Pana Dukaja żale straszliwe

[braineater]

serwisy.gazeta.pl/wyborcza/1,34591,3010958.html?as=1&ias=2
I tak sobie czytam tego artykuła, i niby się z nim zgadzam, choć nie wszędzie
i tak się zastanawiam - czy w polskiej powieści w ogóle kiedykolwiek
istniał 'prymat fabuły' nad formą? Czy kiedykolwiek zaistniała polska powieśc
z dobra fabuła, ale taka, która prócz opisywania róznorakich perypetii coś ze
sobą niosła? Bo tak robię skan pamięci i nic mi na myśl nie przychodzi. No bo
co? Sienkiewicz? Kossak Szczucka? Alfred Szklarski? Wszystko to bezpiecznie
spoczywa (o ile jeszcze w ogóle) na pólkach z literaturą dla dzieci,
pierdołkowatą, przyjemną w odbiorze (no może poza Kossakową:)ale niczego dzis
już ze soba nie niosąca poza eskapizmem w świat barwnych przygód.
I tak wydaje mi się, byc może błędnie, że siła i oddziaływanie polskiej
powieści zawsze jednak kryła się w formie, w podważaniu założeń gatunku, w
demaskowaniu i degradowaniu języka, jak miało to miejsce u Schulza,
Gombrowicza, Witkacego, czy chociażby u wspomnianego w artykule Lema, u
którego fabuła też jest w większości dzieł tylko i wyłacznie pretekstem do
lingwistycznych i filozoficznych szaleństw. Więc do kogo w tworzeniu fabuł,
pełnokrwistych bohaterów powinni nawiązywać młodzi polscy twórcy? do jakiej
tradycji, skoro nie było żadnej?


P:)

[pieranka]

Eno, weź, a Lalka?
Grabski jeśli chodzi o powieść historyczną?
Reymont?

Nawet jeśli w XIX wieku nie byliśmy w stanie stworzyć wielkiego dzieła na miarę
Tołstoja, Zoli, Balzaka, Dickensa, to nie znaczy, że nie można zaatakować
tematu dziś.
Nie mówiac o tym, że nie chodziło Dukajowi tylko o dzieła-pomniki.
Dlaczego nie spróbowac?
W sumie wychodzi na to, że obecnie najwięcej realizmu jest w powieściach
kryminalnych ;-)
Zadajesz pytania bardziej o sens uprawiania powieści - jeżeli jest tak jak
piszesz
"> I tak wydaje mi się, byc może błędnie, że siła i oddziaływanie polskiej
> powieści zawsze jednak kryła się w formie, w podważaniu założeń gatunku, w
> demaskowaniu i degradowaniu języka, jak miało to miejsce u Schulza,
> Gombrowicza, Witkacego, czy chociażby u wspomnianego w artykule Lema, u
> którego fabuła też jest w większości dzieł tylko i wyłacznie pretekstem do
> lingwistycznych i filozoficznych szaleństw. Więc do kogo w tworzeniu fabuł,
> pełnokrwistych bohaterów powinni nawiązywać młodzi polscy twórcy? do jakiej
> tradycji, skoro nie było żadnej?"

to twórcy podważali coś, czego nie było w pisarstwie polskim ;-) zastanawiające.

[Gość: Zdanka]

A swoja drogą ciekawe, dlaczego to Polakom nigdy nic się nie udaje? Nie
wychodzi. Nie są w stanie. Mają dobre chcęci w morzu niechęci. Nie potrafią
opowiadać, nie umieją stworzyć fabuły, tesknią za ksiazka pokoleniową, a jak
już wychodzi, to wciaz jescze za mało pokoleniowa, albo za polityczną, ale
zawsze zbyt mało polityczna , kiedy już wyjdzie...Ja uparcie twierdzę, że
Polak, który nie narzeka, jest Czechem.

[pieranka]

Tak, ze wszech miar słuszne pytanie.
Myślę, że jesteśmy w stanie. Jest potencjał, jesteśmy inteligentni, ino tylko
państwu nie chce się chcieć. Nie świeci garnki lepią.

"Czemuż to o tym pisać nie chcecie, panowie?" :-)

[ada08]

Gdybyż tak jeszcze pan Dukaj podrzucił jakieś tematy rodzimym pisarzom ;-)

Dziwne pretensje zgłasza autor eseju, pretensje wywodzące się chyba ze
starożytnego ;-) przekonania, że pisarz ma obowiązki wobec czytelników,
zatem jeśli czytelnicy pragną powieściowej "cegły" to obowiązkiem pisarza
jest dostarczyć ją !
No ale co, jeśli pisarz nie chce pisać "cegieł" tylko eksperymentować
z formą ? A co, nie wolno mu ?

