Białorusini szykują się do obchodów Grunwaldu

[liberum_veto]

Na zwołanej w Mińsku konferencji prasowej wiceminister kultury
Białorusi Tadeusz Strużecki wyraził nadzieję że białoruska delegacja
zostanie zaproszona na uroczystości na polach grunwaldzkich 15 lipca
br.
Temat wspólnego świętowania rocznicy bitwy był omawiany na Białorusi
podczas spotkania polskiego ministra kultury Bogdana Zdrojewskiego z
ministrami kultury Białorusi i Litwy w grudniu 2009 w Mińsku. Według
słów białoruskiego wiceministra, Bogdan Zdrojewski został zaproszony
wtedy na uroczystości w Nowogródku, zgodzili się na uczestnictwo w
nich także przedstawiciele Litwy. Zanim wybuchł konflikt o Związek
Polaków na Białorusi w polskiej prasie pojawiały się głosy by
zaprosić na pola grunwaldzkie również prezydenta Łukaszenkę.
Napięcia w stosunkach polsko-białoruskich jednak czynią to bardzo
trudnym. Prezydent Łukaszenko nie został nawet zaproszony na pogrzeb
prezydenckiej pary w Krakowie.
Podczas konferencji przedstawiciele władz Nowogródka, gdzie 25-27
lipca odbędą się główne na Białorusi uroczystości, poinformowali że
przewidują zorganizowanie okrągłego stołu historyków, występy bractw
rycerskich z Białorusi, Litwy, Czech, Rosji, oraz pokazy
średniowiecznych zwyczajów, muzyki i tańców.
W bitwie jaka miała miejsce 600 lat temu aktywny udział wzięła
nowogródzka chorągiew, o czym przypomina tablica pamiątkowa w
miejscowym kościele parafialnym. W mieście przed bitwą dwa razy
spotykali się Władysław Jagieło i Wielki Książę Witold. Władze
Nowogródka planują także postawienie w centrum miasta pomnika
Mendoga - założyciela Wielkiego Księstwa Litewskiego.
www.kresy.pl/wydarzenia?zobacz/bialorusini-szykuja-sie-do-obchodow-grunwaldu

Witam Braci Litwinów

[lokis1271]

Witam !
Ciekaw jestem, czy Litwini zaprezentują na rekonstrukcji swój słynny
grunwaldzki manewr wojenny, czyli - Ratuj się Boże, kto może ?
Pozdrawiam
L. Bodio

Na Litwie już świętują Grunwald

[liberum_veto]

W Wileńskim Parku Górnym odbędzie się dziś [17.06.] przedstawienie
poświęcone 600-leciu bitwy pod Grunwaldem. W inscenizacji weźmie
udział kilkuset artystów z całej Litwy.
Na przedstawieniu upamiętniającym bitwę pod Grunwaldem wystąpią
m.in. państwowy zespół ludowy "Lietuva", liczne chóry zawodowe i
amatorskie, zespoły folklorystyczne oraz rycerze w zbrojach
średniowiecznych i wojsko z czasów Wielkiego Księstwa Litewskiego.
Obchodom 600. rocznicy towarzyszyć będzie wystawa herbów i heraldyki
z czasów Wielkiego Księstwa.
Z kolei Instytut Historii Litwy przygotowuje specjalną makietę. Ma
być na niej przedstawiona walka przeszło tysiąca
pięciocentymetrowych figurek żołnierzy.
Znany historyk litewski Darius Baronas, który jest odpowiedzialny za
realizację projektu, zapowiedział, że będzie się starał przedstawić
bitwę pod Grunwaldem obiektywnie, ściśle przestrzegając planu
dyslokacji wojsk i uwzględniając wykorzystywaną broń, kształty tarcz
i mundurów.
600-lecie bitwy pod Grunwaldem Wilno uczci wraz z Warszawą. Patronat
nad obchodami rocznicy objęli prezydenci Polski i Litwy.
www.kresy.pl/wydarzenia?zobacz/na-litwie-juz-swietuja-grunwald

Tatarzy czczą Grunwald

[liberum_veto]

We wsi Rejże, w rejonie alituskim, z inicjatywy wspólnoty tatarskiej
został odsłonięty pomnik upamiętniający bitwę pod Grunwaldem i
Wielkiego Księcia Litewskiego Witolda.
Ponad 5-metrowy granitowy pomnik ma kształt kolumny, na której są
wypisane daty osiedlenia Tatarów na Litwie, bitwy pod Grunwaldem i
lata panowania Wielkiego Księcia Litewskiego Witolda.
Tym pomnikiem litewscy Tatarzy chcą utrwalić udział swych przodków w
bitwie grunwaldzkiej i rocznicę osiedlenia się na ziemi litewskiej.
Według źródeł historycznych tatarska konnica, około 2 tys. osób,
dowodzona przez Dżelal ad-Din, syna chana Złotej Ordy Tochtamysza, w
znacznym stopniu przyczyniła się do zwycięstwa nad Zakonem
Krzyżackim. Następnie, większość Tatarów, uczestników tej
historycznej bitwy, dzięki wsparciu księcia Witolda Wielkiego,
otrzymało ziemię w Wielkim Księstwie Litewskim. Dzisiaj na Litwie
mieszka blisko 400 Tatarów.
Pomnik wzniesiono we wsi Rejże. Jest to jedna z najstarszych na
Litwie wsi, gdzie mieszkają Tatarzy. Pierwszy meczet został tu
wybudowany przed ponad 500 laty. Wokół wsi jest 13 tatarskich
cmentarzy.
W uroczystości, udział wzięli też Tatarzy z Polski, w Rejże została
zaprezentowana m.in. reprodukcja obrazu Jana Matejki "Bitwa pod
Grunwaldem" w oryginalnych rozmiarach. Odbyła się też inscenizacja
bitwy z udziałem łuczników z Polski oraz turniej rycerski w
wykonaniu klubu rycerskiego z Kowna. Można było też spróbować
specjałów kuchni tatarskiej.
www.kresy.pl/serwis-polski,goniec-kresowy?zobacz/tatarzy-czcza-grunwald

Obchody Grunwaldu w Miednikach

[liberum_veto]

W sobotę [10.07.] Klub "Wilk Wileński" rozpoczął w Miednikach
dwudniowe obchody 600-lecia Bitwy pod Grunwaldem.

Zorganizował je w ruinach zamku w tej miejscowości, znajdującej się
tuż przy granicy z Białorusią. Są one jak najbardziej odpowiednim
miejscem na tego rodzaju przedsięwzięcie. Zamek w Miednikach był
bowiem jednym z niewielu murowanych zamków średniowiecznych i jednym
z największych zamków obronnych Litwy. Wraz z zamkami w Wilnie,
Trokach i Kownie był jednym z miejsc gdzie gromadziło się rycerstwo
udające się na bitwę z Zakonem Krzyżackim.

Pierwsze wzmianki o Miednikach pochodzą z początku 1384 r. i dotyczą
opisów przemarszów wojsk krzyżackich. W 1385 r. Krzyżacy prowadzeni
przez Wielkiego Mistrza po raz pierwszy dotarli do Miednik i obok
zamku zorganizowali turniej rycerski. W 1387 r., podczas chrztu
Litwy, Jagiełło założył w Miednikach jeden z siedmiu pierwszych
kościołów parafialnych.

Ściany zamku tworzą nieprawidłowy czworobok, za którym wznoszą się
baszty - północna i południowa. Obecnie w Miednikach można oglądać
tylko ruiny zamku, niemniej jest to miejsce o wyjątkowym klimacie. W
sobotę i niedzielę z inicjatywy Klubu "Wilk Wileński" pojawią się tu
rycerze, łucznicy, kuglarze, garncarze, kowale. W ramach obchodów
odbędzie się turniej rycerski, inscenizacje historycznych wydarzeń,
warsztaty rzemieślnicze i mnóstwo innych atrakcji.

W sobotę przygotowania do uroczystości rozpoczną się już o godz.
11.00, o godz. 14.00 planowane jest uroczyste otwarcie, obchody będą
trwały właściwie aż do nocy, w niedzielę o godz. 12.00 msza św. w
kościele miednickim, na zamku będą zaś nadal trwały pokazowe walki
rycerzy i obrazki historyczne. Wszystko to można będzie oglądać, ale
też wziąć czynny udział: przymierzyć zbroję rycerską, spróbować
strzelić z łuku i utrzymać prawdziwy miecz.
www.kresy.pl/serwis-polski,goniec-kresowy?zobacz/obchody-grunwaldu-w-miednikach

Bić Krzyżaków pod znakiem Krzyża

[liberum_veto]

JEST: wtorek 22 VI 2010 BYŁ: czwartek 22 VI 1410
...bez Boga ni do proga...
Z początkiem czerwca roku 1410 król wyruszył przez Stopnicę i
Szydłów na Święty Krzyż, czyli Łysą Górę. Wtedy (i długo, długo
potem) uważano to miejsce za główne sanktuarium Królestwa Polskiego –
tu w kościele benedyktyńskiego klasztoru przechowuje się relikwie
Drzewa Krzyża, te same, które dały nazwę okolicznym górom
Świętokrzyskim. Król, przybywszy do podnóża łysogórskiego grzbietu
„...zatrzymał się dwa dni, w czasie których pieszo piął się w górę o
świcie do klasztoru św. Krzyża na Łysej Górze i przez cały dzień na
klęczkach odprawiał modły i rozdawał jałmużny, powierzając siebie i
swoją sprawę opiece Boskiej i Świętego Krzyża. I nie wracał z modłów
i klasztoru na posiłek wcześniej jak o zmroku, utrudzony
całodziennym postem i modlitwą”...
Zacytowałem tu po raz pierwszy kronikę Długosza, która będzie nam
odtąd często gęsto towarzyszyć w grunwaldzkim itinerarium. Dzięki
Długoszowi wiemy, że król wyjechał spod klasztoru na Łysej Górze w
poniedziałek 19 czerwca, i że już następnego dnia był w Bodzentynie,
gdzie przyjmował posłów książąt słupskich, szczecińskich i
meklemburskich. Ci ofiarowywali mu posiłki przeciwko Krzyżakom, jak
pisze nieoceniony kronikarz, „według ich słów wielkie i silne, w
rzeczywistości zaś zebrane naprędce i śmiesznie skromne”. 22 czerwca
był już w Żarnowie.

Sytuacja
Przypomnijmy. Wojna trwała od roku. Pierwsza jej runda przyniosła
remis: Krzyżacy spustoszyli polskie pogranicze zdobywając ziemię
Dobrzyńską i Bydgoszcz; tę ostatnią król wkrótce im odebrał.
Jesienią podpisano zawieszenie broni, które miało trwać (i trwało)
aż do Nocy Świętojańskiej Roku Pańskiego 1410.

Spoko wodza
No i właśnie koniec tego zawieszenia broni zbliżał się wielkimi
krokami. Jagiełło żył jednak raczej bezstresowo. Tak przynajmniej
sądzę. Wiedział, co należało czynić, wypełniał z góry ustalony plan,
wymyślony jeszcze zimą w tajnych dysputach z Witoldem i
podkanclerzym Mikołajem Trąbą. Teraz nie musiał wykonywać
gwałtownych ruchów, machina państwowa – o dziwo, słowiańska –
została już dawno wprawiona w ruch i działała nieźle; rycerstwo (w
liczbie dotąd chyba niesłychanej i niewidanej) już się zjeżdżało,
przenośny „most pontonowy” spławiano tajnie ku Czerwińskowi, a
zapasy prowiantów i rzeczy potrzebnych powoli transportowały się do
Wolborza, czyli na miejsce głównej zbiórki.
Tam król był na razie niepotrzebny. Koniec kwietnia i początek maja
spędził więc spokojnie w Krakowie, potem przeniósł się do swego
ulubionego Nowego Korczyna. Stolicy nie darzył zbytnim sentymentem.
Przed podjęciem właściwej wyprawy miał ważniejsze rzeczy do roboty,
niż troska o materialną stronę wyprawy czy spoglądanie z góry na
krakowskie dachy. Teraz zamierzał uczynić coś wręcz przeciwnego:
właśnie zadzierać głowę i piąć się wzwyż w charakterze petenta,
który kołacze z prośbą do bram Wiekuistego. Nie zaniedbując
przygotowań doczesnych, właściwy początek kampanii przypieczętował
duchowo: pokutnie i pokornie. Ślubował też, że równie pieszo,
pokutnie i pokornie tę kampanie zakończy, tym razem u Bożego Ciała w
Poznaniu. Również i tego ślubu dane mu było dopełnić.
Jacek Kowalski
www.kresy.pl/kresy-dzisiaj,gawedy?zobacz

Zdrada i wierność antyeuropejsko-europejska

[liberum_veto]

JEST: środa 23 VI 2010 BYŁ: poniedziałek 23 VI 1410
W poniedziałek 23 czerwca 1410 roku król przybył do Sulejowa. To
sławne opactwo cystersów, do dziś klejnot późnoromańskiej
architektury, a zarazem warowny klasztor. Wyobrażam sobie Jagiełłę
pod sklepieniem szacownej świątyni - sklepieniem, które za jego
czasów liczyło sobie lat już prawie dwieście.

W Sulejowie w orszaku monarchy nie występowali jeszcze chyba
liczniejsi rycerze. Jednak Długosz już wtedy, właśnie w tym mniej
więcej momencie znajduje w swojej kronice miejsce na dygresję, która
godna jest zauważenia. Oto pisze on o licznych rycerzach-Polakach,
którzy dowiedziawszy się o wybuchu wojny z Krzyżakami, porzucili
służbę u Zygmunta Luksemburczyka, króla Węgier i króla rzymskiego,
po czym stawili się pod chorągwie swego polskiego monarchy. Byli
pośród nich "Zawisza Czarny i Jan Farurej, dziedzice Garbowa, herbu
Sulima, Tomasz Kalski herbu Róża, Wojciech Malski herbu Nałęcz,
Dobiesław Puchała z Węgrów herbu Wieniawa, Janusz Brzo[zo]głowy
herbu Grzymała, Skarbek z Góry herbu Habdank, i niektórzy inni..."

Polska w kleszczach krzyżacko-węgierskich

Bo otóż konflikt z Krzyżakami oznaczał właśnie możliwość konfliktu z
Zygmuntem. Póki co posłowie cesarscy pełnili niby-neutralną rolę
rozjemców i pośredników. Jednak wiadomo było, że w ostateczności
Zygmunt stanie po stronie Zakonu.

Polaków przebywających na swoim dworze cenił on bardzo ze względu na
waleczność i ogładę; służyli mu, otrzymywali odeń majątki,
przydawali blasku jego świcie. Naprawdę tak było, naprawdę mu na
nich zależało. Bo czas Grunwaldu to epoka, kiedy elity polskiego
rycerstwa dały się już w Europie poznać od dobrej strony. Nadto
przyznajmy, że cała Europa jednoczyła się wówczas jak nigdy dotąd.
Nie na darmo styl, rozkwitający około roku 1400 na całym niemal
kontynencie, niezwykle jednolity, historycy sztuki nazwali "gotykiem
międzynarodowym". Kultura wielkich dworów była homogeniczna i
kosmopolityczna. Można było służyć, komu się miało ochotę służyć.

