a Slowianie w Afryce?

ignorant11 Słowianie w Magrebie 18.07.03, 14:03

Słowianie w Maghrebie
Arabskojęzyczne źródło historyczne kronikarza al-Bakriego (przekazane nam
dzięki monumentalnej pracy orientalisty McGuckin de Slane`a wykonanej jeszcze
w połowie XIX w.) będące przede wszystkim opisem północnej Afryki w wieku XI
wskazuje, iż we wczesnym średniowieczu (IX-X w.) w muzułmańskich krajach
Maghrebu pojawiły się grupy ludności nazywane przez Arabów Saqaliba. Ludzie
określani takim mianem, znani z innych średniowiecznych kronik, odegrali
również znaczącą polityczna rolę na Półwyspie Iberyjskim. Pozwolę sobie na
cytat z wydanej w 1997 roku Historii Hiszpanii: "W latach 1009 -1031
muzułmańska Hiszpania pogrążyła się w politycznym chaosie (...) W al-Andalus
dochodziło w tym czasie do ostrych zatargów pomiędzy Słowianami (sic) i
Berberami..." Kto o tym słyszał? Zapewniam, że nawet nie wszyscy orientaliści.
Powróćmy do kronikarza al-Bakriego. Wiemy o nim, że należał do
wybitniejszych historyków i geografów świata arabskiego. Pochodził z
podupadłego książęcego rodu. Zmarł w Kordobie w 1094 roku ery
chrześcijańskiej. Do najwybitniejszych dzieł tego kronikarza należy m. in.
Kitab al-masalik wa`l mamalik (Księga dróg i królestw). Znajduje się w niej
wiele istotnych informacji o ludach słowiańskich w tym, o czym wie niewielu,
słynna spisana w Pradze relacja kupca żydowskiego Ibrahima ibn Jakuba. A więc
to nie słowa Ibrahima ibn Jakuba o państwie Mieszka zasługują na uwagę, ale
przekazana przez al-Bakriego, a więc pośrednio (sic!), o nich relacja. Trzeba
tutaj zaznaczyć, że dzieło al-Bakriego posiada w dużej mierze charakter
przewodnika, w którym zamieszcza on obok opisu tras dla kupców i podróżników,
również krótkie informacje dotyczące poszczególnych miast, a także dzieje
rodzin lokalnych emirów. Opisy geograficzne i kronikarskie wzbogaca on
strofami wierszy i sentencjami, które na średniowiecznym kronikarzu zrobiły
wrażenie. Aby zrozumieć klimat tego dzieła trzeba nam wiedzieć, że dla autora
ważne jest barwne przedstawienie sceny i dramatyzmu opisywanego wydarzenia
(np. jak bardzo błyszczała zbroja wodza). Podanie natomiast kiedy to opisane
wcześniej wydarzenie miało miejsce, należy już do rzadkości. Niemniej jednak
nieliczne daty pojawiające się w tekście wskazują na chronologiczny tok
narracji.
Termin Saqaliba używany przez niego oraz innych kronikarzy
średniowiecznych, jest najprawdopodobniej kalką językową łacińskich słów:
sqlavus, sclavus, slaves. Odnosiłby się wówczas do Słowian lub niewolników.
Inna teoria głosi, że pochodzi od określenia Sclaveni, którym to w
dziele Jordanesa określono jeden z wielkich odłamów Słowian. Drudzy nosili
miano Antów.
Utożsamienie obu desygnatów terminu sqlavus, sclavus, slaves - Słowianin
i niewolnik - wynikłoby z faktu, iż Słowianie docierali wówczas do Maghrebu i
związanego z nim wówczas politycznie i kulturowo Półwyspu Iberyskiego głównie
jako niewolnicy. Czy była to jednak tylko jedyna możliwość?
O skali i zasięgu arabsko-żydowskiego handlu niewolnikami świadczy
zarówno znacząca ilość monet arabskich znajdywana w odpowiednich warstwach
archeologicznych środkowej Europy, jak i łacińskojęzyczne źródła pisane,
wskazujące Pragę jako regionalne centrum handlu niewolnikami. Powróćmy jednak
do Maghrebu.
Analiza dostępnych źródeł wskazuje, iż - wbrew skojarzeniu zawartemu w
nazwie (Słowianin=niewolnik) - w ujęciu średniowiecznych kronikarzy arabskich
Saqaliba stanowili prężną i znaczącą politycznie grupę, która odcisnęła swe
piętno na dziejach północnej Afryki. Regionem, w którym odegrali oni
największą rolę jest masyw Rifu w północnym Maroku.
W IX i X w. istniało tam samodzielne (lepiej oddaje ten stan określenie
częściowo niezależne) państwo (emirat Nekur /Nukur /Nakur /Nekor). Oddajmy
głos jednemu z najwybitniejszych orientalistów polskich w XX wieku. Jak pisze
