max_bialystock
11.12.01, 09:52
wyborcza.gazeta.pl/info/artykul.jsp?xx=597173&dzial=010101
Łemkowie zniecierpliwieni bezczynnością państwa
Ireneusz Dańko (10-12-01 17:08)
Mimo korzystnego wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego Łemkowie nadal nie
odzyskują mienia utraconego w akcji "Wisła".
Odzyskałem las tylko na papierze - mówi Stefan Hładyk, przewodniczący
Zjednoczenia Łemków z podgorlickiej Bielanki. Ponad dwa miesiące temu wygrał
sprawę o unieważnienie dekretu nacjonalizującego majątek jego rodziny. NSA mimo
protestu lokalnego nadleśnictwa podzielił stanowisko wojewody i ministra
rolnictwa, że prezydium powiatowej rady narodowej w Gorlicach w 1954 r.
bezprawnie przejęło gospodarstwo wysiedlonej rodziny.
Swoje orzeczenie sąd uzasadnił sprzecznością z rozporządzeniem prezydenta RP z
1928 r., które w postępowaniu administracyjnym wymagało indywidualnego opisu
przejmowanych nieruchomości. Tymczasem w dokumencie z 1954 r. nie
wyszczególniono dokładnie nacjonalizowanych działek.
Hładykowie od lat starali się o odzyskanie ojcowizny. Podobnie jak inne majątki
Łemków ich leśne grunty (ok. ośmiu hektarów) pozostają do dziś w zarządzie
Lasów Państwowych.
Stefan Hładyk: - Byłem pewien, że wyrok oznacza przywrócenie własności.
By wydano mienie, jeszcze w październiku przesłał wniosek do nadleśnictwa
Łosie. Zamiast lasu dostał pisemną odmowę. Nadleśniczy Kazimierz Żegleń: -
Ustawa o lasach nie uprawnia mnie do wydawania działek leśnych.
To samo Hładyk usłyszał w Dyrekcji Generalnej Lasów Państwowych. Były dyrektor
Konrad Tomaszewski powiedział mu, że nie znają procedur wydawania lasów. - A
przecież zwracają lasy kościelne i prywatne po wyrokach sądowych - żali się
Hładyka.
Podobne stanowiska zajęło nowe kierownictwa DGLP. - Nie kwestionujemy wyroków,
ale nie możemy "oddawać Inflant" jak Zagłoba w trylogii. Nasza firma nie ma
osobowości prawnej. Zarządza tylko państwowym majątkiem - przyznał rzecznik
DGLP Waldemar Tomkiewicz. Jak zaznaczył, zeszłoroczna ustawa o narodowym
charakterze lasów w Polsce wyklucza reprywatyzację lasów w naturze.
Kto zatem winien zwrócić zasądzony majątek łemkowski?
Z Dyrekcji Lasów Państwowych odesłano nas do Ministerstwa Skarbu i Ministerstwa
Środowiska. Pierwszy resort wskazał DGLP i "ewentualnie" Ministerstwo
Środowiska jako wykonawców sądowego wyroku; drugi - wykluczył swoją
kompetencję, wymieniając kolejne przeszkody w egzekucji prawomocnego orzeczenia.
- Jest problem prawny. Żeby cokolwiek zwrócić, trzeba najpierw wydzielić las
lub wyznaczyć zamienną działkę. Nie wiemy, kto winien ponieść tego koszty -
zauważył Przemysław Szustakiewicz, rzecznik MŚ.
Zniecierpliwiony Hładyk kilka dni temu zwołał zebranie Zjednoczenia Łemków w
Uściu Gorlickim. Na jego wniosek ponad sto osób uchwaliło petycję do
najwyższych władz w kraju. Przypominając powojenne krzywdy, zażądano zwrotu
skonfiskowanych majątków. - Ludzie są zdeterminowani. Okazuje się, że nawet z
prawomocnym wyrokiem nie można odzyskać swojego mienia. Jeśli tak dalej będzie,
to po prostu zajmiemy lasy, nie bawiąc się w żadne pisma - powiedział "Gazecie"
Stefan Hładyk.
Łemkowie upominają się
Dotychczas z całej Polski ponad 200 Łemków wystąpiło o swoje lasy do wojewody.
Maksymalnie może ich być dwa-trzy razy więcej. Wszystkie wnioski dotyczą 2-5
tys. ha w większości położonych w podgorlickim nadleśnictwie Łosie.
Administracyjne decyzje nakazują na razie zwrot ok. 200 ha.
Akcja "Wisła"
W 1947 r. komunistyczne władze Polski wysiedliły (w ramach akcji "Wisła")
blisko 30 tys. Łemków z Beskidu Niskiego. Tak jak 150 tys. innych mieszkańców
południowo-wschodniej części kraju trafili na tzw. ziemie odzyskane. Niewielka
część po 1956 r. wróciła w rodzinne strony.
