nemopiotrek
28.11.06, 10:41
PRAWO INTERNETU: Netykiety i regulaminy
Netykiety to regulacje etyczne i prawne przepływu informacji w Internecie.
Reguły obowiązujące w globalnej sieci nie zostały dotychczas spisane w Polsce
w jednym dokumencie - czymś w rodzaju "Prawa Internetowego". Regulują je
różne dziedziny prawa: prawo karne i cywilne, prawo autorskie, prasowe,
konstytucyjne, prawo pracy i prawo podatkowe. Powstają także zbiory reguł
dotyczące wyłącznie Internetu. Są to tworzone spontanicznie przez społeczność
internetową Netykiety - zbiory zasad savoir - vivre'u sieciowego. Innymi
regulacjami dotyczącymi wyłącznie funkcjonowania Internetu są regulaminy
tworzone przez firmy, na których serwerach za darmo można założyć konta e-
mail i WWW, a także regulaminy poszczególnych kawiarenek internetowych
i kanałów IRC.
Netykieta czyli sieciowy savoir – vivre
Netykieta jest pojęciem będącym zlepkiem słów "net" i "etykieta". Można ją
znaleźć na niemal każdym serwerze oferującym darmowe konta e-mail i WWW, w
Internetowych portalach i na innych poświęconych różnym zagadnieniom
Internetu stronach. Oficjalnym opracowaniem Netykiety jest dokument RFC 1855,
jednak najbardziej znanym jest dokument opracowany przez Arlene Rinaldi,
amerykańskiego konstruktora Internetu na jednej z uczelni. Netykieta dotyczy
przede wszystkim reguł obowiązujących przy korzystaniu z poczty
elektronicznej i tego, co można umieścić na stronach WWW. Rzadziej zasad
korzystania z grup dyskusyjnych i kanałów IRC. Jest całościowym zbiorem norm
obyczajowych dotyczących sprawnego korzystania z różnych funkcji Internetu.
W zakresie korzystania z poczty elektronicznej netykiety zabraniają np.:
• przekazywania informacji nieprawdziwych;
• rozsyłania reklam lub informacji do osób, które wcześniej nie wyraziły zgody
na taką korespondencję;
• zwracania nadawcy uwagi na błędy literowe;
• podszywania się pod inne osoby;
• wysyłanie anonimów;
• wysyłania za długich listów mogących zablokować dostęp do skrzynki
pocztowej odbiorcy.
Netykieta w tym zakresie kieruje do użytkowników poczty również zalecenia i
ostrzeżenia np.:
• wypełniania okna tematu wiadomości;
• dokładnego przemyślenia treści listu, którego po wysłaniu nie można już
cofnąć;
• ostrożności w odpowiadaniu na listy pochodzące z grup dyskusyjnych.
Nasza odpowiedź może wtedy dotrzeć do wszystkich osób, do których dotarł
list, na który odpowiadamy, a nie tylko do jego nadawcy;
• cytowania tylko fragmentów listu, do którego odnosi się odpowiedź;
• sprawdzania poczty codziennie (w miarę możliwości) i nie przekraczanie
dozwolonego miejsca na nią na dysku serwera;
• usuwania z serwera zbędnych przesyłek;
• uwzględniania, że poczta może być przejęta przez innych;
• nie podpisywania się zbyt długim podpisem np. przekraczającym 4 linie;
Netykiety definiują również ograniczenia i dobre obyczaje dotyczące stron
WWW, zasady związane z korzystaniem z kanałów IRC, grup dyskusyjnych i innych
funkcji Internetu. Reguły definiowane przez Netykiety odnoszą się więc
zarówno do zasad obyczajowych i kulturalnych korzystania z Internetu, jak i
przestrzegania dyscypliny technicznej zmniejszającej ryzyko powodowania w
globalnej sieci, podczas korzystania z niej, szkód innym jej użytkownikom.
Netykietę można porównać do kodeksu etyki zawodowej lub środowiskowej, gdyż
zalecają normy deontologii medialnej. Internet jest zjawiskiem, w którym
reguły dotyczące tego wirtualnego świata nie wyłączają, ale nakładają się na
inne kodeksy etyczne. Ponadto niektóre zalecenia zawarte w netykietach można
znaleźć w regulaminach firm oferujących darmowe konta e-mail i WWW, oraz w
innych zbiorach praw dotyczących Internetu np. prawie prasowym, prawie
autorskim, kodeksach etyk medialnych i ustawie o ochronie danych osobowych.