"Antyeuropejski" gest Polo-europejczyków

A jednak znaczna część polskich rycerzy, którzy zakosztowali
kosmopolitycznej sławy, sprzeniewierzyła się swą decyzją owemu
kosmopolitycznemu światu, który wyniósł ich do godności i majątków.
I wybrała wierność "zaściankowi". Troszkę tak, jakby nasi posłowie
opuścili nagle szeregi Europarlamentu na rzecz, dajmy na to,
obywatelstwa zostracyzmowanej IV Rzeczypospolitej. Pamiętajmy, że
wszystko to działo się w latach przed soborem w Konstancji i przed
Grunwaldem, że jeszcze Krzyżakom udawało się skutecznie przypinać
Królestwu Polskiemu, Litwie i ich władcom
łatkę "pogan", "Saracenów", "wrogów Kościoła". Łatka nie była już
taka oczywista, przeciwnie, wielce wątpliwa (sam papież okazywał
przecie Jagielle przyjaźń i poparcie), ale jednak okazywała się
wciąż jeszcze w miarę skuteczna - skoro wielu rycerzy Zachodu
pośpieszyło na krzyżackie zaproszenie, by broni swej użyć właśnie
przeciwko Jagielle.

A tu wyłom. Wyłom prawdziwy, dokonany zapewne w poczuciu wielkiej
dramatyczności sytuacji, rozdarcia. Polscy "europejscy" rycerze
porzucają dostatnie, "europejskie" życie na dworze Zygmunta, aby
wystąpić przeciwko Krzyżakom, rycerzom Krzyża Chrystusowego. Pewno:
wracali do swego prawowitego władcy. To nie mogło w średniowieczu
dziwić, to sam Zygmunt rozumieć musiał. Taką wierność rozumiało się
w średniowieczu; taka wierność wobec swego suwerena była sui generis
obowiązkiem; ceniono ją. Mogła przysporzyć sławy, i naszym rycerzom
istotnie sławy przysporzyła. Ale nie musiała jej przysporzyć. Rzecz
wiązała się z ryzykiem. Nie wszyscy też je podjęli. Taki Ścibor ze
Ściborzyc, Polak, który na dworze Zygmunta poczynił ogromną karierę,
występował do końca wojny jako przedstawiciel tegoż i jako
przeciwnik Jagiełły...

Syndrom Zawiszy

Ci rycerze w żadnym razie nie byli idealni. Nawet Zawisza,
wzbudzający powszechny podziw. Wiemy dziś bowiem, że Zawisza Czarny
przy wszystkich zaletach swego charakteru wcale nie stronił od
procesów, pieniactwa i kłótni - czyli że był nieodrodnym dzieckiem
swej epoki, pod wieloma względami niegodnym pochwał - ale jednak
musimy przyznać, że zarówno on, jak i jego brat Farurej i inni,
którzy zrezygnowali ze służby u Zygmunta, mieli gest. Europejsko-
antyeuropejski. Wielki gest.

Długosz wprost

Na koniec tekst Długoszowy, o którym pisałem powyżej. Cytuję go w
całości, przypominając, że nasz wielki Dziejopis zapomniał chyba o
tym - albo o tym nie wiedział - że rycerze polscy opuścili Zygmunta
bodaj nie w roku 1410, ale już w 1409, zaraz u początku wojny; że
niektórzy z nich już otrzymali od króla ważne funkcje i zadania, że
sam Zawisza Czarny w czerwcu 1410 roku nie od razu był przy
monarsze, ale bodajże wypełniał jakieś ważne militarne misje na
pograniczu kujawsko-krzyżackim... jak ów Brzozogłowy, któremu
Jagiełło powierzył odzyskaną Bydgoszcz... Ale czytajmy:

"Przebywało zaś w tym czasie wielu rycerzy polskich, przede
wszystkim rodzeni bracia Zawisza Czarny i Jan Farurej, dziedzice
Garbowa, herbu Sulima, Tomasz Kalski herbu Róża, Wojciech Malski
herbu Nałęcz, Dobiesław Puchała z Węgrów herbu Wieniawa, Janusz Brzo
[zo]głowy herbu Grzymała, Skarbek z Góry herbu Habdank, i niektórzy
inni na dworze i na służbie króla rzymskiego i węgierskiego
Zygmunta. Ci dowiedziawszy się, że ich władca i pan przyrodzony król
polski Władysław przygotowuje wyprawę przeciwko Krzyżakom i że
między jego Najjaśniejszym Majestatem a królem Zygmuntem, któremu
służyli, wynikła zawzięta nienawiść mająca zrodzić burzę wojenną, za
zezwoleniem króla Zygmunta, który darami i obietnicami usiłował ich
odwieść od tego zamiaru i zatrzymać u siebie, pozostawiwszy
wszystkie posiadłości, jakie im dał król Zygmunt na Węgrzech, za nic
sobie mając jego względy i najwspanialsze obietnice, opuszczają go i
przybywają do króla polskiego Władysława, by walczyć z
nieprzyjaznymi Krzyżakami i wszelkimi innymi jego wrogami."
Jacek Kowalski
www.kresy.pl/kresy-dzisiaj,gawedy?zobacz/zdrada-i-wiernosc-antyeuropejsko-europejska

Śniadanko króla i wieczerza wielkiego mistrza

[liberum_veto]

JEST: czwartek 24 VI 2010 BYŁ: wtorek 24 VI 1410

Śniadanko króla...

Idąc za Długoszem, wiemy, że król Jagiełło „we wtorek, w dzień św.
Jana Chrzciciela wysłuchawszy mszy w klasztorze sulejowskim i
zjadłszy tam śniadanie” – mógł spokojnie zatrzeć ręce i być niemal
pewnym, że wielki mistrz nie podzieli jego spokoju. Bo właśnie w
ten „dzień św. Jana Chrzciciela wygasło zawieszenie broni”, zawarte
jesienią...

...wieczerza wielkiego mistrza...

...i kiedy tegoż dnia w Toruniu, gdy „o zachodzie słońca... mistrz
Ulryk siedział przy stole i ucztował z posłami króla rzymskiego
Zygmunta, wojewodą węgierskim Mikołajem Garą i Ściborem ze Ściborzyc
oraz wielu komturami” – na horyzoncie pokazały się łuny. To
czterystu polskich rycerzy, zaczajonych w pobliskich lasach –

„...podłożywszy ogień podpalają chaty położone nad brzegiem rzeki
Wisły oraz wsie Nieszawę, Murzynów i wiele innych bardzo pięknych i
dobrze zasiedlonych, a będących wówczas w posiadaniu Mistrza i
Zakonu Krzyżackiego osiedli”. W ten sposób „urządzili patrzącym
piękne, lecz przykre widowisko.”

Nie dziwota, że „mistrza pruskiego Ulryka dotknął ten pożar bardzo
boleśnie”. Ucierpiał wszak jego prestiż; upokorzono go w obliczu
posłów wielkiego sojusznika. Obrócenie w perzynę zakonnych
włości „nie [tyle] uważał... za stratę, ile za wstyd”, wypowiadając
wobec posłów „wiele ostrych słów pod adresem króla polskiego i jego
rycerzy, którzy dopuścili się tego występku”.

...i jej skutek.

Polska dywersja, prócz naczelnej zasady: zdenerwować przeciwnika –
miała chyba też bardzo konkretne i zbawienne (dla polskiej strony)
efekty. Otóż przedstawiciele króla węgierskiego natychmiast
zaproponowali wielkiemu mistrzowi, iż zaproponują polskiemu
monarsze przedłużenie rozejmu o dni dziesięć. A wielki mistrz... z
początku ponoć piorunował, gniewnym okiem błyskał, ale zaraz potem –
czyżby zatrwożony perspektywą spłonięcia kolejnych pogranicznych
wiosek? – propozycje pośredników przyjął. Panowie węgierscy udali
się więc w stronę, w której spodziewali się znaleźć króla Jagiełłę.

Co do mnie, nie wierzę jednak, aby wielki mistrz czynił cokolwiek z
bojaźni. Propozycja rozejmu była skalkulowana. Inna rzecz – że tym
razem: przekalkulowana...
Jacek Kowalski
www.kresy.pl/kresy-dzisiaj,gawedy?zobacz/wieczerza-i-sniadanko-czyli-miedzy-ustami-a-brzegiem-pucharu

Rachuby Wielkiego Mistrza

[liberum_veto]

JEST: piątek 25 VI 2010 BYŁA: środa 25 VI 1410

Poselstwo

Jak pamiętamy, po spożyciu spokojnego śniadanka w Sulejowie (w dniu
św. Jana Chrzciciela, kiedy to wygasało zawieszenie broni z
Krzyżakami), Jagiełło - "...przybył do miasta Wolborza",
gdzie "zatrzymał się przez trzy dni na ciągłych rozmowach z
doradcami". Przebywał tu zatem od 24 do 26 czerwca. Jednocześnie z
Torunia jechali owi przedstawiciele króla węgierskiego, aby pod
wpływem płonących, pogranicznych wiosek krzyżackich przedstawić
królowi propozycję przedłużenia rozejmu. Przybyli do Wolborza albo
25, albo dopiero 26 czerwca, a relacjonując sprawę przedłużenia
rozejmu o dziesięć dni, to jest do 4 lipca, prosili króla, "aby
polecił go przestrzegać i nie pozwalał teraz pustoszyć lub najeżdżać
ziem wrogów".

Pożytki z tegoż...

Król zaś "...zgodził się na to zawieszenie broni. Było ono bowiem
bardzo pożyteczne dla niego i jego planów, ponieważ w ciągu
zawieszenia broni mogły się zgromadzić i dotrzeć do ziem krzyżackich
wojska jego Królestwa Polskiego i Wielkiego Księstwa Litewskiego."

...i zagrożenia

Z opisu Długosza wnioskujemy, że wielki mistrz popełnił wielkie
zaniedbanie. Nie przygotował żadnej akcji na dzień, w którym upływał
rozejm... co uczynił za to król polski. A z kolei, gdy wielki mistrz
zobaczył, że płoną wioski zakonu - poprosił o rozejmu tego
przedłużenie. Czy tak postępuje wódz wielkiego mocarstwa? Ale może
Długosz przesadza, my zaś mylimy w domysłach. Sądzić należy, że
wielki mistrz na coś liczył. Na coś ważnego. Nie chciał uderzać
pierwszy, bo czekał na przeciwnika na swojej ziemi... i pewnie
chciał czekać w spokoju... ale chciał wiedzieć, co się dzieje w
obozie przeciwnika. A co się działo? Ciąg dalszy nastąpi.
Jacek Kowalski
www.kresy.pl/kresy-dzisiaj,gawedy?zobacz/rachuby-wielkiego-mistrza

Gdzie tkwi zmyłka...

[liberum_veto]

JEST: sobota 26 VI 2010 BYŁ: czwartek 26 VI 2010

Poselskie przybycie

Skończyliśmy na tym, jak to król był trzy dni w Wolborzu i
jak "przybyli do jego Najjaśniejszego Majestatu posłowie panów
węgierskich Mikołaja Gara i Ścibora ze Ściborzyc" z wiadomością o
przedłużeniu rozejmu. Myślę, że stało się to raczej we środę 25, bo
potem to już pozostawał tylko ranek 26. Ale też co najmniej półtora
dnia musiało upłynąć, żeby spieszący się jeźdźcy dotarli z Torunia
do Wolborza. W Wolborzu mieli co oglądać i na pewno chcieli to
oglądać, i na pewno im to oglądanie zlecono.

Poselskie widoki

Otóż w Wolborzu -
"...zgodnie z nakazem króla byli już niektórzy prałaci i doradcy i
niemal cała siła wojska polskiego z wyjątkiem wojsk i rycerzy
wielkopolskich, którzy wyszli królowi naprzeciw dopiero nad Wisłą.
Był tam również baron czeski Sokół z innymi obcymi rycerzami
najętymi na żołd. Zebrały się również podwody żywności, czterokonne
zaprzęgi do dział i reszta sprzętu wojennego."

I odjazd

Jak tylko posłowie zobaczyli, co i jak, i powiedzieli królowi, co i
jak - byli świadkami zmiany sytuacji. Bo we czwartek 26 czerwca
rano "król polski Władysław rusza po śniadaniu z Wolborza z
oddziałami i zastępami swoich wojsk. Pierwszy postój urządził w
Lubochni..."

Tak więc posłowie byli chyba przekonani, że wyprzedzają królewskie
wojsko, które lada chwila, czyli za parę dni pojawi się na pomorsko-
kujawskiej granicy. Na pewno też zdali wielkiemu mistrzowi sprawę z
liczby rycerstwa i stanu ducha Jagiełły...

Fałszywe kalkulacje

... a wielki mistrz na pewno spodziewał się, że przeciwnik chce go
zmylić - ale nie wiedział jeszcze, gdzie tkwi zmyłka. Relacja posłów
musiała go upewnić co do jednego - że król się zbliża... a jeśli
nawet sprawia wrażenie, że się oddala, to dla zmyłki...
Tymczasem, o dziwo! Przeciwnik miał się oddalać naprawdę!
Jacek Kowalski
www.kresy.pl/kresy-dzisiaj,gawedy?zobacz/widoki-i-zmylki

Wysokienice czyli wędrówka opłotkami

[liberum_veto]

JEST: niedziela 27 VI 2010 BYŁ: piątek 27 VI 1410

Kolejny postój

Wieczorem drugiego dnia marszu wojsk królewskich Jagiełło
zarządził "w piątek w Wysokienicach", czyli nieco na zachód od Rawy
Mazowieckiej. Ale nie w samej Rawie! No i przy okazji zauważyć
trzeba, że właśnie: na trasie marszu, którą prześledzimy w tym i
następnym miesiącu, nie napotkamy absolutnie ŻADNEGO większego
miasta (no chyba, że będzie to oblegane miasto nieprzyjacielskie,
ale to co innego). Dlaczego?

