Ja chciałem bardzo...

[cwi]

... Zielce podziękować.
Cóż to za radość spędzić z Zielką bowiem
niedzielne śniadanie w paryskiej kafejce, gdzieś między
Quartier Latin a Sekwaną. Szkoda, że tak krótko, że
RER, że Charles de Gaulle, że Air France...
Ale i tak bardzo bardzo miło.

Tym milej, że Zielka się poświęciła
(w całym sensie tego metafizycznego słowa),
by być owego niedzielnego i słnecznego poranka
całkiem przebudzona!


Cwi

eetam

[zielka]

ech, cwi tu sie kryguje, a to przecie male piwo spotkac zielke (no, mala kawa i croissanty raczej;-), gdy
dzien wczesniej sie podbilo miedzynarowymi wystepami publicznosc, ktora cwim byla zupelnie
zachwycona.

Ech, niestety, w zwiazku z artykulem przezacnego skadinad Jana Hartmana, musialam nie zgodzic sie
na to, by cwi, prawda, jako przedstawiciel grupy poniekad nieco uprzywilejowanej, dal wyraz pewnemu
stereotypowi, itp. Wydarzenie powyzsze doprowadzilo cwiego do nazwania mnie Kinga Dunin juz nie
pamietam czego. Chyba wegetarianizmu. Wiec sie obrazam ;-)
(artykul ktory mnie wyprowadzil z rownowagi to :
serwisy.gazeta.pl/wyborcza/1,34474,2492488.html

[cwi]

Jan Hartman* 13-01-2005 , ostatnia aktualizacja 13-01-2005 18:07

Boję się, że instytucjonalne ingerencje w obyczaj zakłócą miłosne stosunki obu
płci. W świecie, którego życzyłyby sobie nawet bardzo umiarkowane feministki,
takie jak Magdalena Środa, nie ma miejsca na puszczanie przodem, kwiatki,
całowanie rączek, pensjonarki i kawalerów, przyzwoitki i swatki



Nieczęsto zdarza się, by filozof został ministrem. Tym bardziej ucieszyliśmy
się w naszym filozoficznym kręgu, gdy powszechnie ceniona i lubiana dr hab.
Magdalena Środa została Pełnomocnikiem Rządu do spraw Równego Statusu Kobiet i
Mężczyzn. Pani Środa opublikowała ciekawą pracę, w dużej mierze poświęconą
zagadnieniom feminizmu "Indywidualizm i jego krytycy", gdzie dała wyraz swemu
umiarkowanemu stanowisku. Wszystko to zachęca mnie, by wyrazić nareszcie swe
wątpliwości w sprawie owego zrównywania statusu płci.

Twierdzę mianowicie, że wyrównał się on już w stopniu wystarczającym, a
przesadne ingerencje państwa w ten proces mogą doprowadzić do zafałszowania
realnych i naturalnych różnic, jakie głęboko dzielą kobiety i mężczyzn. Jeśli
wiele rzeczy mimo wszystko nie podoba się nam w sferze obyczajowej, to jednak
rodzi się pytanie, czy to państwo właśnie ma zajmować się obyczajami?

Chciałbym skomentować kilka najważniejszych obszarów, w których, zdaniem
feministek, kobiety są wciąż pokrzywdzone, a także zwrócić uwagę na pewne
przywileje, jakie mimo to (a może w zamian za to) kobiety zdają się mieć w
stosunku do mężczyzn. Nie chodzi mi jednak o licytację, kto ma lepiej, kobiety
czy mężczyźni. Mogę się nawet zgodzić, że mężczyźni per saldo są
uprzywilejowani. Zależy mi raczej na pokazaniu, że próby ingerowania w tę
ewentualnie występującą niesprawiedliwość mogą przynieść oprócz korzyści w
konkretnych sprawach również straty, i to poważniejsze, w dziedzinie duchowo-
moralnej.

Ta najwartościowsza, a jakże delikatna sfera naszego życia wspólnotowego w
znacznym stopniu przejawia się poprzez obyczaje. I one ulegają przemianom. Gdy
jednak przemiany te są przyspieszane przez procesy polityczne i działania
instytucjonalno-prawne, wtedy zawsze coś tracimy - jakieś symbole i gesty - nie
otrzymując w zamian nic duchowo równoważnego. Najbardziej obawiam się zaś tego,
że nadmiar socjotechnicznych działań rządu i organizacji pozarządowych może
naruszyć tę najdelikatniejszą sferę obyczaju, która wiąże się ze stosunkami
miłosnymi. Wydaje mi się, że coś takiego zaszło w niektórych krajach
europejskich i że ludzie tego żałują.

