

A teraz temat bardzo smutny
Ciekaw jestem Twojej opinii o stronie :

republika.pl/ukrainbazar/Linki/Rizni.htm


sa tam wejścia do np. bardzo ciekawego i dobrego sajtu „ridnej mowy”/z bardzo
ciekawymi,linkowanymi tu rozprawkami historycznymi/ oraz faszystowskie banery.
Dla mnie – ta strona wyglada na wyjatkowo chamską prowokacje – ale ciekaw
jestem Twojego zdania – czy ta strona to rzeczywiście ukrainskie „dzieło” ????

A teraz zaległa odpowiedź :
Obiecywałem już kiedyś napisać co nieco o pochodzeniu Łemków.

Najtrafniej zrobiono to chyba w dwóch niżej linkowanych sajtach

www.most.org.pl/zakorzenienie/za7/05.htm
link zresztą powtórzony na stronie www.lemko.org. - w polskiej i angielskiej
wersji

Intencje autora najlepiej oddaje taki cytat :

„”Łemkowie, jedna z grup góralskich północnych Karpatów, powstali przez
przemieszanie się osiedlającej się na dzisiejszej Łemkowszczyźnie ludności
zachodniosłowiańskiej (polskiej i słowackiej), wschodniosłowiańskiej (ruskiej)
oraz tzw. wołoskiej. Są oni pod tym względem podobni do innych ludów
europejskich, bo trudno byłoby znaleźć wśród nich taki, który nie powstał przez
wymieszanie się innych, wcześniejszych grup etnicznych. Czystość pochodzenia, a
także bezwzględny autochtonizm jakiejkolwiek wspólnoty europejskiej, to
nacjonalistyczny mit, nic więcej. Nieuzasadniony jest więc pogląd, odmawiający
Łemkom autochtoniczności w Beskidzie Niskim, traktujący ich jako "przybyszy".
Choć bowiem przodkowie Łemków istotnie przybyli w te strony skądinąd, tylko ta
ziemia jest ojczyzną Łemków, zaś przed ich przodkami nikt lub prawie nikt w
tych górach nie mieszkał.
Łemkowie są ludem wschodniosłowiańskim, ruskim (co to dokładnie znaczy, powiemy
za chwilę). Nie jest jednak oczywiste - przede wszystkim dla samych Łemków -czy
są oni częścią narodu ukraińskiego, czy też narodu karpatoruskiego? A może są
odrębnym narodem? Większość uczestników tego sporu utożsamia pytanie, kim
Łemkowie są z pytaniem, kim Łemkowie być powinni. Tymczasem są to pytania
odrębne, należące do różnych porządków. Odpowiedź na pierwsze pytanie jest
sprawą samych Łemków, i nie będziemy się tu nią zajmować...”

Autor jest dla mnie autorytetem w „łemkologii” –
Tadeusz A. Olszański, ur. 1950 r., politolog i publicysta,
współredaktor "Almanachu karpackiego PŁAJ", autor (m.in.) "Historii Ukrainy XX
wieku" oraz rozdziałów historycznych przewodników po Bieszczadach i Beskidzie
Niskim oficyny Wydawniczej REWASZ, pracownik Ośrodka Studiów Wschodnich, stały
współpracownik pisma "Nigdy Więcej!"

Drugi natomiast link pochodzi z prezentowanej to kiedyś strony Beskidu Niskiego
www.beskid-niski.pl/index.php?pos=/lemkowie/historia/pochodzeni
Najbliższa jest mi wykazywana tam :Teoria wołosko-ruska - jest to teoria
powszechnie uznawana za oficjalną w historiografii i badaniach polskich.


Pozdrawiam życząc miłej lektury

[wolf_wwa]

Witam
Z wielka uwaga przeczytalem tekst z "zakorzenienia". Sporo mozna sie z tego
tekstu dowiedziec i rozjasnil mi wiele spraw. Bardzo ciekawie, i zrozumiale dla
laika, opisane sa kwestie jezyka i identyfikacji narodowej.
Szczegolnie spodobal mi sie jeden fragment tekstu:
"Łemkowie są Łemkami. Ktokolwiek czuje się Łemkiem - jest nim; ktokolwiek się
nim nie czuje - choćby z rodziców Łemków się urodził - nie jest nim. Musimy się
z tym zgodzić, chyba, że odrzucamy całą konstrukcję społeczeństwa
demokratycznego. Oznacza to także, że będąc Łemkiem można swą łemkowskość
różnie definiować - w kategoriach narodowej tożsamości ukraińskiej, albo -
łemkowskiej czy też karpatoruskiej, a nawet po prostu - wyłącznie patriotyzmu
lokalnego. I że wszystkie te opcje są równouprawnione, także w prawie do
konkurencji, wzajemnego zwalczania się, nawet bezpardonowego. Tożsamość
narodowa nie podlega weryfikacji naukowej. Nie można zatem powiedzieć, że
Łemkowie są "w naturalny sposób" Ukraińcami, ani też - że są "w naturalny
sposób" odrębnym narodem (lub częścią narodu karpatoruskiego).
Z drugiej strony nie można, więcej - nie wolno kwestionować tożsamości
narodowej ani tych Łemków, którzy uważają się za Ukraińców (i ich prawa do
propagowania wśród Łemków ukraińskiej świadomości narodowej), ani tych Łemków,
którzy uważają się za członków narodu łemkowskiego, czy też karpatoruskiego (i
ich prawa do propagowania wśród Łemków łemkowskiej świadomości narodowej).
Jedna i druga opcja jest rzeczywista, ma więc prawo do istnienia."
uff... przydlugi cytat:)
Niestety, niektorym trudno jest zrozumiec prawo czlowieka do wlasnego,
wynikajacego z serca, ale i namyslu, narodowego okreslenia sie.
Na "Beskidzie" tez widac przychylnosc dla teorii wolosko-ruskiej.
Fragment z "zakorzenienia" ktory przytoczyles Piotrze mowiacy o "pomieszaniu"
ludow europejskich szczegolnie przypadl mi do gustu. Szkoda tylko ze i w
dzisiejszych czasach nie brakuje "Prawdziwych Polakow", "Prawdziwych Niemcow",
Ukraincow, Rosjan etc...
Kwestie badania pochodzenia az do XVII wieku juz Europa przerabiala i sa to
dosyc smutne doswiadczenia. I tak doszlismy do linkow z ukrainbazar. Wiesz
Piotrze, sadze ze ktos kto te linki umiescil nie bardzo zdawal sobie sprawe
czym w ogole byla formacja SS. Sadze, ze jest to "dzielo" osoby mlodej, by nie
rzec bardzo mlodej. Problem ten dotyczy zreszta nie tylko Ukrainy, przeciez
byly dywizje francuskie (Charlemagne), holenderskie, lotewskie
(szczegolnie "odznaczyly sie" przy likwidacji Getta warszawskiego), a rowniez o
czym malo kto wie bialoruskie (30 dywizja grenadierow). Cala SS zostala
formalnie uznana za organizacje zbrodnicza i nie co do tego zadnych
watpliwosci, dzialania panow z trupia glowka na czapce jeszcze dlugo pozostana
w pamieci. Bardzo nie na miejscu jest linkowanie stron poswieconych tym
formacjom obok linku (o tematyce religijnej) do warszawskiej parafii
grekokatolickiej. Oczywiscie jest to fragment historii, nie mozna chowac glowy
w piasek i udawac ze czegos takiego nie bylo, nie mozna jednak gloryfikowac
tych formacji. Jesli chodzi o moj stosunek do Ostbatallion-ow to z jednej
strony potepiam, co oczywiste, ze wzgledu na wspolprace ze zbrodniczym rezimem,
z drugiej jednak strony rozumiem ludzi wstepujacych do tych formacji - liczyli
oni ze w ten sposob zdobeda swoje wymarzone panstwo. Propaganda "Wielkiej
Rzeszy" na pewno potrafila skutecznie mieszac w glowach. Nie mozna potepic
wszystkich zolnierzy tych formacji, a jedynie tych ktorzy maja niewinna krew na
rekach. Mysle, ze moglby powstac sajt mowiacy o tych trudnych sprawach w sposob
powazny, poparty naukowymi badaniami i wowczas link do takiego sajtu nie bylby
niczym zlym (ale tylko wowczas). I tak dobrze ze nie ma strony o
batalionie "Trawniki" to juz bylby szczyt wszystkiego. Chociaz nie tak dawno na
Lotwie odbyl sie zjazd "weteranow" lotewskich formacji i pozwolil na to rzad (!)
Wracajac jeszcze na zakonczenie do "Galizien" to jej spadkobierca byla UNA
ktorej dowodca byl general Pawlo Szandruk, postac arcyciekawa i nie majaca nic
wspolnego ze zbrodniami. Wiec nic nie jest do konca czarne, ani do konca biale.
Uwazam ze autor tego sajtu powinien sie dwa razy zastanowic zanim cos
opublikuje. Swoja droga w Polsce tez dzialaja strony polskich neofaszystow i
nikt z tym nic nie robi. To smutne.
Na szczescie jednak ludzie gloryfikujacy "czystosc rasowa" i inne tego typu
glupoty nie stanowia duzego odsetka spoleczenstwa.
Pozdrawiam
R.
P.S. Jesli ktores fragmenty mojej wypowiedzi nasunely watpliwosci, badz sa
niejasne chetnie uscisle:) (pisalem na goraco)

[andrijko]

Wracam na chwilę do sprawy żołnierzy nie-Polaków w polskich siłach zbrojnych.
Tekst a właściwie teksty z tym tematem związane czytałem wiele razy i z kilku
źródeł. Dziś, z biegu, trudno mi sobie o tym przypomnieć, ale prawie na pewno
pojawiały się one w Przeglądzie Prawosławnym. Pewnie przeszukując archiwum
internetowe coś się znajdzie. Jest chyba także cała książka poświęcona temu
tematowi. Ale musiałbym poszukać, bo nie mam jej w swoich zbiorach. Także na
wstępie polecam archiwum PP do własnej eksploracji. Przypominam sobie także
film dokumentalny o Monte Cassino, na zdjęciach przedstawiających cmentarz
polski widać krzyże prawosławne /grekokatolickie/ i żydowskie macewy. Mój
kuzyn, pochodzący ze wsi koło Siemiatycz walczył pod Monte Cassino - był po
powrocie także za to prześladowany. O udziale Ukraińców w PSZ i pod Monte
Cassino pisał też chyba Melchior Wańkowicz w książce o tej bitwie. Jestem
wyczulony na takie "ruskie smaczki" w polskiej historii ale zachęcam do
samodzielnego szukania - jak coś znajdę to podrzucę linki alboi skany, bo
dobrze by oprzeć się na jakiś źródłach a nie tylko, jakże zawodnej ludkziej
pamięci. Co do Podlasia - młodzieży, świadomości itd innym razem jak będę miał
przypływ odpowiedniej weny twórczej. A na żywca można się przekonać na
kolejnych Spotkaniach Folkowych w Czeremsze - info na free.ngo.pl/nadbuhom -
imprezy.

[piotrzr]

Witam - wracam z wypoczynku - a tu ciekawe głosy.
Przeglądam wankowiczowskie " MonteCassino Oax 1984 - a tu na zdjeciach po
stronie 584 zdjęcia "nabożenstwo prawoslawne na cmentarzu Monte
Cassino.Zainspirowany przez Andrzeja bedę drązył ten zołnierski temat - oj
będę :)))

dziś rano o 8 30 TV3 nadało reportarz o Mchawie - owym konflikcie wokól
wielkanocnego nabożenstwa grekokatolików. Pisłem na ten temat jakis czas temu.
Wypowiada sie ks. Michaliszyn - grekokatolicki ksiądz- rowniez proboszcz unitów
rzeszowskich. Opisuje konflikt. Po nim wypowiadaja sie mchawscy katolicy ktorzy
niedopuścili do grekokatolickiego nabożenstwa w małej kapliczce- twarze pelne
nienawiści,zawzietości. wiecie jak może wyglądać polski ksenofob- czasami ma
wygląd poboznej kobiety, w odświetnym ubranku,o zacietych ustach, gniewie we
wzroku albo wiejskiego eleganta-pana po 60 tce wypowiadającego jawne bzdury na
temat swych sąsiadów-niedobitkow unitów bieszczadzkich. Tak - katolicka
nienawiść na co dzień i od świeta - jak długo jeszcze ??? :(
No i ci niesmiali unici - ze łzami w oczach - nie rozumieją dlaczego..., bo
świeta, czas pokoju, ich raptem tylko 50 osób, tylko chcieli sie pomodlic ze
swoim księdzem......
No i optymizm na koniec - odwiedziłem cerkiewki w krainie "zamieszańców" .
Piekne murowane cerkwie w czarnorzekach, Węglówce, oparówce i Krasnej. Przy
żadnej nich nie wyczytasz oczywiście że to dawne cerkwie. Nie znajdziecie nic
na ten temat w tablicach informacyjnych "czarnorzeckiego parku krajobrazoweo" -
ale przydrozne kamienne kapliczki, cerkwie pieknie świecące kopułami w środku
malowniczych dolin - mowią same za siebie.
A dalej - to i malownicze ruiny odrzykońskiego zamku, liczne ostance skalne,
wspinacze dzielnie wiszący na ściankach wspinaczkowych, i krajobrazy ....
Ech Radku napiszę jeszcze cos na ten temat !!!

Pozdrawiam Was
Ptzr

Mchawa

[wolf_wwa]

Witam
Nikt chyba nie wie jak dlugo jeszcze beda mialy miejsce takie zachowania.
Ciekaw jestem jak ci ludzie potrafia pogodzic swoja nienawisc z chodzeniem co
niedziela do kosciola. Przeciez chrzescijanie powinni kierowac sie miloscia
blizniego. Co niedziela modla sie , a w sercach pielegnuja niechec do innych.
Bardzo interesuje mnie co mowi na to ich ksiadz, co glosi w kazaniach. Niestety
odpowiedzialnosc za takie sytuacje spada tez na duszpasterzy.
Nasi kochani narodowcy chlubia sie tym ze Polska jest krajem katolickim, ale
sadze ze duza czesc wiernych chodzi do kosciola tylko z przyzwyczajenia, badz
dlatego ze tak wypada. Z uczeszczania na nabozenstwa jak widac na tym
przykladzie nie wynika zadna refleksja, smutne.
Nie napawa radoscia rowniez to ze przy wspomnianych przez Ciebie dawnych
cerkwiach nie uswiadczy sie chocby krotkiej wzmianki o przeszlosci tych
obiektow.
I na koniec mam jeszcze pytanie. Jak oceniasz Piotrze pod wzgledem turystycznym
okolice Baligrodu?
Pozdrawiam
R.

[piotrzr]

Witam

Tak Radku - musiałem wrócić do smutnego tematu Mchawy pod wpływem owego filmu.
Cytowane tam były różne specyficzne dokumenty – jak chociażby list katolickiej
Rady Parafialnej adresowanej do Biskupstwa przemyskiego – odmawiającego prawa
unitom do odprawiania obrządku. Nadawcy oczywiście zastrzegali,że rada
działa „bez udziału księdza proboszcza” – wygląda to na – ot taki faryzejski
wybieg tego ostatniego. Innym specyficznym dokumentem było pismo mchawskich
strażaków , którzy brali czynny udział w „niedopuszczeniu „ do grekokatolickiej
odprawy, skierowane do gminy o „wydzierżawienie gruntu wraz z kapliczka” do
realizacji celów statutowych straży – użytkowania kapliczki dla kultu św.
Floriana !!!! )))
Ksenofobia przyjmuje nieraz tak kuriozalno – tragikomiczne formy.
No a owi parafianie mchawscy oskarżający grekokatolikow o sekciarstwo, o modły
na zgubę katolików i papieża, „Ta jacy oni katolicy panie, ta jacyś sekciarze
panie, czego tu oni szukają”
Radku – mamy 21 wiek – ale oglądając ten reportaż – nie mogłem wyjść z podziwu –
w Bieszczadach czas w mentalności ludzkiej zatrzymał się – tylko nie wiem w
jak dawnych czasach.
Pytasz Radku o Baligród – szczerze mówiąc w tamtych okolicach mógłbym polecić
jako atrakcje.... tylko dość znany w naszych stronach ośrodek wypoczynkowy w
Bystrem.

Natomiast z całego serca polecam Ci Komańcze – a nawet całą trasę idącą do niej
od strony podsanockiego Zagórza /tu przecież czynna cerkiew prawosławna i ruiny
klasztoru XVIII wiecznego nad zakolami Osławy/ , piękna prawosławna cerkiew w
Szczawnem, cerkwie w Turzansku, Rzepedzi,Ruszelczycach , opisywanej tu już
kiedyś Komańczy. No a dalej w stronę Cisnej – Dołżyca z trasą w stronę
ŁOPIEŃKI – z doliną dawnej wioski, odbudowaną cerkwią i cudownymi krajobrazami.
No i oczywiście cała dużą obwodnicę bieszczadzką od Komańczy aż po Ustrzyki
Górne.
Osobiście bardzo ubolewam że w ostatnich latach , jeśli tam bywam – to
raczej „przedmuchując katalizator” :-))) i przemykam w czasie weekendowych
wypadów – jedynie czasem zatrzymuje się w Wetlinie – żeby wbiec na mój ukochany
Smerek albo złapać zadyszkę na podejsciach od przełeczy nad Berehami na Wielką
i mała Rawkę.
Ot minęły te dobre czasy gdy człowiek był „panem swojego czasu”!!!!!!

Gwoli przymiarek wakacyjnych polecam namiary internetowe :
www.bieszczady-s.fr.pl/lopienka.php

www.twojebieszczady.pl/baligrod.php

No cóż – pozdrawiam – trochę się rozmarzyłem - pisząc tą drugą, bardziej
optymistyczną część mojego postu.

Prawoslawni zolnierze w Wojsku Polskim

[wolf_wwa]

Witaj Piotrze
Coraz bardziej nie moge sie doczekac wyjazdu, a to dopiero we wrzesniu,
niestety:(
Dzisiaj podsylam link do ciekawego, jak sadze, tekstu z Przegladu
Prawoslawnego.
Dotyczy on cerkwi wojskowej mieszczacej sie na terenach zachodnich II RP

www.pporthodoxia.com.pl/artykul.php?id=659
Tekst ten nie dotyczy losow zolnierzy, ale historii pewnej swiatyni. Na zachete
zamieszczam pare cytatow.

"Według oficjalnej opinii ówczesnych władz, prawosławni ze słabiej rozwiniętych
ekonomicznie Kresów Wschodnich mogliby na zachodzie Polski nasiąkać
cywilizacją. Liczono też na ich polonizację."

Na powyzszy temat jest tylko wzmianka. Ze swej strony postaram sie troche ten
temat pociagnac (nie w chwili obecnej , poniewaz musze sie przygotowac
merytorycznie)

" Cerkiew służyła licznej grupie emigrantów z carskiej Rosji, także
prawosławnej inteligencji z Kresów, której łatwiej tu było o pracę. Na
wschodzie nierzadko za dobrą posadę musieliby płacić zmianą wyznania na
rzymskokatolickie."

Problem koniecznosci zmiany wyznania tez jest tylko zasygnalizowany, a jest to
temat interesujacy i mysle ze warto bedzie kiedy wrocic do tej sprawy

"Pojawili się, wprawdzie nieliczni, nowi parafianie, tzw. repatrianci.
Dlaczego "tak zwani" Bo przecież nie wracali do ojczyzny, często wyrzekali się
prawosławia, by jako katolicy, a co za tym idzie - jak wówczas uważano -
automatycznie Polacy, mogli przemieszczać się do Polski."

Co do tego fragmentu to przyznam ze na ten temat nie posiadam prawie zadnej
wiedzy. W zwiazku z tym jesli ktos chcialby sie podzielic wiedza to bede
wdzieczny. Wiem tylko ze pod koniec lat 50-tych takie przypadki zdarzaly sie
sporadycznie i chodzilo raczej o sprowadzenie kogos z rodziny.
Na zakonczenie znow skorzystam z Twojej uprzejmosci i zapytam o wedrowki na
terenie tzw. worka bieszczadzkiego.
Ciekaw jestem jak wyglada kwestia dojazdu, jakie drogi, czy jest mozliwosc
zostawienia gdzies samochodu. Pytam o sprawy czysto techniczne poniewaz jesli
chodzi o miejsca warte odwiedzenia to znalazlem ich dzis sporo (dzieki
Internetowi zreszta, ale oczywiscie jestem otwarty na wszelkie propozycje:) i
chcialbym wykorzystac 2 tygodnie urlopu jak najlepiej.
Pozdrawiam
R.

uwagi natury technicznej :)

[piotrzr]

wolf_wwa napisał:

.
> Na zakonczenie znow skorzystam z Twojej uprzejmosci i zapytam o wedrowki na
> terenie tzw. worka bieszczadzkiego.
> Ciekaw jestem jak wyglada kwestia dojazdu, jakie drogi, czy jest mozliwosc
> zostawienia gdzies samochodu. Pytam o sprawy czysto techniczne poniewaz jesli
> chodzi o miejsca warte odwiedzenia to znalazlem ich dzis sporo (dzieki
> Internetowi zreszta, ale oczywiscie jestem otwarty na wszelkie propozycje:) i
> chcialbym wykorzystac 2 tygodnie urlopu jak najlepiej.

Kierując sie tu nie tyle uprzejmością co samozwanczym ambasadorowaniem Mojej
Galicji służę kilkoma uwagami :

Drogi - małej/wokoł jeziora solińskiego tj ustrzyki dln, czarna, Polana,
chrewt, rajskie , Wołkowyja, Polanczyk/ i wielkiej obwodnicy bieszczadzkie tj
Ustrzyki dln, Ustrzyki górne, Wetlina, cisna, Komancza/ śą OK, w miare rowne,
choć dość wąskie, na każdy typ samochodu :))) Dośc gorzej jest jesli zapuściśz
sie gdzieś w boczne drogi np doliną sanu od Smolnika w strone Dwernika i
Chmielu,z Berehów grn w trone nasicznego itp no tam to tak raczej 30 km/godz i
slalom miedzy dziurami - no chyba że masz Chirokee albo ichnia Toyotę z napedem
na 4 wheels- to spokojnie,ciemne okulary, kapelusz-statson na bakier i
jazda :)).
Ze spaniem w sezonie gorzej - raczej trzeba liczyć na siebie /namiot albo wóz
kampigowy lub przyczepka/ Parkingi są - nieżle płatne np w Ustrzykach Grn - 2
zł /h, Przełeczach nad Berechami czy przełeczy wyżnianskiej- też gdzieś tyle. W
ustrzykach grn są np 4 hotele ale drogie /sprawdź na Internecie!/ a i z reguły
zajete. Dla penetracji tzw worka dobrze jest natomiast zanocować np w
Wetlinie /kamping/ Komańczy /przy odrobinie szczęścia nawet w agro u
oryginalnych łemków - serio!!!!! - sprawdź na www.lemko.org w wersji polskiej -
odniośnik "Noclegi u Lemkow", albo gdzieś na uboczu - np w rzepedzi, lub nawet
calkiem dalej - w sanoku - bedącym dobrze wyposażonym w 4 hotele - no i jako
dobra baza wypadowa w Bieszczady / do Ustrzyk Dln - 40 km, Gornych - 70
km/,Komancza ok 50 km a drogi na tyle dobre że ze średnią 80 km/godz. wszedzie
sie w dzien "obskoczy".
A będe ci też musial coś puścic na temat Rymanowa Zdroju - i spaniu tam- to
dalej od Bieszczad- ale Beskyd cudowny!!! :)
Szykuję troche ciekawych tematow rusinskich !! - w zasadzie mialem coś
przygotowane - ale nieopatrzne kliknięcie wykasowalo mi pliczek :(
Pozdrawiam i Czytających i Radka wytrwale piszacego :)

Patron?

[wolf_wwa]

Witam
Dziekuje za techniczne informacje dotyczace wypadu w gory. Piszesz Piotrze, ze
ze spaniem w sezonie gorzej, czy do sezonu mozna tez zaliczyc wrzesien?
Nie posiadam Toyoty 4WD, ani nic podobnego wiec ciekaw jestem czy nie za duze
miejskie auto da sobie rade na drogach w dolinie Sanu. Po internetowych
wedrowkach mam zamiar tam troche powedrowac, ale przeciez musze tam jakos
dojechac. I jeszcze na zakonczenie (na dzis oczywiscie:) kwestii technicznych
ciekaw jestem czy na dluzsze wedrowki trzeba sie zaopatrzyc czy jest szansa
kupienia chleba i podstawowych produktow zywnosciowych (chodzi mi oczywiscie o
wedrowki w dolinie Sanu). Moze to pytanie glupio zabrzmialo, ale podczas
wirtualnych wedrowek zdarzalo mi sie spotkac stwierdzenia ze trzeba miec ze
soba sporo rzeczy w plecaku.
Wracajac do tematow zwiazanych z watkiem i wschodnia wiara podsylam dwa linki
na temat patrona Polski.
Jak sadzisz Piotrze co kierowalo ludzmi wynoszacymi ta postac na oltarze i jak
taka postac moze byc patronem kraju?
Moze jestem stronniczy, ale na sama mysl niedobrze sie robi...
Ciekawa jest tez data kanonizacji. Czy to przypadek? Przeciez na 1938 rok
przypada akcja burzenia cerkwi na terenach II RP.
Nie jestem pewien, ale pierwszy link mogl juz byc tu przytaczany, drugiego
chyba nie linkowalem.

www.jezuici.pl/bobola/
www.pporthodoxia.com.pl/artykul.php?id=130
Zapraszam do czytania i zycze milej lektury
Pozdrawiam
R.

Sprawy techiczne cd

[piotrzr]

wolf_wwa napisał:

> Witam
> Dziekuje za techniczne informacje dotyczace wypadu w gory. Piszesz Piotrze,
ze
> ze spaniem w sezonie gorzej, czy do sezonu mozna tez zaliczyc wrzesien?
ciekaw jestem czy nie za duze miejskie auto da sobie rade na drogach w dolinie
Sanu. *****

Póki trwa sezon tj do poczatku roku akademickiego - mogą być problemy - chociaż
już luzy powinny być :)
Drogi nie są złe - te głowne wręcz gladkie - trzeba tylko przyzwyczaić sie do
serpentyn gorskich i dłuzszych podjazdow. czasami w kolumnie za wlekacym sie
pekaesem lub trackiem z drewnem
Nie napisalem Ci jeszcze o malowniczej trasie w dolinę Mucznego i
Tarnawy,Michniowca i Bystrego - tj w sam róg worka - ale o tym kiedyś

I jeszcze na zakonczenie (na dzis oczywiscie:) kwestii technicznych
> ciekaw jestem czy na dluzsze wedrowki trzeba sie zaopatrzyc czy jest szansa
> kupienia chleba i podstawowych produktow zywnosciowych (chodzi mi oczywiscie
o
> wedrowki w dolinie Sanu>
Nie teraz już - problemy aprowizacyjne skonczyly się z nadejściem kapitalizmu -
w Ustrzykach Dln - duże delikatesy - w sezonie bodaj całodobowe - a napewno do
23. Z sieci delikatesów "centrum". W czarnej ,Lutowiskach, Ustrzykach
GRn,Cisnej ,Wetlinie itd - liczne knajpki /brać -wybierać!!!/, sklepiki - to
juz nie te czasy ,że cała aprowizacja w plecaku, dwa bochny chleba, paprykarz
szczeciński etc :)))
Z tym że ostatnia przyzwoita stacja benzynowa - to własnie przedmieście ustrzyk
Dln - a tam gdy zatankujesz to nawet mapę Bieszczad czy okolic Ustrzyk gratis
Ci dołozą!!!
Temat PATRONA - ARCYCIEKAWY - wróce do niego z pewnością.!!!! po zapoznaniu sie
z tematem !!!
Zachwilę nastepny post - bodaj przedostatni przed weekendem!!

zdjecia !!!! i Kosz wątków

[piotrzr]

Witam po raz wtóry – no i stalo się Radku!!!
Możesz – możecie spojrzeć w oczy moim Rusinom – przodkom którzy stanowili także
motywację do właczenia się w tą dyskusję!!!

www.beskid-niski.pl/index.php
pos=/galeria&path=gory/archiwalne&picture=11

Pan Bartek B. Był łaskaw opublikować podesłane Mu zdjęcia – to linkowane i trzy
następne!!!
Ciekaw jestem Twoich wrażen Przyjacielu !!!
No i nastepne tematy ,ktore rozwinę zapewne w nastepnych postach- nie
zapominając oczywiście o rozwinięciu zaproponowanego przez Ciebie tematu ś.w
Boboli ;)

Tymczasem proponuję dłuższą lekturę :
tygodnik.onet.pl/1547,1159520,6,dzial.html
To opowieść o ks.Antinie Nawolskim – grekokatolickim kapłanie ze wsi
miasteczka Tłuste – położonego na Podolu przy trasie Czortków- Zaleszczyki.
Postać Ukraińca – grekakotlickiego duchownego, uczestnika walk o niepodległą
Ukrainę w latach 1 wojny światowej, polskiego jeńca początku lat dwudziestych
ub. wieku – a jednocześnie uczciwego człowieka, przyjaciela Żydów i Polaków..
A u końca życia – ofiara komunistycznego reżimu.
Pisalismy tu kiedyś o Bł. ks. Kowczu – meczennniku Majdanka, , czy o
zalesiańskim parochu – ks. Nehrebeckim.
Myślę ,że warto zapoznać się z biografią ks. Nawolskiego – jako kolejnej
pięknej postaci duchowieństwa grekokatolickiego w bardzo trudnych latach I i
II wojny światowej

Chciałbym tu opowiedzieć Wam też o dwóch – bardzo moim zdaniem optymistycznych
zjawiskach

Najpierw parę zdań o łemkowskim muzeum prowadzonym przez Darię i Stepana
Boiwko w Komańczy. Pan Stepan jest Łemkiem a Pani Daria –córka Bojka I Polki.
Są repatriantami – ich rodziny wysiedlone w czsasie Akcji Wisła powróciły do
Komańczy. W zbiorach / prezentowanych m.in. w lokalnej telewizji – reportaż o
nich oglądałem parę tygodni temu/.
W zbiorach posiadają haftowane ikony, świąteczne i codzienne stroje Łemkow.
A ze strojów zgromadzonych przez Państwo Boików - korzystają zespoły – jak to
się teraz modnie mówi – folkowe, które wracają do ruskich korzeni muzyki
Karpat.

No i chcę wspomnieć o Radoszycach – Łemkowskiej wioski koło Komańczy –
niedaleko,nowego przejścia granicznego na Słowacje..
Jest tam i urokliwa cerkiewka ale i cudowne żródełko – kapliczka .. Miejsce
tradycyjnych pielgrzymek Łemków z Polski i Słowacji.. . Kapliczka została
zburzona podczas Akcji Wisła – obecnie odbudowana . na pamiątkę cudownego
uzdrowienia w XiX wieku – dziewczynki chorej na trąd- w dziewięć tygodni po
świecie Zmartwychwstania.
Doroczny odpust konczy się zawsze poswieceniem wody w Radoszyckim źródełku.
Wierni wierząc w jej cudowną moc – myją twarze i zabierają d odomow.

Temat tych wątków pociągne jutro w oparciu o cytaty.
Tymaczasem - pozdrawiam serdecznie !!!!!!!!

linki na zdjęcia!!!

[piotrzr]

www.beskid-niski.pl/index.php?pos=/galeria&path=gory/archiwalne&picture=11
www.beskid-niski.pl/index.php?pos=/galeria&path=gory/archiwalne&picture=12
www.beskid-niski.pl/index.php?pos=/galeria&path=gory/archiwalne&picture=13
www.beskid-niski.pl/index.php?pos=/galeria&path=gory/archiwalne&picture=14

Dobrej Nocy

[wolf_wwa]

Witam
Z uwaga przeczytalem tekst z "Tygodnika", kolejna postac prawdziwego
duchownego. Nawet w bardzo trudnych czasach mozna zachowac czlowieczenstwo. Nie
wiem czy zwrociles Piotrze uwage na komentarze internautow pod tekstem. Dzieki
nim moglem sie dowiedziec ze tekst jest antypolski:)
Wspomniane przez Ciebie muzeum lemkowskie rowniez widzialem w TV, zrobilo na
mnie wrazenie. Cieszy fakt ze poza "oficjalnym" folklorem jest miejsce dla
autentycznych wytworow rak ludzkich, przez wiele lat ludowosc kojarzyla sie
ludziom tylko z przyslowiowym Mazowszem.
Z nieciepliwoscia czekam na rozwiniecie watku Radoszyc, zawsze cieszy mnie
odradzanie sie tradycji.
Na koniec przyznam ze zdjecia wywarly na mnie wrazenie. Z jednej strony dlatego
ze lubie miec kontakt z przeszloscia zatrzymana na starej kliszy, z drugiej
strony sklonily mnie do smutnej refleksji. Nie bede mogl sie odwdzieczyc
fotografiami archiwalnymi z podlaskiej wsi. W tamtych czasach mojej rodziny nie
bylo stac na fotografa. Posiadam tylko jedno przedwojenne zdjecie mojej,
niestety niezyjacej juz, babci i jedno zdjecie pradziadka, oprocz tego jeszcze
kilka zdjec wykonanych u fotografa. Zdjecia wykonane w atelier niestety
pokazuja tylko tekturowe tlo.
Zreszta zdjec archiwalnych z okolic Drohiczyna jest malo, wiecej mozna znalezc
fotografi z Siemiatycz.
Niezmiennie pozdrawiam i zycze udanego weekendu
R.

Smutne refleksje o A.Boboli

[piotrzr]

Poruszyłeś bardzo ciekawy temat owego świętego.

Nie chciałbym znęcać się nad sformułowaniami jezuickiego tekstu czy wybrzydzać
na postawę Boboli w owych tragicznych czasach.
Raczej spojrzałbym na ten problem trochę szerzej – na sytuację gdy stawia się
religię jako czynnik państwowotwórczy, gdy robi się z wyznania sprawę publiczną
czy narzędzie podboju jednego narodu przez drugi. I maniakalnego wręcz dążenia
do „jedności” – w miejsce uszanowania różnorodności i odmienności religijno-
kulturowych.
Czyż nie trafne jest zdanie /wymierzone jak mi się wydaje bardzie w katolików
niż w prawosławie :

***Do destruktywnych działań przyłożył rękę również Kościół łaciński. Słabości
zarówno Kościoła, jak i Cerkwi (brak w niej centralizacji władzy sprzyjał
nadużyciom) wykorzystywali ludzie szukający we wszystkim pożytków doczesnych.
Podsycali oni pomiędzy katolikami a prawosławnymi wzajemną nienawiść, różnice
religijne uczynili narzędziem w rozgrywkach politycznych***

Mam nadzieję że przynajmniej w Europie odeszliśmy już od takiego pojmowania
religii,
Chociaż konflikt chorwacko- serbsko- bośniacki świadczy przeciw tej tezie

Patrząc na historię misjonarstwa KK i innych kościołów chrześcijańskich
przychodzą bardzo obrazoburcze myśli.

Ot chociażby ostatnie dzieje jednego z krajów Afryki – Ruandy którego teren był
objęty bardzo intensywną pracą misyjną – w tym polskich Ojców Marianów.
Tragedia tego kraju świadczy, że zapał misyjny przynosi czasem efekty całkiem
odmienne od zamierzonych.
Bo jak wiesz zapewne - kilka milionów zmisjonowanych, czarnoskórych owieczek
wymordowało się tam wzajemnie w całkiem bliskich nam czasach...

A tragedie misji XVI, XVII, XVIII wieku w Ameryce Południowej ...znane miedzy
innymi z bardzo ciekawych opisów wypraw konkwistadorskich...

Pięknie to obrazują np. filmy Misja czy historia wypraw Kolumba / film „1492”/–
piękne, z cudowną muzyką , rewelacyjnymi kreacjami aktorskimi – i jednoznaczną
wymową- że nawet najszczersze i idealistyczne działania misyjne przynosiły
tragedie i porażki znacznie większe od potencjalnych korzyści
A historie wypraw krzyżowych – tu kiedyś wspominanych....

Wracając do Boboli – okrucieństwo wojen religijnych było potworne , nie wolno
zapominać o ich ofiarach, trzeba przypominać takie postacie jak św. Andrzej
czy św. Jozafat Kuncewicz.
Ale też nie wolno z tych postaci robić patronów faktycznego podziału i
antagonizmów!!
Tak jak trzeba mówić o tragediach Wołynia, czy Akcji Wisła- ale po by szukać
trwałego porozumienia, a nie sypania „soli na rany”....


Na koniec dygresja...
Wiesz Radku, że Polska ma kilku bardzo dziwnych świętych patronów – wystarczy
że przypomnę św. Stanisława Szczepanowskiego – faktycznej ofiary mieszania się
religii do polityki czy św. Wojciecha – nieszczęsnego Czecha, który nie chciał
czy nie umiał uszanować świętych gajów Prusów i jako nieproszony gość – poniósł
męczeńską śmierć!!!

No cóż – do grona tych patronów dołączono św. Andrzeja Bobolę , człowieka który
w ogniu konfliktów „dolewał raczej oliwy do ognia” chyba także z powodu sporej
ilości wad :
„. Temperament choleryczny z domieszką sangwinicznego niósł ze sobą między
innymi impulsywność i obstawanie przy własnym zdaniu. Doręczona mu długa lista
ułomności związanych ze słabością charakteru oraz obiektywnych niedociągnięć w
ideale doskonałości zakonnej, nie zniechęciła go. Szedł konsekwentnie ku raz
wytkniętemu celowi...” ***
Dopiszę tylko, że wygląda na to że ów patron szedł po swe przeznaczenie jak to
się dziś mówi „po trupach” :(((.

Ps Radku -wrocę cytatami do postaci ks. Antina - pięknej osobowości w
tragicznie cięzkich czasach, wrócę też i do Radoszyc,Łopieńki .
A 11 lipca szykuje się przepiekna impreza w Posadzie Rybotyckiej - ukraińskie
święto Noc Kupały !!!!!!!!!!
Dziękuję za życzenia - dobrego weekendu i tygodnia.
A w Rzeszowie poki co - zimno i leje jak z cebra
Dobranoc

Czynnik panstwotworczy

[wolf_wwa]

Witam
Poruszyles Piotrze kwestie traktowania religii jako czynnika panstwotworczego.
Tak wlasnie traktowano wyznanie rzymskokatolickie w II RP. Mozliwe ze wynikalo
to ze 123 letniej nieobecnosci Polski na mapie Europy i roli Kosciola
katolickiego w tym okresie jako czynnika utrzymujacego polskosc.
Zreszta nie tylko Polacy utrzymywali swa swiadomosc w oparciu o religie. W
koncu osoby wschodniej wiary tez traktowaly wyznanie jako cos co odroznialo ich
od Polakow. Dla ludnosci prawoslawnej badz grekokatolickiej na terenach
wschodnich II RP wladze polskie byly postrzegane jako kolejny "dopust bozy"
Do czego prowadzi takie postrzeganie swiata pokazuja niestety przyklady wojen
na tle narodowosciowym.
Dzis podsylam kolejny link z PP ktory jest niestety ilustracja postrzegania
katolicyzmu jako jedynie slusznego swiatopogladu.

www.pporthodoxia.com.pl/artykul.php?id=150
Z nowym tygodniem zycze milej lektury i pozdrawiam
R.

[Gość: Piotr]

Witam!
Twoje posty i linki zarówno o cerkwi prawoslawnej w Poznaniu i owym
dobrodusznym, jak sądzę, choć niestety już świetej pamięci kapłanie Twojej
Cerkwi, ciągłe powracanie Chełmszczyzny, dzieje A.Boboli - świadczą że
triumfalizm katolicki był i jest rzeczą niedobrą,szkodliwą
i ...powodująca 'strzelanie samobójczych bramek" przez to Wyznanie.
A głosna historia zboczeńca z Tylawy i popieranie go przez hierache
przemyskiego - tylko potwierdza tą tezę.
A z drugiej strony Radku ,jeśli znasz tą historię, popatrz - żeby Żona
Duchownego Grekokatolickiego musiala dawać lekcję moralności tym
pseudokatolikom tylawsko-przemyskim !!! do czego to doszło!!!!!! :))))))

Ps Zawsze byłem i będę zwolennikiem emancypacji Kobiet!!!!
Pozdrawiam - jeszcze sie dziaś odezwę

Tylawa,Radoszyce etc

[piotrzr]

W uzupełnieniu mojego poprzedniego postu dodam,że Tylawa to pieknie polozona
wioska przy trasie z Dukli na Slowacje, z ładnią, murowaną cerkwią /podobną do
pobliskiej Yrzciany/
A teraz uzupelniające informacje do Radoszyc

www.twojebieszczady.pl/komancza.php
„Jest to najstarsza miejscowość w dolinie Osławicy. Pierwsza wzmianka o niej
pochodzi z 1361r. Nazwa wsi (łem.Radosziczi) pochodzi od nazwy osobowej Radosz.
Ciekawostką jest fakt, iż w roku 1769, zatrzymały się tutaj oddziały
konfederatów barskich pod dowództwem Kazimierza Pułaskiego.
W Radoszycach zachowała się drewniana cerkiew grekokatolicka z 1868 roku,
obecnie kościół rzymsko-katolicki. Cerkiew przebudowywano w roku 1896, obok
krzyż upamiętniający ten fakt. Przy cerkwi duża, murowana dzwonnica bramowa.
Warto również zwrócić uwagę na stare chyże, czyli chałupy łemkowskie oraz
krzyże żelazne z przełomu XIX/XXw ustawione przy dawnym trakcie prowadzącym na
Węgry. Przy ostatnim krzyżu, na południe od Kochańca, koło zniszczonej
kapliczki, uchodzi do Barbarki niewielki potoczek, którego źródło słynęło w
okolicy jako cudowne.
W Radoszycach czynne jest obecnie przejście graniczne dla małego ruchu
turystycznego - jest oznakowany asfaltowy zjazd tuż przed Radoszycami jadąc od
Komańczy. Drogę pociągnięto dawnym traktem, asfalt prowadzi do granicy ze
Słowacją, planowane jest tu przejście samochodowe. Na dzień dzisiejszy
(marzec'2004) samochodem można dojechać do samego przejścia „.

Dalej tekst ze strony internetowej telewizji rzeszowskiej o odpuście w
Radoszycach

„Skromna kapliczka – niegdyś w głębi lasu dziś przy nowootwartej drodze na
Słowację. Już od XIX wieku pielgrzymowali tu wierni z obu stron granicy.
Kapliczka została zburzona podczas akcji Wisła. Udało się ją odbudować zaledwie
kilka lat temu. Jak głosi legenda przed ponad stu laty właśnie w tym miejscu
źródlana woda uzdrowiła chorą na trąd dziewczynę . Na pamiątkę tego
wydarzenia ,w dziewięć tygodni po święcie Zmartwychwstania grekokatolicy
odprawiają w tym miejscu nabożeństwo /.../ Doroczny odpust kończy się zawsze
poświeceniem wody w radoszyckim źródełku. Wierni wierząc w jej cudowną moc
obmywają nią twarz i zabierają do domów „

„Radoszyce, to wieś położona między Bieszczadami a Beskidem Niskim. Znajdujące
się tam źródełko uchodzące za cudowne od ponad 100 lat jest celem pielgrzymek.
Dziś Radoszyce były miejscem greckokatolickiego odpustu. Wzięło w nim udział
około 200 wiernych różnych obrządków z Polski i Słowacji.
Nabożeństwu przy leśnej kapliczce przewodniczył arcybiskup Jan Martyniak.
Uroczystość koncelebrowali duchowni przybyli nawet z odległych wiosek Beskidu
Niskiego. Do tego miejsca podążali wierni różnych wyznań i narodowości już od
końca XIX wieku. Niegdyś odpusty odbywały się tu dwa razy do roku. W tym roku
na odpust do Radoszyc przybyło niewielu Słowaków, ponieważ uroczystość
przypadła w dzień powszedni. W przyszłości jednak miejsce to może stać się
bardzo znane, bo właśnie tędy budowana jest droga do polsko-słowackiego
przejścia granicznego.”

Pozdrawiam serdecznie na nowozaczety tydzień

O poznej porze

[wolf_wwa]

Witaj Piotrze
Dopiero o tak poznej porze udalo mi sie wygospodarowac chwilke czasu na
przejrzenie netu. Niestety tylko pobieznie przejrzalem Twoje posty, wiec dzis
sie do nich nie ustosunkuje. Ale nawet po krotkim przejrzeniu widze ze warto
bylo zajrzec.
O wydarzeniach w Tylawie jakis czas temu czytalem na sajcie Naszego Slowa, a
niedawno na Onecie i portalu Gazety.
Dzis (w zwiazku z pozna pora) podsylam tylko link do krotkiego tekstu, ktorego
wymowa jest jak najbardziej pozytywna.

wiadomosci.gazeta.pl/wiadomosci/1,53600,2155275.html
Co sadzisz Piotrze na ten temat?
Pozdrawiam
R.

groch z kapustą

[piotrzr]

Witam ! Cieszę się że uznałeś za warte zarywanie nocy by się tu odezwać :)
A ja skończyłem własnie teraz oglądać film dokumentalny o Lutowiskach, dziejach
cerkwi, dzwonu, tamtejszych ikon, a i z widokami innych cerkwi z tamtego terenu-
Rabem,Hoszowszczyka i Bystrem koło Ustrzyk.
Ciekawy i dobrze zrobiony film!!!/Tv3/
Twoj link - ciekawy, nawiązujący do wczesniejszych tematów !!!
Ale - wiesz - bardziej wolałbym usłyszeć o pokojowych,trójstronnych rozmowach
unickich, grekokatolickich i prawosławnych hierarchów na Podkarpaciu. Zobaczyć
ogłoszenie o unicko-katolickim nabożeństwie w rzeszowskiej Katedrze,kolejnej
odbudowanej cerkwi Nadsania, wspólnych modlitwach w cerkwiach Ustrzyk,
Komańczy, Zalesia,Jarosławia,Ujkowicach ......
Ale obawiam się że to tylko fantazje i trudne do zrealizowania marzenia....
A co do przyszłosci dialogu - wiem że Tylko Papież Polak - z Matki -
Grekokatoliczki mógł potrzebę takego dialogu zrozumieć - chociaż obawiam sie że
wskutek licznych, nie zawsze potrzebnych rozjazdach po świecie - przeoczyl
najlepszy czas ku temu / gdy i sił i zdrowia i komunikatywności MIał więcej/ :(
Z innej beczki - w Przemyslu ukazały sie ulotki zapraszające do odwiedzenia
strony internetowej sławiącej OUN - czyżby kolejna prowokacja podobna do
wymarłej juz dyskusji wokól pamietnego linku?
Na koniec - czytam b.dobrą książkę Pana Andrzeja Potockiego "W dolinie Gornego
Wisłoka i od Rymanowa do Jaślisk i Dukli" - rzecz dobrze napisana, gęsto
wspominająca łEMKÓW, grekokatolickich księzy i cerkwie /te istniejące i te
wymarłe/, wspomina też /na str 54/ bliskiego mamu sercu desznianskiego
Parocha :)))
Pozdrawiam serdecznie
Ps A o grochu z kapustą czyli ostatnie ksiązeczce /polecam :))) Pani Eli
Dzikowskiej może napiszę innym razem :)

[wolf_wwa]

Witam
Przeczytalem wlasnie info na Onecie (linkowane na Przemyslu) i jestem wstrzasniety. O ile tamten sajt o ktorym byla swojego czasu dyskusja nie musial byc prowokacja, mogl byc rownie dobrze umieszczony przez jakiegos mlodego czlowieka nie w pelni swiadomie, to te ulotki wygladaja na dobrze opracowana akcje. Sadze ze za tym wszystkim stoi moja "ukochana" partia LPR i jej silowa przybudowka czyli NOP.
Przejrzalem tez komentarze internautow pod tekstem i pomyslalem sobie ze niestety duza czesc ludzi znajduje sie na poziomie wspolnoty plemiennej.
Ogolnie zasmucil mnie i tekst i komentarze. Widac ze niektorym w Polsce marzy sie kraj bez mniejszosci, za to przykladnie "bogoojczyzniany" i oczywiscie te male "hitlerki" widzialyby granice na Zbruczu:)
Takie prowokacje powinno sie najzwyczajniej zignorowac poniewaz sa woda na mlyn dla naszych narodowcow, a przeciez Podkarpacie to miejsce gdzie LPR ma duze wplywy.
Mimo pesymistycznego watku pozdrawiam serdecznie, jak zwykle
R.

[wolf_wwa]

Oczywiscie nie NOP tylko MW, chociaz NOP tez jest niezly, szczegolnie ich reklamowka "Wstap do NOP zanim NOP wstapi do Ciebie". Z tego zaproszenia mimo wszystko nie skorzystam:))
Jeszcze raz pozdrawiam
R.

45-47

[wolf_wwa]

Witam
Ostatnio bylo troche na temat LPR-ow i tym podobnych oszolomow, wiec dzis (tak
dla uzupelnienia) podsylam opisy wyczynow ich poprzednikow. Pod krotkimi
cytatami sa linki do calych tekstow. Smutny jest fakt ze w dzisiejszej Polsce
spadkobiercy tych ideologii moga liczyc na kilkunastoprocentowe poparcie w
wyborach. Nie dziwi mnie to zreszta az tak bardzo, wystarczy popatrzec na
niektore posty na Forum:(

"Spójrzcie na te twarze. Czy to są twarze bandytów?" - pytał Piotr Szubarczyk z
biura edukacji gdańskiego Instytutu Pamięci Narodowej, wskazując na fotografie
młodych ludzi, uczestników walki zbrojnej w brygadzie mjr. Zygmunta
Szendzielarza ps. "Łupaszka", podczas wystawy w VIII LO w Białymstoku z okazji
Dnia Podziemnego Państwa Polskiego. Można by również zapytać pana Szubarczyka,
jak według niego wygląda bandyta? Czy bandytę określa się po wyglądzie, czy po
czynach? Jeżeli po wyglądzie - każdy kto miał okazję obejrzeć wspomnianą
wystawę, odpowie, że nie. Ludzie z fotografii nie mogli dopuścić się gwałtów i
mordów. Jednakże, jeżeli prześledzimy działalność, z której zasłynęła brygada
mjr. "Łupaszki" na Podlasiu, dobre wrażenie znika. Organizatorzy pominęli te
jakże niewdzięczne wydarzenia, które niszczą mity o bohaterach, oddanych
wojownikach za wolność i demokrację. Bo to oni, żołnierze brygady "Łupaszki",
wyniesieni w ostatnim dziesięcioleciu na piedestały jako narodowi bohaterowie,
dokonywali etnicznych czystek na wschodnim Podlasiu i prowadzili walkę, którą
według współczesnej terminologii nazywamy terroryzmem."

www.pporthodoxia.com.pl/artykul.php?id=234
„pryszła taja banda, i dla Kobusa Aleksandra założyli sznurok na szyju, na
sznurok wziali i wuja toho chlopcia i poweli na postronkach, jak skot... to
byli Kobusy Aleksander i Korneliusz ...de poweli nichto ne znaje, ...tak i
propali i dziś nichto ne znaje de ich cieła, de ich mohiła”

www.pporthodoxia.com.pl/artykul.php?id=293
Mimo ciezkiego tematu poruszanego w powyzszych materialach zycze udanego
weekendu.
Pozdrawiam
R.

[piotrzr]

Witaj Radku i Wszyscy którzy tu /być może/ zaglądacie :)))
Oczywiście podane przez Ciebie linki poczytam w wolnej chwili :(

W zamian proponuję wybór "ukraińskich tematów" z Gazety wyborczej z ostatnich
lat ;
Jest tam i lutowiskich dzwonach ;O, i o akcji wisła, i o zbrodniach Wojska
Polskiego w Zawadce Morochowskiej a i o porównaniu tematyki Wołynia i Akcji
Wiśła / i niejako korelacji obu tych tragedii? Zyczę owocnej lektury :

www.lemko.org/gazeta/
Szczególnie polecam wywiad z "moim autorytetem" w sprawach relacji polsko -
ukraińskich :))) /cytuję na zachetę mały fragment/

www.lemko.org/gazeta/gazeta042902.html
Akcja "Wisła" - nic, tylko wstyd

Z Grzegorzem Motyką rozmawia Paweł Smoleński (26-04-02 15:52)

Na akcji "Wisła", na przesiedleniu 150 tys. Ukraińców Polska nie zyskała nic.
55 lat temu podziemie ukraińskie można było zneutralizować mniejszym kosztem.
Zyskaliśmy spokój od tej mniejszości narodowej, ale był to spokój ze
stalinowskim rodowodem. A w stosunkach między oboma narodami tkwi od tamtego
czasu jeszcze jedna zadra - mówi historyk Grzegorz Motyka

Paweł Smoleński: Przez lata PRL obowiązywała żelazna wersja wydarzeń: 28 marca
1947 r. w okolicach bieszczadzkiej wsi Jabłonka zginął w zasadzce przygotowanej
przez UPA wiceminister obrony narodowej, generał Karol Świerczewski. Była to
kropla przepełniająca czarę goryczy. Kilkanaście godzin później najwyższe
władze podejmują decyzję o wysiedleniu z terenów południowo-wschodniej Polski
polskich obywateli narodowości ukraińskiej. Mija miesiąc, oddziały Wojska
Polskiego otaczają ukraińskie wsie, rozpoczynając trwającą kilkanaście tygodni
operację deportacyjną. 150 tys. polskich Ukraińców wywieziono na Ziemie
Odzyskane, otrzymali tam poniemieckie gospodarstwa, zaczęli nowe, godne życie w
co najmniej takich samych, a często w lepszych warunkach. Polska Ludowa podała
rękę tym, którzy wspierali bandytów z UPA. Czyli właściwie nic złego, prócz
śmierci generała, się nie stało. Pozostawiając na boku okoliczność, którą PRL-
owska historiografia się nie przejmowała - że skazanie na wywózkę
wielotysięcznej mniejszości narodowej w odwecie za śmierć jednego człowieka,
nawet generała, jest wyjątkowym barbarzyństwem - wiadomo, że decyzje leżące u
podstaw akcji "Wisła" miały nieco inne korzenie.

Grzegorz Motyka: Żeby opisać akcję "Wisła", musimy cofnąć się co najmniej do
1944 r., gdy Polski Komitet Wyzwolenia Narodowego i rząd sowiecki podpisały
umowę o wymianie ludności. Ukraińcy, Białorusini, Litwini mieli dobrowolnie
wyjechać do ZSRR, a Polacy ze Wschodu - na terytorium Polski lubelskiej. Rychło
okazało się, że dobrowolność wyjazdów, tak z Polski, jak i do Polski, była
fikcją. Umowę podpisano m.in. po to, by utwierdzić nową linię graniczną,
narzuconą przez Moskwę. Pamiętajmy, że rzecz działa się jeszcze przed
konferencją w Jałcie, która zatwierdziła niemal ostateczny kształt polsko-
sowieckiej granicy. Wysiedlenie Ukraińców czy Białorusinów i wysiedlenie
Polaków to dwie strony tego samego medalu, akcje ściśle kontrolowane przez
sowiecki aparat bezpieczeństwa, będące wstępem do "Wisły".

Polsko-sowiecką granicę poprowadzono tak, że po polskiej stronie z
przedwojennej mniejszości ukraińskiej liczącej ponad 5 mln pozostało 600-700
tys. mieszkańców

Koniec cytatu.
Wybacz że nie podejmuję tutaj tematu LPR,MW czy NOP - ale jak wiesz te tematy
wole poruszac w mniej wykwintnych i ELITARNYCH /NIŻ NASZA OCZYWIŚĆIE :))/
dyskusjach.
Przepraszam za ziarenko megalomanii :)))
Miłego Weekendu i Dobrego Tygodnia !!!!!!!
Ps Miałem coś napisać o "grochu z kapustą" Pani Dzikowskiej - ale proponuję
zaglądnąć do księgarni i samodzielnie ją ocenić/a w książce tej jest i o
Komańczy i o Ustrzykach i o Państwu Boiwkach i o Jordanie itp itd :))))

O Pani Darii Boiwko

[piotrzr]

O owej dzielnej Łemkinii można przeczytać nie tylko u dzikowskiej ale takż ...
w Gościu Niedzielnym z 16 maja 2004 roku. Albowiem w tej arcykatokolickiej ale
i czasmi ciekawej gazecie "konfesyjnej" można przeczytać obszerny artykuł o
komanieckich Łemkach - dośc dobrze napisany.
Chciąz opisując dzieje Państwa Boiwków znalazl się tez tam taki "kwiatek" :
"zaczęli też haftować ikony i obrusy, by ubogacać wnętrza światyń obrządku
wschodniego,które tu i ówdzie były otwierane"
Spietrzenie "eufemenizmów" aby uniknąc wproasy nazwanie religii prawosławnej
czu grekokatolickiej , wtącenie owego "ubogacania", owe "tu i ówdzie" /czyli
nigdze ??:))) - trochę mnie rozśmieszyło trochę zdenerwowalo - ale cały tekst
całkiem calkiem !!!
jak byś dorwał Radku ów numer GN - dla tego jednego artykułu warto!!!
Raz jeszcze pozdrwawiam!!

