Lista Morderstw Popelnionych przez Zydow

[...]

[Gość: kochanka]

Wiadomość została usunięta ze względu na złamanie prawa lub regulaminu.

[...]

[Gość: wojo!!!!]

Wiadomość została usunięta ze względu na złamanie prawa lub regulaminu.

Misiek chodz tu!!

[tyrannosaurus.rex]

www2.gazeta.pl/forum/794674,30353,794652.html?f=13&w=3836579&a=4160799

@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@

[tyrannosaurus.rex]

www2.gazeta.pl/forum/794674,30353,794652.html?f=13&w=3836579&a=4160799

[Gość: SIC]

--------------------------------------------------------------------------------
Zakladam liste morderstw popelnionych przez Zydow.
W Palestynie codziennie gina ludzie, jesli nie zginie co najmniej 10
to prasa swiatowa nawet o takim wydarzeniu nie wspomni.
W czasie 2 letniego palestynskiego powstania Zydzi zamordowali okolo 2000
ludzi.

Zydzi morduja nie tylko w Palestynie.
Najwiekszym mordercom w histori Nowego Jorku jest rowniez zyd - Berkovitz.

Zydzi mordowali Rosjan,Polakow,Czechow w miedzywojennej Europie.

Zydzi mordowali zolnierzy egipskich ktorzy oddali sie do niewoli w czasie
wojny 1967.


Proponuje wpisywac w ten post kazde morderstwo popelnione przez czlonkow
rasy zydowskiej - bez wzgledu kiedy lub gdzie zostalo popelnione.

PROSZE O TEMATY, TE TEMATY SIE NIE KONCZA!


Popiera akcje ,

SIC

Lawrence Beria wymordowal miliony.

[Gość: polishAM]

Nie da sie zliczyc, Rosjan, Polakow, Litwinow, Estonczykow... Lawrence Beria
byl najwiekszym morderca jaka ta Ziemia wydala. Na Ukrainie inny Zyd Lazar
Kaganovic zamordowal 10 milionow ludzi.

[...]

[Gość: polishAM]

Wiadomość została usunięta ze względu na złamanie prawa lub regulaminu.

[Gość: nic]

Gość portalu: polishAM napisał(a):

> Nie da sie zliczyc, Rosjan, Polakow, Litwinow, Estonczykow... Lawrence Beria
> byl najwiekszym morderca jaka ta Ziemia wydala. Na Ukrainie inny Zyd Lazar
> Kaganovic zamordowal 10 milionow ludzi.

Pomyliles sie bo to nie sam BERIA mordowal, ale i jego wspolziomkowie.

Słowo Żydowskie @@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@

[tyrannosaurus.rex]

www.jewish.org.pl/polskie/slowo/cotojest.html
Słowo Żydowskie jest dwutygodnikiem wydawanym w Warszawie przez Towarzystwo
Społeczno-Kulturalne Żydów w Polsce. Ukazuje się dzięki wsparciu Ministerstwa
Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Słowo Żydowskie ukazuje się w dwóch językach:
polskim i jidysz.
Pismo dostępne jest w sieci salonów "Empik" oraz w prenumeracie, poprzez "Ruch
SA" lub poprzez redakcję. Cena numeru wynosi 1 zł. Na stronach polskich pojawia
się tematyka związana z aktualnymi wydarzeniami politycznymi, kulturalnymi i
społecznymi. Poza tym: recenzje, publicystyka, tematyka izraelska oraz artykuły
historyczne.
Na stronach jidysz prezentujemy również aktualności z kraju i ze świata,
opisujemy ważne wydarzenia związane z kulturą żydowską. Jako jedyne w Polsce
pismo w tym języku, staramy się przypominać wspaniałą literaturę jidysz: poezję
i prozę. Poza tym: przedruki najważniejszych artykułów ze światowj prasy Jidysz
oraz publicystyka i korespondencje od naszych współpracowników z rozsianej po
Słowo Żydowskie jest dwutygodnikiem wydawanym w Warszawie przez Towarzystwo
Społeczno-Kulturalne Żydów w Polsce. Ukazuje się dzięki wsparciu Ministerstwa
Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Słowo Żydowskie ukazuje się w dwóch językach:
polskim i jidysz.
Pismo dostępne jest w sieci salonów "Empik" oraz w prenumeracie, poprzez "Ruch
SA" lub poprzez redakcję. Cena numeru wynosi 1 zł. Na stronach polskich pojawia
się tematyka związana z aktualnymi wydarzeniami politycznymi, kulturalnymi i
społecznymi. Poza tym: recenzje, publicystyka, tematyka izraelska oraz artykuły
historyczne.
Na stronach jidysz prezentujemy również aktualności z kraju i ze świata,
opisujemy ważne wydarzenia związane z kulturą żydowską. Jako jedyne w Polsce
pismo w tym języku, staramy się przypominać wspaniałą literaturę jidysz: poezję
i prozę. Poza tym: przedruki najważniejszych artykułów ze światowj prasy Jidysz
oraz publicystyka i korespondencje od naszych współpracowników z rozsianej po
Słowo Żydowskie jest dwutygodnikiem wydawanym w Warszawie przez Towarzystwo
Społeczno-Kulturalne Żydów w Polsce. Ukazuje się dzięki wsparciu Ministerstwa
Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Słowo Żydowskie ukazuje się w dwóch językach:
polskim i jidysz.
Pismo dostępne jest w sieci salonów "Empik" oraz w prenumeracie, poprzez "Ruch
SA" lub poprzez redakcję. Cena numeru wynosi 1 zł. Na stronach polskich pojawia
się tematyka związana z aktualnymi wydarzeniami politycznymi, kulturalnymi i
społecznymi. Poza tym: recenzje, publicystyka, tematyka izraelska oraz artykuły
historyczne.
Na stronach jidysz prezentujemy również aktualności z kraju i ze świata,
opisujemy ważne wydarzenia związane z kulturą żydowską. Jako jedyne w Polsce
pismo w tym języku, staramy się przypominać wspaniałą literaturę jidysz: poezję
i prozę. Poza tym: przedruki najważniejszych artykułów ze światowj prasy Jidysz
oraz publicystyka i korespondencje od naszych współpracowników z rozsianej po
Słowo Żydowskie jest dwutygodnikiem wydawanym w Warszawie przez Towarzystwo
Społeczno-Kulturalne Żydów w Polsce. Ukazuje się dzięki wsparciu Ministerstwa
Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Słowo Żydowskie ukazuje się w dwóch językach:
polskim i jidysz.
Pismo dostępne jest w sieci salonów "Empik" oraz w prenumeracie, poprzez "Ruch
SA" lub poprzez redakcję. Cena numeru wynosi 1 zł. Na stronach polskich pojawia
się tematyka związana z aktualnymi wydarzeniami politycznymi, kulturalnymi i
społecznymi. Poza tym: recenzje, publicystyka, tematyka izraelska oraz artykuły
historyczne.
Na stronach jidysz prezentujemy również aktualności z kraju i ze świata,
opisujemy ważne wydarzenia związane z kulturą żydowską. Jako jedyne w Polsce
pismo w tym języku, staramy się przypominać wspaniałą literaturę jidysz: poezję
i prozę. Poza tym: przedruki najważniejszych artykułów ze światowj prasy Jidysz
oraz publicystyka i korespondencje od naszych współpracowników z rozsianej po

Słowo Żydowskie jest dwutygodnikiem wydawanym w Warszawie przez Towarzystwo
Społeczno-Kulturalne Żydów w Polsce. Ukazuje się dzięki wsparciu Ministerstwa
Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Słowo Żydowskie ukazuje się w dwóch językach:
polskim i jidysz.
Pismo dostępne jest w sieci salonów "Empik" oraz w prenumeracie, poprzez "Ruch
SA" lub poprzez redakcję. Cena numeru wynosi 1 zł. Na stronach polskich pojawia
się tematyka związana z aktualnymi wydarzeniami politycznymi, kulturalnymi i
społecznymi. Poza tym: recenzje, publicystyka, tematyka izraelska oraz artykuły
historyczne.
Na stronach jidysz prezentujemy również aktualności z kraju i ze świata,
opisujemy ważne wydarzenia związane z kulturą żydowską. Jako jedyne w Polsce
pismo w tym języku, staramy się przypominać wspaniałą literaturę jidysz: poezję
i prozę. Poza tym: przedruki najważniejszych artykułów ze światowj prasy Jidysz
oraz publicystyka i korespondencje od naszych współpracowników z rozsianej po
Słowo Żydowskie jest dwutygodnikiem wydawanym w Warszawie przez Towarzystwo
Społeczno-Kulturalne Żydów w Polsce. Ukazuje się dzięki wsparciu Ministerstwa
Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Słowo Żydowskie ukazuje się w dwóch językach:
polskim i jidysz.
Pismo dostępne jest w sieci salonów "Empik" oraz w prenumeracie, poprzez "Ruch
SA" lub poprzez redakcję. Cena numeru wynosi 1 zł. Na stronach polskich pojawia
się tematyka związana z aktualnymi wydarzeniami politycznymi, kulturalnymi i
społecznymi. Poza tym: recenzje, publicystyka, tematyka izraelska oraz artykuły
historyczne.
Na stronach jidysz prezentujemy również aktualności z kraju i ze świata,
opisujemy ważne wydarzenia związane z kulturą żydowską. Jako jedyne w Polsce
pismo w tym języku, staramy się przypominać wspaniałą literaturę jidysz: poezję
i prozę. Poza tym: przedruki najważniejszych artykułów ze światowj prasy Jidysz
oraz publicystyka i korespondencje od naszych współpracowników z rozsianej po

[Gość: jewhater]

nigdy nie udalo sie udokumentowac zdecydowanie,ze
Beria byl zydem.

[...]

[Gość: jewhater]

Wiadomość została usunięta ze względu na złamanie prawa lub regulaminu.

Okropne:

[tyrannosaurus.rex]

www2.gazeta.pl/forum/794674,30353,794652.html?f=13&w=3836579&a=4160799

ZION IZRAEL

[Gość: RGB]

trafniej byloby syjonistycznych albo izraelskich
wskazuje na istote panstwowa/ideologiczna przemoc

[...]

[Gość: zbik]

Wiadomość została usunięta ze względu na złamanie prawa lub regulaminu.

Hebrew better among Montreal teens than Toronto

[tyrannosaurus.rex]

Hebrew better among
Montreal teens than Toronto

By DAVID LAZARUS
Staff Reporter
For Montreal researcher Jack Jedwab, recently released statistics from the 2001
Canadian census on heritage languages indicate that Hebrew is doing better in
Montreal than in Toronto.
Montreal has a higher proportion of Jews in their late teens and early 20s who
speak Hebrew as a second language - that is, learned primarily in school -
compared to Toronto, Jedwab said in a recent interview.
In the age 15-19 category in Montreal, for example, for every person citing
Hebrew as their mother tongue, there were 11 who could speak it as a second
language.
But within the same age group in Toronto, for every person with Hebrew as their
mother tongue, only about four speak it as a second language.
"In other words, as a second language, Hebrew is doing better in Montreal
[within these age groups] than in Toronto," said Jedwab, the executive director
of the Association for Canadian Studies and a former executive director of
Canadian Jewish Congress, Quebec region.
In a sense, the opposite is true with Yiddish, albeit on a smaller scale,
Jedwab said. For every Torontonian in the same 15-19 age group who claims
Yiddish as a mother tongue, 21/2 can speak it as a second language.
But in Montreal, the ratio is less than on-to-one, because so many more
Montrealers in this age group speak Yiddish as a mother tongue - 530 versus 60
in Toronto.
To no one's surprise, the use of Yiddish has continued to decline, both
nationally and provincially, mainly due to the high attrition rate among its
elderly speakers.
The 2001 census results reported 19,296 Jews nationwide who claimed Yiddish as
their mother tongue - defined as the language first learned at home and still
understood - compared to the 21,420 figure reported in the 1996 mini-census - a
10 per cent decline.
Meanwhile, the number of Jews nationwide claiming Hebrew as their mother tongue
has also dropped since 1996, from just over 13,000 to about 12,400.

Nationwide, 63,700 people said they could speak Hebrew and just over 37,000
said they speak Yiddish (as opposed to those languages being their mother
tongue).
Hebrew is dominant because it is the main second language taught in Jewish day
schools, Jedwab said.
"The dominance of Hebrew begins in the 10-to-14 age cohort and remains
consistent to the age of 60," he said.
After age 65, he said, "Yiddish returns to the dominant position [nationally],
as a reflection of that generation's roots to Yiddish versus the transition to
Hebrew amongst the younger generation."
Jedwab said that in Quebec, Yiddish as a mother tongue continues to lead Hebrew
by a wide margin. In Montreal, which accounts for most of the figures from
Quebec, the numbers were 9,300 for Yiddish and about 3,000 for Hebrew.
The higher numbers for Yiddish are because of the community's high percentage
of elderly European Jews and children from chassidic families who speak Yiddish
at home, he said.
Jedwab noted that for the first time in Ontario, Hebrew was given as a mother
tongue more often than Yiddish. Ontario now has slightly more Jews who speak
Hebrew as their first language than Yiddish (7,935 versus 7,930, respectively).
Jedwab explained that since 1996, the number of people in Ontario citing Hebrew
or Yiddish as their mother tongues dropped. But those listing Hebrew as their
mother tongue dropped by less, allowing Hebrew to edge ahead.
Jedwab said despite what some might suspect, it is not the result of more
Israelis moving to Canada.
"In fact, data from the Israeli Bureau of Statistics reveals that immigration
from [Israel] has not been on the rise in recent years," Jedwab said, meaning
there hasn't been a replenishment of Hebrew speakers in the province.
"Only outside Quebec and Ontario has there been an increase - however modest -
in the number of persons of Hebrew mother tongue."
Hebrew better among
Montreal teens than Toronto

By DAVID LAZARUS
Staff Reporter
For Montreal researcher Jack Jedwab, recently released statistics from the 2001
Canadian census on heritage languages indicate that Hebrew is doing better in
Montreal than in Toronto.
Montreal has a higher proportion of Jews in their late teens and early 20s who
speak Hebrew as a second language - that is, learned primarily in school -
compared to Toronto, Jedwab said in a recent interview.
In the age 15-19 category in Montreal, for example, for every person citing
Hebrew as their mother tongue, there were 11 who could speak it as a second
language.
But within the same age group in Toronto, for every person with Hebrew as their
mother tongue, only about four speak it as a second language.
"In other words, as a second language, Hebrew is doing better in Montreal
[within these age groups] than in Toronto," said Jedwab, the executive director
of the Association for Canadian Studies and a former executive director of
Canadian Jewish Congress, Quebec region.
In a sense, the opposite is true with Yiddish, albeit on a smaller scale,
Jedwab said. For every Torontonian in the same 15-19 age group who claims
Yiddish as a mother tongue, 21/2 can speak it as a second language.
But in Montreal, the ratio is less than on-to-one, because so many more
Montrealers in this age group speak Yiddish as a mother tongue - 530 versus 60
in Toronto.
To no one's surprise, the use of Yiddish has continued to decline, both
nationally and provincially, mainly due to the high attrition rate among its
elderly speakers.
The 2001 census results reported 19,296 Jews nationwide who claimed Yiddish as
their mother tongue - defined as the language first learned at home and still
understood - compared to the 21,420 figure reported in the 1996 mini-census - a
10 per cent decline.
Meanwhile, the number of Jews nationwide claiming Hebrew as their mother tongue
has also dropped since 1996, from just over 13,000 to about 12,400.

Nationwide, 63,700 people said they could speak Hebrew and just over 37,000
said they speak Yiddish (as opposed to those languages being their mother
tongue).
Hebrew is dominant because it is the main second language taught in Jewish day
schools, Jedwab said.
"The dominance of Hebrew begins in the 10-to-14 age cohort and remains
consistent to the age of 60," he said.
After age 65, he said, "Yiddish returns to the dominant position [nationally],
as a reflection of that generation's roots to Yiddish versus the transition to
Hebrew amongst the younger generation."
Jedwab said that in Quebec, Yiddish as a mother tongue continues to lead Hebrew
by a wide margin. In Montreal, which accounts for most of the figures from
Quebec, the numbers were 9,300 for Yiddish and about 3,000 for Hebrew.
The higher numbers for Yiddish are because of the community's high percentage
of elderly European Jews and children from chassidic families who speak Yiddish
at home, he said.
Jedwab noted that for the first time in Ontario, Hebrew was given as a mother
tongue more often than Yiddish. Ontario now has slightly more Jews who speak
Hebrew as their first language than Yiddish (7,935 versus 7,930, respectively).
Jedwab explained that since 1996, the number of people in Ontario citing Hebrew
or Yiddish as their mother tongues dropped. But those listing Hebrew as their
mother tongue dropped by less, allowing Hebrew to edge ahead.
Jedwab said despite what some might suspect, it is not the result of more
Israelis moving to Canada.
"In fact, data from the Israeli Bureau of Statistics reveals that immigration
from [Israel] has not been on the rise in recent years," Jedwab said, meaning
there hasn't been a replenishment of Hebrew speakers in the province.
"Only outside Quebec and Ontario has there been an increase - however modest -
in the number of persons of Hebrew mother tongue."
Hebrew bette

12 Styczen 2003, zydzi zabili juz 2 Palestynczykow

[Gość: jew_must_die]

"Narod Wybrany" zamordowal dzisiaj juz 2 Palestynczykow w Gazie

www.jpost.com/servlet/Satellite?pagename=JPost/A/JPArticle/ShowFull&cid=1042346067679

[...]

[Gość: misiek]

Wiadomość została usunięta ze względu na złamanie prawa lub regulaminu.

[...]

[Gość: misiek]

Wiadomość została usunięta ze względu na złamanie prawa lub regulaminu.

Portrayal of Israel in and by the media

[tyrannosaurus.rex]

Portrayal of Israel in and by the media

The CJN strives to be the very best community newspaper it can be. Our core
activity, of course, is to provide the news from around the Jewish world,
credibly, reliably and as comprehensively as possible, within the limitations
of our resources and our weekly format.
The paper proceeds from the conviction that a better-informed Jewish community
will be a healthier Jewish community and thus an asset to Canada at large and
to Jewish communities around the world.
But our mandate calls upon us to stretch beyond our core activity from time to
time.
As a result, some four years ago, we introduced an annual autumn CJN Roundtable
and spring Town Hall Report as vehicles for the broader exploration of current
issues of relevance to the community.
On Nov. 27 last year, the editorial advisory board of CJN convened a roundtable
on the subject of The Portrayal of Israel in and by the Media. We invited Peter
Beinart, editor of The New Republic, to deliver a keynote address on the topic.
We also invited Tony Burman, editor in chief of CBC News; Jonathan Kay,
editorial page editor of the National Post; and Paul Michaels, communications
director of the Canada Israel Committee, to respond to Beinart and to conduct a
discussion around the table.
What follows is a summary of the discussion that unfolded that day.



Disproportionate attention paid to Israel, panel told


By CAROLYN BLACKMAN
Staff Reporter
he media devote an "obsessive" amount of attention to Israel in proportion to
the rest of the world, says Paul Michaels, director of communications at the
Canada Israel Committee (CIC).
The Middle East is home to only a small amount of the world's conflict, yet it
gets a vast amount of attention, Michaels said.