W polityce

Kobiety mają nieproporcjonalnie niską reprezentację polityczną. Jest ich mało w
parlamencie i rządzie. Powstaje tu jednak problem, czy kobiety są w ogóle
jakąś "grupą interesu", która powinna mieć osobną reprezentację polityczną.
Wiele kobiet uważa, że tak, i głosuje na kobiety, które również ten pogląd
podzielają. Inne kobiety uważają, że nie, i te częściej głosują na mężczyzn, bo
wydaje im się, że mężczyźni więcej mogą w polityce, a może i lepiej się do
polityki nadają.

Gdybyśmy metodami prawnymi zagwarantowali równą liczbę kobiet i mężczyzn w
parlamencie, znaczyłoby to, że ustawowo sankcjonujemy pewien pogląd polityczny
pewnej liczby kobiet (a może i mężczyzn), pogląd, któremu bez przeszkód i tak
mogą one dawać wyraz i nakłaniać do niego innych. Zresztą nawet gdyby ten
pogląd był słuszny, tzn. gdyby było prawdą, że kobiety są grupą interesu mającą
realną potrzebę odrębnej reprezentacji politycznej, to dlaczego z samego faktu
istnienia grupy interesu miałaby wynikać polityczna i prawna gwarancja jej
parlamentarnego zabezpieczenia? Tak się robiło w zgromadzeniach stanowych i
plemiennych, ale demokracja bardzo unika takich regulacji, zachowując je
głównie dla małych mniejszości narodowych niemających bez tego szans na
reprezentację parlamentarną.

Może byłoby i lepiej, gdyby nasze nawyki polityczne zmieniły się, wskutek czego
zawód polityka i związane z nim dobre stanowiska w większym stopniu
przypadałyby kobietom. A może byłoby i gorzej. Nie wiemy, póki życie tego nie
pokaże. W każdym razie nie ma szczególnych powodów, by regulować proces
demokratyczny w taki sposób, aby kobiety czy mężczyźni mieli gwarantowaną
połowę miejsc w parlamencie czy rządzie. Poza wszystkim zaś, kompetencje posła
albo ministra w zasadzie nie mają charakteru płciowego, lecz intelektualny i
moralny.

W pracy

Kobiety zarabiają mniej od mężczyzn na tych samych stanowiskach, sfeminizowane
zawody są słabo płatne, awans zawodowy kobiet zaś jest utrudniony, przez co
jest ich nieproporcjonalnie mniej w fotelach dyrektorów i prezesów. Co więcej,
w pracy spotykają je przykrości ze strony mężczyzn - protekcjonalne
traktowanie, a nawet molestowanie seksualne. To wszystko jest prawdą. Ale jest
i parę innych prawd. Pęd do kariery zawodowej i zdobywania wyższych stanowisk
jest u kobiet mniejszy niż u mężczyzn. Warto może namawiać kobiety, by były
bardziej ambitne zawodowo, ale to jest w końcu sprawa każdej z nich. Ułatwianie
awansu kobiet jakimiś metodami instytucjonalnymi byłoby niesprawiedliwe.

Nierówności między kobietami to zresztą problem szerszy. Dyskryminacja kobiet w
pracy bardzo często polega na prześladowaniu jednych kobiet przez inne i ma
miejsce w sfeminizowanych biurach, szkołach czy szpitalach. Są one nieraz
istnym "piekłem kobiet". Kto wie, czy nie jest to większy problem niż
dyskryminacja zawodowa kobiet przez mężczyzn.

Inna prawda, którą można przytoczyć ku częściowemu usprawiedliwieniu
wspomnianych wyżej nierówności, jest taka, że kobieta ma mniej czasu na pracę
zawodową. Po prostu - zwykle ma ważniejsze sprawy na głowie i mniej się tej
pracy poświęca. Gdy dziecko jest bardzo małe albo chore, to to dziecko chce,
żeby była z nim mama, a nie tata. To czyni kobietę, przeciętnie biorąc, mniej
atrakcyjnym pracownikiem. I nie jest to niczyja wina. Tak po prostu jest, a w
konsekwencji jest rzeczą normalną, że ludzie nie chcą kobietom płacić tyle co
facetom. Kobiety też zresztą płacą mniej kobietom.