Cyryl i Metody

[wolf_wwa]

Witaj Piotrze (i wszyscy czytacze)
Na poczatek tygodnia chcialbym odejsc od smutnego tematu walk polsko-ukrainskich
i wrocic do sredniowiecza. Jakis czas temu pisalem ze podesle cytaty na temat
obrzadku wschodniego na terenach dzisiejszej Polski.
Cytaty pochodza z cytowanej juz przeze mnie ksiazki "Prawoslawie, swiatlo wiary
i zdroj doswiadczenia"

„Za panowania Michała cesarza i Ireny prawowiernej posłań
był filozof Konstantyn przez Michała cesarza do Moraw, bo ksią-
żę morawski prosił o filozofa. Szedł więc tam i nauczał Morawę
i Lechów i Czechów i inne ludy i wiarę prawowierną utwierdził
w nich i księgi im napisał w języku ruskim i dobrze ich nauczył.
I odtąd szedł do Rzymu i tu rozchorowawszy się oblókł zakonne
suknie i dano mu na imię Kirył. W tej chorobie i umarł. Potem,
gdy mnogo lat minęło, przyszedł Wojciech do Moraw i do Czech
i Lęchii, zniszczył wiarę prawdziwą i słowiańskie pismo odrzucił
i zaprowadził pismo łacińskie i obrządek łaciński; obrazy wiary
prawdziwej popalił; biskupów i księży jednych pozabijał, drugich
rozegnał i poszedł do Prus, chcąc i tych na swoją wiarę nawrócić
i tam ubity był Wojciech, biskup Wojciech, biskup łaciński".


"Spośród polskich badaczy wspomniany już Łowmiański za
wiarygodne uznaje zwalczanie przez biskupa Wojciecha niepo-
słusznego mu duchowieństwa słowiańskiego w Polsce południo-
wej. Miało to miejsce w latach 970-996. Jego zdaniem wierni ob-
rządku słowiańskiego posiadali w tym czasie własne biskupstwa
w Krakowie, a prawdopodobnie też we Wrocławiu (ostatnio od-
kryto tu ślady murowanej katedry, być może z czasów przyna-
leżności Śląska do państwa czeskiego), podległe najpierw patriar-
chatowi Bułgarii, a po jego zlikwidowaniu w 972 r. najpewniej
Konstantynopolowi."

Zycze milej lektury i nieustajaco pozdrawiam
R.

P.S.

[wolf_wwa]

Oczywiscie dziekuje za spora porcje ciekawej lektury.
Zycze dobrej nocy
R.

[piotrzr]

Witam - no jak mogłem zapomnieć o zaproponowanym przez Ciebie temacie cyrylo-
matodiańskim. Muszę przyznać że dzięki Tobie już kiedyś zwróciłem uwagę na
średniowieczny Halicz - przyznaję że temat mi mało znany, Ruś
Wlodzimierską,przeszłośćChełmszczyzny, Drohiczyna itd.
Z przyjemnością - z Twoją pomocą postudiuję ten temat na "łamach internetowo-
forumnowych". Najpierw pewno musze wrócić się do przeczytania wydrukowanego
sobie :) wcześniej zalinkowanego artykułu cyrylo-metodiańskiego!!!
Na początek zastanawiam sie jednak na ile "silne" są dowody działalności owych
SŁOWIAŃSKICH Apostołow /lub ich uczniów/w naszych Karpatach ????
Z tego co gdzieś wyczytałem to dowody owe są raczej pośrednie /z litopisow
ruskich????
Pozdrawiam serdecznie

[andrijko]

My tu sobie gadu gadu a tu Ivana Kupała w Dubiczach Cerkiewnych - 17.07
Bachmaty - Dubicze Cerkiewne, godz. 19:00, pidlaśky folklorni kolektyvy, a
takoż: Karpatiyany (Kijów), "Czervona Kalyna" (Zaproże). folklorystyczny
teatr "Duliby" (Równe), "Ot Vinta" (Równe).

[wolf_wwa]

Witam
Faktycznie duza czesc wzmianek pochodzi z litopisow i to na dodatek pisanych
pozniej niz w czasach Cyryla i Metodego. Jednak oprocz sladow w pismiennictwie
sa rowniez slady materialne. Nie jest ich duzo i moga budzic kontrowersje, ale
jednak sa.
Dzis posluze sie cytatem z A. Grygorowicza, aby przedstawic pewne znaleziska
mogace potwierdzac fakt ze wschodnie chrzescijanstwo towarzyszy Polsce od samego
poczatku jej istnienia.

"W Krakowie na Wawelu, przypuszczalnej stolicy Wiślan, odkryto niespotykane
gdzie indziej zagęszczenie przedromańskich rotund będących dowodem oddziaływania
Wielkich Moraw i świadczących o randze tego ośrodka. Relikty obrzędowe w postaci
niektórych osobliwości kultu (np. Bogurodzica, oficjum ku czci świętych Cyryla i
Metodego, spis biskupów krakowskich sprzed 1000 r. z Prokopem i Prokulfem, kult
niektórych świętych, posty liturgiczne), a nade wszystko wzmianka kroniki Galia
Anonima o dwóch metropolitach w Polsce Chrobrego, świadczą o wschodnich
korzeniach polskiego chrześcijaństwa. Za rewelację można uznać znalezienie na
Ostrowie Lednickim pod Gnieznem w trakcie wykopalisk archeologicznych w latach
1963-65 kilku przedmiotów liturgicznych, świadczących niezbicie o sprawowaniu tu
w pierwszych latach wprowadzania chrześcijaństwa liturgii bizantyńskiej lub
liturgii św. Piotra, przypuszczalnie w języku staro-cerkiewno-słowiańskim."

Na dzis tylko tyle, jutro wieczorem postaram sie podeslac wiecej materialow
dotyczacych tych kwestii.
Pozdrawiam
R.
P.S. Dziekuje Andrzeju za informacje. Na dzis jeszcze nie wiem, ale moze czas
pozwoli ruszyc sie w tym kierunku:)

Cyryl i Metody, spojrzenie z innej strony

[wolf_wwa]

Witam
Mialem dzis podeslac kolejne teksty dotyczace Cyryla i Metodego pochadzace ze
strony prawoslawnej, ale jako ze dzis imieniny Cyryla i Metodego pomyslalem ze
moglo by byc interesujace spojrzenie z innej strony.
Pierwszy link pochodzi ze strony o literaturze chrsescijanskiej i wydaje sie
pochodzic ze strony ewangelickiej. Drugi pochodzi (o dziwo) z Naszego Dziennika
i zawiera wzmianke o ziemiach polskich.

www.literatura.hg.pl/cyr_met.htm
"W 1977 r. odkryto w Wiślicy kamienną chrzcielnicę z IX w., co może potwierdzać,
że misjonarze św. Metodego dotarli aż do Krakowa. Ale to pozostanie już zapewne
tajemnicą."

www.naszdziennik.pl/index.php?typ=dz&dat=20030201&id=dz14.txt
Zycze milej lektury, "dzisiejsze" teksty podesle jutro.
Pozdrawiam
R.

Polsko-ruska historia Sanu

[piotrzr]

Witam
Skoro sięgamy dalej w historię polsko-rusińskich terenów – proponuję bardzo
ciekawy tekst
Marii Zielińskiej
SAN I JEGO ZNACZENIE W PRADZIEJACH
www.biblioteka.sanok.pl/www/index.html
Poniżej jego obszerniejsze fragmenty :

Na przełomie V/VI w. pojawiają się na terenach nadsańskich pierwsze plemiona
słowiańskie. Ich to osadę bada od lat prof. M. Parczewski w Bachórzu nad
Sanem. Zajmowali się oni rolnictwem i wytopem żelaza. Panował wśród nich
ustrój rodowo-plemienny. Od VIII w. następuje szybki wzrost kulturalny, aż do
momentu pojawienia się pierwszych struktur państwowych. Osady z tego terenu
znamy z Hoczwi, Leska, Trepczy, a ślady osadnictwa w prawie wszystkich
miejscowościach nadsańskich.
Od IX w. na naszych ziemiach pojawiają się osiedla obronne – grody.
Mieszkańcy najstarszych grodów grzebali swoich zmarłych po wcześniejszej
kremacji, w grobach, nad którymi sypano kopce ziemne-kurhany. Na
trepczańkiej górze obok wzniesienia Horodyszcze i Horodna naliczono 100
kurhanów. Z okresu tego pochodzą też 2 skarby przedmiotów żelaznych,
składające się z ciosła, toporów, półkoska, nożyc i narzędzi rolniczych,
znalezione w obrębie grodziska Horodyszcze w Trepczy, które znajdowało na
szlaku handlowym z Węgier /wzdłuż Sanu/. Twórcami osad i grodów w VIII-X
w. byli Lędzianie, odłam Słowian Zachodnich.
Grodziska z nadsańskich terenów znamy z miejscowości Rajskie, Horodek,
Myczkowce, Bachlawa, Hoczew, Lesko, Sobień, Łukawica, Tyrawa Solna.
Okres od X/XI wieku do połowy XIII wieku to kres tzw. wczesnego
średniowiecza. Był to czas bardzo burzliwy w dziejach. W II połowie X wieku
całe ziemie obecnej Małopolski dostały się pod panowanie czeskie, a następnie
weszły w skład monarchii piastowskiej. Na wschodnich jej krańcach ścierały się
interesy Polski i Rusi. W 981 r. książę Włodzimierz wyprawił się na Lachów
/nazwa pochodzi od Lędzian/ i zajął ich terytorium; potem ziemie te przywrócił
Polsce Bolesław Chrobry, a od 1085 r. do XIV w. należały one do Rusi.
Wspominając ten okres w naszych dziejach, nie sposób nie poświęcić trochę
uwagi trepczańskiej górze „Horodyszcze”. Jak już wiadomo, grodzisko to z
potężnymi wałami obronnymi pełniło ważną rolę na szlaku handlowokomunikacynym
z Węgier. Teren ten, oprócz walorów strategicznych na
pograniczu, był ogromnie ważny ze względu na białe bogactwo, a mianowicie –
sól, co znajduje swój wyraz w nazewnictwie –Tyrawa Solna, Góry Słonne.

Na szczycie trepczańskiej góry w ostatnich latach badania archeologiczne
odsłoniły relikty świątyni – kamienne fundamenty drewnianej, XII-wiecznej
cerkwi. Wokół niej starochrześcijańskim zwyczajem usytuowane były groby
przypominające kamienne skrzynie, często przykryte płytami piaskowca, a w
nich zmarli mieszkańcy grodu. Bogactwo kultury materialnej „Horodyszcza”
przeszło najśmielsze oczekiwania badaczy. Oprócz ogromnej ilości i
różnorodności form przedmiotów codziennego użytku, znaleziono wiele ozdób
wykonanych z brązu, srebra i złota i pięknego, niebieskiego szkła. Wśród
biżuterii poczesne miejsce zajmuje para srebrnych kołtów – ozdób nakrycia
głowy arystokratek ruskich. Wyroby „jubilerskie” uzupełnia znalezisko
fragmentu diademu, zapewne książęcego i piękny pozłacany, srebrny pierścień
zdobiony motywami krzyża. Wśród znalezisk z kamiennych grobów i tzw.
majdanu grodu czyli jego wnętrza pochodzą unikatowe znaleziska przedmiotów
związanych z kultem religijnym – składane brązowe krzyżyki – relikwiarze, w
tym jeden z relikwią „niebiańskiego” pochodzenia, a mianowicie meteorytem,
brązowe krzyżyki jerozolimskie, ikonka w kształcie archanioła. Należy też
wspomnieć o rewelacyjnych znaleziskach pieczęci książęcych księcia
Rościsława Rurykowicza z 1271 r. Ważnymi znaleziskami były również
monety. Ogromną grupę zabytków stanowią militaria, wśród których dominują
groty strzał, szczególnie zwracają uwagę należące do wschodnich
koczowników.
I tu rodzi się pytanie: kim byli mieszkańcy grodu, jaka była jego nazwa?
Musimy cofnąć się do roku 1150 i do źródła ruskiego, tzw. Latopisu
Hipackiego, gdzie zapisano, że król węgierski Gejza II, wyprawiając się na Ruś
zajął gród Sanok i Przemyśl. Archeolodzy i historycy w swoich poszukiwaniach
tego najstarszego Sanoka zwrócili oczy na wzgórze zamkowe w Sanoku.
Badania wykopaliskowe potwierdziły tu istnienie grodu z wałem obronnym,
budownictwem mieszkalnym i gospodarczym, cmentarzyskiem, a także
dostarczyły wielu przedmiotów codziennego użytku, militariów, w tym groty
strzał i ostrogi rycerskie. Wydawało się, że zidentyfikowano gród Sanok nad
Sanem. Wydawało się, choć dziwiły ubogie znaleziska kultury materialnej
grodu, jak domniemywano znacznego, bo tylko jednego z dwóch wymienionych
na trasie wyprawy wojennej węgierskiego króla. Dopiero wykopaliska w
Trepczy i ponowne na wzgórzu zamkowym w Sanoku ułożyły się w jakąś
całość.
Otóż tym najstarszym grodem zapewne był gród usytuowany na trepczańskiej
górze „Horodyszcze” /horod po rusku znaczy gród/, zniszczony przez najazdy
tatarskie i nigdy już nie rozbudowany. Natomiast ten anonimowy, bez znanej
nam nazwy gród zlokalizowany na wzgórzu zamkowym w Sanoku wraz z
istniejącym podgrodziem stał się zalążkiem miasta Sanoka, które do historii
wkracza pod datą 1339 r., tj. jeszcze za czasów ruskich. Dopiero w 1340 r. król
Kazimierz Wielki przyłączył te ziemie do Polski, zbudował zamek i wieżę
obronną na wzgórzu zamkowym, a całość otoczył murem przypominającym
mury stołecznego Krakowa. Ta kamienna, kazimierzowska architektura obronna
została odkryta w ostatnich latach w trakcie badań prowadzonych równolegle z
trepczańskimi.
Koniec cytatów.
Oczywiście zdaję sobie sprawę,że cytaty powyższe obrazują czysto polski punkt
widzenia – a więc owych na wpól legendarnych Lędzian, bezkrytyczny opis
ekspansji królów polskich itd., ale wydaje się mi on na tyle ciekawy że wart
zalinkowania.
Tak samo zresztą jak i pozostałe teksty z zasobów bibioteki miejskiej w Sanoku
A za chwilę następne wejście

Kupałą w Posadzie Rybotyckiej :)))))

[piotrzr]

Radku - obiecuję solennie że po przestudiowaniu aktualnie podesłanych linków
jak i przebogatego tekstu już kiedyś podanego przez Ciebie - rozwinę się w
dyskusji cyrylo metodiańskiej - bo temat zaczyna mnie intrygować :)
Dzisiaj jeszcze Tobie i Andrzejowi dopowiem - oto dość pręzne grupa młodych ze
Związku Ukraińców w Przemyslu organizuje w najbliższy piątek,sobotę i niedzielę
ów festyn "kupałowski" w niezmiernie malowniczej Posadzie Rybotyckiej .
Wielce sympatyczna Wiedźma /taki jej nick - serio!!! :))/ reklamuje to kolejne
doroczne spotkanie na forach i Rzeszowa i Przemysla, a i ciekawym forum
słowiańskim !!!!
Oj kusi kusi - to i może skusi !!!! ;)
Pozdrawiam serdecznie.
A na szerszą wizytę w wirtualnej bibliotece sanockiej gorąco namawiam - bo tam
PDefy i o poezji mojego ulubionego "górsko-łemkowskiego" Wielkiego Rusina-
Galicjanina Harysymowicza a i o ikonach co nieco .
Dobrej nocy - dziś wreszcie w Rzeszowie ładny wieczór i "biała noc" :)))

Roznosci

[wolf_wwa]

Witam
Z uwaga przeczytalem fragment cytowany przez Ciebie, materialow zalinkowanych
nie zdazylem jeszcze przejrzec. Cytowany tekst jest ciekawy, szczegolnie ze dla
mnie kazde materialy dotyczace tych terenow wnosza cos nowego. Zestawienie
Ledzian ze znalezionymi pozostalosciami cerkwi, oraz nazwa "Horodyszcze" sklania
do usmiechu:) jak rowniez eufemistyczne okreslenie "król
Kazimierz Wielki przyłączył te ziemie do Polski" Jak powinno sie rozumiec to
przylaczenie? Czyzby wczesniej istniala tam pustka. Z drugiej strony material
prezentuje historie tak jak w wiekszosci jest ona widziana w Polsce.
Dla rownowagi po tekscie przedstawiajacym polski punkt widzenia pozwole sobie
zacytowac Aleksandra Naumowa i jego poglad na kierunek z ktorego chrzescijanstwo
przyszlo do Polski i w ogole na Slowianszczyzne. W ponizszym tekscie sa
przedstawione poglady rozpowszechnione wsrod prawoslawnych na terenach I
Rzeczypospolitej.

"jeden z najwybitniejszych przedstawicieli kultury prawosławnej w Rzeczypospolitej —
o. Zachariasz Kopysteński przeprowadza w Palinodii (około 1621) długi wywód na
temat Cyryla i Metodego, ale w uniwersalnym aspekcie ich stosunku do obu stolic
patriarszych i znaczenia dla
Słowian oraz Węgrów (Uhrów). Opierając się na Cezarym Baroniuszu początek misji
przenosi na 845 r., czyli na czasy św. patriarchy Metodego (zmarł 14 VI 847 r.).
Bracia należeli wyłącznie do Kościoła Wschodniego, a podróże do Rzymu nie
wynikały z obediencji, lecz raczej były wyprawami misyjnymi, podobnie jak przed
wiekami jeździł do Rzymu św. Polikarp, żeby walczyć z wprowadzanymi tam
nowinkami. Wszystkie ludy sarmackie — Bułgarzy, Serbowie, Słowacy, Raszczanie,
Chorwaci, Bośniacy, Morawianie, Czesi, Uhrowie, Lachowie i in. — otrzymali wiarę
chrześcijańską ze Wschodu dzięki Świętym Braciom. To dzisiejsze wyrodki —
ciągnie archimandryta pieczerski — przypisują Morawian, Czechów, Węgrów i
Polaków tradycji rzymskiej. Cyryl wraz z Metodym wynalazł pismo słowiańskie bez
wiedzy i zgody papieża, więc i na rozwój całego dzieła papieskiego zezwolenia nie
potrzebował. A tradycja cyrylometodiańska u Słowian w rozumieniu Kopysteńskiego
jest szeroka — jest tu i chrzest św. Ludmiły Czeskiej, i wzorzec grecki w
alfabecie, i św. Wacław, i Kleparz, i Salwator krakowski, i druki Fioła. Mówi
dalej o Rusinach karpackich, wspomina freski bizantyńsko-ruskie w polskich
kościołach i przywołuje stare ruskie świadectwa o eksterminacji obrządku
słowiańskiego przez Wojciecha, któremu z upływem stuleci w sukurs przyszli Hus,
Luter i Kalwin. Natomiast — powiada — z mocy 28 kanonu Soboru Chalcedońskiego
cała Barbaria (tj. część Cesarstwa okupowana przez barbarzyńców), więc także
Czesi, Lachowie i Rusowie, mają należeć do jurysdykcji Konstantynopola."

W pogladach gloszonych przez o. Zachariasza przebija troche syndrom "oblezonej
twierdzy" ale trzeba pamietac ze pisane to bylo w okresie ciezkim dla Prawoslawia.
Piszesz Piotrze o imprezie w Posadzie Rybotyckiej, rozumiem doskonale pokuse.
Mnie tak samo kusza Dubicze Cerkiewne, dalej nie mam pewnosci czy pojade, ale
ciagnie mnie, oj ciagnie.
Na dzis bede juz konczyc, za oknem ladny, cieply wieczor wiec warto
przespacerowac sie leniwie z psem.
Serdecznie pozdrawiam
R.

W piatkowy wieczor...

[wolf_wwa]

Witam czytajacych i piszacego:)
W ostatnich dniach podeslalem sporo materialow, wiec dzis nie bede Was zanudzac.
Chcialem tylko zyczyc milego weekendu:)
Pozdrawiam
R.

W Posadzie Ryb. i o niej

[piotrzr]

Witam
Zaglądnąłem w sobotę do malowniczej dolinki wiaru i owej Posady.
O święcie Iwana Kupały niewiele napiszę - bo niewiele się tam za dnia działo :(
Kulminacyjnem punktem sobotniego przedpołudnia było tam przywiezienie kuz przez
Panów Bogdna Huka i Gospodarza na Wiahorze rybotyckim - Andrzeja Saładiaka.Kozy
staneły za skromnymi straganami jako ozdoby i do południa nie działo się
nic ... na szumnie zapowiadanym święcie :( Ludzi mało, kilka namiotów na polu
namiotowym, niepewna pogoda...
Ale Radku - dolina Posady Rybotyckiej - z przepiękną cerkiewką i skromnym
schroniskiem - gospodą, piękną rzeczką Wiarem - jest piękna , arcypiękna!!!
Aby przybliżyć Ci tamte okolice - kilka linków
POSADA RYBOTYCKA,
spmlodowice.republika.pl/szkola_region/posada.html
kosior.republika.pl/foto/cer/12posada.html
cerkwie.norulez.pl/
www.workjoy.com.pl/pmap_gos/wiahor/wiahor.html

wieś nad Wiarem powyżej Rybotycz, przy szosie do Birczy.
W czasach przynależności tych ziem do Rusi, nie później niż w połowie XIV w.,
powstał tu klasztor prawosławny pw. św. Onufrego. Przy klasztorze wyrosła osada
zwana wówczas „Honoffry", wymieniana w 1367 r. w akcie nadania dorzecza górnego
Wiaru Stefanowi Węgrzynowi. Dała ona początek wsi Posada, wzmiankowanej po raz
pierwszy w 1494 r. Według tradycji część mieszkańców wsi stanowili osadzeni tu
jeńcy tatarscy oraz Cyganie. Posada wchodziła w skład klucza rybotyckiego i
wraz z nim zmieniała kolejnych właścicieli.
W 1921 r. wieś liczyła 98 domów i 602 mieszkańców (578 grek., 14 rzym., 10
mojż.). Podczas spisu 75 osób podało narodowość polską. Latem 1945 r. ludność
wysiedlono na Ukrainę. 26 października zabudowę wsi spalili partyzanci UPA z
kurenia „Konyka". Dziś mieszka tu zaledwie kilka rodzin.

W opustoszałej dolinie, na wzgórku nad szosą, cieszy oczy niepowtarzalna bryła
cerkwi pw. św. Onufrego. Murowana świątynia, pochodząca z XV wieku, jest
najstarszą zachowaną cerkwią w Polsce, a zarazem jedyną obronną. Zbudowano ją
na planie podłużnym. Powstawała etapami. Część najstarsza to krótkie
prezbiterium, zwieńczone gotyckim szczytem, pochodzące prawdopodobnie z
przełomu XIV i XV w. Masywną, kwadratową nawę z nadbudowaną wieżą o charakterze
obronnym zbudowano w XV w. Najmłodsza jest część zachodnia, powstała przed 1506
r., również w formie obronnej wieży, mieszczącej na parterze kruchtę i
babiniec, a na piętrze kaplicę dla mnichów. Kaplica służyła do modlitw
porannych i wieczornych, natomiast na dole odprawiano Służbę Bożą. W górnej
kondygnacji wieź nad babińcem i nawą zachowały się okienka strzelnicze.
Ściany budynku są bardzo grube, wnętrza przekrywają sklepienia kolebkowe, a
całość kryją dachy czterospadowe nad babińcem i nawą oraz dach dwuspadowy nad
prezbiterium. Murowana ściana ikonostasu ma tylko dwoje wrót — jest to typowe
rozwiązanie średniowieczne. Na ścianach i sklepieniu zachodniej części świątyni
zachowały się ryte w tynku okolicznościowe napisy w języku łacińskim i ruskim
oraz daty, m.in. 1506 i 1514. W 1966 r. w nawie i prezbiterium odkryto pod
wieloma warstwami farby XVI-wieczną polichromię w stylu bizantyńskim.
Żmudne prace konserwatorskie są prowadzone z przerwami i nadal daleko im do
zakończenia.
Cerkiew jest obecnie filią Muzeum Narodowego w Przemyślu. W czasie remontu w
latach 1984-85 zrekonstruowano dolne partie murów obronnych. Poniżej cerkwi
murowany budynek

dawnej plebanii greckokatolickiej.
Cerkiew służyła przez wieki jako świątynia monasterska (klasztorna). Otaczał ja
kamienny, obronny mur ze strzelnicami. Drugi obwód murów obejmował zabudowania
monasteru, położone u stóp cerkiewnego pagórka. Nie były one zbyt okazałe,
ponieważ klasztor, jak wiele jemu podobnych, zamieszkiwało zaledwie kilku
mnichów. Według tradycji w pół. XVII! w przenieśli się oni z Posady do
Dobromila.
Tradycja głosi także, iż w podziemiach cerkwi pochowano ostatniego
prawosławnego władykę (biskupa) przemyskiego, przeciwnika unii brzeskiej,
Michała Kopystyńskiego, który zmarł w sąsiednim Kopyśnie w 1642 r. Byłoby to
trzecie z domniemanych miejsc jego pochówku Kopyśno).
wg S.Kryciński "Przemyśl i Pogórze Przemyskie"

Ps A niedziela to było już grzybobranie - z kozakami,prawdziwkami,i
podgrzybkami :)))
A za chwilę nastepny tego wieczora post-cik

Trepcza i pewien jubileusz !!!

[piotrzr]

Pisaleś Radku - a raczej podesłałes kilka ciekawych tematów cyrylo
metodiańskich. Z uwagą je przestudiowałem, licząc zresztą na ciąg dalszy.Co do
ruszonej przeze mnie historii Sanu dopowiem jeszcze, że wykopaliska w Trepczy
pokazały bogactwo kultury ruskiej wczesnego średniowiecza na tamtych terenach.
A znalezione tak brązowe krzyże -relikwiarze -enkopliony są ponoć bardzo
charakterystyczne własnie dla kręgu cyrylo metodiańskiego. Znalezione
natomiasta tam wyciski pieczęci jednego z Rurykowiczow , jako pozostałość
zapewne korespondencji ksiązecej jak i insygnia moznowładcze swiadczą ,że
okolice sanoka /jak zresztą tez i Przemysla/ były w okresie IX-XIII wieku
terenem intensywnej działalności ruskiej administracji. Tak więc jak słusznie
powiedziałeś- polskie najazdy na te tereny nie trafiały na pustki ale na
zagospodarowany admnistracyjnie i osadniczo /wielkie grody~!!!/ teren.
A teraz z innej beczki :))
Oto przeczytałem w ub. tygodniu :
Potrójny jubileusz arcybiskupa Jana Martyniaka
Metropolita przemysko-warszawski arcybiskup Jan Martyniak, najwyższy rangą
dostojnik Kościoła greckokatolickiego w Polsce, obchodził potrójny jubileusz:
15-lecia sakry biskupiej, 40-lecia kapłaństwa oraz 65. urodziny
Z tej okazji w środę w archikatedrze greckokatolickiej pw. św. Jana Chrzciciela
w Przemyślu odbyły się jubileuszowe uroczystości. Zgromadziło się duchowieństwo
i biskupi tego obrządku z Ukrainy, Polski, Słowacji i Niemiec, wierni z różnych
stron kraju, przedstawiciele władz, konsul honorowy Ukrainy i reprezentanci
Związku Ukraińców w Polsce. Obecny był przewodniczący Konferencji Episkopatu
Polski abp Józef Michalik. Podczas uroczystości odczytano list, który skierował
do jubilata prezydent Aleksander Kwaśniewski.

szkoda ,że w tych uroczystościach nie wziąl udziału Prawosławny Władyka tamtych
terenów :(
Dobrze natomiast,że potrafil "się znaleść" rymokatolicki Abp przemyski.
Pozdrawiam serdecznie na nowy tydzień !!!!! :)

[wolf_wwa]

Witam
Do naszej dyskusji nt. Cyryla i Metodego sadze ze warto dodac obecne stanowisko
Kosciola Katolickiego. W stanowisku papieza widac ze postacie Swietych Braci sa
bliskie jego sercu. Tekst podeslany dzis jest autorstwa cytowanego juz tutaj A.
Naumowa, mysle ze warto spojrzec jak widzi ten problem autor bedacy prawoslawnym.
Zauwaz Piotrze, ze tekst ten nie jest nastawiony na konfrontacje, nawet koncowy
fragment cytatu nie ma w sobie negatywnych odczuc wzgledem wiernych Kosciola
rzymskiego.

"Znaczenie Braci dla Słowian dotyczy nie tylko życia religijnego, lecz także
całej historii kulturalnej i społecznej. Ogłoszenie Braci współpatronami Europy
— jednej, niepodzielnej, wspólnej Europy chrześcijan — było bardzo wymownym
gestem papieża-Słowianina. Jan Paweł II, jako syn słowiańskiej rodziny, nie
podjął dotychczasowej tradycji konkurencji i zawłaszczania. Odwołując się do
myśli swych poprzedników, zwłaszcza Leona XIII, widząc w nim inicjatora
cyrylometodiańskiej odnowy (Częstochowa, 15 VIII 1991 r.), Jan Paweł II próbuje
przerwać cyrylometodiański przetarg między Wschodem i Zachodem, odchodząc od
watykańskiej idei paposlawizmu w kierunku panchrześcijańskiego europocentryzmu.
Jednakże recepcja idei cyrylometodiańskiej wśród wiernych Kościoła Rzymskiego,
nawet w tak atrakcyjnym papieskim przesłaniu, nie jest zadowalająca i
problematyka związana z Braćmi pozostaje domeną znawców, zafascynowanych
fenomenem inkulturacji i profetyzmem ekumenicznym."

Cytat ten jest oczywiscie fragmentem wiekszej calosci. Nie chcialem by post byl
zbyt dlugi, czuje sie natomiast w obozwiazku napisac ze w dalszej czesci autor
pisze o obawach strony prawoslawnej, najkrocej mowiac sa to obawy o
zawlaszczenie Braci przez KK.
Mysle Piotrze ze sa to dobrzy patroni dla Europy, ciekaw jestem Twojego zdania
na ten temat.
Na dzis to juz wszystko, odezwe sie dopiero w srode (jutro uroczystosci rodzinne).
Pozdrawiam i zycze dobrej nocy.
R.
P.S. Dopiero zabieram sie do lektury dwoch ostatnich postow, stad brak
jakiegokolwiek komentarza do nich.

Konfrontacje postaw

[piotrzr]

Witam serdecznie

Piszesz o roli Papieża w wyniesieniu C i M na patronów Europy.
Wydaje mi się że te bardzo postępowe postacie jak na rzekome „mroki
średniowiecza” wydają się doskonałymi wręcz tej Europy symbolami-patronami ..
Nie jestem zbyt mocnych w postaciach Świętych i ich patronatach – ale wydaje
mi się że taką też postacią jest też np. św. Franciszek. A kiedyś - mam
nadzieję- takim patronem będzie /przez wielu już teraz uświęcony) obecny Papież
właśnie..

Przy czym Radku proponuję pamiętać, przy wspominaniu peregrynacji owych Braci-
Apostołów Słowian – że bez postępu liturgii rzymskiej, pochodu łaciny jako
języka najpierw kościelnego, potem dyplomatycznego a następnie naukowego – nie
byłołoby prawdopodobnie takiego postępu cywilizacyjnego jaki nastąpił tutaj w
przeciągu 1,5 tysiąca lat !!!!

Należy pamiętać To że owi Bracia – stworzyli pismo słowiańskie, podstawy
liturgii słowiańskiej- ba!!! przyczynili się zapewne do rozwoju pierwszego /z
prawdziwego zdarzenia państwa słowiańskiego – jak sądzę – proszę o ewentualną
korektę / Księstwa Wielkomorawskiego o potężnym wpływie na rozwój również
państwowości polskiej i słowiańszczyzny na tym terenie a i piśmiennictwa
ruskiego!!1
Ale równocześnie trzeba pamiętać że prawdziwe„podwaliny” polskiej /i
późniejszej rzeczpospospolitej Obojga Narodów / kultury stworzyli łacińscy
Cystersi , Dominikanie, Benedyktyni !!

Nawiązując niejako do naszego tematu proponuję zapoznać się z arcyciekawym i
arcydobrze napisanym artykułem pt. „Czyny ciemności” autorstwa ks.Grzegorza
Rysia. Przyznaję że artykuł zrobił na mnie duże wrażenie- porównywalne z
wcześniej cytowanymi publikacjami ks.prof. Hryniewicza !!!!!

tygodnik.onet.pl/1546,1158700,2,dzial.html


W historii relacji między Kościołami wschodnim i zachodnim dwie daty budzą
najboleśniejsze skojarzenia - od jednej dzieli nas 950 lat; od drugiej - równe
800. Pierwsza to podręcznikowa data tzw. schizmy wschodniej: 15 lipca 1054 r.;
druga - dzień zdobycia Konstantynopola przez łacińskie rycerstwo IV krucjaty:
12 kwietnia 1204. Bez drugiej, ta pierwsza okazałaby się może niewiele
znaczącym epizodem...
Czy takimi chociażby cytatami

****W długich procesach historycznych daty spełniają najczęściej rolę
symboliczną, ściśle umowną. Czy można z całą powagą traktować np. rok 1492
(lub - jak chcą inni dziejopisarze - 1517) jako datę końca średniowiecza? Czy 1
stycznia 1493 wszyscy obywatele świata obudzili się w poczuciu przynależności
do nowej epoki? Albo czy trudno jest wskazać w XIV w. ludzi o mentalności i
kulturze (przynajmniej w niektórych elementach) “nowożytnej”? Czy trwająca
przez tysiąc lat komunia chrześcijan wschodu i zachodu mogła się nagle rozpaść
wskutek dwóch (i to wątpliwej ważności!) ekskomunik? I - konsekwentnie - czy
jedność Kościołów może zostać skutecznie przywrócona na drodze jednego czy
drugiego, najbardziej nawet spektakularnego aktu (prawnego - jak tzw. unie;
symbolicznego - jak cofnięcie ekskomuniki)? A może ową lekcję podziału czy
lepiej: rozchodzenia się Kościołów, trzeba przerobić w sposób o wiele
dojrzalszy***
***Przez pierwsze tysiąclecie wszystkie te różnice z zasady (choć nie bez
wstrząsów) postrzegano bardziej jako bogactwo niż przekleństwo Kościoła. Trudno
się zresztą dziwić. W pierwszych pokoleniach wszyscy, także rzymscy i zachodni
chrześcijanie, modlili się przecież po grecku, i w tym języku uprawiali
teologię, jak choćby Ireneusz, biskup Lyonu (+202). Po dramacie wędrówki ludów
w VII, VIII, a nawet IX stuleciu Rzym znowu wydawał się bardziej “wschodni”
niż “zachodni”. W okresie od roku 650 do 750 na siedemnastu papieży tylko
pięciu było Rzymianami, jeden pochodził z Italii; pozostałych jedenastu
związanych było z grecką tradycją kościelną (pięciu Syryjczyków, trzech
Sycylijczyków i trzech Greków). A przecież to ciągle był czas, kiedy biskupa
Rzymu wybierał kler i lud miasta! Trudno się jednak dziwić greckim wpływom,
jeśli pamiętamy o fali wschodnich chrześcijan, którzy w VIII wieku, chroniąc
się przed atakami obrazoburstwa, przybyli do Rzymu, a postawione wówczas przez
nich kościoły do dziś urzekają swą bizantyjską ikonografią.****

****Kiedy 14 lutego 869 roku w Rzymie umarł Cyryl (brat Metodego, współpatron
Europy), papież - jak czytamy w “Żywocie” - “rozkazał wszystkim Grekom, którzy
byli w Rzymie, a także i Rzymianom zejść się ze świecami w ręku i śpiewać nad
nim, i pogrzeb mu odprawić, jakby się odprawiało dla samego papieża”. A
przecież grzebano greckiego mnicha, który w sam środek Europy (na Morawy)
przeszczepił wschodnią liturgię, tłumacząc greckie księgi na język
słowiański****

****. Zdecydowanie za mało po obu stronach było ludzi takich, jak choćby
dominikanin Humbert de Romanis, który mówił, że aby przywrócić jedność, trzeba
się najpierw zacząć wzajemnie słuchać. Postulował więc ożywienie studiów nad
greką na zachodzie; pogłębioną lekturę dzieł greckich teologów i translację
łacińskich traktatów na język grecki; ożywione kontakty kościelne, towarzyskie,
handlowe itp. oraz (!) “zaniechanie prześladowań wschodnich chrześcijan przez
łacinników” (cessatio Latinorum ab oppressionibus illorum). Historia jeszcze
dość długo (tak naprawdę, aż po drugą połowę XIX wieku) miała biec raczej w
przeciwnym kierunku. Tym bardziej, że nawet ów “ekumenicznie” nastawiony
Humbert nie miał wątpliwości, iż całą winę za schizmę ponoszą Grecy, a
Konstantynopol został zdobyty przez łacińskie rycerstwo słusznie i w oparciu o
kościelne rozpoznanie (auctoritate Ecclesiae). Być może obchodzone przez nas w
tym roku rocznice są właśnie po to, by ostatecznie wykorzenić przejawy takiego
myślenia.****

Ps Na pewno nie bałbym się zawłaszczania tych czy innych Symboli czy Postaci –
bardzo cieszę się , gdy w kościołach KK wykorzystywana jest nieraz bardzo
czytelnie Symbolika Ikony – pisałem zdaję się o tym przy okazji świątecznej 
Jeśli nawet w Kościele Katolickim wizerunek Hodigitrii czy Mati- Pokrow-y
nazwana będzie
MB Nieustającej Pomocy – to w oczach bacznego obserwatora będzie to Ruska
Bohomateri-ja )

Bardziej bałbym się zamazywania, spychania w cień, negowania !!! Czy wręcz
nakładania „błazeńskiej czapki” – jak jest w przypadku chociażby tu
wspominanego św. Mikołaja
Tak jak bardzo złości mnie w cerkwiach adaptowanych na kościoły usunięcie
ikonostasu, jego destrukcja czy częsciowe rozbierania np. poprzez „wsadzanie”
katolickiego Tabernakulum w miejsce demontowanych Carskich Wrót.
Pozdrawiam choc za chwilę jeszcze się odezwę ;0

Zwrot ikony

[piotrzr]

Jeszcze tylko post scriptum
Mowileś o grożbie zawłaszczania C i M, ja o zawłaszczaniu symboli- a oto czytam
w ^TPPożegnanie z ikoną Przekazanie Ikony Matki Boskiej Kazańskiej
Patriarchatowi Moskiewskiemu

tygodnik.onet.pl/1546,1174984,dzial.html

Jan Paweł II podjął decyzję o przekazaniu Ikony Matki Boskiej Kazańskiej
Patriarchatowi Moskiewskiemu. Rzecznik prasowy Stolicy Apostolskiej Joaquín
Navarro-Valls poinformował, że obraz zostanie przesłany Aleksemu II 28
sierpnia. 2004-07-18 Pochodząca z XVI wieku ikona jest jedną z największych
świętości Rosyjskiego Kościoła Prawosławnego (RKP). Tradycja przypisuje jej
pomoc w odparciu najazdów Szwedów i Polaków w XVII w., a także Napoleona w 1812
r. Zaginiona w 1904 r., po II wojnie światowej trafiła do Fatimy, gdzie kupił
ją John Haffert, by następnie ofiarować Watykanowi (obecnie znajduje się w
prywatnych apartamentach Jana Pawła II). Kwestia autentyczności obrazu od lat
wywołuje spory między historykami i hierarchami obu Kościołów. Cytowany
przez “Gazetę Wyborczą” historyk z Kazania, Dmitrij Chafizow, zapewnia na
przykład, że obraz nie zachował się do naszych czasów. Jednak zawężanie
problemu do sporu wokół prawdziwości ikony jest nieporozumieniem: w prawosławiu
cudowność obrazu nie zależy od faktu, czy jest oryginałem, czy kopią (szerzej
pisał o tym w “TP” Grzegorz Przebinda, nr 19/03 i 31/03).

Sprawa przekazania Ikony Matki Boskiej Kazańskiej rosyjskiej Cerkwi ciągnie się
od lat. Po raz pierwszy kwestię jej zwrotu poruszył Jan Paweł II podczas
spotkania z burmistrzem Kazania Kamilem Ischakowem w 2000 r. Okazją miała być
pielgrzymka do Mongolii, planowana w sierpniu 2003 roku: Papież chciał wtedy
zatrzymać się na krótko właśnie w stolicy Tatarstanu, aby osobiście przekazać
ikonę Aleksemu II. Podróż uniemożliwił stan zdrowia Jana Pawła II i, co
ważniejsze, niechętna reakcja hierarchii cerkiewnej. Stosunki na linii Watykan-
Moskwa pogorszyło ustanowienie w lutym 2002 r. katolickich diecezji na terenie
Rosji, uznawanym przez Patriarchat za “kanoniczny obszar prawosławny”.

Decyzja Watykanu spotkała się ze zróżnicowanymi reakcjami w Rosji. W pierwszej
chwili odebrano ją jako zapowiedź rychłej wizyty Papieża. Wiceprzewodniczący
Wydziału Zewnętrznych Kontaktów Kościelnych Patriarchatu Moskwy ks. Wsiewołod
Czaplin twierdzi jednak, że papieska podróż i zwrot ikony nie mają ze sobą nic
wspólnego. Sama data przekazania obrazu nie jest przypadkowa. Według kalendarza
juliańskiego, obowiązującego w rosyjskiej Cerkwi, 28 sierpnia wypada święto
Zaśnięcia Najświętszej Maryi Panny, odpowiadające katolickiej uroczystości
Wniebowzięcia. To z pewnością krok w kierunku ocieplenia stosunków z rosyjskim
prawosławiem. Czy oznacza także pożegnanie z marzeniami o pielgrzymce do Rosji?
***
Pozdrawiam - postaram się jeszcze odezwać przed weekendem :))))

[wolf_wwa]

Witam
Mowiac o obawach o "zawlaszczenie" Braci Solunskich przez Kosciol Rzymski
przedstawialem tylko poglad niektorych przedstawicieli Cerkwi, nie jest to moj
poglad. Cieszy mnie kazda sytuacja gdy KK nawiazuje do tradycji chrzescijanstwa
wschodniego. Takie obawy wynikaja z zaszlosci historycznych, czesto przeciez
"ruska wiara" byla traktowana z gory jako religia chlopow, a przeciez jej
bogactwo moze wiele wniesc do obecnego zateizowanego zycia. Takie stanowisko
moze tez byc powodowane przez niektore wspolczesne wypowiedzi. Mialem na
przyklad okazje przeczytac (bodajze w "kiosku" Onetu) artykul o roznych
wyznaniach, w ktorym pisano ze przyczyna slabego rozwoju panstw gdzie dominuje
Prawoslawie sa dlugie i meczace okresy postu, oraz dlugie liturgie ktore
uniemozliwiaja wiernym odpoczynek. Jak mozna pisac takie rzeczy? Przeciez
swiatynia to nie hipermarket.
Na pewno kraje Zachodu sa bardziej rozwiniete technicznie, bogatsze. Moze nawet
po czesci wynika to z innej mentalnosci, ale uwazam ze Wschod ma do zaoferowania
naprawde duzo jesli chodzi o pierwiastek duchowy. Generalnie Cerkiew propaguje
inny styl zycia. Nacisk polozony jest na to jaki czlowiek powinien byc. Sprawy
materialne powinny byc na drugim miejscu, wazna natomiast jest refleksja i
modlitwa. Trudno w dzisiejszych czasach nie myslec o sferze bytowej, ale nie
mozna (jak w niektorych Kosciolach protestanckich) uwazac ubostwa za grzech.
Masz oczywiscie racje Piotrze ze Rzeczpospolita uksztaltowala cywilizacja
Zachodu, ale chcialbym takze (Ciebie nie trzeba do tego przekonywac) zeby ludzie
pamietali o dziedzictwie Wschodu ktore, jakby nie patrzec, mialo wplyw na takie
a nie inne uksztaltowanie Polski. W koncu Rusini stanowili spory odsetek w
dawnej Polsce.
Sadze nawet ze czesc tego wlasnie "wschodniego pierwiastka" moze byc wspanialym
prezentem dla Europy.
W swoim drugim poscie piszesz o Ikonie Matki Bozej Kazanskiej. Moja uwage
zwrocil fragment
"historyk z Kazania, Dmitrij Chafizow, zapew nia na
> przykład, że obraz nie zachował się do naszych czasów. Jednak zawężanie
> problemu do sporu wokół prawdziwości ikony jest nieporozumieniem: w prawosławiu
>
> cudowność obrazu nie zależy od faktu, czy jest oryginałem, czy kopią (szerzej
> pisał o tym w “TP” Grzegorz Przebinda, nr 19/03 i 31/03)".
Nie jestem specjalista, ale z tego co wiem niektore Cudowne Ikony sa kopiami jak
na przyklad Boza Maty z Cholmskoj Hory i w niczym to nie przeszkadza, ale jak
napisalem na ten temat mam mala wiedze, jak uda mi sie czegos wiecej dowiedziec
to pociagne ten temat.
Ostatnio rozmawialismy o Cyrylu i Metodym, wczesniej poruszalismy watki
asymilacji i problemow tozsamosci Rusinow. W nawiazaniu do tego wszystkiego
proponuje lekture ponizszego linku.

kamunikat.net.iig.pl/www/knizki/historia/tysiaclat/tysiac_04.htm
Jest to punkt widzenia reprezentowany przez niektorych przedstawicieli
mniejszosci Bialoruskiej, ludzi bliskich Sokratowi Janowiczowi.
Pod wieloma wypowiedziami nie podpisalbym sie, glownie ze wzgledu na bardzo
krytyczny stosunek do Cerkwi reprezentowany przez p. Janowicza, ale mysle ze
tekst jest warty przeczytania, a moze (bardzo chetnie zreszta) krotkiej wymiany
pogladow.
Mam nadzieje, ze dzisiejszy post nie zanudzil swoja dlugoscia.
Pozdrawiam
R.

mentalność Wschód- zachód

[piotrzr]

Witam
Trochę dzisiaj "pofilozofuję" :))
Na poczatek cytat :
W dziele chrystianizacji Słowiańszczyzny najbardziej znacząco zapisali się dwaj
wielcy misjonarze, Bracia Sołuńscy, późniejsi święci Cyryl i Metody. Podstawą
ich misji było głoszenie słowa bożego w ojczystym języku wiernych. W tym celu
opracowali nawet alfabet słowiański, czyli cyrylicę, do dziś używaną w świecie
wschodniosłowiańskim i na Bałkanach. Pamiętajmy, że Kościół rzymskokatolicki na
całym świecie trzymał się martwej łaciny aż do połowy obecnego stulecia. I oto
dziś język starocerkiewno-słowiański dla większości prawosławnych staje się
także coraz mniej zrozumiały. W Kraju Białostockim, znacznie już
spolonizowanym, zachował się jeszcze jeden anachronizm: kazania po... rosyjsku.
Gdyby misja św.św. Cyryla i Metodego przypadłaby na czasy współczesne, to jaki
język wprowadziliby do białostockich cerkwi? Polski? A może białoruski?
– To zależy... Jeszcze dwadzieścia lat temu – na pewno białoruski. Obecnie,
raczej polski, skoro nawet na wsi rzadko już słychać jakiś dialekt, wszędzie
natomiast telewizyjno-gazetową polszczyznę. Mechanizm odchodzenia od słowa
ojczystego ten sam, co u Sowietów – u nich powszechna rosyjskojęzyczność, u nas
polskojęzyczność. Sama kultura narodowa – nadal białoruskojęzyczna. Inna nie
jest bowiem możliwa. Dlaczego? Idzie o to, że wszelka asymilacja językowo-
kulturowa przez długie pokolenia albo i wieki ma charakter powierzchowny, zanim
się wkorzeni naprawdę. Przykładowo mówiąc, dzisiejszy Białorusin nie będzie w
stanie być dobrym poetą nie we własnym, nie w rdzennym języku. Gramatycznie
może bezbłędnie tworzyć po polsku czy – gdzie indziej – po rosyjsku, ale
wielkiej poezji z tego nie wykrzesze. Dotychczas w Białorusi nie objawił się
żaden znaczący talent rosyjskojęzyczny, jak i w Kraju Białostockim
polskojęzyczny. Wyczuwam w tym jakieś prawo natury. I szkoda mi tych, którzy
próbują swych sił poza mową białoruską. To stracone starania i lata życia.
Widywałem wielu takich za swe półwiecze. Nikt z nich się nie wybił, najwyżej do
poziomu nagrody Wojewody Białostockiego, urzędniczej, nie literackiej.

Bardzo ciekawy artykuł przytoczyłeś Radku. Będę się w nim musiał rozczytać. Ale
na gorąco tak ... Nie podoba mi się określenie „martwa łacina”. Język ten
spełniał przecież rolę dzisiejszego angielskiego /podobnie jak wieki wcześniej
greka/ – gdzieś do XVII wieku , gdy wypierana była przez np. francuski. Dzięki
niej poznawano przez setki lat dzieła klasyków starozytności - Prystotelesa,
Platona ,Herodota....
Co do religijności Wschodu – masz racje i co mistycyzmu i do duchowości - to
są wartości i dzisiaj warte polecenia.
Obawiam się jednak ,że jedna z przyczyn „zacofania” Wschodu był nadmierny
konserwatyzm wyznawców i Prawosławia i wyznania unickiego. Prawosławie moim
zdaniem zbyt trzymało się wiernopoddaństwu skonstniałym formom władzy.
Na zachodzie odchodzenie od skonstnialego Katolicyzmu /i zasad
wiernopoddanstwa/ w strone „praktycznozyciowym” wyznaniom protestanckim
sprzyjało rozwojowi ekonomicznemu – tworzeniu się bogatego mieszczaństwa,
kupectwa, inteligencji i kapitalizmu przemysłowego.
Nie mowie już o skutkach rewolucji francuskiej i wieku Oswiecenia które
odrzucały religie i sprzyjały rozwojowi burżuazji rynkowej.
A Wschód - w tym i polskie ziemie ukraińsko-galicyjskie pozostawal chłopsko-
tradycyjny. Ze słabym mieszczaństwem, bardzo słabym do konca XIX wieku
kapitalizmem rynkowym no i róznymi formami gospodarki folwarczno feudalnej.
Napisaleś Radku :
***Generalnie Cerkiew propaguje
> inny styl zycia. Nacisk polozony jest na to jaki czlowiek powinien byc. Sprawy
> materialne powinny byc na drugim miejscu, wazna natomiast jest refleksja i
> modlitwa. Trudno w dzisiejszych czasach nie myslec o sferze bytowej, ale nie
> mozna (jak w niektorych Kosciolach protestanckich) uwazac ubostwa za
grzech****
No własnie - to jest ta istotna róznica mentalności /jako pochodnej
religijności/ Wschodu i Zachodu.
Ja uwielbiam zadumę przed Ikonostasem gdy patrząc w oczy Ikon,śledząc cykl
roczny prazdników próbuję zrozumieć moich "praszczurów" zyjących cyklami
przyrody i świąt religijnych i czasem w przystępie sentymentalizmu - jest mi
cholernie żal że ten styl zycia to juz "czas zaprzeszły" :(
Z drugiej strony patrze na katolicyzm przesiąkniętny materializmem /vide
przykłady nieszczęsnych ks Rydzyka i Jakowskiego/ no i na siebie -otaczajacego
sie dobrami materialnymi /oczywiście w miarę mozliwości :) i jest mi podwójnie
żal......
Na razie tyle moich refleksji na gorąco.
Będę musial rozczytać zresztą Twój post dokładnie – bo widze że złapałeś „wiatr
w żagle” :)))
Pozdrawiam wielce serdecznie

Troche sie wczoraj rozgadalem:)

[wolf_wwa]

Witaj Piotrze
Dzis dla rownowagi nie bede dlugo nudzic. Piszesz, ze jedna z przyczyn
"zacofania" Wschodu to religia. Moze i tak jest, ale cieszy mnie bardzo ze te
niezmienne tradycje sa dalej zywe w naszym skomercjalizowanym swiecie. Spojrz
jak smutny jest Zachod bez pierwiastka duchowego. Nie mowie ze trzeba zyc tak
jak "nasi" Rusini 100 i wiecej lat temu. Sam nie jestem wolny od checi
posiadania dobr, czy pokusy lepszego wynagrodzenia. Czesto ulegam roznym
zachciankom, ale gdy pozniej sie nad tym zastanawiam to jest mi troche przykro.
Mimo slabosci staram sie (choc z roznym skutkiem) nie miec checi posiadania
wiecej niz mi potrzeba. Oczywiscie dochodza do tego wgledy rodzinne i wynikajace
z tego potrzeby, ale to juz inna bajka...
Dzis, dla uzupelnienia wczorajszego "bialoruskiego" watku chcialbym podzielic
sie ciekawym, jak sadze, cytatem z ostatniego numeru PP. Ten fragment jest
niejako uzupelnieniem moich wczorajszych wywodow.

"Mikoła z rodziną remontuje dom, tak jakby był to zabytek wysokiej klasy,
niczego w nim nie burząc z ducha przeszłości.
W Mińsku, otwierając Białorusi drzwi na kontakty z innymi krajami i narodami,
zachowuje się podobnie.
Mikoła kreśli na papierze dwa koła. W jedno wpisuje "tradycja", w drugie
"postęp i cywilizacja". Koła częściowo zachodzą na siebie. - Jestem tu pośrodku
- określa swe miejsce. - Chciałbym, że na Białorusi te koła jak najdalej na
siebie zachodziły.
Jeśli nurt globalizacji porwie Białoruś, wtedy bardzo szybko straci ona swoje
oblicze. Zapłaci za to bardzo wysoką cenę. Ale kiedy będzie miała swe
zakorzenienie w tradycji, w owym stanie cichego, spokojnego ześrodkowanego
trwania, będzie mogła z korzyścią dla siebie sięgać po cywilizacyjne zdobycze i
globalizacja nie wystawi jej za to wysokich rachunków.
I chyba dlatego słowo pacichońku, po cichutku, na Białorusi słyszę
najczęściej. Jest jak klucz. Bez rozgłosu, aplauzu, bez przepychania się na
scenę dziejową, a także bez większych burz i napięć, powoli krok po kroku,
korzystając ze zdobyczy współczesności, iść do przodu."

Moze jestem idealista, a moze blisko mi mentalnoscia do podlaskiego chlopa? Sam
nie wiem, ale drazni mnie ta wszechobecnosc reklamy, agresywny marketing itp...
Sam na codzien pracuje z tak zwanymi "nowymi technologiami", ale po pracy staram
sie odpoczywac w ciszy, spokoju. Stad wlasnie moje zamilowanie do wypadow na
Podlasie, chyba tez troche (ale nie tylko) z tego wynika tez moja sympatia do
"ruskiej wiary".
Mam nadzieje ze po moich osobistych "wynurzeniach" nie utracisz checi do
dalszych konwersacji
Serdecznie pozdrawiam
R.

O czyms zapomnialem

[wolf_wwa]

Oczywiscie zapomnialem o linku do cytowanego tekstu:)
Juz sie poprawiam

www.pporthodoxia.com.pl/artykul.php?id=673
Jescze raz pozdrawiam
R.

