aquam
06.04.05, 20:02
"Polski katolicyzm przeszedł w okresie komunizmu
przez trudną próbę wiary.
Wiara oparła się prześladowaniom.
Ale polski katolicyzm nigdy nie musiał walczyć bezpośrednio
z wielką racjonalistyczną krytyką religii...
Próba odwagi nie oznaczała zarazem próby rozumu."
ks. J. Tischner, "Nieszczęsny dar wolności"
Lektura na dobranoc/na dzien dobry:
Gustaw Le Bon - Psychologia tłumu
A) STARE CZYNNIKI WPŁYWAJĄCE NA BIEG DZIEJÓW:
1. Tradycyjna polityka państw
2. Rywalizacja domów panujących
Dawniej na opinie tłumu zasadniczo nie zwracano żadnej uwagi.
Cywilizacje tworzyły i rozwijały drobne grupy arystokracji intelektualnej,
nigdy zaś tłumu.
B) OBECNA EPOKA jest epoką przejściową i epoką rozprężenia (dość
chaotyczną), ponieważ idee minionych wieków są jeszcze silne (chociaż
nadwyrężone), a idee dążące do zastąpienia upadających, znajdują się w
okresie tworzenia.
- Dochodzą do głosu warstwy ludowe i stopniowo oraz powolnie zamieniają
się w panujące.
(* powszechne głosowanie ma nieznaczny wpływ, łatwo daje się nim
kierować)
Wielkie PRZEMIANY CYWILIZACJI wypływają z przemian w charakterze myślenia
ludów. Decydujące zmiany zachodzą w ideach, pojęciach i wierzeniach %u2013
to dzięki nim odnawiają się cywilizacje. Skutki niewidocznych zmian w
sposobie myślenia.
Wielkie przewroty tylko na pierwszy rzut oka wynikają z przeobrażeń
politycznych: najazdów czy upadku dynastii.
CZYNNIKI PRZEMIAN:
1. Zupełny upadek wszelkich dogmatów religijnych, społecznych i
politycznych.
2. Powstanie nowych warunków bytu i myślenia, których podłożem są
współczesne odkrycia w nauce i przemyśle.
C) NOWE SPOŁECZEŃSTWO będzie się musiało liczyć z niedawno powstałą
potęgą: potęgą tłumu.
HISTORIA:
1. Potęga tłumu rosła powoli
2. Początkowo rozszerzała swoje idee %u2013 one stawały się treścią duszy
tłumu
3. Stopniowo zrzeszała jednostki dążące do urzeczywistnienia tych
koncepcji, dotychczas tylko teoretycznych. One wykuwały sobie pojęcie o
swych dążeniach i celach %u2013 jasno określonych
4. W ten sposób uświadomiły sobie swoją potęgę.
5. Zawiązują syndykaty, przed którymi ustępuje wszelka władza; tworzą
giełdy wbrew wszelkim prawom ekonomicznym; chcą rządzić warunkami pracy i
płacy robotnika.
6. Wysyłają do ciał ustawodawczych swoich przedstawicieli %u2013 rzecznicy
komitetów (pozbawieni wszelkiej inicjatywy i samodzielności).
7. Ich żądania są coraz wyraźniejsze: CEL: zupełne zburzenie obecnego
porządku społecznego - wprowadzenie PIERWOTNEGO KOMUNIZMU
KOMUNIZM %u2013 tylko w zaraniu cywilizacji był normalna formą
wewnętrznego współżycia wszystkich grup ludzkich.
ˇ Ograniczenie czasu pracy
ˇ Wywłaszczenie kopalń, kolei żelaznych, fabryk i gruntów
ˇ Równy podział dochodów
ˇ Oddanie władzy warstwom ludowym - ŻĄDANIA TŁUMU (=KOMINIZMU)
- To na razie jedyna potęga, która dąży do pochłonięcia wszystkich innych
w jak najkrótszym czasie; jej urok wciąż rośnie; nadchodzące stulecie
będzie ERĄ TŁUMÓW. (Kiedy zginą odwieczne poglądy, dotychczasowe podpory
życia społecznego)
- Najważniejszy stanie się głos tłumu %u2013 którego nasłuchują królowie,
a on im nakazuje jak mają postępować. %u2013 Losy narodów rozstrzygają się
w duszy tłumów.
- Idee wyłaniające się w obecnej dobie wkrótce zmienią się w idee
odwieczne, nabędą wszechmocy i despotycznej siły, nie dopuszczającej do
ich roztrząsania.- Boskie prawa tłumu zajmą miejsce boskich praw królów.
Być może wystąpienie na widownię tłumów będzie jedną z ostatnich faz
cywilizacji Zachodu, zapowiedzią powrotu do pierwotnej anarchii, która
poprzedza każde kiełkowanie nowych form społecznych.
- Przyjął na siebie rolę jawnego burzyciela przestarzałych cywilizacji -
przyspieszają dogorywanie wyczerpanej cywilizacji, gdy siły moralne tracą
swoją życiową moc. Rozsypują zmurszałą budowlę cywilizacji. J
*Nową potęgą przerażona jest burżuazja, z jej ciasnymi i krótkowzrocznymi
poglądami, sceptycyzmem. Z pomocą moralną zwracają się do kościoła,
niegdyś tak bardzo lekceważonego. Głoszą bankructwo wiedzy i na powrót
uznają prawdy objawione.