Powiedzmy sobie zresztą uczciwie, że cała ta praca to zwykle żadne mecyje.
Owszem, bywają atrakcyjne stanowiska, ale przytłaczająca większość ludzi chodzi
do roboty, bo musi, i nie osiąga żadnej "satysfakcji z interesującej pracy, w
której się mogą realizować i rozwijać". Ja na przykład uczę studentów filozofii
i bokiem już wychodzi mi Arystoteles, Kartezjusz i cała reszta ferajny z
jej "bytami" i "jaźniami". Dlatego mówię do swojej córeczki: "Ucz się, Zosiu,
bo jak się będziesz dużo uczyć, to może nie będziesz musiała pracować". No i
się dziecko, pełne nadziei, uczy.

To samo z "kierowniczymi stanowiskami". Jakoś nie widzę, co to za przyjemność
kierować i odpowiadać. Przyjemnie tylko mieć wysoką pensję. A kobiety pieniądze
mają nie tylko ze swych pensji, ale także od mężczyzn. Wiele z nich w ogóle nie
musi pracować, będąc na utrzymaniu swoich mężów, czego i swojej córce życzę.
Dla przyjemności można popracować dwie, trzy godziny, ale nie osiem przez pięć
dni w tygodniu.

Oczywiście nie sugeruję, że można komuś płacić za mało, zakładając, że i
tak "dostanie jeszcze od męża". Zwracam jedynie uwagę na to, że przeciętnie
biorąc kobiety w większym stopniu niż mężczyźni dysponują pieniędzmi na wydatki
czysto osobiste. Społeczno-instytucjonalny układ stosunków dotyczących
uzyskiwania i wydawania pieniędzy całościowo biorąc jest dla kobiet korzystny.

Gdyby zaproponowano mi zmianę płci w godzinach pracy, czyli przyjęcie
wszystkich dobrych i złych okoliczności zatrudnienia, które dotyczą kobiet,
pewnie bym na to przystał. Zarabiałbym mniej, ale wcześniejsze otrzymanie
emerytury to byłaby duża pokusa, jakkolwiek pewnie i tak cieszyłbym się nią
kilka lat krócej niż pełnowymiarowa kobieta, bo te żyją sporo dłużej niż
mężczyźni. Trudno byłoby mi też skorzystać z ochrony, jaką kodeks pracy
zapewnia k

[cwi]

Gdyby zaproponowano mi zmianę płci w godzinach pracy, czyli przyjęcie
wszystkich dobrych i złych okoliczności zatrudnienia, które dotyczą kobiet,
pewnie bym na to przystał. Zarabiałbym mniej, ale wcześniejsze otrzymanie
emerytury to byłaby duża pokusa, jakkolwiek pewnie i tak cieszyłbym się nią
kilka lat krócej niż pełnowymiarowa kobieta, bo te żyją sporo dłużej niż
mężczyźni. Trudno byłoby mi też skorzystać z ochrony, jaką kodeks pracy
zapewnia kobietom ciężarnym, zresztą całkiem słusznie. Nie jest tak, żebym coś
kobietom wypominał (proszę mnie źle nie zrozumieć!), lecz po prostu skłonny
byłbym wybrać los pracownika-kobiety, gdyby taki wybór był mi dany.



W domu

Wreszcie mamy i sferę prywatną. Tutaj prawne i polityczne ingerencje są
szczególnie ryzykowne, zwykle mało skuteczne, a za to trudne do
usprawiedliwienia. Nie znaczy to bynajmniej, że należy pozwalać mężczyznom
bezkarnie bić i dręczyć kobiety. Z pewnością trzeba zapewnić sterroryzowanym
kobietom i dzieciom ochronę i pomoc, sprawcy przemocy domowej zaś powinni być
karani. Nie jest to wszelako kwestia równości płci, lecz jedna z dziedzin
kryminologii i prewencji, którą powinny interesować się właściwe czynniki.
Oczywiście, przemocy domowej ulegają częściej kobiety niż mężczyźni. Dotyczy to
zresztą wielu przestępstw, w których ofiara musi być słabsza fizycznie od swego
krzywdziciela, by do przestępstwa mogło w ogóle dojść. Siłą rzeczy przestępstw
przeciwko integralności fizycznej więcej popełniają mężczyźni. Pewna
nietypowość kobiety w roli przestępcy sprawia zresztą, że gdy kobieta jest
sądzona, często dostaje łagodniejszy wyrok niż mężczyzna skazywany za to samo.
Niech tak będzie. Nie zamierzam kruszyć o to kopii.

