Do Eresa: por. Pilch i Naliboki

[Gość: CCCP]

Bardzo byłbym wdzięczny, jeśli zechciałby Pan podzielić się swoją wiedzą re: por. Pilch i Naliboki. Obie kwestie są z sobą zwiazane; por. Pilch działał w puszczy Nalibockiej.

Byłbym też wdzięczny, gdyby zechciał Pan wyjaśnić, jak widzi Pan uczestnictwo oddziału por. Pilcha (określanego przez Pana mianem kolaboranta) w Powstaniu Warszawskim.

Zalezy mi na tym, jestem rodzinnie zwiazany z pow. stołpeckim.


www2.gazeta.pl/forum/794674,30353,794652.html?f=28&w=4341229&a=4364298

[Gość: eres]

Gość portalu: CCCP napisał(a):

> Bardzo byłbym wdzięczny, jeśli zechciałby Pan podzielić się swoją wiedzą re:
po
> r. Pilch i Naliboki. Obie kwestie są z sobą zwiazane; por. Pilch działał w
pusz
> czy Nalibockiej.
>
> Byłbym też wdzięczny, gdyby zechciał Pan wyjaśnić, jak widzi Pan uczestnictwo
o
> ddziału por. Pilcha (określanego przez Pana mianem kolaboranta) w Powstaniu
War
> szawskim.
>
> Zalezy mi na tym, jestem rodzinnie zwiazany z pow. stołpeckim.

O por. Pilchu, o batalionie Stołpeckim i dziejach tego oddziału na
Nowogródczyźnie piszą obszernie historycy Jan Erdman („Droga do Ostrej Bramy”;
książka ta otrzymała w r. 1985 nagrodę Związku Pisarzy Polskich na Obczyźnie) i
Roman Korab-Żebryk („Operacja wileńska AK”). Zawarte w moich postach informacje
i opisy dot. działalności trzech oficerów AK z tamtego okręgu – w tym Pilcha -
współpracujących z Niemcami zaczerpnąłem głównie z tych dwóch książek. O
działalności Pilcha po dotarciu do Puszczy Kampinoskiej pisze m.in. Stanisław
Podlewski („Rapsodia żoliborska”). O tym okresie działalności Pilcha piszą
także Adam Borkiewicz i Jerzy Kirchmayer. Wszyscy ci historycy są zgodni, że
ani por. Pilch, ani jego oddział w powstaniu warszawskim udziału nie brali.
Jedyny udział Pilcha w większej akcji, związanej pośrednio z powstaniem, to
atak (zresztą nieudany) na opanowane przez Niemców podwarszawskie lotnisko, o
czym także pisałem w jednym z postów tego wątku.
Miano „kolaborant” w odniesieniu do Pilcha używają pisarze Jan Erdman i Roman
Korab-Żebryk i nie tylko oni. Przedstawione przez nich fakty czynią to miano w
pełni uprawnione. Do tej sprawy jeszcze powrócę.
Wielokrotnie poruszana w nin. wątku sprawa zbrodni w Nalibokach bardzo mnie
interesuje, mam nadzieję, że rychło pojawi się sprawozdanie IPN z prowadzonego
w tej sprawie śledztwa. Dziwię się, że nie wspomina o tym dramacie Marek Jan
Chodakiewicz. O tle wydarzeń w tamtym rejonie pisze Marek Wierzbicki w swojej
pracy „Polacy i Żydzi w zaborze sowieckim”. W rozdziale III. pisze on
m.in.: „[...] na terenach ziem północno-wschodnich II. RP istniało zjawisko
walki zbrojnej przeciwko Armii Czerwonej i ogniwom władzy sowieckiej [...]
tzw. „partyzantka wrześniowa”. „[...] Polskie oddziały wojskowe operowały
wówczas na tyłach Armii Czerwonej na Grodzieńszczyźnie, w Puszczy
Augustowskiej, w Puszczy Białowieskiej, na Polesiu i w wielu innych
miejscowościach. Do likwidacji zbrojnego oporu tych oddziałów i grup Sowieci
używali nie tylko jednostek NKWD, ale również formacji tworzonych z miejscowej
ludności: Gwardii Robotniczej (traktowanej jako jednostki operacyjnej do
zwalczania „band oficerskich”) oraz Milicji Obywatelskiej. W pierwszym
przypadku przy naborze stosowano staranną selekcją, wybierając tylko osoby,
które mogły legitymować się rekomendacją trzech robotników – sympatyków władzy
sowieckiej. [...] pomoc w zwalczaniu polskiego oporu zbrojnego okazywały także
nastrojone prosowiecko grupy ludności wiejskiej i z małych miesteczek, komitety
włościańskie i jednostki milicji. [...] Miejscowi sympatycy władzy sowieckiej
byli bardzo pomocni w obserwacji obszarów leśnych i przyleśnych, a więc tam,
gdzie najczęściej pojawiali się członkowie polskich oddziałów partyzanckich lub
ukrywający się w lasach żołnierze, oficerowie WP oraz policjanci. W tę
działalność zaangażowana była przede wszystkim ludność białoruska zamieszkująca
tereny wiejskie. Informacje o współpracy miejscowej ludności, komitetów
włościańskich i Milicji na tym polu znalazły się w relacjach ze zbiorów Hoover
Institiution z powiatów: Mołodeczno, łuniniec, Nieśwież, Stołpce, Drohiczyn
Poleski, Bielsk Podlaski, Białystok. [...] Udział ludności żydowskiej w tych
działaniach polegał na uczestnictwie członków milicji, tymczasowych komitetów
czy Gwardii Robotniczej w akcjach przeciwko działającym grupom polskich
żołnierzy. [...] Lokalne milicje zatrzymywały, rozbrajały, niekiedy ograbiały z
mundurów, a w skrajnych przypadkach mordowały schwytanych żołnierzy
(niezależnie od narodowości). Znacznie gorzej niż szeregowych żołnierzy
traktowano oficerów WP i policjantów, których z reguły zatrzymywano, a często
odsyłano do obozów jenieckich. Wielu z nich [...] zostało zamordowanych w
Katyniu, Ostaszkowie, Miednoje i Charkowie. Wsród nich dominowali Polacy, ale
widoczną grupę stanowili również obywatele polscy narodowości żydowskiej”.