I o co właściwie chodzi autorowi ? O to, że czytelnicy nie mają do czytania
nowych "cegieł", czy o to, że filmowcy nie mają powieści do filmowania ?,
bo jakoś nie mogę się połapać.

Moim zdaniem , jeśli nie ma nowych "cegieł" zawsze można czytać stare,
ja czytam z wielką przyjemnością i wszystkim to radzę :-) A wspólczesnych
pisarzy nie ma co zachęcać by kontynuowali dzieło Orzeszkowej, no chyba, ze
sami chcą, ale jeśli nie chcą to w żadnym wypadku nie zmuszać! ;-)

Zresztą podejrzewam, że wielu jest pisarzy (może głównie zapoznanych ;-)),
którzy tworzą powieści w tradycyjnym rozumieniu tego słowa, powieści-rzeki,
powieści-sagi rodzinne, tylko nie znajdują wydawcy; zatem esej Jacka Dukaja
powinni sobie wziąć do serca raczej wydawcy niż autorzy.
a.

Dukaj zapytuje

[Gość: gość]

Szczerze i wszystkimi ręcoma podpisuję się pod uwagami kogoś, że książki sa do
czytania a za podstawę filmów służą scenariusze. A cóż to pretensja Dukaja? Co
to za wyznacznik książki, że da się z nij film zrobić? znaczy sie lepsza od
razu. Słusznie Dukaj Grochole wymienił jako najlepszego prozaika w tym
wzgkędzie. ironicznie zresztą nieco. I obawiam, się, ze pisanie owych cegieł od
poziomu ww. by nie odbiegało.
ale jedną rzecz cenną zauważył i nazwał po imien iu, i tu muszę się zgodzić.
Niestety wydawane książki naszych prozaików, choc niejednokrtnie pod względem
formalnym są extrawaganckie i nowatorskie, to jednak niewiele treści ze sobą
niosą, zazwyczaj jedynie bełkot lub jakieś skrawki fabuły nieposklejane zresztą.
I to jest ból naszej literatury
pozdrawiam

[Gość: Mea]

A ja dla odmiany podpisuję się pod artykułem Dukaja wszystkimi kończynami.
Autor naperawdę nie prosi o żadne cuda, jedynie zwraca uwagę na reguły, które
obowiązywały w literaturze na długo przed Arystotelesem i których stosowanie
dziś by nie zaszkodziło. Są to rzeczy takie jak początek, koniec, środek,
fabuła, akcja, wyraziste postacie. Pewne minimum filmowości jest naturalną
konsekwecją przestrzegania tych zasad. Zaś nowatorskość w większości przypadków
jest przykrywką dla różnorakich niedoborów, najczęśćiej w kreowaniu
świata/bohatera/fabuły, a historia literatury wielokrotnie to potwierdzała.
Powiem szczerze, że najbardziej mnie poruszyła (rozbawiła) zacytowana wypowiedź
Masłowskiej, że ona nie napisze on szedł, bo zaśnie nad klawiaturą. Po prostu
no comments... cóż, gdybym ja wymyśliła taką fabułę, też bym zasnęła, mając ją
po ludzku opisać.

[ben-oni]

A ja nie wiem do kogo ten pan, nomen omen, Dukaj ma pretensje?
Permanentne piedestalenie prozy afabularnej daje swoje efekty. Kolana bolą od
wychwalania Gombrowicza, dla którego "gęba" i "pojedynek na miny" (ha, ha, ha,
śmieszne jak kawały o Jasiu z ostatniej ławki) to cała treść powieści. Gromy
elit na komercję Chmielewskiej i Mc'Leana (bo "intelektualny Herbert" to jest
to!). Skorupka nasiąkła i teraz trąci.
Gruba kasa z NIKE płynie do spowiedzi pijaka lub pseudomłodzieżowego w formie
ćwierćinteligentyzmu. Mogła być fabuła lub przynajmniej treść a jest relacja z
pijackiej podróży DONIEWIADOMODOKĄD I NIEWIADOMOPOCO. A to Nike decyduje o
planach wydawniczych. I dlatego Dorota M. sprzedała w Moskwie (8 mln. ludzi)
1500 egz. swoich wypocin i uznano to za WIELKI sukces. Kuczok ma tam takie same
SUKCESY. A krytyka pompuje balona triumfu. Wiec piszmy dalej te rewolucje
formalne.
W Rosji gwiazdą jest... Lem, Sapkowski i... Chmielewska!
W Niemczech w dalszym ciągu Krall.
Świat zna Kapuscińskiego i Głowackiego a u nas...
Shuty robi za gwiazdora, Masłowska ma być przyszłością naszej literatury,
Kuczok to prawie klasyk. W kolejce jeszcze Odije, Vargi - pisać sie nie chce.