O obrazach i IKONIE

[piotrzr]

Dziękuję Ci Radku za osobiste refleksje – bardzo cenne w tej wymianie poglądów
i linków , ;))))
Dzisiaj- przed weekendem chciałbym zwrócić uwagę na dwa tematy – estetyki
sztuki sakralnej w KK i Chrześcijaństwie wschodu :
Pierwszy esej pochodzi z TP i jak sądzę trafnie opisuje problemy dotyczące owej
estetyki w Kościele katolickim – Autor – malarz i krytyk sztuki pisze na ten
temat bardzo otwarcie i ... bez zahamowań .
O Bogu i obrazie Sztuka a Kościół: krótka historia długiego związku

tygodnik.onet.pl/1850,1160075,dzial.html
Dzisiejsza sztuka sakralna nie dąży jednak do realizmu, narracji i figuracji. W
nowoczesnych świątyniach coraz częściej spotykamy się ze swoistym, nowym
ikonoklazmem. Postulowany na ostatnim Soborze prymat architektury nad
malarstwem i rzeźbą, a także określenie dzieł sztuki sakralnej jako “znaków i
symboli najwyższych spraw” niewątpliwie wymiotły XIX-wieczny kicz i otworzyły
drzwi świątyń dla sztuki nieprzedstawiającej, abstrakcyjnej. Niektóre
nowoczesne kościoły zostały jednak pozbawione wszelkich wizerunków, nawet
Ukrzyżowanego, a ich architektura akcentuje tylko czystą formę. (...)

(...) Większość artystów realizujących zamówienia parafii mówi, że księża i
wierni nie potrzebują dzieł wybitnych, oryginalnych, wynikających z
autentycznego przeżycia. Preferując przeciętność, infantylny kicz lub zimną,
schematyczną, bez wyrazu dekorację, Kościół nie stwarza przestrzeni do
zrealizowania się osobowości artystycznych. Ignorancja księży w sprawach
sztuki, potrzeba przepychu, brak zaufania do czystości intencji artysty
powodują sytuacje demoralizujące. Nierzadko z tych doświadczeń (w najlepszym
przypadku zakończonych jakimś kompromisem) twórca wychodzi upokorzony, w
poczuciu artystycznego grzechu. (...)

Drugi autor Artur Svetomir Rumpel wypowiada się bardzo ciekawie na temat
estetyki i mistyki IKON
www.racjonalista.pl/kk.php/s,2049
Ikoną, wedle definicji encyklopedycznej, nazywamy obraz sakralny w sztuce
bizantyjskiej i wschodniochrześcijańskiej wyobrażający osoby święte (Chrystusa,
Matkę Boską, archaniołów, ewangelistów, apostołów, ojców kościoła, etc., etc.,
etc.), sceny biblijne i liturgiczno-symboliczne. Ta definicja niestety aż razi
swoja "suchością" i naukowością. Nie oddaje ona ani ułamka tych uczuć, które
wiążą wiernych wschodniego chrześcijaństwa z Ikoną. Dlatego wolę raczej
definicję Siergieja Bułgakowa, wybitnego rosyjskiego teologa prawosławnego,
która swą konstrukcją uchybia co prawda kryteriom naukowym, ale oddaje ducha
Ikony: "Ikona nie jest po prostu przedstawieniem malarskim o świętej treści,
ale jest czymś więcej niż przedstawienie. W przekonaniu prawosławia Ikona jest
miejscem pełnej łaski obecności, jakby objawienia Chrystusa (a także
Bogurodzicy i świętych), przeznaczonym dla modlitwy skierowanej do Niego". I
właśnie to przekonanie o obecności i modlitewny charakter odróżniają ikonę od
wszelakiego innego malarstwa religijnego. W niniejszej pracy chciałbym jej
poszczególne działy poświęcić historii, teologii i uniwersalnemu wymiarowi
Ikony. W tej ostatniej części znajdzie się miejsce zarówno na moje osobiste
refleksje, jak i na zastanowienie się nad problemem, na ile Ikona jest
egzemplifikacją sakralnego charakteru sztuk plastycznych w ogólności. Nie będę
się natomiast szerzej niż to będzie konieczne zajmował technicznymi aspektami
tworzenia Ikony, a także omawianiem jednostkowych dzieł sztuki ikonopisarskiej.
Miejsce Ikony w systemie kultury chrześcijańskiej jest zaiste wyjątkowe, ale
pamiętać trzeba, że nigdy nie była ona rozpatrywana wyłącznie jako dzieło
sztuki. Ikona nie jest po prostu obrazem religijnym. Nie jest też po prostu
obrazem cudownym, choć niewątpliwie jest i takim, w szczególnym sensie. "Z
definicji każda Ikona jeśli tylko jest Ikoną, jest cudowna. Cudowność Ikony
polega jednak nie na tym, że jest cudowna przez fakt swego fizycznego
istnienia, to sprowadzałoby ją do roli fetysza, lecz na tym, że jej misteryjne
działanie odbywa się na poziomie percepcji plastycznej." (J. Nowosielski) Ikona
jest w swojej istocie przede wszystkim dziełem modlitewnym, dopiero zaś w
drugim rzędzie artystycznym. Jest ona tworzona przez modlitwę i dla modlitwy.

Tu należy zwrócić uwagę na różnicę w pojęciu teologa na Zachodzie i Wschodzie
chrześcijaństwa. O ile na zachodzie teolog jest przede wszystkim uczonym, to w
prawosławiu jest on mistykiem, człowiekiem modlitwy. Jest nawet powiedzenie,
przypisywane Św. Makaremu: "teologiem jest ten, kto się naprawdę modli". Owo
powiązanie Ikony z osobami teologów uwypukla więc jej modlitewny charakter. Nie
jest tylko obrazem dydaktycznym, choć i taką rolę niewątpliwie pełni. Jest to
jednak inna dydaktyka religijna niż ta, którą znamy z kościołów zachodnich.
Cerkiew prawosławna woli nauczać przez piękno niż przez słowa. Dlatego niewiele
jest w prawosławiu kazań, a do wiernych przemawia się przede wszystkim poprzez
estetykę liturgii. (...)

(>>>)Na Zachodzie mistyka jest ścieżką dla niewielkiej grupy wybranych,
najczęściej członków zakonów o charakterze kontemplacyjnym, co najczęściej
oznacza również ścisłą regułę i odcięcie od świata tych zgromadzeń. Na
chrześcijańskim Wschodzie, a zwłaszcza w kościołach prawosławnych, mamy do
czynienia z sytuacją odmienną. Tutaj mistyka jest drogą dla wszystkich
wierzących. W związku z tym muszą istnieć inne formy mistyki, nastawione na
dostępne powszechnie uczestnictwo. Środków takich jest w prawosławiu bardzo
wiele, z których najważniejsze są dwa: liturgia i właśnie Ikona. Liturgia
prawosławna dzięki ciągłości śpiewu i wielokrotnym powtarzaniu tych samych
wersetów tworzy nastrój sprzyjający kontemplacji. Podobnie Ikona ma
kontemplacyjny charakter. Odczytywanie ikony, podobnie jak odczytywanie tekstu
biblijnego ma kilka poziomów. Na pierwszym odbiorca zapoznaje się z tematem. Tu
następuje recepcja treści literalnej Ikony: kto jest na niej przedstawiony, lub
jakie wydarzenie wyobrażono? Na drugim objawia się widzowi sens symboliki
obrazu, jego znaczenie jako znaku. Trzeci poziom jest poziomem bardzo osobistym
i indywidualnym. Tu odczytuje się osobisty przekaz Ikony: co Ikona mówi Tobie?
Ostatni, czwarty stopień to już kontemplacja. W prawosławiu w odniesieniu do
tego stopnia recepcji używa się greckiego słowa anagonia - wstępowanie. Nie ma
tu miejsca na dokładne omawianie tego tematu, wspomnę jeszcze tylko, że na
Ikonie symbolem jest nie tylko jej treść, czy na przykład rekwizyty używane
przez świętych, ale również kolor, zwłaszcza w tych Ikonach, które trzymają się
klasycznego kanonu.

Koniec cytatu a i przy okazji jeszcze tekst o prawosławiu
www.racjonalista.pl/kk.php/s,1498
Pogoda niezbyt sprzyja siedzeniu przy kompie i rozczytywaniu się w smakowitych
tekstach – ale jak sadze owe linki mogą się przydać „na zaś” na czas słoty ))
Ps. A tekst wywiad-rzekę z panem Sokratem Janowiczem rozczytuję powoli- bardzo
ciekawe refleksje i o Białorusi i o „kraju białostockim”, prawosławiu i
uniatyźmie . jeszcze raz dzięki za polinkowanie- Też i o Mińsku / a mam Tam
dalekich bo dalekich ale krewnych - z Rusinów Desznieńskich rodem :) !!!/.
Zaraz ostatni w tym tygodniu post

[piotrzr]

Przed weekendem jeszcze tylko jeden bardzo ciekawy cytat z linkowanego artykułu
o Ikonie :

„Ikona, jak to już wyżej zostało powiedziane, jest dziełem o charakterze
medytacyjnym, przedmiotem służącym do medytacji, podobnie, jak buddyjskie tanki
i mandale. A czym jest medytacja? Definicji jest niesłychanie wiele, ale
większość pewnie zgodzi się, że jest to czasowe podniesienie procesów
umysłowych na pewien wyższy poziom. Jest więc pewnym procesem psychologicznym.
Oczywiście ten wyższy poziom różnie może być interpretowany. Może być głęboką
refleksją, stanem ekstazy, czy poruszającą emocją. Ikona jest induktorem tego
procesu.

Ale, czy tylko Ikona? Wydaje się, że każde prawdziwe dzieło sztuki indukuje
tego rodzaju procesy. Każde więc należy w ten, czy inny sposób do sfery sacrum.
Oddajmy głos Beacie Futro, współczesnej artystce polskiej: "Sztuka poprzez
symbole może być obok medytacji i dzięki niej środkiem prowadzącym do
doświadczenia stanu niezróżnicowanej jedności wykraczającej poza rozróżnienie
podmiotu i przedmiotu oraz przestrzeni i czasu . Inaczej mówiąc uchwycenie
bezpośrednio ostatecznej rzeczywistości jest możliwe dzięki samemu procesowi
tworzenia i odpowiedniemu odbiorowi dzieła sztuki. Doświadczenie takiego stanu
znajduje się poza zasięgiem operowania dyskursywnym myśleniem oraz językiem i w
ten sposób niemożliwe do przekazania innym. Dzieło sztuki, które
chronologicznie pojawiło się znacznie wcześniej niż pismo i określone znakami
pisma pojęcia - stwarza możliwość rozumienia na innym poziomie percepcji.
Odwołuje się do naszej wiedzy, ale również i przede wszystkim do naszych
doświadczeń na drodze do zrozumienia procesów zachodzącym w kosmosie, którym
przecież podlegamy. Nasza świadomość rejestruje wszelkie zmiany, kształtuje się
w zależności od kolejnych doświadczeń i przemyśleń. Sądzę, że jedynie sztuka
może być drogą do rozwijania świadomości, rozumienia prawdziwej natury świata."
Ikona jest kwintesencją sakralności sztuki. Jest też jak gdyby wyznacznikiem
kanonu tejże sakralności. Oczywiście nie postuluję, aby cała sztuka literalnie
wzorowała się na Ikonie. Chodzi mi o coś innego. Ikona wnosi pewien istotny
wzorzec, mianowicie godność. Sztuka, żeby być sztuką musi mieć swoją godność.
Musi przedstawiać rzeczywistość w sposób godny. Nie może być jedynie
prowokacją. Nie może wzbudzać uczuć niskich. Musi ducha ludzkiego podnosić na
wyżyny, nie zaś wpychać do kloaki. Myślę, że Ikona jest dla całej sztuki ważnym
Znakiem, zwłaszcza w czasach dzisiejszych, gdy w sztuce rozwija się prężnie
ruch antyestetyczny, który chce tylko prowokować i oburzać. Jest to tym
bardziej aktualne, w momencie, gdy ruch ten nawiązuje do Ikony, ale nawiązuje w
duchu profanacji tejże. Trzeba sobie zadać pytanie, czy sztuka, która poczucie
sakralności zatraciła, pozostała sztuką? Obawiam się, że nie. Ikona, dopóki
istnieje i żyje, a nic nie wskazuje, aby miało się to zmienić, będzie swoim
istnieniem przypominać artystom i odbiorcom o sakralnej roli sztuki. Będzie
inspiracją dla jednych, a wyrzutem dla drugich. I myślę, że dzięki Trwaniu
Ikony, sztuka nie zatraci swojego charakteru. Ikona, wraz z mandalą i tanką,
stanowi pewien typ sztuki, którą można by nazwać sztuka kontemplacyjną. Sztuka
kontemplacyjna jest moim zdaniem nie tylko kwintesencja sakralności sztuki, jak
już napisałem wyżej, ale kwintesencją samej sztuki jako takiej. Sztuka bez
sakralności bowiem nie jest w ogóle sztuką. I tego nas uczy Ikona. „

Proszę o wybaczenie że w dwóch ostatnich w tym tygodniu postach posługuję się
głownie cytatami- ale wydaję się mi że w okresie kanikuły – musi być też
miejsce na wartościową lekturę i refleksję nad pięknymi słowami.

To też Radku ratunek przed wszech otaczającą nas medialną papką oraz światem
bełkotu i gonitwy i „nowych technologii” :)))

Pozdrawiam - życząc miłego weekendu i Dobrego Tygodnia !!!

Bardzo krotko

[wolf_wwa]

Witaj Piotrze
Po upalnym weekendzie (szczegolnie niedziela), spedzonym zreszta na grillowaniu
i wdychaniu swiezego powietrza (blogie lenistwo) przeczytalem linkowane przez
Ciebie teksty. Wielkie dzieki za linki z "racjonalisty". Nie znalem tego sajtu.
Bardzo dobry tekst o Prawoslawiu i jeszcze lepszy o Ikonie. Dzieki temu tekstowi
dotarlo do mnie co rozni znane mi z wlasnego doswiadczenia Ikony od Ikon z
poludniowych terenow. Ten tekst zwrocil uwage na fakt, ze Ikony z terenow
bardziej "unickich" sa troche poddane wplywowi Zachodu. Nie ukrywam zreszta ze
wspomniany proces powrotu ikonopisarstwa grekokatolickiego do tradycji
prawoslawnej bardzo mnie cieszy.
Koncowy fragment tekstu z cytatem Jerzego Nowosielskiego po prostu cudowny.
Dzisiaj nie bede sie rozpisywal poniewaz po pierwsze jestem swiezo po lekturze i
musze sobie pewne rzeczy poukladac w glowie, po drugie w mieszkaniu mam ponad 27
stopni (niestety sa to uroki mieszkania w bloku), a taka temperatura nie sprzyja
mysleniu:)
Serdecznie pozdrawiam z nowym tygodniem
R.

ja też Bardzo krotko :)))

[piotrzr]

Tak tak upały wreszcie przyszły :)))
Ale póki zimne piwo pod ręką - nic nam nie straszne!!!

A co do grilowania - znacznie bardziej wolę michę fasolki szparagowej albo
mięciutkeigo bobu od pieczystego z grilla :)))
A co do tematu - reportaż o Minsku - odnoszę wrażenie że sporo w nim
idealizowania bialoruskiej rzeczywistości i swoistej projekcji marzeń niz
rzetelnej informacji o białoruskiej rzeczywistości. :(
Natomiast wracam do rozmowy z Sokratem janowiczem - bardzo dobry artykul !!!
Myślę,że nawzajem dostarczyliśmy sporo linkow i tematow, więc nalezy sie nam
krotki relaks.
Zbliża sie czas mojego dłuzszego wypoczynku- na ktory wyłącze sie też z sieci.
Ale to jeszcze za parę dni.
Jednocześnie Radku nie mam poki co zakusów kończenia tej dyskusji - chyba że
gdzieś tam po tysiecznym poście :)))
Pozdrawiam jak zawsze serdecznie !!!

Wypoczynek

[wolf_wwa]

Witam
Zycze Piotrze milego wypoczynku. Oczywiscie goraco zachecam do odwiedzenia
mojego ukochanego Podlasia, ja niestety musze meczyc sie w miescie do polowy
sierpnia zanim tam pojade (i to tez tylko na okolo tydzien). Za to we wrzesniu
cale dwa tygodnie:)) wtedy wlasnie planuje wypad na poludnie.
W kwestii kontynuacji "forumowej" dyskusji oczywiscie jestem za. Trzeba
dociagnac przynajmniej do 1000:)
Mialem juz dzis nic nie cytowac, ale nie moglem powstrzymac sie od cytatu z
"Czasopisu" autorstwa J. Sulzyka
"Podlasie jest regionem atrakcyjnym turystycznie, co roku odwiedza nas coraz
więcej gości z całego kraju i zagranicy. Dla podróżujących po świecie ludzi
zawsze ogromne znaczenie ma oryginalność i niepowtarzalność miejsca, które się
odwiedziło. Owym miejscom towarzyszą bowiem wartościowe przeżycia, emocje,
których gdzie indziej nie da się w takiej formie doświadczyć. Nie da się na
przykład skopiować atmosfery towarzyszącej wieczornemu przechadzaniu się wśród
lasu krzyży na Świętej Górze Grabarce, zdziwienia „nienaturalnością” natury w
Puszczy Białowieskiej. A jeśli ktoś zbierał rano, gdy jeszcze jest rosa, świeżo
opadłe i leżące w mokrej trawie papierówki ze starej jabłoni... A może ktoś
wybrał się na maliny albo poziomki do lasu... Takie przeżycia warte są tego, by
pokonać setki, a nawet tysiące kilometrów."
Serdecznie pozdrawiam z krainy rozgrzanego betonu
R.

[piotrzr]

Upały rzeszowskiego lata każą mysleć o rychłym urlopie. ja mam nadzieję juz z
poczatkiem sierpnia uda mi się wymoczyć nogi w Dniestrze :)),odtchnąc rześkim
powietrzem Pikuja i Czarnohory- pstryknąc parę fajnych fotek z lwowskich
ulic ... i co Bog pozwoli :))
Poki co jeszcze troche męczarni 'betonowego lata"
Dziekuję na kolejną zachętę Podlasia -jednak w tym roku będzie cięzko mi tam
zawitać - chociaż nadal w planach mam Włodawę / z jez. Białym/, Zamość - ale to
jednak bardziej na Południe. A weekendowo kusi jednak też piekna Slowacja z
Zemplińską Sirawą /czymś w rodzaju naszej soliny/ i trochę bardziej na zachód -
ich Tatrami
No i bezustannie nasz Beskid - chociażby kochany przeze mnie Tylicz :)
Pozdrawiam zycząc wytrwałosci i forumnowej i w pracy- a co do dyskusji - myslę
że próg tysięczny jest spokojnie do pokonania - a przy leniwym
pisaniu,linkowaniu etc to cho cho :))))))
Ps ja w "moim grajdołku" to mam przynajmniej na dziś blisko na pobliskie
Rzeszowowi popularne kapieliska- bo tak upalnego lata w warszawskiej metropolii
to sobie nie wyobrażam :(

Dluzszy weekend:)

[wolf_wwa]

Witam
Rowniez nie moge doczekac sie wyjazdu na dluzej, ale za to w tym tygodniu troche
dluzszy weekend:) Na szczescie uda mi sie opuscic Warszawe az do poniedzialku
wlacznie wiec odpoczne od upalow, w otoczeniu rozgrzanego betonu moze sie
zupelnie odechciec lata.
Niedawno linkowalem tekst na temat Minska pochodzacy z PP. Napisales Piotrze, ze
ten obraz jest wyidealizowany. Na pewno tak jest, ale mimo wszystko to co
serwuja u nas media tez nie odzwierciedla bialoruskiej rzeczywistosci, jest ona
przedstawiana bardzo jednostronnie - pokazuje tylko zle wydarzenia. Prawda
mysle, ze w tym przypadku lezy posrodku. Oczywiscie Bialorus nie jest panstwem
demokratycznym, prezydent tez nienajciekawsza postac. Z drugiej strony ludnosc
wiejska jest raczej zadowolona, a opozycja skupia sie tylko w duzych miastach,
na pewno wynika to z poziomu wyksztalcenia i swiadomosci. Najwiekszym chyba
zagrozeniem dla Bialorusinow ze strony Lukaszenki jest prowadzona przez niego
rusyfikacja. Mam powazne obawy czy czesc spoleczenstwa Bialorusi nie zacznie
identyfikowac sie z narodem rosyjskim, cala nadzieja, z jednej strony, w
opozycji, z drugiej zas, mozna liczyc na Zachodnie regiony gdzie ludzie mowia
"po swojemu" i jakas swiadomosc odrebnosci pozostala.
Szkoda Piotrze, ze nie uda Ci sie odwiedzic Podlasia, moze kiedy indziej.
Na dzis bede juz konczyc i szykuje sie do jutrzejszej podrozy po mazowieckiej
rowninie.
Pozdrawiam
R.

[piotrzr]

Witam - wróciłem z "wielkiej" ukraińskiej wyprawy - napakowany wrażeniami z
róznych stron :)) z lwowskimi spacerami "w oczach" i "w duszy" :)
Ciekawe Radku-czy jeszcze zaglądasz do "grekokatolików ..." ?? :)

[wolf_wwa]

Witaj Piotrze
Zagladam, a jakze. Mam nadzieje ze podzielisz sie wrazeniami z podrozy.
Ja szykuje sie wlasnie do wyjazdu, oczywiscie nad Bug. Wybywam w piatek rano i
przez tydzien mam zamiar odpoczywac chodzac po lesie oraz wpatrujac sie w
leniwie plynace wody Bugu. Pewnie tez pojezdze troche po okolicy.
Moze znajde cos czym warto podzielic sie na forum publicznym.
Przed wyjazdem na pewno jeszcze tu zajrze.
Pozdrawiam
R.
P.S. Poruszyles tutaj Piotrze sprawe zolnierzy prawoslawnych pod Monte Cassino,
nie wiem czy wiesz ale w Powstaniu Warszawskim rowniez gineli zolnierze
prawoslawni

:)

[wolf_wwa]

Ciesze sie ze watek idzie dalej:)
Jeszcze raz pozdrawiam
R.

[andrijko]

No, no - to ja poruszyłem !

po podrózy

[piotrzr]

Ja też się cieszę z :)
Zdaję sobie sprawę że wiele wątków pozostało niedokończonych,tak więc będziemy
je w miarę mozlowości dop[ełniać :)
A na początek moich relacji to ... nie wiem od czego zaćząć-czy od opisu
spacerów po Lwowie, czy od opisu wiejskiego, ukraińskiego wesela w
podkarpackiej wiosce nad brzegami Dniestru, obserwowanego ślubu w
cerkwi/autokefalii prawosławnej/, czy od opisu Nagujewic z muzeum Iwana Franka,
skansenem bojhkowskim, czy Kulczyc z piękną cerkwią i pomnikiem Petro
Sahajdacznego, czy też opisu Drohobyczy z piekną cerkwią bazyliańską,z
drewnianymi cerkiewkami- xvii wieku i cudną gotycką farą , a może opisu wizyty
w posiadłości ukraińskiego milionera Iwana Biłaka z prywatnym zoo, knajpą ,
fermą strusi /"straussów" :)/no nie wiem sam >>>:)
Ale najpierw opowiem Ci /Wam/ o modlitwie w krypcie grobowej grekokatolickich
metropolitów lwowskich i sarkofagu abp Andrija Szeptyckoho. W pieknej krypcie
mała kapliczka- ołtarz, na wprost wejscia skromny sarkofag Szeptyckiego, sporej
wielkości portret, cisza ,spokój i szept modlitw. Niesamowite wrazenie. A na
górze- piękna,cudowna rokokowa cerkiewm mnóstwo ikon i ... młody ,gruby
batiuszka sprzedający ikony,pocztówki. Ja nabyłem piekny podrózny tryptyk-
ikonostas z MB, Isusom i św Mikołajem-cudotwórcą. Potem jeszcze na targu
starocio przybył mi pieknie inkrustowany krzyż huculski i drugi- pieknie
rzeżbiony,
A potem kulinaria, kościoły z niewyklec piekną Katedrą, Bernardynami /dziś
cerkwią/ Wysoki zamek, wały hetmańskie i Akademicka no i Kajserwald - z
przepiękny, skańsenem bojkowsko-łemkowskim- trzema cerkwiami zgrabnie
rekonstruoawnym.
Przepraszam za chaos - może w następnych postach trochę sie zdyscyplinuję-
Pozdrawiam serdecznie !

Ps będę też musial Radku napisać o polsko-ukraińskich róznicach kulturowo-
mentalnościowych /by nie być pośądzony o idelizację tamtej rzeczywistości/ -
niestety trochę na niekorzyść Rusinów-

Ukraina-wjazd-refleksje

[piotrzr]

Witajcie
Siedze sobie popijam "lvivskij chlibny kwas", pipijam stakanszcikiem "miednoj z
perecom" i słucham m peków z ukraińskim rockiem /podarowanem mi piraty to ponad
200 minut muzyki/ Ot chociażby ta piekna ballada rockowa /sorki za błedy -
spisuje z odsłuchu/ :
Zawtra prijde do kimnaty
moich druzjej niebohato
wypijitie hołodnoho vina
ktos prinisietie biłe aisty
skaże kto żitia priekrasne
tak żitia prekrasne ....

W naszym zaamerykanizowanym radiu prózno szukać tej pieknej muzyki rodem ze
Lwowa i Kijowa. Drugi m-pek który zaraz sobie włączę to Rusłana i jej Dikie
Tance - najbardziej podoba mi sie "kawałek" zaczynający się jakby huculskimi
trombitami...
A na Ukrainę wjechałem błyskawicznie - raptem w 1 godzinę od szlabanu do
sdzlabanu- ponaglany przez ukraińskiego pogranicznika.
Zapłaciwszy frycowe w postaci tzw strachowki - wymuszanej opłaty "zdrowotnego
ubezpieczenia" - spotkaliśmy zaraz za granicą "moich" Rusinów którzy
swoją "deczką" konwojowali mnie do samego Sambora gdzie załozylismy swoją
głowną bazę.
Po drodze - pięknie odremontowane stare i nowe cerkwie w "narodowym ukrańskim
stylu i całkiem dobrze wyglądająece neogotyckie kościoły katolickie, biedne
domostwa, dziurawe drogi i cmentarze z niebiesko malowanymi nagrobkami.
Pierwszy wieczór na Ukrainie - to warieniki /czyli po naszemy ruskie
pierogi/,pyszny szczupak w warzywach, morze "lodovej vodki" i rozmowy do
później nocy w 200 m kw. pięknego domu pachnącego boazerią, zlekka dymiącego
kominka i z pysznymi róznymi wymyślnymi prokuskami /najbardziej przypadły mi do
gustu faszerowane warzywami bakłażany/.
Kochani - rozmarzyłem się - chętnie bym tam już wrócił -a tu trzeba w
poniedziałek do pracy, żona woła do "obróbki" dziś zebranych maślaków...
Pozdrawiam Radku i Andrijku- do jutra...

Przed wypoczynkiem

[wolf_wwa]

Witam czytajacych i piszacych
Bardzo zachecajace sa opisy przedstawiane przez Ciebie Piotrze, chetnie bym
zobaczyl i doswiadczyl, niestety na pewno nie w tym roku.
Nie martwie sie tym jednak az tak bardzo, poniewaz juz jutro udaje sie na
zasluzony odpoczynek:) Bede tak sobie odpoczywal przez tydzien w zwiazku z tym
musze poprosic Szanownych Forumowiczow o cierpliwosc. Przedwyjazdowa goraczka
uniemozliwila mi przygotowanie czegos ciekawego, wiec odezwe sie dopiero po
powrocie.
Pozdrawiam
R.
P.S. Oczywiscie czekam z niecierpliwoscia na ciag dalszy watku podrozniczego

wypoczynki,wędrówki

[piotrzr]

Witam
cóź wystarczyłoby być może puścić Ci tylko życzenia miłego wypoczynku :)
ale zgodnie z twoim zakończeniem postu - proszę ciąg dalszy...
Dziwnie jest z tymi cerkwiami ukraińskimi - i budynkami i Kościołem.
W miastach i wsiach rosną na wyscigi cerkwie i grekokatolickie i prawosławne /
z tym że trudno rozpoznać które autokefalii ktore pro moskiemskie/ Ale i jedne
i drugie potęzne, siedmiokopułowe - przypominające jak ja to nazywam
styl "soborów".
Ale najbardziej podobają mi się te osiemnastowiecznie - w Drohobyczy, samborze,
Lwowie- z pieknymi ikonastasami, odnowionymi freskami na ścianach, ikonanmi na
każdym filarzę, i wolnym kawałku ściany.
A koścoly katolickie też tam mają się dobrze - byłem na mszy w Rudkach - 40 km
od Lwowa. Tam gdzie pochowany Fredro. Kosciól odnowino, dalej remontowany,
sporo wiernych, spiewajacych ladną kresową polszczyzną. Obok na wzgórzy buduje
sie ogromna cerkiew, wygladająca trochę zbyt pompatycznie ale i egzotycznie ...
Cóż radku wypoczywaj - po powrocie powymieniami sie tematami
Pozdrawiam
Ps najciekawszą cerkiewkę widzialem na przedmieściach Lwowa - w srodku
placu "szczękowego" targowiska wyrosła drewniana cerkiewka z dzwonnicą w stylu
bojkowskim- trójkopułowa. Okazało sie że ufundowal ją właściciel targowiska,
który postrzelony przez gangsterów- rakietierów - cudem uszedł śmierci i ...
ufundowal drewnianą cerkiewkę jako wotum za ocalone życie :)

[wolf_wwa]

Dziekuje za ciag dalszy i zyczenia. Juz za godzine rozpoczynam wypoczynek.
Serdecznie pozdrawiam
R.

Forum Polska- Ukraina zaprasza !!!

[rychu_z_przemysla]

Forum Polska- Ukraina zaprasza !!!
forum.gazeta.pl/forum/71,1.html?f=10382

Po krotkim wypoczynku

[wolf_wwa]

Witam
Od wczoraj przebywam w krainie rozpalonego betonu. Po milych wedrowkach w
cieniu starych drzew sytuacja malo komfortowa:( Ale za to mozna wrocic do
przerwanej dyskusji. Caly okres wypoczynku spedzilem oczywiscie nad Bugiem, ale
tym razem postanowilem cieszyc sie przyroda przez caly dzien. Nie szukalem
sladow "ruskiej" przeszlosci tylko podziwialem nieskazona przyrode. Z
niecierpliwoscia czekam az odbiore zdjecia... Udalem sie rowniez na piesze
wedrowki po poludniowej stronie Bugu i mimo woli zobaczylem na tabliczkach z
numerami domow nazwiska, prawie wszystkie pochodzenia ruskiego, ale ludnosc
tych wiosek to juz od prawie 100 lat katolicy. Ciekaw jestem czy ktos tam
jeszcze pamieta o swoich korzeniach?
Dzisiaj pisze malo, trzeba sie powoli rozpisac. Dla uzupelnienia wczesniejszych
rozmow podsylam pewien cytat z "Czasopisu" mowiacy o jezyku Podlasia. Mam
nadzieje ze dyskusja znow odzyje.
"Sowieci w szkole zaczęli uczyć po białorusku i rosyjsku. Nikt z nas nie lubił
białoruskiego. Starsi ludzie znali tylko rosyjski. Rozmawialiśmy po swojomu, po
prostu. Byliśmy tutejsi, swoi, nie żadni Białorusini. Przed wojną, za sanacji,
do roboty jeżdżono na Polszczu; mama będąc panną jeździła w grupie na całe lato
do majątku Marynki koło Łap (na Polszczu). A co było tutaj, w Hołodach i
okolicy? Nad tym nie zastanawiano się. W Bielsku Podlaskim nazywano nas
kacapami. Kto to był kacap, dokładnie nie wiem. Dość że my też mieliśmy swoich
kacapów. Mieszkali (kilka rodzin) pod lasem, za wsią, jadąc do Hajnówki z
prawej strony szosy. Mieliśmy tam swój zagon ziemi i co raz wyorywało się
cegłę, kamień, glinę. Po dziś dzień ta część pola nazywa się Kacapszczyna. Nie
wiem, skąd za sanacji wzięli się raptem u nas ludzie rozmawiający wyłącznie po
rosyjsku. Nazwaliśmy ich kacapy i tak już pozostało. A w jakim języku my
rozmawialiśmy? Na południe od nas, gdzieś za Orlą, ludzie w swojej mowie
„szokali” z ukraińskiego, na północ od Hołod zaś mieszkańcy ”dziakali” z
białoruskiego. My uważaliśmy, że nasza mowa jest najładniejsza – bez obcych
naleciałości.
W cerkwi nabożeństwa odprawiano w języku starocerkiewnym i rosyjskim. Piosenki
śpiewaliśmy z różnych stron – także ukraińskie i rosyjskie. Sowieci zrobili z
nas Białorusinów i tak pozostało po dzień dzisiejszy. Uprawiano wówczas
antypolską propagandę. Porównywano każdego Polaka do pana, który gnębił biedny
białoruski naród."
Pozdrawiam czytaczy i pisaczy
R.

cd ukraińskich refleksji

[piotrzr]

Witam serdecznie
Piszesz o języku Podlasia.
A ja chciałem przekazać parę słów o swoich spostrzeżeniach z Ukrainy.Oto
zachodnia ukraina - lwowszczyzna jest w większości ukraińsko języczna- w
przeciwieństwie do kijowszczyzny.W programach telewizyjnych np nadawanych po
części w języku rosyjskim - wstawiany był pasek tekstowy z tłumaczeniem na
ukraiński - śmiesznie /dla mnie ;0/ wygladało gdy aktor w kwesti
mówił "choroszo" a napis tłumaczył na ukraiński "dobro".
Zaprzyjażnieni Ukraińcy mowili mi że za czasów niepodlogłości
nastapiła "ochrona rodzimego języka - za czasów sowieckich zdarzało się że
osoba mówiąca po ukraińsku spotykała się z reprymendą "Taka niby inteligenta
osoba a mówi po ukraińsku".
Niewiem czy mówiłem,że w czasie mego tam pobytu brałem udzial w
prawdziwym,wiejskim cerkiewnym ślubie i weselu. I oto np po obrzedzie
cerkiewnym "moi Ukraińcy" narzekali że Diak towarzyśzący prawosławnemu
batiuszcze śpiewał "Hospody pojmyłuj" jakoś tak "po ruśku" nie po ukraińsku.
Dla mnie oczywiści te niuanse językowe były nie do uchwycenia ale dla Nich były
jak widziałem bardzo ważne.
A na weselu - na stole przed młodymi stanąl nieodstepny w takich
okolicznościach korowaj - wielopietrrowy placek- chleb niesiny dzielnie przec
straostę w przejściu z domu młodej do cerkwi i miejsca wesela na ozdobnym
ruczniku. Za głowami młoej pary wisiały na ozdobni wystrojoje ikony Bohomaterii
i Isusa, potem pyszne jedzonko - rozpoczęte przeze mnie krakersikami z kawiorem
pod pierwszy toast szampanskoje, a potem rozmaite przysmaki ukraińskie jak
chociażby owe sałatki warzywne np marchwi /"morkwy"/ burczaków, groszku i
kukurytdzy, piszne wędliony, rozmaite "chołodźce- galarety, wędzone i pieczone
ryby, biulionik z frykadelkami no i może przenicznej i swojskiej "samogonki".
A potem tańce do rana przy muzyce ukraińskiego "disco polo".. ech rozmarzyłem
się Radku tymi wspomnieniami.
Byłem Radku w muzeum-skansenie poswięconym Iwanowi Franko - czczonemu tam obok
Szewszenki i łesi ukrainki "na każdym kroku".
Oto w tym muzeum /w malowniczo połozonej wsi bojkowskiej Nagujowice - w
przedwojennej polskiej pisowni zwanej Nahujowice :)))
I oto w pominikowym panteonie największych poetów świata - posąg Franki -
mieści się gdzieś posrednio między Homerem a szkspirem :)))
Dla kogoś może się to wydać przesadą - ale nie można odmówić prawa do dumy ze
swych wieszczów :)
A w muzeum- w nowym budynku wynalazłem w galblotach nawet protokoły CK sądy i
Prokuratorii w którym polsko - cesarsko urzędnicy opisywali grzechy młodego
Franko uczestniczącego w jakowyś spiskach. A w częsci skansenowej i stara
kuźnia, i chata bojkowsko z wyposażeniem - w tym kompletny strój bojkowski z
Hunią/ rodzajem płaszcza-kapoty, bogato wyszywana koszula i ... gacie :)
Opowiadano mi że do pobliskiego leśnego amfiteatru odbywają się istne
pielgrzymki z pobliskiego Drohobycza - a tam recytacje wierszy, pieśni i ...
jak sądze nieodstepujące Ukraińców ... picie horyłki :(

Ps - Myslałem że udasz się w trakcie swej wędrówki na Świetą Gorę Grabarkę -
słyszałem że tam teraz też czas pielgrzymowania

Pozdrawiam serdecznie - a na forum Pol-Ukr wstąpiłem -nawet ze dwa posty
pusciłem :)

[piotrzr]

Acha - tej pszenicznej vodki to było nie "może" a prawdziwe MORZE :))

Refleksje po podrozy cd...

[wolf_wwa]

Witam
Widze Piotrze ze Twoja podroz wiazala sie rowniez z doznaniami kulinarnymi. Ze
swej strony nie moge sie pochwalic takimi doznaniami, ale za to moglem sie
posilac kasza gryczana z wlasnorecznie zebranymi grzybami, pyszne. Poznalem tez
nowa potrawe z regionu o ktorej napisze jak tylko ustale oficjalna wersje
przepisu:)
Jedna rzecz ktora zasmucila mnie w moich wedrowkach to, niestety, spora ilosc
turystow spedzajacych wypoczynek zamiast na wedrowkach i poznawaniu swiata to na
siedzeniu przed domkiem i glosnym sluchaniu muzyki (niestety to zjawisko jest
coraz powszechniejsze). Na Swietej Gorze bylem, ale nie na Spasa. Takie miejsca
wole odwiedzac w ciszy i skupieniu, poza tym w czwartek musialem juz byc w domu.
A wiesz Piotrze, ze korowaj byl tez znany na Podlasiu?
Nieustajaco pozdrawiam
R.

[piotrzr]

Witam
Tak- to bolesne gdy wypoczynek łaczy się z hiphopowym chałasem-co sam
doświadczyłem w trakcie kempingowych wypocZynkow :(
Co do korowaja - myślę że swoje móglby tu dodac Andrzej - myślę że występuje on
na całym terenie ruskiej kultury i nie jest wcale odległy od polskiego kołacza
weselnego.
A co do obyczajów weselnych tam zaobserwowanych - to np ciekawa scena "wykupu"
Panny młodej- całe przedstawienie teatralne z podstawianiem przebranego za
Pannę lodą - chlopaka,błogoslawienstwo pary mlodej- wszytsko z nieodstepnym
przepuijaniem stakańśzczykami vodki,no i obsypywanie gości... i to nie przy
wyjściu z cerkwi, a przy welściu to namiotu weselnego. Obsypywanie - drobnymi
kopijkami,ziernami pszenicy, skreaplaniem wobą świeconą /chociaż niektorzy
wyczuwali w tej wodzie wódkę - ale być może z powodu pomylenia butelek przez
zaaferowane drużki :)))/
A mówiąc o łączeniu kulinariów z wędrówką - tak było rzeczywiście - ale nie
mogłem sobie odmówić smakowania pirohów z bulbami, warieników /czyli naszych
pierogów/, pielmieni /czyli naszych uszek z mięsem/,szaszłyków czy obficie tam
występujących kawunów /czyli naszych arbuzów/ czy "dyń" / czyli importowanych w
Polsce melonów/Ale owe ukraińskie dynie są wieksze i smakowitsze :)))

Pozdrawiam na ten weekend

[andrijko]

Korowaj oczywiście jest znany na Podlasiu. W miejscowości mojej mamy -
Milejczycach - ten obyczaj zaginął. Ale w takich miasteczkach - wsiach -
najszybciej ginie język, obyczaj i tadycja. Bo ci ludzie uważając sie za
miastowych chcą być lepsi - czyli polscy - czyli nijacy Polacy z telewizora. Na
wsiach zachowało sie wiecej obyczajó. Także korowaj spotykany jest do dziś - u
mnie na weselu był. We wsi zony robią. Także co roku na imprezach w Bielsku,
Czeremsze i Kleszczelach przedstawiane są obrzędy z korowajem.
Horiłka szenyczna z medom czy z percom - rzeczywiście najlepsza. Możmna już
kupić w polskich sklepach i hipermarketach typu Makro.
Ten kawałek - któy zacytowałeś Piotrze - "Wona" Płaczu Jeremiji - ma już chyba
kilkanaście lat. Ale to przebój dziesięciolecia. Mimo wieku na liście przebojów
portalu Harazd jest cay czas na najwyższych pozycjach. Za wsze go sobie
śpiewamy na imrezach jak puszczą do tańca. Pewnie wejdzie do kanonu ukraińskich
pieśni jak np rozprahajte, halja, czom ty ne pryjszow
Ten urywek z Czasopisu rzeczywiście ciekawy - nareszczcie zauważają że
białoruskość nie do końca tu pasuje - niestety pokazuje też co z nami robiono
przez wieki. Masę etnograficzną do polonizacji, rusyfikacji czy
białorusyfikacji - aby nie być sobą, czuć się obco i łątwiej przez to
asymilować. No cóż - ale to taki mój życowy ból.
Ja w tym roku siedzę na tyłku i czekam na potomka - jeszcze ze 3 tygodnie
Pozdrawiam

[piotrzr]

Witam
Dziękuję za pomoc w identyfikacji owej ballady. naparwadę pięka "... a wona, a
wona sidyt samaja sumna... bude pity, ne pianity łyk hołodnoho wina..."
A na weselu usłyszałem wielce zawadiacko śpiewaną piosęnkę - ukraińską wersję
owej sławnej Przepióreczki co to "robiłem u pana przez pierwsze lato, dałcimi
cimi dał cimi cimi przepioreczke za to..."
Jeśli Andrzeju znasz teksty i przypomnianych przez Ciebie kozackich ballad i o
owej dziewczynie smutnej za lubym a i owej przepióreczki w wersji ukraińskiej -
wdzięcznym byłbym albo za linki albo za cytaty :)))
A teraz jeszcze krótka refleksja którą mogłbym nazwać 'ukraińskie dzieci a
historia"
oTO będąc tam zapytałem "susidki-podrózki" córki moich ukrainskich gospodarzy -
małą Marijke : " A ty masz rodzeństwo? Da ,maju. A kak ich zawut ?
A ona odpowiadka "trich bratiw - samyj mładszy Danyłko a straszyje Bohdan i
Stepan.
Pytam - A skąd takie imiona, od jakich patronów- swiatych ?
A ona odpowiada "no kak pan nie wie . Danyło - bo buł kniaź Danyło Halićkij
Romanowicz, Bohdan - to nasz hetman Chmielnickij - on je na piati hrywniah, a
Stepan - bo buł Bandera . :)
Usmiałem się w duchu jak to w jednej rodzinie skupiła sie cała historia Ukrainy.
No cóż - w ukraińskich miasteczkach chodziłem po "wulićiach" Mazepy, Bandery,
Petruli, Szewczenki, Franki. Ale też po z polska brzmiących ulicach Mickiewicza
czy Kopernika :)))
A we Lwowie - wrócili częsciowo też do starych, przedwojennych nazw jak np
Lyczakiwska, Starozakonna /nota bene bardzi urokliwa uliczka prowadząca bodaj
z "płoszczadi Rynok" w stronę Podwala.
Ech- po latach przypomnialem sobie Ukrainę - już beż mięsa zawijanego w gazete,
ich strachu przed KHB- chociaż obok kas fiskalnych w sklepach nadal leżą owe
przesławne liczydła :)))
Ale politycznie jest tam nieciekawie - nienawidzą tam Kuczmy /przezywająć go
często Kuczman - niby że on taki "starij komunist - jewrej", w samborze
pokazywali mi więzienie gdzie dwa razy siedział za przestęstwa kryminalne
poważny kandydat na prezydenta Ukrainy Janukowycz - ponoć bandyta i oligarcha
popierany przez mafie. W telewizji funkcjonuje tylko jeden niezależny
od "baronów" kanał tv "5".
I wydają tylko jedną niezależną od wpływów mafijno
politycznych "hazete" "Wysokij Zamok""

No dobra - narazie tyle.
Zyczę Ci Andrzeju aby było wszytko dobrze - zyczę Ci Dorodnego Potomka ... albo
Potomkini - pomyśl o tych imionach :))))))
Ps Przypomina mi się zyczenia "dziada proszalnego" ktoremu wrzyciłem
pare "hroszi" w zaułku za kosciłem Bernardynów we Lwowie, po owymi murami
obronnymi starego Lwowa "Dużo zdarowia, szczastliwoj puti"
A we wsiach ukraińskich dalej cię pozdrowią owym "Sława Isusu Christu: bo w
miastach to już jednak "Dobrij den" :)))

Czasopis i inne...

[wolf_wwa]

Witam
Dziekuje Andrzeju za informacje na temat korowaja, zawsze milo miec dostep do
informacji z pierwszej reki. Niestety po lekturze Twojego postu nasuwaja sie
smutne refleksje (chodzi mi o tych tzw. miastowych), czemu ludzie wstydza sie
swoich korzeni. Tekst z "Czasopisu" podeslalem dla zilustrowania niezdrowej
sytuacji mniejszosci na Podlasiu. Zreszta w ogole sytuacja z ludnoscia "ruska"
jest nad wyraz ciekawa. Zgodnie z wynikami spisu Bialorusinow i Ukraincow jest
w Polsce kilkadziesiat tysiecy. Rocznik statystyczny podaje liczbe
prawoslawnych na 509 tys, a liczbe grekokatolikow na 123 tys. (dane na rok
2001). Z obserwacji wynika ze liczba wyznawcow prawoslawia ktorzy nie maja
zadnych korzeni ruskich badz rosyjskich jest sladowa. Dochodza do tego ludzie
pochodzenia ruskiego ale innego wyznania (sam znam ewangelikow pochodzenia
ukrainskiego). Roznica pomiedzy liczebnoscia tych kosciolow a deklarowana
narodowoscia poraza. Czy jest az tak duzo "prawoslawnych Polakow"?
To co piszesz Piotrze na temat imion w sumie dobrze swiadczy o przywiazaniu do
tradycji i swojego dziedzictwa. Swoja droga interesuje mnie czy Polacy tam
zyjacy tez stoja przed problemem asymilacji?
Cos trudno zebrac mysli, pewnie jeszcze efekt wypoczynku:)
Kolejne posty beda pewnie bardziej skladne
Pozdrawiam
R.
P.S. Andrzeju, zycze wszystkiego dobrego

Refleksji ciąg dalszy

[piotrzr]

Witam
Nie miałem tam kontaktu z tamtejszymi Polakami... chociaż ?
Trzy razy bralem udzial w mszach "polskich" we Lwowie,Samborze i Rudkach.
Sporo ludzi, chociaż głownie starszych kobiet,całośc liturgi po polsku. W
pieknym kościele samborskim ładnie śpiewane tradycyjne pieśni religijne,z
kresowym zaciąganiem.szesnastowieczna świątynia z finiszowanym remontem, czynna
nieprzerwanie od przedwojnia,ogromny dom parafialny,wybrukowany plac wokół -
widać że jest ona centrum życia tamtejszych Polaków. Rozmawialem na temat
godziny nabożenstwa ze starszą panią - chyba księzą gosposią koło plebanii, ta
w kresowej polszczyżnie udzieliła mi informacji, z dumą w głosie pytała mnie o
moje wrażania co do stanu kościołą. Z pelną powagą i bez cienia zgryźliwości
wysłuchałem w ogloszeniach parafialnych pod koniec mszy... harmonogramu
sprzątania kościoła przez poszczególne rodziny w trakcie tygodnia. W tutejszej
szkole ukraińskiej jest jeden oddzial z przedmiotem "język polski". W nadawanym
kiedyś w polskiej telewiozji reportażu była własnie mowa o polskich uczniach
tej klasy.
W Rudkach byłem dość przypadkowo na mszy w święto Przemienienia Pańskiego.
Pełen kościół ludzi -głownie starszych kobiet i dziewcząt, ale i dostojnych
rudeckich mieszczan w garniturach... Czułem się całkiem jek na polskiej
prowincji, pomimo wyrażnie ukraińskiego zaśpiewu w polszczyźnie młodego
księdza.I pomimo ogromnego /jeszcze budowanego/prawosławnego soboru górującego
nad tym sennym miasteczkiem. A jeszcze jeden stamtąd epizod ... szukając
wejscia na teren kościoła weszliśmy przypadkiem na podwórko ukraińskiego
gospodarstwa. Ukraińka zapytana o drogę najpierw zatroszczyła się czy czasem
nie oderwaliśmy się od polskiej wycieczki która przeszła drogą chwilę
wcześniej, potem zapytała skąd my i o wrażenia a wreszcie odprowadziła nas do
samego wejścia na teren rudeckiego, pięknie remontowanego Kościoła.Od moich
Ukraińców wiedzialem że od wojny silnie on niszczał, używany jako magazy
nawozów sztucznych miejscowej kooperatywy.
A co do tożsamości - Radku tamtejsi Ukraińcy i Polacy zmagają się z
potwornymi trudnościami bytowymi, Ceny tamtejsze "cyfrowo", nominalnie równają
się cenom polskim - ale dochody rzędu naszych 100-200 zlotych uważane są za
godziwe :((
Masowa emigracja zarobkowa do Włoch, Hiszpanii i Rosji rozbija rodziny, niszczy
tradycyjne wartości. I nie tylko... Dzisiaj otrzymalem telefon stamtąd - w
Moskwie w tajemniczych okolicznościach zginąl trzydziestoparoletni mieskaniec
sambora, sąsiad moich Ukraińców. wyjechal tam za pracą na budowie, pozostawił
trójkę dzieci, bezrobotną żonę. Miszkających w nędznej "chruszczowce" -
piętrowych barakach budowanych masowo w czasach owej sovieckiego "wodza"
Powiedzieli mi też że po opisywanym przezemnie weselu matka panny młodej
wróciła na saksy , do Italiiji. A ojciec panny mlodej powrocil do dawnych
obyczajów - codziennego upijania sie pod odpowiednikiem naszego "kiosku z
piwem". Nota bene - koszty tamtejszego weseliska wyglądaly mi na astronomiczną
w tamtych warunkach kwotę kilku tysięcy hrywien ...
Ot taka ukraińska codzienność...
Przepraszam za pesymizm mojego postu /szczególnie jego końcówkę/ następne będą
refleksyjne ale może bardziej optymistyczne :)
Pozdrawiam serdecznie

[wolf_wwa]

Witam
Koncowka postu faktycznie smutna, ale z drugiej strony przedstawia rzeczywistosc
taka jaka jest:(
Mysle, ze problem alkoholu i koniecznosci wyjazdu "na saksy" niestety dotyczy
takze i biednych regionow Polski. W 3 numerze "Nad Buhom" jest ciekawy tekst
dotyczacy wyjazdow "za chlebem" z Siemiatycz i wynikajacych z tego problemow,
nie jest za wesolo. Nawet gdy sa pieniadze pojawiaja sie inne problemy. Zreszta
pozwole sobie (jak zwykle zreszta) zalinkowac artykul

free.ngo.pl/nadbuhom/Nr3_2004/02%20-%20Euro.htm
Opis weseliska i zestawienie go z sytuacja finansowa jest troche podobne do
sytuacji spotykanych i u nas.
Z Twojego postu wynika ze Polacy potrafia sie znalezc w trudnej rzeczywistosci,
dbaja o swoj Kosciol i dziedzictwo.
A skoro juz zaczalem linkowac to podsylam jeszcze jeden link.

info.onet.pl/970243,12,item.html
Jak pewnie wiesz Piotrze Jan Pawel II pozegnal dzis Kazanska Ikone. To piekny
gest, ale moim zdaniem w swoim przemowieniu nie ustrzegl sie niezrecznosci.
Szczegolnie fragment o nastepcy Piora. Z drugiej strony w wypowiedzi widac
szacunek dla Prawoslawia.
Co o tym sadzisz?
Pozdrawiam i czekam na dalsze refleksje (nawet smutne)
R.

[piotrzr]

Witam - dzięki za linki - w wolnej chwili poczytam...
A ogladana przeze mnie Ukraina potwierdzila moje stereotypy o panujących tam
kontrastach. Bieda nadniestrzańskiej wioski i ... weselne pogryzanie krakersów
z kawiorem pod całkiem smaczny szampan Odessa /z niezłym ziołowym posmakiem/
Na przedmiescieściach Drohobyczy pokazywano mi wille nowobogackiego, ktory
będąc na saksach na syberii odkupił za parę flaszek wodki akcje
Jukonu /kompanii naftowej/ Hossa gieldowa uczynila z tego Ukraińca calkiem
zasobnego człowieka . Pod samborem popijałem piwo w zajeżdzie należacym do
tamtejszego nowobogackiego wasyla Biłaka. Wlaściciela rzeźni i wytworni wędlin,
monopolisty wielkosklepowego handli detalicznego i kilku knajp przepisanych na
rodzinę. Przy zajeżdzie ferma strusi i mini zoo - ponoć pare lat temu objezdne
zoo zagościlo w tym mieście z potwornie wygłodzonymi zwierzętami. Biłak
wyzywił "wyleniałe" niedżwiedzie, lwa, kilka lisów i ... odkupil zwierzyniec od
wędrowców. inna sprawa że wielkość klatek i sposob przechowywania tych zwięrząt
urąga wszelkim normom :((( W ielkich oborach życzliwy oborowy zaprezentowal nam
kolekcje bryczek i powozów, kilka rasowych byczków i wierzchnich koni.
Przy knajpie oglądalem całkiem spory basen dla gości i saunę :))
A piwo "Obołon" w towarzystwie całkiem dobrze zmrozonej wódeczki smakowało
nieźle i zlagodziło moje wyrzuty sumienia - przyjaciela zwierząt.
A na koniec totalny optymizm - odwiesiłem tam Radku /po latach/ przepiekną
ukraińską "Krynicę Górską" - śliczny Truskawec - uzdrowiskowy raj. Ale o tym w
następnym poście.
Pozdrawiam serdecznie :)))
Ps Cieszę się ,że "grekokatolicy..." w towarzystwie "Prawosławnych..." mają się
dobrze :))))

Ikona Kazańska

[piotrzr]

Oglądalem wielokrotnie reprodukcję tej niepozornej rozmiarami, ale wielkiej
historią i kultem Cudowną Ikonę.
Oglądalem też reportaż z jej prezentacji Prez,Putinowi przez Papieża.
Boję się że "stosunki dyplomatyczne" Watykanu i Patriarchatu Moskiewskiego
skażone są pechem, całym ciągiem nieżręcznych sytuacji. Ale cieszę sie ,że
Papież Polak - wielki zwolennik religii Wschodniego Chrześcijanstwa - zdobył
się na gest przekazania Cudownej Ikony.
Pisałem już tu kiedyś że w jego działaniach na rzecz pojednania z Prawosławiem -
WSZYSTKO JEST SPÓŻNIONE. W latach wielkiej aktywności - były "Jałowe" w
skutkach pielgrzymki do krajow Ameryk, Azji,wielu krajow Europy - a dyplomacja
ze Wschodem stała w miejscu. Smutne to Radku - zwłaszcza że nawet w tak małym
kraju jak Polska - tutejszy Kościól katolicki zrobil bardzo, bardzo mało na
rzecz pojednania . Moja ukochana Galicja jest tego najlepszym przykladem.
Na koniec nutka optymizmu - ostatnio w ramach końcowki urlopowej odwiedzilem
Sandomierz i Kraków .Boże - jak pieknie prezentują sie ikonowe freski w
prezbiterium sandomierskiej fary i Kaplicy świętokrzyskiej katedry wawelskiej.
Ta ostatnia - po prawej stronie głownego wejscia - niepozorna kaplica z
krzyzowymi, gotyckimi sklepieniami i pieknie zakonserwowanymi "ruskimi"
freskami frezentuje sie cudownie. Zaglądnij tam kiedyś Radku - gorąco
namawiam !!!!

[diakonpiotr]

piotrzr napisał:

> Ale cieszę sie ,że
> Papież Polak - wielki zwolennik religii Wschodniego Chrześcijanstwa - zdobył
> się na gest przekazania Cudownej Ikony.
> Pisałem już tu kiedyś że w jego działaniach na rzecz pojednania z
Prawosławiem
> -
> WSZYSTKO JEST SPÓŻNIONE. W latach wielkiej aktywności - były "Jałowe" w
> skutkach pielgrzymki do krajow Ameryk, Azji,wielu krajow Europy - a
> dyplomacja
> ze Wschodem stała w miejscu.

