Gość: Crotalus
IP: 157.25.121.*
08.04.02, 15:45
Państwo Izrael powstało w 1948 na terytoriach byłej Palestyny, pozostającej pod
kontrolą Brytyjczyków jako tzw. terytorium mandatowe. W 1947 na forum ONZ
wniesiono propozycję podziału obszaru Palestyny na część żydowską i arabską,
nie precyzując jednak szczegółów projektu. Kilka dni po wygaśnięciu mandatu
brytyjskiego i proklamowaniu przez Żydowską Radę Narodową powstania
niepodległego Izraela (15 V 1948) wybuchła wojna izraelsko-arabska, w której po
stronie arabskiej brały udział oddziały wojskowe z kilku sąsiednich państw.
Izrael zdołał odeprzeć atak Arabów, powiększając przy tym o połowę powierzchnię
kraju. Toczone wówczas walki uległy zawieszeniu bez podpisania umów pokojowych,
Izrael zaś zyskał granice nie uznawane przez żadne z sąsiadujących z nim
państw, co stało się przyczyną późniejszych konfliktów.
Wskutek walk Izrael opuściło i przeniosło się do sąsiednich krajów arabskich
ok. 800 tys. Palestyńczyków, których los stał się odtąd największym problemem
społecznym tego regionu świata. Części z nich udało się zasymilować w swych
nowych krajach, znaczna jednak grupa zasiedliła obozy dla uchodźców. Tymczasem
Izrael rozwijał się w niespotykanym tempie. Źródłem finansowania dokonujących
się w kraju przemian była międzynarodowa pomoc finansowa, niemałą rolę odegrały
też fundusze prywatne pochodzące od przedstawicieli żydowskiej diaspory
żyjących za granicą. W szybkim tempie wzrastała liczba ludności kraju
przyjmującego imigrantów żydowskich z całego niemal świata, dynamicznie
postępowały procesy urbanizacyjne i industrializacyjne.
Konsekwencją wrogich stosunków, w jakich Izrael pozostawał ze swymi sąsiadami,
były kolejne otwarte konflikty znane jako wojna sueska (30 X-7 XI 1956), wojna
sześciodniowa (5-10 VI 1967), wojna Jom Kippur (6-22 X 1973).
W wyniku wojny sześciodniowej Izrael zajął Wzgórza Golan, Zachodni Brzeg
(Jordanu), Wschodnią Jerozolimę, półwysep Synaj (zwrócony Egiptowi w 1979).
Pomimo protestów państw arabskich Izrael prowadził politykę osiedlania Żydów na
terytoriach okupowanych. Do przełomu w stosunkach izraelsko-arabskich doszło po
czerwcu 1992, gdy do władzy doszedł rząd kierowany przez I. Rabina. We wrześniu
1993 rząd Izraela w porozumieniu z Organizacją Wyzwolenia Palestyny ustalił
zasady autonomii Palestyńczyków w strefie Gazy i w Jerychu na Zachodnim Brzegu
Jordanu. W deklaracji izraelskiej przewidziano rozszerzenie autonomii
palestyńskiej na obszar całego Zachodniego Brzegu Jordanu.
Przejęcie władzy przez Palestyńczyków miało się odbywać stopniowo: w pierwszej
fazie przejąć mieli zarządzanie oświatą, służbą zdrowia, finansami, sprawami
socjalnymi i turystyką, następnie zaś resztę uprawnień samorządowych. Wielki
kompleks problemów tego regionu świata zmusza jednak do ostrożności w
prognozach rozwoju dalszej sytuacji. Z całą pewnością przez długi jeszcze czas
nie będzie możliwe wypracowanie takich rozwiązań, które usatysfakcjonowałyby
zarówno stronę izraelską, jak i państwa arabskie.
17 V 1999 premierem został Ehud Barak, prezentujący lewicowe poglądy, zwolennik
pokoju z Palestyńczykami, Syrią i Libanem. W tej dziedzinie zapowiedział
kontynuowanie polityki I. Rabina. 6 II 2001 premierem został Ariel Szaron,
przewodniczący konserwatywnej partii Likud, zwolennik twardej polityki wobec
Palestyńczyków. We wrześniu 2000 A. Scharon pojawił się na Wzgórzu Świątynnym w
Jerozolimie, dając Palestyńczykom powód do zamieszek, które przerodziły się w
krwawe walki, trwające do dziś.