amoremio
28.03.06, 17:52
Chorzów Zdrój-Bad Chorzow
W 1791 r. przy pogłębianiu pierwszego szybu rządowej kopalni ,,Król’’,
dokładnie w miejscu , gdzie dziś znajduje się dworzec kolejowy Chorzów –
Miasto ( czyli na obszarze pól górniczych należących po 1922 r. najpierw do
kopalni ,,Wyzwolenie’’, od 1937 r. do kopalni ,,Barbara-Wyzwolenie’’ ) na
głębokości 50 m natrafiono na wydobywające się wody źródlane o specyficznym
smaku. Górnicy nazwali ją ,,kwaśną wodą’’, którą chętnie zabierali do swych
domów. Oni pierwsi poznali się na jej dobroczynnych skutkach. Miejscowy
lekarz dr Banerth rychło ich w tych przekonaniach utwierdził, bo stał się
wielkim entuzjastą wykorzystania leczniczych właściwości wód. Przeprowadzona
na jego zlecenie analiza chemiczna u tarnogórskiego aptekarza Cochlera
wykazała, że są to wartościowe, bardzo aktywne wody mineralne. Cochler
zaliczył je do leczniczych wód żelazowo-kwasowęglowych. Zawierały one
siarczany, tlenki żelaza i manganu, kwaśny węglan sodowy, sole amonowe, kwasy
organiczne związki żywiczne i inne. Z tymi składnikami wody te zdatne były do
leczenia reumatyzmu, artretyzmu, chorób skóry, chorób kobiecych i stany
wyczerpania. Z domieszką zwykłej wody nie traciły swych właściwości i
nadawały się na kąpiele lecznicze. Wyniki tej analizy spowodowały że ,
kierownictwo kopalni ,,Król’’ zdecydowało się na wydobywanie wód do czego
zastosowano specjalną pompę poruszaną maszyną parową. Odkryte wody lecznicze
trzeba było we właściwy sposób eksploatować i zagospodarować.
Dr Bannerth założył wspólnie z doktorem Meiselbachem, lekarzem powiatowym z
Bytomia spółkę , która wybudowała dom kąpielowy pod nazwą ,,Łazienki Amalii’’
w rejonie placu, gdzie dziś stoi pomnik Chopina ( stąd nazwa ulicy – Starego
Zdroju ). W pobliżu łazienek spółka wybudowała następnie dom i hotel
uzdrowiskowy ( przy dzisiejszej ul.Wolności i Jagiellońskiej, pozostałości po
nim nie zachowały się ).
Entuzjaści leczenia wodami królewskohuckimi działali wbrew pozorom bardzo
dynamicznie. Nie tylko wybudowali ,,Łazienki Amalii’’ , dom i hotel
uzdrowiskowy, doprowadzili tez do budowy muszli koncertowej na obszernym
placu między dzisiejszymi ulicami Wolności i Sienkiewicza a dawną Ligotą
Górniczą, zaś obok gmachu byłego teatru miejskiego przy ul. Sienkiewicza
wybudowano niski parterowy domek, w którym mieściły się biura kurortu.
Od 1830 r. Królewska Huta figurowała w rejestrze śląskich uzdrowisk.
Przypisywano mu duże nadzieje, skoro wymieniano je wówczas obok
najsławniejszych uzdrowisk, jak Kudowa, Lądek, Szczawno czy Świeradów .
W tymże roku w zakładzie zdrojowym przebywało 68 gości , w tym 21 z Królestwa
Kongresowego ( analogicznie w Cieplicach w tym okresie 100 kuracjuszy ).
Kuracjuszom tym udzielono 1322 kąpiele w wannach, 144 kąpiele parowe oraz 231
kąpieli natryskowych.
Ponadto zakład udzielił wspaniałomyślnie 166 kąpieli bezpłatnie i 452 kąpiele
po zniżonej cenie.
Nie było to wcale tak wcale mało, skoro sławna Kudowa miała wtedy niewiele
ponad 200 kuracjuszy, a Cieplice zaledwie 100 ( głównie z Austrii i Rosji ).
Na kuracje przyjeżdżali wyłącznie ludzie zamożni.
Rola Chorzowa jako uzdrowiska zakończyła się w połowie XIX wieku. Przyczyną
upadku była silna konkurencja takich uzdrowisk jak Kudowa, Lądek i Cieplice.
Ponadto kuracjuszy odstraszał coraz bardziej przemysłowy krajobraz oraz
pogarszające się warunki zdrowotne w mieście . Poza tym duży wpływ miał zanik
wód gruntowych i wysychanie studzien, które w wyniku coraz głębszych
penetracji pokładów węglowych odpłynęły w głąb ziemi. Zanikać zaczęły nie
tylko wody mineralne, ale również źródlane i w niedoszłym uzdrowisku ludzie
nie mieli się czym myć, oszczędzać musieli wodę do gotowania i picia itd.
Stało się to wielką udręka mieszkańców.
Źródło :
1.Marian Gałuszka - ,,Chorzów wczoraj – Königshütte gestern’’
2.Marian Gałuszka - ,,Wspólny Chorzów’’ - ,,Od osady do miasta’’
3.Jan Drabina - ,,Historia Chorzowa od średniowiecza do 1868 r.''
4.Rajmund Hanke - ,,Polska droga Chorzowa’’ – Chorzów 1988 r.