Nie byłbym taki pewny, że te pielgrzymki były "jałowe w skutkach", ale
co się tyczy stosunków z Patriarchatem Moskiewskim, to za komuny kwitły
one, choć były niejednokrotnie skażone piętnem formalizmu. Końcówka CCCP
to legalizacja Kościoła greckokatolickiego i odtąd datuje się kryzys
Moskwa-Rzym.
Nie bardzo rozumiem te żale...

Smutne to Radku - zwłaszcza że nawet w tak małym
> kraju jak Polska - tutejszy Kościól katolicki zrobil bardzo, bardzo mało na
> rzecz pojednania .

Niestety... Ale i tu okoliczności nie sprzyjały.

Pozdrawiam serdecznie,
diakon Piotr

[diakonpiotr]

piotrzr napisał:

> Ale cieszę sie ,że
> Papież Polak - wielki zwolennik religii Wschodniego Chrześcijanstwa - zdobył
> się na gest przekazania Cudownej Ikony.
> Pisałem już tu kiedyś że w jego działaniach na rzecz pojednania z
Prawosławiem
> -
> WSZYSTKO JEST SPÓŻNIONE. W latach wielkiej aktywności - były "Jałowe" w
> skutkach pielgrzymki do krajow Ameryk, Azji,wielu krajow Europy - a
> dyplomacja
> ze Wschodem stała w miejscu.

Nie byłbym taki pewny, że te pielgrzymki były "jałowe w skutkach", ale
co się tyczy stosunków z Patriarchatem Moskiewskim, to za komuny kwitły
one, choć były niejednokrotnie skażone piętnem formalizmu. Końcówka CCCP
to legalizacja Kościoła greckokatolickiego i odtąd datuje się kryzys
Moskwa-Rzym.
Nie bardzo rozumiem te żale...

Smutne to Radku - zwłaszcza że nawet w tak małym
> kraju jak Polska - tutejszy Kościól katolicki zrobil bardzo, bardzo mało na
> rzecz pojednania .

Niestety... Ale i tu okoliczności nie sprzyjały.

Pozdrawiam serdecznie,
diakon Piotr

[diakonpiotr]

wolf_wwa napisał:

> info.onet.pl/970243,12,item.html
> Jak pewnie wiesz Piotrze Jan Pawel II pozegnal dzis Kazanska Ikone. To piekny
> gest, ale moim zdaniem w swoim przemowieniu nie ustrzegl sie niezrecznosci.
> Szczegolnie fragment o nastepcy Piora. Z drugiej strony w wypowiedzi widac
> szacunek dla Prawoslawia.

Niewątpliwie, natomiast - przeczytawszy podlinkowany artykuł - żadnych
niezręczności tam nie widzę. Zwłaszcza we fragmencie, gdzie mowa jest o
uczuciach następcy Piotra do Rosjan i rosyjskiego prawosławia. Co tam
niezręcznego? Przecież to, że Rzym to katedra św. Piotra, jest ogólnie znany
(jak np. Aleksandria - św. Marka, a Jerozolima - św. Jakuba)...

Pozdrawiam serdecznie,

diakon Piotr

Statystyka wyznaniowa

[diakonpiotr]

wolf_wwa napisał:

> Rocznik statystyczny podaje liczbe
> prawoslawnych na 509 tys, a liczbe grekokatolikow na 123 tys. (dane na rok
> 2001).

To są liczby "sufitowe". Np. praktykujących, związanych ze strukturami
duszpasterskimi grekokatolików jest poniżej 40 tys. Co do prawosławnych -
badania Krzysztofa Gossa mówią o 200 tys. (oczywiście, są to tylko szacunki).

Pozdrawiam serdecznie,

diakon Piotr

Spotkanie transgraniczne w Korczminie 28.VIII

[diakonpiotr]

Dokładny program po polsku:

kosciol.pl/content/article/20040824035533442.htm
o samej cerkwi korczmińskiej:

www.artcd.pl/cerkiew/informacje.htm
Aktualne zdjęcia cerkwi i cudownej ikony:

www.sokaleparchy.org.ua/board/board.korczmin.htm
ZAPRASZAMY!

[piotrzr]

Bardzo dobry pomysł kolejnych spotkań. Ukraińcy - Ci nawet obcy z którymi tam
rozmawiałem są bardzo Polski ciekawi i bardzo polakom życzliwi /no może za
wyjątkiem wyjątkowo wrednych funckjonariuszy ichniej drogówki - dorożnej
inspekcji :) /
Kilka razy na odgłos polskiej mowy słyszem pytanie ze strony zwłaszcza
starszych ludzi"Pan z Poszcy, a skąd? A na odpowiedzż że z Rzeszowa
słyszalem "A to my ziemliaki" bo ja czy rodziciele pochodżą ...spod leska, z
bóbrki, z Lubaczowa,spod sanoka z Bykowiec i zaczynało się smutne wspomnienie
wywózek lat 40 tych

Szybka odpowiedz

[wolf_wwa]

Witam ponownie w ten deszczowy wieczor
Piszac o niezrecznosci w wypowiedzi moze poszedlem troche za daleko, ale pisalem
to w odniesieniu do faktu ze Kosciol katolicki uznaje prymat biskupa Rzymu nad
calym Kosciolem, a tego prymatu Cerkiew przyjac nie chce. Tylko to mialem na
mysli. Pozniej napisalem, ze w wypowiedzi widac bylo wyraznie szacunek dla
Prawoslawia, a to ze wypowiedz natchnela mnie do wlasnych przemyslen to juz inna
sprawa:) Mysle, ze duzo latwiej byloby rozmawiac gdyby Jan Pawel II wystepowal
jako biskup Rzymu (i tylko jako biskup) w koncu Ojcowie Kosciola nie ustalali
kto ma byc zwierzchnikiem wszystkich biskupow.
Jesli chodzi o liczbe wyznawcow Prawoslawia to podalem tylko dane z Rocznika
Statystycznego 2001. Nie chodzilo mi w wypowiedzi o dokladna liczbe, a jedynie o
pokazanie roznicy miedzy iloscia wiernych a liczba osob deklarujacych
narodowosc Bialoruska lub Ukrainska.
Nie zamierzam negowac pracy Krzysztofa Gossa (zreszta fragmenty przeczytalem z
uwaga na sajcie "Casopisu"), PAKP, z tego co wiem, nie zajela stanowiska wobec
tej pracy, zreszta w wypowiedziach przedstawicieli Cerkwi tez nie ma
jednoznacznego okreslenia liczby wiernych. Metropolita Sawa powiedzial kiedys ze
Cerkiew liczy 200 tys wiernych i mial na mysli osoby zwiazane z zyciem
religijnym. Ks. Henryk Paprocki jest blizszy w podawanych liczbach "rocznikowi".
Innym smutnym faktem jest to ze od roku 1991 liczba wiernych PAKP (podawana w
"roczniku") znaczaco spadla - o kilkadziesiat tysiecy.
Jeszcze raz serdecznie pozdrawiam
R.

[diakonpiotr]

wolf_wwa napisał:

> Witam ponownie w ten deszczowy wieczor

W Lublinie nie pada. :-) Jeszcze? ;-)

> Piszac o niezrecznosci w wypowiedzi moze poszedlem troche za daleko, ale
pisale
> m
> to w odniesieniu do faktu ze Kosciol katolicki uznaje prymat biskupa Rzymu nad
> calym Kosciolem, a tego prymatu Cerkiew przyjac nie chce. Tylko to mialem na
> mysli.

W porządku, ale Ojciec św. o tym nie wspomniał ani słówkiem! Określenie
siebie mianem "następcy Piotra" nie ma tu nic do rzeczy.

> Pozniej napisalem, ze w wypowiedzi widac bylo wyraznie szacunek dla
> Prawoslawia, a to ze wypowiedz natchnela mnie do wlasnych przemyslen to juz
inn
> a
> sprawa:)

Właśnie - nie jest rzeczą właściwą "dopisywać" wypowiedziom innych osób
własne przemyślenia.

> Mysle, ze duzo latwiej byloby rozmawiac gdyby Jan Pawel II wystepowal
> jako biskup Rzymu (i tylko jako biskup) w koncu Ojcowie Kosciola nie ustalali
> kto ma byc zwierzchnikiem wszystkich biskupow.

Biskup Rzymu występuje jako biskup Rzymu, metropolita prowincji rzymskiej,
prymas Włoch, Patriarcha Zachodu (czyli głowa Kościoła rzymskokatolickiego),
wreszcie jako widzialna głowa Kościoła katolickiego (w całości, czyli łacinnicy
i katolicy wschodni). Wszystkim tym jest i trudno, by to ignorował - a także
trudno w samym facie, że jest on tym wszystkim, dopatrywać się jakiejś
szczególnej obrazy Kościoła prawosławnego.
Nb. JŚw. Aleksy II występuje w stosunkach zewnętrznych bynajmniej nie jako
biskup swej diecezji, tylko patriarcha moskiewski - i nikt o to nie ma
doń pretensji, choć patriarchatu moskiewskiego nie ustanowili bynajmniej
Ojcowie Kościoła. ;-) Czy byłyby słuszne pretensje wobec WBł. Sawy, że
występuje jako metropolita warszawski i całej Polski, a nie jako biskup
diecezji warszawsko-bielskiej? Itd. itp.

> Jesli chodzi o liczbe wyznawcow Prawoslawia to podalem tylko dane z Rocznika
> Statystycznego 2001.

Wiem.

> Nie chodzilo mi w wypowiedzi o dokladna liczbe, a jedynie
> o
> pokazanie roznicy miedzy iloscia wiernych a liczba osob deklarujacych
> narodowosc Bialoruska lub Ukrainska.

Rozumiem, ale jest granica tolerancji błędów statystycznych. ;-)

Nb. wyjaśnienie może być dość proste - raz polonizacja, dwa (zwłaszcza u
Ukraińców) niechęć do deklarowania narodowości wobec władzy państw. Formularze
spisowe były przecież imienne, a Akcja "W" to ledwie 57 lat temu!

> Nie zamierzam negowac pracy Krzysztofa Gossa (zreszta fragmenty przeczytalem z
> uwaga na sajcie "Casopisu"), PAKP, z tego co wiem, nie zajela stanowiska wobec
> tej pracy, zreszta w wypowiedziach przedstawicieli Cerkwi tez nie ma
> jednoznacznego okreslenia liczby wiernych. Metropolita Sawa powiedzial kiedys
z
> e
> Cerkiew liczy 200 tys wiernych i mial na mysli osoby zwiazane z zyciem
> religijnym. Ks. Henryk Paprocki jest blizszy w podawanych
> liczbach "rocznikowi".
> Innym smutnym faktem jest to ze od roku 1991 liczba wiernych PAKP (podawana w
> "roczniku") znaczaco spadla - o kilkadziesiat tysiecy.

Właśnie jako przedstawiciel Kościoła mniejszościowego (ileś razy - w Polsce -
mniejszego od PAKP) uważam, że w statystykach nie ma co upajać się
propagandą. Jeszcze do dziś można spotkać wypowiedzi o 200-300 tys.
grekokatolików w Polsce. To bardzo szkodliwe - jeśli się nie podaje liczb
faktycznych, a także tendencji demograficznych, można się łatwo znaleźć w
sytuacji "ostatni gasi światło", kiedy na szukanie środków zaradczych będzie
za późno.

> Jeszcze raz serdecznie pozdrawiam
> R.

Pozdrawiam niemniej serdecznie, :-)

diakon Piotr

[piotrzr]

Wszelki Duch Pana Boga Chwali !!!!
Powrót księdza Diakona w pieknym stylu do naszej dyskusji !!!
Po pierwsze - słowo wyjaśnienia - jestem byc może zbyt subiektywny w
mym "kazańskim" postcie.
Po drugie napisze Wam o czymś innym :)
Oto będąc ostatnio w Krakowie odwiedziłem dawny kościól św. Norberta na
Wislnej !!!
Dziś to napowrót po 60 latach cerkiew grekokatolicką pw. Podwyżwszenia Krzyża
Swiętego !!! Ze zrekonstruowanym pieknym ikonostasem, z ikonami projektu samego
Mistrza Matejki. Jestem pewien że powrot cerkwi do tej pieknej
siedemnastowiecznej budowli w samym centrum Krakowa tuż za pałacem arcybiskupim
z jednej strony a najpiękniejszymi budowlami UJ - TO DZIEŁO PAPIEŻA.
A teraz cieszę się z powrotu Księdza Diakona i Jego rozmowy z Radkiem.
I niech kto powie że Grekokatolicy w Polsce nie dialogują z
Prawosławnymi!!! :)))

Pozdrawiam serdecznie i nieustająco !!!!

Pare slow wyjasnienia

[wolf_wwa]

diakonpiotr napisał:

> wolf_wwa napisał:
>
> > Witam ponownie w ten deszczowy wieczor
>
> W Lublinie nie pada. :-) Jeszcze? ;-)

U mnie juz nie pada, ale za to duszno:))

>
> > Piszac o niezrecznosci w wypowiedzi moze poszedlem troche za daleko, ale
> pisale
> > m
> > to w odniesieniu do faktu ze Kosciol katolicki uznaje prymat biskupa Rzym
> u nad
> > calym Kosciolem, a tego prymatu Cerkiew przyjac nie chce. Tylko to mialem
> na
> > mysli.
>
> W porządku, ale Ojciec św. o tym nie wspomniał ani słówkiem! Określenie
> siebie mianem "następcy Piotra" nie ma tu nic do rzeczy.
>
> > Pozniej napisalem, ze w wypowiedzi widac bylo wyraznie szacunek dla
> > Prawoslawia, a to ze wypowiedz natchnela mnie do wlasnych przemyslen to j
> uz
> inn
> > a
> > sprawa:)
>
> Właśnie - nie jest rzeczą właściwą "dopisywać" wypowiedziom innych osób
> własne przemyślenia.

Nie mialem intencji "dopisywania" czegokolwiek, napisalem tylko jak odebralem
wypowiedz i to wszystko. Moze jestem na pewne stwierdzenia zbyt czuly, a moze
nie tylko ja:)




> Nb. JŚw. Aleksy II występuje w stosunkach zewnętrznych bynajmniej nie jako
> biskup swej diecezji, tylko patriarcha moskiewski - i nikt o to nie ma
> doń pretensji, choć patriarchatu moskiewskiego nie ustanowili bynajmniej
> Ojcowie Kościoła. ;-)

Nie tylko Patriarcha Moskwy ale i Wszechrusi, swoja droga ten tytul nie wywoluje
mojego entuzjazmu. Nie pretenduje jednak do zwierzcznictwa nad calym
Prawoslawiem, takich zamiarow nie ma tez Patriarcha Ekumeniczny

>

>
> Nb. wyjaśnienie może być dość proste - raz polonizacja, dwa (zwłaszcza u
> Ukraińców) niechęć do deklarowania narodowości wobec władzy państw. Formularze
> spisowe były przecież imienne, a Akcja "W" to ledwie 57 lat temu!

Z polonizacji zdaje sobie sprawe, z zaszlosci historycznych rowniez. Domyslam
sie tez ze w malych osrodkach lepiej sie nie wychylac. Chcialem zwrocic uwage na
fakt ze pomimo uplywu lat w dalszym ciagu prawoslawni maja kompleksy w zwiazku
ze swoim pochodzeniem i chca zostac "prawoslawnymi Polakami"

>


> Właśnie jako przedstawiciel Kościoła mniejszościowego (ileś razy - w Polsce -
> mniejszego od PAKP) uważam, że w statystykach nie ma co upajać się
> propagandą. Jeszcze do dziś można spotkać wypowiedzi o 200-300 tys.
> grekokatolików w Polsce. To bardzo szkodliwe - jeśli się nie podaje liczb
> faktycznych, a także tendencji demograficznych, można się łatwo znaleźć w
> sytuacji "ostatni gasi światło", kiedy na szukanie środków zaradczych będzie
> za późno.

Nie zwracanie uwagi na tendencje demograficzne faktycznie jest niebezpieczne,
ale wydaje mi sie ze sytuacja nie jest az tak dramatyczna. Wszak w cerkwiach
widac ludzi mlodych a to rokuje nienajgorzej. Sadze zreszta ze u grekokatolikow
raczej problemow nie ma.

Nieustajaco pozdrawiam
R.
P.S. Dziekuje za zaproszenie, niestety czas nie pozwoli, ale cerkiew w
Korczminie na pewno obejrze, nie wiem tylko kiedy

chleby ofiarne

[piotrzr]

A ja jeszcze przed snem rzucę maly temat-pytanie.
Bedąc ostatnio w krypcie Arcybiskupów Grekokatolickich w katedrze św. Jura we
Lwowie - zobaczyłem leżące na stoliku przed małym ołtarzykiem trzy chleby.
Czy możecie mi wyjasnić mi znaczenie tych ofiarnych chlebów i ich symbolikę?
Moi Ukraińcy nie potrafili mi tego za bardzo wyjaśnić :(
Ps A w Rzeszowie piękny, ciepły wieczór- aż sie prosi iść na spacer :)

Pozdrawiam

Piotrowi i nie tylko

[wolf_wwa]

Coz Piotrze mnie rowniez ucieszyla obecnosc Diakona Piotra, mam tylko nadzieje,
ze nie bedzie sobie bral zbytnio do serca naszych malych utarczek slownych.
Nie jestem negatywnie nastawiony do Jana Pawla II, gest z przekazaniem
Kazanskiej Ikony jest godny szacunku i zasluguje na wdziecznosc. Po prostu
czasem wydaje mi sie ze Kosciol Katolicki pojmuje ruch ekumeniczny troche
inaczej i stad te nieporozumienia.
Znow Piotrze podajesz namiary na miejsca godne zobaczenia, a ja we wrzesniu bede
mial tylko okolo dziesieciu dni wolnego i nawet polowy tych miejsc nie zdolam
zobaczyc:(
Z naadzieja na dalsza owocna dyskusje i dialog;) zycze dobrej nocy
R.

[andrijko]

Po pierwsze dzięki za życzenia.
Co do liczby prawosławnych - uważam osobiście, że mniejsza liczba czyli ok.
200 - 250 tys jest o wiele bardziej prawdopodobna niż 500 - 600 tys. podawana
czasem w mediach, przy okazji np relacji z Grabarki. Zwanej, przy każdej okazji
Częstochową Prawosławia. Liczba prawosławnych zmniejsza sie przez wielką
asymilacje, przede wszystkim powszechne małzeństwa mieszane. Patrząc dookoła na
swoich znajomych i rodzinę widzę w większości młodych ludzi odchodzących od
cerkwii, o języku przodków już nie wspominając. Żeniąc się w cerkwii z
prawosłąwną dziewczyną właściwie wyglądałem jak wyjątek a nie reguła. Ogólnie
obowiązuje "tolerancja" i "otwartość". Także kilkusettysięczne liczby nawet
jeżeli są prawdą - niedługo przestaną nią być. Prawosłąwie nie potrafi się
wyzbyć swego rosyjskiego ciężaru kulturowego a także nie przyjmuje nowej drogi -
polskiej, ukraińskiej czy białoruskiej. Tkwi w XIX w. Ja sam nie wyrabiam
nerwowo w cerkwii jak słyszę kazanie po rosyjsku. O ile potrafię spacyfikować
rosyjskojęzycznego batiuszkę w domu po kolędzie - to w cerkwii czuje się po
prosu obco. Jak wielu młodych ludzi. Stąd nie dziw mnie odchodzenie od wiary
przodków - masowe. Także niski prestiż ukraińskości nie przyciąga. Właściwie
najwiekszymi naszymi wrogami są nasi współziomkowie, którym nie wsmak że ktoś z
ich otoczenia jest Ukraińcem - w domyśle brudasem, nacjonalistą i wieśniakiem.
Wszakże ktoś się może domyślić że skoro X jest Ukraińcem to jego sąsiad tego
wyznania też. Ile juz razy nasłuchałem się tłumaczeń prawoslawnychpolaków, jacy
oni polscy i dalecy od ruskości. To raczej komleks wsi niż polonizacja. Bo z
drugiej strony głęboko w takich ludizach tkwia zachowania ich rodziców,
przeniesione żywcem ze wsi, kompleksy a nawet poglądy polityczne. Polonizacja
jest dosyć powierzchowna, i jest raczej niekorzystna dla samych Polaków. Często
jednak w następnym pokoleniu dzieci takich neopolakó buntują się przeciwko
nowej skórze rodziców i poszukują korzeni, często je odnajdując.
A tak z innej beczki - na Podlasu ekumenia kwitnie. Niezależnie od stosunków
Moskwa - Rzym. Przykładem Supraśl forum.gazeta.pl/forum/72,2.html?
f=52&w=15190000
Ad

refleksje i statystyki

[piotrzr]

A na Ukrainie martwią się,żę na 48 mln Ukraińców zaledwie 30 % uznaje język
ukraiński za narodowy, ponoć reszta 70 % - rosyjsko języczni.
Rozmawiałem z "moimi" na ten temat -drażnią ich rusycyzmy w gazetach i
telewizji, mówili że nawet Lwów jest zrusifikowany z racji "wojennego desantu"
Rosjan.
Co do religii - widać nawet gołym okiem rywalizacje opisywanych tu kiedyś
odłamów prawosławia - kijowskiego /ale promoskiewskiego/, moskiewskiego i
autokefalii z grekokatolikami. W samym Samborze - w centrum miasta buduje sie
wielki sobór prawosławny z siedmiomam kopułami, ogromny z potężnymi, łukowo
sklapionymi "pylonami"frontu i ogromną dzwonnicą. Obserwowałem ogromną i
misterną konstrukcję kopyły tej dzwonnicy- stojącą na placu budowy, gotową do
wydźwignięcia na szczyt ceglanej wieży. Trochę bardziej na uboczu - równie
wielka cerkiew grekoaktolicka - z trochę brzydszymi/lekko spłaszczonymi/
siedmioma kapułami / ponoć symbolizującymi prawdy wiary/.narazie nabiożeństwa
odbywają się i tu i tam w blaszanych baraczkach.Rozmawiałem o kosztach budowy
tych ogromnych świątyń - ponoć diaspora amerykanska nie skapi dolarow.
A na ścianie frontowej katolickiej katedry we Lwowie duża tablica pamiątkowa na
częśc pobytu Papieża w tym mieście. Przejeżdżałem obok hippodromu - miejsca
pamietnego spotkania papieskiego - "moi" wspominają , że tak wtedy lało,
całonocne czuwanie i nikt nie był chory, wśrod pielgrzymów byli i prawosławni i
katolicy z ukrainy i z Polski /Mówili -popatrz tak my zmokli a nikt nie był
chory!!!/. A wczasie mego tam pobytu - ruszały z pogranicznych parafii
pielgrzymki do kalwarii pacławskiej, a na mieście rozplakatowane były
uroczystości festynów parafialnych z okazji dwudniowych świąt Priobrażenia
Hospodnieho /zdaje sie,że to w ten weekend/
A wracająć do statystyk narodowościowo- wyznaniowych - czy to kochani naprawdę
takie ważne?czy nie ważniejsza jest jakość swych przekonań?

Obserwowałem zachowanie ludzi w cerkwi - ów wielki szacunek przy całowaniu nóg
ukrzyżowanego Christa przy wejściu do cerkwi, owe ucałowania Ikony leżącej
na "prostule" przed i po słuzbie bożej, owe gromkie "pomyłuj Hospodi" w trakcie
nabożeństw i pełne żarliwości żegnania się krzyżem czy ciche modlitwy przed
wybieranymi pewwno według patronów ikonami wiszącymi w bocznych ołtarzach czy
filarach cerkwi.

Pozdrwiam - ciesząc się wraz z Wami podkręceniem temperatury dyskusji :)))

Ps A zdziwilo mnie jak wielka jest jeszcze na Ukrainie wiara w
znachorów, "leczących" talemniczymi modlitwami ukąszenie od węży,kurujących
chorych ziołami i blaskiem świecy - ale o tym innym razem :)))

Smutki, wiara, znachorzy...

[wolf_wwa]

Witam
Sytuacji na Ukrainie trudno sie dziwic, wszak przez wiele dziesiecioleci miala
okazje poznac wspanialosci ZSRR, w takich okolicznosciach musialo dojsc do
sowietyzacji spoleczenstwa. Czytalem, ze nawet prezydent uczyl sie ukrainskiego
juz jako czlowiek dorosly. W zachodniej czesci troche inaczej toczyla sie
historia, wiele lat po II wojnie toczyly sie tam walki o "samostijna" - to na
pewno pomoglo w zachowaniu tozsamosci.
Dobrze, ze sa ludzie pamietajacy swoj jezyk, swiadomi - na przyklad tacy ktorych
opisujesz w swych popodrozowych refleksjach.
Masz racje Piotrze, od ilosci wazniejsza jest jakosc. Zarowno w sprawach swojego
samookreslenia jak i wiary. Jakze przeciez duzo ludzi ktorzy po niedzielnym
nabozenstwie zapominaja nauki wyniesione ze swiatyni:(
Tak samo jest i ze swiadomoscia narodowa, tu jednak dochodzi jeszcze
niebezpieczenstwo nacjonalizmu. Wlasna tozsamosc nie powinna isc w parze z
poczuciem "lepszosci" od innych, powinna jednak byc oparta na szacunku do swych
korzeni.
Ciekaw jestem jaki odsetek ludnosci jest na Ukrainie praktykujaca, nie chodzi mi
o wyznanie tylko jak duzo ludzi chodzi do cerkwi, niezaleznie czy
grekokatolickiej czy prawoslawnej. W Rosji na przyklad sytuacja wyglada blado.
Do cerwkwi w miare systematycznie uczeszcza raptem 30% i to w kraju gdzie prawie
100% deklaruje wyznanie prawoslawne. Z dawnego "obozu" to chyba jednak
najlepiej z praktykowaniem jest w Polsce, inna sprawa jak bardzo jest to gleboka
wiara, a jaki jest czynnik przyzwyczajenia, czy presja spoleczna (szczegolnie w
mniejszych miejscowosciach). Jesli juz jestesmy przy Polsce to na Podlasiu tez
zachowala sie wiara w roznych znachorow, czy babki zamawiajace choroby. Chyba
nawet na forum byl linkowany tekst o babce z Orli. Slyszalem rowniez opowiesci o
roznych dziwnych praktykach, nawet o czarach:)
Mysle ze w tej kwestii na pewno lepiej wypowiedzialby sie Andrijko.
Pozdrawiam i zycze milego weekendu.
R.

[piotrzr]

Witam - pisząc tu o swych refleksjach opieram się głownie na moich "tam"
spotkaniach.
Sądżąc po zachowaniach w cerkwi i widocznym budownictwie cerkiewnym- religia w
polskoprzygranicznej Ukrainie przezywa swe odrodzenie. na ile jest powszechne -
trudno powiedzieć.
Opowiadano mi o powszechnym wśrod młodych narkomanstwie - tym
najstraszniejszym "makiwarowym" Tamtejsza milicja raczej nie przejmuje się tym -
poletka makowe są powszechne. moi Ukraińcy opowiadali mi o całej technologii
produkcji tamtejszej "hery" włacznie z oparami rozpuszczalnikowa-
acetonowymi /środkami uzywanymi przy obrobce wywarów/ To Radku jest naprawde
straszne !!!!
A co do znachorow - wyobraź sobie przedmieście 40 tysięcznego miasteczka gdzie
do całkiem dobrze wyglądającego domku schodzą się ludzie po znachorskie
porady,domowymi metodami leczone złamania, odczynianie "czarów"
pseudoreligijnymi metodami.
W calkiem sporej - kilkuset mieszkanców - wiosce pod Starym samborem
funkcjonuje "odczyniacz" skutków jadu z ukaśzen zmiji - ponoc robi to samym
dotykiem i przekazywanymi z pokolenia na pokolenie modlitwami. Kiluset
mieszkanców tej wioski pracuje w przepompowni ropy płynącej odłamem dawnego
rurociągu "przyjązni" w stronę zakarpacia,Węgier i zachoniej Europy. Wielu z
nich ma satelity na dachach , posługuje się komórkami /mobilnymi teliefonami -
jak sami mówią/
Łakomie rozpytywałem o egzotyczne dla mnie praktyki znachorskie -
najdziwniejsze w tym było dla mnie to że z całym przekonaniem opowiadala mi o
tym wykształcona i pobozna Ukrainka, której żarliwa, grekokatolicka wiara w
niczym nie kolidowała z wiarą w znachorstwo. Ale co zrobić w kraju gdzie wizyta
w szpitalu jest ostatecznością a lekarze- specjaliści zarabiają w granicach 350
hrywien :( i ratują się jak mogą kosztem pacjentów :)
Aaaa - mialem coś puścić optymistycznego - to proszę :)

Byłem kilka dni w pieknym tamtejszym uzdrowisku Truskawcu - popiłem pysznej
naftusi - wody mineralnej z mocnym posmakiem nafty. Serwowanej w pijalni w
róznych temperaturach i popijałem ją w /jak za dawnych czasów/z glinianego
garnuszeczka w huculskie wzory :).
Opowiadano mi że zdrój ów przezywał wzlot za czasów "pierwych sekretarów kpzr' -
bywał tam sam Breżniew. Coz - nowy zdrój to paskudne domy wczasowe - wieżowce
ale stary deptak to stylowe "alpejskie" domy żywcem podobne do bliskiego mi
sercem Rymanowa czy Krynicy :))
A na deptaku możesz kupić i olejne obrazy i welniaki huculskie i drewniane
pamiątki - dla każdego coś milego.

Pozdrawiam zycząc również milego weekendu

Ostatnio nic nie pisalem

[wolf_wwa]

Witam serdecznie
Dziekuje Piotrze za kolejne "odcinki" refleksji. Ostatnio moja aktywnosc spadla
drastycznie, ale niestety sprawy zawodowe... Nie przeszkadza to jednak w
czytaniu kolejnych odcinkow:) Tak na powaznie to postaram sie jeszcze skrobnac
pare slow przed dluzszym urlopem (az 2 tygodnie:) ktory rozpoczynam w piatek,
niestety z planowanego wyjazdu na poludnie raczej nic nie wyjdzie. Mam w tej
chwili taka sytuacje, ze nie wiem czy po urlopie bede jeszcze pracowac, wiec
trzeba miec w zapasie pare groszy.
Juz nie nudze i pozdrawiam
R.
P.S. Na szczescie staram sie nie tracic humoru i juz ciesze sie na wyjazd, nawet
jesli nie bedzie zbyt daleki

Smutne i radosne wiadomości

[piotrzr]

Witam Radku - tak jak naszym przodkom i bliskim - tak i nam Bog i los pisze
naszą historię.
Na twoje problemy powiem krótko - NIE DAJ SIĘ I WALCZ :)))

A teraz radosne informacje o procesie pojednania katolicko - unickiego, polsko -
ukraińskiego :
cytuję za tygodnikiem Powszechnym
Kościoły polski i ukraiński na rzecz pojednania

"Ponad tysiąc lat jesteśmy sąsiadami, czasem dobrymi, ale czasem bardzo
niedobrymi. Najwyższy czas, ażebyśmy odłożyli pomyłki i grzechy przeszłości i
zaczęli iść razem do lepszej, spokojnej przyszłości" - powiedział kard. Lubomyr
Huzar podczas Mszy, celebrowanej 26 sierpnia na Jasnej Górze.
Kard. Huzar, wraz z liczącą trzysta osób delegacją Kościoła greckokatolickiego
na Ukrainie, wziął udział w uroczystościach ku czci Matki Boskiej
Częstochowskiej na zaproszenie kard. Józefa Glempa. Prymas podkreślił, że choć
kilkaset osób (przede wszystkim z okolic Lwowa i Tarnopola) to kropla w wielkim
morzu pielgrzymów, jednak nawet “malutkie przedstawicielstwo wystarczy, ażeby
zaświadczyć szczerość naszego życzenia”. Pielgrzymom gościnę zaoferowali
mieszkańcy Częstochowy. Serdeczne przyjęcie Ukraińców jedna z gospodyń
skomentowała krótko: “Spłacamy dług księcia Jeremiego...”. Paulini wręczyli
kard. Huzarowi kopię jasnogórskiego obrazu.

Hierarchowie obu Kościołów katolickich postanowili poświęcić bieżący rok
wspólnej modlitwie i pielgrzymkom. Przypomnijmy, że na początku sierpnia w
sanktuarium maryjnym w Zarwanicy (zachodnia Ukraina) 200 tys. młodych Polaków i
Ukraińców wzięło udział w Pielgrzymce Miłości i Pojednania. Celem takich
spotkań, zdaniem arcybiskupa większego Lwowa, jest powierzenie Bogu bolesnej
przeszłości; modlitwa o “przymierze, porozumienie i prawdziwe sąsiedztwo”.

Impulsem do pojednania stała się pielgrzymka Jana Pawła II do Lwowa w 2001 r.,
związana z papieskim wezwaniem do odrzucenia przeszłości i spojrzenia w
przyszłość. W tym samym roku powstała wspólna komisja Synodu Biskupów Kościoła
Greckokatolickiego i Episkopatu Polski. Szczególny wkład w pojednanie obu
narodów wniósł kard. Huzar. Jedną z pierwszych inicjatyw urodzonego w ziemi
lwowskiej hierarchy była wspólna modlitwa z łacińskim arcybiskupem Lwowa -
kard. Marianem Jaworskim - na Cmentarzu Łyczakowskim w uroczystość Wszystkich
Świętych 2002 r. W tym bezprecedensowym wydarzeniu wzięło udział wielu
polityków i intelektualistów (m.in. Jacek Kuroń), którzy wspólnie wspominali
poległych w walkach o Lwów. W tym roku kard. Huzar koncelebrował Eucharystię
podczas spotkania młodzieży na Polu Lednickim.

W liście wystosowanym 14 lipca do arcybiskupa większego Lwowa kard. Glemp
wezwał do współpracy między katolikami obrządku greckiego i łacińskiego oraz
pojednania w obliczu prawdy, która “jest bolesna, ale potrzebna”. Rok wcześniej
list w podobnym duchu napisali biskupi greckokatoliccy, podkreślając wagę nie
tylko politycznego, ale i duchowego uzdrawiania wzajemnych relacji. W
Częstochowie kard. Huzar zapowiedział kolejny etap współpracy: “Chodzi o to,
abyśmy nie przerzucali się oskarżeniami. Nie należy się licytować, kto więcej
zła komu uczynił. Potrzeba dojrzałości”. Apelował też o podpisanie deklaracji
pokojowej między Polską a Ukrainą, aby “przeszłość nie przeszkadzała
przyszłości”.

Niezwykłe spotkanie odbyło się także w dzień po jasnogórskich uroczystościach w
Korczminie na granicy polsko-ukraińskiej. Przecięto wyznaczający granicę drut
kolczasty, a dawni mieszkańcy wsi przeszli na polską stronę, aby wspólnie z
sąsiadami modlić się w rekonsekrowanej cerkwi.***
Byłem Radku w tym roku i na cmentarzu łyczakowskim, i pobliskich "orletach" i
znajdującym sie tuż obok /z trudem odbudowywanym/ ale juz pieknym cmentarzu -
pomniku ukraińskiej armii halickiej i strzelców siczowych.
Pomyslałem - oba cmanetrze zrownali z ziemią sovieci- dziś odbudowane - jednają
w ziemi dawnych przeciwników :)

Pozdrwawiam chociaż za chwile coś jeszcze napiszę :)

radosne wiadomośc i "gosti zaporoźcii"

[piotrzr]

I na koniec jeszcze informacja o komunikacie polskich biskupow na ten sam
temat :26.08.2004 - Komunikat z posiedzenia Biskupów Diecezjalnych na Jasnej
Górze

W przeddzień uroczystości Matki Bożej Częstochowskiej, wspominając okres 25
lat, które upłynęły od pierwszego pobytu Jana Pawła II w Częstochowie, zebrali
się na Jasnej Górze biskupi diecezjalni. We wspólnocie modlitwy ze
zgromadzonymi licznie pielgrzymami Pasterze Kościoła polecali Bogu aktualne
problemy duszpasterskie i społeczne naszej Ojczyzny.

1. Wśród licznych pielgrzymów przybyłych do Częstochowy znaleźli się także
wierni z Ukrainy wraz ze swoimi duszpasterzami i zwierzchnikiem Kościoła
greckokatolickiego ks. kard. Lubomyrem Huzarem. Trwa niełatwy proces pojednania
między narodami Ukrainy i Polski; służą temu spotkania modlitewne w Lednicy i
Zarwanicy na Ukrainie, w których uczestniczyli m.in. kardynałowie Lubomyr Huzar
i Józef Glemp. Nie jest łatwe zabliźnianie bolesnych ran; można jednak ufać, że
młode pokolenie żyjące w wolności i wzajemnym szacunku stworzy nowy klimat
chrześcijańskiej współpracy między naszymi narodami. W tym kontekście
przyjmujemy z uznaniem słowa Prymasa Polski z listu do kard. Huzara, iż obecna
epoka stanowi "czas dany od Boga, abyśmy otrząsnęli się z różnych ideologii i
wprowadzali do naszych dusz pokój, którego owocem będzie miłość."
Jesli Radku - ten moj post stałby sie epilogiem /czego raczej bym nie chcial/
do tej dyskusji na forum rzeszów - to chyba dobry ten cytat na zakonczenie :)

BARDZO CHCIAŁBYM RADKU podziekowac Ciza ponad roczną dyskusję ,
ktorąprowadziles z wielkim taktem i kulturą. Podziwialem Twoj umiar i
stateczność w wyrażaniu myśli i poglądow - będzie mi milo jesli po urlopie i
uporzadkowaniu swoich spraw jeszcze tu zaglądniesz. Jesli nie - TO BYWAJ
PRZYJACIELU :)))))

A co to za "goscie zaporżcy" - oto bedac na ukrainskim weselu - żartobliwie
uprzedzano mnie bym z niego "wybył'" nim przyjdą tacy goście - odpowiednicy
polskich "nieproszonych gości" - "tacy czający się za progiem" na darmową
wodkę, jedzenie i chetni do rozroby.
Ale napisałem to przekornie - myślę że oprocz stałych bywalców tej dyskusji -
gdyby wpadli tu kiedyś goscie zaporźci byłoby fajnie

Miłego Wypoczynku Radku i pogody ducha :))))


Ps Zapraszam na forum Polska - Ukraina - zaglądam tam w slad za Rycham :)

[wolf_wwa]

Dziekuje Piotrze za cieple slowa. Ostatnie dni nie sa lekkie, ale pomimo
problemow troche zyje juz wyjazdem. Dzis podejmiemy z moja lepsza polowa decyzje
co do tego gdzie wyruszamy na urlop, nie wiem wiec jeszcze gdzie sie udamy.
Daleko na poludnie raczej nie, poniewaz jeszcze nie wiem czy po urlopie bede
dalej pracowac. Planuje za to zobaczyc Sandomierz i polecane przez Ciebie freski.
To ze chwilowo malo sie udzielam nie oznacza zniechecenia naszymi rozmowami. Jak
tylko wszystko sie uporzadkuje mam nadzieje na ciag dalszy. Wszak mielismy
dociagnac ten watek do 1000:)
Ostatnie dwa posty bardzo pozytywne, brak mi troche w tym pojednaniu
prawoslawnych, a jest to mozliwe jak pokazuja wspolne modlitwy w dniu 1
listopada na cmentarzu na warszawskiej Woli.
Jesli chodzi o podziekowania to oczywiscie dziekuje "za juz" ale czekam na
"jeszcze" - do tysiaca wszak jeszcze troche brakuje.
Malo pisalem o moim niedawnym wyjezdzie na Bug, dodam dzis ze we wspominanych tu
Slochach Annopolskich buduje sie cerkiew. Cieszy mnie ten fakt, szczegolnie ze
jest to calkowicie ruska wies i ludzie trwaja przy swojej tradycji. Nie bedzie
to cerkiew parafialna, tylko filialna parafii ss. Piotra i Pawla w Siemiatyczach.
W Warszawie natomiast jest prowadzona zbiorka na nowe dzwony w parafii sw. Jana
Klimaka. I bardzo dobrze bo stare niestety nie brzmia zbyt dobrze, a dzwony jak
wiesz to wazny element.
Jak czas pozwoli to przed wyjazdem postaram sie skrobnac kilka slow.
Serdecznie pozdrawiam
R.
P.S. Opowiesc o gosciach pokazuje ze zle zachowania sa ponadnarodowe:)

[piotrzr]

Witam
za deklaracje "do tysięcznego postu" - dziekuję -z radoscią przyjmuję.
Cieszę z bardziej optymistycznego głosu :)
Tak - sandomierz to dobry cel. To nie tylko fara ,ale i pasjinujące podziemia,
piekny zamek, czy chocby pieknie połozony na wzgorzu kość. św. Jakuba ceglany
przykład stylu romanskiego. No i wąwozy sandomierskich gor pieprzowych - z
wąwozem św. jadwigi na czele :)
Sama fara i jagiełlowe freski w prezbiterium piekne -tylko trzeba trafić na
dobre oświetlenie i grę świateł padających na owe ścienne ikony przez gotyckie
witraże. No i wspaniałe zabytki sztuki sakralnej w "domu Długosza".
A jakbyś jeszcze znalazł czas wpaść do pobliskiego Opatowa, Klimontowa i Ujazdu
z pieknym zamkiem Krzyżtopór - to myslę że milo spędzicie czas.
Ach te urokliwe uliczki sandomierskie, pyszne jedzonko w rynkowych
knajpkach /najlepsze dwie to chyba w narozniku rynku przy wylocie ulicy
wiodącej w strone fary/.
Oj rozmarzyłem sie .... :)
A wracająć do rusińskich tematów :
pozwole sobie ponowić pytanie o znaczenie owych chlebów ofiranych widzianych
przeze mnie w krypcie hierachów unickich w św. Jurze.
A jeśli mowisz o nieobecności Prawosławnych w procesie polsko-ukraińskiego
pojednania - to oczywiście masz rację. ja ten temat nawet wyolbrzymiłem - w
swym wątku zaczętym na forum polsko-ukraińskim /zalinkuję za chwilę :)
No dobrze na razie tyle - pozdrawiam życząc dobrego wypoczynku i pokonania
problemów osobistych :)
Do nastepnego postu :))

[piotrzr]

Podsyłam jeszcze link

forum.gazeta.pl/forum/72,2.html?f=10382&w=15330745
pozdrawiam

W trakcie ostatnich przygotowan:)

[wolf_wwa]

Witam
Piotrze, o chlebach nie zapomnialem, tylko ostatnio, jak wiesz, sporo rzeczy
zwalilo sie na glowe (chce sie jeszcze skonsultowac z fachowcem:)
Widze, ze niestety linkowany przez Ciebie watek nie ma zbyt duzo odpowiedzi, a
przeciez to temat i ciekawy i wazny.
Wlasnie jestem w trakcie pakowania przedurlopowego, nie moge sie juz doczekac
jutra, dlatego ten post jest tak krotki.
Po wypoczynku oczywiscie bede kontynuowac swoje pisactwo.
Serdecznie pozdrawiam
R.

Urlop, urlop i po urlopie

[wolf_wwa]

Witam
Wlasnie, niestety, zakonczylem urlop. Ciezko przyzwyczaic sie do miasta. Na
razie sprawy zawodowe sa w zawieszeniu, nic sie nie zmienilo wiec mam spokoj
przynajmniej do konca miesiaca.
Jako ze urlopowe wojaze nie mialy nic wspolnego z "ruskimi ziemiami" bede dzis
posilkowac sie cytatami z PP:)
Pierwszy dotyczy historii wojennych, pokazuje pokrecone losy ludzi na
terenach "mieszanych". Drugi opowiada o Kostomlotach, ten tekst pozwolilem
sobie zalinkowac dla pokazania jak wyglada tozsamosc mieszkancow tej
miejscowosci. Ludzie tam sa ruscy, prawoslawni...
Wiele razy pisalismy tu o tozsamosci, o tym jak ja rozumiemy. Naraze sie tu na
pewno Andrzejowi, ale sadze ze ludziom blisko do takiej identyfikacji.



www.pporthodoxia.com.pl/artykul.php?id=700

www.pporthodoxia.com.pl/artykul.php?id=539
Niezmiennie pozdrawiam
R.

Refleksje na powitanie

[piotrzr]

Witam serdecznie ciesząc sie a powrotu.
Andrzej jek sądze nie ma czasu na internet - bo wiele wskazuje na to że cieszy
sie "nowym przybytkiem :))" w Swej rodzinie :)))
Ja natomiast z uwaga przeczytalem oba linki.
Mój główny wniosek to ,że PP to dobre pismo,poruszające ciągle żywe tematy z
dawnej i bliższej przeszłości . szczerze mówiąć bardziej byłbym siekawy
poruszaniem przez nie tematów np pojednania katolicko-prawosławnego.
Zmartwiło mnie np ostatnio totalne zbagatelizowanie przez prawosławie
moskiewskie faktu powrotu opisywanej tu IKony kazańskiej. Jeden z hierarchów
owej cerkwi wręcz stwierdził,że takie kopie ikon wracają do nich tysiącami.
Smutne że nie dostrzegł w tym przekazaniu symboliki chęci pojednania, "fajki
pokoju" a jedynie fakt materialny oddania osiemnastowiecznej kopii owej Ikony.
A co do stosunku do historii - opiszę Ci taki epizod. Pokazałem Moim Ukraińcom
pamiętny artykuł z "naszego słowa" traktujący o Zalesiu, trochę po częsci aby
przettłumaczyli mi niezrozumiałe fragmenty, po części aby posłuchać ich zdania
o opisywanych tam incydentach. Oto zdziwiłem się gdy bliska mi grekokatoliczka
stwierdziła, że nie rozumie pretensji Pana red. Huka. I sama zaczeła mówić o...
krzywdach /zbrodniach/ doznanych przez Polaków na Lwowszczyźnie w latach 40-
tych, o okrucieństwie Upa wobec Polaków i Ukraiców czy niszczeniu polskich
kościołów na tamtym terenie. Zdziwiła mnie trochę reakcja tej Ukraińki,
wykształconej i doskonale znającej relacje polsko - ukraińskie.
Myślę,że na tym przykładzie mozna powiedzieć że Ich odniesienie do historii nie
jest tak jednostronne jak w linkowanych artykułach /ogólnie bardzo ciekawych/
Na razie tyle - pozdrawiam jak zawsze serdecznie !!!!.
Forum polsko-ukraińskie rozwija się powoli- a zaczyna być ciekawe :0
No i powstało na "beskidzie niskim" - forum łemkowskie - :))))

[wolf_wwa]

Witam
PP, moim zdaniem, jest ciekawym tytulem, wazne jest tez to, ze jest to pismo
wywazone w swych wypowiedziach. Faktycznie malo na lamach PP tematyki
ekumenicznej, w ostatnim czasie byl jeden, bardzo ciekawy (linkowany zreszta:),
tekst poruszajacy sprawe stosunkow miedzy Kosciolami.
Piszesz Piotrze o malym oddzwieku w Rosji powrotu Ikony Kazanskiej, faktycznie
malo na ten temat. Chociaz w portalu Cerkiew.pl byly artykuly na ten temat.
Rosyjska Cerkiew, wydaje sie, ma sporo problemow na swoim wlasnym podworku, stad
chyba wynika ostroznosc i rezerwa (a czasem niestety niechec) w stosunku do KK.
Prawoslawie w Polsce jest bardziej otwarte na rozmowy. Od hierarchow KK sa gesty
swiadczace o checi dialogu, z drugiej zas strony mamy do czynienia z sytuacja
taka jak w przypadku katakumb. Pisalismy zreszta juz nieraz, ze wazne aby
pojednanie bylo "na dole", wsrod ludzi. Wtedy ma to sens.
Jesli chodzi o wzmiankowane przez Ciebie wypowiedzi znajomej Ukrainki, dobrze ze
po obu stronach sa ludzie patrzacy obiektywnie. Przeciez w Polsce sa ludzie
ktorym lezy na sercu proces pojednania. Zdarzalo sie nieraz, ze linkowalem na
forum teksty kontrowersyjne, prowokujace. Nie chcialem nigdy wywolywac wasni, a
sprowokowac wymiane pogladow. Swa obecnosc na forum traktuje jako okazje do
poszerzenia wiedzy i milej wymiany pogladow. Nie wiem czy zwrociles Piotrze
uwage w ostatnio linkowanym tekscie, ze zbrodni czesto dokonywaly BCh. Ogolnie z
tego co czytalem na terenach poludniowo-wschodnich ta formacja splamila sie
wieloma czynami. Duza czesc mordow nie miala zwiazku z AK, chociaz oczywiscie
nie wszystkie. Inaczej bylo na polnoc od Bugu. Tam w pamieci ludnosci zachowaly
sie krwawe wydarzenia bedace owocem dzialan AK i "spadkobiercow" czyli PAS NZW.
Pomimo linkowania takich tekstow w zadnym wypadku nie uwazam ze cale zbrojne
podziemie podejmowalo dzialania zbrodnicze. Tak samo jest rowniez z podziemnymi
formacjami UPA. Na pewno akcja antypolska przeprowadzona w 1943 nie jest powodem
do dumy, a wrecz przeciwnie. Jednak dzialalnosc pozniejsza zasluguje na
szacunek, szczegolnie na terenach ZSRR - jako opor przeciw okupacji. Na terenach
Polski dzialania tych oddzialow rowniez nie sa jednoznaczne. Na Lemkowynie UPA
nie miala przeciez poczatkowo prawie zadnego poparcia, ale wraz z rozpoczeciem
wysiedlen ludzie szukali obrony. A dalej to juz poszlo...
Troche sie rozpisalem, ale chcialem troche napisac od siebie.
Oczekujac na dalszy ciag rozmowy serdecznie pozdrawiam
R.

[piotrzr]

Witam : - chciałem aby powitanie Ciebie po urlopie było "gorące" i chyba się mi
udało :)))
Co do oceny Przeglądu Prawosławnego - jestem z tobą zgodny. Chociaż "nocne
rodaków rozmowy" na Ukrainie i w efekcie Ich rewizyty w Polsce - skorygowały
trochę moje poglądy na dawną przeszłość. Okazało się bowiem ,że Moi Ukraińcy -
Ciocie i kuzyni - okazali sie bardziej krytyczni w odniesieniu do ukraińskiej
historii niż sie mogłem spodziewać. Tak samo zresztą jak w odniesieniu do
obecnej, mocno pogmatwanej rzeczywistości !!!
Pproszę wybaczyć,żę nie zawsze mam w pamięci linkowane przez Cienie teksty -
ale przyznasz - dużo ich do tej pory było :)))
Puki nie złapie "weny twórczej" - to będzie na tyle :))
Polecam ciekawie zapoczątkowane wątki dotyczące m.in. obecności w kalendarzach
ukraińskich "na czerwono" zaznaczonej daty 17 września - odczytywanej przez
polskich internautów /jak się okazuje/ jako akcent antypolski - oba wątki na
forach prywatnych "Polska-Ukraina" i "Tragedia Wołynia". Byłem łaskaw :))
wyrazić tam swoje poglądy w tej sprawie. Ciekaw jestem Radku twojego zdania !!!
Ja również cieszę się z Twojej tu obecności
Ps Prosze o wybaczenie jeśli niechcący za bardzo "przyjudziłem" na powitanie-
w Tamtych linkach wraca temat ukraińskiej martyrologii - gdy złapię trochę
czasu - wydrukuje sobie oba teksty, postudiuję i obiecuję do nich wrócić :)
Dobrej Nocy

17 wrzesnia

[wolf_wwa]

Witaj Piotrze
Temperatura dyskusji jest jak najbardziej w porzadku:)
Pozwolilem sobie poczytac troche teksty z polecanych przez Ciebie forow.
17 wrzesnia jest swietem nie tylko na Ukrainie, obchodzone jest rowniez w
Bialorusi. Pozwole sobie zacytowac tekst zamieszczony na lamach gazety
"Zwiazda". Tlumaczenie pochodzi z sajtu bialorus.pl

"Dopiero 17 września, kiedy stało się jasne, że armia polska została prawie
całkowicie rozbita przez wojska hitlerowskie, Stalin nakazał wzięcie w obronę
życia i majątku mieszkańców zachodniej Białorusi. Spod polskiego panowania
zostało wyzwolone, między innymi, Lida, Wilno, Grodno i Białystok" - pisze "Zwiazda"

Prawda, ze ladne:)

Stosunek cytowanych przez Ciebie historykow jest bardzo wywazony, az milo poczytac.
Ciekawe, ze mowi sie tylko o wydarzeniach na Ukrainie, stosunkowo malo bylo
wzmianek o obchodach na Bialorusi. A sytuacja na tych ziemiach po 17 wrzesnia
byla nieciekawa. Odnotowano tam wiecej przypadkow przemocy niz na ziemiach
ukrainskich. Zreszta ludnosc bialoruska az do stycznia 1940, kiedy zaczeto
zapedzac do kolchozow, byla zadowolona. Ludzie otrzymali ziemie zabrana "polskim
panom", traktowali to jako akt sprawiedliwosci.
Przy okazji obchodow 17 IX wszyscy chetnie rozpisywali sie na temat zachowania
mniejszosci na terenach zajetych przez ZSRR. Prawie nikt zas nie pisal czemu
ludzie witali sowietow z entuzjazmem. Nie pochwalam sowieckiego najazdu na
tereny wschodnie II RP, rozumiem natomiast co kierowalo ludzmi witajacymi
sowietow. Zreszta po 22 VI 1941 ludnosc witala kwiatami wkraczajacy Wehrmacht.
Naprawde spora czesc mniejszosci na terenach zajetych przez ZSRR uwazala ze
zmieni to ich polozenie na lepsze.
Coz Piotrze, moze akurat ten post jest nie bardzo na temat, ale trudno bylo
przemilczec te wydarzenia.
Pozdrawiam
R.

[piotrzr]

Witam

Oto Radku ten temat bardzo mnie interesuje , i nasuwają się mi pytania - czy
masz pewność,że to "święto" jest jakoś szczególnie obchodzone na Ukrainie ? a i
Białorusi?. Bo z tego co wiem zostało ono narzucone jako "prazdnik
sojedinienia" przez sovietów - ale np na Ukrainie było ostani raz "uczczone"
oświadczenieniem tamyejszego rządu w 1999 r. /w rocznicę 60 lat/
szczerze mówiąc - fakt uroczystych obchodów "17 września" byłby dla
mnie /samozwańczego adwokata - jak wiesz bardzo tolerancyjnego wobec
ukraińskich grzeszków/ bardzo trudne do obrony- zaczętej zresztą na wskazanych
forach :(
Żeby jednak nie pozostawiać wątpliwości co od mej postawy w tej konkretniej
sprawie - uważam że obchodzenie "tam" tego święta jest /cZy byłoby/ wielce
szkodliwe dla relacji ukraińsko-polskich. No cóz - agresja soviecka była
potworną zbrodnią równoznaczną z agresją niemiecką. Inna sprawa - że nie była
tak postrzegana przez "pseudosojuszników" Polski - Anglię i Francję ktore nad
tym faktem przeszli obojętnie !!!:(
Ale też tu wychodzi dwoistość skutków nawet najtragiczniejszych wydarzeń -
prawdopodobnie bez tej anaksji - nie powstałoby zjednoczone państwo ukraińskie.
A fakt ten na równi z odrodzeniem się demokratycznej Polski - uwazam za
zdarzenie CUDOWNE
pOZDRAWIAM
pS Przepraszam za ewentualne ortografy - w poprzednim moim poście słowo "puki"
powinno być napisane trochę inaczej :)

[wolf_wwa]

Witam
Z tego co wiem Bialorus nie obchodzila jakos specjalnie rocznicy wydarzen sprzed
65 lat. Oficjalnie jest to traktowane jako rocznica zjednoczenia wschodniej i
zachodniej Bialorusi (!). Wedlug oficjalnych mediow 17 IX 39 Zachodnia Bialorus
zostala wyzwolona przez Stalina od panowania "polskich kapitalistow" - tak
przynajmniej podawala prasa "rzadowa".
Napad ZSRR na Polske byl aktem paskudnym, ale nie mozna nie przyznac Tobie racji
ze bez 17 IX nie byloby niepodleglej Ukrainy i Bialorusi.
Jesli chodzi o obchody na Ukrainie to z tego co czytalem wydaje sie, ze nikt nie
obchodzi juz tej rocznicy od 5 lat, jak pisales. Sytuacja bialoruska jest chyba
inna, tam jeszcze caly czas utrzymywany jest model sowiecki, nie ma tam zbyt
wiele miejsca na dyskusje historykow, a szkoda.
Z tymi wydarzeniami sa tez zwiazane rozne ciekawe historie narodowosciowe na
terenach Zachodniej Bialorusi. Jak wiadomo granice republiki Bialorus wyreslil
nieomylna reka sam Jozef Stalin. Po ustanowieniu tam wladzy radzieckiej tworzono
szkoly bialoruskie co spotkalo sie z oporem czesci ludnosci ukrainomownej,
wystosowano nawet pismo do Moskwy zeby uczyc "po swojomu" ale oczywiscie nie
moglo to odniesc skutku - wszak partia jest nieomylna:) Inna sprawa ze po
bialorusku uczono tylko w szkolach powszechnych, pozniej juz tylko po russki. Z
przekazow wiem ze mimo upolitycznienia szkolnictwo bylo naprawde na wysokim
poziomie, szczegolnie na poziomie gimnazjalnym.
To tyle o poranku, trzeba sie udac do pracy, moze jescze dzis postaram sie
podeslac jakis tekst o sytuacji Cerkwi pod sowieckim panowaniem.
Pozdrawiam
R.