--------------------------------------------------------------------------------
U.S. Jews moving right, commentator says
CBC editor defends Mideast coverage
--------------------------------------------------------------------------------
He was responding to a talk by Peter Beinart, editor of the New Republic, at a
recent roundtable discussion on the portrayal of Israel in and by the media
sponsored by The Canadian Jewish News.
Also responding was Tony Burman, editor in chief of CBC News, and Jonathan Kay,
editorial page editor of the National Post.
The bulk of the media's attention is on Israel and the Israeli-Palestinian
conflict, Michaels said, and little attention is placed on Jordan, Egypt, Syria
or Lebanon.
Because Israel also receives a disproportionate amount of criticism from the
media, he said, it is in the consciousness of the world as no other country has
ever been.
"The media [are] determined to stake out the moral high ground and see Israel
as the oppressor, and the imagery that floods our television screens feeds into
people's emotions," he said.
If these images are dwelt upon, said Michaels, "then that is what consumers of
the news are left with. They think that Israel's occupation is the cause of the
conflict."
The truth, he said, is otherwise. "The conflict is due to the Palestinians'
rejection of Israel's very existence. The peace movement collapsed because they
rejected our offer of statehood, yet Israel gets blamed for all the violence."
Israel's case is very difficult, said Michaels. "How [can the media] capture
the notion of Arab rejectionism? It can be done, but it is just more difficult.
"When journalists quote Hamas, among others, but do not state what they stand
for, they grant them legitimacy before an audience that is incapable of
understanding what Israel is going through.
"[The media are reporting] to an audience that is free of violence, and what
Israel is confronted with is almost unimaginable to the audience."
We hear from Palestinian officials that suicide bombings are acts of
desperation, Michaels said, "but the truth is that Palestinians have adopted
the suicide bombings as a strategical choice, not out of desperation.
"There are many desperate people in the world who do not blow themselves up,
and it is important for us to recognize the tactics used by the Palestinians.
It is vital for the consumer to know all the issues," he said.
It is the burden of journalists to do their homework, Michaels said. "They
often use phrases such as "illegal occupation" when in fact, Israel came into
the territories legitimately in 1967.
"Journalists also use the term 'right of return' even though that right does
not exist."
Sheer repetition of these stock phrases comes at Israel's expense, he said. "It
is hard to change. It is a challenge, but it is not impossible."
When writing about the Middle East conflict, said Kay, many reporters make a
judgment about whether or not it is a colonial struggle.
"If they decide it is a colonial struggle, then that trumps everything else.
[Many people feel] there is no greater crime than colonialism.
"There is a large body of blacks in the United States who want reparations for
things that happened centuries ago. The legacy of colonialism is powerful, and
people underestimate how powerful that baggage is. It evokes skeletons of all
past colonialism," he said.
It is brilliant Arab propaganda to always mention the "colonial occupation,"
Kay said. "That summons up everything that Palestinians want westerners to
think about the conflict, and it is not difficult for a journalist to find a
colonial argument.
"If they hang around a checkpoint long enough, they can always find a
Palestinian who will complain to them. That feeds into the colonial mentality."
he said.
In the United States, there is a divergence between Jewish opinion and
mainstream liberal opinion, Kay said. "Mainstream liberals are receptive to the
colonial narrative. We need a counter-narrative, and Jews have that narrative -
pathological anti-Semitism."
Terrorism is successful in one respect, he said. "Its goal is to divide people,
and there is a split between those who believe in the colonial narrative and
those to do not. That split is almost irreconcilable.
"In my mind, a deep-seated guilt associated with the colonial legacy will
[perpetuate] a subtle sympathy for the Palestinian cause."
The problem with television news, Kay said, is that it is difficult to
interview 10 people for a two-minute news clip. "That troubles me, because 75
per cent of the people get their news from the television."
There is a ray of hope, he said, in that many of his colleagues subscribe to
such media services as Palestinian Media Watch and translated versions of Arab
language press. "This is hopeful because people can see the hate that is
peddled in Arab countries."
Burman acknowledged that a great tension exists between CBC and the Canadian
Jewish community.
"This tension, however, could be more a reflection of the tension of the times
rather than our journalism.
"CBC has a commitment to give a different perspective than Americans on certain
stories. The Israeli story, in a way, has been part of American domestic
politics in a way it has not been in Canadian domestic politics.
"The feeling at CBC is that we have to provide an understanding of the Israeli
story almost as a counter to the American approach, which is influenced by
waves and directions of American politics."
In the past few years, he said, CBC has devoted more resources to covering the
Middle East than to any other area apart from the United Kingdom, and it has
created an additional bureau in Cairo and has plans to open a bureau in Jordan.
[Ed. note: The CBC recently opened a one-person bureau in Amman, after Burman
spoke at the roundtable.]
"That is a reflection of what Canadian groups have criticized about the CBC -
that we have not brought about a broader treatment of the wider Arab world."
The CBC has definitely made an effort to respond t

[Gość: Sick]

Trzy pociski wystrzelone w niedzielę z izraelskiego helikoptera w Gazę nie
trafiły w cel - islamskich bojowników jadących samochodem - i zabiły dwóch 15-
letnich Palestyńczyków, twierdzą źródła palestyńskie.

[...]

[Gość: drf]

Wiadomość została usunięta ze względu na złamanie prawa lub regulaminu.

Liczba zamordowanych Palestynczykow w 2002

[Gość: bASIA]

zydy zabily 996 Palestynczykow w roku 2002

www.btselem.org/English/Statistics/Total_Casualties.asp#Anchor-Palestinians-48213

[Gość: nie-homo]

do gory!

WWWWWWWWWWWWWWWWWWWWWWWWWWWWWWWWWWWWZyd w KOSMOSIE

[tyrannosaurus.rex]

BEHIND THE HEADLINES
First Israeli astronaut blasts off,
carrying country’s pride into space
By Irene Brown



CAPE CANAVERAL, Fla., Jan. 16 (JTA) — Israelis are known as avid world
travelers, but now one has gone out of this world.
Israeli Air Force Col. Ilan Ramon, the son of a Holocaust survivor, joined six
shuttle astronauts for a ride into space on Thursday, becoming the first
Israeli to see his country in global perspective.

After months of delays, even Florida’s fickle weather was cooperative,
providing a deep blue background for the twin pillars of white smoke that
trailed the Columbia shuttle during it’s 8 ½-minute climb to orbit.

“These are our national colors, you know,” Daniel Ayalon, Israel’s ambassador
to the United States, pointed out.

Ayalon and about 300 guests of the embassy, many of whom had traveled from
Israel, watched Ramon’s launch from a special viewing area at the Kennedy Space
Center here. Among the guests were two former commanders of the Israeli air
force.

“In two generations, we’ve moved from the lowest ebb, the darkest point of our
history, to a very great moment of excellence and achievement,” Ayalon said.

In Israel, officials kvelled over the milestone. President Moshe Katsav said
Ramon’s liftoff “fills us with pride.”

Defense Minister Shaul Mofaz said the event signaled that “the sky is not the
limit.”

Israeli newspapers gave the countdown front-page coverage, while radio and
television carried live broadcasts of the liftoff.

“One giant leap for Israel,” Yediot Achronot said, while Ma’ariv said
Ramon “touches the skies.”

Ma’ariv said the event marked a significant step in Israel’s participation in
space research, with implications for the country’s technological progress and
security. Though the Israel Space Agency was established only in 1982, Israel
is one of only eight countries that can launch satellites.

A married father of four, Ramon, 48, is a former fighter pilot and weapons
specialist who fought in the 1973 Yom Kippur War and in the 1982 Lebanon War.
In 1981, he took part in the Israeli air raid that destroyed Iraq’s nuclear
reactor at Osirak.

Though Ramon comes from a secular background, he said he hoped during the
mission to show respect for all Jews around the world.

He asked NASA for kosher food for the mission and consulted with rabbis on how
to observe the Sabbath while whizzing above the earth. He is taking with him a
microfiche Bible presented by Katsav, mezuzahs and a dollar bill from the late
Lubavitcher rebbe, Menachem Mendel Schneerson.

Ramon also was taking a drawing lent by the Yad Vashem Holocaust Memorial,
titled “Lunar landscape.” The drawing was made in the Teresienstadt Ghetto by
Peter Ginz, a 14-year-old Czech Jew who was a fan of Jules Verne.

Yad Vashem officials said the picture “connects the dream of one Jewish boy who
is a symbol of the talent lost in the Holocaust, to the journey of one Jewish
astronaut, who is a symbol of our revival.”

Ramon also was taking four songs from his wife and letters from his brother and
son.

Ramon’s son wouldn’t reveal the contents of the letter, except to say that he
told his father “how much I love him, how proud I am of him, and that he’s the
best dad in the world.”

Despite the presence of an Israeli astronaut, NASA says its security measures
were the same as they have been since Sept. 11. However, restrictive zones were
set up around the Cocoa Beach, Fla., hotel where most of the Israeli guests
were staying.

The crowd, which included several American Jews from local and national
organizations, waved Israeli flags and sang “Oseh shalom bimromav” — “make
peace in the heavens” — as the shuttle faded from view.

The mission is scheduled to last 16 days.

Ayalon hailed Ramon’s flight as “a testament to Israeli achievements in science
and technology.”

“We’re very happy and proud to share and pull together with our best friend and
ally, the United States,” he said. “Cooperation is great; it’s another
dimension that we’ve taken into space, and it’s a great beginning of many more
opportunities to come.”

Others watching the blastoff were more down to earth.

“I thought it was tremendous,” said Danny Doron, 57, a friend of Ramon’s from
Haifa who now lives in Houston. “I’m very proud.”

“All you hear about Israel now is that there are problems, war, terrorism,”
added Doron’s wife, Rachel. “For a change we have something else to look to.”

Ramon and his crew mates will work on more than 80 science experiments,
including one designed by a group of Israeli students.

Ramon’s main role will be to use a camera designed to study sandstorms in the
Middle East and their impact on global warming. The study, designed at Tel Aviv
University, is intended to provide information on how dust affects rainfall.

“For the younger generation, this stands for what we really want to promote:
excellence, involvement and contributing and helping all humankind,” Ayalon
said.

Ramon has been training at the Space Center in Houston for his role as a
payload specialist since 1998.

The shuttle mission had been postponed several times over the past two years.
Most recently, it was pushed back six months because of repairs to the shuttle
and because of space station assembly missions that were considered higher
priority.

“If there’s ever a time to use the phrase ‘All good things come to people who
wait,’ this is it,” launch director Michael Leinbach said. “Good luck and
Godspeed.” □


JTA correspondents Naomi Segal in Jerusalem and Magnus Bennett in Prague, and
J.D. Gallop of Florida Today, contributed to this report.

© JTA. Reproduction of material without written permission is strictly
prohibited.

Send us feedback Email this story Print this page

Back to top ^


BEHIND THE HEADLINES
First Israeli astronaut blasts off,
carrying country’s pride into space
By Irene Brown



CAPE CANAVERAL, Fla., Jan. 16 (JTA) — Israelis are known as avid world
travelers, but now one has gone out of this world.
Israeli Air Force Col. Ilan Ramon, the son of a Holocaust survivor, joined six
shuttle astronauts for a ride into space on Thursday, becoming the first
Israeli to see his country in global perspective.

After months of delays, even Florida’s fickle weather was cooperative,
providing a deep blue background for the twin pillars of white smoke that
trailed the Columbia shuttle during it’s 8 ½-minute climb to orbit.

“These are our national colors, you know,” Daniel Ayalon, Israel’s ambassador
to the United States, pointed out.

Ayalon and about 300 guests of the embassy, many of whom had traveled from
Israel, watched Ramon’s launch from a special viewing area at the Kennedy Space
Center here. Among the guests were two former commanders of the Israeli air
force.

“In two generations, we’ve moved from the lowest ebb, the darkest point of our
history, to a very great moment of excellence and achievement,” Ayalon said.

In Israel, officials kvelled over the milestone. President Moshe Katsav said
Ramon’s liftoff “fills us with pride.”

Defense Minister Shaul Mofaz said the event signaled that “the sky is not the
limit.”

Israeli newspapers g

[Gość: MALPA_W_KOSMOSIE]

tyrannosaurus.rex napisał:

) BEHIND THE HEADLINES
) First Israeli astronaut blasts off,
) carrying country’s pride into space
) By Irene Brown
)
)
)
) CAPE CANAVERAL, Fla., Jan. 16 (JTA) — Israelis are known as avid world
) travelers, but now one has gone out of this world.
) Israeli Air Force Col. Ilan Ramon, the son of a Holocaust survivor, joined
six
) shuttle astronauts for a ride into space on Thursday, becoming the first
) Israeli to see his country in global perspective.
)
) After months of delays, even Florida’s fickle weather was cooperative,
) providing a deep blue background for the twin pillars of white smoke that
) trailed the Columbia shuttle during it’s 8 ½-minute climb to orbit
) .
)
) “These are our national colors, you know,” Daniel Ayalon, Israel
) 217;s ambassador
) to the United States, pointed out.
)
) Ayalon and about 300 guests of the embassy, many of whom had traveled from
) Israel, watched Ramon’s launch from a special viewing area at the Kennedy
) Space
) Center here. Among the guests were two former commanders of the Israeli air
) force.
)
) “In two generations, we’ve moved from the lowest ebb, the darkest p
) oint of our
) history, to a very great moment of excellence and achievement,” Ayalon sa
) id.
)
) In Israel, officials kvelled over the milestone. President Moshe Katsav said
) Ramon’s liftoff “fills us with pride.”
)
) Defense Minister Shaul Mofaz said the event signaled that “the sky is not
) the
) limit.”
)
) Israeli newspapers gave the countdown front-page coverage, while radio and
) television carried live broadcasts of the liftoff.
)
) “One giant leap for Israel,” Yediot Achronot

The Guide to jewish Chicago

[tyrannosaurus.rex]

www.vjc.org/guide.asp

[...]

[Gość: misiek]

Wiadomość została usunięta ze względu na złamanie prawa lub regulaminu.

[...]

[Gość: bic]

Wiadomość została usunięta ze względu na złamanie prawa lub regulaminu.

Najlatwiej mordowac dzieci!

[tyrannosaurus.rex]

www.clubs.psu.edu/pisa/pacha.htm

@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@propaganda

[tyrannosaurus.rex]

www.politicsnow.co.il/realpic.html

'Max' paints Hitler as human @@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@

[tyrannosaurus.rex]

Film portrays Nazi leader as artist
NAOMI PFEFFERMAN
Jewish Journal of Greater Los Angeles

In the film "Max," John Cusack plays a German Jewish art dealer who befriends
Adolf Hitler during his artist years.
Photo by Egon Enrenyi

Not far into the arduous journey of making "Max," Menno Meyjes' controversial
film about the early life of Adolf Hitler, John Cusack debated with his father,
the World War II veteran. "He said, 'John, this is a worthy piece, but it
disturbs me,' " says Cusack, who plays a German Jewish art dealer who befriends
Hitler during his artist years. "He told me, 'I just don't want to see that man
as human.' And that paradox excited me. I also knew intellectually that Hitler
was human, but emotionally I didn't want to accept it. It was easier for me to
imagine him as Grendel in the cave, breathing fire and drinking blood. And
within that discomfort lies some of the brilliance of the film."

It's also the reason the provocative movie - dubbed a "Pulp Fiction"-sized shot
of intellectual adrenaline" by the Los Angeles Times - raised ire despite
having one of Hollywood's most popular actors as its star and champion. While
cliched or cartoonlike images of Hitler have long graced the silver screen,
from Charlie Chaplin's "The Great Dictator" to Mel Brooks' 1968 version of "The
Producers," "Max" breaks precedent by depicting the future Fuhrer as caustic
but human.

Shattering the cinematic taboo made the film, and its filmmakers, virtual
pariahs in Hollywood and beyond.

"No one wanted anything to do with us," says Dutch-born Meyjes, best known for
his Oscar-nominated screenplay for Steven Spielberg's "The Color Purple."

Prospective investors avoided the project, going so far as to pretend they were
someone else on the telephone, Meyjes says. Film captures Hitler's mix of art
and politics

A number of viewers stormed out of the "Max" premiere at the Toronto Film
Festival, according to the L. A. Times; the right-wing Jewish Defense League
labeled the movie "a psychic assault on Holocaust survivors;" the Museum of
Tolerance and the Los Angeles Museum of the Holocaust declined to host
screenings; and a cynical New York Times column lumped the movie in with
several other projects about the young Hitler (including a proposed 2003 CBS
mini-series, "Hitler: The Early Years").

After reading the column, titled "Swastikas for Sweeps," Cusack - who took no
salary for the film - promptly telephoned columnist Maureen Dowd. "I pointed
out that she had mocked 'Max' but hadn't even seen it, like most of the film's
detractors," says the intense, soft-spoken actor, leaning forward in his chair
over a bottle of Pellegrino at the Beverly Wilshire Hotel. "But she wouldn't
admit that her comments felt caustic and dismissive. She just said, 'Oh, I love
your work, I'd love to see the film.' I said I thought her approach was lazy."

The idea for "Max" began with Meyjes' childhood in post-war Holland, a
milieu "absolutely drenched in Hitler," according to the 48-year-old writer-
director. His father spent his late teens in a German slave labor camp where a
Nazi smashed out his front teeth with a rifle butt. "To my family, the Fuhrer
was a one-dimensional beast," says Meyjes, who became obsessed with the
question of whether Hitler was human.

While perusing Ron Rosenbaum's "Explaining Hitler" around 1998, Meyjes read a
quote by Nazi architect Albert Speer: "If you want to understand Hitler, you
have to understand he was an artist first."

"Suddenly I had a way into a movie about my (question)," Meyjes says. "I
decided to make a film about a man who chooses to become a monster."

After extensive research, Meyjes said he wrote Hitler (played in the film by a
riveting Noah Taylor) as a marginally-talented, virtually homeless painter who
is petulant, self-pitying, puritanical, grandiose, maladroit, with a tortured
relationship with his physical self and the caprices of the body.

"There is almost a sexual element to his artistic failure," Meyjes
says. "Because he loathes himself, he cannot penetrate his paintings."

The fictional gallery owner Max Rothman, maimed in World War I, meanwhile, is
suave and worldly while trying to persuade fellow veteran Hitler to channel his
pent-up rage into art instead of politics. Meyjes says Rothman is "loosely
based on a Viennese Jewish gallery owner, Josef Neumann, who was always telling
Hitler that he had to work harder and that he was lazy."

The quintessentially-assimilated German-Jewish character immediately intrigued
Cusack, 36, who grew up in a liberal, activist Irish-Catholic family (the
radical Berrigan brothers were frequent guests in his Chicago-area home and his
mother has been arrested for her antiwar activities). The secular, casually
idealistic Rothman "is Jewish in the way I am Catholic," says Cusack, who is
renown for playing heartsick heartthrobs in films such as "Say Anything"
and "High Fidelity." "It informs who he is but it is not how he primarily
defines himself.

"I also strongly identified with Max because he is an intellectual, a
sensualist, a modernist, a man who is flawed but who understands that art can
change the world," the actor says. "In him I saw some part of myself that is
damaged and something I would like to be." Max's relationship with Hitler,
Cusack adds, "is like Europe having a conversation with its shadow."

Leelee Sobieski, 20, who plays Max's glamorous artist-mistress Liselore, also
felt a connection to the project because of her family history. Her French-born
father, Jean, a painter, shares bloodlines with the 17th-century Polish King
Jan Sobieski, for whom, legend has it, the bagel was invented. Her beloved late
maternal grandfather, Robert Salomon, a Navy captain, attended synagogue near
his New Jersey home, sometimes with his actress granddaughter. "I'm sure that
relatives on both sides of my family were persecuted by Hitler," says Sobieski,
whose role was further informed by her work in the 2001 NBC Holocaust mini-
series, "Uprising." "Liselore is the only character who immediately despises
Hitler, and after playing a Warsaw ghetto partisan it was very easy for me to
look at Noah Taylor and think, 'I hate you.' "

Taylor, not surprisingly, was the actor with the most reservations about
signing on to "Max." The slender, affable Australian actor had brilliantly
portrayed another tortured artist in the acclaimed 1996 film, "Shine," based on
the life of the mentally-ill pianist David Helfgott, the son of a domineering
Holocaust survivor. But playing Hitler was another matter. "I was debating
whether this was a role that I could live with, plus the usual narcissistic
concerns of 'What will this do to my career?' " he sheepishly says during a
Journal interview. "But eventually I realized my fear of the role was precisely
why I should do it."