[braineater]

Oj benie, a czemu nie przyjmujesz (to żaden wrzut), że może za stary na
Masłowską jesteś, że może to nie literatura dla Ciebie? 1500 egzemplarzy było
nie było cięzkiego w odbiorze i bardzo mocno kulturowo osadzonego tekstu, to
nie jest taki zły wynik. Nie znam sprzedaży i nakładów rosyjskich prozaików
młodego pokolenia w Polsce, ale podejrzewam, że również oscylują gdzieś w tych
granicach. I co. Pielevin gwiazda, Jerofiejew gwiazda (a tu fabuły nie
znajdziesz ani milimetra), a Dnieżkina, co być miała rosyjską Masłowską (swoją
droga ludzie od promocji to czasem mają siekę pod czapką:), leży kilogramami na
przecenach.
Tyle - odrobina dystansu:)

P:)

[Gość: Mea]

Cóż, ja jestem z lat osiemdziesiątych i Masłowskiej nie kocham. Ale gusta
bywają różne.

[sutekh1]

a ja kocham i kochać bedę i mam na to steki argumentów a nie pitolę że ja nie...
poza tym oczywiście że mamy tradycje i to jakie
nasi pisarze właśnie w polsce sa uznawani za nieznanych (w polsce) np. jedna z
pań pseudo-profesorek na egzaminie zapytała mnie o pisarza zupełnie w polszcze
nieznanego - chodziło o brunona schulza.

[Gość: Mea]

Nie rozumiem, o co ci chodzi. Po prostu napisałam że jej nie kocham, i nie
zacznę kochać, dlatego, że część osób uważa ją za objawienie. I to nie jest
żadne "pitolenie" tylko wyrażenie swojej opini. Radziłam bym się zainteresować
raczej frazami typu "Masłowska jest do d...", bo nielubienie bądź niekochanie
jest prawem każdego czytelnika.

[Gość: Zdanka]

W zasadzie, jakby tak zacząć mówić o Schulzu w kontekście erotyki to naprawdę
jest to pisarz w Polsce mało znany:P Wszystkie analizy Schulza są robione
"Xięgą" :P i Ojcem. Wprawdzie nie jestem takim megalomanem, żeby móc
powiedzieć, że czytałam wszystko, nie mogę powiedziec nawet, że baaaaardzo dużo,
ale z tego co dotąd, podobały mi się tylko trzy...Bo może jestem jakaś
niezupełna, ale uwazam, że analizy tekstów powinny się przede wszystkim podobać
i otwierać na,,,, a jak dotąd skutecznie przedzieram sie przez zminiaturyzowane
wykłady z teorii literatury w kontekście poetyki historycznej na tle tego, co
powiedziałby Lacan :P

[totylkopozory]

Bo z nasza "lyteraturą" jest troche jak ze swiatowymi trendami w malartwie - im
bliżej wspołczesnosci tym gorzej. Nie ma wątpliwosci że taki Brandt, albo
Wierusz-Kowalski umieli malować, ale już o największych przedstawicielach
neoplastycyzmu, op-artu albo spacjalizmu (wlasnie przez "a") nie śmiałbym tego
powiedzieć. A przecież ich dzieła "chodzą" po setki tysięcy dolarów :-/

[sutekh1]

odpowiedz: czy tomasz sętowski umie malować czy nie?
to takie pytanie z mentalności....

[akondze]

W Polsce i tak przecież lepiej z literaturą niż z innymi dziedzinami
czegokolwiek...
Patrząc na Noble, aż 4 dotyczą literatury: S,R,M i Sz... co prawda 2 ostatnie
to za poezję, ale przecież to bardzo dobry wynik.

Wszystko pójdzie swoim własnym torem, niezależnie od zachwytów czy narzekań.
----------
...skwak?

[Gość: Zdanka]

Szczególnie zaś nowy rząd idzie swoim koslawym torem , a za nim cała kraina
buraczano- kartoflana...Takie apele, aby nagle zacząc pisać powieści z fabułą,
fabuły mi dajcie, hej!, kojarzą mi sie z apelami o przemysłowe rodzenie dzieci,
bo katastrofa demograficzna grozi w przyszłości...