Feministycznie

[vi_san]

Jakie znacie [ i lubicie!] bohaterki seriali bądz serii wydawniczych, detektywów w spódnicy? Przy czym nie chodzi mi o "ozdobniki" kryminałów, gdzie jakaś ślicznotka ma za główne zadanie wpatrywanie się ogromnymi oczętami w superbohatera, a o takie, gdzie to KOBIETA, jest główną siłą sprawczą, osobą działającą i rozwiązującą sprawy. Ja zacznę od:
1 Jane Marple - książki i serie
2 Katherine Houghton "Kate" Beckett - serial "Castle"
3. Ariadna Olivier - książki i serie
4. Jessica Fletcher - serial "Napisała morderswo"
5. zbiorowo wszystkie panie z CSI - Nowego Jorku, Vegas i Miami
Dopisujcie, bo wychodzi mi, że dział "detektywi" jest, psia kostka, szowinistyczny!

[negev56]

- Angie Gennaro, piękniejsza połowa duetu detektywistycznego Dennisa Lehane'a
- Malin Fors Monsa Kallentofta

Przyznam się, że wolę panów w roli policjantów, czy detektywów. Są bardziej wiarygodni w tym co robią, nawet w piciu, przeklinaniu i sprawach łóżkowych. Nie przeszkadzają mi panowie z problemami osobistymi, a panie tak

[vi_san]

Ja osobiście też lubię [może nawet wolę?] panów policjantów, detektywów itp. I faktycznie: mężczyzna "z przeszłością" jest interesujący. Kobieta - znacznie mniej. Ale to nie do końca w porządku, w końcu mamy równouprawnienie? Dlatego właśnie podkreśliłam, że chodzi mi o panie lubiane, cenione, a nie o "dekorację ekranu". I zauważ, że z wymienionych przeze mnie pozycje 1, 3, 4 są nietypowe - starsza pani z malutkiej wiosczyny i pisarki. Pozycja 5, to zbiór pań głównie od zbierania dowodów i robienia analiz, w końcu CSI to z założenia serial o pracy TECHNIKÓW policyjnych, a nie stricte policjantów. Właściwie tylko nr 2 jest "rasowym policjantem".

[amused.to.death]

> Przyznam się, że wolę panów w roli policjantów, czy detektywów. Są bardziej wia
> rygodni w tym co robią, nawet w piciu,

Dla mnie wielu panów jest właśnie strasznie antypatycznych przez to picie.

A co do kobiet:
- Sara Linton (koroner i pediatra) - z seri Grant County Karin Slaughter
- Grace McBride - P.J.Tracy z serią Monkeewrench
- Nadia Stafford z książek Kelley Armstrong (wydane dwie, w tym roku będzie trzecia)

[vi_san]

Picie, przeklinanie mi nie imponuje, ale [niesprawiedliwe to, ale cóż poradzić?] facet "po przejściach" - może intrygowć, zaciekawiać. Kobieta - niekoniecznie. Mężczyzna, który ma cztery byłe żony - jest atrakcyjny dla wielu pań, kobieta, która ma czterech byłych mężów - to albo niedojda wiecznie porzucana, albo skrzyżowanie wampa z modliszką z dodatkiem nimfomanki. Przypomniała mi się jeszcze jedna:
6. Sue Thomas - Słyszące oczy FBI.

[amused.to.death]

Bo ja wiem... facet po przejściach najczęściej w tych książkach jest dobrym gliną i kiepskim facetem (vide Harry Hole czy Wallander )
Akurat te trzy panie, które wymieniłam bardzo lubię, niby po przejściach, ale silne, zdecydowane i intrygującej - zwłaszcza Nadia Stafford jako morderca szukający sprawiedliwości

[jottka]

v.i. warshawski - z cyklu sary paretsky
kinsey milhone - z cyklu sue grafton
drugoplanowe, ale dobre sierżant barbara havers - z cyklu elisabeth george i też sierżant siobhan clarke - z cyklu rankina o inspektorze rebusie
boska wprost petra delicado - z cyklu alicji gimenez-bartlett
równie boska kate brannigan - z cyklu val mcdermid
maria kallio - z cyklu leeny lehtolainen

to tak na pierwszy rzut umysłu, pominęłam postacie kobiece, które rozwiązują zagadki morderstw, ale nie są detektywami (jak rebeka martinsson z cyklu asy larsson, choć tam jest dobra postać policjantki anny marii melli). no dużo tego jest i to dobrego, a marudzenie, że kobieta to, panie, nie może być dobrym detektywem/ postacią w kryminale inną niż efektowne zwłoki to tak o jakie 50 lat jest spóźnione