To prepare, Taylor read numerous biographies and studied the Fuhrer's body
language in Leni Riefenstahl's propaganda film, "Triumph of the Will," which he
practiced in front of a mirror. "I wanted to provide little glimpses of what
was to come for Hitler - such as the vain gesture he had of smoothing his
hair," says Taylor, 33. "It was like mincy-military. Hitler had all these
incredibly odd and effete gestures, the hands on hips, for example, which I
combined with his rigid body language from having been a soldier. It was like
he was so self-conscious that his body didn't ever relax."

Taylor felt he'd done his job a bit too well when, on the set in Budapest, he
glimpsed himself in a mirror and felt like he was "wearing a horror mask." At
the movie's premiere in Toronto, he worried, "It could all end up with me being
spat on."

It didn't happen, although the very idea of a young Hitler movie has since
troubled some Jewish leaders. "

[Gość: Bernard]

Shalom

Under Yasser Arafat's leadership

[tyrannosaurus.rex]

Under Yasser Arafat's leadership, the P.A. chose to reject a final peace offer
by Israel that was universally recognized as generous and fair. Since then, 489
Israelis have been murdered and 4200 injured via drive-by shootings, bombs in
crowded public places (shopping malls, bus stops, discotheques, bars,
restaurants), automatic weapon attacks on homes and military bases, snipers,
stabbings, deliberate automobile collisions, and stoning. The perpetrators of
these murders

[...]

[Gość: jewhater]

Wiadomość została usunięta ze względu na złamanie prawa lub regulaminu.

[tyrannosaurus.rex]

www2.gazeta.pl/forum/794674,30353,794652.html?f=13&w=3836579&a=4160799

@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@Bardzo CIEKAWE

[tyrannosaurus.rex]

W 60 rocznicę śmierci Majer Bałaban
Rafał Żebrowski


Majer Bałaban do dziś pozostaje najbardziej znanym przedstawicielem
historiografii żydowskiej w Polsce. Nie był wielkim nowatorem w dziedzinie nauk
historycznych. Wielu współczesnych już zarzucało mu tradycjonalizm. Wiele prac -
w tym popularnych - opublikował po polsku, co pozwoliło mu wejść do nauki
polskiej. Był też mistrzem sporej grupy młodych historyków i jedynym szefem
katedr historii Żydów na polskich wyższych uczelniach. Przede wszystkim właśnie
te elementy jego naukowej biografii zyskały mu w dość powszechnym mniemaniu
pozycję największego żydowskiego historyka w Polsce.

Pochodził ze starej lwowskiej rodziny. Jej przedstawiciele odgrywali w
tamtejszej gminie znaczącą rolę już w XVIII w., jak stojący na jej czele w
latach 60. XVIII w. Lewko Bałaban, któremu Majer poświęcił jedną z pierwszych
swych prac. Wielu też było w tej rodzinie przeciwników chasydyzmu, m.in.
Aleksander Zussman Bałaban, sygnatariusz klątwy rzuconej na chasydów przez
rabina Hirsza Rosanesa (1792), czy dziadek Majera, Józef Jehuda - zwolennik
rabina Jakuba Ornsteina, zwanego "wielkim inkwizytorem" Galicji.

Majer Bałaban urodził się 22 II 1877 r. we Lwowie. W dzieciństwie sporo czasu
spędzał w oficynie wydawniczej, założonej przez brata owego dziadka Lejba
Bałabana, która w latach 50. i 60. XIX w. przeżywała chwile świetności pod
kierunkiem Pesł Bałaban, synowej twórcy firmy. Spod pras tej oficyny wyszedł
m.in. Talmud Babiloński i kilka modlitewników. Ojciec Majera - Aleksander
Zussman w zasadzie był misnagdem, ale czytywał wiedeńskie gazety i świeckie
książki. W soboty zabierał syna do synagogi postępowej, aby posłuchać
tamtejszego kaznodziei Bernarda Loewensteina. Dzieje świątyni Majer Bałaban
przedstawił później w wyczerpującej monografii (wyd. 1937). Wychowywał się w
domu średnio zamożnym. Uczęszczał do szkół publicznych, a popołudniami - do
religijnej. W młodości związał się z protosyjonistycznym stowarzyszeniem
samokształceniowym Mikra Kodesz. Pierwsze swe rozprawki poświęcił Józefowi
Flawiuszowi i Machabeuszom. Potem przystąpił do stowarzyszenia Syjon i zaczął
publikować artykuły w "Przyszłości" - polskojęzycznym organie lwowskich
syjonistów.

W 1895 r. podjął studia na Wydziale Prawa Uniwersytetu Lwowskiego. W związku z
pogorszeniem się sytuacji materialnej rodziny, po dwóch latach zaczął pracować
jako nauczyciel w szkołach finansowanych przez Fundację barona Hirscha w
Glinianach, a potem w Gołogorach. W 1900 r. powrócił do Lwowa. Początkowo był
nauczycielem religii mojżeszowej w szkołach elementarnych, a od 1905 r. - w
gimnazjach oraz w Zakładzie dla Kształcenia Nauczycieli Religii Mojżeszowej w
Szkołach Powszechnych, który powstał z inspiracji lwowskiej Gminy Żydowskiej.
Równocześnie zaczął studiować historię na Uniwersytecie Jana Kazimierza, m.in.
pod kierunkiem Ludwika M.E. Finkla i Szymona Askenazego (doktorat uzyskał w
1904). Za dysertację doktorską pt. Żydzi lwowscy na przełomie XVI i XVII wieku
otrzymał nagrodę im. Hipolita Wawelberga, przyznawaną przez Wydział
Filozoficzny lwowskiej uczelni. Dzięki niej młodzi historycy żydowscy zyskiwali
środki na wydanie wyróżnionych prac. Według niektórych biografów, pod wpływem
Askenazego zażądano usunięcia z pracy Bałabana części wzmianek o zadrażnieniach
w stosunkach polsko-żydowskich, na co autor nie przystał. Ostatecznie rozprawa
ta miała ukazać się dzięki nagrodzie Baczewskich przyznawanej przez krakowską
Akademię Umiejętności. Jednak tej wersji wydarzeń nie potwierdza sama książka
Żydzi lwowscy (1906), zawierająca informacje o opublikowaniu jej "nakładem
Funduszu Konkursowego im. H. Wawelberga". W Przedmowie jej autor zawarł
podziękowania dla Askenazego jako referenta tej pracy na forum jury.

Bałaban przez całe życie wiele uwagi poświęcał pracy pedagogicznej. Toteż od
samego początku włączył się w działalność, powstałego w 1904 r., Związku
Nauczycieli Religii Mojżeszowej Szkół Ludowych i Średnich w Galicji, którego
prezesem został dr Mojżesz Schorr. Był też członkiem Żydowskiego Koła Naukowego
(1903-1905). Współpracował z Jewriejską Encikłopedią, ukazującą się od 1909 r.
w Petersburgu; potem również z Universal Jewish Encyclopedia. Pisał artykuły do
prasy żydowskiej oraz "Kuriera Lwowskiego". Nosił się nawet z zamiarem podjęcia
studiów, w którymś z seminariów rabinackich. Jednak na realizację tego planu
nie pozwoliła mu sytuacja finansowa. Jeszcze przed wybuchem I wojny światowej
został wykładowcą akademickim, prezentując na Uniwersytecie Jana Kazimierza
cykl wykładów o dziejach Żydów w Galicji.

Po wybuchu wojny gmina lwowska musiała powołać dwóch tymczasowych rabinów
pomocniczych. Jednym z nich został Bałaban, który już wcześniej miewał wykłady
na tematy religine w Synagodze Postępowej, a nawet w czasie świąt wygłaszał
kazania. Wraz z niedawno poślubioną żoną i dwójką małych dzieci uciekł z
rodzinnego miasta przed armią rosyjską. Znalazłszy się w Wiedniu, wykładał w
popołudniowej szkole średniej dla uchodźców, zaś w godzinach przedpołudniowych
zbierał w archiwach materiały do dziejów gminy żydowskiej w Krakowie. Gdy w
wyniku ofensywy Austriacy zajęli Lublin, Bałaban został mianowany wojskowym
rabinem, w randze kapitana, przy tamtejszym Generał Gubernatorze. Wówczas to
zetknąwszy się z lubelską społecznością żydowską i jej życiem kulturalnym,
zmienił swój stosunek do języka jidysz.

Po zakończeniu wojny nie mógł powrócić do Lwowa, gdyż wrzały tam już walki
polsko-ukraińskie. W poszukiwaniu pracy i środków utrzymania dla rodziny trafił
do Częstochowy, gdzie zaoferowano mu stanowisko dyrektora żydowskiego
gimnazjum, które piastował do czerwca 1920 r. Dzięki sprowadzeniu swych notatek
ze Lwowa mógł dokończyć wiele prac, które publikował w prasie. W czasie pobytu
w Częstochowie dwukrotnie - bez powodzenia - startował w wyborach do Sejmu RP,
jako kandydat syjonistów.

W 1920 r. przeniósł się do Warszawy, gdzie zaproponowano mu objęcie
kierownictwa Seminarium Rabinicznego "Tachkemoni", tworzonego pod auspicjami
religijnych syjonistów z Mizrachi. Wkrótce jednak popadł w konflikt ze
współkierującym tą placówką rabinem Mojżeszem Sołowiejczykiem, który uważał, że
Bałaban wniósł do uczelni "destrukcyjne wpływy" oraz zbyt świecki stosunek do
wielu spraw. Ostatecznie obaj adwersarze opuścili swe stanowiska (Sołowiejczyk
w 1929; Bałaban w 1930), co przyczyniło się do upadku znaczenia uczelni.

Do odejścia z "Tachkemoni" skłonił go również brak czasu, albowiem wykładał w
Wolnej Wszechnicy Polskiej i na Uniwersytecie Warszawskim (od 1935 profesor tej
uczelni), historię Żydów w Polsce i powszechną historię Żydów. Był także
współorganizatorem Instytutu Nauk Judaistycznych. W środowisku tej placówki
czyniono mu zarzuty, że - oprócz Icchaka Schipera - jest jedynym wykładowcą
prowadzącym zajęcia w języku polskim, bowiem zbyt słabo władał hebrajskim. Pod
jego kierunkiem do wybuchu II wojny światowej powstało przeszło 100 prac
magisterskich, napisanych głównie przez słuchaczy Instytutu; część z nich
zachowała się w Archiwum Uniwersytetu Warszawskiego (kopie w ŻIH).

W środowisku żydowskim międzywojennej Warszawy Bałaban był postacią znaną.
Często publikował w prasie polsko-żydowskiej i żydowskiej. Był członkiem
Związku Literatów i Dziennikarzy Żydowskich oraz - pomimo syjonistycznych
przekonań - sympatykiem kultury jidysz i częstym gościem teatrów żydowskich.
Był też wydawcą czasopisma "Nowe Życie" (1924). Został wybrany na radnego Gminy
Żydowskiej, reprezentując syjonistów ogólnych w kadencji 1926-1930. Działał w
Bnej Brit. Był członkiem społeczności Synagogi Nożyków, gdzie niejednokrotnie
wygłaszał kazania na szabaty i święta. Był współzałożycielem i członkiem
zarządu centrali Towarzystwa Przyjaciół Uniwersytetu Hebrajskiego w Polsce.
Należał do Akademickie

Zydowskie slowo: Sklad redakcji:

[tyrannosaurus.rex]

Adam Rok (redaktor naczelny)
Irena Bracławska (sekretarz redakcji)

Renata Kościelniak (kierownik działu polskiego)

Współpracownicy działu polskiego: Michał Birbrajer (Sztokholm), Hanna Domańska
(Sopot), Bartek Franek (Bielsko Biała), Maria Kneier (Frankfurt), Janusz
Kozłowski (Łódź), Róża Król (Szczecin), Kurt Rosenberg (Rzym), Maria Szarejko
(Wrocław), Piotr Piluk (Łódz), oraz w Warszawie: Zofia Banet-Fornalowa,
Małgorzata Barcikowska, Michał Bilewicz, Agnieszka Kowalska, Patryk
Kaźmierczak, Maryla Komar (recenzje filmowe i telewizyjne), Małgorzata Krasucka
(dział kulinarny), Jerzy Krawczyk, Robert Lewandowski, Piotr Rakowski, Felicja
Raszkin-Nowak, Magdalena Tarnowska, Katarzyna Wieczorek, Władysława
Zawistowska, Rafał Żebrowski, Tadeusz J. Żółciński (recenzje literackie) i
wielu innychAdam Rok (redaktor naczelny)
Irena Bracławska (sekretarz redakcji)

Renata Kościelniak (kierownik działu polskiego)

Współpracownicy działu polskiego: Michał Birbrajer (Sztokholm), Hanna Domańska
(Sopot), Bartek Franek (Bielsko Biała), Maria Kneier (Frankfurt), Janusz
Kozłowski (Łódź), Róża Król (Szczecin), Kurt Rosenberg (Rzym), Maria Szarejko
(Wrocław), Piotr Piluk (Łódz), oraz w Warszawie: Zofia Banet-Fornalowa,
Małgorzata Barcikowska, Michał Bilewicz, Agnieszka Kowalska, Patryk
Kaźmierczak, Maryla Komar (recenzje filmowe i telewizyjne), Małgorzata Krasucka
(dział kulinarny), Jerzy Krawczyk, Robert Lewandowski, Piotr Rakowski, Felicja
Raszkin-Nowak, Magdalena Tarnowska, Katarzyna Wieczorek, Władysława
Zawistowska, Rafał Żebrowski, Tadeusz J. Żółciński (recenzje literackie) i
wielu innychAdam Rok (redaktor naczelny)
Irena Bracławska (sekretarz redakcji)

Renata Kościelniak (kierownik działu polskiego)

Współpracownicy działu polskiego: Michał Birbrajer (Sztokholm), Hanna Domańska
(Sopot), Bartek Franek (Bielsko Biała), Maria Kneier (Frankfurt), Janusz
Kozłowski (Łódź), Róża Król (Szczecin), Kurt Rosenberg (Rzym), Maria Szarejko
(Wrocław), Piotr Piluk (Łódz), oraz w Warszawie: Zofia Banet-Fornalowa,
Małgorzata Barcikowska, Michał Bilewicz, Agnieszka Kowalska, Patryk
Kaźmierczak, Maryla Komar (recenzje filmowe i telewizyjne), Małgorzata Krasucka
(dział kulinarny), Jerzy Krawczyk, Robert Lewandowski, Piotr Rakowski, Felicja
Raszkin-Nowak, Magdalena Tarnowska, Katarzyna Wieczorek, Władysława
Zawistowska, Rafał Żebrowski, Tadeusz J. Żółciński (recenzje literackie) i
wielu innych
Adam Rok (redaktor naczelny)
Irena Bracławska (sekretarz redakcji)

Renata Kościelniak (kierownik działu polskiego)

Współpracownicy działu polskiego: Michał Birbrajer (Sztokholm), Hanna Domańska
(Sopot), Bartek Franek (Bielsko Biała), Maria Kneier (Frankfurt), Janusz
Kozłowski (Łódź), Róża Król (Szczecin), Kurt Rosenberg (Rzym), Maria Szarejko
(Wrocław), Piotr Piluk (Łódz), oraz w Warszawie: Zofia Banet-Fornalowa,
Małgorzata Barcikowska, Michał Bilewicz, Agnieszka Kowalska, Patryk
Kaźmierczak, Maryla Komar (recenzje filmowe i telewizyjne), Małgorzata Krasucka
(dział kulinarny), Jerzy Krawczyk, Robert Lewandowski, Piotr Rakowski, Felicja
Raszkin-Nowak, Magdalena Tarnowska, Katarzyna Wieczorek, Władysława
Zawistowska, Rafał Żebrowski, Tadeusz J. Żółciński (recenzje literackie) i
wielu innychAdam Rok (redaktor naczelny)
Irena Bracławska (sekretarz redakcji)

Renata Kościelniak (kierownik działu polskiego)

Współpracownicy działu polskiego: Michał Birbrajer (Sztokholm), Hanna Domańska
(Sopot), Bartek Franek (Bielsko Biała), Maria Kneier (Frankfurt), Janusz
Kozłowski (Łódź), Róża Król (Szczecin), Kurt Rosenberg (Rzym), Maria Szarejko
(Wrocław), Piotr Piluk (Łódz), oraz w Warszawie: Zofia Banet-Fornalowa,
Małgorzata Barcikowska, Michał Bilewicz, Agnieszka Kowalska, Patryk
Kaźmierczak, Maryla Komar (recenzje filmowe i telewizyjne), Małgorzata Krasucka
(dział kulinarny), Jerzy Krawczyk, Robert Lewandowski, Piotr Rakowski, Felicja
Raszkin-Nowak, Magdalena Tarnowska, Katarzyna Wieczorek, Władysława
Zawistowska, Rafał Żebrowski, Tadeusz J. Żółciński (recenzje literackie) i
wielu innych

Wykopmy antysemityzm z Łazienkowskiej!

[tyrannosaurus.rex]

Wykopmy antysemityzm z Łazienkowskiej!
Michał Bilewicz


Stadion na Łazienkowskiej od lat kojarzył się warszawiakom z chuligańskimi
ekscesami, antysemickimi sloganami, burdami i krwawymi starciami kibiców z
policją. Na trybunach powiewały neofaszystowskie flagi oraz wielki zielono-
biało-czerwony transparent "White SS Legion". Odwoływanie się do holocaustu
stanowiło ważny element retoryki warszawskich pseudokibiców. Wielu sympatyków
Legii żałowało, że nie mogą w cywilizowanych warunkach oglądać meczów swojej
drużyny. Wydaje się, że nareszcie coś się zmieni.

W ciągu ostatnich kilku miesięcy europejskie organizacje zajmujące się walką z
rasizmem na stadionach podjęły szeroko zakrojoną akcję informacyjną. Sytuacja
stawała się bowiem alarmująca. Badania agencji MORI dowiodły, że w Wielkiej
Brytanii 77 procent czarnoskórych kibiców odmawia sobie pójścia na mecze
ulubionych drużyn, w strachu przed rasistowskimi incydentami, jakie mają tam
miejsce. Był to jeden z powodów, które skłoniły UEFA do przeznaczenia 1 miliona
franków szwajcarskich na walkę z rasizmem i antysemityzmem na stadionach. Ma
się tym zająć specjalna organizacja pod nazwą Futbol Przeciw Rasizmowi w
Europie (FARE).

UEFA poparła również wypracowany przez FARE dziesięciopunktowy plan działania.
Czytamy w nim między innymi, że sprzedaż rasistowskiej literatury i wznoszenie
faszystowskich okrzyków na stadionach zostaną zakazane, a antysemickie graffiti
będą usuwane z trybun przed meczami.

"Każdy incydent rasistowski będziemy odtąd traktować niezwykle poważnie.
Europejska piłka nożna przekona się, że UEFA zdecydowanie i całkowicie potępia
rasizm", tłumaczył Mike Lee, rzecznik prasowy UEFA. "Sami jednak problemu nie
rozwiążemy. Wszyscy muszą wziąć na siebie odpowiedzialność za jego rozwiązanie:
kluby, ligi, związki piłkarskie, policja, strażnicy", dodawał.

Plan ten wydawał się idealistyczny, lecz wkrótce UEFA udowodniła, że potrafi
wprowadzić go w życie. Już 25 października UEFA podjęła decyzje o ukaraniu
klubu PSV Eindhoven grzywną 33 tysięcy dolarów za rasistowskie zachowanie
kibiców w czasie meczów Ligi Mistrzów. Fani Eindhoven rzucali wtedy
niebezpiecznymi przedmiotami w czarnoskórego zawodnika Arsenalu Thierry
Henry'ego. Podobnej wysokości karę nałożono również na belgijski FC Brugge. A
jak wygląda realizacja postulatów UEFA w Polsce?

