książka dla dziecka

[yasemin]

Drodzy forumowicze, tym razem z czytania poważniejszych książek
przerzuciłam sie znów na literaturę dziecięcą- próbuję NAPISAĆ
pierwszą (w dorosłym życiu) powieść dla dzieci. Mam i pomysły, i
ogólny zarys tej książeczki, ale na razie nie będę się z tym
zdradzać. Zwłaszcza że ten plan jeszcze się może zmienić. Czy
moglibyście jednak coś doradzić, jak napisać dobrą książkę dla
dzieci?
Ja tak przeglądając, a czasem uważniej czytając różne książki z
dzieciństwa (Akademia Pana Kleksa, Wielka, Większa i Największa,
Bracia Lwie Serce, Czarodziej z Krainy Oz i wiele innych)dochodzę do
wniosku, że:
-język musi być prosty, nie zawierać słów niezrozumiałych dla
dziecka, może zawierać słowa dla niego nowe, ale łatwe do
odgadnięcia z budowy lub kontekstu
-fabuła powinna być prosta, łatwa do śledzenia, dziecko nie może się
w niej pogubić
-nie może być też za dużo wątków; wystarczy jeden główny i parę
pobocznych, o wiele mniej rozbudowanych od głównego
-bohaterowie powinni być podobni do czytelników, mieć podobne
problemy (szkoła, dom, koledzy, zainteresowania itp)
-autor musi od czasu do czasu nawiązywać pewien dialog z
czytelnikiem ("Opowiem Ci/Wam...", "Z pewnością pomyślisz/cie,
że...", "Na pewno zdarzyło Ci/Wam się..." , "Czy Ty/Wy też...?"
itp. )
-przygody powinny być ciekawe, niecodzienne, nawet baśniowe (o
takich akurat będzie moja książka), chociaż niekoniecznie

Czy macie jeszcze jakieś spostrzeżenia, sugestie?

[dakota77]

Moim zdnaiem jednak nie nalezy przesadzac z uproszczeniami czy to
jezyka czy przedstawionego swiata. Dzieci nie cierpia, jak sie je
traktuje jak idiotow:)

Zastanow sie, do jakiej grupy wiekowej ma byc skierowana ksiazka. 6-
latek i 12-latek to dwa rozne swiaty.

[yo-a-ko]

Wypowiem się z "punktu widzenia" mnie-jako-dziecka :-)))Mnie najbardziej
podobały się książki, w których było - tak trochę "wzniośle i na poważnie"...
"Runo" - bodaj moja najukochańsza książka dzieciństwa, o psie, który wśród
wielkich trudów i niebezpieczeństw wraca do swojego pana (od którego został
porwany), zresztą - gdy później czytałam "Lassie, wróć" trochę nawet byłam
rozczarowana, że Runo - to tak z czystej miłości do pana wracał, a Lassie -
instynktem wiedziona ;-))), "W pustyni i w puszczy" - Staś bohatersko opiekujący
się Nel, "Odważnie chodzą nocą" - opowiadania o pierwszych nieco poważniejszych
wyborach, jakich dokonują dzieciaki: co jest uczciwe, co nie, co jest dobre, co
złe, "Chłopcy z Placu Broni" - na czele z wątkiem Nemeczka...
Owszem - lubiłam też na przykład "Groszka i Natalię", przesympatyczną opowiastkę
"opowiadaną" przez jamnika, który opisuje historię swej przyjaźni z małą
córeczką swych właścicieli, nic podniosłego tam nie było ;-))) ale - był pies
przede wszystkim ;-))) i te wspominane przez Ciebie podobne - no, może nie
problemy, ale "okolicznosci zycia" - spacery, wizyty znajomych rodziców itp.
Natomiast - nie zawsze "trafiały" do mnie książki z akcją zbyt "niecodzienną" (i
np "Akademia Pana Kleksa" zupełnie mi w pamieci nie została, nigy do niej też
nie miałam chęci wracać, a już np takie "Porwanie w Tiutiurlistanie" było dla
mnie niestrawne... począwszy od nazwy "Tiutiurlistan", którą odbierałam jako
takie trochę "robienie ze mnie głupka": "przecież wiadomo, że państwa się tak
NIE nazywają, że to taki 'wymysł dla dzieci'" ;-)))
A propos "wymysłów dla dzieci" - czytałam kilkakrotnie "Gelsomina w kraju
kłamczuchów", opowieść do szpiku fantastyczną (Gelsomino, który głosem kruszy
mury, kot, jest "zrobiony" z cegły itp) - i z jednej strony ciekawiła mnie ona,
z drugiej - czułam jakieś takie chyba... zażenowanie? tą historią...