Zasady

Król Jagiełło i jego dowódcy byli doświadczeni w organizowaniu
podróży wielkich ludzkich gromad. Sam nasz monarcha - jak chyba
żaden z pozostałych środkowoeuropejskich władców - podróżował po
Polsce i Litwie nieustannie; do tego stopnia, że w Krakowie bywał
rzadko i krótko.
W jego orszaku niemal zawsze znajdowali się, prócz pokojowców -
pracownicy kancelarii, potrzebni do wydawania dokumentów. Pod tym
względem Jagiełło utrzymywał absolutną niezależność od stolicy.
Poruszał się zawsze otoczony konną eskortą dostojnych panów i
rycerzy, czy to dosiadając konia, czy w powozie. W okresie pokoju
jego orszak zatrzymywał się w miastach. Ale wojna rządziła się
innymi prawami, bo oznaczała przemieszczanie znacznie liczniejszych
ludzkich rzesz.
Otóż od czasów Kazimierza Wielkiego znano regułę, która nawet
została później przez Jagiełłę potwierdzona specjalnym edyktem,
wydanym w Lublinie w roku 1432. Odpowiedni fragment tego dokumentu
(w staropolskim przekładzie Herburta z 1570 roku) nakazuje, aby:
"...obywatele koronni ciągnący na wojnę, ktorymkolwiek imieniemby je
zwano, nigdy w mieściech, w miasteczkach, we wsiach, w folwarcech i
innych dobrach kościelnych i klasztornych, i świeckich (które
budowania mają), ale na polach i w chrościech stawali..."

Przyczyny oczywiste wczoraj i dziś

Taka zasada nikogo szczególnie nie dziwiła, toteż ówcześni
kronikarze nie poświęcają zbyt wiele uwagi przyczynom jej
stosowania. Podobnie jak często pomijają w swoich relacjach osoby
drugiej i trzeciej rangi oraz zjawiska naturalne, oczywiste dla
żyjących podówczas. Dla nas - niby mniej. Ale i dziś wystarczy
zajechać - właśnie - na teren obecnego rycerskiego obozowiska pod
Grunwaldem, czy też dołączyć do częstochowskiej pielgrzymki, aby
uświadomić sobie problemy, jakim stawiać musieli czoło
kwatermistrzowie Jagiełły. No i mieszkańcy okolic, przez które
potężna armia się przemieszczała.
Dziś zgromadzenie miliona czy kilkudziesięciu tysięcy ludzi z
jakiejś okazji w jednym miejscu trwa dzień lub nawet krócej.
Nowoczesne środki lokomocji pozwalają na luksus błyskawicznego
ześrodkowania i rozśrodkowania tłumów. A i tak potrzeba
specjalnej "mobilizacji" służb i dostarczenia wielkiej liczby
tojtojów.
Wówczas tojtojów nie było. Jeden dzień stacjonowania armii oznaczał
potencjalne zagrożenie rabunkami, gwałtami, dokonywanymi przez
maruderów; nadto określoną liczbę ludzkiego nawozu oraz uryny,
pozostawionych wokół miejsca postoju. Jeśli postój się przedłużał,
natychmiast pojawiało się zagrożenie epidemią. Druga rzecz - to
fakt "oczyszczania" okolicy przez armię z zapasów żywności. Nie
darmo król postarał się o odpowiednie zabezpieczenie wojska w solone
mięso - gromadzono je od zimy, kiedy to odbyły się ogromne łowy na
dzikiego zwierza.
Właśnie z tych wszystkich przyczyn Jagiełło nie nakazał postoju w
Rawie, tylko w Wysokienicach... a potem także szedł opłotkami.
Jacek Kowalski
www.kresy.pl/kresy-dzisiaj,gawedy?zobacz/wysokienice-czyli-wedrowka-oplotkami

Świadectwo ryb

[liberum_veto]

JEST: poniedziałek 28 VI 2010 BYŁA: sobota 28 VI 1410

Ryby i arcybiskup

Wpierw czytanie z Długosza:
„...w sobotę przybył do arcybiskupiej kopalni rudy żelaznej i do
wielkiego stawu rybnego zwanego Sejmice [dziś – Samice, kilka
kilometrów na wschód od Skierniewic; przyp. JK]. Tam piorun zabił
kilka koni i jednego człowieka, a drugiego pozostawił pół żywego.
Misę w namiocie rycerza Dobiesława z Oleśnicy pełną gotowanych ryb
zniszczył doszczętnie w obecności wielkiej liczby spożywających
posiłek przy stole, nikomu jednak z biesiadujących nic złego nie
zrobił”.
Król skorzystał z gościnności arcybiskupa. Nie było piątku, a
spożywano ryby, bo były łatwo dostępne – pochodziły pewnie z
miejscowego stawu rybnego. Bodaj za zezwoleniem właściciela. Bo
trudno pomyśleć, że zaraz tak na początku wojny obrabowano z ryb
własnego arcybiskupa. Logiczne.

Po co o tym pisać – po raz pierwszy

Na pierwszy rzut oka Długosz zanotował wydarzenie raczej sensacyjne
niż ważne. Dlaczego je zanotował? Bo było w zwyczaju kronikarzy
mieszać wydarzenia takie i takie. Zanotował to uderzenie pioruna
nawet jakby wbrew sobie, bo przecież pisząc o wielkiej wojnie z
Zakonem cały czas mnożył zjawiska nadnaturalne świadczące o
przychylności niebios wobec Jagiełły i Polaków. Tymczasem uderzenie
pioruna to w kontekście królewskiej osoby zła konotacja. Kiedy
indziej, gdy piorun uderzył bezpośrednio w Jagiełłę (pod Tulcami w
roku 1419)... sam król zinterpretował rzecz jako karę za grzechy. A
Długosz ciągnął domysły, o co Panu Bogu mogło wtedy chodzić. Tu
piorun uznany został chyba raczej za ciekawostkę niż znak z niebios.

Po co o tym pisać – po raz drugi

Ostatnie więc pytanie – skąd Długosz o tym drobnym, acz sensacyjnym
wydarzeniu wiedział? Tu wkraczamy w tajniki warsztatu naszego
dziejopisa. Otóż wydarzenie, jakie miało miejsce w namiocie
Dobiesława z Oleśnicy, czyni wiele kart kroniki wiarygodnymi w
naszych oczach. Każe wierzyć, że Długosz korzystał z kwerendy
przeprowadzonej u bezpośrednich świadków.
Zresztą takich miejsc, o których można powiedzieć: „z relacji
naocznego świadka” – jest w kronice sporo. Często można nawet z dużą
dozą prawdopodobieństwa określić, z czyich ust taka relacja,
wykorzystana w kronice, pochodziła. Tu rzecz wydaje się prosta.
Dobiesław z Oleśnicy był stryjem Zbigniewa Oleśnickiego, który też w
wyprawie grunwaldzkiej uczestniczył – jako młody sekretarz
królewski. Może zatem nawet sam był w namiocie Dobiesława. Ów
Zbigniew, to przyszły biskup krakowski, czyli bezpośredni przełożony
i mecenas Długosza...
Możemy sobie wyobrazić wieczory przy piecu czy kominie, podczas
których biskup opowiadał i wspominał rzeczy ważne i mniej ważne, a
słuchacze słuchali zapewne wszystkiego z ogromną uwagą i z wypiekami
na twarzy, chłonąc jednakowo opowieść o rybach, spalonych przez
piorun, jak i o posłach wielkiego księcia Witolda, którzy właśnie
zbliżali się do królewskiego wojska...
Ale to należy do dnia następnego.
Jacek Kowalski
www.kresy.pl/kresy-dzisiaj,gawedy?zobacz/swiadectwo-ryb

Litwini potrafili dać Krzyżakom łupnia...

[liberum_veto]

JEST: wtorek 29 VI 2010 BYŁA: niedziela 29 VI 1410

Długosz

Długosz pisze, że król Jagiełło, wędrując ze swoją armią, "w
niedzielę w uroczystość św. Apostołów Piotra i Pawła doszedł do wsi
biskupa poznańskiego Kozłów, położonej nad rzeką Bzurą".

Święci Piotr i Paweł.

Tych świętych patronów dnia, jako najważniejszych założycieli całego
Kościoła - rzecz jasna po Synu Bożym i Jego Matce - dość często
obierano na patronów diecezji nowych, zwłaszcza powstających na
surowym korzeniu, w pogańskiej ziemi. Tak właśnie stało się z
diecezją poznańską - być może (pewności, wbrew pozorom, nie ma!)
najstarszą spośród diecezji polskich. To szczególny zbieg
okoliczności, że ten właśnie dzień patronów poznańskiej katedry
przyszło Jagielle spędzać w ważnej rezydencji poznańskich biskupów,
w mazowieckiej części ich biskupstwa (przypomnijmy: należała do
niego duża partia Mazowsza, wraz z Warszawą i Czerskiem).

Kozłów, specyfikacja

Tak więc Jagiełło z pewnością spędził ten dzień wygodnie. Kozłów -
zwany Kozłowem Biskupim - został podarowany biskupowi poznańskiemu
Boguchwałowi II przez księcia Ziemowita w połowie XIII stulecia.
Znajdował się tu luksusowy dwór, często odwiedzany przez hierarchów
i bez wątpienia często modernizowany. W tutejszym zaś kościele
odbywały się niejednokrotnie ważne diecezjalne uroczystości. Na
przykład w roku 1253 wyświęcono w kozłowskim kościele biskupa
poznańskiego Piotra i misyjnego biskupa Litwy, dominikanina Wita. Co
prawda późnogotycką, murowaną z cegieł świątynię - zachowaną do
dziś - wzniesiono tu dopiero w kilka dziesiątków lat po Wielkiej
Wojnie. Wcześniejsza była albo drewniana, albo też - kto wie, może
kamienna, romańska?

Posłowie słabszej strony

Ciekawe, że to właśnie w Kozłowie, w miejscu niegdysiejszego
wyświęcenia apostoła Litwy, Jagiełło przyjął poselstwo swego
stryjecznego brata, wielkiego księcia Litwy Witolda. Brat prosił o
pomoc. Jego poseł -
"...donosił, że książę Aleksander [Witold] nadszedł z wojskami
własnymi i Tatarów nad rzekę Narew i prosił króla, by przysłał na
jego spotkanie jako eskortę kilka chorągwi wojsk polskich. Lęk przed
wrogami wstrzymywał go bowiem przed posunięciem się poza Narew. Król
polski Władysław posłał mu natychmiast dwanaście chorągwi rycerzy
polskich..."
Czy armia Witolda rzeczywiście aż tak musiała się obawiać Krzyżaków?
Czy to nie nadmierna złośliwość Długosza? Jak wiemy, Litwini
niejednokrotnie potrafili dać Krzyżakom łupnia. Ale byli faktycznie
słabiej uzbrojeni, jak na starcie wprost, w polu, w otwartej bitwie.
Wiemy też, że mistrz Ulryk doskonale zdawał sobie sprawę z marszu
Witoldowych wojsk ku granicom swego państwa, nad Narew... Mógł więc
swoją wiedzę wykorzystać. Ale o tym jutro.
Jacek Kowalski
www.kresy.pl/kresy-dzisiaj,gawedy?zobacz/dostojny-popas

Litwini czy Żmudzini ?

[gate.of.delirium]

liberum_veto napisał:
Litwini potrafili dać Krzyżakom łupnia...
Mam tu poważne wątpliwości, zwłaszcza w świetle wydarzeń z 1383-1384:

"Na początku września Krzyżacy i Witold przejęli na krótko kontrolę
na Trokami i bez sukcesu zaatakowali Wilno[14]. 21 października 1383
roku w Tapiawie (ob.Gwardiejsk) w skromnej ceremonii Witold został
ochrzczony w wierze katolickiej, otrzymując imię Wiganda
(lit.:Wigandas) po swym ojcu chrzestnym Wigandzie, komturze Ragnety
[17]. Witold otrzymał Nowy Marienburg, zamek na rzece Niemen,
niedaleko ujścia Dubissy, gdzie połączył się ze swoją rodziną i
zwolennikami, wygnanymi ze swoich dóbr przez Jagiełłę[18]. Dotyczyło
to również jego brata Towtwiła Kiejstutowicza. Witold spróbował
również uzyskać poparcie ze strony Żmudzinów. 30 stycznia 1384 roku
Witold podpisał Traktat w Królewcu, w którym przyrzekł zostać
wasalem Zakonu i scedować część Żmudzi na rzecz Zakonu Krzyżackiego,
aż do rzeki Niewiaża, wliczając Kowno[17]. W maju 1384 roku Krzyżacy
zaczęli budować nową fortecę w Kownie, nazwaną Neue Marienwerder
[18]. 14 czerwca 1384 roku Witold odnowił przyrzeczenia, dane w
styczniu w Królewcu, w tymże nowo zbudowanym zamku"

pl.wikipedia.org/wiki/Litewska_wojna_domowa_(1381-1384)

Polacy, Litwini i (Biało)Rusini znowu wspólnie pod

[liberum_veto]

Te pojęcia zmieniały się historycznie. Ówcześni Żmudzini to w dużej
mierze współcześni Litwini, a ówcześni Litwini to często dzisiejsi
Białorusini. Wielkie Księstwo Litewskie obejmowało głównie obecne
ziemie białoruskie. Tak samo dość rozbieżne są interpretacje wkładu
poszczególnych narodów w zwycięstwo pod Grunwaldem.
www.wolnapolska.pl/index.php/polacy-litwini-i-biaorusini-znowu-wspolnie-pod-grunwaldem.html
Polacy, Litwini i (Biało)Rusini znowu wspólnie pod Grunwaldem?
piątek, 10 lipca 2009
Litwini chcą wspólnie z Polakami i Białorusinami świętować za rok
sześćsetną rocznicę bitwy pod Grunwaldem. Czy do tego czasu
wypracowana zostanie spójna interpretacja wielkiego zwycięstwa nad
Krzyżakami?
- Proponuję, aby w następnym roku razem obchodzić 600-lecie bitwy
grunwaldzkiej – powiedział litewski ambasador w Mińsku Edminas
Bagdonas. I nie są to słowa bez pokrycia. W przeciwieństwie do
Polaków, Wilno przygotowuje się już do obchodów. I chce je
koordynować.
Litwini, Białorusini i Polacy różnie inerpretują znaczenie bitwy pod
Grunwaldem. Polscy i litewscy historycy spierają się o udział sił
Wielkiego Księstwa Litewskiego oraz Królestwa Polskiego w
zwycięstwie. Tymczasem Białorusini podkreślają ich wkład w wynik
walk. Akcentują też odrębność swoich przodków zamieszkujących
wówczas ziemie Wielkiego Księstwa Litewskiego od tych Rusinów,
którzy żyli na obszarze dzisiejszej Rosji. Dla Litwinów bitwa pod
Grunwaldem stanowi bardzo ważną część narodowego etosu. Po bitwie
swoje nazwy (po litewsku Žalgiris, czyli Zielone Pole) noszą
litewskie ulice, statki i kluby sportowe, w tym także czołowe kluby
z Wilna i Kowna.
Jednak bitwa pod Grunwaldem ważna jest jedynie dla białoruskiej
opozycji. - Dla władzy najważniejsza jest ideologia „łukaszyzmu”
zbudowana na sukcesach samego Aleksandra Łukaszenki oraz
zwycięstwach sowieckich żołnierzy i partyzantów z czasów drugiej
wojny światowej – uważa wiceprzewodniczący konserwatywnego
Białoruskiego Frontu Narodowego, Wincuk Wiaczorka. Polskie
Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego planuje przygotować
program obchodów 600-lecia bitwy. Na pewno odbędzie się
rekonstrukcja walki na grunwaldzkich polach. Bitwa pod Grunwaldem
odbyła się 15 lipca 1410 roku. Zmierzyły się w niej wojska
krzyżackie, wspierane przez gości Zakonu z Europy Zachodniej, z
wojskami Królestwa Polskiego i Wielkiego Księstwa Litewskiego,
którym pomagały posiłki m.in. ruskie, czeskie i tatarskie. Była to
jedna z największych bitew w średniowiecznej Europie.