[jottka]

a, padło tu nazwisko sary linton z cyklu karen slaughter, ale tam są świetne postacie policjantek (którą sara jednak nie jest), czyli amandy wagner, szefowej jednostki specjalnej, i faith mitchell, policjantki od pokoleń w linii matriarchalnej

[negev56]

Nie lubię Sary Linton, przeżywanie wdowieństwa latami, stało się nużące i nudne (dobrze, że Trent się trafił). To już wolę Lenę Adams, kontrowersyjną policjantkę, która przyczyniła się do stanu wdowiego Linton. Denerwuje mnie też Carol Jordan z powieści McDermid, niby taka stanowcza i przemądra, a bez faceta nie umie zliczyć do trzech.
No i cud urody Maura Isles, wprawdzie tylko krojczy zwłok, ale gdy tylko się pojawi, od razu są kłopoty, a pierwsza pcha się do śledztwa.

[andaba]

Barbara Havers.
Cordelia Gray

I sporo innych, może nie detektywów, ale prokuratorek, dziennikarek śledczych itp.
Lub szeregowych policjantek, jak Anna Maria Mellla.

[ewa9717]

Erika Flack.

[mia72]

To też moje typy, nb szkoda, że jest tak mało książek z Cordelią
Oprócz nich Vera z cyklu A. Cleeves (rewelacyjna B. Blethyn w wersji filmowej).

[bene_gesserit]

Serie, których bohaterem jest sterany, fizycznie zaniedbany, podtatusiały mężczyzna z przeszłością, koniecznie z pociągiem do alkoholu, łysiną i nietypowym hobby lub słusznymi poglądami na świat/politykę/łotewa są nudne do bólu własnie z powodu kolejnego jak spod sztancy "interesującego" bohatera. No ileż można? Ostatnie dziesięciolecie napłodziło serii z męzczyzną-po-przejściach całe tabuny. Zmiana płci może tu tylko wyjść na lepsze. Mam wrażenie, ze wątek i jego ton kryminaly o facetach są jakieśtakie ciekawsze to prowokacja - a jeśli nie to piramidalne, powiedzmy, nieporozumienie.

Bohaterki (mniej i bardziej oczywiste):
*Clarise Starling z "Milczenia owiec"
*Siostra Pelagia od Akunina,
*Anastazja Kamieńska (cały cykl Marininy),
*komisarz Agata Zawadzka (Maciej Maciejewski, 'W piekle lepiej być nikim' - świetna rzecz, nie wiem czemu nie zyskała większej popularności i czemu tyle trzeba czekać na kontynuację),
*Lisbeth Salander z "Millenium" - kompletnie imo antyfeministyczna, ale jednak równorzędna postać kobieca o zasadniczym znaczeniu dla akcji,
*małżeństwo, działające pod pseudonimem Nicci French pisze wyłącznie o kobietach, z nierównymi wynikami
*Lacey Flint z dwóch jak do tej pory całkiem niezłych tomików S.J.Bolton
*staruszki-detektywki i owdowiała nauczycielka z powieści Anny Fryczkowskiej ('Starsza pani wnika' i 'Kobieta bez twarzy' - zwłaszcza tu da się odczuć ożywcza zmiana stereotypu bohatera powieści kryminalnej)
* Cassie Madox od przesłodzonej, acz miejscami sugestywnej Tany French (w 'Lustrzanym odbiciu" z korzyścią dla akcji jest już jedyną narratorką powieści)
*Charlie Zailer, równorzędna bohaterka cyklu powiesci Sophie Hannah - ekscentrycznych, pokręconych, mrocznych, w duchu gotyckich, z dwójką bohaterów zupełnie wymykających się nie tylko stereotypom powieści kryminalnych, ale i powieści w ogóle.

Itd itd itd - listę moznaby ciągnąc w nieskończoność - z ulgą, ze nie jesteśmy skazani już na kolejne, updateowane i lekko przypudrowane dla niepoznaki wcielenia Poirota (z całym szacunkiem do Poirota), Holmesa (z całym szacunkiem do Holmesa) czy Wallandera (jak poprzednio).