[yo-a-ko]

oczywiście "ODWAŻNI chodzą nocą", A nie "ODWAŻNIE..."!

[the_dzidka]

Bo "Porwanie w Tiutiurlistanie" nie jest w najmniejszym stopniu
książką dla dzieci. Zostaliśmy tym uraczeni jako lekturą we
wczesnych latach podstawówki, bo durnym decydentom wydawało się, że
jak tam zwierzątka mówią ludzkim głosem, to to bajka musi być...

[turzyca]

O rany! Jak ja uwielbialam Gelsomina! To faktycznie byla w jakis sposob
perwersyjna przyjemnosc, bo absurdalnosci przeplataja sie z tematami powaznymi
(umierajacy Benwenuto doprowadzil mnie do lez), ale jednak przyjemnosc. Mysle,
ze wlasnie dlatego, ze te absurdalnosci sa tak oczywiste, ze sprawiaja wrazenie
dekoracji teatralnych. Za to proby uprawdopodobnienia absurdow mnie irytowaly.
Dlatego zreszta irytuja mnie ekranizacje takich ksiazek, bo doslownosc jest
zabojcza.

Wydaje mi sie, ze nie mozna dac jednej recepty na ksiazke dla dzieci, kazdy
pomysl moze przyniesc sukces albo porazke, a o wszystkim decyduja male drobiazgi
i przede wszystkim jezyk.

[mmaupa]

Yasemin, zgadzam się ze wszystkim za wyjątkiem dwóch ostatnich punktów.
1. Jeśli narrator jest bohaterem (jak Lisa z "Dzieci z Bullerbyn") to spoko,
niech nawiązuje dialog. W innym wypadku jest to niepotrzebne.
2. Zawsze wolałam w pełni realistyczne książki (szczególną sympatią darzyłam
radzieckie powiastki dla dzieci), o szkole, o znajomych itd, od tych z
magicznymi wątkami. Pewnie rzecz gustu :)

[mama_kotula]

Nienawidziłam jako dziecko nawiązywania dialogu z czytelnikiem, uznawałam to za nienaturalne i przeszkadzające w akcji. "Z pewnością pomyślicie, że..." - nie, kurde, wcale tak nie pomyślałam i dlaczego tak miałam myśleć?
Moje dzieci też tego nie cierpią.

Uważam, że nie ma jednego przepisu na "dobrą książkę dla dzieci" i nie ma ogólnych wytycznych.

[marajka]

Ja jako dziecko lubiłam książki "prawdziwe":"Oto jest Kasia" czy "Madika z Czerwcowego Wzgórza". Żaden tam Pan Kleks (zresztą do dziś jestem rozkochana w realizmie). Jeśli wątki fantasyczne to w typie "Pippi". Nawiązywanie dialogu może być dobre w ksiązeczce dla małych dzieci. Ja tego nie znosiłam.

