Wyrazy widma ze słowników ortograficznych

[reptar]

Słowniki ortograficzne mają to do siebie, że nie podają znaczeń. I szkoda. Bo czy zastanawiał się kiedyś ktoś z Was, co robi ładowarkozmywarka z "Wielkiego słownika ortograficznego PWN"?

Potrafię sobie wyobrazić, co robi kosiarkoładowacz albo koparkoładowarka, ale ładowarkozmywarka? Sama ładuje kruche szkło do zmywarki jakimiś nabierakami czy może ładuje akumulatory energią zmywającego? Skąd takie wyrazy biorą się w słownikach ortograficznych? Po wpisaniu 'ładowarkozmywarki' w Google znajdują się tylko rymy, odmiany i inne wynalazki scrabblistów, a ani śladu desygnatu.

[uhuhu]

Dorzucam kamyczek. Kilka tygodni temu biedziłem się nad objaśnieniem dla słowa LIRODRZEW. Ktokolwiek widział, ktokolwiek wie...

[kouba]

LIRODRZEW to ponoć to samo co DRZEWO TULIPANOWE, TULIPANOWIEC (liriodendron)
Cytuje za href="www.google.pl/search?q=lirodrzew&ie=utf-8&oe=utf-8&aq=t&rls=org.mozilla:pl-PL:official&client=firefox-a&channel=sb&gfe_rd=cr&ei=OFITVLzJE4Oh8weq5oDICA#q=lirodrzew&rls=org.mozilla:pl-PL:official&channel=sb&tbm=bks">GOOGLE BOOKS

[wisa46]

nkwdzista

[reptar]

wisa46 napisał:

> nkwdzista

A czy byłbyś łaskaw podać, w jakim słowniku ortograficznym znalazłeś taki wyraz? W Polańskim jest tylko "NKWD-zista" i zdecydowanie nie jest to wyraz widmo.

[wisa46]

pzprowca też nie ma
nie ma również pslowca itp.
dlaczego napisałem nkwdzista?
otóż rozwiązując samosię z "NA PAMIĘĆ" (sobotnio-niedzielny dodatek do GW, nr 13)
nie mogłem, "za Chiny", wpaść na trop wyrazu pospolitego kwalifikującego się do zadanego układu liter i kryterium, kolejnych spółgłosek (sądząc, że to-to pisze
się z małej bukwy)
dopiero po sięgnięciu do rozwiązań autorskich oniemiałem ...
nie przyszło mi na myśl takie to to ... widmo
nie dość że z wielkiej litery, to i na dodatek z .... przerywnikiem(-)
jakżeż autor, (uhuhu), mógł użyć czegoś podobnego w zadaniu dla pospólstwa?
istny gwóźdź do trumny!
gdyby już, to ... enkawudzista, peeselowiec
za kryterium doboru wyrazów pospolitych należało by przyjąć słownik do Scrabble
stąd ten ... potrzebny wywabiacz do ... rdzy!

[jw1969]

Mój ulubiony przykład to nazwa zawodnika uprawiajacego dżudo. Nidy nie słyszałem, żeby ktoś używał innego terminu niż "dżudoka". Słownik odnotowuje jeszcze pojęcia: "dżudok", "dżudowiec" i "dżudysta".

A propos dziwnych (choć moze używanych przez niektórych) słów. W czasach szkolnych z kolegami uwielbialiśmy wertować Wielki słownik polsko-angielski Stanisławskiego w poszukiwaniu interesujących wyrazów. Polecam - od razu z tłumaczeniem na język obcy!
Tak poznałem słowa "prześcipny", "szturpak" czy "szybolet" i dopiero znacznie później dowiedziałem się, co znaczą.

[migni]

A ode mnie tajemniczy przymiotnik z WSO: tuberkuliczno-błękitny (jeśli to miałby być odcień błękitu, to bez dywizu).

tuberkuliczno-błękitny

[kouba]

Pytanie i odpowiedź z poradni PWN:
Co oznacza przymiotnik "tuberkuliczno-błękitny" z pewuenowskiego WSO? Czy językoznawcom nie chodziło może o kolor "tuberozowo-błękitny" (od nazwy kwiatu - tuberozy), który jako tako dałoby się wyjaśnić i zaakceptować (choć samego przymiotnika "tuberozowy" w słowniku próżno szukać, tylko Google daje kilkaset wyników). Przymiotnik "tuberkuliczny" (od tuberkulozy) jest synonimem słowa "gruźliczy".

Rzeczywiście dziwne hasło, wygląda na pomyłkę. Przekażę Pana spostrzeżenie wydawnictwu, może uwzględni poprawkę w nowym wydaniu słownika.
- Mirosław Bańko, Uniwersytet Warszawski

TRAWOLATOR :)

[uhuhu]

Jakieś pomysły na definicję?