[piotrzr]

Witam.
O obchodach 17 września - a raczej ich nie obchodzeniu na Ukrainie - napisal
własnie na forum PL-Ukr -gośc z Ukrainy.

A ja jestem po lekturze podesłanych linkow. Pierwszy - o tragicznych i często
bratobójczych ofiarach - potwierdza raz jeszcze że Polacy nie byli bez winy w
tamtych tragicznych latach . udzial BCH,AK i NSZ w represjach wobec
Bialorusinów i Ukraińcow - nie budzi wątpliwości.
Drugi nadesłany przez Cibie Radku link o Kostomłotach, rozterkach związanych z
przynależnością religijną, represjach sanacyjnej Polski wobec prawosławia na
Chełmszczyźnie - to kontynuacja licznych tematów na PP.

A tymczasem w Rzeszowie zakończyło się lato ...:(((

Prawoslawni w wojsku na Zachodzie

[wolf_wwa]

Witam
Niestety u mnie tez juz jesien:( Ale z drugiej strony to tez piekna pora roku.
Zeby tylko zbyt duzo nie padalo.
Kiedys na forum pisalismy o prawoslawnych w Polskich Silach Zbrojnych na
Zachodzie. Wczoraj czytajac materialy o sytuacji Cerkwi po wkroczeniu wojsk
sowieckich na wschodnie tereny II RP znalazlem maly fragment dotyczacy wlasnie
tych spraw. Nie dotyczy on co prawda zwyklych zolnierzy ale sadze ze tez moze
byc interesujacy.
W pierwszych dniach wojny w obliczu zblizania sie sowietow biskup
grodziensko-nowogrodzki Sawa poprzez Litwe i Niemcy udal sie do Rumunii a dalej
do USA. Pozniej biskup ten, od 1943 roku, zostal decyzja rzadu na wychodzstwie
prawoslawnym biskupem wojskowym w stopniu generala brygady. Sprawowal on opieke
duchowa nad prawoslawnymi zolnierzami Polskich Sil Zbrojnych na Zachodzie.
Zastepca prawoslawnego biskupa wojskowego byl biskup Mateusz (Siemaszko).
To tylko malutki wycinek z losow Cerkwi w trudnych latach wojny, sadze ze
ciekawy. Oczywiscie w razie zainteresowania chetnie skrobne jeszcze kilka slow
na temat losow prawoslawia pod rzadami radzieckimi.
Pozdrawiam
R.
P.S. Mimo niezbyt ciekawej pogody zycze pogody ducha

[piotrzr]

witam - dziekuję za powrót do "starego wątku". Być może że uda nam
się 'pogłebić " już raz ruszony temat.
No bo włąsnie i to zagadnienie - śłuzby w okresie wojny w PSZ - Ukraińców,
Białorusinów i Polaków wyznań wschodnich użwiadomi wielu internautom że relacje
polsko-ukraińskie to nie tylko walkai z UPA i Wołyn ale także wspolny los i
wspólna walka z Niemacami.
Cieszę się też z powrotu do tematu Prawosławia - sam niedawno znalazłem
intersujące opracowanie na ten temat na stronie www.lemko.org- pracę
magisterską traktującą o historii powojennej prawosławia na Dolnym śląsku ale
też "zahaczającą o okres przedwojenny i wojenny . Ale cóż - gdy dziś chciałem
coś z niej pocytować - KLĘSKA !! - czytam komunikat "file not found".
No trudno - postaram sie coś poszukać w zapisanych na dysku plikach.
Pozdrawiam

Ps A pogoda u nas nieciekawa - dobrze,że chociaż grzyby obrodziły !!! :)))

Po 17 IX ciag dalszy i inne...

[wolf_wwa]

Witam
Niestety powrot do tematu PSZ i prawoslawnych tamze byl tylko chwilowy. Nie
posiadam wiedzy ani zrodel aby kontynuowac:( Napisalem te pare slow przy okazji
losow duchowienstwa na terenach zajestych przez ZSRR po 17 IX. Faktem jest ze
historia Rusinow w czasie II WS to nie tylko UPA. Sa oczywiscie i inne
nieciekawe watki jak na przyklad udzial ludnosci ruskiej na Polesiu w
partyzantce sowieckiej. Ale sa i przyklady postaw innych. Malo osob wie
(niestety) ze w waklach podczas Powstania Warszawskiego gineli rowniez
prawoslawni. Nie tylko cywile. W szeregach walczacych byli rowniez zolnierze
pochodzenia ruskiego, o czym swiadcza nazwiska i wyznanie.
W ostatnim poscie napisales Piotrze o Cerkwi na Ziemiach Zachodnich. Ten watek
mozna by troche pociagnac, jest on ciekawy. Przeciez wlasnie tam trafili
wysiedleni po akcji Wisla. Zreszta Kosciol prawoslawny rozpoczal tworzenie swych
struktur na tych terenach juz wczesniej bo w 1945 roku. Chociaz zwiekszenie
liczebnosci prawoslawnych nastapilo po wysiedleniach na Ziemie Zachodnie trafilo
rowniez troche osob z Bialostocczyzny, ci ludzie przeniesli sie tam zupelnie
dobrowolnie. Wsrod tych ludzi znaczna czesc spolonizowala sie i zostala
katolikami. Niestety traktowali swoje pochodzenie i wiare jako cos wstydliwego i
przeszkadzajacego w zyciu. Nie bez winy byly tu wladze ktore oczywiscie staraly
sie pokazywac ludzi Wschodniej Wiary jako "banderowcow" i niebezpiecznych
bandytow. Do tego dochodzila polityka rozpraszania ludnosci wysiedlonej.
Ciesze sie ze do naszych rozmow dochodza kolejne tematy - jak na przyklad Ziemie
Zachodnie.
Dzisiaj chcialbym wtracic jeszcze pare slow na temat sytuacji po 17 IX. Po
ustaleniu granicy sowiecko-niemieckiej wiekszosc ziem zamieszkanych przez
ludnosc prawoslawna zanlazlo sie na terytorium ZSRR. Ciekawe jest ze 95% parafii
na terenie ZSRR miescilo sie na zajetych terenach IIRP. Dla sowietow byl to
problem. Natychmiast zaczeli wprowadzac swoje porzadki, przesladowania
duchownych, konfiskaty dobr, likwidacja nauki religii. Zamknieto oczywiscie
seminarium w Krzemiencu i rozpoczeto ateistyczna propagande. Jednoczesnie
Cerkiew rosyjska dazyla do rozszerzenia jurysdykcji na te tereny. Juz jesienia
1939 roku na Wolyn przybyl arcybiskup Sergiusz i rozpoczal podporzadkowanie
tamtejszych parafii Patriarchatowi Moskiewskiemu. W lecie 1940 powstal
egzarchat Zachodniej Bialorusi i Ukrainy, "szefowal" mu arcybiskup Mikolaj
(Jaruszewicz) jako metropolita wolynski i lucki. Nie wszyscy hierarchowie
chcieli sie temu podporzadkowac. Czesc ratowala sie ucieczka, a czesc, jak
biskup Polikarp i arcybiskup Aleksander zostali przez sowietow aresztowani. Ta
sytuacja utrzymywala sie az do 22 VI 1941. Po wkroczeniu wojsk niemieckich
sytuacja ulegla zmianie i, jakkolwiek by to nie brzmialo, prawoslawni mieli
zdecydowanie lepsze warunki niz pod sowieckim panowaniem.
Na dzis juz nie bede nudzil:)
Pozdrawiam serdecznie
R.
P.S. A za oknem piekna zlota jesien wiec trzeba sie przespacerowac

Perepraszaju że krótko :)))

[piotrzr]

Witam serdecznie

Oto udało się mi dorwać do "bibliteczki" na lemko.org i w najbliższych postach
postaram sie co mieco pocytywać. dzisiaj niestety krótko bo... szykuje się na
spotkanie z moimi krewnymi przybyłymi z ... białoruskiego Mińska. To również
potomkowie mojego pradziada - tak dumnie przeze mnie wspominanego w dawnych
postach :)))i potomkowie podkarpackich Rusinów którzy przed wojną jeszcze
wyemigrowali na polsko-białoruskiego tereny.
Mam nadzieję,że spotkania tegotygodniowe zaobfitują ciekawymi wrażęniami - z
którymi oczywiście podzielę się z Tobą i biernymi czytaczami postów :)))

Póki co ,ze smutnej konieczności :( :))) kończę i pozdrawiam równie serdecznie
jak zawsze :)

[wolf_wwa]

Witam Piotrze
Dzisiejszy post nie bedzie kontynuacja poprzednich kilku, pozwole sobie na maly
odskok:) Troche naklonila mnie do tego Twoja informacja o gosciach z Bialorusi.
Duzo na tym forum pisalismy o "ukrainofobii". Dla poprawienia humoru podsylam
link do arcyciekawego tekstu zamieszczonego na sajcie NBiN, a bedacego
przedrukiem z "Czasopisu".
Cytowalem tu kilkakrotnie "Cz" i lubie go czytac, szkoda tylko ze autorzy z "Cz"
zamykaja oczy na fakty.

free.ngo.pl/nadbuhom/drapiezna-ukrainizacja.htm
Ciekaw jestem Piotrze jakie nowe watki "przyniosa" Twoi goscie?
Pozdrawiam serdecznie
R.

I jeszcze krociutko:)

[wolf_wwa]

Goraco polecam ostatnie zdanie, mozna tylko skomentowac - i smieszno i straszno...
Jeszcze raz pozdrawiam
R.

W sieci wątków

[piotrzr]

Oto Radku z dalekiego Mińska Białoruskiego przyjechała do rzeszowa pewna
dystyngowana dama - kuzynka mojej mamy - w prostej linii potomkinii /wnuczka/
mego pradziada. Przywiozła plik starych zdjęć,które własnie poskanowałem i...
metryki chrzcielne z beckidzkich cerkwi unickich z lat 1900-1940. jak się
zapewne domyslasz - dotyczące róznych mych "pociotków".
Teraz staram się uporządkować w głowie i na piśmie Z:) pozyskane informacje,
uzupełniająć "drzewko geneaologoczne" o nowe "niteczki".
A wątki - Boże mój - i watek jak to się stało że potomkowie szlacheckiego rodu
Wachnianinów z Białorusi "wylądowali" w Galicji i dali od początku XIX
wieku "świaszczennikowego" rodu unickich księzy w galicji, pierwszemu
presowi "proświty" i twórcy pierwszej opery ukraińskiej, i jak to się stało że
synowie mego pradziada ,przedrewolucyjni absolwencji Uniwersytetu Moskiewskiego
zostali nauczycielami okolic białoruskiego Mira i Nieświerza itd,itd I wreszcie
uporządkować informacje o koligacjach rodzinnych księżego /grekokatolickiego/
rodu Krynićkich i Wachnianinów - co stało się za sprawą mojej prababki.
Przepraszam Radku za chaos myślowy - ale muszę to wszytko sobie w głowie
uporządkować...

A póki co proszę o wyrozumiałość - odezwę się za kilka dni
Pozdrawiam serdecznie

[andrijko]

Widzę Piotrze że udzielasz się także na Forum Słowiańskim - wątku o ukraińskich
ziemiach etnicznych. Cóż, moim zdaniem nie jest to chyba rzeczowa dyskusja i
chyba stracony czas na uświadamienie rozmówców. Poziom agresji jest tam już tak
wielki że nawet nie zabieram głosu - niech lepiej ten wątek zaschnie i najwyżej
otworzy się jakiś nowy. Może wtedy będzie możliwa jakaś dyskusja a nie
obrzucanie się epitetami.
No i jak Wolfie ci się podoba nowy temat na NBiN ? Zarzuciłem na początek parę
artykułów dotyczących tematyki białorusko - ukraińskiej na POdlasiu, ale mam
zamiar temat rozwijać i poświęcęmu oddzielną rubrykę. A materiałów przez lata
nazbierało się wiele, oj wiele. Niektóre są tak bzdurne, przeszyte nienawiścią,
strachem, kompleksami i propagandą, że aż się wierzyć nie chce, że napisali je
np. wykładowcy akademiccy. Ale to chyba w rzeczywistości oddaje kondycję tej
grupy etnicznej - trudno nazwać mniejszości narodowej. Wraz z nagraniem
radiowym, w którym jeden z redaktorów za przyznanie, że język Podlasian jest
gwarą ukraińską został "rozdeptany" podobne teksty tworzą zwięzła całość. Będę
je od tej pory publikował - są lepszą propagandą prokraińską niż 20 letnia
praca ZUP. I sekciarzy z tej organizacji do której także się zaliczam. A co
najbardziej mnie zdziwiło - głównym sekciarzem ukraińskim na POdlasiu przez 20
lat był - Sawa, metropolita wcześniej białostocko-gdański, a teraz całej Polski.
Xe xe
Pozdrawiam ukrańskich i okołoukraińskich sekciarzy i życzę powodzenia w łapaniu
niewinnych naiwnych duszyczek.
Sekciarz

tylko krótko

[piotrzr]

Mój "występ" na forum slowianskim to rzeczywiście niewypał - znacznie ciekawiej
wygląda to na forum "Polska - Ukraina" . A tu oczywiście wkrotce wracam ... po
pozbieraniu myśli i ....wątków

Pozdrawiam

[wolf_wwa]

Witam
Z niecierpliwoscia czekam na ciag dalszy dyskusji, jak tylko Piotrze znajdziesz
chwilke czasu.
Bardzo milo, ze znalazles Andrzeju chwilke aby zajrzec jak toczy sie dyskusja.
Watki z sajtu NBiN sa bardzo ciekawe, sadze ze pomysl na stworzenie oddzielnego
dzialu poswieconego tej tematyce to strzal w dziesiatke. Chociaz nie wiem czy
powinienem czytac zarowno watki z sajtu, jak i NBiN;) Wszak sekty to powazne
zagrozenie:) Szczegolnie takie sekty ktore (na pewno za pieniadze z Kanady)
staraja sie zukrainizowac biedne duszyczki z Podlasia.
Tak na powaznie to z niecierpliwoscia czekam na kolejne materialy na stronie,
mam nadzieje ze beda rownie smakowite.
Pozdrawiam i zycze milego weekendowego odpoczynku.
R.

I slowko wyjasnienia

[wolf_wwa]

Zyczenia weekendowe to nie pomylka, odezwe sie po niedzieli
Jeszcze raz pozdrawiam
R.

Nowe wątki

[piotrzr]

Witam serdecznie.
Z uwagą przeczytałem ow tekst /linkowany przez Ciebie Radku/ i ... nie
zrozumiałem owych dylematow rozdzarcia pomiędzy białoruskoscią a ukraińskością.
Zwłaszcza że gość z serca białorusi pomimo łemkowskich korzeni - mówił
czystą,literacką rusczyzną :)))
Ale skoro o wyborach i "sekciarstwie" mowa :) na miejscu będzie fragment
wywiadu zPanem Porębskim - autorem najnowszej ksiązki o Mistrzu Nowosielskim i
jego wyborach ;

serwisy.gazeta.pl/ksiazki/1,20749,2297168.htm


Rozmowa z prof. Mieczysławem Porębskim, autorem książki "Nowosielski",
finalistą nagrody Nike 2004

W pańskich późnych tekstach o Nowosielskim są jednak nowe wątki. Po pierwsze
eschatologia jego sztuki, po drugie podkreślenie jego ukraińskości,
prawosławia.

- Bo to jest przede wszystkim książka o Europie Nowosielskiego. To się może
wydawać egzotyczne, ale jego ukraińskość wiąże się z innym widzeniem Europy.

Jakim?

- To Europa, której centra są nie tylko na Zachodzie. Europa, która zaczyna się
od porwania Europy na Krecie. A Kreta XVI wieku to jest El Greco. Kreta i
Peloponez trochę wcześniej to jest Teofan Grek. W tej Europie, która rozciąga
się od północnego Nowogrodu do Toledo, trwa tradycja antyczna przetworzona
przez Drugi Rzym, czyli Bizancjum. A bez promieniowania Bizancjum nie byłoby
malarstwa włoskiego renesansu. W jego wyobraźni i emocjach Ukraina należy do
Drugiego Rzymu. To są kresy Europy, to najdalej wysunięte na wschód jej
obrzeże. Jego Ukraina, ta jego mityczna ojczyzna, rozciągała się od Wielkiego
Nowogrodu na północy do Krymu na południu i sięgała aż po Dunaj. Zaczęła się w
Grecji. A skończyła się pacyfikacją Nowogrodu przez Iwana Groźnego w 1570 r.,
słynną opryczniną. Kiedy Jurek opowiada o tym, jak spędzano tych biednych
Nowogrodzian na zamarznięte jezioro, jak się załamywał pod nimi lód, z dziećmi,
z kobietami, kiedy wszystko tonęło, przeżywa to jako własny dramat.

Skąd w ogóle prawosławie u Nowosielskiego?

- Jego ojciec był Łemkiem, unitą. Jurek zmienił wyznanie z grekokatolickiego na
prawosławne. Ale to nie był bunt przeciw ojcu. On uważał, że unia brzeska to
była zdrada, podporządkowanie się ortodoksji katolickiej. Bo unia była
niewypałem. Unitom obiecano miejsca w sejmie, senacie, a potem wszystko im
odebrano. Ta daleka, wschodnia Ukraina zbuntowała się przeciwko temu. On był
solidarny z pokrzywdzonymi, z tym ludem.

Była wojna. Co wtedy znaczyła taka decyzja? Stał się Ukraińcem?

- W środowisku, w którym obracaliśmy się w czasie wojny, była bardzo silna
tradycja przedwojennej Grupy Krakowskiej, lewicowego, awangardowo
zorientowanego ugrupowania artystycznego. W Grupie Krakowskiej byli Ukraińcy,
Polacy, Żydzi. To było środowisko, które było przeciwko wszelkiego rodzaju
nacjonalizmom, przeciw antysemityzmowi, antyukrainizmowi. Panowała pełna
tolerancja.

Koniec cytatu.
Ta wspomniana solidarność Nowosielskiego przypomina jako żywo postawę św.
pamięci Jacka Kuronia który bodaj stwierdził,że jesli śą krzywdzeni
Żydzi,Ukraińcy, Palestyńczycy ... to on będzie Żydem Ukraińcem Palestynczykiem.
Mysle że w naszej dyskusji warto będzie wspomnieć i tą Piękną Postać -
wielkiego zwolennika polsko- ukraiskiego pojednania !!!

A co do nowych wątków - po weekendzie wrócę do dawnych tematów - akcji Wisła ,
jaworzna, Prawosławia w Polsce no i wreszcie do swej własnej genaologii - co
zapowiadałem już radku bodaj w ubiegłym roku.

A dziś - wybieram się na "Nikifora" - jak na podkarpackiego Rusina
przystało :))

Również zyczę miłego weekendu

[wolf_wwa]

Witam
W linkowanym tekscie niestety nie chodzilo o rozdarcie, a raczej o bardzo
nerwowe reakcje dzialaczy bialoruskich na jakakolwiek probe podwazenia
bialoruskosci nadbuzanskiego Podlasia. Czasami wyglada to tak jakby bali sie
zmniejszenia liczby Bialorusinow, nie wiem moze chodzi o sprawy prestizowe. Nie
mozna reagowac w taki sposob, przeciez nie jest to zamach na mniejszosc
bialoruska, a jedynie stwierdzenie ze bialoruskosc tych ziem jest dosyc swiezej
daty. Jeszcze w spisach ludnosci przeprowadzanych "za cara" ludnosc na tych
terenach okreslano jako Malorusinow. Zreszta i z informacji od starych ludzi
wylania sie rozroznienie, byli "Ruscy", "Tutejsi" i Licwiny - jak okreslano
ludnosc Bialoruska. Slowa ktore znam z domu rowniez w niczym nie przypominaja
mowy bialoruskiej, zblizone sa za to do jezyka ukrainskiego. Pisalem juz tu ze
wsrod przodkow mam tez Bialorusinow, ale oni przyjechali nad Bug z okolic Grodna.
Wiesz Piotrze ciezko jest dojsc co kieruje dzialaczami, ktorzy odmawiaja ludziom
ktorzy sa w mniejszosci prawa do swej prostej mowy, staraja sie wszelkimi
silami z wszystkich prawoslawnych nad Bugiem zrobic Bialorusinow. Oczywiscie nie
mozna robic nic na sile, jak widac na przykladzie linkowanego tekstu o
Kostomlotach tozsamosc nie jest jednoznaczna. Mi tez jest bardzo blisko do
"ruskosci" natomiast nie identyfikuje sie z bialoruskoscia.
Prosze czytaczy o wybaczenie za osobiste wynurzenia.
Pozdrawiam z nowym tygodniem
R.
P.S. Na polecana przez Ciebie ksiazke niebawem zapoluje:)

Nowe wątki - Nikifor

[piotrzr]

Dziękuję za słowa wyjasnienia.
Ze swej strony prosze o zapoznanie sie z ciekawym tekstem o Epifanie
Drowniaku "nikiforze".Ani Nikifor, ani Krynicki

polityka.onet.pl/artykul.asp?DB=162&ITEM=1190632&MP=1


Losy Nikifora obfitowały w paradoksy. Choć dorobił się z malowania niezłego
majątku, to do końca swych dni nie wyzbył się nawyku pospolitego żebrania. W
teście inteligencji Stanforda-Bineta osiągnął zaledwie 45 punktów, a
równocześnie miał wyśmienicie rozwiniętą pamięć wzrokową i wyraziste cechy
charakteru. Nie było chyba w XX w. polskiego artysty, który miałby tak wiele
indywidualnych wystaw w kraju i na świecie (ponad 300). A przecież dopiero
kilka lat temu sąd ostatecznie zadecydował o jego prawdziwej tożsamości. Był
honorowym członkiem Związku Polskich Artystów Plastyków i bohaterem wielu
filmów, mimo że nie ukończył żadnych szkół, a jego mowę rozumieli tylko
najbliżsi. I nawet gdy umarł, wokół jego osoby i jego dorobku nie było ani
zgody, ani spokoju.
Znacznie dłużej przyszło czekać na to, by w rodzinnej Krynicy można było
oglądać dorobek Nikifora. W latach 70. chyba największy kolekcjoner polskiej
sztuki ludowej, Niemiec Ludwig Zimmerer zaproponował, że przekaże państwu
polskiemu swoje wspaniałe, bezcenne zbiory w zamian za stworzenie w Krynicy
muzeum, w którym obejmie on funkcję honorowego (bez pobierania wynagrodzenia)
kustosza. Ofertę odrzucono. Muzeum Nikifora w tzw. Romanówce otworzono dopiero
w 1995 r. w okrągłą, setną rocznicę urodzin malarza. Kilka lat wcześniej,
rozżalony niekończącymi się korowodami wokół tej sprawy, pisarz, etnograf i
historyk, autor dużych wystaw poświęconych Łemkom, Antoni Kroch grzmiał: „To
jest zdumiewające i sądzę, że to jeszcze jedna stacja łemkowskiej Golgoty, bo
gdyby on się nazywał Kowalski albo Nowak i pochodził np. z Kielc, to nie byłoby
żadnych problemów”.

Te etniczne aluzje są zresztą charakterystyczne, osoba Nikifora bowiem, i za
jego życia i po śmierci, wciągnięta została w zawirowania historyczne i
narodowościowe spory. Warto przypomnieć, że jeszcze w 1947 r. Nikifor został
aresztowany pod dziś brzmiącym kuriozalnie, ale wówczas groźnym zarzutem
szpiegostwa. Jego obrazki potraktowano zaś jako plany mające ułatwić inwazję.
Niewiarygodne, ale prawdziwe.
Znany malarz bez nazwiska

O Nikifora i wokół jego osoby toczyła się batalia pomiędzy trzema aż
społecznościami: polską, ukraińską i łemkowską. Historyk sztuki Andrzej Banach,
który zrobił chyba najwięcej dla spopularyzowania jego sztuki w Polsce i w
świecie, równocześnie stał na straży, by malarz zbytnio nie kojarzył się z
mniejszością narodową czy etniczną. To ponoć on doprowadził do tego, że decyzją
Sądu Powiatowego w Nowym Sączu we wrześniu 1962 r. wystawiono artyście metrykę
wraz z następującym uzasadnieniem: „Znany malarz z Krynicy Nikifor nie posiada
nazwiska, lecz z uwagi na stałe miejsce zamieszkania i na ścisłe powiązanie
jego twórczości z Krynicą postanawia się nadać mu nazwisko Krynicki”. Tymczasem
wiadomo, że już pod koniec lat 50. łemkowski etnograf Paweł Stefanowski
odnalazł metrykę urodzenia Nikifora, która nie pozostawiała żadnej wątpliwości;
ani on Nikifor (to był przydomek nadany mu przez Łemków), ani tym bardziej
Krynicki, ale Epifaniusz Drowniak. Władzom jednak zależało, by fakt ów ukryć i
żeby najświetniejszym rodzimym prymitywistą znanym w świecie był ktoś o polsko
brzmiącym nazwisku.

Łemkowie nigdy nie pogodzili się z tą decyzją. I dopiero w 2003 r., po sześciu
latach procesu (!) prowadzonego z ich inicjatywy, sąd ostatecznie zmienił
decyzję sprzed niemal 40 lat, oficjalnie wystawiając nową metrykę.
Interesujące, że po drugiej stronie barykady, broniąc dotychczasowej
tożsamości, stanęło Muzeum Okręgowe w Nowym Sączu, z nadania państwa powiernik
spuścizny malarza, a więc placówka wyznaczona do tego, by dociekać prawdy o nim
i ją pielęgnować. Być może obawiano się utraty kolekcji na rzecz społeczności
łemkowskiej, być może uznano, że prac Epifana ludzie nie będą chcieli oglądać
tak chętnie jak Nikifora. Ale siła przyzwyczajeń i niechęć do przyjęcia nowej
prawdy jest doprawdy wielka. Oto w tygodniku „Wprost” sprzed dwóch tygodni
ukazała się recenzja filmu Krauzego pióra Łukasza Radwana, a w niej, obok wielu
przekłamań, takie oto kuriozalne zdanie o Nikiforze: „Nie wiadomo, ani jak się
naprawdę nazywał, ani też kim był”. Okazuje się, że zasłona dezinformacji
socjalistycznych władz jeszcze po czterdziestu latach okazuje się skuteczna.

Co ciekawe, nawet gdy była już powszechnie znana prawdziwa tożsamość twórcy,
przy różnych okazjach pojawiały się różne wersje jego nazwiska. Łemkowie
używali rzecz jasna formy oryginalnej, ale Polacy przerabiali ją niekiedy na
polsko brzmiącą Drewniak, zaś Ukraińcy – na Derewniak. Trzeba bowiem dodać, że
do batalii pod hasłem „czyj on jest?” włączyli się także przedstawiciele tej
ostatniej narodowości. Jeden z nich, Piotr Skrijka, w apologetyce „swego”
Nikifora zabrnął nawet daleko poza granicę śmieszności pisząc: „Nauczał nie jak
zwykły nauczyciel. Nauczał jak władyka-władca. Jak król. Był elegancki.
Dostojny. Rękę miał podniesioną do góry jak wódz, dowodzący armią, armią słów”.

Koniec cytatu – myślę że przy tej wypowiedzi Ukraińca – Piotra Skrijko –
można sobie przypomnieć o „ukraińskim sekciarstwie” ??

Ale też przypomina się mi moje zdziwienie, gdy porównując zapisy w metryce
chrztu mojej Mamy wystawionej w 1934 roku w cerkwi zalesiańskiej
i „świadectwie” tegoż chrztu wystawionym wiele lat później w rzeszowskim
kościele katolickim, - spostrzegłem różnicę w ...zapisie imiona. W tym
grekokatolickim wydaniu pisało – Lidia, w tym, katolickim – Maria

Wyjaśniając tą różnicę – usłyszałem że przy zapisywaniu grekokatolików
na „prawdziwych” katolików – księża często „zmieniali” pogańsko /według nich
brzmiące imiona na „bardziej katolickie". Czy to też nie dowód na „sekciarstwo”
w całkiem innym wydaniu ????

A wracając do "Nikifora" - - ten biedak nawet po śmierci mial pecha gdy o jego
tożsamość toczyli spory Polacy, Ukraińcy i łemkowie .....

Optymistyczny link

[wolf_wwa]

Witam
Niestety na takie zachowania nie ma monopolu tylko jeden narod. Takie
zachowania mozna znalezc nie tylko w naszej czesci Europy. W koncu nie tak
dawno w rankingu na Niemca wszechczasow dosyc wysoko znalazl sie Mikolaj
Kopernik:)
Dla mnie Nikifor to Lemko i sadze ze chyba tak powinno zostac.
Ostatnie posty nie byly zbyt optymistyczne wiec dzis zalinkuje tekst z PP o
nowej cerkwi na Chelmszczyznie. W tekscie mozna znalezc budujace wiesci o
zgodnym wspolzyciu, a nawet wspolpracy miedzy katolikami i prawoslawnymi.

www.pporthodoxia.com.pl/artykul.php?id=717
Zycze milej lektury i pozdrawiam
R.

Optymistyczny link - mój bardziej :))

[piotrzr]

Witam !!
Wlaśnie miałem oddać sie lekturze "Podrózy z herodotem" Kapuścińskiego i świeżo
nabytej "z głowy" Głowackiego / przyznasz lektury mało rusińskiej :)) gdy
wpadła w moje ręce ksiązeczka "Od Magury po Oslawę Podróz sentymentalna po
Łemkowszczyźnie" Jana Gajura. Ksiązeczka piękna, cudnie ilustrowana m.in
szkicami cerkwi, opisująca i Daliową i Bałuciankę i Surowicę i Komanczę itd itd
itd i tak 'łemkokowskofilska" że,że... aż nie gniewam sie na wyłapane błedy np
informację o przechowywaniu carskich wrót z Bałucianki w składnicy ikon w
Łancuie choć faktycznie są pieknie prezentowane w pawilonie ikon skansenu
sanockiego...
Cena ksiązeczki w detalu - 19 zl a w e-księgarni 18 zl !!! :))))

Daje namiar -

www.areteII.com.pl

Nie żegnam się - bowiem jeszcze się chyba dziś odezwę !!!!

Ksiądz Paprocki o Unitach

[piotrzr]

Oto Znalazłem na „ Mateuszu” opublikwany przez Wielebnego Diakona Piotra tekst
Unici: przeszkoda, a może szansa? Z ks. Henrykiem Paprockim, duchownym
prawosławnym, rozmawia Tadeusz Wyszomirski

Pozwolę sobie zacytować fragment :


WPROWADZENIE
Redakcja strony WWW Parafii Greckokatolickiej p.w. Narodzenia NMP w Lublinie
proponuje lekturę wywiadu z ks. drem Henrykiem Paprockim, duchownym Polskiego
Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego. Wywiad ów, przeprowadzony przez
Tadeusza Wyszomirskiego, zamieszczony został pierwotnie w miesięczniku „Więź”
ze stycznia 1986 roku. Niniejsza publikacja internetowa, przygotowana za zgodą
Redakcji „Więzi” – za którą to zgodę serdecznie dziękujemy – ma za zadanie
przypomnieć i spopularyzować ów interesujący tekst. Nie ze wszystkimi
twierdzeniami i sądami ks. Paprockiego można się zgodzić, zresztą niektóre z
nich uległy dezaktualizacji w późniejszym okresie. Tym niemniej publikowany
poniżej wywiad jest interesującym przykładem rzeczowego podejścia do zjawiska,
jakim są wschodnie Kościoły katolickie – podejścia nie tak znów często
spotykanego w publicznych enuncjacjach przedstawicieli Kościoła prawosławnego;
jako taki niewątpliwie zasługuje na przypomnienie.
NOTA EDYTORSKA:
Wywiad z ks. H. Paprockim przepisany został z „Więzi” z zachowaniem
integralności tekstu. Poprawiono tylko błędy oczywiste, jak „juryscykcja”
czy „nabożestwach” (s. 72).
Błędy w nazwach geograficznych czy imionach własnych zachowano, dodając przy
końcu erratę.
diakon Piotr Siwicki
Więź nr 327 (1/1986), s. 69-75.
T.W.: W swoich założeniach Unia miała zbliżyć Kościół wschodni i zachodni.
Tymczasem stało się przeciwnie. Zawarta na Soborze Ferraro-Florenckim unia
greków z łacinnikami, reaktywowana później w Brześciu Litewskim dla terenów
metropolii kijowskiej, nie tylko nie była zaczynem jedności, ale w sposób
ostateczny zantagonizowała Kościoły. Dla prawosławia stała się kamieniem
obrazy. Niestety nawiązanie łączności z Rzymem oznaczało zawsze na Wschodzie
rozbicie lokalnej wspólnoty. Nie ulega jednak wątpliwości, że Kościoły unickie
są rzeczywistością kościelną, z którą należy się liczyć. Jak Ksiądz sądzi – czy
unici stanowią poważny problem ekumeniczny na drodze pojednania Kościołów?
H.P.: Nie widzę takiego problemu w sensie uniemożliwienia dialogu prawosławno-
katolickiego. Dostrzegam natomiast inny jego wymiar, mianowicie potrzebę
rozpoczęcia paralelnego dialogu prawosławia z Kościołami wschodnimi będącymi w
jurysdykcji Rzymu. Pewne próby w tym zakresie zostały podjęte w ramach
patriarchatu antiocheńskiego z melchitami. W Polsce, gdzie obrządek
greckokatolicki nie posiada pełnej struktury formalnej, zupełnie nie dostrzega
się takiej potrzeby. Ale jej niezauważenie z obu stron wcale nie oznacza
nieistnienia kwestii. Dodać warto, iż duszpasterstwo unickie wykazuje dużą
prężność.
T.W.: Jak widzę, nie jest Ksiądz zwolennikiem likwidacji Kościołów unickich i
powrotu ich do prawosławia, co niektórzy prawosławni uważają za wstępny warunek
pomyślnego rozwoju dialogu prawosławia z katolicyzmem.
H.P.: W ogóle nie jestem zwolennikiem żadnych likwidacji. Skutki mogą być
akurat odwrotne od oczekiwanych. Gdyby nie gorliwość carskiej administracji
kasującej Unię w roku 1875, mielibyśmy dzisiaj na Podlasiu i Chełmszczyźnie
nadal cerkwie obrządku wschodniego. Kasata unii w eparchii (diecezji)
chełmskiej powiększyła tylko w konsekwencji liczbę katolików obrządku
rzymskiego. Z punktu widzenia Kościoła wschodniego jest to na pewno duża
strata. Ktoś powiedział słusznie, że Podlasie bez cerkiewek wygląda
nienaturalnie. Eparchia chełmska należała do jednej z najstarszych w Polsce.
Gdyby unitów pozostawiono w spokoju, kto wie, czy z czasem wśród nich nie
zrodziłby się naturalny ruch powrotu do prawosławia. Unię likwidowano
przeważnie dość brutalnymi aktami państwowymi.
T.W.: Powróćmy do genezy Unii Brzeskiej. Kto właściwie był jej inicjatorem?
Mówi się o chęci powetowania sobie na Wschodzie strat ilościowych, jakie
przyniosła Kościołowi katolickiemu Reformacja.
H.P.: Pomysł doprowadzenia do unii z Rzymem wysunięty został przez episkopat
ruski metropolii kijowskiej. Biskupi kierowali się tutaj swoistym pragmatyzmem,
który często okazuje się bardzo niepraktyczny na dłuższą metę. Dążyli
mianowicie do wzmocnienia swojej pozycji w monarchii: Unia miała być ceną za
miejsca w senacie. Zostali jednak srodze oszukani i nigdy tych miejsc im nie
przyznano. Teoretycznie przyznano je metropolicie i innym władykom prawosławnym
w wyniku umowy hadziackiej. Ale było to po wojnach kozackich.
T.W.: Czyli jednak biskupi ruscy nie chcieli drogą unii przeciwstawić się
procesowi polonizacji i katolicyzacji wyznawców ukraińskiego prawosławia?
H.P.: Jeżeli nawet brali to pod uwagę, nie był to cel uzasadniający Unię.
Zresztą i po jej zawarciu szlachta kresowa, wzorem magnatów, przechodziła na
obrządek łaciński. W ten sposób Cerkiew ruska pozbawiana była systematycznie
swojej elity. Trzeba dodać, że biskupi mieli na uwadze możliwość zbudowania
szkolnictwa, które przed Unią, poza szkołą w Ostrogu, założoną przez kniazia
Wasyla Ostrogskiego, zupełnie nie istniało. I na tym odcinku zamiary
architektów Unii Brzeskiej ziściły się i wydały owoce.
T.W.: W pewnym sensie dalszą konsekwencją Unii była Akademia Mohylańska w
Kijowie i cały twórczy ferment intelektualny, jaki wniósł okres antyłacińskich
polemik.
H.P.: Piotr Mohyła był synem hospodara Mołdawii. Po krótkiej, acz burzliwej
karierze wojskowej, został ranny pod Cecorą, po czym poświęcił się studiom.
Najpierw na Akademii Zamojskiej, potem w Paryżu na Sorbonie, wysłany tam przez
swego promotora. Zostawszy metropolitą kijowskim, założył akademię teologiczną.
Był człowiekiem o umysłowości łacińskiej: inicjował teologię prawosławną,
wprawdzie polemiczną wobec Zachodu, jednakże scholastyczną. Akademia Mohylańska
miała później wielki wpływ na całą Rosję. Za pośrednictwem Mohyły elementy
zachodnie przedostawały się nawet do prawosławnego rytuału (np. formuła
rozgrzeszenia przy spowiedzi).
/..../
Namawiam Radku na lekturę całego wywiadu – który stracił trochę na aktualności –
chociażby poprzez całkowitą reaktywację Kościoła Grekokatolickiego w Polsce .
Ale osoba księdza profesora Paprockiego – znanego mi chociażby ze znakomitych
telewizyjnych wypowiedzi na temat historii malarstwa ikonowego – zasługuje na
popularyzację . Mam nadzieje że bez problemu wejdziesz do e-Czytelni lubelskich
grekokatolików
Pozdrawiam jak zawsze serdecznie !!!!!

[wolf_wwa]

Dziekuje Piotrze za namiar na rozmowe z ks. Paprockim. Niebawem zabiore sie za
lekture:) Ksiadz Paprocki jest dla mnie wielkim autorytetem, zawsze z
przyjemnoscia zaglebiam sie w lekture Jego wypowiedzi.
Ze znalezieniem sajtu parafii w Lublinie nie bede mial problemu, na szczescie
zapisalem sobie kiedys adres.
Jeszcze raz pozdrawiam
R.

Po lekturze

[wolf_wwa]

Witam
Z wielka uwaga przeczytalem caly tekst rozmowy. Szczegolnie ciekawe byly
fragmenty o obrzadku wscodnim w innych krajach. Temat Unii na terenie
Rzeczpospolitej to sprawa w miare znana i omawiama tutaj, a sprawy innych
krajow to dla mnie terra incognita. Zawsze patrzylem na Cerkiew prawoslawna i
Koscioly wschodnie przez pryzmat "naszych" Rusinow. Z liturgii odprawiamych w
rycie bizantyjskim przez "lacinnikow" nie zdawalem sobie nawet sprawy:( Kiedys
wspolnie zastanawialismy sie dokad prowadza nasze rozmowy. Mozna jeszcze dodac
ze prowadza do poznania innej optyki. Przeciez wspominani w rozmowie Grecy w
Italii maja zupelnie inne doswiadczenia niz prawoslawni czy grekokatolicy w
Polsce. Chyba musze sie zainteresowac sprawami wykraczajacymi poza moje
podworko;)
Wracajac do poprzednich tematow mam goraca prosbe o opisanie wrazen
z "Nikifora" poniewaz wybieram sie rowniez na ten film.
Pozdrawiam
R.
P.S. zaraz wybieram sie odwiedzic polecana przez Ciebie e-ksiegarnie

I ja Po lekturze

[piotrzr]

Bardzo ciekawy artykuł !!!

Zarówno w swej częsci historycznej jak i wspólczesnej.

Warca więc historia Chełmszczyzny lat trzydziestych
Ot chociażby w tym cytacie :
Celem tzw. Akcji Koordynacyjnej, do której przeprowadzenia powołano Towarzystwo
Rozwoju Ziem Wschodnich, było przede wszystkim zamrożenie prawosławia w jego
statystycznym przekroju, a w dalszym etapie ścieśnianie jego stanu posiadania
przez właściwe stosowanie ustanawianej reglamentacji prawnej bytu i
działalności Kościoła prawosławnego.

Sposób ostateczny...
Celem działań, które podjęły władze polityczne i wojskowe, było m.in.
uniemożliwienie rozrostu organizacyjnego Kościoła prawosławnego tak pod
względem placówek, jak i duchowieństwa i selekcja personalna. Dążono przy tym
do powstrzymywania rozwoju ruchu unijnego, gdyż neouniccy duchowni pozyskiwali
sobie wyznawców poprzez rozniecanie nacjonalizmu ukraińskiego oraz preferowanie
obyczajów narodowych kosztem tradycji prawosławnej i wierności obyczajowości
cerkiewnej. Natomiast wynikające ze snobizmu publiczne popisywanie się Polaków
znajomością mowy rusińskiej lub ukraińskiej należy piętnować jako obrazę
godności narodowej.
Szczególnie gorliwym propagatorem idei likwidacji prawosławia na terenie
historycznej Chełmszczyzny był gen. M.M. Smorawiński, dowódca okręgu korpusu nr
II w Lublinie (DOK II). Był on nie tylko kierownikiem Akcji Koordynacyjnej na
terenie Lubelszczyzny i Wołynia, ale także prezesem i pomysłodawcą Towarzystwa
Rozwoju Ziem Wschodnich. Wcielał się on czasami w rolę papieża, wydając
dyrektywy rzymskokatolickim biskupom lubelskiemu i łuckiemu co do treści
nauczania podległych im księży, sugerując zmiany kadrowe w przypadku
zaniedbywania się duchownych katolickich w akcji przeciwko prawosławiu.
Jednocześnie wykazywał rażącą niekompetencję w sprawach czysto wojskowych,
opieszałość w działaniach przygotowawczych do zbliżającej się wojny i
ignorancję w strategii pola walki i taktyce. >
Burzenie lub palenie cerkwi było przewidziane w planach strategicznych
rewindykacji mienia i dusz prawosławnych i to od kierowników Akcji
Koordynacyjnej na danym terenie zależało, czy na to przyzwolą w swoich
dyrektywach szczegółowych. Pułkownik S. Turkowski ( pełniący funkcję kierownika
Akcji Koordynacyjnej w pow. zamojskim) w oznaczonym klauzulą tajności
piśmie "do wyłącznego użytku tylko powiatowych kierowników akcji, którzy
osobiście ustnie podadzą w odpowiedniej formie prezesom TRZW" napisał m.in.:
Zaznaczam, że należy się wstrzymać jeszcze ze stosowaniem radykalnych sposobów,
jak palenie cerkwi itp. Będzie to mogło być stosowane już tylko jako sposób
ostateczny, przy czym zaznaczam jak wyżej, że wojskowi nie mogą być w żaden
sposób wciągnięci do tej akcji.(...) Z terenu, na którym dana akcja ma być
przeprowadzona, nikt nie może być o tym powiadomionym. W sprawie akcji
przeciwko cerkwiom oczekuję meldunków jak wyżej.
Dzisiaj wiadomo, że po "ostateczne sposoby" sięgnięto na terenie województwa
lubelskiego w 126 przypadkach.****

Czytając te fragmenty – nie mogę „wyjść z podziwu” jak słaba Polska lat
trzydziestych mogła się zdobyć na taką niegodziwość i bezsensowny wysiłek!!!!


A wspolczesność – to pięknie ,że katolicka rzymskokatoliccy mieszkańcy Brzeźna
wraz z proboszczem Wiesławem Pecyną i prawosławna społeczność Podlasia
potrafuii się porozumiewać :

*** Dzisiaj społeczność prawosławnych Brzeźna to kilkanaście osób, wtopionych
w rzymskokatolicką większość. Szacunek wzajemny dla nieco odmiennych tradycji i
obrzędowości sakralnej widoczny był nie tylko podczas niedzielnego nabożeństwa
i świętej Liturgii. Proboszcz parafii Najświętszej Marii Panny Matki Kościoła
odwołał z racji święta u prawosławnych niedzielną sumę. Solidarne
współdziałanie i wzajemne zrozumienie pomogły właściwie zadbać o miejsce
wiecznego spoczynku obydwu wyznań i w dość krótkim czasie wybudować cerkiew***.

Koniec cytatu.

Radku - dziękuję Ci za ów link i zaraz odwzajemniam się podobnym w wymowie
tekstem o Łopieńce - odbudowanej z ruin cerkwi w sercu Bieszczad

A na Nikiforze jednak nie byłem - z prozaicznego powodu seanse w naszym
multikinie są o 17 i 21.15 .
A poczekam na prezentację w innym kinie i bardziej dogodne godziny
projekcji :))))

A zaraz następny post

Łopieńka

[piotrzr]

Zapraszam na lekturę ciekawego tekstu :

lopienka2004.epodkarpacie.com/index.php?page=gallery&gallery_id=3
Odpust w Łopience 2004
W malowniczej scenerii złotej bieszczadzkiej jesieni - w niedzielę 3 X 2004 r.
o godz. 11 - w odbudowanej z ruiny cerkwi unickiej w Łopience u stóp Łopiennika
(1069 m) w Bieszczadach zebrali się przedstawiciele lokalnej społeczności
bieszczadzkiej i liczni pielgrzymi z różnych miejsc Podkarpacia i Polski.
Gospodarz tego niezwykłego miejsca - ks. Piotr Bartnik (kapłan sercem związany
z górami i zarazem przewodnik beskidzki) przywitał serdecznie wszystkich
pątników zapraszając do modlitwy i osobistego spotkania z Jezusem Chrystusem
oraz Jego Matką Maryją w Eucharystii. W słowie wstępnym uświadomił wagę odpustu
dla rozwoju duchowego człowieka zapraszając do skorzystania z sakramentu
pojednania.
Uroczystą Mszę Świętą celebrowało 3 kapłanów: Ojciec Stanisław Glista OFM -
gwardian OO Franciszkanów z Sanoka, ks. Eugeniusz Suszek - misjonarz ze Stanów
Zjednoczonych i ks. Mirosław Michaliszyn - kapelan obrządku ukraińsko-
bizantyjskiego z Krakowa. Wraz z pielgrzymami modlili się za ludzi związanych z
Bieszczadami: za dawnych mieszkańców tego miejsca oraz nieistniejących
bieszczadzkich wiosek, za harcerzy i młodzież, za przewodników turystycznych i
ratowników GOPR, za inicjatorów odbudowy tej świątyni i sponsorów, za
przybyłych pielgrzymów i przedstawicieli samorządów bieszczadzkich.
Pełny opis uroczystości znajdziecie TUTAJ

Od siebie muszę dodać że w tym tekście razi mnie brak opisu uczestnictwa
grekokatolików w tych uroczystościach - oczywiście opróćz wspomnianego księdza
Michaliszyna - parocha rzeszowskiego :)) Przecież niedaleko od Łopieńki są
zwarte osady Grekokatolików baligrodzkich,z Komańczy czy Szczawnego /chociaż
tam zdaje się przeważają prawosławni /

Podobnie zresztą jak brak wyrażnego wspomnienia Lemków i Bojkow którzy niegdyś
się w tej cerkwi modlili.
Cóż jak widać pewne prawdy z trudem "przebijają sie do świadomości" nawet w
tak "rozmodlonym" tekscie jak tu cytowany :(

Niemniej pozdrawiam słonecznie z wypogodzonego Rzeszowa !

[wolf_wwa]

Napisales Piotrze
> Podobnie zresztą jak brak wyrażnego wspomnienia Lemków i Bojkow którzy niegdyś
> się w tej cerkwi modlili.
> Cóż jak widać pewne prawdy z trudem "przebijają sie do świadomości" nawet w
> tak "rozmodlonym" tekscie jak tu cytowany :(

Chociaz na szczescie przytoczono zrodla mowiace o odpustach
"Dzięki relacjom Zygmunta Kaczkowskiego opisanym w "Mężu Szalonym" wiemy, iż w
1764 r. odbywały się w tym miejscu - według kalendarza juliańskiego - 3 odpusty
rocznie: pierwszy 13 lipca - w święto apostołów Piotra i Pawła, drugi 29 VIII -
w święto Zaśnięcia Matki Bożej (Wniebowzięcia Matki Bożej) i trzeci 28 IX - w
święto Podwyższenia Krzyża Świętego."
Z cytatu jasno wynika ze mieszkali tam i modlili sie ludzie Ruskiej Wiary. Swoja
droga troche zdziwil mnie fragment "29 VIII - w święto Zaśnięcia Matki Bożej
(Wniebowzięcia Matki Bożej)" widac ze autor stawia znak rownosci miedzy swietem
Zasniecia Matki Bozej a katolickim Wniebowzieciem. Strasznie ciekaw jestem jak
te sprawe widza grekokatolicy.
Tekst na pewno cieszy pomimo pewnych (wspomnianych przez Ciebie) brakow, ale
prawdziwie raduje serce galeria wspanialych fotografii.
Jeszcze raz pozdrawiam z deszczowej Warszawy
R.

Optymistycznie o Sanoku

[Gość: Piotr]

Podoba mi sie Twój optymizm Radku - w związku z tym - aby podtrzymać
nastrój /zwłaszcza że w Rzeszowie był kolejny piękny dzień i takiż jest
wieczór/ podaję ładny opis letnich uroczystości w Sanoku :Ekumenizm przed ikoną


SANOK. Już po raz trzynasty zorganizowano spotkanie ekumeniczne. Wzięli w nim
udział duchowni i wierni z kilku kościołów: prawosławnego, greckokatolickiego,
polskokatolickiego i katolickiego.

Na początku w języku starocerkiewno-słowiańskim kapłani obrządków wschodnich
odśpiewali "moleben". Podczas tej modlitwy, wierni oddali cześć słynącej z
cudów ikonie Bogurodzicy znajdującej się w sanockiej katedrze. Modlono się w
intencji mieszkańców Sanoka, ojczyzny oraz o dobro i jedność wśród
chrześcijan. - Spotkanie to było wyjątkowe w historii ziemi sanockiej. Ziemi,
naznaczonej w przeszłości różnymi konfliktami. Pierwszy raz od wielu lat kapłan
greckokatolicki modlił się w świątyni prawosławnej – mówił Ireneusz Kondrów,
ksiądz greckokatolicki. Jego zdaniem spotkanie była zapowiedzią kolejnych
kontaktów między kościołami.

Spotkania ekumeniczne w Sanoku odbywają się od 1998 r. Ich celem jest wspólna
modlitwa, rozważanie Pisma Świętego, a także prezentacja bogatej tradycji
wielokulturowego społeczeństwa ziemi sanockiej. - Przykładem tegorocznych
działań ekumenicznych jest bożonarodzeniowe dzielenie się opłatkiem i prosforą,
droga krzyżowa ulicami Sanoka, spotkanie duchowieństwa i władz samorządowych z
arcybiskupem Janem Martyniakiem, uroczystości odpustowe w Uluczu, spotkania w
kościele franciszkańskim, w cerkwiach greckokatolickiej i prawosławnej oraz
prezentacje artystyczne – mówi ojciec Stanisław Glista, gwardian sanockiego
klasztoru franciszkanów.

Organizatorami i gospodarzami spotkania był Kościół prawosławny oraz Związek
Ukraińców w Polsce.
gbSuper Nowości z dnia: 17_08_2004

Musisz przyznać - notka prasowa daje nadzieję :)))

Zwłaszcza że z tej samych supernowości cytowałem kiedyś opis wielkanocnego
konfliktu w podbaligrodzkiej Machawie.

Pozdrawiam zycząc pogody w ten weekend ;))))))

Ps A wizerunek owej Ikony mam na swych zdjęciach zrobionych przed kilku laty w
trakcie dość przypadkowego spotkania z Panem Marczakiem - niegdyś tu
wielokrotnie cytowanym :)

[wolf_wwa]

Witam
Ostatnio bylo troche informacji od ktorych w czlowieka wstepuje optymizm:) Moze
faktycznie sa to oznaki tego ze idzie na lepsze. Bardzo lezy mi na sercu
zrozumienie i dobre stosunki pomiedzy Kosciolami.
Dziekuje za kolejny optymistyczny post, niestety mialem czas tylko go szybciutko
przeczytac, szersza wypowiedz postaram sie umiescic po weekendzie. Po prostu
dopiero teraz dotarlem do domu po pracy. Tak to juz jest z nienormowanym czasem
pracy, ale dobrych tego stron tez jest duzo - czasem mam zupelnie wolne, casem
jestem w domu niedlugo po poludniu:))
Zycze milego weekendu i pozdrawiam
R.

[Gość: ZbigniewSiatkowski]

Jestem Polakiem, od wielu lat wytrwałym czytelnikiem łemkowskiej literatury
pięknej, czasami jej komentatorem. Z mocnego postanowienia nie wdawałem się
kiedykolwiek publicznie w żadne spory i swary wewnątrzłemkowskie; dostrzegałem
tylko to, co dobre a pociągające w łemkowskiej kulturze, zwłaszcza zaś to, co
mogłoby się okazać wartością łączącą Łemków i Polaków. Lecz wyznam, iż ogromnie
bym się ucieszył, gdybym nie znalazł już nigdy na łamach łemkowskich czasopism
i książek konceptu kalamburowego "Łemkiwszczyna - Łemkiw szczyna" (a
przydarzał się on, owszem, i pod piórem najświetniejszych pisarzy). Kiedy
Słowacki gorzkim słowem oskarżał swoich przeciwników w polskości, czynił to
inaczej: subtelniej. Kiedy Achmatowa gorzko żaliła się na okrucieństwo swoich
niegodnych rodaków, również umiała wznieść się ponad połajankę. Aleksander
Duchnowycz opowiedział - także na użytek swych późnych wnuków: "Ruskie słowo
było pierwszym, Które wyszło z moich ust, Na "azbuce" trud młodzieńczy Znaczył
szlak dla przyszłych muz" (cytuję według przekładu Piotra Trochanowskiego,
późniejszego laureata zaszczytnej Duchnowyczowskiej nagrody). Mam najgłębsze
przekonanie, iż rusińskiej muzie przystoi wybredność.

[Gość: ZbigniewSiatkowski]

Sądzę, iż można kochać jak najserdeczniej łemkowską kulturę, na przykład poezję
bratnich nam Łemków, a jednak nie zachwycać się konceptami kalamburowymi
pokroju "Łemkiwszczyna - Łemkiw szczyna", jeżeli nawet pojawiają one się pod
piórem najświetniejszych pisarzy.

A Klingera "Bracia, wybaczcie!" chcecie?

[Gość: diakon Piotr]

CIX!

Cieszę się, że wykonana moim staraniem publikacja wywiadu z ks. Paprockim
została zauważona. Może ktoś chciałby przeczytać tekst świeckiego
teologa prawosławnego "Bracia wybaczcie!" ze stycznia 1990 r., będący reakcją
na relegalizację Kościoła gr.kat. w ZSRR? Moim zdaniem warto. Kto
chce otrzymać plik Word'owski z tym artykułem - pierwodruk: "Gazeta Wyborcza"
nr 13 z 16 stycznia 1990 - niech się do mnie zwróci pocztą elektroniczną.
Adres na stronie WWW Parafii Greckokatolickiej w Lublinie.