[skrzydlate.bobry]

Ja z kolei lubiłam "fantastykę" (to jest zbyt obszerne pojęcie, żeby dać je tu
bez cudzysłowu) i też do tej pory mi to zostało, ale trochę wybiórczo. Od kiedy
nauczyłam się czytać, uwielbiałam klasyczne baśnie, piękne księżniczki, głupich
braci, gadające zwierzęta, chociaż np. Narnia trafiła do mnie, kiedy już byłam
dorosła, a i to na krótko. Nie byłam w stanie polubić występujących w tej serii
dzieci. Podobały mi się np. "Klechdy sezamowe", do tej pory je lubię. Rzucałam
się w ogóle na wszelkie zbiory baśni. "Baśnie" Andersena były o tyle dobre, że
długie, a o tyle złe, że smutne, a czasami straszne. Z drugiej strony
zaczytywałam się też w książkach przygodowych. Szklarski, Verne, London i
pokrewne. W drugiej klasie podstawówki przeczytałam "Trylogię" Sienkiewicza...
Niezbyt sobie ceniłam przywoływane przez Was opowieści o dzielnych zwierzętach
(wyjątek stanowiły "Biały Kieł" i "Zew krwi", ale to chyba ze względu na
otoczkę), zawsze też bardziej podobała mi się "Ronja, córka zbójnika" niż
"Dzieci z Bullerbyn". Przez dość długi czas lubiłam też Makuszyńskiego -
wychowałam się na koziołku Matołku i małpce Fiki-Miki, a potem raz na jakiś czas
czytałam sobie "Szaleństwa panny Ewy" czy "Awanturę o Basię". Czy te książki
mają jakiś wspólny mianownik? Wartka akcja, to na pewno. Niezwykłość -
niekoniecznie fantastyczna, niezwykłe są też przecież odległe miejsca, pod
warunkiem że autor nie próbuje ich na siłę oswoić. Dialog z czytelnikiem to
paskudztwo, o ile nie jest uzasadniony formą opowieści (jak np. w "Hobbicie").
Oczywiście - co już tu ktoś wcześniej napisał - inna książka dla sześciolatka,
inna dla dwunastolatka, przy czym w przypadku dwunasto-, to może być i tak, że
inna dla dwunastolatka, a inna dla dwunastolatki.

[verdana]

Myśle , ze realistyczne-nierealistyczne nie ma najmniejszgo
znaczenia, bo kazde dziecko lubi co innego. Natomias zracanie się do
czytelnika (o ile książka nie jest w formie pamietnika, bo wtedy
jest to naturalne) powodowało, ze odkladalam dzieło z obrzydzeniem -
bo to za bardzo zialo dydaktyzmem i traktowaniem mnie nie jak
powaznego czytelnika, ale jak kogos, kto sam nie zrozumie...
Podobnie język moze byc prosty dla 3-4 latków, ale dla 12 latkow juz
nie musi i nie powinien.
I jeszcze jedno - nie znosilam udawanej gwary mlodziezowej, ktora
zawsze byla tylko tym, co dorosli wyobrazają sobie na temat jezyka
mlodziezy.

[jota-40]

Yasemin - masz dzieci? Ewentualnie - masz młodsze rodzeństwo, kuzynów, dzieci znajomych? Dobrze by było pogadać z konkretnymi małoletnimi i zdecydować, dla kogo piszesz.
Ostatnio kupiłam cudną książkę dla mojej córki, o tę:

wydawnictwodwiesiostry.pl/tytuly/o_wiadukcie_kolejowym/o_wiadukcie_kolejowym.html
...i właśnie w notce na stronie wydawnictwa przeczytałam, że to jest debiut pani T.O.! A zatem można - można przebić się, zabłyszczeć na rynku pierwszą książką! Niesłychane. Zmieniłabym tylko jedno - ilustracje. Książka jest bardzo starannie i pięknie wydana, ale ilustracje są zdecydowanie ambitną twórczością dla dorosłych, przynajmniej mojej córce nie podobały się zupełnie. Natomiast opowiadania są po prostu rozkoszne, dawno niczego nie czytałam z taką przyjemnością.
I żeby było zabawniej - poszukałam jej w googlu już po napisaniu tych kilku słów na wstępie (że warto pisać tak jakby dla konkretnego dziecka), tymczasem znalazłam tam takie oto słowa autorki:
"Wymyślałam te opowiadania dla mojej córki Mileny. Wszystkie tytuły i tematy pochodzą od niej. "Opowiedz mi bajkę" - prosiła. "O czym?" - pytałam. "O liściu kasztana, który chciał się zerwać z drzewa i polecieć w daleki świat". Moja rola sprowadzała się tylko do opowiedzenia reszty."