Przeprawa czyli punkt krytyczny

[liberum_veto]

JEST: środa 30 VI 2010 BYŁ: poniedziałek 30 VI 1410

Przeprawa

Najpierw Długosz:
„W poniedziałek, nazajutrz po św. Piotrze i Pawle, król Władysław,
wyruszywszy ze wsi Kozłów, przybył nad Wisłę w okolicy klasztoru w
Czerwińsku, do miejsca, w którym ustawiony był most sporządzony
[wcześniej] w Kozienicach i w dniu tym król przeprawił się przez
most i rzekę, a całe wojsko królewskie szło za nim w ustalonym
porządku z czterokonnymi wozami, z mnóstwem armat, masą żywności i
innych bagaży [...]A przy wejściu na most król Władysław umieścił
najlepszy oddział rycerzy, by zapobiegali tłoczeniu się i
zamieszaniu wśród wchodzących.”

Punkty zdobyte przez Polaków i Litwinów

Teraz komentarz. Brawo. Przeprawy przez wszelakie przeszkody to dla
każdej armii punkty krytyczne. Wielokrotnie zdarzało się w dziejach,
że świetnie przygotowana do walki armia „padła” zaskoczona podczas
przechodzenia rzeki. Tu zaś Jagielle, Witoldowi i Mikołajowi Trąbie
udało się połączyć: A) sprawność techniczną rzemieślników (wykonanie
i zmontowanie mostu pontonowego długości około pięciuset metrów) z:
B) sprawnością organizacyjną (przekroczenie rzeki w odpowiednim
porządku, po moście zmontowanym w odpowiednim czasie) oraz z: C)
elementem zaskoczenia (Ulryk raczej nie wiedział o sposobie i
miejscu przeprawy wojsk; co jeszcze będziemy tu roztrząsać)

Obóz, zgromadzenie i połączenie wojsk

Długosz drugi raz:
„Już bowiem zgromadziła się tutaj nie tylko cała potęga wojska
polskiego, ale i dwaj książęta mazowieccy Janusz i Siemowit ze
swoimi wojskami, a także najemni rycerze. Po przeprawieniu się przez
Wisłę mostem na łodziach, król polski Władysław rozbija obóz na
drugim brzegu tejże rzeki Wisły. Tego samego dnia przybył do niego
wielki książę litewski Aleksander ze swoimi wojskami i chanem
tatarskim mającym ze sobą tylko trzystu Tatarów. Król polski wyszedł
mu naprzeciw ćwierć mili z orszakiem książąt i swoich rycerzy, a
przyjąwszy go życzliwie, zaprowadził do miejsca, gdzie znajdował się
obóz. Król Władysław i książę Aleksander urządzili w tym miejscu
trzydniowy postój, dopóki nie przybyło całe wojsko ze wszystkich
ziem podległych Królestwu Polskiemu i nie przeprawiło się przez most
i rzekę.”

Punkty ujemne czyli straty Krzyżaków

Ostateczne połączenie sił to pierwszy „moment krytyczny” wojsk
maszerujących na Prusy. Gdyby wielki mistrz zrozumiał sytuację,
usiłowałby za wszelką cenę zapobiec wejściu Jagiełły w głąb własnego
terytorium, atakując jako pierwszy i zapobiegając zsumowaniu się aż
tylu oddziałów pod komendą polskiego króla, tudzież odpowiednio
ubezpieczając zamki na zagrożonych odcinkach. Ale tego nie uczynił.
Dlaczego?
Chyba naprawdę przez myśl mu nie przeszło, że Polacy mogą odważyć
się na zagrywkę „wabank”. Długo sądził, że celem Jagiełły jest co
najwyżej Pomorze, albo po prostu Ziemia Dobrzyńska, świeżo zdobyta
przez Zakon podczas kampanii 1409 roku. Nie przewidział, że świadomy
swej przewagi przeciwnik będzie konsekwentnie dążył do uderzenia w
samo serce, czyli w Malbork, w trzewia zakonnego państwa. Po to, aby
Zakon musiał przyjąć walną bitwę na własnym terytorium. O ile wyniku
takowej bitwy nikt nie był w stanie przewidzieć na sto procent, to
jednak choćby sama liczebna przewaga polsko-litewskiej armii była
oczywista. I mówiła sama za siebie.
A mimo to Ulryk i Krzyżacy okazali się niewzruszeni. Dopiero po
Grunwaldzie tudzież po Koronowie zaczęli „kombinować” inaczej i
skuteczniej – broniąc twierdz, a nie usiłując wydzierżyć polskiemu
rycerstwu w polu. Na razie jednak nienakłuta wciąż, nadęta pycha
Zakonu i jego włodarza, tak dobitnie podkreślana przez Długosza,
pchała Niemców ku zagładzie. Zaiste, chyba ona była tu winna.

Paralele

Niesamowite, jak zjawisko to powtarza się w dziejach wszystkich
wielkich mocarstw, którym zdaje się, że są u szczytu powodzenia i
nikt nie jest im w stanie zagrozić. Takie zadufanie we własne,
niezwyciężone siły – rodziło niemal zawsze nieuchronną klęskę. A
zatem: zagładę armii polskiej podczas powstania Chmielnickiego;
zagładę armii pruskiej podczas kampanii Napoleona w 1806 roku;
zagładę armii francuskiej podczas wojny z Prusami w roku 1870. Amen.
Jacek Kowalski
www.kresy.pl/kresy-dzisiaj,gawedy?zobacz/punkt-krytyczny

Ulryk, Jagiełło, Witold i agenci

[liberum_veto]

JEST: czwartek 1 VII 2010 BYŁ: wtorek 1 VII 1410

Ulryk, Jagiełło, Witold i agenci

W momencie, gdy poseł Witolda podążał na powrót ku swemu panu - na
przełomie czerwca i lipca - wielki mistrz Ulryk sądził, czy raczej
już wiedział, że wojsko litewskie stało nad Narwią, co zresztą
odpowiadało prawdzie (ale tylko do czasu!). Najwidoczniej zadziałały
tajne służby informacyjne i zwiadowcy. Czy jednak agenci informowali
Ulryka uczciwie? Zdaje się, że nie przekazali (a zatem nie zdobyli)
informacji o tym, gdzie nastąpi połączenie sił polsko-litewskich.
Jak widać, informacji tej skutecznie strzeżono. Może zresztą nikt
jej tak naprawdę, prócz króla, wielkiego księcia i podkanclerzego,
nie znał? W każdym razie mistrz w otrzymane informacje o połączeniu
sił polsko-litewskich publicznie zwątpił, powołując się na odmienne
doniesienia swoich "zwiadowców".
Było to w kilka dni po wizycie Witoldowego posła w Kozłowie (gdzie,
jak pamiętamy, Jagiełło popasał w niedzielę 29 czerwca). Ulryk
ujawnił swą wiedzę w Toruniu, wobec dyplomatów króla Zygmunta
Luksemburczyka. "Zdradził się" wobec nich, albo może celowo
wypowiedział się przy nich, iżby "wiedziano, że nie wie". Otóż
panowie wysłali do Jagiełły posła, Dobiesława Skoraczowskiego, który
widział pod Czerwińskiem przeprawę wojsk polskich i stojące już nad
brzegiem Wisły wojska litewskie. Mistrz wysłuchał jego rewelacji, po
czym "zaśmiawszy się wzgardliwie" miał stwierdzić, że to wszystko
nieprawda, bo jego "najwierniejsi zwiadowcy" dowiedzieli się,
iż "Witold przebywa nad rzeką Narwią i nie śmie jej przekroczyć",
oraz że w jego litewskim wojsku - o którym poseł węgierski
twierdził, że jest świetnie uzbrojone - "można by było znaleźć
więcej ludzi do łyżki niż do zbroi".

Jakość agentów contra uprzedzenia Ulryka

Czy wielki mistrz wierzył w to, co mówił? Można by równie dobrze
założyć, że świadomie kłamał. Rozważmy: możliwe, że "zwiadowcy"
donosili Ulrykowi aktualną prawdę, ale Ulryk chciał, aby ktoś
doniósł Jagielle, że jest niezorientowany w Jagiełłowych planach i
marszrutach. To niewykluczone. Jednak jeszcze bardziej
niewykluczone, że Ulryk powiedział, co wiedział. Bo rzeczywistość
wkrótce wykazała, że Jagiełło naprawdę zaskoczył go swoim
pojawieniem się w Prusach. A zatem Ulryk raczej faktycznie uważał,
że to poseł panów węgierskich Dobiesław Skoraczowski (zresztą Polak
rodem) pragnie go zmylić. W czym się omylił.
Jacek Kowalski
www.kresy.pl/kresy-dzisiaj,gawedy?zobacz/pojedynek-tajnych-sluzb

Przyczyny wojny sprawiedliwej

[liberum_veto]

JEST: piątek 2 VII 2010, BYŁA: środa 2 VII 1410

Święto

Władcy Polski i Litwy oraz ich wojsko stali w nadwiślańskim obozie
pod Czerwińskiem aż trzy dni, czekając, aż wszyscy koroniarze się
przeprawią. Na prawym brzegu rzeki znajduje się tu bardzo szacowny,
dwunastowiecznej proweniencji klasztor, wówczas siedziba kanoników
regularnych. Długosz pisze:
"A w ciągu tych trzech dni, które król Władysław i książę Aleksander
spędzili nad rzeką Wisłą, obydwaj ze swoimi panami i rycerstwem
obchodzili święto Nawiedzenia Najświętszej Maryi Panny, które
przypadło na środę, w klasztorze w Czerwińsku."

Kazanie

Długosz dalej:
"Zaś biskup Jakub po uroczystej mszy świętej, jako pasterz tej
diecezji, miał do całego wojska, które w bardzo wielkiej liczbie
zgromadziło się w świątyni, kazanie po polsku. Rozprawiając bardzo
wiele na temat wojny sprawiedliwej i niesprawiedliwej - jako że był
to człowiek niezwykle wykształcony, mający dar wymowy - wieloma
jasnymi dowodami wykazał, że wojna podjęta przez króla z Krzyżakami
jest jak najbardziej słuszna. Dziwnym darem przekonywania zapalił
serca wszystkich słuchających rycerzy do obrony Królestwa i ojczyzny
i do podjęcia mężnie walki z wrogiem."

Kto?

Kazanie głosił biskup płocki Jakub z Korzkwi Kurdwanowski, doktor
dekretów. To znaczy wybitnie obznajmiony z tajnikami prawa
kanonicznego absolwent wyższych studiów; mało było takich. Z drugiej
strony - wykształcenie miał w pewnym sensie typowe. W tamtych
czasach najlepiej wykształceni duchowni byli często właśnie znawcami
kościelnego prawa. I zdaje się, że właśnie to wykształcenie
pozwoliło biskupowi na skomponowanie kazania o wojnie sprawiedliwej
i niesprawiedliwej.

Po co?

Czy jednak kazanie biskupa Jakuba - zapyta czytelnik - nie było
przez przypadek gadaniem rzeczy oczywistych, potwierdzeniem faktów
znanych powszechnie, mieleniem słów, czczą retoryką? Przecież
wiadomo było i jest wiadomo, że Krzyżaka bić należy i basta. Po co
nam do tego jeszcze jakaś specjalna filozofia?
Otóż jednak nie. Wszak jeszcze ćwierć wieku wcześniej synonimem
wroga był dla Polaka raczej Litwin niż Krzyżak. I to synonimem wroga
niezwykle groźnego. Pamiętano o tym zwłaszcza w miejscu wygłoszenia
kazania - czyli na Mazowszu, które wielekroć padało ofiarą krwawych,
pogańskich najazdów litewskich. Natomiast granica z państwem
krzyżackim była raczej spokojna. Krzyżacy przez pół wieku od
zawarcia pokoju kaliskiego byli raczej przyjaciółmi Królestwa, a
polscy rycerze zasilali krzyżackie rejzy, mające podbić i nawrócić
pogańską Litwę. Naturalnie, stosunek Polski do Litwy i Litwy do
Polski oraz Polski do Krzyżaków i z wzajemnością zmienił się po roku
1385, od unii w Krewie. Ćwierć wieku (1385-1410) to dość, aby
zapomnieć o krwawych waśniach z Litwą. Ale w tym samym czasie nie
nastąpiły też jakieś specjalne krwawe, miejscowe starcia z
Krzyżakami, nie licząc starć z udziałem niektórych rycerzy polskich
wspomagających Litwinów pod Wilnem, czy na Żmudzi.
Jeśli konflikt z Krzyżakami wówczas narastał, to raczej na drodze
dyplomatycznej. Narastał w oczach polskiej opinii publicznej, a nie
w "krwawych faktach". Można nawet zaryzykować twierdzenie, że strona
polska w stosunkach z Zakonem stawiała niekiedy sprawy na ostrzu
noża specjalnie - żeby podsycić antykrzyżackie nastroje. Na papierze
i w gębie, a nie na ubitej ziemi. Dużo było w tym dbałości o interes
Litwy - naszego głównego sojusznika, który rzeczywiście prowadził z
Krzyżakami walkę na śmierć i życie. U nas trzeba było przypominać o
ziemiach zagarniętych Królestwu przez Krzyżaków jeszcze za Łokietka.

Przyczyny wojny sprawiedliwej

Tak więc w wymiarze bezpośrednim to działania strony polskiej na
rzecz Litwy, a nie wrogi stosunek Zakonu do Polski doprowadziły do
tego, że Krzyżacy Polsce wojnę wypowiedzieli. Stało się tak, a nie
na odwrót w zasadzie właśnie na skutek zabiegów polskiej dyplomacji.
Bo Jagiełło CHCIAŁ, żeby wypowiedziano nam wojnę - a nie żeby on tę
wojnę w końcu wypowiedział. W takiej sytuacji można się było bowiem
określić jako strona napadnięta. I Jagiełło stale się na to
powoływał, stale o tym mówił. "Ty wiesz, Panie, żem ciągnął na
zgodę"... "I wojna ta za mym żalem, | Świadczę Tobą, Bogiem samem" -
za Długoszem i za "Kroniką konfliktu" powiada król w "Pieśni o
bitwie pod Grunwaldem". Nie mógł inaczej. Wojna sprawiedliwa nie
powinna być wojną, którą się samemu wypowiada - lecz wojną, do
której się jest zmuszonym. Tu, trzeba przyznać, Krzyżacy się
całkowicie podłożyli. Zadufali sobie za bardzo. Pycha, pycha,
pycha!... Główna z najgłówniejszych przywar, która ściąga wszystkie
inne...