Do niedawna na polskich stadionach antysemici i rasiści czuli się bezkarnie.
Dla przykładu, w "Śpiewniku Stomilu Olsztyn" znajdziemy następujące hasła,
które pojawiały się na meczach Stomilu: "Gola!, gola!, gola! Strzelcie żydom
gola!", "Zduńska Wola i Łęczyca to żydzewa klub kibica!", "Banda rumunów, Lech
Poznań banda rumunów!" "widzew jude, jude, żydzi, cała Polska was się
wstydzi!", "widzew jude, jude, jude, jude!!!" [pisownia oryginalna]. Te same
hasła wykrzykiwano w Warszawie, Krakowie, Łodzi.

Działania antyfaszystowskiej organizacji "Nigdy Więcej", takie jak wydawanie
płyt z muzyką piłkarską i magazynu dla kibiców "Stadion", długo nie odbijały
się głośniejszym echem w polskim świecie piłki nożnej. Chlubny wyjątek
stanowili kibice Orkanu Sochaczew, prowadzący na własną rękę monitoring
antysemityzmu piłkarskiego i walczący z jego przejawami na stadionach.

Kiedy wydawało się, że nic nie jest już w stanie zmusić PZPN do poskromienia
antysemickich wybryków, nastąpił przełom. 25 października, w trakcie meczu
Legia-Widzew, doszło do zajść między pseudokibicami obu zespołów. W 79 minucie
wystrzeliły race i łódzcy kibice wtargnęli na murawę. Starcia z policją, walki
uliczne i skrajne przejawy antysemityzmu należą do tradycji spotkań Legii z
Widzewem.

"Niestety po raz kolejny zamiast być świadkiem piłkarskiego święta, musiałem
oglądać jak garstka pseudokibiców psuje całe widowisko. Jednak mnie najbardziej
ubodło nie to, że bandy wyrostków "kibicujących" obu drużynom ganiały się po
boisku, ale transparent Arbeit macht frei, wywieszony niestety przez fanów
Legii. Po meczu miałem okazję rozmawiać z wieloma kibicami Legii. Zdecydowana
większość była wstrząśnięta tym napisem."- mówi Andrzej, webmaster "Słowa
Żydowskiego", i wieloletni kibic warszawskiego zespołu

W komentarzach prasowych z meczu Legia-Widzew również podkreślano obecność
antysemickich haseł. Polski Związek Piłki Nożnej, który ukarał zespół z
Łazienkowskiej za zajścia na murawie, postanowił wykorzystać tę okazję do
nałożenia spektakularnej kary "za antysemityzm" W czwartek, 31 października,
Wydział Dyscypliny PZPN wyznaczył grzywnę 50 tysięcy złotych, za "wykrzykiwanie
przez kibiców Legii i wywieszanie haseł o treści rasistowskiej i antysemickiej
przy biernej postawie służb porządkowych". Miejmy nadzieję, że jest to początek
szerszej kampanii PZPNu na rzecz "wykopania rasizmu ze stadionów", do czego od
lat wzywają "Nigdy Więcej", FARE, a ostatnio również UEFA. Kampania taka
mogłaby uczynić stadion przy Łazienkowskiej miejscem przyjaźniejszym dla
Warszawiaków, w tym dla żydowskich kibiców Legii.

Wykopmy antysemityzm z Łazienkowskiej!
Michał Bilewicz


Stadion na Łazienkowskiej od lat kojarzył się warszawiakom z chuligańskimi
ekscesami, antysemickimi sloganami, burdami i krwawymi starciami kibiców z
policją. Na trybunach powiewały neofaszystowskie flagi oraz wielki zielono-
biało-czerwony transparent "White SS Legion". Odwoływanie się do holocaustu
stanowiło ważny element retoryki warszawskich pseudokibiców. Wielu sympatyków
Legii żałowało, że nie mogą w cywilizowanych warunkach oglądać meczów swojej
drużyny. Wydaje się, że nareszcie coś się zmieni.

W ciągu ostatnich kilku miesięcy europejskie organizacje zajmujące się walką z
rasizmem na stadionach podjęły szeroko zakrojoną akcję informacyjną. Sytuacja
stawała się bowiem alarmująca. Badania agencji MORI dowiodły, że w Wielkiej
Brytanii 77 procent czarnoskórych kibiców odmawia sobie pójścia na mecze
ulubionych drużyn, w strachu przed rasistowskimi incydentami, jakie mają tam
miejsce. Był to jeden z powodów, które skłoniły UEFA do przeznaczenia 1 miliona
franków szwajcarskich na walkę z rasizmem i antysemityzmem na stadionach. Ma
się tym zająć specjalna organizacja pod nazwą Futbol Przeciw Rasizmowi w
Europie (FARE).

UEFA poparła również wypracowany przez FARE dziesięciopunktowy plan działania.
Czytamy w nim między innymi, że sprzedaż rasistowskiej literatury i wznoszenie
faszystowskich okrzyków na stadionach zostaną zakazane, a antysemickie graffiti
będą usuwane z trybun przed meczami.

"Każdy incydent rasistowski będziemy odtąd traktować niezwykle poważnie.
Europejska piłka nożna przekona się, że UEFA zdecydowanie i całkowicie potępia
rasizm", tłumaczył Mike Lee, rzecznik prasowy UEFA. "Sami jednak problemu nie
rozwiążemy. Wszyscy muszą wziąć na siebie odpowiedzialność za jego rozwiązanie:
kluby, ligi, związki piłkarskie, policja, strażnicy", dodawał.

Plan ten wydawał się idealistyczny, lecz wkrótce UEFA udowodniła, że potrafi
wprowadzić go w życie. Już 25 października UEFA podjęła decyzje o ukaraniu
klubu PSV Eindhoven grzywną 33 tysięcy dolarów za rasistowskie zachowanie
kibiców w czasie meczów Ligi Mistrzów. Fani Eindhoven rzucali wtedy
niebezpiecznymi przedmiotami w czarnoskórego zawodnika Arsenalu Thierry
Henry'ego. Podobnej wysokości karę nałożono również na belgijski FC Brugge. A
jak wygląda realizacja postulatów UEFA w Polsce?

Do niedawna na polskich stadionach antysemici i rasiści czuli się bezkarnie.
Dla przykładu, w "Śpiewniku Stomilu Olsztyn" znajdziemy następujące hasła,
które pojawiały się na meczach Stomilu: "Gola!, gola!, gola! Strzelcie żydom
gola!", "Zduńska Wola i Łęczyca to żydzewa klub kibica!", "Banda rumunów, Lech
Poznań banda rumunów!" "widzew jude, jude, żydzi, cała Polska was się
wstydzi!", "widzew jude, jude, jude, jude!!!" [pisownia oryginalna]. Te same
hasła wykrzykiwano w Warszawi

Swietan strona_________________________POLECAM___/

[tyrannosaurus.rex]

free.ngo.pl/wort/

____________POPIERAMY_SZARONA_____________________

[tyrannosaurus.rex]

www.prv.pl/sonda/glosuj.php?id=17013Izrael i Palestyńczycy

Jak ocenia Pan/Pani politykę gabinetu Ariela Szarona wobec Palestyńczyków:
Zdecydowanie pozytywnie - popieram twardą politykę w tej kwestii (1399) 74.14%
Zgadzam się z większoscią działań gabinetu Szarona (67) 3.55%
Czasem uważam, że działania tego rządu są zbyt zdecydowane, choć trudno o inną
politykę (103) 5.46%
Szaron i jego gabinet zachowują się zbyt brutalnie wobec ludnosci palestyńskiej
(138) 7.31%
Polityka rządu Szarona to terroryzm. Jestem zdecydowanie po stronie
palestyńskiej (180) 9.54%

Głosowano łącznie 1887 razy.


darmowe: domeny | księgi gości | sondy | listy dystrybucyjne

Department of Hebrew Language

[tyrannosaurus.rex]

http://phil.jtsa.edu/academic/abul0001/hebrew.html


Department of Hebrew Language



--------------------------------------------------------------------------------

Assistant Professor
Edna Nahshon
Adjunct Assistant Professor
Zehava Flatto

Instructor
Nitza Krohn

Senior Lecturer
Rivka Geminder-Halperin

Lecturer
Michal Basha-Shtaif

Adjunct Instructors
Tamar Ben-Vered
Idit H. Benmor-Piltch
Allon Pratt
Zipora Rubin

Reading Specialists
Steven M. Brown, Acting Chairman, Jewish Education
Ariela Keisar
Sharon Nevah

The Hebrew department enables students achieve a high level of language
proficiency and exposes them to Hebrew culture. It prepares students to fulfill
their language requirements and furnishes them with the linguistic skills
needed to reach individual goals and succeed in their career choices.

All degree programs at JTS have a Hebrew language requirement. Therefore, upon
admission, all students are required to take a placement examination. It is
only a diagnostic tool, not an achievement test. It is therefore not intended
to be re-taken. At the end of each semester the department administers a test
to determine whether a student may advance to the next level. This test serves
as the final exam and counts for one-third of the grade. Additionally, students
must demonstrate proficiency in reading aloud, evaluated during the course of
each semester.

Regular attendance and punctuality are required in all language courses.

Language requirements vary from school to school and department to department.
Consult your school and your department for details.

Note: The following course numbers have replaced course letters used in
academic years prior to 1997–1998: Old Letter New Number
Z 1001
A1 1101
A2 2103
B1 2201
B2 5203
C1 5301
C2 5303

Department of Hebrew Language



--------------------------------------------------------------------------------

Assistant Professor
Edna Nahshon
Adjunct Assistant Professor
Zehava Flatto

Instructor
Nitza Krohn

Senior Lecturer
Rivka Geminder-Halperin

Lecturer
Michal Basha-Shtaif

Adjunct Instructors
Tamar Ben-Vered
Idit H. Benmor-Piltch
Allon Pratt
Zipora Rubin

Reading Specialists
Steven M. Brown, Acting Chairman, Jewish Education
Ariela Keisar
Sharon Nevah

The Hebrew department enables students achieve a high level of language
proficiency and exposes them to Hebrew culture. It prepares students to fulfill
their language requirements and furnishes them with the linguistic skills
needed to reach individual goals and succeed in their career choices.

All degree programs at JTS have a Hebrew language requirement. Therefore, upon
admission, all students are required to take a placement examination. It is
only a diagnostic tool, not an achievement test. It is therefore not intended
to be re-taken. At the end of each semester the department administers a test
to determine whether a student may advance to the next level. This test serves
as the final exam and counts for one-third of the grade. Additionally, students
must demonstrate proficiency in reading aloud, evaluated during the course of
each semester.

Regular attendance and punctuality are required in all language courses.

Language requirements vary from school to school and department to department.
Consult your school and your department for details.

Note: The following course numbers have replaced course letters used in
academic years prior to 1997–1998: Old Letter New Number
Z 1001
A1 1101
A2 2103
B1 2201
B2 5203
C1 5301
C2 Department of Hebrew Language



--------------------------------------------------------------------------------

Assistant Professor
Edna Nahshon
Adjunct Assistant Professor
Zehava Flatto

Instructor
Nitza Krohn

Senior Lecturer
Rivka Geminder-Halperin

Lecturer
Michal Basha-Shtaif

Adjunct Instructors
Tamar Ben-Vered
Idit H. Benmor-Piltch
Allon Pratt
Zipora Rubin

Reading Specialists
Steven M. Brown, Acting Chairman, Jewish Education
Ariela Keisar
Sharon Nevah

The Hebrew department enables students achieve a high level of language
proficiency and exposes them to Hebrew culture. It prepares students to fulfill
their language requirements and furnishes them with the linguistic skills
needed to reach individual goals and succeed in their career choices.

All degree programs at JTS have a Hebrew language requirement. Therefore, upon
admission, all students are required to take a placement examination. It is
only a diagnostic tool, not an achievement test. It is therefore not intended
to be re-taken. At the end of each semester the department administers a test
to determine whether a student may advance to the next level. This test serves
as the final exam and counts for one-third of the grade. Additionally, students
must demonstrate proficiency in reading aloud, evaluated during the course of
each semester.

Regular attendance and punctuality are required in all language courses.

Language requirements vary from school to school and department to department.
Consult your school and your department for details.

Note: The following course numbers have replaced course letters used in
academic years prior to 1997–1998: Old Letter New Number
Z 1001
A1 1101
A2 2103
B1 2201
B2 520Department of Hebrew Language



--------------------------------------------------------------------------------

Assistant Professor
Edna Nahshon
Adjunct Assistant Professor
Zehava Flatto

Instructor
Nitza Krohn

Senior Lecturer
Rivka Geminder-Halperin

Lecturer
Michal Basha-Shtaif

Adjunct Instructors
Tamar Ben-Vered
Idit H. Benmor-Piltch
Allon Pratt
Zipora Rubin

Reading Specialists
Steven M. Brown, Acting Chairman, Jewish Education
Ariela Keisar
Sharon Nevah

The Hebrew department enables students achieve a high level of language
proficiency and exposes them to Hebrew culture. It prepares students to fulfill
their language requirements and furnishes them with the linguistic skills
needed to reach individual goals and succeed in their career choices.

All degree programs at JTS have a Hebrew language requirement. Therefore, upon
admission, all students are required to take a placement examination. It is
only a diagnostic tool, not an achievement test. It is therefore not intended
to be re-taken. At the end of each semester the department administers a test
to determine whether a student may advance to the next level. This test serves
as the final exam and counts for one-third of the grade. Additionally, students
must demonstrate proficiency in reading aloud, evaluated during the course of
each semester.

Regular attendance and punctuality are required in all language courses.

Language requirements vary from school to school and department to department.
Consult your school and your department for details.

Note: The following course numbers have replaced course letters used in
academic years prior to 1997–1998: Old Letter New Number
Z 1001
A1 1101
A2 2103
B1 2201
B2 5203
C1 5301
C2 5303

Department of Hebrew Language



--------------------------------------------------------------------------------

Assistant Professor
Edna Nahshon
Adjunct Assistant Professor
Zehava Flatto

Instructor
Nitza Krohn

Senior Lecturer
Rivka Geminder-Halperin

Lecturer
Michal Basha-Shtaif

Adjunct Instructors
Tamar Ben-Vered
Idit H. Benmor-Piltch
Allon Pratt
Zipora Rubin

Reading Specialists
Steven M. Brown, Acting Ch

Support a JEW FOR PRESIDENT! YEAH!!!!!!!!!!!!!!!!!

[tyrannosaurus.rex]

A Jewish candidate or just a candidate who is Jewish?
By Matthew E. Berger

When he ran for class president of Stamford High School in 1960, Sen. Joe
Lieberman (D-Conn.) says he faced no bigotry because he was Jewish.
Now, as a candidate for president of the United States, he's hoping for the
same treatment-and the same victory- from a national audience.

Lieberman officially entered the race for the presidency Monday, announcing
that he was filing papers to seek the Democratic nomination in 2004.

Lieberman enters a strong field that includes two fellow senators-with the
possibility of a third entering soon-a former Democratic leader in the House, a
liberal Northeast governor and a civil rights activist.

Lieberman is one of the first Jewish candidates in U.S. history to seek the
White House-and the only one who is considered to have a real shot.

Among American Jews, he has almost an angelic status, considered a ground
breaker for others to follow.

But he has also been a controversial figure at times, taking stands that buck
the views of the majority of American Jews and liberals, and consistently
evoking faith in his campaigns.

While many in the Jewish community say Lieberman's candidacy represents an
important achievement for Jews in the United States, there is confusion over
exactly how to view him.

Is he the Jewish candidate or just another political candidate who happens to
be Jewish? And will Jews see it differently than the rest of the American
population?

At his news conference on Monday, Lieberman held himself up as the man for all
Americans.

"I'm running because of the ideas I have for our nation's future and how to
make it better," he said at his high school alma mater. v "I'm not running on
my faith," Lieberman said. "But the fact is my faith is at the center of who I
am and I'm not going to conceal that."

Abraham Foxman, national director of the Anti-Defamation League, said he does
not think Lieberman will be seen as a Jewish candidate the way the Rev. Al
Sharpton, who also intends to run, will be seen as an African American
candidate.

"I think outside the Jewish community, the only ones who will look at him as a
Jewish candidate are the bigots and the anti-Semites, who are a minority,"
Foxman said.

Foxman chastised Lieberman when he ran as the Democratic nominee for vice
president in 2000 for often referring to faith and G-d in his speeches and for
advocating a greater role for faith in American life.

But on Monday, Lieberman indicated that his style of campaigning would continue
through 2004.

Lieberman said he would not hesitate to invoke faith and G-d's name, when it
comes naturally, while on the campaign trail.

He cited the Declaration of Independence as the source that American political
power comes from the creator.

"I think if the spirit moves me on occasion to say a word or two of faith, I
think it's a very American thing to do," Lieberman said to a strong round of
applause.

And Lieberman set that tone Monday in his announcement speech.

"Every day along the way I will feel blessed by G-d to live in a land where our
dreams can come true," Lieberman said, flanked by his family and classmates
from the school.

"And everyday I will remember what President Kennedy told my generation, which
is that here on earth, G-d's work must truly be our own."

A senator from Connecticut since 1989, Lieberman became a household name just
over two years ago when he was chosen as the Democratic vice presidential
nominee to run with then-Vice President Al Gore.

Although the Democratic ticket lost the race to President Bush, Gore won the
popular vote, a point that Lieberman highlighted on Monday.

Many Jews say Lieberman's bid-coming from an observant Jew with strong ties to
the American Jewish community-is a historic moment and a sign of the
accomplishments Jews have been able to achieve in the 60 years since the
Holocaust.

Lieberman and his wife, Hadassah, frequently mentioned this as they campaigned
in 2000.

"I said to Joe that I was thinking about how my presence here was a victory, a
victory over evil, over people who wanted us dead," Hadassah wrote in a
recently published book, "An Amazing Adventure: Joe and Hadassah's Personal
Notes on the 2000 Campaign."

"Here I am, the daughter of survivors, married to a United States senator in a
great, free country," she wrote.

"And I said, 'I'm thinking about how my fist is up in the air to Hitler,' " she
wrote.

On Monday, she said: "Obviously it's historic. He's breaking a glass ceiling.
But it's important to see him as a candidate who's been a politician for quite
awhile now." Only two other Jews have sought a major party nomination for the
presidency, according to the book "Jews in American Politics."

Sen. Arlen Specter (R-Pa.) pursued the Republican nomination in 1996 but
dropped out before the first primary, and the late Milton Shapp, former
governor of Pennsylvania, ran briefly for the Democratic nomination in 1976.

Lieberman's base of support outside the Jewish community is expected to come
from environmentalists, moderate and conservative Democrats, hawkish and pro-
defense segments of the party and the business community in the New York
metropolitan area.

He is also expected to have strong support among Democrats in Florida,
California and Texas.

While there is clearly excitement about his candidacy, Jewish leaders and
donors are not throwing their support behind Lieberman.

In addition to his focus on faith, Lieberman's positions on some issues do not
sit well with many American Jews, especially liberal Democrats.

And there is some concern that people throughout the country will equate
Lieberman's position statements with that of the Jewish community at large.

In fact, on Monday, as Lieberman spoke briefly about preserving the U.S.-
Israeli relationship, two dozen protesters, calling themselves "Jews Against
the Occupation" chanted that they will not back Lieberman.

"We're here to say that Joe Lieberman does not represent us as Jews," said
Lorne Lieb, who traveled from New York City to hold signs outside Stamford High
School.

"We wanted to show that there is dissension within the Jewish community and not
all Jews support Joe Lieberman for president."

Lieberman was also criticized by more hawkish American Jews after his recent
visit to the Middle East, where he expressed sympathy for the Palestinians and
support for an Arab-led plan for peace.

On the domestic front, Lieberman's position in favor of faith-based initiatives
and school vouchers have angered many in the Jewish community who worry that
such programs blur the line between church and state.

In his remarks on Monday, Lieberman qualified his support for vouchers, saying
he would only support them for a limited period of time, and only for people
below the poverty line. He also said the voucher funds could not come out of
public schools' budgets.

While there is some concern, Jewish analysts say they are not concerned that
Lieberman will be seen as the voice of the American Jewish community.

They also note that Jews have been elected to other offices in the Midwest and
other parts of the country without a strong Jewish population.