Trzeba jednakże zauważyć, że bardzo wiele w stosunkach między płciami wynika z
tego, że kobiety są, przeciętnie biorąc, fizycznie słabsze. Nawet w najbardziej
kulturalnych sferach istnieje świadomość, że w sytuacji dramatycznej może dojść
do starcia fizycznego, w którym z reguły mężczyzna będzie górą. Przemoc wynikła
z więzi łączącej członków rodziny jest wpisana w nasz los, tak samo jak inne
formy intymności. Zdarza się, że ten czy ów przez całe życie nie pobije się z
żoną czy kochanką, nie zbije dziecka czy nie odda szturchającemu go ojcu. Nie
sądzę, żeby było wielu takich ludzi, a jak mi nie wierzycie, to spytajcie
psychologów.

Pewne przesadne wydelikacenie współczesnej kultury mieszczańskiej sprawia, że
uważamy całkowitą eliminację przemocy z życia za bezdyskusyjny ideał. Zgadzam
się, że lepiej nie bić dzieci i rozstrzygać spory domowe bez udziału rąk, ale
będę się upierał, że czasami, choć rzadko, ceną za bezwzględne wyrzeczenie się
przemocy w rodzinie jest coś o wiele gorszego. Karanie dzieci z zimną
konsekwencją i zaciętą miną, które zwykle skutecznie zastępuje klapsa, często
jest o wiele od tego klapsa brutalniejsze.

Podobnie w stosunkach między małżonkami - może lepiej, żeby kilka razy w ciągu
trwania małżeństwa doszło między nimi do fizycznego starcia, nawet bardzo
nierównego, niżby zamiast tego miała zalec między nimi zimna nienawiść. Czasem
lepiej, by emocje zostały rozładowane w taki właśnie sposób.



W sercu

Jest jeszcze coś, co przenika obie sfery - publiczną i prywatną. To właśnie
obyczaj, w swej głębszej, nieceremonialnej warstwie. Należą do niego te formy
zachowania, sposoby nawiązywania i budowania międzyludzkich stosunków,
wyrażania uczuć i pragnień, które spontanicznie akceptujemy, uważając za własne
i niewymuszone. Postępując zgodnie z obyczajem, jesteśmy wolni, jesteśmy bowiem
tacy, jakimi autentycznie chcemy być. A znaczną część obyczaju stanowi wieczna
gra, więcej: wieczysty kontredans mężczyzn i kobiet. Niestety, eros nie jest
zbyt posłuszny wymogom nowoczesności i demokracji. Czasem stwarza pozory
dyskryminacji. Czasem zaś naprawdę zawiera w sobie jakiś element dyskryminacji
kobiet i nierówności płci. A jednak obyczaj podlega ochronie. Zbyt łatwo bowiem
wylać dziecko z kąpielą. W imię starań o równość i sprawiedliwość, w imię racji
politycznych można niechcący naruszyć piękno i dobro naszego obyczaju,
zubażając nasze życie prywatne.

Demokracja nie zna się na sprawach męsko-damskich. Gotowa jest lekceważyć
różnice między płciami. Skoro w wyborach parlamentarnych kobiety i mężczyźni
mają te same prawa, to dlaczego nie w rodzinie? Wyrównywanie i upodabnianie do
siebie ról życiowych kobiet i mężczyzn, wprowadzanie symetrii i podobieństw w
życie rodzinne, zacieranie wielkiej i tajemniczej odmienności płci spycha nasze
miłosne życie w cień półlegalności, gdzie jeszcze może wolno nam oddawać się
temu, co wynika z różnicy płci mimo wszystko. A jednak chcemy, by eros
przenikający nasze życie miał oparcie w obyczaju i w tym co jako obyczajne jest
legalne. Potrzebujemy gestów i słów, całego tego arsenału miłosnej gry, bez
którego będzie ona prymitywna i prawie że nielegalna.

Do czego zmierzam, oddając się tym filozoficznym refleksjom? Otóż pragnę
wyrazić na ich tle obawę przed utratą czegoś, co darzę sentymentem i czcią, i
co jest dla mnie równie ważne jak wartości demokratyczne. Boję się, że zbyt
grubymi nićmi szyte instytucjonalne (ideologiczne i prawne) ingerencje w
obyczaj, zarówno publiczny, jak i domowy, zakłócą i oszpecą miłosne stosunki
obu płci. W świecie, którego życzyłyby sobie nawet bardzo umiarkowane
feministki, takie jak Magdalena Środa, nie ma miejsca na puszczanie przodem,
kwiatki, całowanie rączek, pensjonarki i kawalerów, przyzwoitki i swatki. W
świecie tym kelner nie podaje rachunku mężczyźnie, lecz kładzie go na środku
stołu. Trochę śmiesznych, a trochę wdzięcznych męsko-damskich konwenansów już i
tak prawie nie ma. Czy mają zostać ośmieszone bez reszty i wygubione? Gdzie
wtedy będzie zakwitać między nami fenomen kobiecości i męskości? W czym wyrazi
się tajemnica płci? Jak wypełni miłosna gra?

