stix
19.07.08, 11:10
pl.wikipedia.org/wiki/Bitwa_pod_Bia%C5%82%C4%85_G%C3%B3r%C4%85
Bitwa pod Białą Górą 1620 (czes. Bitva na Bílé hoře), była starciem między
siłami czeskich protestantów i wojskami koalicyjnymi katolickich Habsburgów;
to największa klęska w historii Czech i decydująca bitwa, która zmieniła losy
kraju. Miejscem bitwy było niewielkie wzniesienie (382 m n.p.m.), które
obecnie znajduje się na południowo-zachodnich przedmieściach Pragi.
Geneza konfliktu
Pierwotną przyczyną był opór Czechów przeciwko nasilającej się dominacji
ekonomicznej, politycznej i kulturowej Niemców (a konkretnie przybyszów z
krajów niemieckojęzycznych, głównie Bawarii i Saksonii) na terenie Czech. Ten
antagonizm powiększyły od czasów Jana Husa (1371-1415) różnice religijne
między dwiema grupami etnicznymi: Czesi byli z reguły zwolennikami husytyzmu,
a Niemcy zagorzałymi katolikami. Podczas gdy Czesi bronili przede wszystkim
własnej narodowej autonomii, to Niemcy starali się chronić własne wpływy i
interesy w Czechach, których bezpieczeństwo gwarantowała im polityczna dominacja.
Wobec nasilającej się dyskryminacji protestantów, w 1618 reprezentanci
czeskiej szlachty udali się na Hradczany, aby złożyć protest u przedstawicieli
cesarza Ferdynanda II Habsburga. Spotkanie miało burzliwy przebieg: dwóch
najbardziej znienawidzonych namiestników cesarskich zostało wyrzuconych przez
okno na stertę odpadków (ucierpieli tylko na honorze). Była to druga
defenestracja praska, która zapoczątkowała czeskie powstanie stanów i wojnę
trzydziestoletnią. Cesarz uznał znieważenie swoich namiestników za osobistą
obrazę; wojna była nieunikniona.
Mimo wojowniczych deklaracji, obie strony nie były przygotowane do wojny.
Czescy protestanci utworzyli odrębny rząd – dyrektoriat z Vaclavem Vilhelmem z
Ruppy na czele. Ten rząd zdetronizował cesarza Ferdynanda a następnie 26 lipca
1618 roku wybrał na króla Czech przywódcę niemieckich protestantów księcia
elektora Palatynatu Fryderyka V, co spowodowało umiędzynarodowienie konfliktu.
Następstwa klęski
Zwycięscy Habsburgowie rozpętali w Czechach terror: na praskim Rynku
Staromiejskim ścięto 27 najwybitniejszych przedstawicieli husyckiej szlachty
czeskiej. Następnie planowo zamordowano 600 najważniejszych przedstawicieli
czeskiej elity społecznej i kulturalnej. Skonfiskowano majątek protestantów
(połowę wszystkich posiadłości ziemskich) i przekazano go lojalistom i
sojusznikom (to z tych czasów pochodzi niemiecka arystokracja w Czechach np.
Trautmannsdorfowie, Schwarzenbergowie, Liechtensteinowie).
Nadeszła brutalna rekatolicyzacja: przekazanie kościołów katolikom i
przymusowa zmiana wyznania; tysiące protestantów czeskich uciekło na Śląsk i
do Polski (Leszno). Czechy stały się krajem wyludnionym (liczba mieszkańców
zmalała o 3/4) i zrujnowanym ekonomicznie. Habsburgowie zlikwidowali
niezależność Królestwa Czech, tworząc z niego własną dziedziczną prowincję,
tępiąc język czeski i kulturę oraz nasilając germanizację.
Skutkiem tej polityki było całkowite zniemczenie szlachty i praktycznie
wszystkich wyższych i średnich warstw społecznych; język czeski stał się w
XVIII wieku językiem prawie wyłącznie niewykształconych chłopów. Mimo wysiłków
Kościoła rzymskokatolickiego i polityki Habsburgów, ani pamięć o Janie Husie,
ani świadomość własnej bogatej czeskiej kultury narodowej nie zaginęła i była
źródłem odrodzenia narodowego w XIX wieku. Pozostał głęboki antagonizm między
Czechami (niechętnymi katolicyzmowi i żądającymi niezależności) i miejscowymi
Niemcami (prohabsburskimi lub proniemieckimi katolikami), który zakończył się
dopiero w 1945.
-------------
Kolejny przykład bandyckiej działalności narodu niemieckiego.