"Americans are sophisticated enough to know that the Jewish community is both
hydra-headed and pluralistic," said David Harris, executive director of the
American Jewish Committee.

"There are any number of Jewish voices speaking in America, and Joe Lieberman
will not be seen as the only Jewish voice."

In the Jewish world, there is also some anxiety that Lieberman's actions, if he
does not succeed or makes a major gaffe, could reflect poorly on the community.

"There is an anxiousness of how it

Baghdad: A Major Centre of Jewish Life

[tyrannosaurus.rex]

Baghdad: For Centuries a Major Centre of Jewish Life [1]
News Item:

January 1991--Outbreak of the Persian Gulf War. An international coalition led
by the United States attacks Iraq in response to Dictator Saddam Hussein¹s
invasion and annexation of Kuwait.

A number of times every winter I am asked about the peculiar scheduling of the
petition for rain in the daily service, which the prayer-books instruct us to
begin reciting from December 4th. I usually mutter some confusing reply about
talmudic calculations based on autumnal equinoxes and other concepts that are
not all that clear in my own mind.
During the fateful days of the Gulf War the more basic significance of this
date comes to mind in all its irony: We are actually praying for an abundant
rainfall for Iraq!

Surprising as this might sound in today's circumstances (especially when we
keep in mind the terrible drought that troubled Israel this year), this fact
underlines the special connection that has always existed between the Jewish
people and that part of the world currently known as Iraq. This was the
birthplace of Abraham and the land to which the Judæans were exiled after the
destruction of the First Temple. Scholars believe that this was where the Torah
underwent its final redaction.

The fact that Jews throughout the Diaspora continue to define their winters
according to the Iraqi climate testifies again to the decisive influence of the
Iraqi (or, as known in other times: Babylonian, or Mesopotamian, etc.) Jewish
community. It was the Babylonian Talmud that was recognized as the highest
legal authority for Jews throughout the world, and it occupied a place of such
centrality in their studies that the Babylonian landscape was at times more
real for many Jews than their own.

Let me illustrate this vast subject by limiting myself to a few comments about
the Jewish involvement with Iraq's capital, Baghdad. Now, the history books
tell us that the history of Baghdad did not commence until the year 763 when it
was built as a new military outpost by the Caliph al-Mansur. However students
of the Talmud are familiar with a third-century Rabbi Hanna Bagdata'a. For
Rashi, writing in eleventh-century France, it was obvious that this rabbi was a
native of Baghdad. Modern scholars are not ready to automatically reject that
identification since Muslim Baghdad was likely built upon an already existent
town that may well date back to talmudic times, as evidenced by its Persian
name.



By the 10th century the major Babylonian institutions, including the great
talmudic yeshivahs of Sura and Pumbedita and the court of the Exilarch, had all
relocated to Baghdad in order to be closer to the seat of the Islamic
Caliphate, which was the most powerful political force in the western world. It
was through their official recognition by the Baghdadi Caliphs that the
Babylonian Jews were able to impose their religious leadership and their Talmud
upon most of the Jewish world.
During the zenith of Iraqi-Jewish dominance it was inconceivable to many Jews
that Baghdad had not always been a major Jewish center, and some talmudic
sources were rewritten to reflect that perception. According to one such
tradition Rav, the original founder of the venerable talmudic academy at Sura,
had really intended to go to Baghdad, but had been tricked into staying by the
mother of one of his students, who did not want to be parted from her son. The
woman in question had approached the scholar asking how much milk would be
needed to cook a portion of meat. Shocked by this display of halakhic
ignorance, Rav concluded that his presence was needed in such a Jewish
wasteland, and so he stayed there.

I recently had a look at a fascinating medieval Hebrew text, which claims to
describe how the vessels from the first Temple in Jerusalem had been hidden
away prior to its destruction by the Babylonians. "All of these vessels were
concealed and interred in a tower in the land of Babylonia, in a city named
Baghdad." The source, by the way, states that the hiding places of these
vessels were recorded on a copper tablet. This legend is particularly
interesting when we note that a copper scroll containing a treasure map
indicating the hiding-places of Second Temple artifacts (possibly reflecting a
plan that was never executed) is one of the most enigmatic documents to be
discovered among the Dead Sea Scrolls.

All these sources testify to the strength of the historical Jewish connection
to Iraq and its capital, a fact which only serves to intensify the tragedy of
the current situation, when a self-styled Nebuchadnezzar has again tried to aim
his deadly arrows towards Jerusalem.



--------------------------------------------------------------------------------
Baghdad: For Centuries a Major Centre of Jewish Life [1]
News Item:

January 1991--Outbreak of the Persian Gulf War. An international coalition led
by the United States attacks Iraq in response to Dictator Saddam Hussein¹s
invasion and annexation of Kuwait.

A number of times every winter I am asked about the peculiar scheduling of the
petition for rain in the daily service, which the prayer-books instruct us to
begin reciting from December 4th. I usually mutter some confusing reply about
talmudic calculations based on autumnal equinoxes and other concepts that are
not all that clear in my own mind.
During the fateful days of the Gulf War the more basic significance of this
date comes to mind in all its irony: We are actually praying for an abundant
rainfall for Iraq!

Surprising as this might sound in today's circumstances (especially when we
keep in mind the terrible drought that troubled Israel this year), this fact
underlines the special connection that has always existed between the Jewish
people and that part of the world currently known as Iraq. This was the
birthplace of Abraham and the land to which the Judæans were exiled after the
destruction of the First Temple. Scholars believe that this was where the Torah
underwent its final redaction.

The fact that Jews throughout the Diaspora continue to define their winters
according to the Iraqi climate testifies again to the decisive influence of the
Iraqi (or, as known in other times: Babylonian, or Mesopotamian, etc.) Jewish
community. It was the Babylonian Talmud that was recognized as the highest
legal authority for Jews throughout the world, and it occupied a place of such
centrality in their studies that the Babylonian landscape was at times more
real for many Jews than their own.

Let me illustrate this vast subject by limiting myself to a few comments about
the Jewish involvement with Iraq's capital, Baghdad. Now, the history books
tell us that the history of Baghdad did not commence until the year 763 when it
was built as a new military outpost by the Caliph al-Mansur. However students
of the Talmud are familiar with a third-century Rabbi Hanna Bagdata'a. For
Rashi, writing in eleventh-century France, it was obvious that this rabbi was a
native of Baghdad. Modern scholars are not ready to automatically reject that
identification since Muslim Baghdad was likely built upon an already existent
town that may well date back to talmudic times, as evidenced by its Persian
name.



By the 10th century the major Babylonian institutions, including the great
talmudic yeshivahs of Sura and Pumbedita and the court of the Exilarch, had all
relocated to Baghdad in order to be closer to the seat of the Islamic
Caliphate, which was the most powerful political force in the western world. It
was through their official recognition by the Baghdadi Caliphs that the
Babylonian Jews were able to impose their religious leadership and their Talmud
upon most of the Jewish world.
During the zenith of

SSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSAAAAAAAAADDDDDDDDDDAAAAAAAAMM

[jewhaterexterminator]

tzemach.org/fyi/img/oleg.gif

POST # 200

[misiek.jewhater.exterminator]

i tyle sie napracowales MISIU

[...]

[Gość: dado]

Wiadomość została usunięta ze względu na złamanie prawa lub regulaminu.

OD REDAKTORA

[misiek.jewhater.exterminator]

OD REDAKTORA


Dwa tomy studiów i dokumentów IPN zatytułowane "Wokół Jedwabnego" dają
świadectwo rzetelnego dążenia do prawdy o stosunkach polsko-żydowskich w latach
okupacji hitlerowskiej i radzieckiej ziem Rzeczypospolitej. Równie ważne jest,
że publikacja ta została na ogół przyjęta ze zrozumieniem i należytą powagą, do
której nie dostosował się, jako jeden z nielicznych, "Nasz Dziennik" publikacją
Jerzego Roberta Nowaka, wedle którego prezes IPN, prof. Leon Kieres, to wróg
Polaków, a jeśli chodzi o Żydów, to w latach okupacji zajmowali się oni głównie
eksterminacją polskich chłopów i zamienianiem kościołów w synagogi.

Prawda, zwłaszcza gdy niesie taki ładunek dramatycznych wydarzeń, jest zawsze
bolesna. I to trzeba zrozumieć. Także reakcje indentyczne lub podobne do tej,
jaką zaprezentował "Nasz Dziennik" . Tyle że ta ostatnia reakcja jest ze swej
natury jałowa. Rozbudza złe instynkty, uprzedzenia, zamiast ziaren prawdy sieje
chwasty ćwierćprawd lub półprawd, które ograniczają zdolność człowieka do
racjonalnego myślenia o sobie, o swoim narodzie i swoim kraju. Racjonalizm nie
wyklucza oczywiście emocjonalnego stosunku do dziejów i wartości narodowych,
ale bez racjonalnej postawy emocje prowadzą do zamykania się, a nie otwierania
na świat.

Gotowość przyjęcia prawdy, nawet tej najgorszej, jest świadectwem moralnej i
intelektualnej dojrzałości społeczeństwa, to znak, że dojrzało ono do
zaakceptowania krytycznej samowiedzy o sobie. Nie po to, by posypać głowy
popiołem, lecz by rozróżniać między dobrem a złem, między tym, co w jego
historii jest godne kultywowania i tym, co należy osądzić jako błędne czy
niewłaściwe. Poznawać i jedno, i drugie, ale drogowskazu ku przyszłości szukać
w tym, co z perspektywy czasu okazało się wartościowym wkładem do jego własnych
dziejów ludzkości.

W czasach gdy świat staje się coraz bardziej globalną wioską, gdy odbywa się
nieustająca wędrówka ludów, mieszanie kultur, wierzeń, ras, wszelka ucieczka w
ksenofobię, wszelkie zamykanie się w plemiennym grajdole ani nie chroni
wartości narodowych, ani nie ułatwia przystosowania się do wymogów
współczesnego państwa uwikłanego w wielostronne współzależności - polityczne,
gospodarcze, kulturalne, naukowe - z innymi państwami i narodami.

I tyle uwag na marginesie nowego wydawnictwa IPN i reakcji "Naszego Dziennika".

Adam RokOD REDAKTORA


Dwa tomy studiów i dokumentów IPN zatytułowane "Wokół Jedwabnego" dają
świadectwo rzetelnego dążenia do prawdy o stosunkach polsko-żydowskich w latach
okupacji hitlerowskiej i radzieckiej ziem Rzeczypospolitej. Równie ważne jest,
że publikacja ta została na ogół przyjęta ze zrozumieniem i należytą powagą, do
której nie dostosował się, jako jeden z nielicznych, "Nasz Dziennik" publikacją
Jerzego Roberta Nowaka, wedle którego prezes IPN, prof. Leon Kieres, to wróg
Polaków, a jeśli chodzi o Żydów, to w latach okupacji zajmowali się oni głównie
eksterminacją polskich chłopów i zamienianiem kościołów w synagogi.

Prawda, zwłaszcza gdy niesie taki ładunek dramatycznych wydarzeń, jest zawsze
bolesna. I to trzeba zrozumieć. Także reakcje indentyczne lub podobne do tej,
jaką zaprezentował "Nasz Dziennik" . Tyle że ta ostatnia reakcja jest ze swej
natury jałowa. Rozbudza złe instynkty, uprzedzenia, zamiast ziaren prawdy sieje
chwasty ćwierćprawd lub półprawd, które ograniczają zdolność człowieka do
racjonalnego myślenia o sobie, o swoim narodzie i swoim kraju. Racjonalizm nie
wyklucza oczywiście emocjonalnego stosunku do dziejów i wartości narodowych,
ale bez racjonalnej postawy emocje prowadzą do zamykania się, a nie otwierania
na świat.

Gotowość przyjęcia prawdy, nawet tej najgorszej, jest świadectwem moralnej i
intelektualnej dojrzałości społeczeństwa, to znak, że dojrzało ono do
zaakceptowania krytycznej samowiedzy o sobie. Nie po to, by posypać głowy
popiołem, lecz by rozróżniać między dobrem a złem, między tym, co w jego
historii jest godne kultywowania i tym, co należy osądzić jako błędne czy
niewłaściwe. Poznawać i jedno, i drugie, ale drogowskazu ku przyszłości szukać
w tym, co z perspektywy czasu okazało się wartościowym wkładem do jego własnych
dziejów ludzkości.

W czasach gdy świat staje się coraz bardziej globalną wioską, gdy odbywa się
nieustająca wędrówka ludów, mieszanie kultur, wierzeń, ras, wszelka ucieczka w
ksenofobię, wszelkie zamykanie się w plemiennym grajdole ani nie chroni
wartości narodowych, ani nie ułatwia przystosowania się do wymogów
współczesnego państwa uwikłanego w wielostronne współzależności - polityczne,
gospodarcze, kulturalne, naukowe - z innymi państwami i narodami.

I tyle uwag na marginesie nowego wydawnictwa IPN i reakcji "Naszego Dziennika".

Adam Rok



OD REDAKTORA


Dwa tomy studiów i dokumentów IPN zatytułowane "Wokół Jedwabnego" dają
świadectwo rzetelnego dążenia do prawdy o stosunkach polsko-żydowskich w latach
okupacji hitlerowskiej i radzieckiej ziem Rzeczypospolitej. Równie ważne jest,
że publikacja ta została na ogół przyjęta ze zrozumieniem i należytą powagą, do
której nie dostosował się, jako jeden z nielicznych, "Nasz Dziennik" publikacją
Jerzego Roberta Nowaka, wedle którego prezes IPN, prof. Leon Kieres, to wróg
Polaków, a jeśli chodzi o Żydów, to w latach okupacji zajmowali się oni głównie
eksterminacją polskich chłopów i zamienianiem kościołów w synagogi.

Prawda, zwłaszcza gdy niesie taki ładunek dramatycznych wydarzeń, jest zawsze
bolesna. I to trzeba zrozumieć. Także reakcje indentyczne lub podobne do tej,
jaką zaprezentował "Nasz Dziennik" . Tyle że ta ostatnia reakcja jest ze swej
natury jałowa. Rozbudza złe instynkty, uprzedzenia, zamiast ziaren prawdy sieje
chwasty ćwierćprawd lub półprawd, które ograniczają zdolność człowieka do
racjonalnego myślenia o sobie, o swoim narodzie i swoim kraju. Racjonalizm nie
wyklucza oczywiście emocjonalnego stosunku do dziejów i wartości narodowych,
ale bez racjonalnej postawy emocje prowadzą do zamykania się, a nie otwierania
na świat.

Gotowość przyjęcia prawdy, nawet tej najgorszej, jest świadectwem moralnej i
intelektualnej dojrzałości społeczeństwa, to znak, że dojrzało ono do
zaakceptowania krytycznej samowiedzy o sobie. Nie po to, by posypać głowy
popiołem, lecz by rozróżniać między dobrem a złem, między tym, co w jego
historii jest godne kultywowania i tym, co należy osądzić jako błędne czy
niewłaściwe. Poznawać i jedno, i drugie, ale drogowskazu ku przyszłości szukać
w tym, co z perspektywy czasu okazało się wartościowym wkładem do jego własnych
dziejów ludzkości.

W czasach gdy świat staje się coraz bardziej globalną wioską, gdy odbywa się
nieustająca wędrówka ludów, mieszanie kultur, wierzeń, ras, wszelka ucieczka w
ksenofobię, wszelkie zamykanie się w plemiennym grajdole ani nie chroni
wartości narodowych, ani nie ułatwia przystosowania się do wymogów
współczesnego państwa uwikłanego w wielostronne współzależności - polityczne,
gospodarcze, kulturalne, naukowe - z innymi państwami i narodami.

I tyle uwag na marginesie nowego wydawnictwa IPN i reakcji "Naszego Dziennika".

Adam Rok
OD REDAKTORA


Dwa tomy studiów i dokumentów IPN zatytułowane "Wokół Jedwabnego" dają
świadectwo rzetelnego dążenia do prawdy o stosunkach polsko-żydowskich w latach
okupacji hitlerowskiej i radzieckiej ziem Rzeczypospolitej. Równie ważne jest,
że publikacja ta została na ogół przyjęta ze zrozumieniem i należytą powagą, do
której nie dostosował się, jako jeden z nielicznych, "Nasz Dziennik" publikacją
Jerzego Roberta Nowaka, wedle którego prezes IPN, prof. Leon Kieres, to wróg
Polaków, a jeśli chodzi o Żydów, to w latach okupacji zajmowali się oni głównie
eksterminacją polskich chłopów i zamienianiem kościołów w synagogi.

Prawda, zwłaszcza gdy niesie taki ładunek dramatycznych wydarzeń, jest zawsze
bolesna. I

_________________________________Czyja Jerozolima?

[misiek.jewhater.exterminator]

Czyja Jerozolima?
Jerzy Sławomir Mac


"Jerozolima - święte miasto trzech religii monoteistycznych: judaizmu,
chrześcijaństwa, islamu" - powtarzamy jednym tchem niczym biblijny werset albo
koraniczną surę, nie bardzo troszcząc się o kolejność, w jakiej wymieniamy owe
trzy religie. Lubimy też rozciągać tę poprawnościową formułę na cały obszar
dzisiejszego Izraela i ziem palestyńskich - "świętą ziemię" Żydów, chrześcijan
i muzułmanów. Czy jednak wszyscy oni mają równe prawa do tego terytorium, w tym
również do Jerozolimy, którą zarówno Izraelczycy jak i Palestyńczycy uznają za
swoją stolicę i nie dopuszczają nawet myśli, by mogło być inaczej?

Kwestia jerozolimska jest sprawą najdalszą od kompromisu w całej "kwestii
bliskowschodniej". Cała wojna żydowsko-arabska, toczona właściwie
nieprzerwanie, z krótkimi tylko okresami zawieszenia broni, od 54 lat, jest de
facto wojną o Jerozolimę: jej status, formułę, integralność i o władztwo nad
tym miastem, uznane przez Kneset w 1949 r. za jedyną i bezdyskusyjną stolicę
państwa Izrael. Elit rządzących tym państwem, niezależnie od ich barw
politycznych, nic nie irytuje bardziej, niż pisanie i mówienie o Izraelu - Tel
Awiw, na tej samej zasadzie, na jakiej mówiąc np. "Waszyngton" mamy na myśli
centrum władzy politycznej USA, a "Moskwa" znaczy to samo co Rosja. I to nie
tylko dlatego, że centra władzy politycznej Izraela - Kneset, rząd, urząd
prezydencki, wszystkie centralne instytucje - mieszczą się w Jerozolimie, a
wszystkie głowy państw, nie wyłączając papieża, składając wizyty w ich murach,
uznają to status quo. Ale Jerozolima to dla Izraelczyków coś znacznie więcej
niż stolica. Toteż wszelkie propozycje pokojowe powtarzające formułę Jerozolimy
jako wspólnej stolicy Izraela i państwa palestyńskiego, nie mogą być uznane za
jakąkolwiek podstawę do rozmowy przez władze izraelskie.

Utracona szansa

Izraelczycy mogli, choć z bólem, wyrzec się stołecznego statusu Jerozolimy - i
praktycznie zrobili to - w jednym tylko momencie historycznym: w chwili
narodzin swego państwa. Rezolucja Zgromadzenia Ogólnego NZ nr 181 z 29
listopada 1947 r. przewidywała utworzenie na terytorium brytyjskiego
protektoratu Palestyny dwóch państw: żydowskiego (14 tys. km kw.) i arabskiego
(11,5 tys. km kw.) z wydzieleniem Jerozolimy oddanej pod zarząd międzynarodowy.
Choć plan podziału Palestyny sprawia wrażenie, jakby kreśliły go upiory - każde
z państw miało składać się z trzech części stykających się skrzyżowaniami dróg,
dodatkowo z arabską enklawą Jaffy w żydowskim Tel Awiwie - Żydzi go
zaakceptowali, bo lepsze państwo kulawe niż żadne. Na tej samej zasadzie Polacy
przyjęli z radością utworzenie kadłubowego Księstwa Warszawskiego, choć daleko
nie zaspokajało ich aspiracji do własnej państwowości.