Sprawiedliwość względna jest

A przecież wiadomo było jednak, że pierwsze słowa o wojnie polsko-
krzyżackiej padły z ust polskich. Podczas wizyty arcybiskupa
Kurowskiego w Malborku w roku 1409 miał on rzec, że jeśli wielki
mistrz najedzie Litwę, to Jagiełło najedzie Prusy. W odpowiedzi
Ulryk zapowiedział bezpośredni atak na Polskę. Kilka lat później,
gdy Kurowskiemu już się zmarło, Jagiełło twierdził, że arcybiskup
przekroczył swoje uprawnienia... ale nikt już nie mógł tego
sprawdzić.
Powie ktoś - no dobrze, przecież Litwa była w unii z Polską, więc
wielki mistrz powinien to wszystko wiedzieć bez słów Kurowskiego:
winien spodziewać się, że atak na Litwę to atak na Polskę. Sęk w
tym, że Krzyżacy wadzili się z Litwą w zasadzie "o swoje" i byli ,
jak się to mówi, "w prawie". Upominali się o Żmudź, która wedle
prawa międzynarodowego została im przekazana lege artis przez
Witolda! Stało się to wówczas, gdy Witold potrzebował pomocy Zakonu
przeciwko Jagielle. Tak, tak, Witold sam oddał tę prowincję
Krzyżakom w zamian za pomoc i potwierdził ową transakcję
odpowiednimi dokumentami! Ale potem pogodził się z Jagiełłą, czyli
odwrócił sojusze - no i postanowił Żmudź Krzyżakom odebrać. A kto
daje i odbiera...

Przyczyny zaciętości

Tak więc u progu lata 1409 roku daleko jeszcze było do pełnej
zaciętości w stosunkach polsko-krzyżackich - były za to liczne
dyplomatyczne przepychanki. Dopiero po wypowiedzeniu wojny, w roku
1409, Krzyżacy zarobili sobie na polską nienawiść. Tak, tak, na
NIENAWIŚĆ i ZACIĘTOŚĆ. Przez swoją pychę naprawdę zrobili wszystko,
aby na te uczucia polskiej strony zapracować. Mianowicie podbijając
w krótkim czasie Ziemię Dobrzyńską, postępowali okrutnie i nie po
rycersku. Poddających się mordowali, palili, ścinali et caetera. I
Polakom okazywali ogólną wzgardę. A to wywołało dopiero polską
wściekłość i wzburzenie. Pamiętajmy wszakże, iż owo nierycerskie
postępowanie "krzyżowych" rycerzy miało miejsce już po rozpoczęciu
aktualnej wojny. Dopiero wówczas. Nie stało więc u genezy konfliktu.
A zatem biskup Jakub Kurdwanowski miał nad czym rozmyślać i co
omawiać, i do czego przekonywać. Bo mimo, że to Krzyżacy byli
agresorem, nie wszystko w tej wojnie okazuje się oczywiste. Siła
jego perswazji pozwoliła nam walić w Krzyżaków jak w bęben, bez
litości i opamiętania. Stąd wzięło się wkrótce nowe, Jagiellońskie
mocarstwo na politycznej mapie Europy.
www.kresy.pl/kresy-dzisiaj,gawedy?zobacz/sila-perswazji-czyni-imperium

Początek wspólnego marszu

[liberum_veto]

JEST: sobota 3 VII 2010, BYŁ: czwartek 3 VII 1410
www.kresy.pl/kresy-dzisiaj,gawedy?zobacz/poczatek-wspolnego-marszu
Koniec przeprawy

Długosz: "Potem, kiedy już całe wojsko królewskie przeszło po moście
przez rzekę Wisłę, na rozkaz króla most ten natychmiast rozebrano i
odwieziono do Płocka celem przechowania na powrót króla i wojska."
Wiemy, że przy próbie powtórnego użycia tego mostu pojawiły się
problemy. A zatem do właściwego zastosowania tak niezwykłej
konstrukcji potrzeba było nie tylko umiejętności, ale również
troszki szczęścia czy też braku pecha.

Początek wspólnego marszu

Długosz: "we czwartek nazajutrz po Nawiedzeniu Najświętszej Marii
Panny król polski Władysław z wojskami własnymi i wielkiego księcia
Aleksandra ruszył znad Wisły i od klasztoru w Czerwińsku, a
podążając w kierunku ziemi wrogów, urządził postój pod wsią Sochów".
Dzisiaj wspomniana wieś nazywa się Żukowo. Ruszono, przypomnijmy, w
kierunku, którego Krzyżacy się nie spodziewali: ku trzewiom Prus, a
nie ku terenom przez Krzyżaków zagarniętym.

Reakcja Krzyżaków

Cytowałem już wcześniej toruńską rozmowę wielkiego mistrza z
Polakiem, Dobiesławem Skoraczowskim. On to był posłem panów
węgierskich do Jagiełły, a przebywając w królewskim obozie widział
pontonowy most i oglądał przeprawę wojsk. Przypomnę tę relację raz
jeszcze, tym razem koncentrując się na problemie samego mostu. U
Długosza czytamy bowiem iście filmowy zapis dialogu na ten temat
pomiędzy bohaterami dramatu:
"W tych dniach przybył do króla Władysława wysłannik panów
węgierskich Mikołaja Gary i Ścibora ze Ściborzyc, Dobiesław
Skoraczowski. [...] Kiedy zaś wspomniany Dobiesław wrócił do panów
węgierskich do Torunia [...] mistrz pruski Ulryk zaczął się z wielką
skrupulatnością dowiadywać [...]: "opowiedz nam, proszę, o moście,
który, jak powiadają, król polski zbudował w powietrzu".
Dobiesław: "Widziałem - powiada - most zbudowany w przemyślny sposób
ze statków, umieszczony nie w powietrzu - bo ono służy tylko ptakom
do latania - lecz na rzece Wiśle. Na moich oczach przeprawiło się
nim przez Wisłę suchą stopą całe wojsko królewskie, także wielkie
działa i nie zauważono, by drgnął pod ciężarem". Ulryk zaśmiawszy
się wzgardliwie, bo uznał opowiadanie Dobiesława za bzdurę,
zwracając się do panów węgierskich powiada: "Płoche - rzekł - te
słowa, które ten człowiek odważył się powiedzieć i wyglądają na
wierutne kłamstwo. Przybyli bowiem nasi najwierniejsi zwiadowcy
donosząc, że król polski Władysław kręci się nad rzeką Wisłą,
objeżdża ją i usiłuje się przez nią przeprawić, ale nie może."
Pozostaje przypomnieć, że prawdziwość wątpienia mistrza,
wypowiedzianego w obliczu posłów króla Zygmunta Luksemburczyka,
pozostaje pod znakiem zapytania. Parę lat wcześniej właśnie w kręgu
dynastii Luksemburgów powstał traktat o prowadzeniu wojny, w którym
czytamy opis i widzimy rysunek takiego mostu, jakiego użył Jagiełło,
o jakim mówił Dobiesław i w którego zaistnienie wątpił Ulryk.
Wysnuwano stąd w literaturze naukowej wniosek, że Ulryk rzeczonego
traktatu nie znał. Ale odnotowane przez Długosza słowa wielkiego
mistrza świadczą nie tyle o ignorancji, co przede wszystkim o
irytacji mistrza i o przekonaniu o nieudaczności a zatem
nieskuteczności tzw. polnische wirtschaft.

Descriptio gentium

Tłem tej omyłki okazują się stereotypowe sądy jednych narodów o
drugich. W literaturze znano nawet taki poetycki i niepoetycki
gatunek - decsriptio gentium, który zawierał krótkie a dosadne
charakterystyki poszczególnych nacji. I zdaje się, że Ulryk podczas
sławetnej rozmowy z węgierskimi posłami wykorzystał zapas tych
stereotypów, żeby sobie ulżyć i bluzgnąć na Polaka w węgierskiej
służbie, przymawiając mu wprost: "mówisz jako Polak i wynosisz ponad
słuszną miarę sprawy twego pana".
Polacy w dziedzinie szerzenia stereotypów nie pozostawali dłużni, i
to ani wobec Niemców, ani wobec Litwinów. Na przykład Długosz,
pisząc o królu Jagielle, wielokrotnie wspominał o jego pochodzeniu
z "barbarzyńskiego kraju", co czynił z wyraźnym, lekko
protekcjonalnym poczuciem wyższości. Z pogardliwymi wypowiedziami
Ulryka o Litwinach współbrzmią informacje podawane przez Długosza
o "bojaźni" Witolda, którego "lęk przed wrogami wstrzymywał... przed
posunięciem się poza Narew" bez polskich posiłków. No a potem, to
przecież Litwini mieli podczas bitwy pierzchnąć i pozostawić Polaków
samych wobec całej krzyżackiej armii. Czy opisujący to Długosz mówił
prawdę? Chyba tak, ale zdaje się, że ją też troszeczkę
podkolorował...
Z drugiej strony wywyższanie się Niemców nie tylko ponad Litwinów,
ale i ponad Polaków bardzo wkurzało tych ostatnich. Toteż przy
niewątpliwym uznaniu dla cywilizacji obszaru języka niemieckiego,
przedstawiciele tego języka traktowani byli przez nas z równie
protekcjonalną niechęcią, jak Litwini. Nie dziwi przeto
wierszyk "eksplicitowy", jakim pewien polski kopista zamknął
przepisywaną przez siebie księgę: "Toć tak jest koniec,| Iż kurwi
syn Niemiec".
Jacek Kowalski

Doniesienie o niechwalebnych czynach

[liberum_veto]

JEST: niedziela 4 VII 2010 BYŁ: piątek 4 VII 1410
www.kresy.pl/kresy-dzisiaj,gawedy?zobacz/niesprawiedliwe-luny-sprawiedliwej-wojny
Chwała Długoszowi

Długosz relacjonując bieg polsko-litewskiej wyprawy zapisuje rzecz
niezbyt ciekawą. To znaczy w ogóle ciekawą, ale dla armii polsko-
litewskiej mało chwalebną; chwalebną za to dla samego dziejopisa.
Jej zapisanie stanowi probierz jego prawdomówności. Czytamy więc,
że –

Doniesienie o niechwalebnych czynach

„Czwartego lipca w piątek wyjechawszy z Sochowa [dzisiejszego –
przypominam – Żukowa, przyp. JK], król polski Władysław spędził ten
dzień na łąkach jakiejś nieznanej wsi. Tam następnej nocy żołnierze
zobaczyli ognie zapalone na ziemiach wrogów, jak płonęły w wielu
miejscach z ogromnym blaskiem. Chociaż bowiem wojsku zostały jeszcze
cztery dni drogi do ziemi wrogów, wielu jednak z wojska
królewskiego, nie bacząc na karność wojskową, wbrew zakazowi króla i
książąt, na własną rękę udawało się tajemnymi drogami do ziemi
wrogów i pustosząc je grabieżami, rzezią i ogniem, przynosiło nocą
do obozu znakomitą zdobycz i łupy, podczas gdy we dnie nie mieli na
to odwagi w obawie przed karą.”

Prawda smutna

Powtarzam to zawsze. Wojna może być i sprawiedliwa; wojna może
wyzwalać i ujawniać wiele szlachetnych cech ludzkich; ale przy tej
okazji ZAWSZE ujawniają się i uaktywniają podczas wojny cechy złe.
Wojna jako taka jest ZŁA. I wyjątków od tej reguły nie ma.
Możemy więc usprawiedliwiać poczynania polskich wojaków (pewno po
większej części luźnej czeladzi) nienawiścią i gniewem, jakie
wywołało postępowanie Krzyżaków podczas inwazji na Ziemię
Dobrzyńską, możemy mówić o słusznej zemście... A nawet o zemście i
sprawiedliwości dziejowej, o wyrównaniu rachunków z całego stulecia.
To o nich zapewne myślał autor „Pieśni o bitwie pod Grunwaldem”,
wkładając w usta Jagieły słowa modlitwy: „Wejrzyj, Panie, na krew
onę, | Która polała tę stronę, | Ta woła sprawiedliwości, | A już
nie krew, ale kości.” Tak, „kości”, bo chodzi tu o ofiary wojen
toczonych z zakonem na Pomorzu, Kujawach i w Wielkopolsce za
poprzednich pokoleń – w czasach Łokietka.
Jednakże zemsta jako taka chrześcijaninowi nie przystoi. Dalej,
nawet zemsta za wyrządzone niegodziwości nijak nie usprawiedliwia
zwyczajnej maruderki, której ofiarą nie padają nigdy ludzie
odpowiedzialni za wyrządzone komuś zło, lecz Bogu ducha winni
cywile. W tym kobiety i dzieci.
Wojna prowadzona przez Jagiełłę była zatem sprawiedliwa w
politycznym tego wyrażenia znaczeniu, ale nie należy stąd wnosić, że
strona polska nie dopuszczała się podczas niej niesprawiedliwości.
Bo dopuszczała się. Tak samo, jak Krzyżacy.
Jacek Kowalski

"Panu Bogu świeczkę, a diabłu ogarek"

[liberum_veto]

JEST: poniedziałek 5 VII 2010 BYŁA: sobota 5 VII 1410
www.kresy.pl/kresy-dzisiaj,gawedy?zobacz/panu-bogu-swieczke-pod-zukowem
Długosz
"W sobotę piątego lipca król Władysław rozbija obóz pod wsią
Jeżewem. Tam też przybyli do niego panowie węgierscy Mikołaj Gara i
Ścibor ze Ściborzyc, którzy zachęcali jego i wielkiego księcia Litwy
Aleksandra do pokoju i zgody jak też do podania jego warunków [tzn.
warunków pokoju - przyp. JK]. Przybył też z nimi Jerzy Gersdorf, by
wybadać siły i stan wojsk króla i księcia Aleksandra."

Zamiary posłów

Tym razem nie poseł posłów węgierskich, ale sami posłowie przybyli
do obozu Jagiełły. Ich zamiary były niby - na pokaz - pozytywne.
Teoretycznie zachęcali do chrześcijańskiej zgody i pojednania, jako
arbitrzy. W istocie nie byli bezstronni, a raczej działali w imieniu
niebezstronnego monarchy, o czym jeszcze się przekonamy.

