Daty z historii Albanii

[trevistas]

Albania rozciaga sie od Gor Dynarskiech na polnocy po Gory Pindusu na poludniu oraz pomiedzy Wyzyna Macedonska na wschodzie i Morzami Adriatyckim i Jonskim na zachodzie. Powierzchnia Albanii to 28.75 tys km2 i liczy ona obecnie 3.0 mln mieszkancow.
Na ladzie Albania graniczy z Czarnogora, Kosowem, Macedonia i Grecja, granica ta liczy 932 km. Morska granica stanowi 472 km, najmniejsza odleglosc do granicy wloskiej to 65 km.
www.google.co.uk/imgres?imgrefurl=http%3A%2F%2Fgo.hrw.com%2Fatlas%2Fnorm_htm%2Falbania.htm&tbnid=ADcqnGUTUeAfWM:&docid=rmgo6G4xS_-iTM&h=400&w=624
ok. 1000 p.n.e - Illyrianie docieraja z centralnej Europy i osiedlaja sie na terenie zachodnich Balkanow.
V - III w. pne - Panstwo Illyryjskie stabilizuje sie i kwitnie.
250 r. pne - Panstwo Illyryjskie rozciaga sie od rzeki Krka w Slowenii do terenow obecnej Albanii.
229 - 168 pne - rozpoczyna sie rzymska inwazja na illyryjskie wybrzeza. Krolestwo Illyrii zostaje zredukowane do nadbrzeznego waskiego pasa pomiedzy Dubrownikiem i Lezhe. Rzymianie rozpoczynaja budowe drogi Via Ignatia laczacej Dyrrachium (Durres) z Konstantynopolem.
168 pne - 9 ne - Krolestwo Illyrii popada w calkowita zaleznosc wobec Rzymu. Ludnosc ulega czesciowej romanizacji.
2 w. ne - Illyrianie staja sie znani jako Arberowie; rozpowszechnia sie chrezscijanstwo.
od 160 r. ne - plemiona slowianskie pojawiaja sie w gorskich obrzezach Albanii.
529 - 649 ne - plemiona slowianskie wypieraja Illyrian na wybrzeza i w gory pln. Albanii.
851 - inwazja bulgarow, ktorzy pozostaja na tych terenach do 1010r.
1081 - Normanowie przybywaja od strony Wloch i pozostaja do roku 1100.
1180 - Serbowie podbijaja prowincje Szkoder i Prizren.
1190 - proklamacja feudalnego panstwa Arberia w polnocnej Albanii ze stolica w Krije.
CDN.

[trevistas]

Wyraz Albania prawdopodobnie pochodzi od nazwy konkretnego plemienia illyryjskiego, ktore zamieszkiwalo polnocna i srodkowa Albanie. Lud ten nosil nazwe Albanoi i jest wymieniany w pochodzacych z II w. ne pismach Ptolemeusza. W polowie wiekow srednich lud nazywany Arberi zamieszkiwal tereny polnocnej Albanii, a nazywany Arberesh - tereny poludniowe. Wyraz Albania jako taki pojawia sie po raz pierwszy w XIII wiecznych slownikach lacinskich.
-----------
1204 - Michal Komnenos - czlonek bizantyjskiej panujacej rodziny tworzy Despotat Epirusu, ktory obejmowal pld. Albanie,
1272 - Karol I Andegawenski, krol Neaplu, wkracza do Albanii od stony dalmatynskiej, tworzy Krolestwo Arberi, staje sie krolem Albanii. Wewnetrzne obszary Albanii rzadzone sa przez bizantyjskie i serbskie rodziny ksiazece,
1344 - w czasach panowania krola Stefana Duszana (1331 - 58), Albania, Macedonia, Tessalia i Epirus zostaja wlaczone do Krolestwa Serbii. Duza czesc ludnosci pochodzenia albanskiego migruje w strone Janiny i Arta.
XIV - XV w. - Albania jest rzadzona przez trzy ksiazece rody: Dukagiju (polnoc), Kastriot(i) (centrum) i Arijanit (poludnie). Pod koniec XIV w. wenecjanie sadowia sie w miastach: Durres, Szkoder i Bar.
1431 - otomanscy turcy zdobywaja Janine i duza czesc Albanii dostaje sie pod ich kontrole, tworza oni dwa sandzaki: Albania i Dibres.
1433 - albanskie powstanie przeciwko turkom w zachodniej czesci kraju, dowodzone przez Arijanit Sharpa,
1442 - 48 - Gjergj Kastriot (Skandenberg), (1405 - 68) wraz z 300 albanczykami wkracza do Kruje i oglasza niepodleglosc ksiestwa Kastrioti. Skandenberg zawiera uklad pokojowy z Wenecja, aby miec wolna reke w walkach z turkami.
CDN.