14 maja 1948 r. Żydzi proklamowali na przydzielonym im terytorium własne
państwo, które jeszcze w tym samym miesiącu zostało zgodnie uznane zarówno
przez USA jak i przez Związek Sowiecki, choć było to już dwa lata po mowie
Jamesa F. Byrnesa otwierającej etap zimnej wojny między tymi mocarstwami.
Arabowie, zamiast proklamować własne państwo, próbowali siłami sześciu krajów
sąsiednich zetrzeć Izrael z powierzchni ziemi. W ten sposób Palestyńczycy sami
pozbawili się moralnego prawa do współgospodarowania przydzieloną im przez
społeczność międzynarodową "świętą ziemią".

Arabowie przegrali tę wojnę z Izraelem, którą sami wywołali, podobnie jak kilka
następnych. Pokonany agresor zawsze musi liczyć się z tym, że okupi swą klęskę
częścią swojego terytorium. Zaatakowanemu zwycięzcy służy prawo łupu. Tak było
zawsze w historii narodów i wojen. Taką ceną stała się zachodnia Jerozolima po
przegranej w roku 1948 i cały obszar miasta po przegranej w roku 1967. Bo choć
w "wojnie sześciodniowej" pierwsze strzały padły z karabinów izraelskich, nie
ulega wątpliwości, że była to ze strony państwa żydowskiego wojna obronna,
wobec proklamacji OWP odmawiającej Izraelowi prawa do istnienia. Podobnie jak
nie ulega wątpliwości, że wojną obronną ze strony Europy byłoby prewencyjne
uderzenie na III Rzeszę, do którego próbował przekonać jeszcze Piłsudski, po
tym jak Hitler ogłosił pierwsze plany podpalenia świata.

Stolica Żydów i...?

Przeforsowane przez Brytyjczyków w 1947 r. "umiędzynarodowienie" Jerozolimy
było częścią nie do końca zrozumiałej ówczesnej strategii politycznej rządu
JKM, nieszanującej nie tylko historii, ale także własnych wcześniejszych
zobowiązań międzynarodowych. W deklaracji Balfoura (szefa brytyjskiej
dyplomacji) z 1917 r., wyrażającej poparcie dla idei państwa żydowskiego w
Palestynie, pod którą później podpisały się rządy Francji, Włoch i pokonanej
Turcji, nie było mowy o eksterytorialności tego miasta, którego Żydzi nigdy się
nie wyrzekli. Nie było też żadnego powodu przypuszczać, że zrobią to,
przystępując do odbudowy swej siedziby narodowej w myśl proklamacji Kongresu
Syjonistycznego w Bazylei w 1897 r. Przeciwnie: odkąd w 1856 r. sułtan turecki
wydał słynny edykt o tolerancji, pozwalający na ponowne osiedlanie w Palestynie
Żydom i chrześcijanom, ci pierwsi, hojnie wspierani przez sir Mosesa
Montefiore, zaczęli zasiedlać przede wszystkim Jerozolimę, tworząc wokół murów
Nowe Miasto jako nowoczesne zaplecze swej odwiecznej stolicy.

Stolicą państwa żydowskiego ustanowił Jerozolimę król Dawid, w roku 1003 p.n.e.
Wcześniej, za rządów pierwszego króla izraelskiego, Saula, mieściła się ona w
Gevie. W 950 r. syn Dawida, Salomon, zbudował świątynię, w której złożono Arkę
Przymierza. Po przeszło czterystu latach panowania dynastii, przerwanej
podbojem Nabuchodonozora, Jerozolimą władali kolejno Babilończycy, Persowie,
Rzymianie, Seleucydzi, przez sto lat (164-63 p.n.e.) ponownie Żydzi z dynastii
Hasmoneuszy, znów Rzymianie, Bizantyjczycy, znów Persowie, zaś arabscy
muzułmanie, przyprowadzeni przez kalifa Omara, zajęli ją dopiero w roku 638
n.e., też na nieco ponad 400 lat. Przez następne blisko sto lat okupowali ją
krzyżowcy, przez kolejne sto - Saladyn, następnie egipscy Mamelucy, a od XVI w.
do końca I wojny światowej - Turcy osmańscy. Jednak poza okresem Królestwa
Łacińskiego (1099-1187) dla żadnego z kolejnych władców Jerozolima nie stała
się stołeczną siedzibą. Przez sześć wieków panowania rzymskiego i
bizantyńskiego stolicą Judei była Cezarea. W okresie władzy muzułmanów
Jerozolima nie była nawet centrum prowincjonalnym. W okresie arabskim (638-
1099) była rządzona kolejno z Damaszku, Bagdadu i Kairu, a stolicą dystryktu
lokalnego obejmującego Jerozolimę było Ramallah. Mamelucy (1250-1516) władali
tą ziemią z Damaszku, a Turcy (1517-1917) - z Konstantynopola. Funkcje
stołeczne przywrócili Jerozolimie dopiero Brytyjczycy w okresie swego mandatu
(1922-1948), lokując tu swoje centralne instytucje administracyjne.

Więcej niż miasto

Jerozolima, której nazwę Biblia wymienia 656 razy, dla Żydów jest od 3 tysięcy
lat pierwszą i jedyną stolicą ich państwa. Dla chrześcijan - od 2 tysięcy lat
jest domem wiary w ukrzyżowanego i zmartwychwstałego tu Chrystusa. Dla
muzułmanów od 14 wieków jest pierwszym wskazaniem modlitewnym (kibla) i
miejscem, z którego prorok Mahomet został wzięty do nieba, pozostawiając na
wzgórzu Moriah odcisk swojej stopy. Dla nich wszystkich stawała się
kolejno "świętym miastem". Ale prawa do niego nie wynikają jedynie z "okresu
zasiedzenia". Zupełnie różne są wyznaczniki owej świętości w poszczególnych
religiach. Prof. Zvi Wierblowski z Uniwersytetu Hebrajskiego w Jerozolimie
zwraca uwagę, że w żydowskiej tradycji "Jeruzalem" znaczy znacznie więcej niż
miasto świętych miejsc, którym jest dla wyznawców islamu i chrześcijaństwa:
oznacza całą ziemię Żydów, która, jako nadana im przez Boga, sama w sobie jest
święta. Życzenie "następnego roku w Jeruzalem" wypowiada się w okresie
największych świąt żydowskich, jak w

Odnowiony pomnik Janusza Korczaka

[misiek.jewhater.exterminator]

Odnowiony pomnik Janusza Korczaka na cmentarzu żydowskim w Warszawie



Jak naprawdę wyglądała ostatnia droga Janusza Korczaka i jego dzieci na
Umschlagplatz, nie ma całkiem pewnej informacji. Są tacy, którzy mówią, że
szedł na czele gromadki swoich sierot, najmniejsze trzymając na ręku. Ten
obraz, może prawdziwy, może trochę przefiltrowany przez wyobraźnię, utrwalił
się w świadomości współczesnych pokoleń i zyskał rangę symbolu.

Jedno jest pewne - ani on, ani żadne z jego dzieci z tej drogi między żywych
nie wróciło. Ich prochy bezgrobne zaległy pola Treblinki, zmieszane z prochami
kilkuset tysięcy polskich Żydów, których droga - jak Janusza Korczaka - wiodła
z warszawskiego getta na Umschlagplatz, stamtąd do Treblinki, a tu już - prosto
do komory gazowej.

Przed dwudziestu laty, a czterdzieści lat po swojej męczeńskiej śmierci,
doczekał się swojego pomnika w ukochanej Warszawie. Może nie najbardziej
urodziwego, może nie w najszczęśliwszym miejscu postawionego, bo na żydowskim
cmentarzu, ale przecież w stolicy jedynego. Twórcy pomnika - Mirosław
Smorczewski i Lucjan Kot - nie poszli na żadne chwyty formalne: przedstawili
Korczaka, tak jak przekazała tradycja, w drodze na Umschlagplatz, z dzieckiem
na ręku i z dziećmi idącymi za nim.

Pomnik, a jednocześnie symboliczny grób Korczaka i jego sierot, stanął u
wejścia na teren żydowskiej nekropolii. Przyjeżdżali turyści i wielu z nich na
cokole kładło kwiaty, a niektórzy zapalali świeczki albo znicze. Gdy wiatr
zawiał silniej, płomyki lizały materię pomnika, osmalały ją i wypalały dziury.
Bo pomnik był zbudowany z żywicy epoksydowej, jako że na trwalszy materiał nie
było pieniędzy.

Pocieszano się, że to tylko prowizorka. Po pięciu latach, gdy uzbiera się
pieniądze, powstanie monument z prawdziwego zdarzenia. Mijały jednak lata, a
prowizorka ciągle stała. Aż wreszcie, po 18 latach, coś drgnęło. Profesor
Rafael Scharf z Londynu, widać zasmucony widokiem opuszczonego przez stolicę
pomnika, zdołał pozyskać w Londynie majętnych sponsorów, państwa Sandrę i Johna
Josephów, którzy zgodzili się ponieść większość kosztów związanych z nadaniem
pomnikowi bardziej trwałego kształtu. Dzięki nim, dzięki wkładowi innych
londyńskich sponsorów, w tym pani Lili Pohlman i jej męża Petera Jonsona--
Smitha, a także Fundacji Seweryna Kona i Ireny Kozłowskiej-Fiszel, mogły ruszyć
prace nad brązowym odlewem bryły pomnika. Prowadzono je w małym warsztacie
odlewniczym pana Zbigniewa Fudalskiego koło Góry Kalwarii i trwały one dwa
lata.

W końcu pomnik odlany z brązu stanął na miejscu epoksydowego erzacu. Stało się
to 6 sierpnia 2002 roku, dokładnie w 60 rocznicę wymarszu na Umschlagplatz.
Jego odsłonięcie zgromadziło na ulicy Okopowej grono znakomitych osób, wśród
nich także państwa Sandrę i Johna Josephów, panią Lili Pohlman z mężem. Przybył
i wygłosił krótkie przemówienie pan wiceminister kultury Rafał Skąpski, był
znakomity reżyser Andrzej Wajda, który pięknie mówił o tym, że postać Korczaka,
jego zasługi jako pedagoga i wychowawcy mogą dla nas stanowić wzorzec na drodze
do Europy. Byli ambasadorowie Niemiec, Izraela i Anglii, przedstawiciele
środowisk żydowskich, młodzież polska i żydowska.

Był, choć nie wystąpił, pan mecenas Jerzy Lewiński. A to on chyba miałby
najwięcej do powiedzenia o ostatnim okresie życia Janusza Korczaka, o jego
tragicznych zmaganiach z gettową rzeczywistością i własnymi słabościami.
Korczak i Lewiński współpracowali ze sobą w getcie w dziele pomocy bezdomnym,
osieroconym dzieciom getta. Wystąpiła natomiast z obszernym i ciekawym
referatem poświęconym ideom korczakowskim i jego zasługom dla nowego spojrzenia
na prawa dziecka - pani Sandra Joseph.

Nie przybył, niestety, na uroczystość prof. Scharf. Nie mógł przyjechać, gdyż -
jak powiedział prowadzący uroczystość Bolesław Szenicer, dyrektor cmentarza
żydowskiego przy Okopowej - nie pozwolił mu na to stan zdrowia. Ale - dodał -
przez to przeznaczone dla niego krzesło jest dzisiaj z nami.

Odsłonięcia odnowionego pomnika dokonali państwo Josephowie wraz z panem
Grzegorzem Adamczewskim, przewodniczącym Komitetu Rewaloryzacji Pomnika Janusza
Korczaka. Podniosłości chwili nie przeszkodził nawet rzęsisty deszcz.

Zgromadzeni wysłuchali wszystkich wystąpień (a było ich więcej ponad wyżej
wymienione), potem koncertu słowno-muzycznego młodzieży harcerskiej szczepu im.
Janusza Korczaka, wreszcie modlitwy za zmarłych - kadisz i el male rachamim, do
której stanęli ambasador Szewach Weiss, John Joseph i Bolesław Szenicer.

PS. (1) Dyrektor cmentarza, Bolesław Szenicer, przypominając o tych, którzy
zasłużyli się dla renowacji pomnika, wymienił jeszcze jedno znakomite nazwisko:
Janusza Morgensterna, który ufundował środki na wyłożenie odcinka alei
prowadzącej do monumentu Korczaka.

PS. (2) Od kilku lat trwają starania postawienia pomnika Janusza Korczaka w
centrum stolicy Polski, którym patronuje Fundacja Shalom. Pisaliśmy o tym
wielokrotnie na naszych łamach.

Odnowiony pomnik Janusza Korczaka na cmentarzu żydowskim w Warszawie



Jak naprawdę wyglądała ostatnia droga Janusza Korczaka i jego dzieci na
Umschlagplatz, nie ma całkiem pewnej informacji. Są tacy, którzy mówią, że
szedł na czele gromadki swoich sierot, najmniejsze trzymając na ręku. Ten
obraz, może prawdziwy, może trochę przefiltrowany przez wyobraźnię, utrwalił
się w świadomości współczesnych pokoleń i zyskał rangę symbolu.

Jedno jest pewne - ani on, ani żadne z jego dzieci z tej drogi między żywych
nie wróciło. Ich prochy bezgrobne zaległy pola Treblinki, zmieszane z prochami
kilkuset tysięcy polskich Żydów, których droga - jak Janusza Korczaka - wiodła
z warszawskiego getta na Umschlagplatz, stamtąd do Treblinki, a tu już - prosto
do komory gazowej.

Przed dwudziestu laty, a czterdzieści lat po swojej męczeńskiej śmierci,
doczekał się swojego pomnika w ukochanej Warszawie. Może nie najbardziej
urodziwego, może nie w najszczęśliwszym miejscu postawionego, bo na żydowskim
cmentarzu, ale przecież w stolicy jedynego. Twórcy pomnika - Mirosław
Smorczewski i Lucjan Kot - nie poszli na żadne chwyty formalne: przedstawili
Korczaka, tak jak przekazała tradycja, w drodze na Umschlagplatz, z dzieckiem
na ręku i z dziećmi idącymi za nim.

Pomnik, a jednocześnie symboliczny grób Korczaka i jego sierot, stanął u
wejścia na teren żydowskiej nekropolii. Przyjeżdżali turyści i wielu z nich na
cokole kładło kwiaty, a niektórzy zapalali świeczki albo znicze. Gdy wiatr
zawiał silniej, płomyki lizały materię pomnika, osmalały ją i wypalały dziury.
Bo pomnik był zbudowany z żywicy epoksydowej, jako że na trwalszy materiał nie
było pieniędzy.

Pocieszano się, że to tylko prowizorka. Po pięciu latach, gdy uzbiera się
pieniądze, powstanie monument z prawdziwego zdarzenia. Mijały jednak lata, a
prowizorka ciągle stała. Aż wreszcie, po 18 latach, coś drgnęło. Profesor
Rafael Scharf z Londynu, widać zasmucony widokiem opuszczonego przez stolicę
pomnika, zdołał pozyskać w Londynie majętnych sponsorów, państwa Sandrę i Johna
Josephów, którzy zgodzili się ponieść większość kosztów związanych z nadaniem
pomnikowi bardziej trwałego kształtu. Dzięki nim, dzięki wkładowi innych
londyńskich sponsorów, w tym pani Lili Pohlman i jej męża Petera Jonsona--
Smitha, a także Fundacji Seweryna Kona i Ireny Kozłowskiej-Fiszel, mogły ruszyć
prace nad brązowym odlewem bryły pomnika. Prowadzono je w małym warsztacie
odlewniczym pana Zbigniewa Fudalskiego koło Góry Kalwarii i trwały one dwa
lata.

W końcu pomnik odlany z brązu stanął na miejscu epoksydowego erzacu. Stało się
to 6 sierpnia 2002 roku, dokładnie w 60 rocznicę wymarszu na Umschlagplatz.
Jego odsłonięcie zgromadziło na ulicy Okopowej grono znakomitych osób, wśród
nich także państwa Sandrę i Johna Josephów, panią Lili Pohlman z mężem. Przybył
i

Polscy Żydzi w Azji Środkowej

[misiek.jewhater.exterminator]

Polscy Żydzi w Azji Środkowej podczas II wojny światowej
Strzępy losów
Olga Miedwiediewa


Powszechnie wiadomo, że podczas wojny dziesiątki tysięcy polskich Żydów
uratowało się w Azji Środkowej. W Obwodowym Archiwum w Samarkandzie
(Uzbekistan) przechowywane są liczne dokumenty - świadectwa tamtych czasów.
Pochodzą one z biura pełnomocnika departamentu handlu specjalnego przy Ludowym
Komisariacie Handlu ZSRR. Większość dokumentów datowana jest na lata 1943-1944.
Są to prośby o udzielenie pomocy żywnościowej, zaświadczenia z miejsc pracy,
zaświadczenia lekarskie o stanie zdrowia, spisy ewakuowanych z lat 1943-1945 i
wiele innych.

Oficjalne dokumenty pisane są w języku rosyjskim, prośby natomiast - w językach
rosyjskim i polskim.

Spróbujmy na podstawie tych materiałów naszkicować obraz tego, jak wyglądało
życie polskiego Żyda w Azji Środkowej w tych trudnych czasach.

Ale najpierw powróćmy do jesieni 1939 r...

Szukając ratunku przed hitlerowcami Żydzi uciekają z Polski na wschód. Do końca
października ZSRR pozostawia swoją granicę otwartą dla uchodźców. Ale w
listopadzie i grudniu wjazd dla nich jest już ograniczony. Później jest to
wręcz niemożliwe, przekroczenie granicy może odbywać się tylko nielegalnie.

W październiku ZSRR zajmuje wschodnie tereny Polski. Uchodźców z Polski i
mieszkańców ziem wcielonych pozbawia się obywatelstwa polskiego. Uznaje się ich
za obywateli radzieckich, ale przez ludność miejscową odbierani są jako obcy -
określa się ich słowem "zapadniki" (ludzie z zachodu). Dla władz radzieckich są
oni tak zwanym niepożądanym elementem. W lutym 1940 r. rozpoczyna się ich
deportacja w głąb ZSRR. Trwa ona do czerwca 1941 r. Najczęściej Polaków oskarża
się o działalność antyradziecką i wysyła do więzień i obozów pracy - na
Syberię, na Północ, do Wschodniego Kazachstanu... Jednak po wkroczeniu wojsk
hitlerowskich do ZSRR rząd radziecki i polski rząd emigracyjny nawiązują
stosunki dyplomatyczne i w czerwcu 1941 r. podpisują umowę, na mocy
której "byłym obywatelom Polski" przywraca się prawo do polskiego obywatelstwa.
W grudniu tego samego roku pozbawia się tego prawa przedstawicieli mniejszości
narodowych, w tym polskich Żydów. Na mocy amnestii zwalnia się ich z obozów i
więzień. Pozwala im się zamieszkać w lepszej strefie klimatycznej - w Azji
Środkowej...

Uciekając jesienią 1939 r. z Polski na wschód polscy Żydzi myśleli, że
zatrzymają się nie dalej niż we Lwowie - znaleźli się w pogórzu Tien-Szaniu i
Pamiru, w niezwykłym dla nich klimacie, wśród obcych narodów i języków, wśród
obcej ideologii, kultury, religii...

Oto fakty z życia jednego z tysięcy polskich Żydów, który się znalazł w Azji
Środkowej, zaczerpnięte z wypełnionej przez niego ankiety:

Michał Szajewicz Blumenkopf urodził się w 1913 r. w Warszawie. W roku 1935
tamże ukończył wyższą uczelnię techniczną otrzymując dyplom inżyniera--
elektryka. W tym samym roku wstapił do Polskiej Partii Komunistycznej, której
członkiem był do 1939 r. Po ukończeniu studiów pracował jako inżynier. Od 1939
r. rozpoczyna się jego tułaczka: przebywał w obwodzie woroszyłowgradzkim
(Ukraina), w Świerdłowsku (Ural), w Taszkiencie (Uzbekistan). W 1943 r. w
gułagu NKWD pracuje w kopalniach w obwodzie świerdłowskim. W 1944 r. wraca do
Taszkientu...