T. Lewicki "(...) na dworze władcy małego, ale dość ważnego państewka arabsko-
berberskiego zwanego Nukur (...) istniała gwardia słowiańska. Z opisu pewnego
zdarzenia zanotowanego przez al-Bekriego wiemy, że gwardia ta stanowiła
podporę miejscowej dynastii i cieszyła się dużymi względami emirów. Sytuacja
taka istniała aż do początku XI w., kiedy Saqaliba, korzystając z trudnej
sytuacji politycznej państewka zażądali od ówczesnego sułtana Sa`ida ibn
Saliha formalnego uwolnienia z pozornej niewoli, w jakiej się znajdowali. Po
otrzymaniu odmownej odpowiedzi, Saqaliba, popierani przez innych członków
dynastii Nukur, wycofali się w góry położone w pobliżu miasta Nukur i założyli
warowny obóz w pewnej miejscowości, którą od nich nazwano Qarjat as-Saqaliba
("Wieś Słowian").
Drobnym wkładem piszącego te słowa do całości zagadnienia jest
uściślenie czasu wspomnianej w cytacie rewolty. Analiza tekstu arabskiego
ujawniła, że wydarzenia związane z rewoltą as-Saqaliba nie mogły mieć miejsca
później niż na początku X w. (na pewno przed rokiem 916 ne). Istnieje nawet
możliwość, że działo się to pod sam koniec IX w.
Oczywiście wydarzenia opisane w cytacie kronikarz przedstawił bardzo
barwnie. Słowianie stanowili w emiracie rodzaj policji, gwardii pałacowej. Do
buntu skłonili ich członkowie rodziny obejmującego tron młodego emira.
Przewrót pałacowy nie udał się. Pokonani musieli uchodzić. Gdzie? Ze źródła
może wynikać, że dalsze utarczki trwały jeszcze jakiś czas.
Osobną sprawą jest lokalizacja warownej "Wsi Słowian". W tym przypadku
źródło jest dość enigmatyczne, przekazuje nam tylko ogólne stwierdzenie, że
wieś założono nieopodal stolicy emiratu. Próżno dzisiaj poszukiwać na mapach
Maroka miasta Nukur (Nekor, Nakur). Stolica emiratu stała się obecnie niewiele
znaczącą niewielką miejscowością. Łatwo natomiast możemy zlokalizować rzekę,
nad którą wzniesiono niegdyś interesujące nas miasto. Nosi ona nazwę wadi al-
Nakur.
Warto dodać, że na starych mapach datowanych do XVIII w. madina al-
Nakur/Nekor/Nukur występuje jako miasto wyraźnie zaznaczone. Mam tutaj na
myśli mapy znajdujące się w zbiorach Muzeum Czartoryskich w Krakowie.
Podawanie sygnatur nie jest tutaj konieczne ponieważ miasto Nukur położone nad
rzeką o tej samej nazwie można odnaleźć na prawie każdej mapie północnej
Afryki starszej niż XIX wiek. Rozbieżności co do nazwy samego miasta powstają
ze względu na różną wokalizację (czyli wstawienia samogłosek do spółgłoskowego
zapisu) słowa arabskiego.
Trzeba przyznać, że tereny średniowiecznego emiratu budzą
zainteresowanie środowisk naukowych. Wydają się ważne dla samych
Marokańczyków, tym bardziej, że wiążą się one z początkami islamizacji terenów
dzisiejszego Maroka. Zainteresowanie zaś tym zagadnieniem w Maroku odpowiada
dokładnie naszym zainteresowaniom początkami chrystianizacji Polski. Dlatego
też już w latach pięćdziesiątych przeprowadzono rekonesans tych terenów, o
czym donosi w krótkim komunikacie Ahmed Mekinasi. Na Uniwersytecie Paryskim
powstało kilka prac doktorskich poświęconych powyższej tematyce (Prospection
archeologique dans le Rif. Zone de l`ancien royaume de Nakur). Przykładowo P.
Cressier opracowała umocnienia obronne w górach Rif. Pod koniec lat 90 - tych
pochodzący z Rifu badacz arabski w dziele pt. "Państwo (rodu) Salihów" po raz
kolejny zestawił źródła oraz przedstawił hipotetyczne położenie qarjat as-
Saqaliba - wsi Słowian.
W 1980 i 1981 roku amerykańsko-marokańska ekspedycja przeprowadziła
sondaże w sześciu najstarszych miastach Maroka, w tym też w madina al-Nakur
(wersja nazwy przekazana przez autorów komunikatu).
Nie odsłonięto opisanego przez średniowiecznego kronikarza miasta
składającego się co najmniej z dwóch członów - właściwe miasto i położona
powyżej cytadela. Nie odnaleziono śladów osadnictwa, które obejmowało
Berberów, Arabów w tym, jeśli wierzyć kronikarzowi, w części potomków klanów
południowo arabskich, Żydó