Nie udam się w podróż w poszukiwaniu straconego czasu. Wystarczy mi, aby
zachować to, co jeszcze mamy. I chcę tego bronić właśnie ze względu na kobiety.
Jestem bowiem przekonany, że kurtuazja, którą feministki uważają za jeden z
przejawów męskiej dominacji, w istocie jest hołdem, jaki płeć męska składa płci
żeńskiej.

Niechaj będzie, że jestem zacofany i egzaltowany, ale skoro już zaszliśmy tak
daleko, to przyznam się i do tego, że uważam, iż nie ma równości między
mężczyznami i kobietami - kobiety bowiem są lepsze. Żyją prawdziwszym życiem,
bliżej tego, co praktyczne i cielesne. Ich sprawy to sprawy samego życia - byt
rodziny, zdrowie i bezpieczeństwo dzieci, narodziny i śmierć. Roztropność i
siłę ducha kobieta hartuje w prawdziwym życiu i w nim też daje wyraz tym
wszystkim cnotom, którym Grecy nadali przewrotne imię "męstwa". Ja siłę
charakteru i powagę nazywam więc "żeństwem". I zazdroszczę go kobietom, bo
wiem, że rozgadany, jakże ułomnie uteoretyzowany świat mężczyzn, ich spraw i
ambicji, jest światem duchowej klęski.

*Dr hab. Jan Hartman - filozof, wykładowca Uniwersytetu Jagiellońskiego

a niech znikne!

[zielka]

no dobrze, ale co ty na to?:-)

[cwi]

Ja na to dopiero po przeczytaniu.
A - en passant - co robisz w poniedzialek
24ego wieczorem?
Cwi

[zielka]

rien de prévu, czemu?

[cwi]

J'arriverai par l'ascenseur de 20h30.
En provenance de TV5
Les quais seront encombrés de nous deux
Laissant claquer leurs mâchoires dans le vent
En guise de discours de bienvenue
En guise de discours de bienvenue

Parlé :
Attention, attention, sur le quai numéro 2,
ascenseur de 20h30 en provenance de TV5 est annoncé.
Veuillez verifier si votre cigarette est bien camouflee, et ne pas laisser cwi
s'amuser avec les pensees sans viande.
Tout corps branché sur le secteur étant appelé à s'émouvoir.


Parlé :
Attention, attention, le surveillant général vient de sortir de son
laboratoire,
et en refermant sa braguette, il a dit au oiseaux qui piaillaient dans la cours
de récréation :
Eh! Vous là-bas, si ça continue faudra qu'ça cesse.(bis)


La, les ragots, Zielka, on les a tous les coups!

[zielka]

Et si je n'ai pas de télé? Et aucun de mes amis n'en a pas non plus? Je suis dans ce que l'on peut
qualifier vulgairement de caca?:-)

Cwi, mon cher, de quels ragots parles-tu? Serait-ce l'ambassadeur qui t'a confié quelque chose que je
devrais savoir? Ou bien le Maitre (le vieux Juif Errant) s'est moqué de quelqu'un et tu me le caches?

(ceci dit, peu de personnes venant en France peut se vanter de dialoguer en direct avec le Grand Frere
(ou plutot la Grande Soeur) du RER, juste a coté de l'endroit ou Notre Princesse Favorite, Mere de Harry
le Nazi, avait rendu son ame)

[cwi]

:-))

Des ragots que sussitera ma visite en chair et en os,
au lieu-dit Paris. Lundi qui approche.

Ne possedant moi-meme pas d'ecran tele,
la TV5 ne venant donc a moi,
je me rendrais ce jour a elle.

M'en liberant vers les 20h30, je guarde
la soiree a Zielka, si elle le souhaite.

[zielka]

Bon, je crois que rien ne nous arretera! sauf si tu vas diner avec les stars, mais sinon...
une petite bouffe? un concert? un bar dans le Marais? a voir. quoi qu'il en soit, je note ca dans mon
agenda!

[cwi]

Un concertt c'est dommage, ecouter de la musique, je peux le faire partout. Un
p'tit bar dans le marias, ca tombe bien... ca, j'y loge.