Oto następny przykład: Rebeka Fersztenberg zawiera w podaniu o pomoc
następującą informację: "W grudniu 1939 r. wyjechałam do Lwowa, gdzie przebywał
mój mąż od września 1939 r. w strasznych warunkach. Szłam pieszo z
dziewięciomiesięcznym dzieckiem na ręku. Potem wysłali nas do archangielskiej
obłasti. Od września 1941 do września 1943 r. przebywałam w kołchozie
Jagiturmu - Leninski rejon Działałabadzkiej obłasti. Ostatnio mieszkam w
Lenindzio. Mąż mój jest w Trudowom froncie na Syberii"..

Taka w zasadzie była marszruta przytłaczającej większości uchodźców z Polski. W
dokumentach zmieniają się tylko nazwy geograficzne - zamiast Woroszyłowgradu
wymienia się Mińsk lub Kijów, zamiast łagru - więzienie, a zamiast Taszkientu -
Leninabad lub kołchoz "Socjalizm"...

Wśród Żydów, którzy znaleźli schronienie w Azji Środkowej, byli mieszkańcy
Warszawy, Krakowa, Łodzi, Białegostoku, Częstochowy i wielu innych miast..

Mieszkający od wieków w warunkach miejskich Żydzi znaleźli się w kiszłakach i
kołchozach. Mieszkali w barakach i w magazynach, ci, którzy mieli więcej
szczęścia - w hotelach robotniczych lub w ziemiankach - przeważnie w strasznej
ciasnocie, biedzie i brudzie.

Ci, którzy mieli specjalne wykształcenie (lekarze, farmaceuci, nauczyciele,
ekonomiści), z reguły wykonywali swój zawód. Natomiast ci, którzy w przeszłości
byli rzemieślnikami lub drobnymi handlarzami (a takich była większość),
przeważnie pracowali w rolnictwie, w przemyśle wydobywczym, w kopalniach.

Pracowali ciężko i przymierali głodem. "Zarobek starcza zaledwie na wykupno
chleba"... - Estera Son (8.01.1944 r.). "Giniemy z głodu"... - Rubinfeld
(b/daty, b/ inicjałów). Podobnych słów rozpaczy w dokumentach jest mnóstwo.

Żydów polskich wykańczały głód i zimno. Z zaświadczeń lekarskich wynika, że
dziesiątkowały ich również choroby: gruźlica, malaria, tyfus, dyzenteria...

Gorsza od głodu i chorób była niepewność co do przyszłości. Nie wiedzieli, ile
czasu będą z dala od domu, co się dzieje z ich bliższą i dalszą rodziną.
Podejmowali próby, żeby dowiedzieć się czegokolwiek, zwracali się do różnych
instytucji, które zajmowały się sprawami Polaków. Właściwie była to próba
znalezienia zainteresowania sprawami ich bytu i beznadziejne szukanie pomocy i
poparcia. Odpisywano im: takiej a takiej osoby nie znamy. Dla tych, którzy
szukali krewnych, miało to znaczyć: poparcia nie ma.

Jeden przykład: Pekler (inicjały pominięto - O. M.) w liście do pełnomocnika
pisze, że dowiedziała się od ludzi, że jej męża z Kijowa zabrali Niemcy: "Nie
mam wiadomości o swoim mężu od 1941 r. (...) Czy wiecie co nieco o losie mego
męża Pekler Abram Isakowicz. Wysyłam do was męża zdjęcie. Być może, nie
pamiętacie nazwiska, wtedy poznacie go po zdjęciu. Bardzo, bardzo was proszę
odpisać"... Na stronie odwrotnej listu - polecenie zwierzchnika wydane
pracownikowi biura: "Zdjęcie wysłać z powrotem do nadawcy. Zawiadomić, że
Pekler nie jest nam znany". Polecenie zostało wykonane. Odpowiedź
brzmiała: "Zwracamy wasze zdjęcie i informujemy, że wiadomości o miejscu pobytu
ob. Pekler nie mamy". Jednak w archiwum zdjęcie Peklera się zachowało. Zwrócone
bowiem żonie, wróciło znów do biura pełnomocnika w Samarkandzie - "Adresat
nieznany, stacja Chu, Oktiabrskaja 6".

Smutna historia i powszechnie znana procedura: list, w którym zawarto próżną
nadzieję na znalezienie człowieka, zgubionego pomiędzy dwoma totalitarnymi
państwami, koperta domowej roboty, zrobiona z druku faktury piekarni na stacji
Chu obwodu Dżambulskiego w Kirgizji... i zdjęcie, być może jedyne, które udało
się zachować z przeszłości... "Samotne" zdjęcie w podartej, rozsypującej się w
rękach teczce samarkandzkiego archiwum... Strzępy czyjegoś gorzkiego życia,
czyjegoś nieszczęśliwego losu...

Dokumenty archiwum świadczą o tym, jak ludzie walczyli. Nie o życie, ale o
przeżycie... Nie ma wątpliwości, że przeżyć można było tylko dzięki sile woli i
determinacji. Więc to, co pomogło stawiać opór trudnościom, zostało poza
dokumentem. Może były to zwykłe ludzkie uczucia. Przecież rodziły się dzieci -
wśród podań są prośby o udzielenie pomocy od kobiet ciężarnych i tuż po
porodzie. Na przykład w jednym z listów--podań Chaja Szturm prosi o
przydzielenie niezbędnych rzeczy dla niemowlęcia.

Być może pomagała przetrwać wiara. Ale wierzący bali się do swojej wiary
przyznawać, jeżeli się modlili, to - w kraju tryumfującego ateizmu - musieli to
robić po kryjomu. Kontaktów z tak zwanymi europejskimi Żydami prawie nie
podtrzymywano: liczni Żydzi ewakuow

[...]

[Gość: bolek]

Wiadomość została usunięta ze względu na złamanie prawa lub regulaminu.

Żydzi i lewica wobec antysemityzmu

[misiek.jewhater.exterminator]

Żydzi i lewica wobec antysemityzmu
- Konferencja w ŻIH
Adam Ostolski


Sesja naukowa pt. Lewica i kwestia żydowska, która odbyła się 5 marca w
Błękitnym Wieżowcu, miała na celu prezentację kilku aspektów wspólnej historii
Żydów i lewicy, oraz podkreślenie doniosłego miejsca kwestii żydowskiej w
tradycji myśli lewicowej. Niestety, konferencja skoncentrowała się tylko na
tych związkach między lewicą i Żydami, które wynikały z antysemityzmu, bądź z
potrzeby wspólnego przeciwstawienia się tej ksenofobii. Problem jednak wydaje
się o wiele szerszy i trudno sprowadzić go wyłącznie do kwestii antysemityzmu.

Grzegorz Krzywiec, który otworzył część historyczną sesji, omówił stosunek
polskiej opinii postępowej do sprawy Dreyfusa. Analiza ponad dwustu artykułów
prasy liberalnej i socjalistycznej, na bieżąco komentujących aferę, pokazała
kilka sposobów ujmowania tematu przez polskich autorów. Grzegorz Krzywiec
zauważył, że w debacie tej prawie nie poruszono wątku antysemityzmu. Pisząc o
sprawie Dreyfusa, podejmowano takie tematy jak: polityczna degeneracja Francji
(Świętochowski), konflikt między republiką i armią (Kelles-Krauz), czy kwestie
postępu i tradycji (Wiślicki). Lewica twierdziła zwykle, że nie jest to tylko
problem Francji, lecz sprawa cywilizacyjna. Bardzo rzadko pisano natomiast o
francuskim nacjonalizmie czy antysemityzmie jako podłożu afery.

Kolejne referaty historyczne dotyczyły losów Żydów w ZSRR. Grzegorz Berendt
opowiedział o działaniach w obronie żydowskich twórców w Związku Radzieckim,
podejmowanych w latach 50. przez TSKŻ. Dla czytelnika Słowa Żydowskiego
szczególnie interesujący wyda się fragment wystąpienia Berendta dotyczący roli
Fołks-Sztyme w walce o pamięć zamordowanych Żydów radzieckich. 4 kwietnia 1956
roku ukazał się na łamach czasopisma niepodpisany artykuł Hersza Smolara,
opisujący los kilku wybitnych radzieckich pisarzy żydowskich. Artykuł ten miał
liczne przedruki w prasie żydowskiej na świecie. W ZSRR reakcje były
zróżnicowane: Chruszczow uznał go za antyradziecki, natomiast Mikojan i
generalicja za sprawiedliwy i niestanowiący zagrożenia. Był to niezwykły
przykład dystansowania się żydowskich komunistów do reżimu, początek
wyzwalania "zniewolonego umysłu".

W ostatnim odczycie części historycznej Artur Patek mówił o przyczynach porażki
Birobidżanu, spowodowanej antysemityzmem Kremla. Niestety, argumentacja i dobór
faktów prelegenta były wyraźnie podporządkowane głównej tezie.

Część teoretyczną otworzył Jürgen Hensel prezentacją ujęcia kwestii żydowskiej
przez Abrahama Leona, mało znanego autora trockistowskiego. Według Leona o
odrębności Żydów stanowiła nie religia, lecz rola pośrednika w obrocie
towarowym i kapitałowym. Zachowali oni zatem dwoisty charakter narodu-klasy
(peuple-classe), co czyniło ich wygodnymi ofiarami ideologii zrodzonej z
ekonomicznego interesu, ale posługującej się nacjonalistyczną retoryką.

Inni prelegenci zajęli się Szkołą Frankfurcką - grupą lewicowych filozofów i
ekonomistów, uchodźców z hitlerowskich Niemiec. Piotr Kendziorek przedstawił
interpretację Holocaustu i antysemityzmu przez autorów Szkoły. Teoria krytyczna
Szkoły Frankfurckiej pokazuje, dlaczego Żydzi są dogodnym przedmiotem
nienawiści zarówno klas wyższych jak i niższych. Robotnicy wytwarzają dobra,
ale to kapitalista uchodzi i chce uchodzić za ich "producenta". Aby sfera
produkcji mogła zachować pozór niewinności, odpowiedzialność za wyzysk
przypisuje się sferze handlu, utożsamianej z Żydami.

Na zakończenie sesji Piotr Weiser przedstawił swoją krytykę wybitnych filozofów
Szkoły Frankfurckiej - Teodora Adorno i Maxa Horkheimera. Krytyka ta dotyczyła
dwóch stereotypów, które wielu historyków przejęło od Adorno i Horkheimera, a
mianowicie: że Żydzi byli przypadkowym kozłem ofiarnym, którym mogła stać się
równie dobrze każda inna grupa oraz że oprawcy byli owładnięci neurozą. Tak
zdecydowana krytyka frankfurtczyków wywołała długą i ożywioną dyskusję.

Jest godne uwagi, że (jeśli pominąć temat Birobidżanu) wygłoszone na sesji
odczyty koncentrowały się na tych związkach lewicy i Żydów, które wynikają z
antysemityzmu i są nań reakcją. Oczywiście jest niezbywalną cechą lewicy branie
w obronę prześladowanych i słabych, ale nie wyczerpuje to chyba przyczyn jej
zainteresowania sprawami żydowskimi. Odrębność Żydów zawsze była wyzwaniem,
intelektualnym i praktycznym, dla lewicowego uniwersalizmu. Lecz również
ujmując zagadnienie z drugiej strony, byłoby grubym uproszczeniem wyjaśnianie
lewicowego zaangażowania wielu Żydów pragnieniem obrony przed antysemityzmem. W
politycznej i religijnej tradycji żydowskiej jest całkiem sporo elementów
kierujących ku lewicowej wizji świata. Pozostaje zatem mieć nadzieję, że
również i te aspekty znajdą kiedyś w organizowanych przez Żydowski Instytut
Historyczny sesjach godne rozwinięcie.

[...]

[Gość: dana33]

Wiadomość została usunięta ze względu na złamanie prawa lub regulaminu.

Symbolika i zwyczaje święta Chanuki

[misiek.jewhater.exterminator]

Symbolika i zwyczaje święta Chanuki
Małgorzata Barcikowska


Święto Chanuki (hebr.: poświęcenie, inauguracja), zwane także Świętem Świateł,
jest obchodzone przez osiem dni. Rozpoczyna się 25 dnia miesiąca kislew,
którego to dnia w 165 r. p.n.e., po zwycięstwie powstania machabejskiego,
ponownie konsekrowano Świątynię Jerozolimską. Opis tego wydarzenia znajduje się
w I Księdze Machabejskiej (4:36-59), według której Juda Machabeusz po pokonaniu
Lizjasza wkroczył do Jerozolimy i oczyścił Świątynię. Zburzono zbezczeszczony
przez Greków ołtarz całopalenia i zbudowano nowy. Naprawiono szkody i wykonano
nowe święte sprzęty, jak świecznik, ołtarz kadzidlany, stół i zasłony. Powtórne
poświęcenie Świątyni, przy wtórze pieśni i akompaniamencie cytr, harf i
cymbałów oraz wśród składania ofiar, odbyło się 25 dnia miesiąca kislew, który
stanowił także trzecią rocznicę obwieszczenia restrykcyjnego edyktu syryjskiego
władcy, Antiocha Epifanesa. Żydom pod karą śmierci nie wolno było odprawiać
obrzędów religijnych, a w Świątyni Jerozolimskiej ustanowiono kult Zeusa
Olimpijskiego. Obchody ponownego poświęcenia Świątyni trwały osiem dni. Juda
Machabeusz wraz z braćmi i całe zgromadzenie Izraela zarządzili, by rocznicę
tej uroczystości świętować co roku. W II Księdze Machabejskiej, która także
opowiada o tym wydarzeniu, dodano, że ośmiodniowa ceremonia ponownej
konsekracji Świątyni odbyła się podobnie, jak poświęcenie Pierwszej Świątyni za
czasów króla Salomona. Ponadto przypomina o cudzie z ogniem, który miał miejsce
zarówno podczas poświęcenia ołtarza za Mojżesza, jak i Świątyni za Salomona
oraz ołtarza w czasach Nehemiasza.

Józef Flawiusz, którego opis tego wydarzenia ma źródła w I Księdze
Machabejskiej, nie wspomina terminu Chanuka. Pisze on : "Od owego czasu
zachowujemy to święto, nazywając je Świętem Świateł; miano to pochodzi, jak
sądzę, stąd, że wtedy zabłysła nam ta swoboda kultu, gdyśmy zgoła nie mogli się
jej spodziewać".

Żadne z tych źródeł nie wspomina o zapalaniu chanukowych świateł. Pierwsza taka
wzmianka pojawia się w barajcie: "Nakaz światła w Chanukę wymaga, by w każdym
domu zapalono jedno światło; żarliwi nakazują jedno światło na każdą osobę;
nadzwyczaj żarliwi dodają światło na każdą osobę każdej nocy. Według szkoły
Szammaja: "Pierwszego dnia należy zapalić osiem świateł, później stopniowo
mniej", podczas gdy szkoła Hillela utrzymywała, że: "Pierwszej nocy należy
zapalić jedno światło, a później stopniowo więcej". Inna barajta stwierdza, że
Hasmonejczycy nie mogąc używać w Świątyni zbezczeszczonego przez Greków
świecznika, wzięli siedem żelaznych prętów, pokryli je cynkiem i użyli jako
świecznika. Tradycja ta stanowi źródło opowieści, według której Hasmonejczycy
znaleźli w Świątyni osiem żelaznych sztab, wznieśli je i zapalili na nich
światła. Kolejna barajta czas trwania Chanuki przypisuje cudowi, jaki się
wydarzył podczas wkroczenia Hasmonejczyków do Świątyni, kiedy to odkryli, że
cała oliwa do oświetlania, oprócz jednego dzbanuszka, została sprofanowana.
Dzbanuszek z pieczęcią arcykapłana zawierał ilość oliwy, wystarczającą na
podtrzymanie świateł w świeczniku tylko przez jeden dzień, jednak cud sprawił,
że oliwy wystarczyło na dni osiem. Należy zauważyć, że cała późniejsza
literatura rabiniczna właśnie w tym cudzie upatruje główną przyczynę
obchodzenia tego święta, a niemal wszystkie przepisy dotyczące Chanuki odnoszą
się do zwyczaju zapalania świateł.

W II Księdze Machabejskiej, w liście Judy Machabeusza do Żydów egipskich
czytamy: "Mając obchodzić Oczyszczenie świątyni dwudziestego piątego kislew,
uważaliśmy, że trzeba wam o tym donieść, abyście wy także obchodzili Święto
Namiotów i ognia [na pamiątkę tego], jak Nehemiasz odbudował świątynię i
ołtarz, a potem złożył ofiary". Inne fragmenty tego listu świadczą, że chodziło
w nim głównie o przywrócenie uroczystości ku czci ognia. Zatem światła
chanukowe byłyby reminiscencją ognia zapalanego wcześniej przez Izraelitów
zimą. Święto Chanuki przypada w miesiącu kislew, kiedy to dni są krótkie, a
noce długie, a jego ostatnie dni przypadają na zimowe przesilenie słoneczne.
Jedna z legend talmudycznych opowiada, że gdy pierwszy człowiek spostrzegł, że
dnie stają się coraz krótsze, zawołał: "Biada mi! Może za grzechy moje świat
ciemnością się powlecze i wróci bezład". I powstał i pościł przez osiem dni, aż
nastała "tkufa tewet" (hebr.: zimowe przesilenie słoneczne) i dnie stały się
dłuższe, ozwał się: "To są tedy prawa świata" i ustanowił osiem dni świąt.
Wprawdzie było to wyjaśnienie pochodzenia rzymskich kalend i saturnaliów, ale
również Izraelici, jak świadczy opis w II Księdze Machabejskiej, obchodzili
dzień zimowego przesilenia, zapalając ognie.

Chanukowe światła powinny się palić co najmniej pół godziny, a jeżeli zgasną
same wcześniej, należy zapalić je ponownie. Zabronione jest zapalanie jednego
światła od drugiego. Kolejne światła zapala się od światła pomocniczego,
zwanego szamesem (jid.: służący). Podczas gdy lampa chanukowa płonie, potrzebne
jest jeszcze inne źródło oświetlenia, bowiem chanukowe światło jest święte i
nie może służyć żadnym praktycznym celom. Na pół godziny przed zapaleniem
świateł nie wolno nic jeść, a w czasie, gdy płoną, zaleca się bezczynność. W
wieczory Chanuki nie studiuje się nawet Tory.

II Księga Machabejska wspomina, że podczas uroczystości ponownego poświęcenia
Świątyni ludzie mieli ze sobą wiązanki zielonych gałązek i liści palmowych,
podobnie jak podczas Święta Namiotów. Wprawdzie może to dziwić, lecz zwyczaje
związane ze świętami zimowego przesilenia słonecznego w całym świecie wskazują
na ścisły związek między światłem a zielenią, będącą widomym znakiem
życiodajnej mocy słońca, pobudzającej płody ziemi do życia i wzrostu. Zwyczaj
przynoszenia zieleni do Świątyni podczas Chanuki został szybko zaniechany i
zapomniany.

W długie wieczory tego święta nawet pobożni Żydzi zabawiają się grą w karty
(jid.: kwitłech). Są to dwie talie białych karteczek z wypisanymi cyframi od
jednego do dwunastu. Zamiast cyfr arabskich mogą występować także litery
hebrajskie. Tradycyjne kwitłech zanikają jednak, ustępując miejsca zwykłym
kartom. Są one znane już od XV w., a z czasem tak się rozpowszechniły, że
spowodowały ograniczenia ze strony rabinów, którzy uważali je za wytwór
szatana, gdyż według zasad gematrii hebrajski termin karton (karta) ma taką
samą wartość liczbową, co wyraz satan (szatan). Jednakże Chanuka stanowi jeden
z nielicznych wyjątków, kiedy gra w karty jest dozwolona.