[ding_yun]

jota-40 napisała:

> warto pisać tak jakby dla konkretnego dziecka

Tak zdaje się powstało kilka najwybitniejszych dziel literatury dzieciecej - na
przyklad Pippi :)

[mama_kotula]

CytatKsiążka jest bardzo starannie i pięknie wydana, ale ilustracje są zdecydowanie ambitną twórczością dla dorosłych,

O rany, przecież ta książka ma niesamowite ilustracje! Dla dorosłych? nie, dlaczego? zresztą to temat rzeka - co jest twórczością dla dorosłych, a co dla dzieci; w sumie to nie potrafię określić tego podziału w dziedzinie: ilustracje do książek.

Z ciekawości - jaki typ ilustracji lubi twoja córka, Joto? :)

[yasemin]

Dziękuję Wam wszystkim za wypowiedzi:)
Teraz tak: co do realizmu czy fantastyki, to ja sięgając pamięcią do
mojego dzieciństwa rzeczywiście stwierdzam, że wolałam realizm niż
bajki, i to najlepiej żeby było o dziewczynkach w moim wieku lub
minimalnie starszych. Tak, żebym mogła się z nimi utożsamić. To
bardziej w dorosłym wieku zaczynam się bardziej skłaniać ku baśniom
i baśniowej fantastyce, zaczynam na nowo odczytywać "Akademię Pana
Kleksa" czy "Braci Lwie serce". Ale może rzeczywiście nie ma to
znaczenia. Dzieci własnych nie mam- ale mnie zresztą ktoś zaskoczył
z tym pytaniem, przecież najpierw musiałabym mieć je z kim
mieć... :P a mój młodszy brat, któremu niegdyś opowiadałam bajki,
gdy byliśmy mali, jest już studentem. Za to uczę w gimnazjum, czasem
też odwiedzam świetlicę środowiskową, więc myślę, że mogłabym
poczytać trochę mojej twórczości tamtejszym dzieciom i zobaczyć, co
one sądzą. Hm, nigdy jakoś nie miałam intencji, żeby napisać książkę
dla konkretnego dziecka. Ta książka, która we mnie siedzi i którą
próbuję "urodzić", jest bardziej do dziecka, które tkwi wciąż we
mnie. Taka, jaką sama chciałabym przeczytać, gdybym była dzieckiem.
Muszę powiedzieć, że mnie jakoś nie denerwował dialog z
czytelnikiem, wręcz przeciwnie, było mi miło, ze autor nie
wyobcowuje się, tylko nawiązuje ze mną przyjazny kontakt. Ale każdy
ma inne odczucia.
The_dzidka, dość dawno czytałam "Porwania w Tiutiurlistanie" i to
niecałe, bo nie wciągnęło mnie, ale teraz bym chętnie sobie
poczytała. O czym to jest tak naprawdę? (Czy czasem nie ma
tam "moich" egzotycznych klimatów?)

[verdana]

Gimnazjum? Dla mnie gimnazjalisci to już nie dzieci, w kazdym razie
nie, jeśli chodzi o literaturę. No i tu na pewno uproszczenie języka
nie byloby potrzebne.
Ja, jako dziewczynka grzeczna i potulna utozsamiałam sie z Winnetou,
więc to róznie bywa. Czyli - nie ma recepty.

[mmaupa]

Och, Winnetou! Winnetou to moja pierwsza samodzielnie przeczytana książka :)
Jako pięciolatka uwielbiałam Winnetou i "Kocią Mamę" Buyno-Arctowej (głównie ze
względu na ilustracje chyba). Nie miało się dobrego gustu, niestety.