[vi_san]

Nie, no, bene, to nie miała być prowokacja! Fakt, że lubię wielu męskich "detektywów po przejściach" [i nie tylko!] to inna bajka. Ale chodziło mi o wyszperanie postaci kobiecych budzących sympatię, a równocześnie uzdolnionych "detektywistycznie" - znaczy takich, które SAME, bez silnego męskiego ramienia, osiągają sukcesy w odkrywaniu sprawców zbrodni.

[jamajka10]

Liza Marklund - cykl z Anniką Bengtzon.
Kay Scarpetta Patricii Cornwell
Kathy Reichs i jej bohaterka.

[pavvka]

Z niewymienionych do tej pory jeszcze Anne Holt - cykle z Hanne Wilhelmsen i Johanne Vik (ta druga rozwiązuje zagadki kryminalne razem z partnerem życiowym, ale w sumie to ona jest tu ważniejszą połową
No i jest jeszcze moja ulubiona Eva Backman z cyklu z inspektorem Barbarottim. Co prawda nie jest główną postacią, ale jednak b. ważną, i zdecydowanie nie tylko kwiatkiem do kożucha.

[pavvka]

Aha, i oczywiście jeszcze wątek islandzki: mecenas Thora z książek Yrsy Sigurdardottir, tudzież Elinborg z cyklu Arnaldura Indridasona (jedna z trójcy detektywów występujących w tym cyklu; w jednej z książek samodzielnie prowadzi śledztwo).

[pleschanka]

Tess Gerritsen i jej duet z Bostonu: Rizzoli (detektyw policyjny) - Isles (lekarz sądowy).

tzn.

[jottka]

samo sformułowanie "wyszperanie postaci kobiecych", które by pełniły samodzielną rolę w kryminałach, jest cokolwiek zdumiewające, a powyższa wyliczanka postaci kojarzonych jako pierwsze z brzegu to potwierdza. w latach 20. czy 30. XX w. można było jeszcze szperać, ale od tamtej pory wiele lat minęło i dzisiaj kobiety czy to w roli autorek kryminałów, czy detektywów-postaci literackich nie stanowią jakiegoś szczególnego novum, to norma.

kobiety nie są też, że doprecyzuję, twórczyniami jakiegoś szczególnego "kobiecego" podgatunku kryminałów, posługują się tymi samymi kategoriami, co autorzy.

[bene_gesserit]

Ja się specjalnie nie znam na historii gatunku ani na samym gatunku, ale mam wrażenie, ze - jeśli chodzi o Polskę - to renesans powieści kryminalnych w ogóle to ostatnie 10 lat, o ile nie 5.

I mam wrazenie, ze do niedawna gatunek był zdominowany przez postacie męskie. A ponieważ kryminal szuka nowej drogi i ponieważ w dużej mierze zdominowali go ufeministycznieni Skandynawowie, coraz więcej jest w nim postaci kobiecych, ale ta krzywa rośnie od mniej-więcej dekady dopiero.

[jottka]

o ile dobrze zrozumiałam, wątek nie dotyczy postaci kobiet w kryminale polskim... no chyba że naturalizujemy wymienioną w pierwszym poście pannę marple i resztę koleżanek

natomiast gatunek jako taki postacie kobiece w roli sprawczej wprowadzał żwawo chyba od zarania (że mi się przypomniała irene adler z sherlocka, a nieco później harriet vane z cyklu dorothy sayers, a przytaczane akurat przeze mnie bohaterki amerykańskie pochodzą z lat 70. i 80. i nie były one rarogami. tzn. nie skandynawowie w ciągu ostatniego 20lecia wprowadzili kobietę do kryminału, bo z powodzeniem czynili to anglicy i amerykanie dobre parę dekad wcześniej.

są takie dwa tomy po polsku bernadety darskiej "śledztwo i płeć" - rzecz raczej w typie popularnego leksykonu (i ograniczona tylko do autorów/ autorek tłumaczonych na polski), ale pożyteczna, bo ukazuje wielorakość istnienia kobiet jako podmiotów działających kryminału, że tak ujmę. tu link do recenzji:

www.dekadaliteracka.pl/?id=4994

[bene_gesserit]

Nie twierdzę, ze kobiet nie było - ale literatura była zdominowana przez bohaterów męskich, tak na oko w proporcji 1:10. To samo można, oczywiście, zaobserwować w filmach czy serialach kryminalnych - 10 lat temu bohaterek było jak na lekarstwo, teraz mnożą się w postępie geometrycznym. Emancypacja w sensie zaistnienie kobiet jako poważnej liczbowo populacji głównych bohaterek kryminałów zgrywa sie w czasie z emanacypacją gatunku, co jest dośc miłe i ciekawe.