Zwyczajem chanukowym jest także zadawanie zagadek. Zagadki znane są Żydom już
od głębokiej starożytności. Zabawa ta była szeroko rozpowszechniona wśród ludów
Bliskiego Wschodu, stanowiąc jedną z rozrywek podczas uczt i uroczystości. Za
Biblią można przytoczyć przykłady Samsona oraz króla Salomona i królowej Saby.
Chanukowe zagadki, zwane Chanuke-katowes, miały formę rozlicznych konceptów,
żartów, igraszek etymologicznych i arytmetycznych figli. Wielkim upodobaniem
cieszyły się zwłaszcza te utworzone na podstawie biblijnych wersetów lub
kombinacji początkowych wyrazów biblijnych rozdziałów tak, by dawały liczbę 44,
odpowiadającą ogólnej sumie chanukowych świateł.

Szczególnym dla Chanuki zwyczajem jest zabawa sześciennym bączkiem (jid.:
drejdł, drajderł, trendł, trenderł). Być może cztery ścianki bączka
symbolizowały cztery strony świata, a wirowy ruch, odzwierciedlając obrót
słońca, miał zjawisko to przyspieszyć i pomóc światłu przezwyciężyć ciemność.
Jednakże z czasem zatracił on swe obrzędowe znaczenie i spadł do roli
dziecięcej zabawki. Na bocznych ściankach bączka widnieją pierwsze litery
wyrazów lub cały napis Nes gadol haja szam (hebr.: Wielki cud stał się tam).
Zabawa bączkiem jest grą hazardową, a litery kolejno oznaczają: n - nic nie
dajesz, nic nie bierzesz (jid.: ni

[...]

[Gość: bolek]

Wiadomość została usunięta ze względu na złamanie prawa lub regulaminu.

[...]

[Gość: zbik]

Wiadomość została usunięta ze względu na złamanie prawa lub regulaminu.

Dzieje Żydów tykocińskich

[jewhaterexterminator]

Dzieje Żydów tykocińskich
Władysława Zawistowska
(Mogens Kjelgaard: Cień tamtych lat. Opowieść tykocińska.
Wydawnictwo Norbertinum, Lublin 2001, str. 239.)


W roku bieżącym ukazała się w wydawnictwie "Norbertinum" w Lublinie książka
Mogensa Kjelgaarda pt. "Opowieść tykocińska", tłumaczona z języka szwedzkiego
przez Bożenę Lipiec.

Autor, dziennikarz i pisarz, urodził się w 1937 roku w Kopenhadze. W 1940 roku,
po zajęciu Danii przez wojska niemieckie, wyemigrował wraz z rodziną do
Szwecji. Jego żona, Helena Rogowicka, pochodzi z okolic Tykocina. Książka
poświęcona jest dziejom społeczności żydowskiej Tykocina. Fabuła oparta jest na
autentycznych wydarzeniach, na relacjach i wspomnieniach mieszkańców miasteczka
i okolic. Pierwszych dziesięć rodzin żydowskich przybyło do Tykocina w roku
1522. Z upływem lat było ich coraz więcej i wznieśli małą drewnianą synagogę. W
połowie wieku XVII wybudowali nową o solidnych, kamiennych murach z łukowymi
oknami. Tykocin stawał się ważnym ośrodkiem handlowym, do którego rozwoju w
znacznej mierze przyczynili się Żydzi.

Współżycie Polaków i Żydów w miasteczku w ciągu czterystu lat układało się na
ogół harmonijnie. Autor tak pisze:

"W Tykocinie zdarzały się przyja�nie Żydów z Polakami, było kilka udanych,
mieszanych małżeństw, ale jest rzeczą wątpliwą, czy te dwie narodowości
nauczyły się siebie lubić. Musiała jednak istnieć wzajemna tolerancja, ponieważ
Polacy i Żydzi koegzystowali w Tykocinie od czternastu pokoleń".

Kjelgaard charakteryzuje stosunki polsko-żydowskie w Tykocinie w okresie
przedwojennym na przykładzie dwóch rodzin: Koncewiczów i Brenerów. Dzieliło ich
pochodzenie, religia, tradycja i obyczaje, ale łączyła postawa wobec świata i
ludzi, patriotyzm polski, a przede wszystkim wierna przyja�ń, która przetrwała
najcięższą próbę. U schyłku lat trzydziestych antysemicka propaganda partii
skrajnie prawicowej znalazła także posłuch u części młodych wichrzycieli, ale
ich próby zakłócenia współżycia z Żydami nie odniosły zamierzonego skutku.
Stosunki polsko-żydowskie uległy zmianie po wybuchu wojny i zajęciu Tykocina
przez ZSRR w końcu września 1939 r.

Z perspektywy Żydów władza radziecka była wybawicielką, gdyż chroniła ich przed
Niemcami, natomiast dla Polaków władza ta była okupantem. Część żydowskiej
ludności, zwłaszcza młodzież komunistyczna, popierała akty-wnie aparat władzy
sowieckiej, pozostali traktowani byli przez Rosjan jako element niepewny i oni
najczęściej byli ofiarami deportacji.

Po napaści Niemców na ZSRR w 1941 r. Tykocin znalazł się pod okupacją
niemiecką. Różnymi drogami dociera do Żydów wiadomość o planach zgładzenia
ludności żydowskiej przez Niemców. Nikt nie mógł uwierzyć w to, że Niemcy
zdolni są do zbrodni, jakiej nie było dotychczas w historii świata.

Mosze przeczuwał grożące niebezpie-czeństwo, choć nie mógł przewidzieć, jakie
rozmiary ono przybierze. Nie zawiódł się na wiernym przyjacielu, który ukrył
jego córki w swoim domu mimo grożącej śmierci. Wstrząsający jest szczegółowy
opis zagłady dwóch tysięcy stu tykocińskich Żydów, z której udało się uciec
tylko kilkunastu zbiegom w czasie drogi na miejsce straceń.

Odwaga i ofiarność Józefa Koncewicza nie uratowała córek jego żydowskiego
przyjaciela Mosze. Los nie oszczędził także syna, który walczył z Niemcami w
Armii Radzieckiej. Po powrocie do kraju zginął w 1946 roku. Pozostali przy
życiu mieszkańcy miasteczka, świad-kowie Zagłady, z bólem przypominają te
straszne czasy. Były nauczyciel szkoły tykocińskiej, Tadeusz Kowalski, świadek
owych wydarzeń, podkreśla, że Polacy w Tykocinie nigdy nie zapomnieli swych
zgładzonych sąsiadów i przyjaciół.

W pięćdziesiątą rocznicę mordu Żydów z Tykocina i okolic mieszkańcy Tykocina
postawili pomnik w miejscu egzekucji w lesie Łopuchowo. Na pomniku widnieje
napis: "Tu spoczywają Żydzi z Tykocina i okolic zamordowani przez hitlerowców w
sierpniu 1941 roku. W 50 rocznicę zbrodni mieszkańcy ziemi tykocińskiej".

W roku 1992 obchodzono 350-lecie istnienia barokowej synagogi w Tykocinie.
Uroczystość uświetnił swoją obecnością ówczesny prezydent Izraela Chaim Herzog.
Synagoga tykocińska jest dziś nie tylko miejscem modłów i symbolem pamięci po
żydowskich mieszkańcach tego miasta, ale również interesującym obiektem
przyciągającym turystów z całego świata.

Społeczność żydowska Sopotu

[jewhaterexterminator]

Społeczność żydowska Sopotu
Tadeusz J. Żółciński
(Hanna Domańska: Zapomniani byli w mieście. Dzieje Żydów sopockich w XIX i XX
wieku.
Agencja Wydawnicza Tu, Warszawa 2001, s. 164.)


Hanna Domańska od lat zajmuje się dziejami społeczności żydowskiej znad Zatoki
Gdańskiej do końca drugiej wojny światowej. W 1991 roku ukazała się jej
książka "Kamienne drzewo płaczu" poświęcona dziejom gmin żydowskich ówczesnego
województwa gdańskiego. W sześć lat później wydała studium "Żydzi znad
Gdańskiej Zatoki", które doczekało się rozszerzonego wznowienia we współpracy z
Leonem Lifschesem.

Kontynuując badania nad historią Żydów w obrębie Gdańska i jego okolic, autorka
zajęła się dziejami społeczności żydowskiej Sopotu. Podobnie jak w poprzednich
książkach, jedynie we wstępie opisała historię osiedlania się Żydów w tym
mieście-kurorcie, do którego zaczęli przybywać około 1860 roku. Jednakże
dopiero na przełomie XIX i XX wieku zaczęli tworzyć zwartą grupę mieszkańców
wyznania mojżeszowego. Podobnie jak w Gdańsku głównie zajmowali się kupiectwem,
hotelarstwem oraz reprezentowali zawody wymagające wyższego wykształcenia, na
przykład lekarskiego czy prawniczego.

Na podstawie ksiąg metrykalnych, spisów członków gminy żydowskiej miasta,
nielicznych zapisów kronikarskich i pamiętnikarskich, Domańska opracowała
biogramy przedstawicieli wspomnianych tu zawodów. I tylko wystarczy przytoczyć
tytuły niektórych, aby zorientować się, jakim tropem szły badania autorki:

Berhold Julius - handlarz nierucho-mościami, Eisenstaedt Salomon - kupiec
drzewny, Pauling Ludwik - ginekolog, Lovisohn Egon - elektrotechnik, Margolis
Inko - buchalter, Żitnicki Lazar - żurnalista, Wolff Josef - właściciel Banku
Zbożowego.

Książkę zamyka rozdział opisujący zagładę Żydów sopockich w czasie II wojny
światowej oraz próby powrotu w latach powojennych tych, którzy ocaleli. W
mieście osiedlali się także Żydzi pochodzący z innych stron kraju. I tak w 1947
roku mieszkało w Sopocie 454 Żydów. Ale już w połowie tego roku rozpoczął się
pierwszy exodus Żydów, który trwał do 1950 r. Wyjechało wówczas bardzo wielu
młodych ludzi. Kolejny exodus nastąpił po marcu 1968 roku.

Podobno obecnie w Sopocie mieszka około 100 Żydów oraz osób pochodzenia
żydowskiego. Większość z nich należy do odradzającej się gminy żydowskiej.

Kronika nieistniejącego miasta

[jewhaterexterminator]

Kronika nieistniejącego miasta
Tadeusz J. Żółciński
(Barbara Engelking, Jacek Leociak: Getto warszawskie. Przewodnik po
nieistniejącym mieście.
Wydawnictwo IFiS PAN, Warszawa 2001, s. 825.)


28 października 1939 r. hitlerowcy przeprowadzili w okupowanej Warszawie spis
ludności, który miał wykazać ilu Żydów mieszka w tym mieście. Oczywiście dane
liczbowe nie były dokładne, wystarczające jednak, aby już w listopadzie tegoż
roku rozpocząć przesiedlenie ludności żydowskiej i w konsekwencji tworzenie
zrębów przyszłego getta. Getta, które szybko miało się stać miastem w mieście.
Jego blisko dwuipółletnie istnienie zakończone całkowitą likwidacją mieszkańców
doczekało się licznych wspomnieniowych relacji i opracowań historyków. Jedną z
ważniejszych książek była praca doktorska Ruty S akowskiej, której drugie
wydanie poprawione i rozszerzone ukazało się w 1993 r.

Przypominam tę książkę, ponieważ bez jej znajomości żaden późniejszy badacz
historii getta warszawskiego nie mógł się obejść. Potwierdzenie tego znaleźć
można w najnowszej książce dwóch młodych historyków - Barbary Engelking i Jacka
Leociaka "Getto warszawskie. Przewodnik po nieistniejącym mieście". Podkreślają
to zresztą we wstępie do swojej książki.

Ponad osiemset stron liczące studium dziejów warszawskiego getta jest jak
dotychczas najpełniejszą i najobszerniejszą kroniką wydarzeń i codziennego
życia mieszkańców zamkniętego i skazanego na zagładę miasta. Zagładę totalną
obejmującą ludzi, ich mienie, ich miejsca zamieszkania. Przyznać trzeba, że
dokonano tego perfekcyjnie. I jak we wstępie podkreślają autorzy, dziś "getta
warszawskiego nie ma. Możemy wprawdzie dostrzec okruchy jego murów czy
fragmenty bruku ulicznego, ale w swej istocie ta część miasta, warszawska
dzielnica zamknięta, jest przed nami zakryta: ziemią, asfaltem, fundamentami
nowych domów i niepamięcią".

I jak nie bez gorzkiej refleksji zauważają: "Jeśli chcemy ujrzeć ten zaginiony
świat, musimy wydobyć go spod zwałów zapomnienia, obojętności i niewiedzy.
Jedynym obszarem, gdzie można jeszcze odnaleźć mieszkańców getta wraz z ich
domami i ulicami, z ich życiem, cierpieniem i śmiercią, jest miejsce w naszej
pamięci".

Tyle że pamięć jest zawodna i na dobrą sprawę trwa tak długo, jak żyje
pokolenie, które było uczestnikiem bądź świadkiem tych wydarzeń. Dla
późniejszych pokoleń pamięć zastępują dzieła relacjonujące te wydarzenia.
Jednakże w przypadku książki Engelking i Leociaka mamy do czynienia nie tyle z
zastępowaniem pamięci, co z jej przypominaniem. Jakże bolesnym i dramatycznym w
wymowie, mimo że jest to dzieło naukowe, a więc pozbawione subiektywnych emocji
piszących.

Dla nich bowiem liczą się tylko fakty i to udokumentowane. Ale to właśnie
dokumenty składają się na dramaturgię wydarzeń, rekonstruują tragedie
indywidualne i zbiorowe ludzi spod znaku nieistniejącego miasta. I historykom
pozostaje jedynie uporządkowanie ciągu wydarzeń, nadanie im hierarchii
ważności, odszukanie przyczyn, prześledzenie przebiegu i skutków, które określa
się eufemistycznie "ostatecznym rozwiązaniem".

Sygnalizują to nam już same tytuły poszczególnych rozdziałów. Lecz jeszcze
bardziej z pozoru suchy kronikarski zapis w rodzaju: "Listopad 1941. Znów krążą
po getcie pogłoski o wysiedlaniu Żydów z Warszawy. Przesiedlenia trwają.
Kurczące się coraz bardziej getto musi po-mieścić ponad 400 tysięcy mieszkańców
(we wrześniu 1941 r. wydano 404 300 kart żywnościowych). Jedną z bolesnych
konsekwencji zmian granic jest odcięcie od getta żydowskiego cmentarza przy ul.
Okopowej.

Urząd komisarza Auerswalda wyznaczył Judenratowi terminy wybudowania murów lub
parkanów z drutu kolczastego wzdłuż nowo wytyczonych granic getta. Roboty
prowadzone na trzech odcinkach, miały zostać zakończone: na pierwszym - do 10
listopada; na drugim -do 20 listopada; na trzecim - do 5 grudnia. Cegły na
budowę muru pochodziły z domów zrujnowanych podczas wrześniowego oblężenia".

Albo z marca 1942: "Auerswald żąda, by do 20 marca opuszczono Wielką Synagogę
na Tłomackiem i gmach Głównej Biblioteki Judaistycznej, będącej siedzibą wielu
organizacji społecznych w getcie. Ustalony też zostaje ostateczny termin
wykonania murów na ul. Rymarskiej róg Leszna i na ul. Tłomackie do 15 marca".

I z maja 1942: "Do l maja wyrzucono ok. 2,5 tyś. Żydów z domów między ul.
Dziką, Szczęśliwą i Parysowską oraz postawiono mur na ul. Dzikiej i na ul.
Stawki przez co oddzielono Umschlagplatz od reszty dzielnicy zamkniętej.
Utrzymują się pogłoski o wysiedleniu z getta tzw. nieproduktywnych elementów".

I wreszcie z sierpnia 1942: "Równolegle z akcją deportacyjną, gettem wstrząsają
fale wielkich wewnętrznych przesiedleń, spowodowanych drastyczną redukcją
obszaru dzielnicy zamkniętej. Między 9 a 16 sierpnia rozplakatowano na ulicach
getta cztery następujące po sobie obwieszczenia o zmianach granic. Pierwsze
obwieszczenie ukazało się 9 sierpnia i dotyczyło likwidacji małego getta, które
miało być opróżnione do godziny 6 wieczorem dnia następnego".

Kronikarski zapis jest suchy, a przecież kryje tysiące ludzkich dramatów,
tysiące śmierci z pozoru anonimowych ludzi, po których - w formie jedynych w
swoim rodzaju dokumentów - pozostały fotograficzne czarno-białe zdjęcia robione
przez przypadkowych świadków zdarzeń.

Kronikę zamyka data 8 maja 1943:

"Wykryty zostaje bunkier dowództwa ŻOB na Miłej 18; Anielewicz wraz z
kilkudziesięcioma bojowcami popełnia samobójstwo... 16 V - Niemcy wysadzają
Wielką Synagogę na Tłomackiem na znak ostatecznego zdławienia powstania w
getcie warszawskim".

W kilka dni później getto przestaje całkowicie istnieć jako dzielnica
zamieszkana przez ludzi.

Ta kronika przewija się przez karty książki w różnych kontekstach, jak choćby w
kontekście przebiegu i zmian granic getta warszawskiego, komunikacji w getcie,
przebiegu wielkiej akcji wysiedleńczej dzień po dniu.

Całość książki podzielona została na rozdziały mówiące o codziennym życiu
mieszkańców getta. Do najważniejszych należą niewątpliwie: Instytucje i urzędy;

Żydowska Służba Porządkowa; Służba Zdrowia; Opieka Społeczna; Szkolnictwo i
nauka; Produkcja, wytwórczość, rynek pracy; Zaopatrzenie; Szmugiel; Handel i
usługi; Kultura i rozrywka; Życie religijne; Konspiracja; Możliwości ratunku;

Walka zbrojna; Powstanie.

Każdy z rozdziałów zaopatrzony został w aneksy, które z buchalteryjną precyzją
podaj ą różnego rodzaju dane statystyczne. Tabele cyfr ukazują ogrom ludzkiej
tragedii, upodlenia, śmierci. One też najbardziej przekonywająco przemawiają do
czytelniczej wyobraźni. Ostatni, zamykający książkę rozdział zatytułowany
został "Epilog". W nim też autorzy trzymający się dotychczas w ryzach naukowego
obiektywizmu pozwalają sobie na subiektywną, a przez to jakże sugestywną ocenę
już nie samych wydarzeń, ale tego co dziś po tamtym czasie pozostało. I niech
nas nie dziwi daleka od naukowości zamykająca całość refleksja:

"Miejsce po getcie jest puste - chociaż zabudowane, jest ogołocone i martwe -
chociaż wre tam życie. Miejsce ocalało, lecz zostało niejako wydrążone,
pozbawione treści wnętrza. Getto, które tutaj było, uległo zagładzie, ale owo
tutaj pozostało, zasłonięte jednak obecnością dzisiejszego Muranowa. Zostały
ramy, które mieszczą w sobie już inną rzeczywistość, pozostał punkt
topograficzny, kartograficzna abstrakcja. Obszar getta warszawskiego jest dziś
niemal doszczętnie ogołocony z materialnych śladów, które mogłyby wspomóc naszą
pamięć. Zgładzono ludzi, zagładzie też uległa przestrzeń, substancja materialna
tego miejsca. Getto istnieje już tylko pod asfaltem ulic muranowskich, pod
chodnikami, pod skwerami podwórek, szkolnymi boiskami, dziedzińcami
przedszkoli, pod obrośniętymi trawą skarpami usypanymi z gruzów, pod wyjątkowo
w tej dzielnicy wybujałymi topolami, lipami, klonami. Tam

[...]

[zupagrzybowa]

m.galaxy.com/b/q?k=nazi&x=19&y=7
www.americannaziparty.com/
weekly.ahram.org.eg/Mail.asp?CurTitle=Re:+Egypt+|+Impeding+disaster+(621)