Drzewko
Od najstarszego
Od najnowszego

ignorant11 Czytałem nawet o koloni słowiańskiej w Afryce... 17.07.03, 23:06

sztylet69 napisał:

> Sa watki o Slowianach pd, pn itd
> Moze jest tu ktos na forum-jakis gosc z Krakowa badal
> sprawe Slowian w Afryce.
> Bodajze w XII w. Slowianie na sluzbie jakiegos kalifa
> zbuntowali sie,wysiekli jego ludzi, uciekli w gory i
> tam zbudowali grod wg znanego nam wzoru. Miescina ta
> istnieje w Maroku lub Algierii (nie pamietam dokladnie)
> do dzisiaj-nazywa sie Zagora. Tak jak Stara Zagora w b.
> Jugoslawii czy nasze Zagorze.
> Czy ktos wie wiecej??
ziuta Re: a Slowianie w Afryce? 17.07.03, 23:06

Podawalam juz link do tego artykulu wczesniej
forum.gazeta.pl/forum/72,2.html?f=12217&w=6999194&a=7000748
- ignorant11 prośba urzędowa: podawaj na wątku "linki" 17.07.03, 23:16
  
  ziuta napisała:
  
  > Podawalam juz link do tego artykulu wczesniej
  > forum.gazeta.pl/forum/72,2.html?f=12217&w=6999194&a=7000748
  - ziuta Podam na watku "linki", jezeli nie beda zwiazane 17.07.03, 23:23
    
    bezposrednio z odpowiedzia.
    Jak osoba, ktorej odpowiadam ma wiedziec, ze podalam link do jego pytania.
    Czy to znaczy, ze jedna odpowiedz mam wpisywac 2x. Tu i na watku "linki" ?!?!?!
    - lablafox Re: Podam na watku 'linki', jezeli nie beda zwiaz 17.07.03, 23:31
      