Netykiety definiują również ograniczenia i dobre obyczaje dotyczące stron
WWW, zasady związane z korzystaniem
z kanałów IRC, grup dyskusyjnych i innych funkcji Internetu.
Reguły definiowane przez Netykiety odnoszą się więc zarówno do zasad
obyczajowych i kulturalnych korzystania z Internetu, jak i przestrzegania
dyscypliny technicznej zmniejszającej ryzyko powodowania w globalnej sieci,
podczas korzystania z niej, szkód innym jej użytkownikom. Netykietę można
porównać do kodeksu etyki zawodowej lub środowiskowej, gdyż zalecają normy
deontologii medialnej. Internet jest zjawiskiem, w którym reguły dotyczące
tego wirtualnego świata nie wyłączają, ale nakładają się na inne kodeksy
etyczne. Ponadto niektóre zalecenia zawarte w netykietach można znaleźć w
regulaminach firm oferujących darmowe konta e-mail i WWW, oraz w innych
zbiorach praw dotyczących Internetu np. prawie prasowym, prawie autorskim,
kodeksach etyk
medialnych i ustawie o ochronie danych osobowych.
Regulaminy firm oferujących darmowe konta e-mail i WWW
Innymi regulacjami dotyczącymi Internetu są regulaminy firm oferujących
założenie darmowych kont e-mail i WWW na ich serwerach. Najczęściej osoba
zakładająca konto
e-mail jest zobowiązana do:
• zgody na dołączanie do przychodzących i wychodzących listów krótkich tekstów
reklamowych;
• korzystania z poczty zgodnie z prawem;
• podanie prawdziwych informacji w formularzu zgłoszeniowym i zgody do
przetwarzania
danych osobowych;
• przestrzegania wyznaczonego limitu miejsca na serwerze zajmującego pocztę i
odbieranie jej w ustalonych maksymalnych odstępach czasu (najczęściej wynosi
on 3 miesiące);
• nie nadawanie kontom nazw powszechnie uznanych za wulgarne lub sprzecznych
z normami obyczajowymi;
Osoba zakładająca stronę WWW zobowiązana jest najczęściej do:
• wcześniejszego założenia na serwerze tej samej firmy konta pocztowego;
• przestrzeganiu prawa i nie umieszczania na swoich stronach treści
sprzecznych z prawem, np. pornografii, wezwań do przemocy itp.;
• umieszczenia na stronie stopki informującej na serwerze jakiej firmy
umieszczono stronę;
• nie umieszczania w kodzie strony tagów Meta nie zgodnych z zawartością
strony;
• nie budowania stron będących wyłącznie zbiorem linków do stron znajdujących
się na serwerach innych firm;
• zgody na umieszczenie przez właściciela serwera na stronie użytkownika
reklam;
Dostawcy takich darmowych usług najczęściej zastrzegają sobie prawo do
zlikwidowania bez podania przyczyny konta e-mail lub WWW oraz do zmiany
regulaminu bez wcześniejszego powiadomienia. Ponadto firmy proszą o
zgłaszanie administratorom serwerów stron, których treść godzi w dobre
obyczaje, zasady
etyczne i prawne.
Regulaminy są pewnego rodzaju umowami między właścicielem serwera a
użytkownikiem darmowego konta pocztowego lub WWW, na które przestrzeganie
wyraża zgodę ten ostatni. Zapewniają właścicielom serwerów, że udostępnione
za darmo usługi pomogą im w zdobyciu reklamodawców. Reklamy można bowiem
dołączyć zarówno do listów jak i stron użytkowników. Ponadto gwarantują, że
konta użytkowników nie przyczynią się do promocji innych firm, np. poprzez
umieszczanie na stronach linków wyłącznie do stron znajdujących się na
serwerach konkurencji. Znajdujące się w nich przepisy zobowiązują także do
przestrzegania prawa i dobrych obyczajów, co zabezpiecza je w pewnym stopniu
przed ponoszeniem odpowiedzialności moralnej i prawnej za
zamieszczane tam informacje.