[trevistas]

1450 - tureckie oblezenie twierdzy Korje zostaje odparte,
1466 - Sultan Muhamed II podbija cala Albanie, oprocz Kruje,
1468 - Skandenberg umiera w wyniku choroby (27 styczen) w Lezhe, jego nastepca zostaje Leke Dukaginju, dalsze walki z otomanami trwaja,
1478 - Kruje i Lezhe wpadaja w rece otomanskie, Szkodar pozostaje w rekach wenecko - albanskich. W wyniku pokoju wenecko - tureckiego, Wenecja odstepuje turkom Szkodar, ale zatrzymuje Durres, Ulcinj i Bar,
1501 - Durres poddaje sie turkom, pod ich okupacja jest teraz cala Albania,
XVI w. - praktycznie cala Albania jest chrzescijanska: polnoc kraju - rzymsko - katolicka, poludnie - prawoslawne,
XVI - XVII w. - dziesiatki tysiecy albanczykow emigruje na tereny pld Wloch. W Albanii nastepuje duza ilosc konwersji na islam. Duza ilosc albanczykow sluzy w armii i na dworze sultanskim.
1635 - pojawia sie pierwszy lacinsko - albanski slownik i gramatyka jez. albanskiego,
1749 - 1796 - w pln Albanii (Szkodar) funkcjonuje na w poly niezalezne ksiestwo Paszy Bushatli.

[trevistas]

CD.
1785 - 1822 - Ali Pasza Telepene, probujac wykroic dla siebie fragment imperium otomanskiego wlada pld Albania I Epirusem z twierdzy w Janinie.
1878 - Powstaje Liga Obrony Narodu Albanskiego w Prizren (Kosowo, 10 czerwca, tzw. Liga Prizren), bedzie ona miala duzy wplyw na rozwoj dazen niepodleglosciowych albanczykow. Powstaje pierwsza albanska gazeta pt. ''Drita''.
1881 - Turcy zakazuja funkcjonowania Ligi Prizren,
1887 - 1901 - powstaja pierwsze szkoly z jezykiem nauczania albanskim, najslawniejsza z nich to gimnazjum w Elbasan - dzis uniwersytet,
1912 - jednostronna proklamacja albanskiej niepodleglosci (Vlore, 28 listopda),
1913 - Konferencja Ambasadorow w Londynie uznaje albanska niepodleglosc,
1920 - Albania staje sie czlonkiem Ligi Narodow (1 grudzien), wojska wloskie opuszczaja Vlore,
1920 - kwestie graniczne Albanii zostaja ostatecznie uregulowane (grudzien), Wlochy zachowuja wyspe Sazan,
1924 - ze zbrojna pomoca Jugoslawii do wladzy dochodzi Ahmet Zogolli (Zoglu), rozpoczyna sie czas dyktatury,
1928 - Ahmet Zogu zostaje koronowany na krola Albanii jako Zogu I. Kraj popada w duza zaleznosc gospodarcza od Wloch I Wlk. Brytanii.
1939 - Wloska inwazja I okupacja Albanii (od 7 go kwietnia).
--------------------------------------------------------------------------

[apersona]

> 1442 - 48 - Gjergj Kastriot (Skandenberg), (1405 - 68) wraz z 300 albanczykami
> wkracza do Kruje i oglasza niepodleglosc ksiestwa Kastrioti. Skandenberg zawier
> a uklad pokojowy z Wenecja, aby miec wolna reke w walkach z turkami.

dlaczego znany jest jako Skandenberg?

[trevistas]

apersona napisała:

> > 1442 - 48 - Gjergj Kastriot (Skandenberg), (1405 - 68) wraz z 300 albancz
> ykami
> > wkracza do Kruje i oglasza niepodleglosc ksiestwa Kastrioti. Skandenberg
> zawier
> > a uklad pokojowy z Wenecja, aby miec wolna reke w walkach z turkami.
>
> dlaczego znany jest jako Skandenberg?
Odpowiadam za angielska wersja wikipedii:
George Kastrioti Skanderbeg (Albanian: Gjergj Kastrioti Skënderbeu; Italian: Giorgio Castriota Scanderbeg; 1405 – 17 January 1468), commonly known as Skanderbeg (from Turkish: İskender Bey), was a 15th-century Albanian nobleman.
Ale...sa tez inne wersje tej odpowiedzi.

[trevistas]

Nazwisko Skanderbeg moze byc rowniez uwazane jako jezykowa korupcja tureckiego: Iskander Bej.
Juz na poczatku XVI w. byl on omal mitologiczna postacia w oczach kosciola katolickiego, jako rycerz wiodacy krucjate przeciwko nawale niewiernych otomanow.
Nalezy wspomniec, ze urodzil sie I wychowal w rodzinie katolickiej, potem dokonal konwersji na islam aby moc sluzyc w armii otomanskiej (stad Iskander Bej), a po kolejnych 20 latach powrocil na lono katolicyzmu.
W historiografii albanskiej rzadko uzywa sie jego prawdziwego nazwiska - Kastrioti.
Nalezy pamietac, ze Albania to kraj w 70% muzulmanski, choc w czasach rzadow Hodzy - kraj ten proklamowano jako pierwszy na swiecie kraj w 100% ateistyczny.