- NAUKA wcale nie zbankrutowała, nie ponosi odpowiedzialności za
rozprzężenie umysłów, obojętnie patrzy na ludzkie uczucia i skargi, nigdy
nie łudziła obietnicą spokoju lub pomyślności, TO NIE NAUKA ZRODZIŁA
TŁUM.
DEFINICJA TŁUMU:
ozn. Zbiorowisko jakichkolwiek jednostek, niezależnie od ich narodowości,
płci i wyznania, a także od przypadku, jaki je zgromadził.
Tłum psychologiczny %u2013 twór chwilowy, złożony z różnych elementów,
które na krótki czas utworzyły jeden organizm. - Powstaje nowa substancja
(niezależna od części składowych)
ˇ Psychologia %u2013 zbiorowość ludzi nabiera zupełnie nowych właściwości,
różnych od tych, jakie posiadają poszczególne jednostki. W tłumie zanika
świadomość własnej odrębności, uczucia i myśli wszystkich jednostek mają
jeden kierunek. - Powstaje zbiorowa, krótkotrwała dusza, o cechach
nadzwyczaj wyraźnych.
ˇ Zbiór jednostek tłum (H. Spencer %u2013 tłum = suma i średnia swych
składników)
Zbiorowość ludzka = tłum zorganizowany = tłum psychologiczny - jedna
zbiorowa istota, która rządzi prawo jedności umysłowej tłumów.
Z powstaniem tłumu psychologicznego łączy się nabycie pewnych
przejściowych cech ogólnych. Do tych ogólnych cech dołączają się cechy
specyficzne, zmienne w zależności od elementów, z których składa się tłum.
I mogące wpływać na jego konstytucję psychiczną.
- Tłumy psychologiczne można podzielić na pewne podgrupy:
A) Tłum heterogeniczny %u2013 złożony z elementów do siebie niepodobnych
B) Tłum homogeniczny %u2013 złożony z elementów bardziej lub mniej do
siebie podobnych. Np. sekty, kasty, klasy.
- Te tłumy maja ze sobą cechy wspólne
CECHY TŁUMU:
ˇ Tłum jest bezimienny.
ˇ Tłum cechuje się zaraźliwością. %u2013 Zjawiska hipnotyczne... Popadanie
w stan fascynacji poprzez fluidy... J Jednostka ma sparaliżowaną
działalność mózgu. Źródłem sugestii jest złudzenie powstałe w umyśle
jednego osobnika, dzięki jakiemuś skojarzeniu.
- Jednostka poświęca osobiste cele dla celów wspólnych.(Nawet, jeśli te
byłyby sprzeczne) Chociaż ta cecha jest przeciwna naturze człowieka, ale
każdy jest na nią podatny w tłumie. Tłum strajkujący czyni to raczej z
posłuszeństwa wydanemu hasłu, niż dla uzyskania podwyżki.
- Tłum rzadko kieruje się interesem. %u2013 Gdyby tłum kierował się swoim
bezpośrednim interesem, to możliwe, że na ziemi nie powstałaby żadna
cywilizacja i ludzkość nie miałaby swej historii.
- Potęgowanie się uczuć w jednym kierunku.
ˇ Tłum jest zawsze nieświadomy - zanik życia umysłowego i przewaga życia
rdzeniowego (nerwowego) poddanie uczuć i myśli pewnemu kierunkowi =
PIERWSZA CECHA, występuje niezależnie od liczby osób zgromadzonych -
psychologiczne prawo jedności tłumów.
Zanika świadomość swojego %u201Eja%u201D, jednostka to niewolnik
nieświadomych działań.
- Ogólne, powszechne cechy charakteru, powstałe na podłożu nieświadomości,
w tłumie występują jako cechy wspólne. %u2013 W tłumie zaciera się
indywidualność. - Jednorodność.
Życie świadome umysłu jest tylko nieznaczną cząstką w porównaniu z jego
życiem nieświadomym. Każdy czyn świadomy rodzi się na gruncie
nieświadomym.
A) Przyczyny działań świadome
B) Przyczyny działań utajone
- Tłum nie może dokonać czynu wymagającego wysokiego poziomu rozwoju
umysłowego. - Nagromadzenie miernoty.
ˇ Podatność na sugestie. %u2013 Wykonywanie pewnych czynności z
nadzwyczajną gwałtownością. Potęguje się ona na mocy wzajemnego
oddziaływania. Uleganie słowom i obrazom, które są bardziej władcze.
- JEDNOSTKA = AUTOMAT, kierowany przez narzucona wolę, nigdy własną.
- Znikoma jest liczba jednostek, które by nie zatraciły poczucia swojej
osobowości.
ˇ Łączenie idei następuje na drodze: A) analogii
B) następstwa.
ˇ Brak wytrwałości. - Dążność do jak najszybszego urzeczywistnienia
sugerowanych idei %u2013 ale owa zaciętość jest krótkotrwała.
