nazwy gwarowych procesów

[piotrpanek]

Tak se myśle, żeby zebrać różne nazwy procesów gwarowyh do kupy. Na szybko
pamiętom takie:


Mazurzenie - wymowa spółgłosek (za)dziąsłowych "sz, cz, ż, dż" jako spółgłoski
(dziąsłowo-)zębowe "s, c, z, dz", niedotycząco "rz".

Pochylanie - podnisienie miejsca artykulacji downych samogłosek długich -
a->o, e->i/y, o->u.

Sziakanie - ujednolicenie wymowy "sz, ż, cz, dż" i "ś, ź, ć, dź" w "sz', ż',
cz', dż'.

Szastanie - nie pamiętam, może proces odwrotny do mazurzenia?

Pamiętocie więcyj?


(udźwięcznianie i ubezdźwięcznianie, to procesy charakterystyczne nie tylko
dlo gwar)

[hermann5]

piotrpanek napisał:

> Mazurzenie

Zjawisko mazurzenia występuje tylko w północnej i wschodniej części Górnego
Śląska. Ślązacy z pozostałych terenów mówią, że ci "mazurzący" "syčôm" albo
"sypjelôm", stąd określenia "syčyńe" albo "sypjelyńe".

Jabłonkowanie

[hermann5]

Zjawisko jabłonkowania występuje w dialekcie jabłonkowskim na południu Śląska.
Jego istotą jest zlanie się dwóch szeregów spółgłosek: "č, dž, š, ž" i "ć, dź,
ś, ź" w jeden szereg zmiękczonych spółgłosek "č´, dž´, š´, ž´" i stąd wymowa
"Č´eš´in", "ž´ima" etc. Generalnie uważa się to zjawisko za efekt wpływu
pobliskich dialektów słowackich, jednak jest też prawdopodobne, że było ono
kiedyś znacznie bardziej rozpowszechnione na Śląsku - tłumaczyło by to dawną
polską pisownię takich wyrazów, jak "Szląsk", "Szląsko" czy "Szlązak".

[piotrpanek]

To jabłonkowanie więc chyba je tym samym, co sziakanie.

A nazwa ta przypomniała mi śledzikowanie, ale to chyba kwestia intonacji, a nie
zmiany głosek. W każdym razie - jag umiem opisadź mazurzenie albo pochylanie,
tag nie umiem opisać śledzikowania.

[framberg]

sliedziki (s l je dz z ii k i).

Zmiękczanie, dodatkowo akcent kładziony w tym samym miejscu ale w inny sposób -
przez wydłużenie wymowy głoski: sljedzziiiki - długie 'i' akcentowane (nie j)
oraz bardzo krótkie 'i' końcowe (bez mała jak jer).
Wymowa z północnej i środkowej części wschodnich terenów Polski - Białostockie,
może Chełmskie? Lubelskie już nie. Oni zmiękczają inaczej, nie sliedzikując.