W gruncie rzeczy

Tak naprawdę jednak i oni, i Jagiełło działali wedle zasady "Panu
Bogu świeczkę, a diabłu ogarek", czyli wedle reguł dyplomacji. Co
ciekawe - w dziejach polskich przysłów dość wcześnie przypisano
autorstwo tego porzekadła właśnie Władysławowi Jagielle.
W "Rocznikach" Stanisława Sarnickiego (wiek XVI) czytamy, że król
ten, przybywszy do poznańskiego sanktuarium Bożego Ciała, oglądał
misterium Wniebowstąpienia Pańskiego. W kluczowym momencie
przedstawienia, kiedy "wizerunek Zmartwychwstałego w górę sznurami
według starego zwyczaju święcenia tegoż święta wciągano",
Jagiełło "zapytał, czyjże to wizerunek. Odpowiedzieli, że Boga.
Wówczas on rzecze: dajcie mu świecę". A kiedy "diabeł w postaci
smoka był zrzucany z wyżyn", zadał po raz drugi podobne
pytanie: "Cóż to przedstawia? Po czym rzekł:... dajcie mu dwie
świece". Potem "zapytany dlaczego tak, mówią iż odpowiedział w
polskim języku: służ Bogu a diabła nie gniewaj".

W istocie

Otóż Jagiełło, mając tak piękną przewagę nad Wielkim Mistrzem,
przewagę zarówno militarną jak propagandową, bez wątpienia nie
zamierzał rezygnować z nadarzającej się okazji zmiażdżenia
przeciwnika. Ale nie zrywał rozmów, które niby miały doprowadzić do
pokoju. Wiedział, że druga strona nie przyjmie jego warunków, a nie
chciał uchodzić za okrutnego agresora.
Otóż dokładnie tak samo zachowywali się posłowie - którymi byli po
części Polacy w służbie obcego monarchy, sojusznika Krzyżaków
Zygmunta (to jest: Ścibor ze Ściborzyc, Dobiesław Skoraczowski i
inni im podobni). Niby proponowali pokój, ale wiedzieli dobrze, że
mają doprowadzić do wojny. Działając w tym teoretycznie na szkodę
swojego "przyrodzonego pana" i na szkodę Królestwa Polskiego,
starali się jednak szkodzić umiarkowanie, a wedle możliwości nawet
wspierać króla Władysława i rodaków, w każdym zaś razie sprawiać
takie wrażenie... i w rezultacie ciągnąć dla siebie korzyści
podwójne, od wszystkich monarchów biorących udział w konflikcie.
Wszyscy byli z tego zadowoleni. Do czasu - nawet Krzyżacy.
Jacek Kowalski

Demonstracja siły i próbny alarm

[liberum_veto]

JEST: wtorek 6 VII 2010 BYŁA: niedziela 6 VII 1410
www.kresy.pl/kresy-dzisiaj,gawedy?zobacz/demonstracja-sily-i-probny-alarm
Kolejne negocjacje
"A w najbliższą niedzielę, która przypadała szóstego lipca, król
polski Władysław po naradzie z księciem Aleksandrem i doradcami,
odpowiada na zachęty panów węgierskich, że nigdy mu nie były
całkowicie obce plany pokojowe i że teraz również nie odmawia
przyjęcia słusznych warunków pokoju, by nie doszło do rozlewu krwi
chrześcijańskiej. A pokój wtedy - jego zdaniem - będzie
sprawiedliwy, jeżeli przy Wielkim Księstwie Litewskim pozostanie w
całości przynależna mu z dawien dawna prawem naturalnym ziemia
żmudzka, a ziemia dobrzyńska zajęta niesłusznie przez mistrza
pruskiego i Krzyżaków zostanie zwrócona Królestwu Polskiemu i jemu
[tj. królowi]. W sprawie zaś wyrządzonych szkód obiecywał się poddać
wyrokowi i decyzji króla rzymskiego Zygmunta. Zadowoleni i uradowani
panowie węgierscy zjedli nawet śniadanie u króla w nadziei, że
mistrz i Krzyżacy bez wątpienia zgodzą się na przedstawione warunki
jako całkowicie słuszne."
Nie wiemy, co naprawdę myśleli posłowie Zygmunta. Zdaje się jednak,
że i oni rozumieli, że ich krzyżacki sojusznik ściągnął sobie na
kark wielkie niebezpieczeństwo. Jak już napisałem wczoraj, ani to
ich pewnie ziębiło, ani grzało pod względem dyplomatycznym -
obarczono ich bowiem zadaniem upieczenia przy ogniu polsko-
krzyżackiego konfliktu pieczeni dla króla Zygmunta.

Parada wojskowa prawie bez tajemnic

"Po śniadaniu król zwinął obóz [w Jeżewie - przyp. JK] i przybył
tego dnia do pewnej wsi nad rzeką Wkrą [była to wieś Bieżuń - przyp.
JK]. A wielki książę litewski Aleksander ustawia wojsko litewskie,
dzieląc je starym obyczajem na szyki i oddziały jazdy. W każdym
szyku umieszcza w środku żołnierzy na niższych koniach i licho
uzbrojonych, których osłaniali żołnierze na większych koniach i
świetnie uzbrojeni [...]
Król zaś polski Władysław z panami węgierskimi wyszedł na większe
wzniesienie, z którego można było oglądać całe wojsko polskie i
litewskie dzięki temu, że poniżej szeroko rozciągały się płaskie
pola. Za nim szło równo w odrębnych oddziałach wojsko litewskie.
Oceniał je z największą uwagą, jakie jest wielkie, wspomniany już
Ślązak Jerzy Gersdorf."
Jagiełło nie miał wiele do ukrycia jeśli chodzi o stan armii. Tym
razem należało chwalić się liczebnością wojska, więc wraz z Witoldem
urządzili defiladę-"pokazówkę" w obecności i na użytek posłów.
Przewaga polsko-litewska miała teraz dotrzeć do krzyżackiej
świadomości, przerazić i zmusić do reakcji. Tym niemniej Długosz
pozwala sobie na malutką uszczypliwość - potwierdzając "nie do końca
europejski" moderunek litewskich jeźdźców, których prezentacja
wymagała małego fortelu.

Próbny alarm

"Nadto w tym samym dniu na rozkaz króla doniesiono o nagłym
nadejściu wrogów i całe wojsko królewskie chwyciło za broń. Król
celowo kazał ogłosić, że wrogowie się zbliżają, mimo że nie
przewidywano zupełnie ich nadejścia i polecił zaniepokoić wojsko,
jakby wróg był tuż, gotowy do walki, po to, by jego wojsko, polskie
i litewskie, w poczuciu bezpieczeństwa nie rozprzęgło się w sennej
bezczynności, ale w każdej chwili spodziewając się nadejścia wrogów,
stało gotowe do stawienia oporu i podjęcia walki nie inaczej, jak
gdyby wróg był przed jego oczyma."
A zatem - i armia i dyplomacja pod każdym względem była gotowa i
zdolna do ostatecznego starcia.
Jacek Kowalski

Niegodziwości pomiędzy prawem feudalnym a narodowo

[liberum_veto]

JEST: środa 7 VII 2010 BYŁ: poniedziałek 7 VII 1410
www.kresy.pl/kresy-dzisiaj,gawedy?zobacz/niegodziwosci-pomiedzy-prawem-feudalnym-a-narodowoscia
Nowy popas

Długosz: "W poniedziałek siódmego lipca król polski Władysław
zwinąwszy obóz przybył do wsi Bądzynia nad rzeką Wkrą i tam przez
dwa dni urządził postój."

Ziemia o statusie nieuregulowanym

Była to prawie ziemia wrogów - ale niezupełnie. Otóż "chociaż zaś ta
okolica, którą opływa naokoło rzeka Wkra, należy i należała do
księstwa mazowieckiego, teraz jednak mieli ją w rękach mistrz pruski
i Krzyżacy wskutek zastawienia jej przez księcia mazowieckiego
Siemowita za pięć tysięcy grzywien szerokich groszy".

Średniowieczne zwyczaje feudalne

W średniowieczu suwerenny właściciel ziemi bądź jej użytkownik -
król, książę, hrabia - mógł ją oddać, odstąpić, sprzedać czy
zastawić innemu władcy. I niezależnie od tego, kto oddaną ziemię
zamieszkiwał, winien był służyć wiernie nowemu panu. Tę zasadę
wszyscy doskonale rozumieli i respektowali. Wedle tej właśnie zasady
Kazimierz Wielki odziedziczył i przyłączył do swego Królestwa Ruś,
której mieszkańcy wcale niekoniecznie chcieli żyć pod polskim
berłem, ale wedle prawa winni byli na to przystać. Tak, tak: Lwów
dostał nam się nie prawem okupanta, lecz prawem spadku. Choć spadku
niemiłego jego dawnym mieszkańcom.

Odpowiedzialność poddanych

Lecz taka zmiana tożsamości politycznej danej ziemi powodowała, że
jej mieszkańcy mogli naraz wbrew sobie stać się odpowiedzialnymi za
czyny nowego pana. Choćby tego w ogóle nie chcieli. I tak też stało
się w okolicach Bądzynia. Bo właśnie dlatego, że była to ziemia
zastawiona Krzyżakom -

"...Litwini i Tatarzy pustoszyli ten okręg w sposób okrutny i po
barbarzyńsku jak ziemie obcych narodów, i zabijali nie tylko
dorosłych, ale i młodzież, i dzieci kwilące w kołyskach. Innych zaś
jak wrogów i obcych zaciągali z matkami do swoich namiotów, do
niewoli, mimo, że wszyscy ludzie tej okolicy byli z pochodzenia
Polakami i mówili po polsku. Przybywały matki zamordowanych dopiero
co dzieci z rozpuszczonymi włosami i z wielkim jękiem opłakiwały
przed namiotem królewskim rzeź swych dzieci."

Solidarność narodowa

Mimo powszechności takich feudalnych zwyczajów, jak opisane powyżej,
średniowiecze znało też solidarność narodową, jak i prześladowania
ze względu na pochodzenie, język et caetera. Na pewno inaczej
odczuwano "narodowość" niż "nacjonalizmy" wieku XIX, ale jednak
odczuwano silnie, bardzo silnie. Dlatego też los polskich poddanych
krzyżackiego państwa wszystkich Polaków (podobno) poruszył
(zwłaszcza, że w istocie byli to mieszkańcy księstwa
mazowieckiego...). Mordowanie Niemców nie zrobiłoby pewnie takiego
wrażenia. Tu tymczasem -

"Wzburzeni tym prałaci i panowie polscy przybywają do króla z
usilnymi prośbami i występują zarówno w sprawie pomordowanych, jak i
wziętych do niewoli, surowiej, niż to przystało stanowi rycerskiemu,
proszą o położenie kresu barbarzyńskiemu okrucieństwu, o zwrot
jeńców ich wojsku i oświadczają, że jeżeli to nie nastąpi, wszyscy
opuszczą szeregi i ten niegodziwy obóz, który w końcu spotka kara
Boża."

Sielanka

Długosz, po nakreśleniu tego straszliwego obrazu prześladowań i
słusznej interwencji polskich panów, roztacza przed nami panoramę
nieomal sielankową:

"Król polski Władysław z wielkim księciem Aleksandrem ulegając
bardzo słusznie tym słowom, kazał wypuścić jeńców, troskliwie
zgromadzić ich w namiocie biskupa poznańskiego Jastrzębca i zwrócić
im wolność. Nadto wyznaczył karę śmierci dla tego, kto by ponownie
dopuścił się tego okrucieństwa. A biskup poznański Wojciech
Jastrzębiec jak najlepszy ojciec wyszedł ze swego namiotu i łaskawie
pozwolił w nim zgromadzić kobiety i dzieci i zatrzymać je pod strażą
przez następną noc. Od tej miejscowości przestał iść za królem za
zezwoleniem króla, któremu towarzyszył z Królestwa Polskiego aż do
tego obozu i wrócił do Polski."

Prawda

Prawda to była, czy podkoloryzowanie, jeśli chodzi o osoby
dokonujące rzezi i rabunków, oraz o interwencję i jej skutki? Bo
mimo wszystko trzeba zapytać, czy to aby wyłącznie Tatarzy zabijali
i rabowali, i czy faktycznie wszyscy polscy panowie przybyli do
króla z protestem? Nie docieczemy tego. Długosz chce nam jakby
zasygnalizować: "działo się wiele rzeczy złych, ale ludzie godni
skutecznie im przeciwdziałali lub czynili zadośćuczynienie". Możemy
się tylko domyślać, że prawda, jak to zwykle bywa, okazałaby się
mniej wesoła. Ale i tak jest nieźle. Po raz któryś widzimy, że
Długosz przykrej prawdy nie tai.

A swoją drogą - przypomina się los mazurskich Polaków-autochtonów,
których w pierwszych dziesięcioleciach po II wojnie traktowano jak
prawie-Niemców.

Jacek Kowalski

Chorągwie i modlitwa

[liberum_veto]

JEST: czwartek 8 VII 2010 BYŁ: wtorek 8 VII 1410
www.kresy.pl/kresy-dzisiaj,gawedy?zobacz/choragwie-i-modlitwa
Rozwiniecie Chorągwi
Dzięki Długoszowi i tak zwanej "Kronice konfliktu", współczesnej
grunwaldzkiej bitwie (z której to kroniki, czy właściwie kroniczki
Długosz czerpał garściami) - wiemy, że król Władysław i książę
Witold podczas marszu pod Grunwald parę razy urządzali swego
rodzaju "defilady", czyli prezentacje wojsk. Owe publiczne
przemarsze na pewno podnosiły ducha przyszłych uczestników walnej
bitwy. Podnosiła go zresztą już sama obecność osoby koronowanego
wodza i bezpośredni kontakt z nią, ale i świadomość szerokiej
wspólnoty walczących, która w takich okolicznościach objawiała się w
postaci nader spektakularnej. Owa spektakularna postać wspólnoty
miała zaś znamiona, które nie sposób przecenić. Czytajmy:
"We środę dziewiątego lipca król polski Władysław wyruszywszy z
wielkim księciem Aleksandrem [Witoldem] ze wsi Bądzynia do ziemi
wrogów, za miłosierdziem Bożym pomyślnie przeszedł leśną drogę o
długości dwu mil i przybył na rozciągającą się daleko na wszystkie
strony równinę. Na niej po raz pierwszy wyciągnięto i rozwinięto z
rzadką i niezwykłą czcią oraz rozrzewnieniem u wszystkich
osiemdziesiąt dwie chorągwie rycerskie, tak własne: królewskie i
wielkiego księcia litewskiego Aleksandra, jak i książąt
mazowieckich: Siemowita i Janusza, oraz panów polskich."

Chorągwie, czyli rzeczywistość i jej symbole

Jak wynika z Długoszowych słów, chorągwie rozwinięto po raz pierwszy
dopiero po wejściu na ziemię wrogów. Chorągwie - czyli "symboliczne"
znaki rozpoznawcze poszczególnych "rzeczywistych" oddziałów, również
zwanych chorągwiami. Były pośród nich tak zwane chorągwie ziemskie,
w których walczyli rycerze zamieszkujący konkretne okolice, te,
którym odpowiadały godła poszczególnych części Królestwa, ale były i
chorągwie prywatne, specjalnie sformowane, które na swych proporcach
umieszczały herby swoich "właścicieli" czy "dowódców". Trudno o
lepszy wyraz dla idei, która łączy wolnych obywateli pod godłami ich
małych ojczyzn oraz ich rodzin.