[senseeko]

mama_kotula napisała:

> CytatKsiążka jest bardzo starannie i pięknie wydana, ale ilustracje są zdecyd
> owanie ambitną twórczością dla dorosłych,
>
> O rany, przecież ta książka ma niesamowite ilustracje! Dla dorosłych? nie, dlac
> zego? zresztą to temat rzeka - co jest twórczością dla dorosłych, a co dla dzie
> ci; w sumie to nie potrafię określić tego podziału w dziedzinie: ilustracje do
> książek.

Wprawdzie mogę sobie wyrobić opinię tylko po obejrzeniu jednej ilustracji - tej podlinkowanej, ale mnie one też się nie podobają.

[lacitadelle]

Dla dzieci - to baaardzo szerokie pojęcie.

Nie znam się na pisaniu książek, ale Twoje podejście nie wydaje mi się być
dobre. Jako mama oraz właścicielka wewnętrznego dziecka czuję, że jest za bardzo
zdystansowane, deprecjonujące i trochę takie z góry - nie potrafię dobrać słów,
ale generalnie - nie podoba mi się :) Podejścia do dziecka nie da się chyba
osiągnąć w sposób techniczny, na zasadzie przepisu - skutki mogą być bardzo
sztuczne, a dzieci będą to wiedzieć od razu, są bardzo wrażliwe na każdy fałsz.
Trzeba to po prostu czuć.

Także moja sugestia: jeżeli masz rzeczywiście taką historię w sobie, to opisz ją
naturalnie, po prostu, bez żadnego stylizowania na literaturę dla dzieci. A
potem daj dzieciom do przeczytania (gimnazjum to już młodzież, która czyta
pozycje zupełnie inne niż te przez Ciebie wymienione).

[jota-40]

No tak, ja ostatnio zaliczyłam śmieszną wpadkę. Zaczęłam namawiać mojego syna
gimnazjalistę na Durrella, snując entuzjastyczne opowieści, jaki to miłośnik
zwierzaków i przedowcipny... Tymczasem mój syn popatrzył na mnie z dystansem i
powiedział, że właśnie zaczął czytać moje czytadło o londyńskim egzorcyście i
żebym się nie wygłupiała ze zwierzakami ;))...
Kotulo, moja córka nie ma jakiegoś bardzo sprecyzowanego gustu ilustracyjnego.
Lubi oczywiście klasykę: Szancera, Grabiańskiego, Lengrena. Ale ilustracje w
Muminkach też i różne inne śmieszne i niebanalne. Pluję z daleka na wszelkie
przesłodzone obrazki, typu książeczki o Martynce (brrr), nie w tym rzecz zatem,
że ilustracje mają być słodkie i śliczne. Te jednak, o których wspomniałam są
jakby ostentacyjnie nie-słodkie i nie-śliczne. Mnie się podobają, dzieciom -
średnio.

[yasemin]

lacidatelle- ostro poleciałaś, ale chyba muszę Ci przyznać trochę
racji. Nie do końca bowiem wiem, czy te pomysły, jakie we mnie
drzemią, nadają się na książkę dla dziecka, a jednak nie chcę z nich
rezygnować, bo to jest moja książka i mam ją pisać wg własnego
serca, a nie wg jakichś kryteriów... No i prawdę mówiąc nie wiem,
która kategoria wiekowa się nią zainteresuje- czy gimnazjaliści
czytający "Harry'ego Pottera" czy młodsi. Ale zobaczymy- napiszę i
zobaczymy, co z tego powstanie.

[dakota77]

Pisz, jak ci w duszy gra:). Nie da sie pisac wedlug regul. Ale jak cos
juz napiszesz, przetestuj to na znajomych dzieciach w roznym wieku,
zeby zobaczyc, jak zareaguja. I wtedy ewentualnie wprowadz poprawki.