Pozdrawiam serdecznie drogich Dyskutantów!

wykańczający doktorat [z wzajemnością ;-)]

diakon Piotr

Drowniak,Warhol i ....

[piotrzr]

Witam Księdza Diakona - i winszuje wytęzonej pracy i na sajcie parafii
lubelskiej - zaglądam tam czasami no i doktoratu /czyżby już widać było finał :)
Oferta z pewnością jak nie mnie to Radka z pewnością zainteresuje...
A tymaczasem :

A więc byłem na „Nikiforze”....!!!!!!!!

Film... piękny!!!!!. Bo i pięknie zagrane postacie – począwszy od tytułowego
bohatera /zagranego wielce realistycznie i ascetycznie przez Panią Feldman/ a i
urzekające zdjęcia krajobrazowe.

Najbardziej podobało się kilkakrotnie powtarzające się ujęcie „z lotu ptaka” na
centrum Krynicy w zimowej szacie oraz filmowy Nikifor na tle barwnej ściany
Ikonostasu – białych ram i złoconych zdobień.
Rusińskość Nikifora została w tym filmie tylko z lekka zaznaczona i ..
wystarczająco.
No i wreszcie zobaczyłem polski film z „nieopatrzonymi” ,wspaniale grającymi
aktorami i ciekawym galicyjskim "akcentem" – opiekunem Łemka Nikifora jest
Polak /doskonale zagrana rola pana Gancarczyka/ a pomaga mu lekarz-
Żyd /epizodyczna postać dr Rozena/>
No a ta scena gdy notabl prosi o zrobieniu mu portretu a Nikifor odpowiada
całkiem czytelnie "Szkoda czasu,szkoda czasu" :))))))))

Oglądałem wprawdzie wcześniej /posiadany w domowej filmotece/ dobrze zrobiony
dokumentalny film biograficzny ale muszę przyznać Radku że ten fabularny obraz
zrobił na mnie ogromne wrażenie
/ znacznie większe od „Pręg” mocno wydumanego i "przecenionego" moim zdaniem
obrazu – ale to temat na całkiem inną dyskusję /.

A teraz trochę o innym Rusinie – Łemku o jakże inaczej wyglądającym losie i
jego bycie... pośmiertnym :

polityka.onet.pl/162,1100192,1,0,2375-2002-45,artykul.html
Jestem znikąd, mawiał Andy Warhol odpowiadając na pytanie o pochodzenie.
Uparcie powtarzana kwestia stała się jednym z filarów legendy króla pop-artu.
Tymczasem Andy Warhol to Rusin Andrijko Varchola, pochodzący ze wsi Mikova w
dzisiejszej Słowacji

Na początku lat 80. w emigracyjnym piśmie „Carpatho-Rusyn American” ukazał się
artykuł demaskujący artystę: Warhol to Andrijko Varchola ze wsi Mikova w
ówczesnej północno-wschodniej Czechosłowacji. Dla Rusinów, którym komuniści
odmówili prawa do własnej tożsamości zmuszając ich do identyfikacji z narodem
ukraińskim, Warhol był objawieniem (choć naprawdę urodził się w Pitsburgu i na
Słowacji nigdy nie był). Człowiek znikąd dla narodu, którego jakoby nie było,
okazał się idealnym symbolem cementującym pokawałkowaną przez historię
tożsamość, medium zdolnym nadać sprawie rusińskiej światowy rozgłos.

Rusini, rolniczo-pasterski lud zamieszkujący łuk Karpat od Polski (od
Szczawnicy na wschód) po Rumunię, po II wojnie wystawiony został na ciężkie
próby. Polscy Łemkowie w ramach złej sławy Akcji Wisła zostali w 1947 r.
przymusowo przesiedleni. Rusinów po drugiej stronie gór w miejsce deportacji
czekała przyspieszona, socjalistyczna industrializacja – małe miasteczka
Medzilaborce, Svidnik, Preszów zamieniły się w molochy przemysłu ciężkiego.
Czechosłowacka aksamitna rewolucja przyniosła wolność – oficjalne uznanie dla
rusińskiej tożsamości. Powstały niezależne stowarzyszenia, rozpoczęły prace nad
kodyfikacją rusińskiego języka. Opublikowane w 2000 r. wyniki badań
przeprowadzonych przez Centre for European Security Studies, w których na
zlecenie NATO analizowano m.in. problem mniejszości narodowych w kontekście
bezpieczeństwa regionalnego, informują, że na Słowacji mieszka obecnie 17 tys.
Rusinów; nieoficjalnie mówi się, że może być ich nawet 125 tys. Mniejszość ta
jeszcze w 1948 r. dysponowała 318 szkołami podstawowymi z rusińskim jako
językiem wykładowym. W 1997 r. rusińskiego nauczano tylko w kilku szkołach.

Rusiński kult Warhola podzielił się na dwie odnogi. W Mikovej, rodzinnej wsi
malarza, czci się Andrijka-Rusina, chłopaka, który osiągnął sukces w świecie.
Już od 11 lat rokrocznie odbywa się tu festiwal kultury rusińskiej jemu
poświęcony. Jak przystało na chrześcijański kraj, uroczystości otwiera msza w
cerkwi, potem zaczyna się festyn, jest piwo i kiełbaski, śpiewy i tańce ludowe.

Michal Bycko dystansuje się od tej ludycznej formy okazywania czci Warholowi.
Dla niego ważna wielkość dzieła mistrza, w którym tak wyraźnie widać
wschodniosłowiański kod. Kuratora muzeum mierzi, że skarb, jaki posiadają
Rusini, a dzięki nim cała Słowacja, nie jest w ogóle wykorzystywany w promocji
kraju. Marzy mu się, żeby brud pociągu Sanok–Medzilaborce pokryły barwne
graffiti w stylu pop-art. Chciałby zorganizować wędrowny happening, w którym
powtórzono by drogę, jaką matka Warhola przeszła pieszo z Mikovej przez Polskę
do Gdańska. Medzilaborce mogłyby stać się środkowoeuropejskim centrum sztuki
współczesnej, stąd wszędzie blisko – do Lwowa, Krakowa, Budapesztu, Wiednia. A
w ogóle to Medzilaborce powinny zmienić nazwę na Warholovce.

[piotrzr]

Jeszcze zapraszam do bogatej biblioteczki związanej z moim tematem i wątkami
przyszłymi :
www.lemko.org/lemko/nikifor/
www.lemko.org/polish/
www.lemko.org/polish/gerent.html
No i jeszcze pozdrawiam serdecznie - widzę Radku że się zawodowo odnalazłeś :)))

Bogate linki:)

[wolf_wwa]

Witam
Dziekuje Piotrze za ciekawy post, jakze rozne drogi artystow...
Bogactwo linkow z drugiego postu troche mnie zaskoczylo. Nie wiedzialem od czego
zaczac wiec chyba bede czytal wszystko po kolei:) W zwiazku z tym prosze o
wybaczenie jesli na dzien lub dwa zamilkne zupelnie. Za to po lekturze na pewno
bedzie okazja wymienic poglady. Szczegolna radosc wzbudzila praca na temat losow
Cerkwi prawoslawnej po II WS, ten tekst bede czytac jako pierwszy.
W sprawach zawodowych, na dzien dzisiejszy, jest wszystko w porzadku i mam
nadzieje, ze przez jakis czas tak pozostanie (dziekuje za zyczliwe
zainteresowanie).
Na dzis bede juz konczyc i siadam do pisania listu do Diakona Piotra. Na pewno
ten tekst tez wniesie cos nowego do dyskusji.
Pozdrawiam
R.

Jeszcze o tekście Klingera

[diakonpiotr]

wolf_wwa napisał:

> Na dzis bede juz konczyc i siadam do pisania listu do Diakona Piotra. Na pewno
> ten tekst tez wniesie cos nowego do dyskusji.


Czy wniesie, nie wiem, ale przeczytać warto. Nie we wszystkim historyk może
Klingerowi przyznać rację, ale tekst ten daje pojęcie, czym jest prawdziwy,
nie odbębniany rytualnie, ekumenizm.

Tak czy inaczej, żadnego listu od nikogo dotąd w tej sprawie nie otrzymałem.

Pozdrawiam serdecznie z mej poczciwej katedry,

diakon Piotr

Caly czas czytam linki:)

[wolf_wwa]

Witam serdecznie
Maila wyslalem dopiero wczoraj, na adres z sajtu parafii, czemu nie doszlo nie
wiem (?) moze gdzies popelnilem blad w adresie. Dzis ponowie probe.
Pozdrawiam
R.
P.S. Post taki krotki, poniewz pisze korzystajac z przerwy sniadaniowej w pracy

Aleksy II o katolicyźmie i unitach

[piotrzr]

Witam. ja również wysłałem proszalny liścik na ruthenusa ;)
A z tymi linkami to chyba popełniłem błąd - bowiem nie chcący wyłączyłem Cie z
forumnowej aktywności ?
A jeszcze pytanie ; Na Nikiforze już byłeś ??? Gorąco namiawiam.
I zaczynam tytułowy wątek :

tygodnik.onet.pl/1546,1147280,dzial.html
Bez znieczulenia Z Aleksym II, patriarchą Moskwy i Wszechrusi, rozmawia Michel
Kwiatkowski-Viatteau Kim jest zwierzchnik rosyjskiego prawosławia? Mistykiem
czy aparatczykiem o kagiebowskim rodowodzie? "Mamy nadzieję, że zdrowy rozsądek
zwierzchników Kościoła katolickiego nie pozwoli doprowadzić do pogorszenia
sytuacji" - mówi patriarcha Aleksy II. Jego słowa, "zapakowane w dyplomatyczną
bawełnę", nie oddają istoty rzeczy - komentuje Anna Łabuszewska.


/.../
 Katolicy? Piłka po stronie Watykanu
- Jak Wasza Świątobliwość widzi perspektywę stosunków z katolikami? Czy do
rozwiązania sprawy parafii ukraińskich przejętych przez grekokatolików
potrzebna jest nowa generacja księży? Co do katolickiego prozelityzmu w Rosji:
czy usatysfakcjonowałoby Waszą Świątobliwość potępienie go przez Watykan?
Patriarchat Moskwy i Watykan nadają temu pojęciu różne treści: prawosławni
widzą prozelityzm tam, gdzie dla katolików jest tylko zwyczajne duszpasterstwo.
Jak wyjść ze ślepego zaułka?
- Aby rzeczywiście poprawić sytuację, osiągnąć rzeczywisty postęp w relacjach
między dwoma Kościołami, nie trzeba słów ani deklaracji, ale czynów. Analizując
dialog prawosławno-katolicki w ostatnich dziesięciu czy piętnastu latach,
odkrywamy bez trudu, że Watykan nieraz zapewniał o braterskich uczuciach wobec
Rosyjskiej Cerkwi Prawosławnej, a także wykluczał prozelityzm i unię jako
środki prowadzące do jedności. Znalazło się to w dokumentach końcowych komisji
bilateralnych we Freising (Niemcy, 1990), w Ariccia (Włochy, 1991), w Balamand
(Liban, 1993) i innych jeszcze tekstach. Jednak, ku naszemu wielkiemu żalowi,
nie doprowadziło to do rzeczywistej poprawy sytuacji.
Przede wszystkim chodzi o praktykę prozelityzmu katolickiego w Rosji. Nasza
Cerkiew zawsze zwracała uwagę na potrzeby katolików rosyjskich i nigdy nie
przeszkadzała działalności duszpasterskiej duchowieństwa katolickiego na rzecz
jego tradycyjnych wiernych. Jednakże w Rosji i innych krajach Wspólnoty
Niepodległych Państw widać dziś wpływ dziesiątków katolickich zakonów
misyjnych, których działalności nie można definiować jako “zwykłe
duszpasterstwo”. Ich rzeczywistym celem nie jest zapewnienie posługi religijnej
własnym wiernym, ale nawracanie na katolicyzm ludności, należącej przez
urodzenie, chrzest, formację, edukację i kulturę, przez historyczny prymat
prawosławia etc., do tradycji prawosławnej.
Poza tym, misjonarze katoliccy działają w kraju bogatym tysiącletnią tradycją
chrześcijańską, nie przejmując się opinią Rosyjskiej Cerkwi Prawosławnej,
praktycznie ignorując jej obecność na własnych terenach kanonicznych. Aby dać
przykład działalności niedopuszczalnej w relacjach między Kościołami, można
przywołać konwersje na katolicyzm dzieci ochrzczonych w tradycji prawosławia,
praktykowane w sierocińcach tworzonych przez Kościół katolicki. Właśnie takie
zachowanie katolików wobec “siostrzanego Kościoła” Cerkiew uważa za prozelityzm
i nie ma najmniejszego zamiaru akceptować tego zjawiska.
Nie widzimy też pozytywnej ewolucji w relacjach z grekokatolikami z Zachodniej
Ukrainy, gdzie setki tysięcy wiernych prawosławnych znajdują się w sytuacji
prześladowanej mniejszości. Grekokatolicy szukają sposobu, by pogorszyć
sytuację, kontynuując ekspansję religijną na wschodzie i południu Ukrainy,
tradycyjnie prawosławnych. Skądinąd ukraińscy grekokatolicy żądają prawa
przeniesienia ich katedry ze Lwowa do Kijowa i podniesienia ich statusu
kościelnego na poziom patriarchatu kierowanego przez patriarchę. W ten sposób
próbują wprowadzić unię tam, gdzie historycznie nigdy jej nie było. Zważywszy,
że ukraiński Kościół greckokatolicki znajduje się w jurysdykcji papieża, ciąg
dalszy będzie zależał od postawy Watykanu. Mamy nadzieję, że zdrowy rozsądek i
dobra wola zwierzchników Kościoła katolickiego nie pozwolą doprowadzić do
pogorszenia sytuacji.
- Rzeczywiście, niektórzy Ukraińcy chcieliby, by Rzym mianował patriarchę gre-
ckokatolickiego w Kijowie. Jak dotąd, Jan Paweł II nie skłania się ku temu.
Jeśli jednak patriarcha zostałby mianowany, czy byłoby to dla Rosyjskiej Cerkwi
równie trudne do zaakceptowania, jak utworzenie w Rosji diecezji katolickich?
- Bez wątpienia, stworzenie patriarchatu greckokatolickiego na Ukrainie
zostałoby przyjęte z bólem i spotkałoby się z potępieniem prawosławnej
większości tego kraju. Trzeba przede wszystkim przypomnieć, że w tradycji
prawosławnej pojęcie i status patriarchatu oraz patriarchy rozumiane są
zupełnie inaczej. Patriarchat jest tworzoną w procesie historycznym organizacją
prawosławnych Kościołów lokalnych. Tymczasem ustanowienie na Ukrainie
patriarchatu greckokatolickiego byłoby niewątpliwie przyjęte w świadomości
prawosławnej jako pojawienie się struktury równoległej wobec Kościoła
kanonicznego w tym kraju, to znaczy Rosyjskiej Cerkwi Prawosławnej Patriarchatu
Moskiewskiego. Taka akcja Rzymu byłaby otwartym wyzwaniem dla zasad i norm
ogłoszonych podczas Soboru Watykańskiego II, określających stosunki Kościoła
rzymskiego z Kościołem prawosławnym jako relacje z “Kościołem siostrzanym”.
Co więcej: jak uczy historia, aż do chwili obecnej Rzym nigdy nie tworzył
patriarchatów unickich. Wszystkie obecne patriarchaty - chaldejski, koptyjski,
syryjski, maronicki i melchicki - istnieją w Kościołach, które miały już system
patriarchalny przed unią z Rzymem. To stanowi fundamentalną różnicę między
sytuacją patriarchatów na Wschodzie a tym, który tworzy się na Ukrainie.
Powstanie patriarchatu greckokatolickiego na Ukrainie stałoby w sprzeczności
także z tradycją historyczną Kościoła katolickiego. Z tego względu ze
zrozumieniem i satysfakcją przyjmujemy fakt, że Watykan nie spieszy się z
odpowiedzią na inicjatywy zwierzchników grekokatolików, podsycane wyłącznie
przez interesy nacjonalistyczne.
***
Cóż mógłbym powiedzieć od siebie o tych słowach ??
Piewrsze co popmyslałem to "wielkoruska arogancja", "mocarstwowe myslenie" -
mam nadzieję że polskiemu ptrawosławiu "jest daleko" od sposobu myslenia
Wielebnego Aleksego :)

Pozdrawiam serdecznie

[wolf_wwa]

Witam
Mail do Diakona Piotra wyslalem dzis ponownie, mam nadzieje ze tym razem
wszystko bedzie OK.
Faktycznie Twoje linki zaburzyly troche forumowy rytm, moze jest ich zbyt duzo,
a moze za wolno czytam:)
Przeczytalem teskt z Tygodnika z mieszanymi uczuciami. Jak wiesz prawoslawie
jest bliskie mojemu sercu, jest jednak pewne ale...
Wypowiedzi Aleksego II niestety trudno nazwac modelowym przykladem ekumenizmu.
Na szczescie polskie prawoslawie nie jest tak wojownicze. Ma ono swoje problemy
z ktorych chyba najwazniejsza jest spadajaca liczba wiernych. Rosyjska Cerkiew
ma klopoty z odnalezieniem sie. Ludnosc Rosji jest w wiekszosci prawoslawna,
jednak liczba wiernych uczestniczaca w zyciu Cerkwi jest duzo mniejsza niz
wynikalo by ze statystyk. W takiej sytuacji najlepiej jest znalezc winnych, w
tym przypadku padlo na Kosciol katolicki (niestety czasem KK zachowywal sie
niezbyt subtelnie - co oczywiscie nic nie usprawiedliwia). Sadze ze najwiekszym
zagrozeniem w Rosji nie jest wojujacy katolicyzm a wysyp wszelakich sekt,
niestety malo widac reakcji hierarchow na to zagrozenie. Innym powodem takich
zachowan jest wielkoruski (chyba trzeba to tak nazwac) szowinizm. Mialem
niestety okazje przekonac sie ze dla niektorych Rosjan Bialorusin czy Ukrainiec
to taki "gorszy" Rosjanin. W kwestii patriarchatu grekokatolickiego trudno mi
formulowac jakiekolwiek zdanie, mam zbyt malo wiedzy, natomiast chyba juz
wspominalem o tym, ze Ukrainska Cerkiew Prawoslawna powinna uzyskac autokefalie.
Niestety sporo czasu uplynie nim bedzie to mozliwe.
Jezeli jestesmy juz przy postawie Cerkwi rosyjskiej to "subtelnym" zachowaniom
wladz rosyjskich zawdzieczamy fakt ze na Podlasiu duza czesc grekokatolikow
przeszla do Kosciola katolickiego. Jedna wypowiedz patriarchy Aleksego wywolala
refleksje zupelnie nie zwiazane z tematem artykulu.
"nawracanie na katolicyzm ludności, należącej przez urodzenie, chrzest,
formację, edukację i kulturę, przez historyczny prymat prawosławia etc., do
tradycji prawosławnej"
Pomyslalem sobie o tym ze na "naszych" terenach takie zachowania wyrzadzily
Rusinom wielka krzywde. To oczywiscie bylo wiele lat temu, ale skutki odczuwamy
do dzis. Rosja jest jednak wolna od takich zagrozen.
Dzisiejszy post to garsc przemyslen formulowanych "na goraco" po lekturze
zacytowanego przez Ciebie fragmentu. Po uwaznej lekturze calego tekstu na pewno
cos jeszcze przyjdzie do glowy.
Dziekuje za kolejny ciekawy link i pozdrawiam
R.

Male uzupelnienie

[wolf_wwa]

Niestety jescze nie widzialem "Nikifora". Do konca miesiaca mam zamiar obejrzec,
nie wiem dokladnie kiedy ale dwa bilety z puli ufundowanej przez firme w ktorej
pracuje moja lepsza polowa sa wlasnie przeznaczone na ten cel:)
Zblizamy sie coraz bardziej do tysiecznego postu, w zwiazku z tym mam mala
sugestie. Moze, nawet po przekroczeniu tysiaca, kontynuowac watek chociaz do
Bozego Narodzenia?
Jeszcze raz pozdrawiam
R.

o prawosławiu

[piotrzr]

Witam
Sam już nie wiem skąd się wziął ten próg tysiaca postów - może lepiej nie
stawiajmy progów a ciągnijmy tą dyskusje póki sił i komputera stanie :)))))

A dzisiaj przytoczę po pierwsze dwa zgrabne, krotki cytaty - ciekaw wielce co
o nich sądzisz /sądzicie??? :))) i jeden długi
Pierwszy z wywiadu z ks. Paprockim :
T.W.: Profesor Jerzy Nowosielski, prawosławny, jest autorem słów: „Prawosławie
to liturgia, dlatego każdy, kto bierze udział w liturgii wschodniej, jest
prawosławnym”. Zgadzam się całkowicie z tą piekną myślą, ale przyznać należy,
że stawia ona w zupełnie innym świetle problem unitów.
H.P.: Również się z tym zgadzam. Chrześcijaństwo wschodnie należy traktować
jako pewną integralną całość, do której należy nie tylko prawosławie
bizantyjskie, lecz także Kościoły orientalne i unickie. Nie można dzielić tej
wielkiej rodziny Kościołów.
Drugi z najnowszej ksiązki Janusza Głowackiego "Z głowy"

Bardzo piękne w prawosławiujest to ,że na cmentarzach mowi się nie do grobu,
powiedzmy Siergieja Jesienina, tylko po prosu do Siergieja Jesienina - czyli
tak jakby żył.

A teraz cytat z pracy mgr Pana Grabarczyka o okolicznościach „pożyczki” abp
Makarego Oksijuka

Atakowana przez władze państwowe oraz moskiewskie władze duchowne Cerkiew
Prawosławna w Polsce zmuszona była jednakże ugiąć się i podjąć rozmowy. Za
pośrednictwem rządu polskiego i radzieckiego, patriarcha Moskwy i całej Rusi
Aleksy (Simański) zgodził się przyjąć delegację Cerkwi Prawosławnej z Polski.
Wizyta odbyła się w dniach 19-27 czerwca, a jej celem było uregulowanie statusu
autokefalii. Pod naciskiem Moskwy delegacja zrzekła się autokefalii uzyskanej w
1924 r., otrzymując w zamian autokefalię od Synodu Rosyjskiej Cerkwi
Prawosławnej. Nową sytuację Cerkwi w Polsce formalnie określił podpisany 22
czerwca 1948 r. „Akt ponownego Złączenia Polskiego Kościoła Prawosławnego z
Rosyjskim Kościołem Prawosławnym oraz nadania autokefalii". W Moskwie, za zgodą
władz polskich, 25 czerwca 1948 r. konsekrowano na biskupa wrocławskiego
jednego z członków delegacji, ks. protojereja Michała Kiedrowa.
Tymczasowe Kolegium Rządzące Polskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego
sprawowało rządy do lipca 1951 r. W tym bowiem roku na „zaproszenie" Soboru
Biskupów przybył do Polski ze Związku Radzieckiego abp Makary (Oksijuk),
rosyjski arcybiskup Lwowa i Tarnopola (z pochodzenia Ukrainiec), który
został „wybrany" metropolitą Warszawskim i Całej Polski.
19 kwietnia 1951 r. Sobór Biskupów „nie czując się w stanie o własnych siłach"
rozwiązać zagadnienie obsady stanowiska metropolity, „po wszechstronnym
rozważeniu sprawy (...) świadomy powagi chwili i odpowiedzialności wobec Boga,
Kościoła i Ojczyzny, postanowił zwrócić się w imieniu PAKP do Rosyjskiej Cerkwi
Prawosławnej i patriarchy Aleksego, o udzielenie kanonicznego zezwolenia osobie
duchownej, godnej zajęcia Katedry Metropolitalnej i stanowiska Pierwszego
Biskupa i Głowy Kościoła, na przejście w jurysdykcję PAKP i osobie w miarę
możności dobrze znającej swoisty układ życia religijno-kościelnego w Polsce
(tradycje, obyczaje), do którego ludność prawosławna naszego kraju
przyzwyczaiła się od wieków".
Odpowiedź była pozytywna, bowiem „Najświątobliwszy Patriarcha Aleksy i
Świątobliwy Synod Rosyjskiego Kościoła Prawosławnego dnia 15 czerwca 1951 r.
postanowił, przychylając się do prośby Soboru Biskupów Bratniego Kościoła
Polskiego zezwolić na przejście w jurysdykcję PAKP Najprzewielebniejszernu
Arcybiskupowi Lwowskiemu i Tarnopolskiemu Makaremu". Pozostał on na tym
stanowisku do 1960 r. Z przedstawionych tu okoliczności wynika, że wszelka
działalność Cerkwi po II wojnie światowej była pochodną stosunków państwowych
polsko-radzieckich i kościelno-państwowych w obu krajach. Zmiany w tym zakresie
nastąpiły w zasadzie dopiero po 1989 r. /..../

Ponieważ w 1948 r. Patriarchat Moskiewski nadał autokefalię Cerkwi Prawosławnej
w Polsce nastąpiła drobna ale istotna zmiana stanu prawnego. Niemniej jednak po
zakończeniu II wojny światowej, nadal obowiązywały przepisy z lat 1938-39, choć
na zakres ich obowiązywania ważyły czynniki zewnętrzne i wewnętrzne.
W wielu wypadkach dochodziło do ewidentnego łamania przepisów z łat 1938-39
przez komunistyczne władze państwowe, szczególnie w okresie 1945-1956. Wśród
nich najważniejsze to usunięcie metropolity Dionizego, powołanie Tymczasowego
Kolegium Rządzącego, obsadzenie stanowiska zwierzchnika Cerkwi w 1951 r. przez
metropolitę Makarego, likwidacja w 1951 r. przez metropolitę Makarego, za zgodą
władz państwowych, Warszawskiego Duchownego Konsystorza Prawosławnego i
utworzenie Kancelarii Metropolitalnej, nowelizacja Statutu Parafialnego przez
metropolitę Makarego w 1952 roku.
Wprowadzone nowe przepisy dotyczyły: prawa małżeńskiego i prawa o aktach stanu
cywilnego (uchyliły kompetencje sądów duchownych w sprawach małżeńskich,
prowadzenie akt stanu cywilnego przez proboszczów), sprawy pieczęci kościelnych
z godłem państwowym, uchylenia artykułów mówiących o majątku zmarłych biskupów,
osób przesiedlonych do ZSRR, dóbr martwej ręki (uszczuplały znacznie majątek
cerkiewny, podcinając jednocześnie jego bazę materialną), nauczania religii w
szkołach, W 1948 r, uchylono przepisy dotyczące dotacji państwowych dla osób i
instytucji kościelnych oraz na wydatki rzeczowe Cerkwi. Natomiast w 1949 r.
uchwalono prawo o stowarzyszeniach, które zmieniło status formalno-prawny
klasztorów (w tym prawosławnych). Konstytucja 1952 r. nie wniosła nic nowego,
jeśli chodzi o przepisy wyznaniowe, dotrzymując się dotychczasowych, W 1953 i
1956 r. wydano dwa dekrety dotyczące obsadzania stanowisk kościelnych (dekret z
1953 r. uchylił między innymi formuły ślubowania składane przez metropolitę,
biskupów diecezjalnych i członków konsystorzy). Ponadto w 1956 r. podjęto kroki
w kierunku nowelizacji Statutu Wewnętrznego, ale dopiero w 1957 r. powołana
została komisja cerkiewna, która zajęła się tym problemem.

Koniec cytatu - kończąc radku ten post - proponuję - ciągnijmy dalej .
Pozdrawiam życząc miłego weekendu

Ps A do tematu sytuacji obecnej Kościóła Katolickiego, Unickiego i Cerkwi
Prawosławnej warto będzie wracać - tak zresztą jak do wypowiedzi Aleksego

[wolf_wwa]

Witam
Nie mam wcale zamiaru konczyc rozmow na tym forum, mam nadzieje ze dyskusja
jeszcze potrwa. Az do wyczerpania tematow:)
Sytuacja Cerkwi w PRL byla taka jak wiekszosci organizacji i stowarzyszen.
Wiadomo ze towarzysze musieli miec nad wszystkim piecze i musieli uwzgledniac
wytyczne z Moskwy. Sytuacje strony prawoslawnej pogarszal rowniez fakt, ze jest
to Kosciol mniejszosciowy. Poza tym Moskwa niechetnie pozbedzie sie swojego
"monopolu" na prawoslawie:( Mozna sie tylko cieszyc ze dzisiejsza autokefalia
jest juz prawdziwa.
Dzisiaj linkuje pewien tekst S. Janowicza, dotyczy on co prawda rzeczy bardzo
odleglej od naszych rozmow, a mianowicie mowi o glosnej ostatnio sprawie naduzyc
w "Niwie". Pomimo tego zdecydowalem sie go zalinkowc. Wypowiedzi ktore tam
padaja sa bardzo ostre i dotycza sytuacji mniejszosci w Polsce. Trudno zgodzic
sie z az tak czarnym obrazem rzeczywistosci, ale goraco zachecam do przeczytania.

www.bialorus.pl/index.php?Rozdzial=Wiadomosci&&wiecej=7343
Zycze milej lektury i serdecznie pozdrawiam
R

w sieci wątpliwości

[piotrzr]

Witam !!

Czy wyznawca prawosławia, luteranizmu, judaizmu czy nawet islamu może być
zbawiony i uzyskać „życie wieczne” gdy spełnia pobożne uczynki, żyje „po
bożemu” ??

Wydawało się mi się ,że odpowiedź na to pytanie może być tylko twierdząca- tak
jak niewątpliwa wydawała mi się równość współczesnych religii monoteistycznych –
zwłaszcza o wspólnym pochodzeniu biblijno-chrześcijanskim.

Tak myślałem do wczoraj , gdyż...

Na wczorajszych mszach w jednym z rzeszowskich kościołów ksiądz w wygłaszanych
kazaniach mówił o sposobach działania szatana.
Stwierdził,że szatan działa w różny sposób – od stawiania trywialnych pytań
typu „czy Pan Bóg może stworzyć kamień którego sam nie udźwignie ?” po
znacznie poważniejsze sprawy jak : szatańskie twierdzenie iż wszystkie wyznania
są sobie równe i w każdym można osiągnąć zbawienie, zarzucanie Kościołowi Kat.
Mieszanie się do polityki i oskarżanie tego kościoła o nietolerancję. Przy
pierwszym zagadnieniu ksiądz ów podparł się cytatem z pism św.Bp Sebastiana
Pelczara mówiącym ,że „są ludzie którzy za podszeptem szatana szerzą nowinki
jakoby nie jest ważne jaką religię się wyznaje byle tylko nie kraść, nie
mordować, żyć uczciwie”
Ksiądz mówiący kazanie popatrzył po ludziach przy tych słowach i
stwierdził „Patrzcie – to napisano ponad sto lat temu a jakie to aktualne!!”
Przy „tolerancji” stwierdził m.in. „czy można być tolerancyjny dla dziecka
bawiącego się zabawkami w pomieszczeniu w którym ulatnia się gaz ?”
Oczywiście w kazaniu nie padła ani nazwa wyznań które mają czelność uważać się
za równe katolicyzmowi ani też czy pod pojęciem „tolerancja” kaznodzieja
rozumie tolerancje religijną czy ekumenizm.....

Kazanie było głoszone przez młodego księdza, dumnego zapewne ze swego tytułu
doktorskiego i aktywności w lokalnych mediach....

Przeczytałem Radku uważnie owo wystąpienie białoruskiego pisarza, rzeczywiście
gniewnie napisane – nie umiem się jednak do niego odnieść – bo nie znam
historii awantury wokół Niwy ani też faktów ,że do tej pory pozostaje nie
uregulowany ustawowo status mniejszości narodowościowych w Polsce !!!!

Jak byłbyś łaskaw dać parę słów wyjaśnienia na ten temat - byłoby dobrze :-))

Pozdrawiam serdecznie

Ps Mam nadzieję że nie urażę nikogo swymi „po-kazaniowymi” refleksjami – jeśli
tak miałoby się stać = przepraszam, ale musiałem wyrzucić swe wrażenia !!!!
W gruncie rzeczy to jednak najważniejsze, że kazania nie przespałem- prawda
;-)))????

[mariusz.namez]

Trochę przez przypadek trafiłem na to forum, ale to świetnie bo może ktoś mi
pomoże .
Od roku poszukuje w Internecie przepisu kulinarnego na pyszne knysze. Może ktoś
mi pomoże bo nie mogę ciągle jeździć do Ustrzyk Górnych żeby je jeść.
Jeśli ktoś zna przepis uprzejmie proszę o przesłanie go. Bez knyszy świat jest
smutny.

Knysza - nie knysz

[piotrzr]

Witam
Owa KNYSZA - to wywodzący się z kuchni ŻYDOWSKIEJ przysmak - często występujący
w kebab-barach obok greckiego gyrosa i bułczanych kebabow.
Wystepuje w wersji jarskiej - seler naciowy,kapusta i marchewka zapieczona w
kruchym cieście - podawana z sosem czosnkowym !!! - coś jak znany Ci zapewne
kulebiak / oczywiście ten to bez sosu :))).
W barach - to spora buła /często taka sama jak w gyrosie i kebabie/ a w środku
poszatkowana kapusta,kukurydza, cebula, papryka, pomidory i plasterki ogórka
kiszonego - polane to ostrym sosem czosnkowym/na bazie smietany :)
Oczywiście może być i mięsny - w wersji klasycznej z babraniną , ale może być z
pieczonym mięsem wołowym a i ze swojski schabikiem.
Smacznego !!!

[Gość: mariusz.namez]

Nie !!!
No knysze to ja jadłem, chodzi mi o kuchnie regionalną, Bojkowska. KNYSZ to
placek, przypomina w smaku pieroga z ziemniakami i serem mocno podsmażony
pieprzny trochę.
Tylko chodzi mi JAK JE Się ROOBIII !!!!

Ustawa, Niwa itp...

[wolf_wwa]

Witam
Nieciekawe refleksje nasuwaja sie po lekturze fragmentu kazania. Dziwne ze takie
slowa padaja z ust mlodego duchownego. Tez jestem ciekaw jakie to wyznania ow
duchowny mial na mysli. Moze ten ksiadz troche minal sie z powolaniem, moze
urodzil sie o 300 lat za pozno:)
Wracajac do Ustawy. Na uregulowanie spraw mniejszosci Sejm nie moze sie
zdecydowac juz od 10 lat. Przy Ustawie, juz na finiszu, majstruje sie dalej. W
projekcie ustawy zaproponowano przepis ktory pozwalal gminom o 8% odsetku
mniejszosci narodowych do uzywania w urzedach jezyka mniejszosci jako
pomocniczego, obecnie podniesiono ten prog do 50%. W zalozeniu mialo to chronic
mniejszosci przed asymilacja, w przypadku progu 50% duza czesc ludzi bedzie sie
polonizowac. Druga ciekawa kwestia jest przeniesienie spraw zwiazanych z
mniejszosciami do MSWiA. Co prawda dzis to juz nie zlowrogie MSW, ale pozostaje
jednak pewien cien watpliwosci, tym bardziej ze urzednicy mieliby sie tam tez
zajmowac mniejszosciami religijnymi (czyzby na liturgii smutny pan mial notowac
o czym w kazaniu mowi batiuszka?) Ta Ustawa byla jednym z priorytetow rzadu L.
Millera. Sadze ze byl to tylko wabik na mniejszosciowego wyborce. Jezeli uda sie
przeprowadzic Ustawe przez Sejm to wowczas wyplynie ona w najblizszych wyborach
i dalej na Podlasiu SLD bedzie pokazywac jakie jest dobre dla prawoslawnej
mniejszosci.
Jesli chodzi o "Niwe" to jest to pismo BTSK, co do jego wartosci nie wypowiem
sie poniewaz z pism bialoruskich przegladam casem tylko Czasopis i Bialoruskie
Zeszyty Historyczne, Niwy nie mialem okazji. Ostatnio w "Niwie" i szkolach
bialoruskich NIK przeprowadzil kontrole wydatkowania pieniedzy z dotacji
przekazywanych przez panstwo. Podobno (pisze podobno, poniewaz sprawa jest w
toku i dopiero gdy sie wyjasni mozna bedzie miec pewnosc) znaleziono dowody na
zawyzanie nakladu i nieudokumentowane wydatki. Postawiono jednak zarzuty nie tym
osobom co trzeba i dzialacze bialoruscy zaczeli czuc w tym skoordynowane
dzialania majace na celu skompromitowanie mniejszosci bialoruskiej. W sprawie
"Niwy" ciekawi mnie naklad - wynosi on tylko 1200 egzemplarzy co przy
liczebnosci ludzi deklarujacych sie jako Bialorusini nie jest wynikiem
imponujacym. Z kontrola szkol kluczowym zarzutem przeciw NIK-owi jest to ze pod
protokolem podpisal sie wiceszef delegatury w Bialymstoku ktory za rzadow AWS
byl "szycha" w bialostockim UOP-ie. Wydaje sie ze raczej ten zarzut jest
niemerytoryczny, poza tym w szkolach akurat nie znaleziono razacych
nieprawidlowosci a jedynie sformulowano wskazowki co nalezu usprawnic i poprawic.
Ogolnie te wydarzenia chyba nie sa jedynym powodem napisania takiego tekstu
przez p. Janowicza. Faktycznie cos musi sie dziac, niestety mieszkam daleko od
tych spraw. Kontakt mam tylko poprzez ludzi tam mieszkajacych (i to nie w Bialym
tylko nad Bugiem), czasem slysze rzeczy ktore swiadcza o nietolerancji, ale z
reguly nie jest to nic powaznego, ot drobne zlosliwosci. O stosunkach
bialostockich nie wiem zupelnie nic moze tam jest gorzej?
Mam nadzieje ze nie zanudzilem przydlugim tekstem
Pozdrawiam
R.

Ustawa, Niwa i "klops" z knyszem

[piotrzr]

Witam
Wyobraź sobie moje zdziwienie po owym kazaniu - młody duchowny, pracujący z
młodzieżą, audycje w lokalnym radiu katolickim Via, uczstnictwo w
organizacji "dnia papieskiego" itd - a tu takie kazanie !!!

Wiesz - a może nalezy trochę inaczej spojrzeć na wystąpienie Patryjarchy
Aleksija - i jego pretensje do katolicyzmu?? Może rzeczywiście jest tak,że
Papież swoje, Biskupi czy kardynałowie swoje - a kler na dole robi swoją
polityke wyznaniową ? Może naprawdę jest tak że na przykład pod pretekstem
pieknej idei prowadzenia sierocińców dla "dzieci ulicy" - prowadzą w Rosji
antyprawosławną akcję pozyskiwania duszyczek w celu ich zbawienia... "od
herezji schizmy" ???

Tu u nas w Galicji też już w co drugim miateczku czy wsi pomniki papieskie,
nazwania ulic jego imieniem - a jego słowa o równości religii, wizyty w
synagogach,cerkwiach, modlitwa pod "ścianą płaczu" w jerozolimie , modlitwy z
przedstawicielami rożnych religii /w tym z Dalaj Lamą !!!/ przemijają w mojej
kochanej Galicji bez echa - chyba że za to echo nalezy uznać owo kazanie o
podszeptach szatańskich
:((((

dziękuję za w miarę kompletną informacje o problemach z Niwą i problemach z
ustawą o mniejszościach - muszę sobie o tym poczytac - obiło mi sie o uszy o
dotacjach budżetowych dla organizacji i stowarzyszeń mniejszości, o posłach
mniejszości niemieckich w sejmie - a tu proszę !!!! Wolnej Rz- plitej nie stać
po 15 latach na ustawowe uregulowanie problemu mniejszości narodowościowych !!!!
Co na to Europa tak wyczulona na prawa człowieka ???? Co na to Parlament UE ???

Pozdrawiam serdecznie.

Ps A respondent z owym knyszem zabil mi klina !!!! Jestem w kropce :)))))

[wolf_wwa]

Wiesz Piotrze, latwiej nazwac ulice czy postawic pomnik niz sluchac nauk i do
nich sie stosowac:(
Z prawami mniejszosci na szczescie nie bedzie tak zle i bez Ustawy, Polska jest
czlonkiem UE i musi stosowac sie do regulacji europejskich. Wstyd tylko ze nie
mozemy zrobic porzadku na wlasnym podworku.
Jako uzupelnienie watku o nieciekawych zachowaniach ksiezy zalinkuje wyszperany
w sieci artykul, jest naprawde wart uwagi.

www.bialystokonline.pl/artykul.php?ida=5639
ponizej maly fragment "na zachete"

"W piątek do brańskiej cerkwi wtargnął proboszcz pobliskiej parafii katolickiej
i zabronił batiuszce przeprowadzenia pochówku szczątków znalezionych podczas
prac archologicznych w centrum miasta. Zdaniem świadków, między księżmi doszło
nawet do przepychanek. Ksiądz prawosławny nie chce komentować zajścia."

Zycze milej lektury i jeszcze raz pozdrawiam
R

P.S.

[wolf_wwa]

W sprawach kulinarnych niestety nie jestem w stanie pomoc, gdyby chodzilo o
potrawy z "moich" stron to co innego

[Gość: Piotr]

czekając aż moi domownicy napatrzą się na "inteigentną inaczej" - Wyprawę
robinsownów "pożal się boże reality szoł" :) zernąlem tu jeszcze by coś
dopowiedzieć. rzuciłem okiem na linkowany artykuł - a więc w naszej kochanej
Polszcze jest wszystko mozliwe - właczniez Bijatyką nad ludzkimi szczątkami !!!!
Ten "białostocki smaczek" jest przerażający!!!!
Pamietam Twój post na forum przemyskim o księdzu który czekal jak wysoką
dzwonnicę wybudować - aby przerosła wieżę cerkwi - tamten wątek był komiczny -
ten jest tragiczno ponury.
Ech - pije wlasnie herbatke z rumem - jest więc szansa że w ten zimny wieczór
zasnę z odrobiną optymizmu w sercu :)

Mimo wsztko serdecznie pozdrawiam - Dobrej Nocy

[andrijko]

Witam wszystkich
Wtrącam się - jak zwykle kiedy wasze rozmowy schodzą bliżej podlaskich tematów.
Jeżeli chodzi o Nivę - to jest na Forum Białystok wątek dotyczący kontroli NIK,
ale jak to zwykle na F Białystok bywa przepojony niezdrowymi emocjami, mało
merytoryczny i po raz enty skupiający uwagę rozmówców na udowadnianiu drugiej
stronie, że są w Polsce mniejszości - przy odpowiedzi - że Polska, a szcególnie
Podlasie to od wieków, czysto polskie ziemie. Już mi się tam nawet nie chce
odzywać. Ale zobaczcie sami. forum.gazeta.pl/forum/72,2.html?
f=52&w=16387265 Już sam tytuł mówi wiele o tym "mieście wielu kultur i
panujacej w nim tolerancji". Nie będę tu także bronił Białorusinów, bo niby
czemu. Znaci mój stosunek do białoruskości większości POdlasian. Ale uważam, że
organy państwowe powinny w takich sprawach kierować sie taktem i ostrożnością.
To nie wina pracowników Nivy że muszą prowadzić "kreatywną księgowość". Dotacje
sąniewielkie na wszystkie mniejszości, a części środków na działalność,
pochodzącej ze źródeł pozabudżetowych nie da się w naszym regionie znaleźć w
innych instytucjach, np. u prywatnych sponsorów czy firm. To byłby oczywiście
ideał, opiewany zresztą przez działaczy NGO'sów z Zachodu - niezależne źródła i
ich dywersifikacja. Ale nie na Podlasiu !!! Tu firm jest niewiele, są
niewielkie i dosyć biedne, nie mówiąc już o samorządach. Te są i biedne a i
centa nie dzadzą na mniejszości. Mówie o tych w których mniejszości są
rzeczywiście mniejszością, np. Białystok - sowicie wspierajacy stowarzyszenia
kościelne -ale już mniejszościom "brakuje" środków na jakże cenne inicjatywy.
We wschodnich, prawosławnych gminach jest trochę lepiej, ale one rzeczywiście
są biedne. W takeij sytuacji głównym źródłem finansowania pozostaje Budżet
Państwa. A że jest ograniczony, to tym bardziej trzeba kombinować jak przeżyć
od 1 do 1. Do nieprzemyślanej akcji NIK doszo jeszcze zachowanie podlaskich
mediów, które chętnie, często nieobietywnie, na zamówienie - wyszukują
sensacje. Nie oznacza to oczywiście, że mniejszości są nietykalne -
stowarzyszenia i fundacje powinny być normalnie kontrolowane, ale tak by nie
sprzyjało to wprowadzeniu atmosfery nagonki politycznej czy nietolerancji.
Rozliczać - i dotować sprawiedliwie. A tak niektórzy działacze białoruscy
podnieśli szum, nie wiem czy uzasadniony, czy nie. Ale na pewno sprowokowany
nieumiejętną polityką władz i ich niekompetencją. Z włąsnego podwórka i pracy
znam sytacje, kiedy problemami mniejszości zajmują się osoby nie orientujące
się absolutnie w temacie. I stąd mamy później przewodniki po POdlasiu
nafaszerowane tekstami o odwiecznym pokojowym współistnieniu, tolerancji,
spotakniu Wschodu i Zachodu i wiele innych frazesów przy braku konkretów,
szczególnie dnia dzisiejszego. Co do ustawy o mniejszościach, to chyba nic nie
zmieni w życiu polskich mniejszosci. Jej uchwalenie byłoby natomiast ważnym
aktem świadczącym o istotnej tolerancji, przynajmniej na papierze, aktem, który
przypieczętowałby kilkusetletnią wspólną historię narodów żyjących w
Rzeczpospolitej. Bo raczej nie spodziewałbym się realnego jej wpływu na poprawę
statusu mniejszości. Na Podlasiu jedyną - moim zdaniem - mniejszością narodową
z prawdziwego zdarzenia są Litwini. I oni rzeczywiście mogąw jakimś stopniu
wykorzystać niekture zapisy ustawy w praktyce. A raczej przypieczętować nimi
stan obecny. Bywam w Puńsku - stolicy polskich Litwinów. Napisy w sklepach,
knajpach są po litewsku, dookoła słyszy się litewski, także w gminie. Po
wprowadzeniu ustawy pozostałoby tylko wprowadznie dwójżezycznych tablic.
Natomiast Białorusini i Ukraińcy nie będą w stanie skonsumować przepisów o
dwójęzycznych nazwach czy porozumiewaniu się przez tłumacza w gminie czy
urzędzie. Ukraińców jest za mało i jesteśmy raczej ruchem inteligenckim, dosyć
elitarnym przez to a nie masowym. Natomiast Białorusini to Białorusini w
większości z nazwy a nie ze świadomości narodowej. Wiesz o tym Wolfie z
własnego podwórka. Też mam w rodzinie takich - z nazwy, jednak wcale nie
zainteresowanych historią, polityką czy językiem białoruskim. Zresztą sami
działacze białoruscy - ci z kręgu Czasopisu zdają sobie z tego sprawę.
Określają ilość Białorusinów wśród "białorusinów" na jakiś tam ułamek procenta.
Przedruki tych opinii w Nad Buhom i Narwoju. Takim "białorusinom" na pewno nie
zechce się wymagać tłumacza w urzędzie, nie podpiszą też petycji - które na
pewno organizacje białoruskie będą niedługo rozpowszechniać - o dodaniu
białoruskiej nazwy miejscowości. A praktyka w urzędach jest taka że
gdzieniegdzie i bez ustawy mówi się "po swojomu", w innych miejscach nawet
ludzie ruskiego pochodzenia po przekroczeniu progu urzędu przestawiają się na
mowę urzędową - to znam z praktyki włąsnej bo jeżdżę po terenie. Z nazwami też
będzie trudno - bo jak napisałem wyżej - mało komu na tym zależy. Trudno jednak
od osób bez świadomości narodowej wymagać, by domagali się uznania jawnych
przejawów ich odrębności narodowej, jakimi są np. dwujęzczne nazwy
miejscowości. Zresztą - z trzeciej strony z nazwami na Podlasiu będzie i inny
problem, o którym pisała Prof. Smułkowa w swej książce "Białoruś i pogranicza".
Mianowicie nazwy na południe od Narwii jednoznacznie ukraińskie, często nawet w
takiej formie zapisane po polsku, trzeba będzie przetłumaczyć na bardzo
odmiennie brzmiące po białorusku - i przetłumaczyć miejscowym "białorusinom" że
to po ichniemu i żeby sami walczyli z władzą o takie właśnie nazwy. Np
Telatycze, w tutejszej gwarze ukraińskiej - Telatyczy trzeba by nazwać
Cialaciczy. Może gdzieś się to uda - ale nie będzie na pewno masowe. Także z
tych zapisów - wg mnie - skorzystają tylko Litwini, Kaszubi i Niemcy - i to
chyba przciwko tym ostatnim /ze strachu przed nimi/ prace posuwają się tak
wolno.
Ufff
Mam nadzieję, że nie zanudzam
Do następnego razu - obowiazki wzywają

Z łemkowskich historii

[piotrzr]

Witam serdecznie !!!
bardzo -ale to bardzo jestem Wam wdzięczny za zapoznanie mnie ze wspólczesnymi
problemami Podlasia i białostocczyzny :)))
Może "smieszki" tu niezbyt na miejscu - bo tematy raczej smutne : uświadomily
mi rzecz niebywałą - nasza kochana Rz-plita totalnie lekcewazy fakt istnienia
mniejszości narodowo-religijnych. Rzucane budżetowe ochłapy - jak widać mają
sluzyć do realizacji zasady "dziel i rządż" - smutne to i po trosze
przerażające. zwłaszcza że los "czystopolskiej biedy" - owych matek samotnie
wychowujących dzieci,rosnących rzesz bezrobotnych absolwentów szkół wszelakich
pod obecnymi rządami jest też przerażający !!!
Szczególnie wśród odgłosów "fanfar wojskowych" dobiegajcych z dalekiego Iraku :(

A ja wracam do historii - związanej z państwowo narodowyni aspiracjami Łemków
pod koniec I wojny światowej i probami tworzenie Republik Lemkowskich :

Cytaty pochodżą z artykułu "Zdrada wolnego Łemka" - z niezmiennie
ciekawej "Polityki" /którą na równi z Tygodnikiem Powszechnym i oczywiście GW
polecam szanownej uwadze :)

polityka.onet.pl/artykul.asp?DB=162&ITEM=1190635&MP=1

Cytuje wybrane fragmenty :
****10 czerwca 1921 r. z miejskiego aresztu w Nowym Sączu, przed oblicze
tamtejszego sądu okręgowego, zostali doprowadzeni ksiądz Dymitrij Chylak,
proboszcz parafii w Izbach, dr Jarosław Kaczmarek, adwokat z Muszyny, i Mikołaj
Gromasiak, właściciel nieruchomości w Krynicy. Wszyscy trzej byli obywatelami
państwa polskiego, narodowości rusińskiej, wyznania greckokatolickiego. Trzem
łemkowskim działaczom prokurator zarzucał podżeganie do oderwania
Łemkowszczyzny „od jednolitego Związku Państwa Polskiego i nawoływanie do wojny
domowej”. Obowiązujący w tym czasie kodeks karny czyny te określał jako
zbrodnię zdrady głównej. Oskarżonym groziła kara śmierci, o czym miała
zadecydować ława przysięgłych. Nowosądecki proces był efektem długo rozbudzanej
świadomości grupy narodowej, która żyła na pograniczu dwóch kultur: polskiej i
ukraińskiej.
W atmosferze nieufności, uprzedzeń i wzajemnych pretensji 10 czerwca 1921 r.
przed sądem w Nowym Sączu rozpoczął się proces czołowych działaczy łemkowskich.
Na salę rozpraw udało się wejść nielicznym tylko Łemkom. Rozprawie
przewodniczył nadradca sądu Przychodzki. Oskarżycielem był prokurator
Piechowicz. Obrony oskarżonych podjęli się adwokaci z Przemyśla i Lwowa,
wspomagani przez Lwa Hankiewicza, redaktora naczelnego wychodzącej w Przemyślu
gazety „Peret”. Proces wzbudził wielkie zainteresowanie opinii publicznej i
środowisk prawniczych.
Ze względu na wagę zarzutów stawianych oskarżonym – zbrodnię zdrady głównej –
prokurator wniósł, żeby przed Trybunałem odczytano wszystkie dokumenty
wskazujące na zbrodniczą działalność podsądnych. Oskarżeni nie wypierali się
swojej działalności. Wręcz przeciwnie.

„Czy na zebraniu we Florynce w 1918 r. postanowiono nie uznawać polskiej
władzy?” – pytał księdza Chylaka prokurator Piechowicz.

„Na zebraniu były głosy za przyłączeniem do Rosji, za zorganizowaniem osobnej
republiki, a nawet za przyłączeniem do Czeskiej Republiki, jednakże nie było
ani jednego głosu za przyłączeniem się do Polski (...). Według Wilsona należało
uznać, że starych granic nie ma, a na ich miejsce pojawią się granice
narodowe” – odpowiedział ks. Chylak.

Prokurator: „Rusinów jest w nowosądeckim zaledwie 10, w grybowskim 20, a w
gorlickim 30 proc. ludności. Jak to możliwe, żeby ta mniejszość stała się
suwerenem nad Polakami?”.

Ks. Chylak: „Ani jednego domu polskiego nie chcemy. My żyjemy tu oddzielnie, w
zwartej grupie. (...) A pytania o uznanie zwierzchniej władzy polskiej na tych
terenach nie sposób w ogóle stawiać, gdyż kwestia granic Polski nie została
jeszcze postanowiona”.

/..../
Na pytanie prokuratora, czy działacze łemkowscy dopuszczali możliwość
przyłączenia do Polski, Kaczmarczyk odpowiedział: „Chcieliśmy dążyć li tylko do
zjednoczenia z narodem ruskim. Z Rosją lub Ukrainą. Władzy polskiej nie mogę
uznać, nie znam takiego międzynarodowego traktatu, który przekonałby mnie do
tego. W obecnej chwili uznaję jedynie chaos w stosunkach międzynarodowych.
(...) Ani Traktat Wersalski, ani z Saint-Germain nie wyznaczyły granic Polski.
Galicja była oddana zwierzchnictwu Ententy, wreszcie sama Polska postanowiła
nie karać za deklaracje niepodległości. To wyznaczało moje działanie”.

Linia obrony trzeciego oskarżonego była odmienna. Mikołaj Gromadnik,
siedemdziesięcioletni starzec, za radą swoich obrońców na większość pytań
prokuratora odpowiadał, że niewiele pamięta i nie jest w stanie dokładnie
czegokolwiek powiedzieć. Ale i on na pytanie prokuratora, czy nie pragnął
oderwania Łemkowszczyzny od Polski, odpowiedział: „Oderwania? A kiedyż była
przyłączona? Nie pamiętam”.

W mowie końcowej prokurator Piechowicz podkreślił, że Łemkowszczyzna od wieków
uważana jest za ziemie rdzennie polskie. Po upadku Cesarstwa Austro-
Węgierskiego nie było żadnych wątpliwości, że ziemia ta pozostanie przy
państwie polskim. Do ławy przysięgłych zaapelował, żeby przy podejmowaniu
werdyktu „kierowała się patriotyczną uczciwością i pamiętała o swoich
obowiązkach względem rządu i historii”.

Obrońcy replikowali: „Słowa o patriotycznej uczciwości nie powinny być
wypowiedziane na tej sali. Ława przysięgłych powinna sądzić bez uprzedzeń,
zgodnie ze swoim sumieniem – przysięgli powinni zapomnieć o tym, że sądzą
Rusinów. Trzeba pamiętać, że w 1918 r. polska Rada Regencyjna ogłosiła wolność
narodową dla Polaków, powołując się przy tym na pryncypia Wilsona. Czy zatem
nam nie wolno było korzystać z tego prawa? Dziś powinniście nadać znaczenie
waszemu hasłu »Wolni z wolnymi«, które do tego czasu było pustobrzmiącym”.

Wspomagający obrońców Lew Hankiewicz dodał: „Osądźcie ich i powróciwszy do domu
powiedzcie waszemu narodowi, że Łemkowie chcieli tego, co Polacy już mają”.

Pod wieczór tego samego dnia Sąd Okręgowy w Nowym Sączu ogłosił wyrok ławy
przysięgłych. Chociaż wśród ławników nie było zgodności, oskarżeni zostali
uniewinnieni.”