      Współczesnych Słowian w Afryce obecnie jest zatrzęsienie. W RPA w szczególności
      i w Emiratach Arabskich . Zyje im sie całkiem nieźle. O historycznych nie
      słyszałam.
      pozdrawiam lablafox
      Widzę ziuto ,że opanowanie internetu mamy na podobnie wysokim poziomie , ale
      nic to , jak mówił Wołodyjowski.
      - beduinka Re: Podam na watku 'linki', jezeli nie beda zwiaz 26.08.03, 20:57
        
        lablafox napisała:
        
        > Współczesnych Słowian w Afryce obecnie jest zatrzęsienie. W RPA w
        szczególności
        >
        > i w Emiratach Arabskich .
        
        Emiraty Arabskie są w Azji a nie w Afryce
    - ignorant11 jasne ale nie tylko... 17.07.03, 23:39
      
      ziuta napisała:
      
      > bezposrednio z odpowiedzia.
      > Jak osoba, ktorej odpowiadam ma wiedziec, ze podalam link do jego pytania.
      > Czy to znaczy, ze jedna odpowiedz mam wpisywac 2x. Tu i na
      watku "linki" ?!?!?!
      >
      
      Sława!
      
      marzy mi sie bilblioteka linków!
      
      Zatem proszę o kopiowanie tych linków na wątkach tematycznych oraz na
      wątku: "linki"
      
      Przecież podaj link gdy uważasz go ze cenny...
      Nie?
      Tak!
      
      Zatem zrób coś aby ktoś: mozę ja, może nawet Ty mógł skorzystać z nieco za np
      8 mcy...
      
      Ja uważam że te lnki są tak cenne, że powinniśmy je archiwizować...
      
      Pozadrawiam i zachęcam...
      