Znaki Obywateli Królestwa

Jagiełło, wstępując na tron, zastał Królestwo Polskie doskonale pod
tym względem uformowane. Herby rycerskie i ziemskie, tak jak i herb
Królestwa, były już w czasach Kazimierza Wielkiego nie tylko
powszechnie kojarzone, ale i powszechnie stosowane. Każdy rycerz
mógł je oglądać od okazji do okazji na bojowych tarczach - ale
zdobiły też codzienne, rycerskie stroje, widniały na pieczęciach
(no, prawda, tych to nie ukazywano publicznie byle komu), a przede
wszystkim ozdabiały monumentalne budynki. Właśnie za panowania
Kazimierza pojawiły się licznie na murach katedr, kolegiat tudzież
kościołów klasztornych i parafialnych, w których odbywano polityczne
zjazdy i publiczne sądy. Rycerze-Polacy - czy raczej szerzej:
rycerze Królestwa różnych języków, pośród których byli już przecie
także prawosławni Rusini - mieli ideę, do której Władysław Jagiełło
mógł się teraz odwołać. Ideę, która okazywała się ważniejsza od
osoby nowego monarchy-przybysza (nie był przecież "przyrodzonym
panem" Królestwa - bo takie miano przysługiwało jedynie Piastom -
lecz był tym, którego Królestwo obrało sobie na pana).

Pozostałość

Te znaki są nam dziś wspólne. Mówię o tym bez przesady. Chociaż
herby nie są już pod ochroną prawa (jak na przykład nazwiska), a
nawet nie odgrywają zupełnie żadnej roli w sprawach prawnych, to
jednak w sprawach publicznych - jak najbardziej. Najlepszym dowodem
jest medialne "granie" herbowym Korczakiem Komorowskich. Dla
Komorowskich ów herb jest rzeczywistością bliską. Jednak większości
Polaków trzeba przypomnieć, że dzięki zjawisku "wspólnych przodków"
większość z nas - nawet ci nieszlacheckiego pochodzenia - jest ze
szlachecką spuścizną herbową związana. Podejrzewam, że większość
Polaków mogłaby znaleźć swoich przodków pośród rycerzy grunwaldzkich
i rozpoznać się w którymś z rycerskich herbów...
Dlatego widok zestawu takich herbów z tamtego czasu bardzo wzrusza.
Przypomnijmy, że w Polsce herb nie był odmieniany wraz z każdym
pokoleniem, nie tworzył osobistych mutacji, lecz należał do szeroko
pojętego rodu herbowego - znacznie szerszego, niż prawdziwa,
biologiczna rodzina czy ród. W latach Grunwaldu większość z
rycerskich obywateli legitymowała się jednym z kilkudziesięciu
herbów - ich spis mamy, dokonał go Jan Długosz, tworząc pierwszy
polski herbarz. Rękopis tego herbarza znajduje się w Bibliotece
Kórnickiej. Jej założyciel, zarazem budowniczy kórnickiego Zamku w
jego obecnej postaci - hrabia Tytus Działyński, postanowił, aby
strop Sali jadalnej udekorowały herby z Długoszowego rękopisu.
Widnieją tam do dziś. Hrabia tłumaczył swój pomysł następująco:
"...ja starzec zwaliskami otoczony, umy­śliłem odnowić
hieroglificzne, niech tak powiem, zarysy herbowych znaków z owych
czasów, kiedy nad Polską pa­nował ostatni Jagiellończyk. Plastyczne
wyroby i obrazy są posiłkiem pamięci, sądziłem więc, że dziatwa
nasza poglądając na Leliwę, przypomni sobie, że tego znaku uży­wał
zwycięzca pod Obertynem i Starodubem, że Jelitczyk wiódł do niewoli
Arcyksięcia Austriackiego, a Żółkiewski herbem Lubicz pieczętował
poddanie Moskwy"

Modlitwa królewska

Na polach pod Bądzyniem nie tylko rozwijano chorągwie i maszerowano
przed królem. Oto przy tej okazji "król polski Władysław ze łzami w
oczach wziąwszy wielki sztandar, na którym był pięknie wyhaftowany
biały orzeł z rozpostartymi skrzydłami, otwartym dziobem i koroną na
głowie - jest on herbem całego Królestwa Polskiego - przy jego
rozwijaniu użył następujących słów modlitwy: "Najłaskawszy Boże, Ty,
który znasz tajne zamiary wszystkich serc pierwej, niż zostaną
powzięte, widzisz z niebios, że obecną wojnę, przed którą stoję,
podjąłem z musu w imieniu Twoim i Twego Syna, Chrystusa, ufny w
[Twą] pomoc." I dalej słuchamy wielkiej mowy na temat wojny
sprawiedliwej.
Powracamy zatem do tematu, o którym była już mowa parę dni temu.
Wówczas chodziło o odpowiedzi, dane posłom, w intymnej komnacie
królewskiego namiotu i o kazanie, wygłoszone publicznie w Czerwińsku
przez biskupa. Słowa, które tam padły, okazują się tylko
przygotowaniem do wielkiej mowy króla, skierowanej do Boga, ale
obliczonej także na rycerskich słuchaczy. Mowę tę cytuję za
Długoszem, ale zapisano ja także w "Kronice konfliktu", zredagowanej
tuż po grunwaldzkiej bitwie w królewskiej kancelarii. Jeśli więc nie
słowo w słowo tekst ten odpowiada rzeczywistości, to na pewno
odpowiada jej duchem.
Najwyraźniej o ideę wojny sprawiedliwej król Jagiełło postanowił
dbać aż do przesady i głosić ją publicznie jak się da i ile się
tylko da, i wpoić ją swojej armii jako główny tytuł do działania.
Zwłaszcza, że czyny tej naszej polskiej armii nie zawsze za ideą
wojny sprawiedliwej podążały. Ale deklaracja nie została bynajmniej
użyta sztucznie. Zdaje się, że wszyscy uczestnicy spotkania czuli
podobnie i pod słowami króla podpisywali się z całym ładunkiem
pobożności oraz - jak się później okaże - także i zaciekłości:
"Te słowa modlitwy wypowiedział król z taką pobożnością i tak
głośno, że mogła ją usłyszeć stojąca naokoło rzesza rycerzy. U
większości wojska wycisnęła ona łzy. Można było widzieć bardzo wielu
rycerzy szlochających i płaczących. Podobne modlitwy wznosili
również wielki książę Aleksander oraz książęta mazowieccy i panowie
polscy przy rozwijaniu swoich chorągwi."

Carmen Patrium

Po wybrzmieniu słów Jagiełły i po "całkowitym rozwinięciu chorągwi",
jak pisze Długosz - "całe wojsko zaczęło śpiewać pieśń ojczystą Bogu
Rodzica". Podobną informację notuje kronikarz odnośnie chwili tuż
przed grunwaldzkim starciem: "Kiedy zaczęła rozbrzmiewać pobudka,
c

Dwa zaskoczenia

[liberum_veto]

JEST: piątek 9 VII 2010 BYŁA: środa 9 VII 1410
www.kresy.pl/kresy-dzisiaj,gawedy?zobacz/dwa-zaskoczenia
Ku kolejnej przeprawie
Dziewiątego lipca, we czwartek, jak pisze Długosz -
"...król polski Władysław zwinąwszy obóz nad jeziorami miasta
Luterberg [Lidzbark Welski] i przemaszerowawszy dwie mile, rano
kiedy jeszcze rosa nie opadła, przybył nad wielkie jezioro Rubkowo w
pobliżu grodu i miasteczka Kurzętnik i rozbił obóz nad jeziorem."
Jagiełło wybrał to miejsce zapewne dlatego, że można tu było przejść
Drwęcę i ruszyć wprost na Malbork. Może liczył, że armia polsko-
litewska przekroczy rzekę szybko, zanim się Krzyżacy spostrzegą.

Pierwsze zbliżenie

Ale te oczekiwania zawiodły. Wielki mistrz już wiedział, że wróg
wkroczył do trzewi jego państwa; już zdążył podjąć pośpieszny marsz
i zagrodzić Jagielle drogę:
"A wojsko mistrza pruskiego zatrzymało się niedaleko od obozu króla,
nad rzeką Drwęcą, której obydwa brzegi Krzyżacy na wiele dni
przedtem zabezpieczyli gęsto wysokimi palami, żeby wojsko królewskie
nie mogło się przez nią przeprawić."

Pierwsze zaskoczenie

A jednak pierwsi dali się wziąć z zaskoczenia Krzyżacy. Właściwie -
krzyżaccy koniuchowie. Oto bowiem -
"...pewni rycerze polscy na wieść, że wojsko krzyżackie jest w
pobliżu, nadbiegają, by je zaczepić, a zdobywszy pięćdziesiąt
nieprzyjacielskich koni, które pojono w rzece Drwęcy, po zrzuceniu
siedzących na nich ludzi cało przybywają do obozu królewskiego...."

Drugie zaskoczenie

Jednocześnie Polacy też zostali niemile zaskoczeni:
"Wojsko królewskie, które albo się posilało, albo odpoczywało,
zobaczywszy ich [tzn. rycerzy, prowadzących zdobyczne konie], z
powodu schwytanych koni wzięło ich za wrogów. Powstało ogromne
zamieszanie, a żołnierze zostawiając posiłek co prędzej wkładali
zbroje. Kurzawa napełniła powietrze, a słońce zlewało z góry
niezmierny żar. Pozbywszy się w końcu próżnego strachu, wojsko
uspokoiło się."
Była to nauczka: logistyczna organizacja armii polsko-litewskiej
pozostawiała nieco do życzenia, skoro możliwe okazało się
niejako "samoistne" wywołanie paniki... Z drugiej strony król
wiedział już, że przeprawa na drugą stronę Drwęcy w obecności
krzyżackiej armii jest wielce ryzykowna.
Jacek Kowalski

Trąby Apokalipsy

[liberum_veto]

JEST: sobota 10 VII 2010 BYŁ: czwartek 10 VII 1410
www.kresy.pl/kresy-dzisiaj,gawedy?zobacz/traby-apokalipsyNarada...
Jak pamiętamy, w obozie pod Kurzętnikiem, w bliskości wojsk
krzyżackich, pośród Polaków i Litwinów wybuchła krótkotrwała
wprawdzie, lecz jednak panika. Należało wzmóc dyscyplinę. Dlatego
też w wigilię czyli w przeddzień 10 lipca, jak pisze Długosz -
"Pod wieczór [...] kiedy złagodniał żar słoneczny, król polski
Władysław zwoławszy znaczniejszych doradców, wybiera tylko ośmiu z
nich - reszta została w namiotach - którzy mieli dokładnie się
naradzić i podjąć wszelkie postanowienia dotyczące przebiegu całej
wojny."

...powołanie rady...

A zatem powołana została rada wojenna. Na pewno głównym decydującym
był nadal król, ale odpowiedzialność została rozłożona. Pośród
najważniejszego grona decydentów znaleźli się: wielki książę Witold,
kasztelan krakowski Krystyn z Ostrowa, wojewoda krakowski Jan z
Tarnowa, wojewoda poznański Sędziwój z Ostroroga, wojewoda
sandomierski Mikołaj z Michałowa, podkanclerzy Mikołaj Trąba,
marszałek Królestwa Zbigniew z Brzezia i podkomorzy krakowski Piotr
Szafraniec z Pieskowej Skały. Nadto:
"Wezwano dwu przewodników, mianowicie Trojana z Krasnego Stawu i
Jana Grinwalda z Parczowa. Ci obaj pochodząc z Prus znali tam dobrze
wszystkie miejscowości, ścieżki i drogi. Stali też pode drzwiami,
gdzie odbywała się narada, wzywani na nią, kiedy miano coś mówić o
postojach i jutrzejszych naradach"

...i jej postanowienia

No i wreszcie pojawiło się jakże ciekawe zarządzenie:
"Zastrzeżono też i jak najsurowiej zabroniono, by nikt nie odważył
się wyjść z szeregów, zanim marszałek Królestwa Polskiego Zbigniew
nie wystąpi z mniejszym sztandarem królewskim, czyli proporcem,
nadto by wszyscy szli za nim i by nikt nie ważył się go wyprzedzić.
Zastrzeżono też, żeby nikt w całym wojsku nie poważył się grać na
trąbie prócz jednego trębacza królewskiego. Na pierwszy dźwięk jego
trąby, przed świtem, rankiem lub kiedykolwiek indziej wojsko
wstawało i zbroiło się, na drugi odgłos trąby siodłano konie, na
trzeci wojsko ruszało w drogę za maszerującym na przedzie
marszałkiem i za chorągwiami, pod którymi stało."

Głos Apokalipsy

Czytając Długosza ma się wrażenie, że autor stopniuje napięcie tak,
jak to potrafił czynić tylko Tolkien, opisujący wielkie wyprawy
wojenne Śródziemia, albo wcześniej Sienkiewicz. A już owe trzy trąby
zdają się niesamowite zupełnie niczym trąby Apokalipsy, choć liczba
ich inna jest... Jakoż faktycznie, mamy tu do czynienia z Czasem
Ostatecznym. Nic już nie będzie takie samo jak przedtem - będzie
Nowa Ziemia, czyli Nowe Królestwo Polskie, będzie nowe, czyli inne
państwo zakonne...
Jacek Kowalski

Decyzje i zmyłki

[liberum_veto]

JEST: niedziela 11 VII 2010 BYŁ: piątek 11 VII 1410
www.kresy.pl/kresy-dzisiaj,gawedy?zobacz/decyzje-i-zmylki
Szybka decyzja króla
Kiedy król dowiedział się, że po drugiej stronie Drwęcy znajduje się
cała armia krzyżacka, i że przeprawianie się przez rzekę tu i teraz
byłoby niebezpieczne, zrezygnował z forsowania tej wodnej przeszkody
i postanowił szybkim marszem oderwać się od nieprzyjaciela, na jakiś
czas znów znikając mu z oczu. Długosz:
"W piątek [...] jedenastego lipca wojsko królewskie wyruszywszy na
dźwięk trąby o świcie, wycofuje się i tą samą drogą, którą szło
przedtem, przybywa do miejsca swego [poprzedniego] postoju w pobliżu
miasta Lutenburga, gdzie odpoczywało w ubiegłą środę. Następnie
zostawiając po prawej stronie drogę, którą przybyło z Mazowsza,
skręca na lewo i maszerując przez pagórkowate okolice rozbija obóz
we wsi Wysoka, w pobliżu Działdowa. A ponieważ wojsko zmęczone
długim marszem potrzebowało wypoczynku, przez te dwa dni, mianowicie
w piątek i sobotę, urządzono postój w tymże obozie."