Koniec cytatu.

Z powyższego artykułu najbardziej podoba mi się zacytowane zdanie jednego z
oskarżonych :

.... na pytanie prokuratora, czy nie pragnął oderwania Łemkowszczyzny od
Polski, odpowiedział:

„Oderwania? A kiedyż była przyłączona? Nie pamiętam”.

Pozdrawiam Was wielce serdecznie :)))

[wolf_wwa]

Witam
Dzieki Andrzeju za, jak zwykle, wyczerpujace wypowiedzi na temat sytuacji na
Podlasiu. Rzeczywiscie wprowadzanie nazw bialoruskich na terenach ukrainomownych
byloby bez sensu, tak samo jak i wprowadzanie jezyka bialoruskiego do urzedow.
Mogloby to wywolywac problemy i jednoczesnie wprowadzac zamet w glowach i tak
juz skolowanych ludzi. Ale to akurat nie problem ze zwyklymi ludzmi, tylko z
dzialaczami lansujacymi na sile bialoruskosc na terenach gdzie jezyk bialoruski
jest obcy, co jest widoczne nawet dla laika. Ale dla tych dzialaczy jest to
sprawa byc albo nie byc. Stad ta walka o bialoruskosc wszystkich podlaskich
prawoslawnych.
Wypowiedzi na forum Bialystok od dluzszego czasu nie nadaja sie do merytorycznej
dyskusji, a na obrzucanie sie blotem nie mam jakos ochoty wiec pomimo ze czasem
czytam co slychac na bialostockim forum to nie zabieram tam od dluzszego czasu
glosu.
Do ostatnio linkowanych tekstow swiadczacych o wielkiej tolerancji i subtelnosci
w sprawach narodowosciowych pozwole sobie jeszcze dorzucic jeden tekst z
wczorajszej "Rzepy". Ciekawa w tym tekscie jest kompetencja i fachowosc
urzednikow konsulatu RP we Lwowie. Jak widac rowniez w sprawach kultury nasze
czynniki oficjalne poruszaja sie z gracja slonia w skladzie porcelany.
Gdyby nie bylo to tak zenujace to byloby smieszne.

www.rzeczpospolita.pl/gazeta/wydanie_041019/kraj/kraj_a_3.html
Serdecznie pozdrawiam i wracam do ponownej lektury postu Andrzeja, moze cos
jescze wpadnie mi do glowy:)
R.

Lemkowskie historie.....

[wolf_wwa]

Przeczytalem linkowany przez Ciebie Piotrze tekst i moja uwage zwrocil jeszcze
jeden fragment

"Wspomagający obrońców Lew Hankiewicz dodał: „Osądźcie ich i powróciwszy do domu
powiedzcie waszemu narodowi, że Łemkowie chcieli tego, co Polacy już mają”

Wydawaloby sie ze narod tak pragnacy wolnosci jak Polacy powinien zrozumiec
aspiracje innych narodow chcacych decydowac o sobie, a jednak widac ze jedna
sprawa sa wlasne dazenia a inna dazenia innych. Moze moje spostrzezenie nie jest
zbyt odkrywcze, ale nasuwa sie samo przez sie. Takie myslenie przewija sie do
dzis w wypowiedziach niektorych gdy mowia o tzw. Kresach Wschodnich. Przeciez
takie sformulowania musza budzic zle skojarzenia u Ukraincow i Bialorusinow. Z
drugiej strony gdy tylko zza zachodniej granicy padnie slowo o "Heimacie" to te
same osoby podnosza krzyk ze rewizjonisci itp... A moze ci superpatrioci powinni
nauczyc sie bardziej obiektywnego spojrzenia?
Jeszcze raz pozdrawiam
R.

[piotrzr]

Witam raz jeszcze !!

Tak Radku - masz racje !! Polacy tak po wielekroć pragnący wolności,swych praw,
samostanowienia

[wolf_wwa]

Wiesz Piotrze, zalinkowalem ten tekst o Michniowcu poniewaz wpisuje sie pieknie
w nasz balagan w kwestii stosunkow z wschodnimi sasiadami. Po lekturze
pomyslalem sobie ze wstyd przed goscmi ktorzy przyjechali do Polski aby pracowac
nad zachowaniem kultury a zostali potraktowani jak "nielegalni". Mysle ze strona
polska powinna poinformowac o obowiazujacych w Polsce procedurach a nie
ograniczac sie do stwierdzenia ze "jak za darmo to moga pracowac". W koncu byla
to odpowiedz z konsulatu a nie z magla. Dziwi mnie tez w tej sprawie fakt ze
pierwsza kontrola przeszla bez problemu, a dopiero przy drugiej zaczely sie
klopoty. Mysle ze sprawa bedzie sie rozwijac, wiec jesli bedziesz mial swieze
wiesci to oczywiscie prosze o zalinkowanie.
Wracajac do "Kresow" to jakis czas temu ktos podarowal mi publikacje jednego z
"Towarzystw Milosnikow Kresow". Czytalem tam sporo wspomnien i czesc z nich
kwalifikuje sie jako sianie niepokojow na tle narodowosciowym. Szczegolnie
fragmenty o obronie polskosci tych ziem w czasie walk polsko-ukrainskich po I WS.
Niestety takie stereotypy wciaz jeszcze pokutuja w niektorych glowach:(
Ciekawe jest to co piszesz Piotrze o obchodach "Roku Polskiego" - widac ze w
dalszym ciagu glownym produktem promujacym Polske pozostaja oficjalne zespoly
ludowe:)
Pozdrawiam i zycze dobrej nocy

Wypowiedzi M.Klingera

[piotrzr]

Witam
Do Roku Polskiego na U. jescze wrócę - ale otrzymałem własnie przesyłkę od
Ksiedza - Diakona Piotra - JESZCZE RAZ SERDECZNE DZIĘKI.
Na początek obszerniejsze fragmenty :

Gazeta Wyborcza nr 13 z 16 stycznia 1990 r., s. 6

Bracia, wybaczcie!

Ja, prawosławny – przyjmuję z radością powiew wolności nad umęczonym Kościołem
unickim w ZSRR!

Już wkrótce moi bracia, wschodni chrześcijanie, wywodzący się z tego
samego co ja pnia – z Kościoła wschodniego w Rzeczypospolitej – będą mogli
postawić świeczkę przed ikoną w swej cerkwi, obejść ją na Paschę ze
śpiewem: „Woskriesienije Twoje, Christie Spasie”, wyprowadzić ze świątyni
zwłoki krewnego na swój własny cmentarz... Skończą się też ich cierpienia,
represje. Wielu „z daleka” wróci do swych wiosek i domów.
Ten moment jest też szansą dla nas, prawosławnych i katolików, by
zamknąć okres znieczulenia i win, jakie ciążą na nas w związku z naszym
stosunkiem do sprawy Kościoła grekokatolickiego.
Musimy otwarcie wyznać: wobec unitów zawiniliśmy wszyscy. Nadszedł
czas, byśmy też wszyscy – prawosławni, łacińscy katolicy i sami unici –
wyznawszy wzajemne winy, ze szczególną uwagą zadbali o prawdziwie
chrześcijańskie formy współżycia. Nie możemy dopuścić do wrogich „krucjat” i
rozliczeń, które zatrułyby ten wzniosły moment odrodzenia życia kościelnego
wschodnich katolików – na Ukrainie, ale i w Polsce. Nawołuję do powszechnego
chrześcijańskiego czuwania.

Warto zdać sobie sprawę, że w Polsce po niesławnym „synodzie” lwowskim z 1946
r. Kościół grekokatolicki pozostawał nadal w obrębie Kościoła katolickiego, zaś
polski Kościół prawosławny nie dokonał wtedy żadnej aneksji, ani „duszyczek”,
ani świątyń. Oddziaływała jedynie ogólna polityczna atmosfera stalinizmu, która
wobec Ukraińców zmaterializowała się w deportacyjnej akcji „Wisła”. Akcja ta
tragicznie zniszczyła ich życie narodowe, wyznaniowe, a często też rodzinne i
osobiste. Zniszczone zostały ich ojczyste wsie, narodowa kultura materialna, a
świątynie i cmentarze niszczeją często do dzisiaj.
Deportacje w ramach akcji „Wisła” objęły również ludność
prawosławną: sięgały przecież aż za Białą Podlaską. Zarówno unita, jak
prawosławny szedł wtedy do wagonu. My, prawosławni, mogliśmy jednak od razu
odbudowywać na nowym miejscu życie parafialne, a nasi bracia unici tego uczynić
nie mogli.
Warto podkreślić, że parafie prawosławne powstałe w
środowisku poprzednio unickim – i to zarówno na terenie przesiedlenia, jak i w
rodzinnych wsiach karpackich (po 1956 r., gdy możliwe były już powroty) – są
owocem wspólnoty losów przesiedleńczych. Stały się też świadectwem
nieusuwalnego poczucia wspólnoty tradycji kościelnej, w obliczu zagrożenia
utratą tożsamości.

Czy jednak my, prawosławni, nie wytworzyliśmy na tym tle
wielu niepotrzebnych konfliktów?

Czy byliśmy dość bezinteresowni w stosunku do unitów –
jakże często naszych współziomków, a nawet krewnych?! Czy więc, będąc w
nieporównywalnie korzystniejszej od nich sytuacji, pomogliśmy im dostatecznie w
przetrwaniu ciężkich czasów?
Z tym właśnie wiąże się problem „udziału winy” każdego z
nas, każdej ze stron tragicznego dramatu ukraińskiego, w ostatnim jego akcie,
którego nadal jeszcze jesteśmy uczestnikami.
Nasz, prawosławny „udział winy” w dramacie ukraińskim w
Polsce widzę w tym, że negując teologiczną ideę unii kościelnej – zanegowaliśmy
w końcu samych unitów. A teraz bliżej współżyjemy np. z ewangelikami, niż z
najbliższymi nam przecież katolikami wschodniego obrządku. Jedynie im nie
składamy odwiedzin, wykluczamy ich z kongresów itp.
Winni jesteśmy też drugiego paradoksu: nasza antyunicka
postawa spowodowała zepchnięcie w cień narodowościowego pierwiastka
ukraińskiego w Kościele prawosławnym w Polsce, na który składają się w dużej
mierze wierni tej właśnie narodowości. Na miejsce wspólnego dla nas i unitów
języka i pięknego obrządku ukraińskiego przenika liturgiczny obrządek,
pochodzący z Petersburga. Z lęku przed „łacinizacją” prowadziliśmy de
facto „rusyfikację”. Mimo że sprawa ukraińska miała w naszym Kościele ofiarnych
i najwyżej postawionych orędowników, nie okazał się on dla Ukraińców zbyt
przytulnym domem.
Za to, że daliśmy się ponieść, a może i sprowokować do wrogości i podkopaliśmy
uczucie jedności we wspólnym skarbie: chrześcijańskim Wschodzie historycznej
Rzeczypospolitej; że nie dochowaliśmy jedności w smutnych losach ostatnich lat –
- bracia unici, wybaczcie!

Koniec cytatu

Tak sobie myślę - czy słowa prawosławnego teologa polskiego prawosławia - po
czternastu latach od ich napisania - znalazły zastosowanie w praktyce ??
O tym może pogadamy w następnych postach

Pozdrawiam serdecznie

[wolf_wwa]

Witam
Dopiero po Twojej informacji o przesylce sprawdzilem skrzynke na "gazecie". Tez
otrzymalem przesylke:)) Na razie zapoznalem sie tylko z cytowanym przez Ciebie
fragmentem.
Piekne slowa i prawdziwe. Coz moge odpowiedziec na Twoje pytanie. Od
wypowiedzenia cytowanych slow minelo czternascie lat, niestety chyba nie mozna
powiedziec ze wszystko z tych slow znalazlo zastosowanie w praktyce. Chyba na
razie jeszcze za wczesnie na pelne pojednanie miedzy Kosciolami wschodnimi, moze
z uplywem lat...
Niektorzy z duchownych prawoslawnych niestety dalej nie uznaja Kosciola
grekokatolickiego, traktuja go jak czesc KK. Dochodza do tego kwestie wlasnosci
cerkwi itp...
Z drugiej strony zle przysluguje sie temu procesowi KK. Jakie przeslanki
kierowaly wyslaniem Unitow do Drohiczyna. Chociaz ten sam zarzut mozna postawic
Cerkwi (Kostomloty). Najsmutniejsze jest to, ze i grekokatolicy i prawoslawni
wyrosli z jednego pnia, z ziem ruskich dawnej Rzeczpospolitej.
Wraz z tym tekstem wchodzimy na trudny dla mnie temat. Zawsze kojarzylem szeroko
pojeta "ruskosc" z Cerkwia prawoslawna. Po naszych rozmowach patrze juz inaczej,
ale jednak caly czas z troche innego punktu.
Jesli mowimy o Unii to proponuje rzucic okiem na tekst z nowego numeru PP. Jest
to bulgarski punkt widzenia na sprawy Unii.

www.pporthodoxia.com.pl/artykul.php?id=728
Niestety ten tekst nie jest tak budujacy jak ten przeslany przez Diakona Piotra.
Nie spodziewalem sie dzis tego tematu i troche mnie zaskoczyl. Nie zmienia to
faktu ze ciesze sie bardzo i niebawem siadam do lektury.
Sprawy zwiazane ze swiadomoscia historii dawnych Ziem Wschodnich II RP wsrod
Polakow zostawie na jutro. Przytocze jednak maly cytat z broszury Stowarzyszenia
Przyjaciol Ziemii Drohobyckiej. Jest on stosunkowo lagodny, jednak pokazuje brak
wyczucia.
"Jak wiemy z historii naszych czasów imperium ZSRR rozpadło się, a na naszych
dawnych ziemiach powstało nowe niezależne państwo - Ukraina. I nadal historyczna
nazwa ulicy Jagiellońska nie znalazła uznania i szybko została przechrzczona na
ulice Daniły Halickoho. A więc Drohobyczanie, turyści i historycy, gdy spotkacie
się w Drohobyczu z nazwą ulicy Daniły Halickoho - to pamiętajcie, że to nasza
stara ulica Jagiellońska"
Dziwi mnie to tym bardziej, że cały tekst nie jest specjalnie jadowity, autor
powołuje się nawet na autorów z Ukrainy a tu takie kwiatki. Nie jedyne zreszta.
Na zakonczenie chce bardzo podziekowac Diakonowi Piotrowi za przesylke, rowniez
za zadanie sobie trudu przeslania pomimo ze moj mail (z blizej nie znanych
przyczyn) nie dotarl
Serdecznie wszystkich pozdrawiam
R.

[piotrzr]

Nim przejdę do dyskusji wokól cytowanego i linkowanego przez Ciebie tesktu
w uzupełnieniu przesyłam ciekawą dyskusję z udzialem właśnie Pana Michała
Klingera a dotyczącą relacji pomiedzy KK a CP


tygodnik.onet.pl/1555,1147322,dzial.html
Misja czy prozelityzm Co jest przyczyną narastania konfliktu między Rzymem -
centrum katolicyzmu, a Moskwą - czyli najliczniejszą w Kościele prawosławnym
Cerkwią rosyjską: różnice teologiczne, styl działalności księży katolickich w
Rosji, a może fakt, że papież jest Polakiem? - zastanawiają się w WIĘZI (1)
Michał Klinger (teolog prawosławny), ks. Tadeusz Kałużny SCJ (katedra
ekumenizmu Papieskiej Akademii Teologicznej), ks. Zygfryd Glaeser (katedra
Teologii Kościołów Wschodnich Uniwersytetu Opolskiego) i ks. Doroteusz Sawicki
(katedra historii Kościoła Chrześcijańskiej Akademii Teologicznej w Warszawie).
2004-01-25 M. Klinger: Spór katolicko-prawosławny nie ma charakteru
doktrynalnego (na szczęście istnieje wciąż jeden Kościół powszechny), lecz
kanoniczny. Obecnie najgorętszą jego przyczyną jest powołanie przez Rzym
diecezji na terenie prawosławnej Rosji: łamie to zasadę, że jeden biskup nie
działa na terytorium drugiego - bo jeśli tak, to znaczy, że nie uznaje tamtego
za biskupa. U podłoża tego leży więc kwestia władzy w Kościele: tyle że “jeśli
z katolikami mowa jest o zasadniczych kwestiach kanonicznych, to de facto
wchodzi się na płaszczyznę doktryny, bo dla Kościoła rzymskiego władza w
Kościele jest rodzajem dogmatu wiary”.

Ks. Kałużny: U podstaw problemu leży różne pojmowanie terminu “prozelityzm”.
Dla katolików prozelityzm to pozyskiwanie za wszelką cenę wyznawców
prawosławia. W tym sensie katolicki prozelityzm w Rosji nie występuje.
Patriarchat moskiewski jednak interpretuje pojęcie “terytorium kanoniczne”
jako “Kościół narodowy”, który identyfikuje nie tylko z obywatelami Rosji, ale
i obszarami kulturowo należącymi do rosyjskiego prawosławia. Dlatego za
członków (rzeczywistych bądź potencjalnych) rosyjskiego Kościoła prawosławnego
uważa wszystkich, którzy weszli w krąg rosyjskiej kultury - w tym niewierzących
czy niepraktykujących. W efekcie jako prozelitym traktuje “każdą aktywność
ewangelizacyjną, skierowaną bezpośrednio lub pośrednio do ludzi niewierzących w
dzisiejszej Rosji, a nawet każdą formę obecności duszpasterskiej, która stawia
sobie za cel przyciąganie niewierzących czy też wywołuje taki skutek w sposób
niezamierzony”.

Ks. Sawicki: Kościół rosyjski, mocno zniszczony przez komunizm, dźwigał się i
organizował życie religijne, zmagając się m.in. z najzwyklejszą biedą swych
wiernych. Oczekiwał od Kościoła rzymskokatolickiego pomocy, a nie konkurencji.
I to jest istota sporu o “terytoria kanoniczne”. Gdyby Kościół rzymskokatolicki
skoncentrował się na działalności charytatywnej, zyskałby sympatię rosyjskich
prawosławnych. On zaś stworzył równoległą strukturę, czym doprowadził do
rozdźwięku. Gdyby akcja Kościoła rzymskokatolickiego dokonywała się za
dwadzieścia lat, gdy struktury prawosławne już okrzepną, nie byłoby problemu,
bo nie byłaby wówczas postrzegana jako działanie konkurencyjne, podjęte w
chwili słabości Cerkwi.

Ponadto: czy Kościół jako organizacja zawsze musi działać na własny rachunek?
Dlaczego w czasach komunizmu tak pozytywnie odbieraliśmy fakt przysyłania nam
Biblii przez protestanckie towarzystwa biblijne? Bo one działały poprzez nasz
Kościół i robiły dużo dobrego nie oczekując niczego w zamian. To jest właśnie
ofiarna miłość: działać poprzez drugi Kościół dla dobra tego drugiego Kościoła.

Hierarchia rzymskokatolicka na terytorium Rosji popełniła wiele błędów, a gdy
raz straci się zaufanie, trudno je odzyskać. Źródłem problemu nie jest za to
polskość papieża, tyle że to polski papież pada jego ofiarą. Gdyby po rozpadzie
ZSRR ściągnięto do polskich seminariów rodowitych Rosjan, wyuczono ich i
wysłano z powrotem, mielibyśmy dziś w Rosji Kościół katolicki o rosyjskim
obliczu narodowym. Tymczasem mamy osobny Kościół katolicki, nazywany “polskim”.

Ks. Kałużny: W Rosji pracują księża z Polski, ale w sumie jest to środowisko
międzynarodowe. W 2002 r. pracowało w Rosji 275 kapłanów pochodzących z ponad
20 krajów. Termin “polski Kościół” i oskarżenie o ekspansję kapłanów z Polski
to nieprawdziwe stereotypy.

Ks. Glaeser: Jeśli gdziekolwiek przedstawiciel jakiegokolwiek Kościoła celowo
działa tak, by zabierać innym Kościołom ich wyznawców, to jest nieuczciwy w
pełnieniu posłannictwa. Z drugiej strony trudno sprecyzować, gdzie zaczyna się
prozelityzm: czy jeśli katolicki ksiądz obdaruje cukierkiem prawosławne
dziecko, jest to już prozelityzm?

M. Klinger: Prawdziwie wielka wizyta papieża w Rosji powinna mieć charakter
braterski, a nie pastoralny. Tymczasem jej obecnym pomysłodawcom nie chodzi o
to, by papież “odwiedził wielki siostrzany prawosławny Kościół rosyjski i
spotkał się ze wszystkimi, którzy chcieliby nasycić się duchowo spotkaniem
Zachodu i Wschodu”. Im chodzi o to, by papież złożył wizytę pastoralną:
odwiedził diecezje katolickie, przyjechał do kraju prawosławnego jako
zwierzchnik katolików w tym kraju. “Kościół rzymski zdaje się nie dostrzegać
rzeczywistej substancji innych Kościołów, na których teren wkracza”.

Myślę że te teksty dają podstawę do "nowej jakości" w naszej dyskucji - szkoda
że tylko dwóch dyskutantów :( ale ... nigdy nie lubiłem tłoku :)))

Pozdrawiam serdecznie !!!

fotografia jako uzupelnienie watku...

[wolf_wwa]

Witam
Cytowany tekst przedrukowywal PP (w wiekszym fragmencie, o ile pamietam). Dwie
wypowiedzi zwracaja szczegolna uwage, pierwsza ktora mowi o tym, ze istnieje
wciaz jeden Kosciol powszechny - prawda ze ladne slowa. I druga o tym czego
oczekuje strona prawoslawna po wizycie biskupa Rzymu w Rosji. Stanowisko p.
Michala Klingera w tej sprawie pokazuje co powoduje obawy Cerkwi. Mysle, ze
wizyta papieza w Rosji nie powinna byc adresowana wylacznie do katolikow.
Nie zgodze sie z wypowiedzia Ks. Kaluznego. Niestety Kosciol katolicki jest
postrzegany w Rosji jako "polski Kosciol". Zreszta bialorusini rowniez
postrzegaja to w taki sposob. Nie wiem jak sytuacja wyglada na Ukrainie.
Na Bialorusi sa zreszta z tego powodu ciekawe sytuacje. Bialorusini katolicy
niechetnie chodza do kosciola poniewaz nabozenstwa sa odprawiane po polsku. Nie
chcialbym generalizowac, ale wiem ze takie sytuacje sie zdarzaja. Zreszta w
Polsce dzialacze bialoruscy zdaja sie nie zauwazac ze czesc ludnosci
bialoruskiej w Polsce jest wiernymi KK. Nie robia nic aby uchronic ich przed
asymilacja. To juz jednak sprawa na oddzielny watek...
Na zakonczenie nalezy sie slowo wyjasnienia skad taki tytul postu. Na ciekawym
sajcie poswieconym fotografi zwiazanej z prawoslawiem znalazlem ponizsza
fotografie.

orthphoto.net/photo.php?id=380&id_jezyk=2
Na razie powstrzymam sie od wypowiedzi nt. zdjecia, chetnie natomiast uslysze
(przeczytam:) Twoje, i innych opinie.
Moze jeszcze dzis sie odezwe, a tymczasem pozdrawiam
R.

Powracający wątek - Unia

[piotrzr]

Mnie ow dialog badzo się spodobał - w sposób dość klarowny poprzez wypowiedzi
Klingera i duchownych KK wyjaśnia przyczyny nie dojścia do skutku wizyty JP II
w Rosji. I głos Klingera bardzo mi sie spodobał.
Tekst ów pochodzi ze stycznia tego roku - potem był dramatyczny gest
przekazania Ikony kazańskiej, bardzo nieladny odzew strony rosyjsko-
prawosławnej /w stylu "takich Ikon wawraszczejet do nas mnoho :(...
Co do obeliski - to zły pomysl i zły gest - w zamian wracam do cytatów i
spojrzenia na Unię strony prawoslawnej :


M.Klinger powiedział w owym wystąpieniu przesłanym przez księdza Piotra :

Nasz, prawosławny „udział winy” w dramacie ukraińskim w Polsce widzę w tym, że
negując teologiczną ideę unii kościelnej – zanegowaliśmy w końcu samych unitów.
A teraz bliżej współżyjemy np. z ewangelikami, niż z najbliższymi nam przecież
katolikami wschodniego obrządku. Jedynie im nie składamy odwiedzin, wykluczamy
ich z kongresów itp.

Inna spojrzenie to owego /w linkowanej przez Ciebie wypowiedzi/ bułgarskiego
naukowca :

- Uważa Pan, że unia szczególnie tragiczne żniwo zbierała na terenie
Rzeczypospolitej?
- Tak, tragiczne dla obu stron, prawosławnych Rusinów, ale także całej
Rzeczypospolitej. Polska za to, że zachowywała się jak przednia straż Rzymu,
zapłaciła bardzo wysoką cenę - trzykrotnie rozbiorami. Wewnętrzne osłabienie
państwowego organizmu, szarpanego potężnymi sporami i walkami religijnymi,
zwłaszcza w siedemnastym wieku, doprowadziły najpierw do wtrącania się w jej
politykę ościennych mocarstw, potem do zagarniania ziem.
- Ale unia zrodziła też świętych po stronie obu Kościołów, chociażby
Atanazego Brzeskiego czy po stronie rzymskiej Jozefata Kuncewicza.
- W czasie swoich studiów wileńsko - krakowskich dotarłem do materiałów,
które wskazywałyby, że Jozefat Kuncewicz świadomie dążył do tego, by go zabito
za wiarę, by w ten sposób dostąpić świętości. On nawet rozkopywał mogiły
prawosławnych, by pochować ich w obrządku unickim. Jozefat z jednej strony jest
świętym chrześcijańskim, z drugiej prześladowcą chrześcijan. Postać zaprawdę
tragiczna. Sprawia mi ból mówienie o tym. Jednocześnie odkryłem, że Jozefat
Kuncewicz nosił ze sobą księgę w bułgarskim przekładzie, w której były słowa
Symeona Nowego Teologa i reguły pustelnicze Nila Sorskiego z XVI wieku o
modlitwie umysłu i pomysłach Bożych. Żył więc praktyką Kościoła wschodniego?
Nie śmiem tego komentować. To bardzo delikatny proces.
- Na ziemiach dawnej Rzeczypospolitej, obecnie Ukrainie, unia trwa.
- To bieda dla Ukrainy. Prawosławni mogą uczyć się od katolików, katolicy od
prawosławnych, bez sięgania po narzędzie unii.

Nie mogę się osobiście zgodzić z tym ostatnim zdaniem. Unia na Ukrainie jest
rzeczywistością – a wydaje mi się ze jest właśnie tam doskonałym wypełnieniem
luki pomiędzy kościołami prawosławnym !!! a kościołem katolickim.
I nie jest „to bieda dla Ukrainy” a jej bogactwo – tą prawdziwą „biedą” jest
tam skłócenie różnych odłamów prawosławia /o których mówiliśmy tu wielokrotnie .
Co do pozostałych treści - mowiliśmy tu kiedyś dość sporo na ten temat -
szczególnie krytycznie o Uni jako wielce niefortunnym,złym akcie politycznym ...
A za chwilę jeszcze jeden ciekawy cytat

[piotrzr]

Mysle że godne przytoczenie będzie tu fragment arcyciekawej pracy Pana
Gerenta /opublikowanej na www.lemko.org

Praca magisterska :”Cerkiew prawosławna w Polsce po zakończeniu II wojny
światowej
Piotr Gerent
Wroclaw, 7/17/1998

3. STOSUNKI Z GREKOKATOLIKAMI
Relacje prawosławni-grekokatolicy wywołują najwięcej emocji i polemik. W czasie
akcji „Wisła" w 1947 r. na Ziemie Zachodnie wysiedlono wiernych obu tych
wyznań. Nie mniej jednak grekokatolicy do 1956 r. nie podjęli działań w
kierunku organizowania swych parafii, w przeciwieństwie do prawosławnych,
którzy już w 1947 r. zorganizowali kilka placówek duszpasterskich. Tak samo z
podobną inicjatywą nie wystąpili duchowni grekokatoliccy. Wobec tego, że
państwo polskie nie uznawało Cerkwi Grekokatolickiej, wierni tego kościoła
zmuszeni byli funkcjonować w ramach Kościoła Rzymskokatolickiego, który nie
zawsze potrafił zrozumieć i okazać pomoc współbraciom. Wielu duchownych
zasiliło szeregi kleru rzymskokatolickiego, albo stało się birytualistami (tzn.
mogącymi celebrować nabożeństwa w obu obrządkach). Niestety bardzo często
zdarzało się, że duchownych tych traktowano jako drugorzędnej kategorii. Poza
tym Kościół Rzymskokatolicki przyjmował do swego grona tylko nieżonatych księży
greckokatolickich, żonaci mogli rozpocząć pracę duszpasterską pod warunkiem
pozostawienia swoich żon. Miały też miejsce przypadki donoszenia władzom na
księży unickich przez ich rzymskokatolickich konfratrów.
Bardzo rzadko zdarzało się, że księża rzymskokatoliccy odnosili się jak
najbardziej pozytywnie do księży greckokatolickich, niemniej jednak takie
przypadki zdarzały się.
Ponieważ wierni grekokatolicy pozbawieni byli opieki duszpasterskiej ze strony
swych duchownych, część z nich zwracała się w stronę Cerkwi Prawosławnej,
uczęszczając na nabożeństwa prawosławne do pobliskich cerkwi. Wywoływało to
często odruchy gwałtownego sprzeciwu kleru obu wyznań katolickich. Abp Adam
(Dubec) twierdzi, że „kierownictwo Cerkwi Greckokatolickiej przekonywało ludzi,
żeby nie uczęszczali na prawosławne nabożeństwa. Myślało ono, że ludzie powrócą
w swoje strony i wróci poprzedni stan. Jednak nie wszyscy wierni
podporządkowali się temu nakazowi. Tam gdzie były cerkwie prawosławne większość
unitów przychodziła na prawosławne nabożeństwa".
Z problemem tym wiąże się dyskutowana w ostatnich latach kwestia rzekomej misji
Cerkwi Prawosławnej wśród grekokatolików, na który zwrócił uwagę K. Urban.
Sprawa ta jest dosyć drażliwa i dla prawosławnych kontrowersyjna. Ocenić jej
rozmiary jest bardzo trudno, jeżeli wogóle miała miejsce. Nikt na siłę nikogo
nie zmuszał do zmiany wyznania, ale wtedy nie było innej możliwości jak wybór
między Cerkwią Prawosławną a Kościołem Rzymskokatolickim, oczywiście jeżeli
chciano zachować tożsamość narodową i religijną. Niektórzy ludzie zastraszeni,
załamani psychicznie, żyjąc w nieprzychylnym otoczeniu, które wyśmiewało „ruską
wiarę" (zarówno prawosławną i greckokatolicką) chcąc mieć „święty spokój"
zaczęli chodzić do Kościoła katolickiego. Na efekty nie trzeba było długo
czekać: katolizacja szła w parze z polonizacją. Kwestia ta dotyczy zarówno
grekokatolików jak i prawosławnych. Dlatego trudno tu zgodzić się z poglądem
jakiejkolwiek misji ze strony Cerkwi Prawosławnej, tym bardziej, że władze
administracyjne także nie były zainteresowane w utrzymaniu tożsamości
narodowej, a jej częścią była odrębność religijna, gdyż byłoby to złamaniem
politycznych zasad akcji „Wisła".
Powstawanie struktur Cerkwi Prawosławnej było ważnym zjawiskiem dla
przesiedlonych osób po II wojnie światowej, bez różnicy na wyznanie. Faktem
jest, że wielu grekokatolików pozostało przy prawosławiu, mimo iż ich część po
1956 r. -kiedy umożliwiono tworzenie parafii greckokatolickich - odeszła.
Dzisiaj jeszcze w niektórych parafiach na Dolnym Śląsku stanowią oni znaczny
procent wiernych prawosławnych, np. w Studzienkach, Lesznie Górnym. Także
niektórzy księża pochodzili z rodzin greckokatolickich, bądź sami nimi dawniej
byli (ks. D. Chylak)

Koniec cytatu .

I znów Radku jest tu sformułowanie z które bardzo trafnie opisuje powojenny
tragizm losu polskich Rusinów :

„Niektórzy ludzie zastraszeni, załamani psychicznie, żyjąc w nieprzychylnym
otoczeniu, które wyśmiewało „ruską wiarę" (zarówno prawosławną i
greckokatolicką) chcąc mieć „święty spokój" zaczęli chodzić do Kościoła
katolickiego. Na efekty nie trzeba było długo czekać: katolizacja szła w parze
z polonizacją. Kwestia ta dotyczy zarówno grekokatolików jak i prawosławnych.”

Bo wiem że to zdanie w sposób niezwykle trafny charakteryzuje powojenną postawę
moich bliskich !!!!!

Pozdrawiam serdecznie życżac miłego weekendu

Ps A po nim może powrót do tematów kulinarnych ostatnio jadłem wielce zacne
domowe bliny a dzis pogryzam pyszne hryczaniki popijane ... niestety z całkiem
innej bajki ... pysznym Carslbergiem :)))))

Pogodnie przed weekendem

[wolf_wwa]

Mialem tu zajrzec dopiero wieczorem, ale w I programie Polskiego Radia
uslyszalem wiadomosc ktora ucieszyla mnie bardzo. Delegacja Watykanu w Moskwie,
podczas rozmow majacych doprowadzic do poprawy stosunkow z Cerkwia prawoslawna,
przyznala ze Kosciol katolicki w Rosji podejmowal dzialania ktore mogly byc
odebrane jako prozelityzm. Pisalismy tu nieraz o stosunkach z Cerkwia rosyjska.
To wydarzenie, obok przekazania Ikony Kazanskiej, jest chyba dobrym znakiem na
przyszlosc. Tym bardziej ze czlonkowie delegacji powiedzieli ze od czasu
przekazania Ikony stosunki sie ocieplily.
Nie wszyscy Rosjanie patrza na Kosciol zachodni jak na wroga, ponizej linkuje
strone stworzona przez rosyjskich prawoslawnych. Zwroc prosze Piotrze uwage na
to co autorzy pisza o sobie.

www.orthodoxworld.ru/polish/we.htm
Zycze milego weekendu
R.

[wolf_wwa]

Widze, ze posty pisalismy w tym samym czasie:)
Siadam do lektury Twoich postow

Prawoslawie a Unici

[wolf_wwa]

Dziekuje Piotrze za kolejna porcje cytatow.
Jesli chodzi o obelisk to zgodze sie z Toba. Chociaz wydaje sie ze postawienie
tego obelisku mialo na celu tylko upamietnienie ofiar z okresu gdy w I RP
prawoslawni byli przesladowani i sila zmuszani do konwersji, to tresc moze byc
odbierana przez Unitow jako nieprzyjemna (delikatnie mowiac). Powinienem
wyjasnic watpliwosci co do celu zalinkowania tej foty. Nie mialem na celu
wkladania kija w mrowisko, chcialem tylko zwrocic uwage na istnienie tego
niefortunnego monumentu. Pomimo ze uwazam Unie za blad to nie ignoruje
istnienia grekokatolikow, nie chce aby ich "ciagnac" do Cerkwi prawoslawnej.
Mozliwe ze gdyby inaczej potoczyly sie losy grekokatolikow w zaborze rosyjskim
mielibysmy tez Unitow na Podlasiu.
To co cytowales Piotrze

„Niektórzy ludzie zastraszeni, załamani psychicznie, żyjąc w nieprzychylnym
otoczeniu, które wyśmiewało „ruską wiarę" (zarówno prawosławną i
greckokatolicką) chcąc mieć „święty spokój" zaczęli chodzić do Kościoła
katolickiego. Na efekty nie trzeba było długo czekać: katolizacja szła w parze
z polonizacją. Kwestia ta dotyczy zarówno grekokatolików jak i prawosławnych.”

przypomnialo mi rozmowe na tym forum o powodach odejscia od prawoslawia wsrod
podlaskich Rusinow. Napisalem wtedy, na przykladzie "swoich" ze nie potrzeba
bylo przesladowan, wystarczylo ze ludzie nie chcieli sie wyrozniac. Wsrod
Rusinow na podkarpaciu dochodzila oczywiscie groza wysiedlen i rzeczywista
wrogosc otoczenia i wladz. Pelen jestem podziwu, ze mimo przeciwnosci czesc
ludzi zachowala swa tozsamosc.
Pozdrawiam serdecznie
R.

Knysz powraca :)))

[piotrzr]

Ale żeśmy się rozpisali :))

Oto przeglądam tom 49 dzieł wszystkich Kolberga - a tu na stronie 84 stoi jak
byk :
Knysz jest to duży pieróg w kształcie zwykłego bochenka chleba upieczony i
nałozony ziemniakami tartymi albo kapustą lub serem w środku . Ze serem jest
on uważany za przysmak.
A jadali go Rusini w bieszczadzkiej Bobrce i nie tylko...:)

Wybacz Radku że kończę udział w tym tygodniu w dyskusji tak lużniejszym
tematem - do ostatnio omawianych wątków i linków wrócę postem może jutro albo w
niedzielny wieczor.
Pozdrawiam.

pojednanie blisko???

[piotrzr]

wolf_wwa napisał:

> Mialem tu zajrzec dopiero wieczorem, ale w I programie Polskiego Radia
> uslyszalem wiadomosc ktora ucieszyla mnie bardzo. Delegacja Watykanu w
Moskwie,podczas rozmow majacych doprowadzic do poprawy stosunkow z Cerkwia
prawoslawna,przyznala ze Kosciol katolicki w Rosji podejmowal dzialania ktore
mogly byc odebrane jako prozelityzm. Pisalismy tu nieraz o stosunkach z Cerkwia
rosyjska.To wydarzenie, obok przekazania Ikony Kazanskiej, jest chyba dobrym
znakiem na
> przyszlosc. Tym bardziej ze czlonkowie delegacji powiedzieli ze od czasu
> przekazania Ikony stosunki sie ocieplily.

Tu Radku musze dopowiedzieć,że do wczoraj nie doszukałem się potwierdzenia tej -
rzeczywiście dobrej informacji
Póki co cytuję pobraną z onetu informację z początku października :
Zwierzchnik rosyjskiego prawosławia patriarcha Aleksy II ponownie skrytykował w
niedzielę katolików i zarzucił im próby nawracania na katolicyzm rosyjskich
prawosławnych.

Wezwał przy tym papieża Jana Pawła II, by nakazał wstrzymanie podobnych działań.

"Mamy nadzieję, że fakty prozelityzmu, które udokumentowaliśmy w różnych
regionach (Rosji), pobudzą kierownictwo Watykanu do podjęcia realnych kroków,
które uspokoiłyby naszych wiernych" - powiedział patriarcha na posiedzeniu
Soboru Arcybiskupiego Rosyjskiej Cerkwi Prawosławnej.

Stosunki katolicko-prawosławne w ostatnich latach moskiewski patriarcha
określił jako przepełnione "napięciami wywołanymi przez szereg nieprzyjaznych
kroków Watykanu". Wśród nich wymienił utworzenie diecezji na terenach
wschodnich.

"Na terenach, których ludność zawsze wyznawała prawosławie, utworzono nową
katolicką prowincję. Z punktu widzenia prawa kanonicznego oznacza to faktyczne
utworzenie paralelnego kościoła lokalnego" - powiedział patriarcha.

Jego pretensje wywołało nie tylko utworzenie w 2002 roku czterech diecezji
katolickich w Rosji, lecz również ubiegłoroczna decyzja papieża o powołaniu do
życia dwóch diecezji w Kazachstanie.

Cerkiew rosyjska uważa Kazachstan za część swojego "terytorium kanonicznego" i
uważa, że katolicy powinni wszelkie swoje kroki na terenie tego muzułmańskiego
w większości kraju uzgadniać nie tylko z jego władzami, lecz również z
Patriarchatem Moskiewskim.

Podobną krytykę wywołało utworzenie dwóch biskupstw katolickich na Ukrainie,
również uznawanej przez moskiewskie prawosławie za swoje "terytorium
kanoniczne".

Tylko jeden krok katolików znalazł uznanie w oczach patriarchy. Było nim
przekazanie prawosławnym pod koniec sierpnia kopii cudami słynącej ikony Matki
Bożej Kazańskiej.

"W Kościele katolickim są osoby, które dążą do konstruktywnego dialogu" -
zaznaczył lider rosyjskich prawosławnych. Wezwał przy tym po raz kolejny
Watykan, by - jak to określił - "w czynach, a nie słowach, zmierzał do lepszych
stosunków" z rosyjską cerkwią.

Stosunki katolicko-prawosławne na terenie Rosji od lat są napięte. Prawosławni
zarzucają katolikom prozelityzm, podczas gdy katolicy skarżą się na
ograniczanie ich praw. Patriarcha Aleksy II wielokrotnie występował pod adresem
Watykanu z podobnymi słowami krytyki jak w niedzielę.

Według statystyk, katolicy w Rosji stanowią około 1 proc. mieszkańców,
prawosławni to dwie trzecie Rosjan. Faktycznie jednak zaledwie około 2-4 proc.
mieszkańców Rosji to osoby praktykujące i uczestniczące w życiu sakramentalnym
Cerkwi.

A za adres poniższy bardzo dziękuję - bo tam i ciekawie i o ikonach i liturgii.
Myslę jak Ty że to bardzo bobra strona :)))
www.orthodoxworld.ru/polish/we.htm


Pozdrawiam !!!

Ps Mysle sobie - czy z czystej próźności nie zrobić tysięcznego postu :))) ????

Juz tysiac:)

[wolf_wwa]

Witam serdecznie
Odczekalem Piotrze pare chwil i widze ze jednak nie zdecydowales sie na
tysieczny post. W zwiazku z tym bede musial zrobic to ja:))
Informacje ktora podeslalem w piatek uslyszalem w I programie PR. Podana byla
jako korespondencja Radia Watykan. Stosunki chyba sie jednak poprawiaja. W
ostatnim numerze PP byl artykul dosyc cieplo mowiacy o zwrocie Ikony Kazanskiej.
Zreszta w ogole goraco zachecam do przeczytania biezacego numeru PP. Jest tam
sporo o Talerhofie i o sw Maksymie. Z tekstow w PP dowiedzialem sie wlasnie ze
wladze Austro-Wegier przesladowaly ludnosc ruska Beskidu bez wzgledu na
wyznanie. Do talerhofu trafiali rowniez grekokatolicy. Te informacje wprawily
mnie w zdumienie, poniewaz CK monarchia byla panstwem bardzo katolickim a jednak
przesladowala Kosciol wschodni zwiazany z Rzymem. Sadzilem ze byli
przesladowani tylko prawoslawni za rzekome rusofilstwo. Miedzy innymi dzieki
naszym rozmowom ciagle dowiaduje sie czegos nowego.
Zycze milego tygodnia i pozdrawiam
R.

Audycja Radia Watykan

[wolf_wwa]

Witam
Dla uzupelnienia wiadomosci o dialogu miedzy Kosciolem Katolickim a Cerkwia
Rosyjska chcialbym zalinkowac zapis tej audycji w formacie Real Player. Jest to
audycja z dnia 22 pazdziernika.

www.opoka.org.pl/aktualnosci/archiwum_rv.php
Zycze milego sluchania, ten fragment znajduje sie okolo osmej minuty.
Aby jeszcze uzupelnic kwestie "dialogowe" zalinkuje tekst ktory ukazal sie na
lamach "Zycia". Mam nadzieje ze link zadziala, jest dlugi.

www.zycie.com.pl/archiwum/tekst.php?id_tekst=30270&dzial=opinie&nr_wyd=&autorzy=TOMASZ-P.-TERLIKOWSKI&slowa=


Pozdrawiam
R.

Thalerhof i .....

[piotrzr]

Dziękuję za kolejny post!!

Ja oczywiście nie wytrzymałem i około 21 45 próbowałem nadać tysięczny post
ale... internet mi sie zawiesił więc wylogowałem pc i poszedłem do najblizszyhc
oglądać głupawe zmagania robinsonów :(
Chciałem tam nawiązać do wspomnianej przez Ciebie Drohobyczy i, pojecia kresów
i nawiązać do owego pomniczka ofiar unii - no cóz wrócę do tych tematów w
najbliższych postach

Przyznaję, że i ja wiele czerpię natchnienia w zdobywaniu wiedzy w trakcie tych
naszych pogaduszek.

Cud internetu z jednej strony a mobilizacja do poszukiwań z drugiej ))

O Talerchofie – jak zapewne pamiętasz Radku pisałem już kiedyś dość sporo –
dziś tylko przypomnę kiedyś przywoływane linki

www.cmentarze.gorlice.net.pl/talerhofstrona.htm
www.ukrstor.com/talergof/
www.ukrstor.com/talergof/almanah3-x.html
bardzo interesujące są zwłaszcza roczniki talerchowskie pisane dość archaiczną
ukraińszczyzną – ale bardzo ciekawe z uwagi na zawarte tam autentyczne
wspomnienia „uczestników dramatu”

A wskazany przez ciebie artykuł w PP przeczytałem – ciekawy i z tego punktu
widzenia że nie akcentuje podziału ofiar Talerhofu na prawosławnych i
grekokatolików /których z czego co wiem było o wiele więcej/

Kiedyś też muszę jeszcze wspomnieć o „mazepińcach” – to jest Ukraińcach którzy
w czasie I wojny współdziałali z Austriakami w prześladowaniach Rusinów
oskarżanych o moskalofilstwo.
No a w tomie 3 roczników talerhofskich znajdziesz w artykule „męczennicy
łemkowszczyzny” – przy miejscowości Daliowa opisany fakt wywozu do Thalerhofu
mego pradziadka /więźnia w latach 1915-1917/

Myślę że warto będzie też w tej dyskusji wspomnieć za niedługo o ofiarach
Jaworzna -.

Pozdrawiam a za chwilę następny post

św. Atanazy Brzeski

[piotrzr]

W linkowanej tu niedawno przez Ciebie rozmowie z bułgarskim teologiem znalazłem
tam wspomnienie o prawosławnym męczenniku Atanazym Brzeskim – męczenniku
prawosławia.
Cytuję :
Ale unia zrodziła też świętych po stronie obu Kościołów, chociażby Atanazego
Brzeskiego czy po stronie rzymskiej Jozefata Kuncewicza.
- W czasie swoich studiów wileńsko - krakowskich dotarłem do materiałów, które
wskazywałyby, że Jozefat Kuncewicz świadomie dążył do tego, by go zabito za
wiarę, by w ten sposób dostąpić świętości

Poszedłem tropem świętego Atanazego i oto co znalazłem :

http://www.lublin.cerkiew.pl/zywot_sw_atanazego.html

Dokładna data narodzin św. Atanazego Filipowicza nie jest znana. Przyjmuje się,
że było to pomiędzy rokiem 1595 a 1600. Pochodził z rodziny niebogatego
szlachcica lub miejskiego rzemieślnika. Wykształcenie odebrał w jednej z
brackich szkół, przez co został dobrze przygotowany do obrony wiary
prawosławnej przed atakami unitów i rzymskich katolików. Posiadał doskonałą
znajomość języka polskiego, rosyjskiego,łacińskiego i greckiego. Przez okres
siedmiu lat przebywał na dworze Lwa Sapiehy - Kanclerza Wielkiego Księstwa
Litewskiego. W tym czasie zajmował się edukacją Łuby, syna Maryny Mniszek.
Jednak życie dworskie nie cieszyło Atanazego, wciąż tęsknił za drogą
doskonalenia duchowego.
/.../

Umocniwszy się w swoim powołaniu, wrócił do Wilna. W drodze powrotnej spotkał
chromego, którego wziął na plecy i niósł przez dłuższy czas. Nieznajomy
wprowadził Atanazego w istotę życia chrześcijańskiego oraz pouczył go o
nieustannej modlitwie serca. W pewnym momencie nieznajomy zniknął. Fakt ten
Atanazy zinterpretował, iż to Sam Bóg, poprzez to tajemnicze wydarzenie, wzywa
go na służbę w obronie Prawosławia.
/.../.
Św. Atanazy po przybyciu do monasteru zaprzyjaźnił się z mnichem Makarym
Tokarewskim. Wkrótce powierzono Świętemu zbieranie ofiar na odbudowę głównej
cerkwi p.w. Kupiatickiej Matki Bożej. Przed wejściem do monasteru gorąco modlił
się przed ikoną Kupiatickiej Bogarodzicy, prosząc Ją o wskazanie hojnych
ofiarodawców. Matka Boża wysłuchała zanoszone prośby i przemówiła do
niego: "Car wybuduje mi cerkiew. Idź do niego." Św. Atanazy, posłuszny słowom
Bogarodzicy, udał się do Moskwy. Podróż w tym czasie była bardzo trudna i
niebezpieczna, ze względu na trwającą wojnę. Niemniej jednak Matka Boża
doprowadziła go bezpiecznie do celu. Święty został przyjęty przez cara Michała
Fiodorowicza i hojnie obdarowany.
Po wypełnieniu tego trudnego zadania, zostało mu wyznaczone nowe, które
realizował do końca swego ziemskiego pielgrzymowania. W 1640 roku mnisi z
Monasteru św. Symeona w Brześciu przedstawili dwóch kandydatów na stanowisko
ihumena: Makarego Tokarewskiego i Atanazego Filipowicza. Wybór padł na
Atanazego, który udał się do Brześcia.
Od pierwszych dni swego pobytu w tym mieście, niezłomnie walczył o poprawę
sytuacji wspólnoty prawosławnej. W swych kazaniach umacniał prawosławnych
chrześcijan w mocnym i konsekwentnym wyznawaniu wiary prawosławnej. Na różne
sposoby starał się przyczynić do opierania się wszelkim formom prozelityzmu,
jakie groziły ze strony Kościoła rzymskokatolickiego. Działań swych nie
ograniczał tylko do Cerkwi, aktywny był również na arenie politycznej. Jednym z
jego osiągnięć było wystaranie się u króla Władysława IV o dekret
potwierdzający wszystkie przywileje bractwa brzeskiego oraz dający pełną
swobodę dla działań Cerkwi prawosławnej. Szkoda tylko, że dekret ten nigdy nie
został zatwierdzony, na co z pewnością miały wpływ napady jezuitów i unitów.
Gdy św. Atanazy prosił o wstawiennictwo hetmana Lwa Sapiehę, usłyszał
słowa: "Bądźcie wszyscy unitami, a wtedy wszystko otrzymacie".
Wyższe duchowieństwo prawosławne w Warszawie, zajęte swymi sprawami, pozostało
całkowicie obojętne na prośby Świętego. O dobru Cerkwi nikt nie chciał mówić
Św. Atanazy, przejęty głębokim smutkiem, tak pisał w swoim dzienniku: "O Boże
sprawiedliwy, ciężar niesprawiedliwości doszedł już do samych granic, już nie
troszczą się o wiarę prawosławną, o utwierdzenie chwały Bożej; wszyscy jakby
się wstydzili..."
W czasie trudnych dni, Święty bardzo często modlił się przed ikoną Kupiatickiej
Matki Bożej. Pewnego razu, gdy czytał akatyst, usłyszał głos
Bogarodzicy: "Atanazy skarż się teraz na sejmie, ukazując wszystkim moją ikonę
Kupiaticką w krzyżu widniejącą. Wystąp przed królem i państwem polskim, grożąc
sprawiedliwym gniewem Bożym, który niebawem się objawi, jeśli nie zmienią swej
postawy. Przede wszystkim niech na wieki osądzą unię - to jest szczególnie
potrzebne - a wtedy może im być jeszcze dobrze.
/.../
Podczas obrad sejmu rozdawał możnowładcom i senatorom ikonki Kupiatickiej
Matki Bożej wraz ze słowami ostrzeżenia przed gniewem i sądem Bożym za
podtrzymywanie unii oraz prześladowanie prawosławnych przez jezuitów i unitów
oraz groził królowi polskiemu gniewem Bożym, jeśli unia nie zostanie
zlikwidowana, a Cerkiew prawosławna nie odzyska wszystkich należnych jej praw.
Te słowa stały się przyczyną jego wielu cierpień. Zamknięto go w więzieniu na
okres trwania sejmu.
/.../
W obliczu tak wielu zagrożeń, św. Atanazy gorąco modlił się przed ikoną
Kupiatickiej Matki Bożej. W czasie jednej z modlitw, ponownie usłyszał głos
Bogarodzicy: "Atanazy, proś jeszcze wskazując na moją ikonę, podczas przyszłego
sejmu, aby król i państwo polskie uświadomiło sobie potrzebę zlikwidowania
przeklętej unii. Dobrze im będzie, jeżeli posłuchają, będą żyć szczęśliwie w
nadchodzących latach". Św. Atanazy nie zdołał do końca wypełnić tych słów,
ponieważ aresztowano go i osadzono w więzieniu w Warszawie. Został oskarżony o
to, iż podczas pobytu w Moskwie spiskował przeciwko Polsce.
Z więzienia Święty napisał list do króla, w którym opisał prześladowania Cerkwi
prawosławnej w Polsce, całe dzieje Prawosławia, wyjaśnił prawdy o Kościele
powszechnym, znaczenie i ważnośćśw. Soborów, bezprawne wprowadzenie unii oraz
zdradzieckie poczynania biskupów: Pocieja, Terleckiego i Rahozy, a w końcu
przypomniał o obietnicy króla, który zobowiązał się zaprowadzić pokój dla
Cerkwi prawosławnej. Napisał też drugi list, po otrzymaniu którego, król
nakazał uwolnić Atanazego pod warunkiem, że metropolita kijowski weźmie go pod
swoją opiekę. Po uwolnieniu Święty przebywał w Ławrze Kijewo-Pieczerskiej aż do
śmierci Piotra Mohyły w 1647 r.
Po powrocie św. Atanazego do Brześcia w 1648 r. wybuchło powstanie, którego
przywódcą był Bogdan Chmielnicki. 1 lipca Atanazego aresztowano i oskarżono o
dostarczanie prochu powstańcom. Podczas dokładnej rewizji całego monasteru nie
znaleziono nic, co mogłoby obciążyć Świętego. Wówczas zarzucono mu
zbezczeszczenie imienia świętej unii. Na pytanie biskupa łuckiego Andrzeja
Gębickiego: "Czy przeklinałeś świętą unię męczennik odpowiedział: "Zaprawdę
jest ona przeklęta!" Po tych słowach zakuto go w kajdany i uwięziono w
więzieniu zamkowym w Brześciu. Nocą z 4 na 5 września jezuici starali się
przebiegłością i groźbami skłonić go do wyrzeczenia się Prawosławia oraz
przyjęcia unii. W zamian obiecywali życie. Św. Atanazy odrzucił tę propozycję.
O świcie został wywieziony do lasu znajdującego się około dwóch kilometrów od
Brześcia. Torturowano go przypalając ogniem, a następnie na jego oczach
wykopano mogiłę i załadowano karabin dwoma nabojami. Przed samą śmiercią,
jeszcze raz zaproponowano męczennikowi, aby wyrzekł się słów jakie wypowiedział
przeciwko unii. Wówczas Święty bez lęku odpowiedział: "Co powiedziałem, to
potwierdzam i z tym umrę." Jeden z hajduków otrzymał wówczas rozkaz, aby
strzelić mu w głowę. Widząc jednak odwagę Atanazego, padł on przed nim na
kolana i prosił o przebaczenie oraz błogosławieństwo. Św. Atanazy przebaczył mu
i pobłogosławił. Hajduk dwukrotnie strzelił w jego głowę. Męczennik mimo to
stał nadal oparty o sosnę. Jeszcze żył, gdy wrzucano go do

[piotrzr]

Jeszcze tylko dokończenie :

Jeszcze żył, gdy wrzucano go do mogiły. Święty zwrócony twarzą do nieba złożył
na krzyż ręce na piersi i wyprostował nogi. Zakopano go żywce.
Tej pamiętnej nocy nikt w mieście nie spał. "Nocą podczas której zamęczono
Świętego, wielki strach nas ogarnął" - pisali uczniowie Atanazego, którzy z
ukrycia w zaroślach obserwowali ostatnie minuty ziemskiego życia swego
nauczyciela. "Noc była jasna, bezchmurna, a strasznie grzmiało i przerażające
błyskawice rozciągały się po całym niebie.
1 maja 1649 r. uczniowie potajemnie wykopali ciało św. Atanazego. Po ośmiu
miesiącach przebywania w ziemi nie uległo ono rozkładowi. Fakt ten bardzo
umocnił kult Świętego. Jego relikwie złożono do grobu znajdującego się w
głównej cerkwi monasteru św. Symeona w Brześciu.
/.../
Dnia 27 października 1996 roku, poświęconą na relikwiarzu w Leśniańskim
Monasterze Bogarodzicy ikonę św. Atanazego Brzeskiego wraz z cząstką jego św.
relikwii uroczyście wniesiono do miasta Biała Podlaska i umieszczono w dolnej
cerkwi pod wezwaniem św. Atanazego Brzeskiego „””””

Koniec cytatu .