      Ignorant
      +++
      - ignorant11 Słowianie w Magrebie 18.07.03, 14:03
        
        Słowianie w Maghrebie
        Arabskojęzyczne źródło historyczne kronikarza al-Bakriego (przekazane nam
        dzięki monumentalnej pracy orientalisty McGuckin de Slane`a wykonanej jeszcze
        w połowie XIX w.) będące przede wszystkim opisem północnej Afryki w wieku XI
        wskazuje, iż we wczesnym średniowieczu (IX-X w.) w muzułmańskich krajach
        Maghrebu pojawiły się grupy ludności nazywane przez Arabów Saqaliba. Ludzie
        określani takim mianem, znani z innych średniowiecznych kronik, odegrali
        również znaczącą polityczna rolę na Półwyspie Iberyjskim. Pozwolę sobie na
        cytat z wydanej w 1997 roku Historii Hiszpanii: "W latach 1009 -1031
        muzułmańska Hiszpania pogrążyła się w politycznym chaosie (...) W al-Andalus
        dochodziło w tym czasie do ostrych zatargów pomiędzy Słowianami (sic) i
        Berberami..." Kto o tym słyszał? Zapewniam, że nawet nie wszyscy orientaliści.
        Powróćmy do kronikarza al-Bakriego. Wiemy o nim, że należał do
        wybitniejszych historyków i geografów świata arabskiego. Pochodził z
        podupadłego książęcego rodu. Zmarł w Kordobie w 1094 roku ery
        chrześcijańskiej. Do najwybitniejszych dzieł tego kronikarza należy m. in.
        Kitab al-masalik wa`l mamalik (Księga dróg i królestw). Znajduje się w niej
        wiele istotnych informacji o ludach słowiańskich w tym, o czym wie niewielu,
        słynna spisana w Pradze relacja kupca żydowskiego Ibrahima ibn Jakuba. A więc
        to nie słowa Ibrahima ibn Jakuba o państwie Mieszka zasługują na uwagę, ale
        przekazana przez al-Bakriego, a więc pośrednio (sic!), o nich relacja. Trzeba
        tutaj zaznaczyć, że dzieło al-Bakriego posiada w dużej mierze charakter
        przewodnika, w którym zamieszcza on obok opisu tras dla kupców i podróżników,
        również krótkie informacje dotyczące poszczególnych miast, a także dzieje
        rodzin lokalnych emirów. Opisy geograficzne i kronikarskie wzbogaca on
        strofami wierszy i sentencjami, które na średniowiecznym kronikarzu zrobiły
        wrażenie. Aby zrozumieć klimat tego dzieła trzeba nam wiedzieć, że dla autora
        ważne jest barwne przedstawienie sceny i dramatyzmu opisywanego wydarzenia
        (np. jak bardzo błyszczała zbroja wodza). Podanie natomiast kiedy to opisane
        wcześniej wydarzenie miało miejsce, należy już do rzadkości. Niemniej jednak
        nieliczne daty pojawiające się w tekście wskazują na chronologiczny tok
        narracji.
        Termin Saqaliba używany przez niego oraz innych kronikarzy
        średniowiecznych, jest najprawdopodobniej kalką językową łacińskich słów:
        sqlavus, sclavus, slaves. Odnosiłby się wówczas do Słowian lub niewolników.
        Inna teoria głosi, że pochodzi od określenia Sclaveni, którym to w
        dziele Jordanesa określono jeden z wielkich odłamów Słowian. Drudzy nosili
        miano Antów.
        Utożsamienie obu desygnatów terminu sqlavus, sclavus, slaves - Słowianin
        i niewolnik - wynikłoby z faktu, iż Słowianie docierali wówczas do Maghrebu i
        związanego z nim wówczas politycznie i kulturowo Półwyspu Iberyskiego głównie
        jako niewolnicy. Czy była to jednak tylko jedyna możliwość?
        O skali i zasięgu arabsko-żydowskiego handlu niewolnikami świadczy
        zarówno znacząca ilość monet arabskich znajdywana w odpowiednich warstwach
        archeologicznych środkowej Europy, jak i łacińskojęzyczne źródła pisane,
        wskazujące Pragę jako regionalne centrum handlu niewolnikami. Powróćmy jednak
        do Maghrebu.
        Analiza dostępnych źródeł wskazuje, iż - wbrew skojarzeniu zawartemu w
        nazwie (Słowianin=niewolnik) - w ujęciu średniowiecznych kronikarzy arabskich
        Saqaliba stanowili prężną i znaczącą politycznie grupę, która odcisnęła swe
        piętno na dziejach północnej Afryki. Regionem, w którym odegrali oni
        największą rolę jest masyw Rifu w północnym Maroku.
        W IX i X w. istniało tam samodzielne (lepiej oddaje ten stan określenie
        częściowo niezależne) państwo (emirat Nekur /Nukur /Nakur /Nekor). Oddajmy
        głos jednemu z najwybitniejszych orientalistów polskich w XX wieku. Jak pisze
        T. Lewicki "(...) na dworze władcy małego, ale dość ważnego państewka arabsko-