A co do Darskiej - jeśli nie wspomniała o bajkowej Liz Salander, istotnie nie napisała o superkobietach

[jottka]

bene_gesserit napisała:

> Nie twierdzę, ze kobiet nie było - ale literatura była zdominowana przez bohaterów męskich, tak na oko w proporcji 1:10.


się gubię literatura w sensie kryminał polski? czy kryminał anglosaski? czy też w ogóle jak leci? ja bym się na oko nie ośmieliła wyrokować z powodu niebycie znawcą, ale w kryminale anglosaskim wysyp zarówno detektywek (policjantek i private eyes), jak i autorek już na przełomie lat 70./80. jest dobrze widoczny. natomiast u nas tłumaczenia pojawiały się opóźnione i ponad dekadę (jak np. w wypadku już klasyczek gatunku - pierwszy kryminał paretsky - 1982: 1994, pierwszy kryminał grafton - 1982: 1993), do tego przecież nie wszystkich reprezentantek gatunku czy postaci, więc można odnieść wrażenie, że dopiero wraz z zauważalną od kilku modą na kryminały obok postaci męskich na równorzędnych prawach pojawiają się i kobiece. ale to raczej złudzenie spowodowane punktem widzenia, a nie nagłą feminizacją za sprawą skandynawów.

[bene_gesserit]

Literatura w sensie tłumaczenia na polski. Jakoś nie mam oporów mieć opinię na jakiś temat nate nie będąc znawczynią. Proporcje się zmieniają - całkiem możliwe, ze z punktu widzenia głownie polskojęzycznej czytelniczki. Całkiem możliwe, ze w wielkim świecie zmiana trwa od 30 lat, ale to - historycznie rzecz ujmując - niewielka, doprawdy, róznica. Trend jest świeży - a w Polsce, co widać w wypowiedziach autorki wątku - nadal zaskakuje.

[taka_prawda500]

Moimi ulubionymi postaciami literackimi są przyjaciółki rozwiązujące sprawy kryminalne, czyli Kobiecy Klub Zbrodni Jamesa Pattersona. Porucznik policji Lindsay Boxer, patolog Claire Washburn i dziennikarka Cindy Thomas. Czwarta z klubu - z-ca prokuratora okręgowego Jill Bernhardt została z trzeciej książce z serii niestety zabita, a adwokatka Yuki Castellano, która pojawiła się w czwartej książce i dołączyła do Klubu zupełnie mi nie pasuje i potwornie zgrzyta
Jeżeli ktoś nie zna i nie czytał to polecam cała serię:
- Ty umrzesz pierwszy
- Druga szansa
- Trzy oblicza zemsty
- Czwarty lipca
- Piąty jeździec apokalipsy
- Szósty cel
- Siódme niebo
- Ósma spowiedź
i w przyszłym roku Albatros wyda
- Dziewiąty wyrok.
Bardzo opóźnieni są w porównaniu do tego, co Patterson pisze, powstały jeszcze 3 kolejne książki z tego cyklu:
- 10th Anniversary (2011)
- 11th Hour (2012)
- 12th of Never (2013)

Oczywiście uwielbiam też Jane Marple - również w filmach, szczególnie w wykonaniu Joan Hickson i Julii McKenzie

Pewnie coś mi się jeszcze przypomni, ale na razie z wakacji na Mazurach wróciłam i trochę mi umysł słabo działa

[taka_prawda500]

Już mi się przypomniała jeszcze jedna postać - Dasza Wasiljewa z książek Darii Doncowej

[nchyb]

> Już mi się przypomniała jeszcze jedna postać - Dasza Wasiljewa z książek Darii
> Doncowej

a Lampka u Doncowej to pies?

[chiara76]

Olga Riazancewa, z serii autorstwa Polakowej. Lubię ją za to, że nie jest jednoznaczna, najmniej z niej dobrze ułożonej pani , tak zwana kobieta po przejściach, za to bez pretensji do świata i życia.