[kouba]

A proszę bardzo:
TRAWOLATOR - ruchoma pochylnia bez stopni, służąca do ciągłego transportu ludzi (czyli jak rozumiem coś jak schody ruchome bez stopni, widywane toto jest często w róznych galeriach handlowych)
"Podręczny leksykon szaradzisty" Heryk Maron

[reptar]

Ja bym nie zaryzykował   ;-)   Wygląda zbyt podejrzanie jak na travelator.

[kouba]

Rzeczywiście wartałoby to przetłumaczyć jako TRAWELATOR, ale widać nasi językoznawcy zawsze się próbują jakoś wyróżnić. TRAWELATOR jako taki w słownikach nie istnieje, Google notuje ponad 40 wyników.

[yksy31102]

Hę, czym jest KOPERTOWE? Słowo istnieje, definicji ni w ząb...

[rafcz]

potoczny "łapówka, zwłaszcza wręczana w kopercie" ("Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny").

smrodziec

[reptar]

W haśle "asafetyda", w zależności od słownika, można przeczytać, że synonimem tego słowa jest "smrodziec" (Szymczak) lub "smrodzieniec" (Doroszewski, Wikipedia). WSO PWN [który nie podaje znaczeń] notuje tylko to drugie. Nie znalazłem źródła, które podaje obydwa warianty, co mogłoby sugerować, że jeden z nich jest efektem pomyłki w przepisywaniu.

kilowatoamper, kWA

[yksy31102]

Czy ktoś zna taką jednostkę?
Wielki Słownik Ortograficzny pod red. prof. Polańskiego podaje m. in. takie jednostki:
A (= amper), kA (= kiloamper) - jednostka natężenia prądu I
V (= wolt), kV (= kilowolt) - jednostka napięcia U
W (= wat), kW (= kilowat) - jednostka mocy czynnej P
var (= volt-ampere-reactive) - jednostka mocy biernej Q
VA (= woltoamper), brak tu jednak jednostki z przedrostkiem kilo - jednostka mocy pozornej S
brak jednostki podstawowej, kWA (= kilowatoamper) - jednostka ..........?.?.?..........

Fizycznie rzecz biorąc (bez wchodzenia w szczegóły) moc jest iloczynem napięcia i prądu.
Jaką wielkość fizyczną opisuje zatem jednostka będąca iloczynem napięcia, prądu i prądu V*A*A - czy ktoś potrafi odpowiedzieć na to pytanie?

Sądzę, że jest to zaszłość żywcem wzięta ze słownika Witolda Doroszewskiego:
kilowatoamper
Tylko co Autor miał na myśli? O jakiej mocy pisał? Piekielnej...?

trzonolin(i)owiec

[kouba]

Kolejna pomyłka w WSO to TRZONOLINIOWIEC, który wzbogacił o literę I istniejącego TRZONOLINOWCA (wrocławski wieżowiec), więcej:
sjp.pwn.pl/szukaj/trzonoliniowiec.html

Jak ślizgarstwo przegrało z windsurfingiem

[kouba]

Czasem trafia się na wyrazy, które wprawiają w osłupienie. Szukając hasła alternatywnego dla "ślizgacza" wpadłem na "ślizgarza". I cóż to jest myślę sobie - wyraz notowany nawet w najnowszym WSO w wynikach Google wyrzuca tylko strony z odmianą wyrazów i zaśmiecone tagami z tym hasłem. Na szczęście odpowiedź dają Google Books, w których można odnaleźć archiwalny numer "Świata Żagli" z 1975 i jego interesujący fragment:
Jury pod przewodnictwem prof. W. Doroszewskiego j.kpt.ż.w. wybrało polskie nazwy dla nowego sportu żeglarskiego zwanego po angielsku windsurfing. Są to: ślizgarstwo (sport), ślizgówka (sprzęt), ślizgarz, ślizgarka (uprawiający ślizgarstwo).
- Do pierwszych ogólnopolskich regat ślizgówek (windsurferów) zgłosiło się na Zalewie Zegrzyńskim 68 zawodników z własnym sprzętem...

Niestety (czy "stety" jak kto woli) nowa polska nazwa poległa na całej linii o czym świadczy praktycznie zerowy oddźwięk w internecie. Z przyzwyczajenia chyba komplet tych wyrazów (ślizgarstwo, ślizgarz, ślizgarka, ślizgówka, ślizgarski) ląduje w kolejnych wydaniach słownika Polańskiego i na tym idea polszczenia anglicyzmów się kończy. Szkoda?

[kouba]

Sporą porcję słów widm odnaleźli, przy okazji małej rewolucji (o czym może szerzej napiszę później), polscy scrabbliści:
adrymina, debarka, diham, gałkówka, grębień, jasnopis, ligemant (poprawnie: ligament), limogen, lisodia, pektoidy, prężnia, sajerz, taradama, ukwas.
www.pfs.org.pl/osps/Update35.php
Czy rzeczywiście wszystkie te wyrazy są błędami słownikowymi? Może ktoś znajdzie jakieś definicje/tropy skąd te cuda wzięły się np. w najnowszym WSO PWN?