        berberskiego zwanego Nukur (...) istniała gwardia słowiańska. Z opisu pewnego
        zdarzenia zanotowanego przez al-Bekriego wiemy, że gwardia ta stanowiła
        podporę miejscowej dynastii i cieszyła się dużymi względami emirów. Sytuacja
        taka istniała aż do początku XI w., kiedy Saqaliba, korzystając z trudnej
        sytuacji politycznej państewka zażądali od ówczesnego sułtana Sa`ida ibn
        Saliha formalnego uwolnienia z pozornej niewoli, w jakiej się znajdowali. Po
        otrzymaniu odmownej odpowiedzi, Saqaliba, popierani przez innych członków
        dynastii Nukur, wycofali się w góry położone w pobliżu miasta Nukur i założyli
        warowny obóz w pewnej miejscowości, którą od nich nazwano Qarjat as-Saqaliba
        ("Wieś Słowian").
        Drobnym wkładem piszącego te słowa do całości zagadnienia jest
        uściślenie czasu wspomnianej w cytacie rewolty. Analiza tekstu arabskiego
        ujawniła, że wydarzenia związane z rewoltą as-Saqaliba nie mogły mieć miejsca
        później niż na początku X w. (na pewno przed rokiem 916 ne). Istnieje nawet
        możliwość, że działo się to pod sam koniec IX w.
        Oczywiście wydarzenia opisane w cytacie kronikarz przedstawił bardzo
        barwnie. Słowianie stanowili w emiracie rodzaj policji, gwardii pałacowej. Do
        buntu skłonili ich członkowie rodziny obejmującego tron młodego emira.
        Przewrót pałacowy nie udał się. Pokonani musieli uchodzić. Gdzie? Ze źródła
        może wynikać, że dalsze utarczki trwały jeszcze jakiś czas.
        Osobną sprawą jest lokalizacja warownej "Wsi Słowian". W tym przypadku
        źródło jest dość enigmatyczne, przekazuje nam tylko ogólne stwierdzenie, że
        wieś założono nieopodal stolicy emiratu. Próżno dzisiaj poszukiwać na mapach
        Maroka miasta Nukur (Nekor, Nakur). Stolica emiratu stała się obecnie niewiele
        znaczącą niewielką miejscowością. Łatwo natomiast możemy zlokalizować rzekę,
        nad którą wzniesiono niegdyś interesujące nas miasto. Nosi ona nazwę wadi al-
        Nakur.
        Warto dodać, że na starych mapach datowanych do XVIII w. madina al-
        Nakur/Nekor/Nukur występuje jako miasto wyraźnie zaznaczone. Mam tutaj na
        myśli mapy znajdujące się w zbiorach Muzeum Czartoryskich w Krakowie.
        Podawanie sygnatur nie jest tutaj konieczne ponieważ miasto Nukur położone nad
        rzeką o tej samej nazwie można odnaleźć na prawie każdej mapie północnej
        Afryki starszej niż XIX wiek. Rozbieżności co do nazwy samego miasta powstają
        ze względu na różną wokalizację (czyli wstawienia samogłosek do spółgłoskowego
        zapisu) słowa arabskiego.
        Trzeba przyznać, że tereny średniowiecznego emiratu budzą
        zainteresowanie środowisk naukowych. Wydają się ważne dla samych
        Marokańczyków, tym bardziej, że wiążą się one z początkami islamizacji terenów
        dzisiejszego Maroka. Zainteresowanie zaś tym zagadnieniem w Maroku odpowiada
        dokładnie naszym zainteresowaniom początkami chrystianizacji Polski. Dlatego
        też już w latach pięćdziesiątych przeprowadzono rekonesans tych terenów, o
        czym donosi w krótkim komunikacie Ahmed Mekinasi. Na Uniwersytecie Paryskim
        powstało kilka prac doktorskich poświęconych powyższej tematyce (Prospection
        archeologique dans le Rif. Zone de l`ancien royaume de Nakur). Przykładowo P.
        Cressier opracowała umocnienia obronne w górach Rif. Pod koniec lat 90 - tych
        pochodzący z Rifu badacz arabski w dziele pt. "Państwo (rodu) Salihów" po raz
        kolejny zestawił źródła oraz przedstawił hipotetyczne położenie qarjat as-
        Saqaliba - wsi Słowian.
        W 1980 i 1981 roku amerykańsko-marokańska ekspedycja przeprowadziła
        sondaże w sześciu najstarszych miastach Maroka, w tym też w madina al-Nakur
        (wersja nazwy przekazana przez autorów komunikatu).
        Nie odsłonięto opisanego przez średniowiecznego kronikarza miasta
        składającego się co najmniej z dwóch członów - właściwe miasto i położona
        powyżej cytadela. Nie odnaleziono śladów osadnictwa, które obejmowało
        Berberów, Arabów w tym, jeśli wierzyć kronikarzowi, w części potomków klanów
        południowo arabskich, Żydó

Najnowsze z forum Forum Słowiańskie

Zaloguj się