Kiedyś Radku wspominaliśmy tu Jozafata Kuncewicza – jakże podobny los spotkał
owego Atanazego.
Pomijając licznie występuje w całym linkowanym biogramie – „elementy
cudowności”- widać tu po obydwu stronach konfliktu objawy fanatyzmu religijnego
związanego jak sądzę z przekonaniem o posiadaniu ‘monopolu na jedną jedyną
mądrość i prawdę” i „wyłączności” na kontakt ze światem świętych /jak choć by
opisywane fakty kontaktu z Matką Boską/.
Można mieć tylko nadzieję , że takie przekonania już wymierają a ekumenizm i
tolerancja stają się powszechną normą ... ale Radku czy na pewno ..... 
Inna sprawa, że w słuchanym niedawno przez radio komentarzu historycznym
wspomniano /jak myślę dość trafnie/ unię brzeską jako fakt historyczny którego
następstwem był upadek Rz-plitej szlacheckiej – chociażby wskutek długotrwałych
wojen kozackich- noszących przecież cechy wojen religijnych /z Kozakami –
obrońcami prawosławia/

Tak więc obaj swięci - i postronie unitów i po stronie prawosławia mieli wiele
wspolnego - ogromną fanatyczną wiarę, szukanie smierci i ... jej znalezienie
w "ogniu" wojny religijnej.
Myślę że nie są to najlepsi patroni obecnych czasów - chociaż ostatnio na
ukrainie w kilku odwiedzanych cerkwiach unickich napotykałem obrazy św.
Jozafata - co prawda w bocznych nawach ale jednak.

Pozdrawiam życząc Tobie i sobie dalszych owocnych postów :)))_

Przemyslen garsc...

[wolf_wwa]

Witam
Swieci odzwierciedlaja czasy w ktorych zyli. Niezbyt mila wiadomoscia byla
informacja o obrazach sw. Jozafata, ale moze jest to po prostu naturalna
reakcja po odzyskaniu swego dziedzictwa. Przeciez zyja jeszcze ludzie
pamietajacy Synod Lwowski i "polaczenie" z Cerkwia prawoslawna. My mozemy
wyrazac tylko nadzieje, ze nie bedzie juz wiecej takich swietych. Styk Unii z
Prawoslawiem niestety przyczynil sie do meczenstwa wielu osob, ze wspomne o
Meczennikach Podlaskich. Ich sanktuarium to cerkiew unicka w Kostomlotach. Tu
oczywiscie inne czasy i inna sytuacja, ale tez trzeba o tym pamietac.
W czasach walki z Cerkwia ( oczywiscie wracam tu do XVII wieku) zadna ze stron
nie pozostawala bez winy, swiadomosc tego dotarla do mnie dopiero calkiem
niedawno. Lepiej pozno niz wcale.
Wglebilem sie Piotrze w teksty "talerhofskie". Nie przypuszczalem nawet jaka
byla wowczas rzeczywistosc, wlos sie jezy na glowie. Zdziwila mnie postawa
Wegrow myslalem ze przesladowcami byli tylko Austriacy. W ogole historie I WS
dopiero odkrywam, na terenach skad pochodzi moja rodzina tak dramatycznych
sytuacji nie bylo, oczywiscie wielka tragedia bylo biezenstwo. Sporo ludzi
wowczas nie wrocilo do domow, wielu utracilo dobytek, ale trudno to porownac z
wydarzeniami na Lemkowynie.
Wracajac do okresu po wprowadzeniu Unii widze pewien zlosliwy usmiech historii.
Kozacy walczyli za prawoslawie, a obecna Ukraina (szczegolnie Zachodnia jej
czesc) jest grekokatolicka, a przeciez na Zachodzie patriotyzm jest na pewno
wiekszy. Moze to historyczne zaszlosci zwiazane z Cerkwia rosyjska?
Pytania ktore mi sie nasuwaja sa moze naiwne, ale naprawde kazdy post, kazda
nowa informacja powoduje jeszcze wiekszy glod wiedzy.
Moze jeszcze dzis (a na pewno jutro) podesle fragment wspomnianej tu broszurki,
mowiacej o drohobyckich cerkwiach. Zreszta jako ciekawostke powiem ze
publikacje te otrzymalem od osoby ktora zna moje "cerkiewne" zainteresowania a
teksty tam zamieszczone sa raczej adresowane do osob bardziej zwiazanych z
rzymska tradycja:)
Pozdrawiam
R.

[piotrzr]

Witam - wprawdzie o Talerhofie mówiliśmy już gdzieś w ubiegłym roku /
pamietasz ?- gdy dawałem coś niecoś o losach księzy unickich w czasie I i II
wojny/ ale myslę że warto do tego tematu wracac.
Co do losów św. Jozafata i św. Atanazego - czy nie zauważyłeś że ich losy są
wręcz "lustrzane" - symetryczne - jeśli nawet działy sie po dwóch
róznych "stronach frontu"
A za wątki drohobyckie będę wielce wdzięczny - zwłaszcza że podczas tych wakacji
fotografowałem obie drewniane XVII-wieczne cerkiewki na przedmieściach tego
miasta /szkoda że głucho zamknięte/' jak też byłem w dwóch innych pieknie
odnowionych -w samym centrum miasta. Najpiękniejsze wnętrze przedstawiala owa
bazyliańska znajdująca się w samym centrum - byłem tam tuż po zakończeniu
nabożenstwa ,wdychałem kadzidlany dym i ogladałem wiernych kornie
przechodzących do prostula i całujących ikonę. No i co ważniejsze utrwaliłem
swe wrażenia na dykretnie operowanej kamerze :))
A obecna Drochobycz jest bardzo ładna - coś tam się dzieje na dobre - no bo i
brukowane "nowomodnym" brukiem dościa do rynku, czysty rynek i przyległe
uliczki, piekny skwer koło gotyckiej fary /z owym zamurowanym wejściem bocznym
przez ktore ponoć wdarli sie kozacy w 1646 roku - mordując mieszczan tam
szukających schronienia/ No a na owym skwerze i piekna gotycka dzwonnica a i
pomnik Jurija Frohobyćkowo /czyli Jerzego z Drohobycza/ -pietnastowiecznego
rektora Akademii Krakowskiej /"moi" Ukraincy mowli mi "Wot eto buł wczitel
Kopernika-znajesz?? Odpowiadałem " Da znaju" choć naprawdę do czasu przyjazdu
do Drohobycza nie miałem o tym pojęcia :)))
Napisałes Radku
Moze jeszcze dzis (a na pewno jutro) podesle fragment wspomnianej tu broszurki,
>
> mowiacej o drohobyckich cerkwiach. Zreszta jako ciekawostke powiem ze
> publikacje te otrzymalem od osoby ktora zna moje "cerkiewne" zainteresowania
a
> teksty tam zamieszczone sa raczej adresowane do osob bardziej zwiazanych z
> rzymska tradycja:)

Może znajdziesz tam coś na temat budynku w którym w 1939-1940 roku znajdowała
sie siedziba NKWD ??Pokazywano mi ten wielki 'neogotycki"gmach i stojącą przy
nim cerkiew. Rosjanie wymordowali tam dużą liczbę uwięzionych
Prosiłbym o pare słow i na ten temat

Pozdrawiam Radku - oczekując na obiecane wzmianki.

Po przejedzeniu:)))

[wolf_wwa]

Ponownie witam:))
Wprawdzie rozmawialismy nt. Talerhofu, ale powiem szczerze ze dzieki temu ze od
tamtych rozmow uplynelo sporo postow, pare rzeczy dopiero teraz poukladalo sie
lepiej w glowie, wczesniej jedyne co kojarzylem z przesladowaniami to meczenska
smierc sw. Maksyma. Az glupio, ale reszta byla jakby obok. Nasze rozmowy
zmuszaja do wysilku intelektualnego i czytania, coraz wiecej i wiecej. Co moze
tylko cieszyc. Dzisiaj nie podeslalem obiecanych watkow poniewaz odpoczywalem po
jednym ze swych ulubionych dan. Spozywalem pyszne "klopsiki". Oczywiscie jest to
potrawa otrzymana "w spadku po babci". W tej chwili duzo o nich nie napisze,
poniewaz o przepis musze zapytac mamy, ale moge powiedziec ze robi sie je z
mielonego miesa zagniecionego z kasza i szatkowana kapusta. Palce lizac. Podaje
sie je z sosem, najlepiej pomidorowym. Najlepiej smakuja z czarnym chlebem.
Jutro na pewno podesle obiecane materialy i poszukam wiadomosci na temat
wspomnianego przez Ciebie budynku.
Serdecznie pozdrawiam
R.

Cytat (dlugi) i pozytywny link

[wolf_wwa]

Witam
Zgodnie z zapowiedzia dzisiaj zacytuje fragmenty z wzmiankowanej broszurki.
Prosze o wyrozumialosc, jesli chodzi o dobor tekstu. Niestety te okolice sa mi
nieznane. Opisy drohobyckich budynkow i ulic sa, jak sadze, badz kalka tekstow
miedzywojennych, badz powstaly w oparciu o nie. Cytuje je w oryginale.
Jesli chodzi o wzmiankowany przez Ciebie budynek to musze sie przekopac przez
broszurke, dzis przegladalem watki cerkiewne. Obiecuje nie zapomniec o tym
budynku, mysle ze moga byc tam wzmianki poniewaz publikacja zawiera sporo
informacji o sytuacji po wkroczeniu sowietow.
Pisales Piotrze o cerkwi w centrum moze to wlasnie ta swiatynia ktorej opis dzis
zacytuje?
Na poczatek jednak musze zacytowac smaczki ktore rzucily sie od razu w oczy.
Pierwszy opisuje czasy Kazimierza Wielkiego

"W tym czasie Ruś zamieszkiwali w większości Rusini obrządku
greckokatolickiego, którzy dla swoich potrzeb duchowych i religijnych budowali
cerkwie"

Autor tekstu, niestety, pomylil troche daty, drugi fragment tez ciekawy,
rzeklbym ekumeniczny;)

"Po objęciu przez 00. Bazylianów kościoła pokarmelickiego, usunięto z jego
wnętrza ozdoby barokowe, ściany pomalowano i przyozdobiono schizmatycznym
obrazami świętych"

A teraz przejde do opisu jednej z drohobyckich cerkwi, mam nadzieje, ze cytat
zainteresuje Ciebie. A moze skloni do komentarza.

"CERKIEW ŚW. TRÓJCY
W samym śródmieściu Drohobycza, nieopodal rynku, między ulicami
Grunwaldzką Konarskiego i Borysławską znajduje się cerkiew św. Trójcy wraz z
klasztorem 00. Bazylianów.
Dzieje tego klasztoru sięgają XVI w., gdy Jan Stanisław Bekierski wraz z żoną
postanowili założyć w Drohobyczu klasztor 00. Karmelitów, ofiarowując na ten cel
obszar pól i ogrodów, folwark obok miejskiej bramy stryjskiej, a oprócz tego
dwie wieże solne, dwa domy i browar w mieście. Ponadto zobowiązali się wybudować
klasztor z 12 celami i refektarzem Ponieważ grunta darowane przez Bekierskich
nie nadawały się na wzniesienie klasztoru, gdyż leżały poza obrębem wałów
miejskich, starosta Chomentowski ofiarował na ten cel pusty plac, położony w
mieście, a Bekierscy w 1770 r. rozpoczęli budowę. W roku 1721 EIjasz Michafowski
i Jacenty Winnicki pomnożyli posiadłości karmelickie przez darowizny dalszych
gruntów. Prócz tego większymi dobroczyńcami okazali się Franciszek
Nahujowski. Jakub Kopytyński i Antoni Gawiński. inspektor zupy solnej.
W 1789 r cesarz austriacki Józef II zniósł tutejszy klasztor, kościół zamknięto,
a w rok później oddał go obrządkowi grecko-katolickiemu na cerkiew W roku 1790
przy oczyszczaniu kościoła zwłoki dobrodziejów zakonu: Nahujowskiego,
Kopytyńskiego i Gawińskiego złożono w kościele farnym, a innych pochowano na
nowo założonym, wielkim cmentarzu, nieopodal Górki.
Od chwili rozwiązania konwentu, budynek klasztorny wliczono do funduszu
religijnego, a w 1802 r, miasto go nabyło drogą kupna i przeznaczyło na urząd
intendentury solnej i górniczej, później były tam biura magistrackie, zakład
wychowawczy chłopców wojskowych, aż w 1812 r. oddano 00. Bazylianom pod
warunkiem, że będą tu prowadzić szkołę powszechną
Do najciekawszych w świątyni należy ładny, rzeźbiony ołtarz z
pięknymi obrazami i drewniany, również rzeźbiony ikonostas"

Za chwileczke podesle link, niezwiazany z dzisiejszym tematem, ale za to budujacy.

[wolf_wwa]

www.cerkiew.pl/news.php?id=2213%20&PHPSESSID=29e054474c2192f5c29c404394500ba8

Sadze, ze ta informacja ucieszy Ciebie, jak i innych gosci tego watku. Szkoda
tylko ze niektore komentarze nie sa zbyt na miejscu.
Pozdrawiam serdecznie
R.

Re pozytywny link i coś więcej :))

[piotrzr]

Witam
Nie zareagowałem na Twój kulinarny list – nadrabiam –
Piszesz o klopsikach – a jadłeś kiedyś ukraińską zupę z frykadelkami ?? Pycha
Jest to rodzaj bulionu z ugotowanymi, drobno krojonymi w kostkę ziemniakami,
cieniutko krojonym makaronem, cebulką marchewką ,posiekaną zieloną natką
pietruszki i głównym elementem – pływającymi na dnie talerza małymi /wielkości
paznokcia/ klopsikami mięsnymi ....Puszna i pozostawiająca poczucie niedosytu w
przypadku braku repety... a jaki wspaniały „podkład” pod taką dajmy na to
horyłkę „perecną z medom” czyli miodowo-paprykową !!!!

A propos owego linku – przekazanie owych relikwii wydaje się dość łatwe do
zinterpretowania – Watykan /pod wpływem Papieża/ uznaje tym gestem
równoprawność patriarchatu konstantynopolitańskiego ze Stolicą Piotrową.
Ale to tylko potwierdzenie wymowy pielgrzymek papieskich do Antiochii,Grecji i
Jerozolimy i faktu że być może droga go Moskwy wiedzie przez Konstantynopol :-)
No a teraz przykład /o czym mówiłem kiedyś/ na owe wycieczko-pielgrzymki
na „kresy południowo-wschodnie” -

apostolos.gold.pl/20044445.htm
Przy czym Radku – nie jestem przeciwny sentymentom „kresowym” – każdy ma prawo
do sentymentów związanych z miejscem urodzenia czy spędzonego dzieciństwa . Sam
z zainteresowaniem ...a i pewnym wzruszeniem słuchałem lwowskich „Krajobrazów
serdecznych” czytanych kiedyś w radio przez ś.p. Witolda Szolginie czy
pojawiających się okazjonalnie w tv programów pana Janickiego.
Ale jedno jest istotne – oddzielenie historycznego pojęcia kresów od
współczesności. Bowiem mówienie o kresach południowo – wschodnich w czasie
teraźniejszym w odniesieniu do współczesnej zachodniej Ukrainy jest co
najmniej nie na miejscu. – no ale jak widzę z naszych rozmów – jesteśmy w tym
niepokojąco :-)))) zgodni :- )
A teraz co nieco o Drohobyczy – abyś mógł skonfrontować swoją lekturę z opisem
internetowym
mwolter.republika.pl/drohobycz.htm
dziękuję równocześnie za ciekawy cytat o cerkwiach drohobyckich - przy ich
czytaniu mógłbym z dziecięcą radością zawołać „ "ja tam byłem, ja tam byłem"
:-) !!!!
A na długi weekend podaruję Ci /wam ???/ w następnym post-cie ciekawy choć
tragiczny wątek – rabacji galicyjskiej/ - tylko pozornie nie wiążący się z
tematami naszych rozmów.

Nowy wątek na długi weekend

[piotrzr]

Czytam właśnie niezwykła ksiązke Stasiuka „Podróż do Babadag” – a tam między
innymi o poszukiwaniu grobu Jakuba Szeli pochowanego gdzieś w Bukowinie –
pograniczu Ukraińsko-rumuńskim.
A że wydaje się mi iż temat wydaje się zblizony do poruszanych tu wątków
galicyjski – więc zapraszam do lektury :
www.ryglice.tarman.pl/_artykuly_rzez.htm
RZEŹ GALICYJSKA 1846 R.

Mija w tym roku 18 lutego 150 lat od rzezi zwanej też rewolucją krakowską,
która miała dramatyczny przebieg w naszej okolicy. Na przestrzeni od Krakowa do
Sanoka doszło do krótkiej, ale jakże krwawej i haniebnej wojny domowej, a
najokrutniejsze sceny rozegrały się koło Tarnowa, Pilzna, Tuchowa, Brzostku,
Bochni, Nowego Sącza, itd.
I Jodłowa nie była wolna od zamieszek w te dni, choć na szczęście nie
doszło do tak drastycznych okropności jak w okolicy. Chociaż wypadki te mają
dość bogatą literaturę i zgodnie surowo historycy je potępiają oprócz
komunistycznych autorów, którzy zwykle wszystkie rewolucje pochwalają, czas
wymazał je z pamięci tutejszej i okolicznej ludności.
Powstanie zapowiedziane na noc z 20 na 21 lutego 1846 r. wybuchło
wcześniej - 18 lutego, gdy grupy powstańców złożone na ogół ze szlachty i
inteligencji wyruszyły do miast rozbroić austriackich żołnierzy, żandarmów,
strażników. Chcieli zapaleńcy uwolnić Ojczyznę z rąk austriackich zaborców,
którzy już ponad pół wieku sprawowali tu władzę na ziemi małopolskiej.
Tymczasem Austriacy ani palcem nie kiwnęli i nie tknęli polskich powstańców,
ale zrobili to polscy chłopi namówieni przez austriackich urzędników!!! “O
hańbo, o ślepoto w ludziach niepojęta!”
Jodłowianin Józef Nocek, ludowy poeta z przełomu XIX-XX wieku wydał w 1908
r. w Bielsku-Białej zbiór wierszy w książce “Z serca pod siermięgą”/1/, gdzie
umieścił wiersz napisany w 1906 r. w 60 rocznicę tej masakry, zawierający
trafną ocenę zajść, tło i sylwetki oprawców i tych, którzy popchnęli ciemne
masy chłopskie do zbrodni, rabunku wobec swoich rodaków. Oto ów wiersz:

“Straszny wicher z śniegiem wyje
Tłum pijany w dwory wali,
I niewinnych braci bije
Rąbiąc, siekąc, niszczy, pali.
Tańczą jak z piekła szatani,
Śnieg z gorącą krwią mieszają,
Mordem i rzezią zagrzani
Śród cepów i kos hulają.
Ten tłum bratnią krwią zbryzgany,
Od radości dzikiej wyje
Nie wie, że cięższe kajdany
Zaciągnął sobie na szyję.
Ci co zeń zrobili kata
I skusili w tej robocie,
Radzi, że brat zabił brata
Że Polska zginie w sromocie.
O nie ciesz się zgrajo wroga,
Wnet stopnieją twe uciechy,
Bo dzień przyjdzie z łaski Boga
Który zmyje ludu grzechy.”

Tak okiem poety wyglądała ta wrzawa bratobójcza w noc lutową przy mrozie
do - 20 stopni Celsjusza. Nie było telefonu, radia, prasy szeroko dostępnej, a
zresztą mało kto z chłopów czytał i pisał, jednak spontanicznie się
zorganizowali do tej haniebnej roboty i uderzyli na wszystkie dwory, a w wielu
miejscowościach i na plebanie, i kościoły.
I cóż ci chłopi wiedzieli o miłości Ojczyzny, o Polsce? Spojeni alkoholem przez
żydowskich karczmarzy i austriackich urzędników na widok nielicznych powstańców
z przerażeniem wołali, że “Polacy idą wyrzynać do szczętu chłopów”. Czy można
było z takimi nieoświeconymi obywatelami wywalczyć wolną Polskę? Być może nie
wiedzieli co to znaczy.
W wielkim skrócie spójrzmy na niektóre sceny do których doszło w naszych
stronach.
Właściciel Jodłowej Lucjan Kraiński zięć słynnego generała Józefa
Dwernickiego wodza licznych bitew z powstania listopadowego 1830 r. był
nieobecny w Jodłowej, gdy zgraja chłopstwa z Kowalowej lub z Burzyna plądrowała
jego dwór. Nie było w Jodłowej także księdza proboszcza Jana Kolbuszewskiego.
Zamierzano rozprawić się z ks. wikariuszem Józefem Zielenieckim, lecz niektórzy
trzeźwiejsi zapobiegli temu obawiając się o dalszą posługę kapłańską, gdy
braknie duchownego. Do dramatu doszło w Jodłowej zachodniej na “Stawisku”,
gdzie rozbestwione chłopstwo z wiosek na zachód od Jodłowej leżących, napadło
na folwark; wywleczono leśniczego Franciszka Merskiego i jego syna też
Franciszka, skatowanych powieziono przez Ryglice w stronę Tarnowa i bito przed
każdą karczmą, aż w Zalasowej dobito i trupy zawieziono do Tarnowa, bo za
takich lepiej płacono.
Tłumy zbuntowanego chłopstwa krążące po wsiach były dość liczne, jak choćby
w Dęborzynie 20 lutego /wtorek/ w nocy zleciało się ok. 3000 ludzi
przerażonych, bo “Polacy chłopom gardła podrzynają”. Z różnych stron co raz
odzywały się dzwony na alarm i trwogę, a chłopi umazani krwią niewinnych,
uzbrojeni w cepy, kosy, widły, drągi, żarnówki rządzili po swojemu i polowali
na szlacheckich powstańców.
W Pilźnie masy chłopstwa opanowały cały rynek ku wielkiemu przerażeniu
mieszczan. Rozstawili warty, także ks. proboszcza Ferd. Celarskiego /ur. 1808
r. w Jodłowej/ i wikarego zmuszono do wartowania z kosami w rękach. W
międzyczasie ks. proboszcz wyszedł z Najśw. Sakramentem na rynek w nadziei, że
uspokoi zbuntowane tłumy. Niebawem po procesji chłopstwo rzuciło się na księży,
ci zamknęli się w zakrystii dokąd przypuszczono szturm, jednak nie zdołano się
włamać przez żelazne drzwi i okratowane okna. Na rynku pastwiono się nad
księdzem Goleckim przywiezionym z Dobrkowa, bito go cepami po czym odwieziono
znów do Dobrkowa i wyrzucono na śniegu, a gdy jeszcze drgnął dobito cepami.
Okropna scena rozegrała się 19 lutego przed zamkniętą bramą kościoła w Pilźnie.
Chłopi przywieźli schwytanego Stanisława Bogusza właściciela Siedlisk Bogusz.
Po długim znęcaniu się nad nim i katowaniu zdołał się wyrwać w koszuli,
przybiegł przed drzwi świątyni z nadzieją, że we wnętrzu ocaleje. Niestety
drzwi były zamknięte. Padł krzyżem na progu, gdzie chłopstwo dopadło go, biło
drągami i cepami nie zważając na powagę uświęconego miejsca i na dogorywającego
skazańca. Wrzucono go na wóz i ruszono do Tarnowa, niebawem dobito cepami przed
karczmą na Wygodzie. Latem ks. Celarski odmówił urządzenia procesji w Boże
Ciało tłumacząc, że ulice Pilzna nie obeschły jeszcze z krwi niewinnie
pomordowanych ludzi.
Pozdrawiam - życząc refleskyjnego weekendu - chociażby ze wzgledu na kolejne
piękne świeto - zapalmy świeczkę ....

[wolf_wwa]

Witam
Dziekuje za kolejna porcje lektury, dzis nie bede sie zabierac do czytania,
dopiero w poniedzialek pod wieczor. Moja lepsza polowa dzis krzywo patrzy na
siedzenie przed monitorem:)
Opisana przez Ciebie zupe znam w troche innej wersji. W zupie plywaja tylko
pokrojone w kostke ziemniaki i klopsiki, nie ma cebuli i makaronu. Oczywiscie
marchewka i natka pietruszki jest obowiazkowa. Palce lizac.
Piszesz Piotrze, ze moze droga do Moskwy wiedzie przez Konstantynopol, moze i
tak jest, wszak Patriarcha Konstantynopola ma honorowy prymat, jest pierwszym
wsrod rownych w Cerkwi. Wielce jestem wdzieczny Kosciolowi (najwieksza w tym
zasluga Jana Pawla II) za ten gest. Swiety Jan Zlotousty to wazna postac, ktora
zyje w Cerkwi do dzis - jego "autorstwa" jest przeciez liturgia.
Do tematu "Kresow" wrocimy jeszcze na pewno, wszak musze poszukac jeszcze
obiecanych materialow, a tymczasem chetnie dowiem sie czegos o wydarzeniach od
ktorych uplynelo ponad 150 lat, a w mojej swiadomosci egzystuja gdzies z boku.
Zycze Tobie i bliskim wszystkiego dobrego, pewnie odezwe sie w poniedzialek
wieczor lub we wtorek.
R.
P.S. W poniedzialek o 13 jak zwykle 1 XI na cmentarzu prawoslawnym w Warszawie
odbedzie sie procesja ekumeniczna, wspolnie beda sie modlic katolicy i
prawoslawni. Czyz nie jest to budujace?

Wszystkich Świętych

[piotrzr]

Wszystkich Świętych-zaduszki

[piotrzr]

Witam
dzisiaj temat związany z tym świętem ;
namawiam na poczytanie :


www.beskid-niski.pl/index.php?pos=/lemkowie/religia/zaduszki
/..../
W kościele Rzymsko-Katolickim dniem pamięci zmarłych jest uroczystość
Wszystkich Świętych (1 XI) i Dzień Zaduszny (2 XI). Na Łemkowszczyźnie, pośród
grekokatolików i prawosławmych również w te dni razem z rzymskimi katolikami,
Łemkowie udają się na groby swoich zmarłych. Jednak nie ten termin jest
najważniejszym świętem, podczas którego czci się sie zmarłych.
/..../
Wśród grekokatolików tradycyjnym dniem wspominania zmarłych jest poniedziałek
wielkanocny. Drugim takim dniem jest święto Zesłania Ducha Świętego (Zielone
Świątki). Obchodzenie dnia zmarłych wiosną, po Dniu Zmartwychwstania, nadaje mu
nieco inny sens, niż w obrządku rzymskokatolickim. Jest to święto, w którym
żywi przychodzą podzielić się ze zmarłymi Dobrą Nowiną o zmartwychwstaniu, w
którym uczestniczyć będą także zmarli.
W dzień Święta Zmarłych groby przystrajane są przepięknie kwiatami a na grobach
palą się świece - symbol życia, śmierci i zmartwychwstania.
/..../
W kościele prawosławnym Dzień Wszystkich Świętych to po prostu święto
Wszystkich Świętych. Prawosławni czczą pamięć zmarłych przodków wiele razy w
roku
W okresie Wielkiego Postu obchodzi się cztery tzw. Soboty Rodzicielskie. Wbrew
nazwie nie są poświęcone tylko pamięci rodziców, lecz wszystkich przodków.
Siedem sobót w roku poświęca się na tzw. Wspominki.
Największe jednak święto, w którym prawosławni wspominają swych przodków to
Radonica, przypadająca we wtorek w tydzień po Wielkiej Nocy (a więc inaczej niż
u grekokatolików). Jak sama nazwa wskazuje, jest to święto radości. Radości ze
Zmartwychwstania Chrystusa, w którym uczestniczyć będą wszyscy zmarli. Żyjący
idą na cmentarz, by podzielić się Dobrą Nowiną z tymi, którzy odeszli."

A ja zapaliłem świeczki i zniacze na grobach rodzinnych - ale też na grobie
Leopolda Lisa Kuli - młodocianego pułkownika /1896-1919/ - ofiary bratobójczych
polsko ukraińskicg walk na Wołyniu i żołnierzy "8 zapasowego PP" którzy zginęli
w walkach z "oddziałami Ukraińskiej Powstańczej Armii" - czy te znicze mogą byc
symbolami pojednania z historią....

A ja radku wrócę po weekendzie do tematu owej rebelii galicyjskiej jako
łacznika z planowanymi tematami powstania Chmielnickiego i Humania...
Pozdrawiam serdecznie dziekując za zyczenia /ODWZAJEMNIAM :))
pS A z tymi relacjami naszych "połowic" co do wysiadania przed monitorem to mam
identyczne problemy - dochodzą jeszcze "czatowania' moich latorosli - kiedyż to
ojciec odejdzie od klawiatury, by mogli zacząc paplać na tych gady gadach i
odpalać kolejne simsy i inne głupotki :))))

[wolf_wwa]

Witam po przedluzonym weekendzie
Przeczytalem linkowane przez Ciebie przed weekendem materialy. Zarowno ten
Drohobycki, jak i "Kresowy".
Chyba nie ma w nim nic zlego, oczywiscie jesli pominac te nieszczesne "Kresy" w
tytule. Nawet jest tam wzmiankowany zalozyciel Lwowa;) Nie mam nic przeciwko
"podrozom sentymentalnym". Kazdy ma prawo do cieplych uczuc badz to wzgledem
miejsca urodzenia, badz miejscem skad pochodzi jego rodzina. Drazni mnie tylko
udowadnianie za wszelka cene polskosci tych terenow. Nawet tak madry czlowiek
jak Stanislaw Lem wypowiedzial sie kiedys, ze chcialby aby Lwow byl jeszcze
polskim miastem (!) Na pewno te tereny sa scisle zwiazane z historia
Rzeczypospolitej, ale nie sa w jej granicach. Narody zamieszkujace te ziemie
maja swoje niepodlegle panstwa i wszyscy powinni to uszanowac. Na szczescie
takie zachowania sa tylko marginesem (mam przynajmniej taka nadzieje).
Wracajac do 1 XI, z radoscia zobaczylem w TVP, ze na lwowskim cmentarzu miala
miejsce wspolna modlitwa w ktorej uczestniczyl Kardynal Lubomyr Huzar i
katolicki Metropolita Lwowa. To pokazuje ze jest coraz lepiej, zreszta postac
Kardynala Huzara jest wspanialym przykladem dzialan w kierunku pojednania. Brak
tam niestety w dialogu Cerkwi prawoslawnej, za to w Warszawie jak co roku odbyla
sie Procesja Ekumeniczna na cmentarzu prawoslawnym.
Wiesz Piotrze, te zapalone przez Ciebie swieczki to nie tylko pojednanie z
historia, to dowod ze mozna zyc z historia i patrzec w przyszlosc.
Dziekuje za opis tradycji na Lemkowynie, a za chwile podesle kolejne opisy
drohobyckich cerkwi.
Pozdrawiam
R.

Drohobycz - cerkwie

[wolf_wwa]

I jeszcze obiecane watki drohobycke, niestety nie znalazlem nic na temat budynku
o ktorym wspominales wiec podsylam tylko kolejne opisy swiatyn grekokatolickich.
Jak pisalem wczesniej opis bazuje na przedwojennej rzeczywistosci wiec moze byc
niescisly.

"CERKIEW ŚW. SPASSA (STRYJSKA)
W połowie ulicy Stryjskiej, obok szkoły powszechnej im H Kołłątaja, stoi na
wzgórzu cerkiew św Spassa o ładnej architekturze bizantyjskiej Cerkiew murowana
dobrej kondycji technicznej, zwieńczona typowym dla ruskich cerkwi dachem
kopulastym i wysoko wzniesionym krzyżem o podwójnych ramionach Cerkiew
przypuszczalnie została wybudowana tuz po I wojnie światowej, gdy ulica Stryjska
rozbudowała się w wielką dzielnicę miasta, zamieszkałą w większości przez
ludność ukraińską Parafia św Spassa ma również własny, duży cmentarz, tuz za
cerkwią po przeciwnej stronie ulicy Kolejowej Niestety nie ma dostępnych źródeł
historycznych, lecz należy przypuszczać ze była ona bogata, gdyż była jedyną
cerkwią, która swym zasięgiem obejmowała kilka przedmieść
CERKIEW ŚW. PARASKIEWII (CERKIEWNA)
CERKIEW PRECZYSTEJ DIVY (LISZNIAŃSKA)
Na dalekim przedmieściu Drohobycza, w dzielnicy Liszniańskiej znajdują się
jeszcze dwie cerkiewki przy ulicy Cerkiewnej - św Paraskiewi oraz przy ulicy
Liszniańskiej - Preczystej Divy Cerkiewki te, jak i parafie były bardzo
ubożuchne gdyż sąsiedztwo znaczących cerkwi św Jura i św Krzyża odciągało
okolicznych parafian, którzy chętniej chodzili na nabożeństwa odprawiane w
bardziej uroczystej scenerii i gdzie była możliwość spotkania się z większą
rzeszą ludzi, co już należało do tradycji po uroczystościach cerkiewnych z
krewnymi, przyjaciółmi, znajomymi, ludźmi interesu ... gdyż w ciągu tygodnia nie
zawsze czas na to pozwalał.
Obie cerkiewki stoją w otoczeniu cmentarzyków, na których ostatnio nie
grzebano już zmarłych, gdyż rozrastające się miasto ograniczało możliwość
powiększania terenów cmentarnych.
Podany przegląd drohobyckich cerkwi, może dla niektórych jest zbyt skromny.
ale brak dostępnych źródeł historycznych uniemożliwia odtworzenie ich dziejów,
dlatego tez ograniczono się do podania skromnych informacji o ich istnieniu"

A ja z niecierpliwoscia oczekuje na kolejne tematy:)
Jeszcze raz pozdrawiam

[piotrzr]

dziękuje, dziękuje - to napewno był budynek przy ul Stryjskiej - owa
szkoła /siedziba NKWD o której mi opowiadano/ i opodal cerkiew. Ją własnie mam
na dość udanych ujęciach.
A opisywane przez ciebie w cytatach cerkiewki drewniane są naprawde bardzo
piękne - cóz kiedy schowane za obskurnymi "siatkowymi" ogrodzeniami - niestety
nasi bracia na wschodzie nie zawsze potrafią w pelni doceniać posiadanych
perełek.
A teraz kontynuuje cykl rebelii galicyjskiej

"„””Po niemalże dwóch dekadach w 1846 r., pamiętając o błędach popełnionych w
zeszłym powstaniu, chłopi w tzw. rabacji chcieli w pełni się uniezależnić od
szlachty. Początkowo z zamiarem jedynie uwolnienia się od zaborców austriackich
cześć chłopów ( przeważnie już oczynszowanych ) stanęli po stronie polskiej
siatce spiskowej. Nieprzypadkowe sukcesy doprowadziły w końcu lutego do
wyzwolenia Krakowa. Chłopi ( przede wszystkim galicyjscy ;-) jednak szybko
zrozumieli, iż nie rozwiążę to w żaden sposób ich problem u związanego z
pańszczyzną i właścicielami feudalnymi. Sytuacja chłopa wydawała się zatem
wyjątkowo ciężka. Pomimo swych wielodzietnych rodzin i często nieurodzajnych
ziem musiał oddawać swemu właścicielowi ziemskiemu przynajmniej 30 % dochodów.
Nie bez kozery wysunął się wtedy na przywódcę chłopskiego Jakub Szela.
Zdobywszy sobie popularność wśród wsi galicyjskich przekonał chłopów by zaczęli
walczyć na korzyść zaborców, a nie przeciw nim. W wyniku pertraktacji z Austrią
i zdobycia jej poparcia, Jakub Szela zaczął bez skrupułów w 1846 r. na ogromną
skalę mordować wszelką szlachtę, która składała się w większości z właścicieli
ziemskich. Ta swoista jednak rzeź osłabiła rewolucją krakowską, przez co
Austriacy mogli ograniczyć ruch chłopski w obawie o jego nadmierne
rozszerzenie. Sprawa chłopska, choć nieznacznie, polepszyła się w tym przypadku
do tego stopnia, iż została zredukowana pańszczyzna do jednego dnia w tygodniu.
Sam przywódca całej rabacji, Szela, pomimo faktu, iż został pojmany przez
władze otrzymał pokaźne gospodarstwo w Bukowinie. Znaczenie ruchu chłopskiego
poza ziemiami Galicji zostało również podchwycone i propagowane na terenach
Królestwa Polskiego. Tam, chociaż rewolucja chłopska została stłumiona w
zarodku, wykorzystywana klasa zdołała „nacisnąć” władze licznymi protestami do
przeprowadzenia oczynszowania, a także zniesienia darmocha"
"Tłumy zbuntowanego chłopstwa krążące po wsiach były dość liczne, jak choćby w
Dęborzynie 20 lutego /wtorek/ w nocy zleciało się ok. 3000 ludzi przerażonych,
bo “Polacy chłopom gardła podrzynają”. Z różnych stron co raz odzywały się
dzwony na alarm i trwogę, a chłopi umazani krwią niewinnych, uzbrojeni w cepy,
kosy, widły, drągi, żarnówki rządzili po swojemu i polowali na szlacheckich
powstańców.
W Pilźnie masy chłopstwa opanowały cały rynek ku wielkiemu przerażeniu
mieszczan. Rozstawili warty, także ks. proboszcza Ferd. Celarskiego /ur. 1808
r. w Jodłowej/ i wikarego zmuszono do wartowania z kosami w rękach. W
międzyczasie ks. proboszcz wyszedł z Najśw. Sakramentem na rynek w nadziei, że
uspokoi zbuntowane tłumy. Niebawem po procesji chłopstwo rzuciło się na księży,
ci zamknęli się w zakrystii dokąd przypuszczono szturm, jednak nie zdołano się
włamać przez żelazne drzwi i okratowane okna. Na rynku pastwiono się nad
księdzem Goleckim przywiezionym z Dobrkowa, bito go cepami po czym odwieziono
znów do Dobrkowa i wyrzucono na śniegu, a gdy jeszcze drgnął dobito cepami.
Okropna scena rozegrała się 19 lutego przed zamkniętą bramą kościoła w Pilźnie.
Chłopi przywieźli schwytanego Stanisława Bogusza właściciela Siedlisk Bogusz.
Po długim znęcaniu się nad nim i katowaniu zdołał się wyrwać w koszuli,
przybiegł przed drzwi świątyni z nadzieją, że we wnętrzu ocaleje. Niestety
drzwi były zamknięte. Padł krzyżem na progu, gdzie chłopstwo dopadło go, biło
drągami i cepami nie zważając na powagę uświęconego miejsca i na dogorywającego
skazańca. Wrzucono go na wóz i ruszono do Tarnowa, niebawem dobito cepami przed
karczmą na Wygodzie. Latem ks. Celarski odmówił urządzenia procesji w Boże
Ciało tłumacząc, że ulice Pilzna nie obeschły jeszcze z krwi niewinnie
pomordowanych ludzi.
Przerażające sceny miały miejsce koło Zakliczyna nad Dunajcem. Masy chłopstwa
wdarły się 21 lutego do kościoła i klasztoru OO. Reformatów w Zakliczynie i
dokonały niesłychanej dewastacji. Obrabowali i ogołocili ze wszystkiego co
można było unieść: zakątki, schowki, piwnice, grobowce, ołtarze. Pijana kobieta
z ambony kierowała grabieżą nawołując “wszystko jest nasze, ale kielichy i
puszki zostawmy”. Pobito zakonników obecnych, a trzech zbierających w okolicy
kwestę poniosło śmierćna skutek pobicia.
W Pleśnej koło Tuchowa chłopstwo dopadło uciekającego tutejszego proboszcza
ks. Wojciecha Ciećkiewicza, tonącego w rzece Białej; wydobyto go z wody
i “zamłócono” cepami. Główny oprawca chłop Iwaniec - Sowa, później dręczony
wyrzutami sumienia powiesił się nad Białą na dębie. Rzadki to wypadek, by ktoś
wówczas sumienie posiadał. Chłopi z Burzyna /wówczas parafia Tuchów/ żądali od
proboszcza rozgrzeszenia “na zapas” przed wymarszem do rozbojów i morderstw.
Oto interpretacja zasad wiary i znaczenia sakramentów świętych.
Brzostek przeżył chwile grozy i oblężenie kościoła, w którym schroniło się
nieco szlachty i kobiet z dziećmi w obawie przed szalejącym chłopstwem. To z
pobliskich Siedlisk Bogusz pochodził główny sprawca i przywódca rzezi Jakub
Szela, chłop pańszczyźniany. On też nad okolicą sprawował władzę przez kilka
tygodni.
W Brzezinach - Broniszowie koło Ropczyc w czasie napadu na dwór i wywożenia
właścicieli na zagładę zgubiono w śniegu niemowlę, które cudownie odnalezione
wyrosło na wybitnego uczonego. Był to Karol Olszewski, ur. 1846, zm. 1915,
prof. Uniwersytetu Jagiellońskiego, który wespół z Z. Wróblewskim dokonał
skroplenia tlenu, później azotu, tlenku węgla, wodoru.
Niezwykłe też było ocalenie wielkiego patrioty, pedagoga Andrzeja Józefczyka,
ur. w 1816 w Pilźnie. Za udział w powstaniu przyłapany przez chłopstwo,
skatowany, odarty do koszuli bez oznak życia wśród trupów przywieziony do
Tarnowa, wybawiony od chłopa przed dobiciem. Gdy spytano chłopa, czemu go
uwolnił, odpowiedział: “Za to, że ten pan zawsze mnie pozdrawiał
słowami: ‘Niech będzie pochwalony Jezus Chrystus’. Ocalony Andrzej Józefczyk
pełen zasług dla oświaty i szkolnictwa w Galicji zmarł w 1879 r. w Krakowie.
Strasznie wyglądał Tarnów w te dni. Masy chłopstwa z okolic, pijane, zbroczone
krwią rodaków krążyły jak nieprzytomne ulicami, nie słuchając głosów
duchowieństwa wzywającego do opamiętania. A starosta tarnowski Austriak Breindl
i jego świta płacili chłopom za dostarczone trupy i zacierali z uciechy ręce,
że tak pojętnie wykonali dzieło szatańskie.
Po tych smutnych wypadkach Kościół urządzał pokutne nabożeństwa misyjne, a
jednym z misjonarzy był słynny jezuita o. Karol Antoniewicz, pisarz, poeta,
kaznodzieja. O misjach z diecezji tarnowskiej napisał “Wspomienia misyjne z r.
1846”. /Poznań 1849 r./ Oto urywek z jego notatek po misjach w Bruśniku
k/Bobowej: “Gdy przed Najśw. Sakramentem wierni uklękli na kolana, przy
śpiewie ‘Przed oczy Twoje Panie winy nasze składamy’ te serca poznawszy swoje
zbrodnie żebrzą o zlitowanie i miłosierdzie ..., ... czy podobna, aby ten lud
tak skruszony, starty, korzący się przed Bogiem swoim był tym samym ludem co
przed paru miesiącami broczył w krwi bratniej, znieważał i bluźnił Boga swego?”
Pokutną oprawę też miała pielgrzymka do Częstochowy w 1846 r. tutejszych
chłopów zbrodniarzy, złoczyńców. OO. Paulini dowiedziawszy się, że przybyła z
Galicji pielgrzymka chłopów odpowiedzieli, że skalanych krwią bratobójczą nie
wpuszczą na teren Jasnej Góry. Dop

[piotrzr]

Jeszcze tylko dokończenie :

Pokutną oprawę też miała pielgrzymka do Częstochowy w 1846 r. tutejszych
chłopów zbrodniarzy, złoczyńców. OO. Paulini dowiedziawszy się, że przybyła z
Galicji pielgrzymka chłopów odpowiedzieli, że skalanych krwią bratobójczą nie
wpuszczą na teren Jasnej Góry. Dopiero po trzech dniach zakonnicy wyszli poza
mury, by ich wyspowiadać, a potem bez muzyki i śpiewu wprowadzono pielgrzymów
do kaplicy. /O.J.Tomziński, Jasna Góra, informator 1981/
Wzburzone fale wściekłości i nienawiści opadły, nadeszła wiosna. Trzeba się
było brać do ciężkiej pracy w polu. Zrabowane dworskie rzeczy sprzedawano na
targach, zapasy zaczęły się kończyć.
Można było sporządzić rachunki strat, a wyglądały one przerażająco.
Naliczono na Podkarpaciu 1100 osób zabitych, napadnięto na 149 dworów w
tarnowskim, w sądeckim na 97 dworów, zabito 27 osób. Chłopska wyprawa po
szczęście i wolność nie przyniosła oczekiwanych pragnień. Z niezbadanych
wyroków /wielu uważa, że to oczywiście kara Boża/ nastały lata głodu, zarazy,
nieustanne pogrzeby zmarłych, ulewy, powodzie, głód i nędza. Tak smutnie
wyglądał epilog bratobójczej wojny, nad którą zaciążył głos Boży: “Kainie,
gdzie jest brat twój Abel?”
Przepraszam radku za dość smutny temat - ale muszę przyznać że mnie trochę
zafascynował i bogactwem internetowych relacji a i pewną korelacją z tematami
powstań kozackich o których coś niecoś wkrótce "puszczę " tutaj
Pozdrawiam
Ps A Andrijko w Polsko-Ukraińskim Forum zaprasza na ukrinskuju osin :)))

Ps2 Domyslam sie jakąz to ksiązeczkę masz o Drohobyczy - w swych zbiorach mam
ksero podobnej broszury wydane o Samborze przez "kresowiaków" -musze powiedzieć
że niezależnie od "polocentrycznych odchyleń" - wydawnictwą dość ciekawe

Dwa cytaty (i zapowiedz trzeciego)

[wolf_wwa]

Witam
Temat poruszony przez Ciebie, jest nie tylko smutny, ale i przerazajacy. Z
cytowanego tekstu wylania sie obraz ciemnego i okrutnego tlumu. Watek
oczywiscie ciekawy i pokazujacy jak niewiele rozwinela sie ludzkosc od tamtych
czasow do prawie polowy XX wieku (mam oczywiscie na mysli walki polsko-
ukrainskie w czasie i po II WS). A i dzis na swiecie nie brak przykladow takich
zachowan, niedawno przeciez mielismy wojne balkanska.
Cytowana broszurka nie jest jedyna jaka posiadam w zbiorach, jak znajde cos
ciekawego w pozostalych to oczywiscie podziele sie z Forumowiczami. Te
publikacje cechuje co prawda "polonocentryzm" ale mimo wszystko wzbogacaja
wiedze. Z kazdego materialu mozna sie czegos ciekawego dowiedziec. Z tejze
wlasnie broszurki pozwole sobie zacytowac jak widzieli sprawy sasiedztwa w 1992
roku Ukraincy. Autor broszurki cytuje owczesnego naczelnika drohobyckiego
wydzialu kultury.

"Dla przykładu przytoczę tu fragmenty najświeższego artykułu zamieszczonego w
drohobyckiej gazecie "Hałycka Zoria" (z 19.09.1992 - nr 97) autorstwa Zinowija
Berbeckiego, naczelnika wydziału kultury drohobyckiego, miejskiego komitetu
wykonawczego, poświęconego uroczystym obchodom "600 lecia kościoła parafialnego
św Bartłomieja w Drohobyczu" A oto cytat: "Na początku obecnego stulecia była
taka sytuacja, że na "naszej, obcej ziemi", szczególnie w miastach, byliśmy
mniejszością narodową. Dla przykładu warto tylko przypomnieć, że w tym czasie w
Drohobyczu grekokatolicy stanowili małą cząstkę w stosunku do wszystkich
mieszkańców miasta. Głównymi gospodarzami byli Żydzi i Polacy, którzy
litościwie pozwalali "aborygenom" osiedlać się w różnych zagrodach"

Gorzkie to słowa, ale niestety w miastach Rusini byli w mniejszosci. Za to na
wsiach sytuacja diametralnie rozna. Drugi cytat jest za to bardzo przyjemny,
aby nie psuc nastroju po lekturze, chwilowo powstrzymam sie od kolejnego.
Trzeci dotyczy zwrotu dobr koscielnych i cerkiewnych po obu stronach granicy.
Oczywiscie dotyczy on sytuacji sprzed 12 lat, jednak z tego tekstu bije zal i
smutek. Oczywiscie zacytuje go, ale wieczorem.

"Po II wojnie światowej i w Polsce i na Ukrainie wyrosły nowe pokolenia, które
zdawałoby się powinny po nowemu, bez wpływu ojców czy dziadków, poszukiwać
drogi do wzajemnych minionych przezyc i układać dobrosąsiedzkie stosunki.
Dobrym tego przykładem jest to, że Polska pierwsza uznała niezależność naszego
państwa spośród wszystkich państw świata"

Kolejny cytat postaram sie umiescic jeszcze dzis
Pozdrawiam
R.
P.S. O "jesieni" niestety moge tylko pomarzyc:(( Wyjazd w ten weekend nie
wchodzi w gre.

Humań, Szela, Wernyhora....

[piotrzr]

Witam _ niezwykle trafnie podsumowałeś ostatnie moje cytaty - tak własnie.
Wyobraż sobie że na obszarze pomiędzy Rzeszowem a Tarnowem jeszcze w połowie
XIX wieku - chłopi, polscy chłopi widzieli ciemięzycieli i wrogów w "Polakach-
Panach" - ci chłopi nie uważali sami siebie za Polaków !!!!!
Zgodnie z zapowiedzią proponuję lekturę o Humaniu - cytat pochodzi z ksiązki
Normana Davisa o "polskich mitach narodowych" - a na linkowanej stronie
znajdziesz również "walke" z polskim mitem przedmurza chrześcijanstwa :))
"
www.znak.com.pl/davies_frag01.php
1768

Umań albo Humań to niewielkie miasteczko niedaleko Dniepru leżące w głębi
Ukrainy, nieopodal wschodniej granicy dawnej Rzeczypospolitej. W 1768 roku było
ono areną straszliwych rzezi. Trwała już przerażająca rebelia - koliszczyzna -
podczas której bandy chłopów pańszczyźnianych paliły i mordowały. W tym
regionie lud był prawosławny: tysiące katolików i żydów wymordowano albo
zapędzono do kościołów czy synagog i spalono żywcem. Armia rosyjska przywróciła
porządek za pomocą metod, które nie odbiegały wiele od wyczynów rebeliantów.
Na ogół w kontekście tego właśnie powstania chłopskiego pojawia się jedna z
najważniejszych postaci proroczych polskiej (i ukraiń-skiej) historii oraz
literatury. O kozackim wizjonerze Mojseju Wernyhorze niewiele wiadomo na pewno.
Nie wiadomo nawet, czy naprawdę istniał, choć jedno ze źródeł podaje, że
przyszedł na świat w Dymitrowce na lewobrzeżnej Ukrainie i zbiegł do Polski po
tym, jak zamordował brata. Jego przepowiednie krążyły najpierw z ust do ust, a
dopiero później zostały spisane. W XIX wieku, kiedy Rzeczpospolita przestała
istnieć, Wernyhora stał się symbolem nadziei i zmartwychwstania. Opowiadał
bowiem o "złotym wieku" sprzed czasu klęski, kiedy jeszcze wszystkie ludy
dawnego państwa, a zwłaszcza Polacy i Ukraińcy, żyły w pokoju. Przepowiedział
też nadejście dnia, kiedy powrócą honor, harmonia i szczęście. Wernyhora był
sławiony przez wielu poetów - od Goszczyńskiego po Wyspiańskiego. Wrażliwi na
jego urok byli szczególnie romantycy, w tym również boski Słowacki:
Czy znasz prorocką dumę Wernyhory?
Czy wiesz, co będzie w jarze Janczarychy,
Gdzie teraz gołąb lub jelonek cichy,
Ze łzą przeczystą w szafirowym oku,
Gdzieś w księżycowym się przegląda stoku?
Czy wiesz, że wszystkie te się sprawdzą śnicia
W jednej godzinie rycerskiego życia?
Że zemścisz syna, ojca, matkę, brata
W tej błyskawicy, co na szabli lata?
W wieku XX ideały podobne do tych, które głosił Wernyhora, zaczęto kojarzyć z
ruchem niepodległościowym Józefa Piłsudskiego, który marzył o odrodzeniu w
nowej postaci dawnego wielonarodowego państwa. W historiografii nazywano to
podejście "koncepcją jagiellońską"; chodziło o to, że przeszłość Polski powinna
być udziałem wszystkich ludów, które niegdyś zamieszkiwały terytorium
Rzeczypospolitej. Idee te były znienawidzone przez polskich nacjonalistów
pokroju Dmowskiego, którzy chcieli "Polski dla Polaków"; przez nacjonalistów
ukraińskich, którzy mieli podobną wizję "Ukrainy dla Ukraińców"; przez
zwolenników rosyjskiego i sowieckiego imperializmu, którzy starali się "dzielić
i rządzić"; a wreszcie najbardziej nieubłaganie przez powojenne władze
komunistyczne. W świecie nacjonalizmów i polityki siły koncepcja jagiellońska
była zapewne niepraktyczna; niewątpliwie poniosła ona porażkę. Co nie oznacza,
że nie należy się jej szacunek. Miała przecież swoje wielkie dni, jak podczas
prowadzonej pod nieszczęśliwą gwiazdą kampanii Piłsudskiego w latach 1919-1921,
która miała na celu utworzenie federacji państw kresowych. Wiosną 1920 roku,
kiedy Piłsudski i jego ukraińscy sojusznicy odbijali Kijów z rąk bolszewików w
imię niepodległej Ukrainy, mogło się wydawać, że zostanie ona urzeczywistniona.
Ale wtedy świat wprowadzony w błąd przez bolszewicką propagandę zawołał
niedorzecznie "Ręce precz od Rosji!" i okazja przepadła8. Dzień chwały dla tej
idei może jednak jeszcze nadejść. Koniec końców, konsekwentna polityka
braterstwa jest nawet dziś jedynym szańcem chroniącym suwerenność narodów
Europy Wschodniej przed triumfem nagiej przemocy."

Radku - myślę że warto zamyślieć się nad tymi cytowanymi słowami Davisa -
zapraszam do dyskusji

Pozdrawiam

[wolf_wwa]

Witam ponownie w dniu dzisiejszym
Dzis juz nie zdaze zapoznac sie dokladniej z cytowanymi przez Ciebie materialami
wiec swoje przemyslenia pozostawie na jutro.
Od dwoch godzin albo nie moglem sie zalogowac, albo nie otwieralo sie forum:(
W zwiazku z pozna pora przesle tylo obiecany trzeci cytat.
W Twoim poscie jest duzo watkow ktore na pewno trzeba bedzie rozwinac,
szczegolnie zainteresowala mnie koncepcja Pilsudskiego. Mam troche materialow
na ten temat. Sa one zmagazynowane na plytkach wiec musze je odszukac. Nie
jestem pewien czy juz czegos z tych zbiorow nie cytowalem tu, nasze rozmowy
trwaja przeciez juz dosyc dlugo, ale postaram sie nie powtarzac:)
A teraz nie mecze juz i podsylam cytat. Pochodzi on z tego samego zrodla co
poprzednie.

„Tradycyjna słowiańska szczerość stosunków, wrodzona wrażliwość czy też
uległość wobec ślepych wymagań, aby we wszystkim dogodzić „bratu" - pokierowała
naszą władzą tak, ze w krótkim czasie na terenie Lwowszczyzny oddano polskim
zrzeszeniom religijnym ponad 80 kościołów i nie byłoby w tym nic dziwnego, gdyby
polska strona postępowała podobnie U nich jak wiadomo, sprawy tak się mają, ze
ukraińskie cerkwie, po znanych powojennych akcjach antyukraihskich, przemieniono
na kościoły, albo je zniszczono, ale nikt nie spieszył ze zwrotem prawowitym
właścicielom...
I piecze duszę myśl - dlaczego i za co znieważają nas tak bracia-sąsiedzi?
Dlaczego naszą dobroć, otwartość duszy i skromność przyjmują za pokorność i
bojażliwość? Dlaczego ma się uważać, że prawo do władania hasłem „honor i
Ojczyzna" należy jedynie do wybranych? Przecież to przestarzała bajka, której w
Europie już nikt od dawna nie rozpowiada"

Jeszcze raz pozdrawiam
R.