Mrzonki mistrza

A co tymczasem u mistrza Ulryka?
"Kiedy we wspomniany piątek król Władysław wycofał się, przybył do
obozu mistrza okryty pyłem i zlany potem zwiadowca pruski i
stwierdził, że król polski i jego wojsko wycofuje się i ucieka.
Mistrz pruski Ulryk nadzwyczaj uradowany jego doniesieniem,
zaprowadził go do panów węgierskich Mikołaja i Ścibora i rzecze: oto
wrócił człowiek wysłany na zwiady, z pochodzenia Polak, donosząc
nam, że przez kilka dni szukał obozu króla polskiego i nie mógł do
niego dotrzeć. Napotkał wprawdzie miejsce i znalazł kilka pustych
naczyń i pozostawione konie, które osłabły, nadto porzucone pociski
do dział [...] Uważam zatem za rzecz pewną, że król polski i jego
wojsko z obawy przed mymi wielkimi siłami uciekło, ponieważ
wycofanie się jest jawnym dowodem strachu"

Zdanie panów węgierskich

Posłowie węgierscy wyrazili jednak swoją wątpliwość wobec tych
triumfalistycznych twierdzeń, sugerując że "należy sprawę zbadać
poważniej", bo doniesienie zwiadowcy o niczym nie świadczy. Podobno
zaś nawet znalazł się wówczas "pewien weteran z wojska mistrza",
który "z dużym zuchwalstwem" tak się doń odezwał:
"...bądź ostrożny, mistrzu, aby wojsko królewskie, o którego
ucieczce ci donoszą, nie zmyło ci głowy i żebyś nie poniechał
próżnych złudzeń, które ci sprawiają przyjemność, dopiero gdy się
dowiesz, że wojsko królewskie wdarło się do twoich miast."

Szybka decyzja mistrza

Na to dictum mistrz postanowił ścigać królewską armię. Przybył więc
do sąsiedniego zamku zwanego Bratian, w którym "schroniwszy się z
panami węgierskimi" kazał szybko -
"...budować na rzece Drwęcy dwanaście mostów, aby można było po nich
przeprowadzić wojsko. A stąd urządzając ciągle po cichu małe
postoje, zdąża jednak w kierunku obozu wrogów, wielce odważny i
zadufany w sobie pod wpływem słów pochlebców, którzy twierdzili, że
wynik przyszłej walki będzie zgodny z jego życzeniem..."
Spotkanie obu armii było tuż, tuż.
Jacek Kowalski

Podwójna zdrada sojusznika

[liberum_veto]

JEST: poniedziałek 12 VII 2010 BYŁA: sobota 12 VII 1410
www.kresy.pl/kresy-dzisiaj,gawedy?zobacz/antysojusznik-czyli-wegierska-drole-de-guerre
Kuriozum dyplomatyczne
W dniach od 11 do 13 lipca, oderwawszy się szybkim marszem od armii
nieprzyjaciela, król Jagiełło zarządził postój "we wsi Wysoka, w
pobliżu Działdowa" (tu i dalej - jak zwykle cytaty z Długosza). I
wtedy to właśnie miało miejsce kuriozalne zdarzenie dyplomatyczne, o
którym donieść zamierzam.
Otóż krzyżacki sojusznik, czyli król Węgier Zygmunt Luksemburczyk -
wypowiedział królowi polskiemu wojnę. List zawierający tę wieść,
spisany wiele, wiele tygodni wcześniej, znajdował się od samego
początku swego istnienia w rękach... Mikołaja Gara i Scibora ze
Ściborzyc (czyli Polaka na węgierskiej służbie), tych samych, którzy
niby to mieli być pośrednikami w rozmowach pokojowych pomiędzy
królem a wielkim mistrzem. Ujawnienie listu nastąpiło w pomiędzy
jedenastym a trzynastym lipca w obozie we wsi Wysoka. "W czasie tych
dni przybył do króla polskiego Władysława Ślązak Frycz z Repty,
wysłany w imieniu panów węgierskich Mikołaja i Ścibora" i
przedstawił królowi "pismo z wypowiedzeniem wojny tegoż króla
Zygmunta". Zygmunt stwierdzał w nim, że "zrywa" stosunki z
Jagiełłą, "stając po stronie mistrza i zakonu".
Jak widać, rozmowy pokojowe były od samego początku tylko markowane,
fikcyjne. Tym bardziej, że przyczyną publicznego ogłoszenia listu o
wybuchu wojny polsko-węgierskiej stało się nie tyle samo fiasko
rozmów pokojowych, ile uiszczenie przez Krzyżaków żądanej
sumy: "list wypowiadający wojnę mistrz i Krzyżacy uzyskali za dość
wysoką cenę, mianowicie czterdzieści tysięcy florenów", zapłaconych
Zygmuntowi.

Fiasko krzyżackiej dyplomacji czyli dyplomatycznego kuriozum ciąg
dalszy

Co gorsza - albo co lepsza - pieniądze te Krzyżacy wyrzucili w
błoto. Liczyli przecie na to, że, po pierwsze, na wieść o
wypowiedzeniu wojny przez króla Węgier osłabnie morale polskich
rycerzy przebywających w Prusach. Wszak powinni się zaniepokoić
losem swoich rodzinnych stron, narażonych na węgierski najazd. No i
po wtóre, Krzyżacy liczyli, że taki najazd rzeczywiście nastąpi; to
zmusiłoby Polaków do wycofania się z Prus.
Ale najazd nie nastąpił. Ani nie osłabło morale królewskich wojsk.
Po pierwsze bowiem, Jagiełło znał Zygmunta nie od dziś i wiedział,
że ten monarcha będzie lawirował, groził, kręcił, ale nigdy się
przed szereg nie wysunie i nie narazi na ryzyko. Po wtóre - armia
polska nie dowiedziała się o wypowiedzeniu wojny, które
król "polecił zachować w najściślejszej tajemnicy".
A utrzymanie tej wieści w tajemnicy powiodło się dlatego, że tym
razem to nie Polacy, lecz Niemcy zostali przez swoich sojuszników
zdradzeni (i to pod każdym względem!). Bo Zygmunt traktował swoje
zobowiązania wobec Krzyżaków jeszcze mniej konkretnie niż Francuzi
swoje wobec Polski w roku 1939.
Otóż po pierwsze - żaden z węgierskich posłów podczas bytności w
obozie polskim ani słówkiem nie bąknął polskim rycerzom, z czym tak
naprawdę przybywa... więc wypowiedzenie wojny pozostało
dyplomatyczną tajemnicą. Po wtóre - żaden węgierski najazd nie
nastąpił (zapisana przez Długosza wieść o rzekomo dokonanej przez
wojsko Luksemburczyka dywersji zdaje się problematyczna). Bo, po
trzecie, najazd taki w ogóle nie był planowany.

Kuriozum ciąg dalszy

No i po czwarte, król Jagiełło był świadom tej sytuacji - a Krzyżacy
nie... Jako że w momencie dostarczenia Jagielle słono opłaconego
przez Krzyżaków dokumentu, który miał zasiać w nim obawy i podłamać
morale jego armii, sam poseł panów węgierskich, rycerz Frycz -
"...na boku [...] szepnął królowi Władysławowi w imieniu panów
węgierskich, żeby sobie nic nie robił z zerwania stosunków przez
króla węgierskiego Zygmunta, bo jego list [...] nie pociągnie za
sobą żadnych skutków, a sporządzono go tylko dla postrachu..."

Podwójna zdrada sojusznika

Jakież to niesłychane krętactwo! Ale i na nim sprawa jeszcze się nie
kończy. Poseł rzekomego sojusznika Krzyżaków nie ograniczył się do
zdekonspirowania pozorowanego charakteru wojennych kroków swego
pana. Na dodatek odegrał też rolę polskiego szpiega. Oto osobiście -
"...zachęca króla [Jagiełłę], aby wyzbywszy się wszelkich obaw trwał
dalej przy swym przedsięwzięciu i by się nie ociągał z podjęciem jak
najszybciej walki z Krzyżakami, którzy - jak wiadomo - siłą i liczbą
wojsk, uzbrojeniem i pod każdym względem są od niego słabsi, a za
zmiłowaniem Bożym odniesie pewne zwycięstwo..."
Nic dodać, nic ująć. Pełna uciecha. Mimo wszystko jednak trudno
żywić szacunek zarówno do Zygmunta Luksemburczyka, jak i do jego
reprezentantów. Po trosze ratuje ich fakt, że w znacznej części byli
z pochodzenia Polakami. Ale marna to pociecha być podwójnym zdrajcą.
Tak więc, słabszemu zawsze wiatr w oczy. Bo tu, jak widać, wszyscy
wokół poczuli już, skąd wiatr wieje - i że armia unii polsko-
litewskiej jest od Krzyżaków silniejsza. Tylko Krzyżacy jeszcze o
tym nie wiedzieli. Albo: jeszcze się z tą myślą nie oswoili.
Jacek Kowalski

Wiatyk, rzeź, prowokacja

[liberum_veto]

JEST: wtorek 13 VII 2010 BYŁA: niedziela 13 VII 1410
www.kresy.pl/kresy-dzisiaj,gawedy?zobacz/wiatyk-rzez-prowokacja
Wiatyk
"W niedzielę 13 lipca, w dzień św. Małgorzaty, król polski
Władysław" wysłuchał "uroczystej Mszy Świętej odprawionej w jego
obozie we wsi Wysoka w pobliżu Działdowa". I właśnie "tego dnia król
polski Władysław i całe prawie wojsko polskie przyjęło Najświętszy
Wiatyk, czyli Sakrament Ciała i Krwi Chrystusowej, w przekonaniu że
lada dzień zetrze się z wrogiem, co też się i stało".
Pamiętać trzeba, że w owym czasie chrześcijanie nie przywykli do
częstego przyjmowania Ciała i Krwi Pańskiej. Sam Jagiełło
przystępował do tego Sakramentu tylko w najważniejsze święta
kościelne, przy czym po śmierci swej żony, św. Jadwigi, czynił to
zaledwie dwa razy do roku.
Dzień św. Małgorzaty, jednej ze szczególnie czczonych Czterech
Świętych Dziewic (obok śś. Barbary, Doroty i Katarzyny), należał
wprawdzie do ważniejszych świąt katolickich. Jednak polscy rycerze
nie przyjmowali Najświętszego Sakramentu przez wzgląd na to święto.
Przyjmowali ją jako "wiatyk", czyli swego rodzaju "wyposażenie na
drogę", w domyśle: drogę na drugi świat, w przewidywaniu
uczestnictwa w śmiertelnym starciu.

Odprawa posła

Po wysłuchaniu Mszy Świętej król wezwał na "tajną naradę wysłańca
panów węgierskich, Frycza" i wypomniawszy przed nim wszystkie
przyjazne gesty, jakie dane mu było wcześniej wymieniać z jego
panem, królem Zygmuntem - a jak pamiętamy, właśnie poprzedniego dnia
Frycz przywiózł mu od Zygmunta wypowiedzenie wojny - rzekł: "Niech
zatem Bóg wyda wyrok rozjemczy między nami a nim, czy za nasze
dobrodziejstwa odmierza słuszną miarką i niech wynagrodzi każdego z
nas według jego zasług..."

Ciągnienie wojska

Po odprawieniu Frycza król "zwija obóz pod Działdowem, nakazawszy
wozom i taborowi jechać dwie godziny wcześniej i kieruje się pod
miasto, które po niemiecku nazywa się Gilgenburg [po polsku dawniej:
Dąbrowno, dziś: Dąbrówno], a którego mury i baszty obmywały fale
oblewającego go naokoło jeziora. Rozbija obóz pół mili od Dąbrowna".

Dąbrowno a Grunwald

Owo Dąbrowno leżało na przesmyku pomiędzy dwoma jeziorami, blokując
przejście ku północy - a właśnie na północ od Dąbrówna leży Grunwald:
"Gród zabezpieczony był nie tylko wysokimi grubymi murami, mającymi
nadto naokoło wieże i baszty, ale także położeniem. Po większej
bowiem części oblewa go jezioro, a ponieważ jest odcięty biegnącymi
wokół wałów głębokimi fosami z wodą, ma tylko nader wąski skrawek
ziemi, przez który można się dostać do niego."
Niewielkie w sumie miasto obfitowało samo z siebie "we wszelkiego
rodzaju zasoby i bogactwa zgromadzone w czasie długiego pokoju",
teraz zaś zawarło w sobie jeszcze mnóstwo bogatych uciekinierów i
wszelki dobytek, który okoliczna ludność chciała uchronić przed
nadciągającą nawałą: "Jest [...] rzeczą niewiarygodną i trudno
wprost wyrazić, w jakie bogactwa opływało miasto i ile miało
żywności".
Oczywiście trudno też sobie wyobrazić, aby król podchodząc pod
Dąbrowno, domyślał się, że decydująca rozprawa nastąpi dokładnie za
dwa dni pod Grunwaldem. Ale z drugiej strony musiał dość dobrze
wiedzieć, jak może wyglądać przyszła marszruta jego armii, skoro
instruowali go "Trojan z Krasnego Stawu i Jan Grinwald wójt z
Parczowa", którzy "pochodząc z Prus znali tam dobrze wszystkie
miejscowości, ścieżki i drogi". Mógł więc sądzić, że właśnie na
północ od Dąbrowna - a zatem w okolicy wsi Grunwald - nastąpi
decydująca bitwa.
Mógł zatem albo zdobywać Dąbrowno, po to, aby przejść przez nie
przesmykiem na północ ku Grunwaldowi, albo też zostawić Dąbrowno za
sobą i udać się nieco dalej na wschód, aby obejść zarówno samo
miasto jak i pozostałe wodne przeszkody, a potem dopiero skierować
się ku północy.

Szturm

Tak czy inaczej szturm do miasta jednak przypuszczono. Długosz
pisze, iż miało to nastąpić wskutek przypadku:
"Kiedy pod wieczór upał zelżał, wielu żołnierzy z obozu króla rusza
w stronę miasta Dąbrowna celem zobaczenia miasta i jego położenia.
Ale ponieważ wojska, które przybyły, by bronić miasta z obawy przed
zaatakowaniem ich samych i grodu, wyszły im naprzeciw, dochodzi
natychmiast do ostrej walki. Rozgorzała ona do tego stopnia, że
rycerze polscy pobiwszy wrogów i zmusiwszy ich do ucieczki do
miasta, zbici w wielką masę, bez rozkazu króla rzucili się na
miasto, by je zdobywać..."
W tym momencie "w obozie króla wybucha wielki rwetes" i - jak
przekazuje Długosz - "król Władysław usłyszawszy go, każe heroldowi
ogłosić zakaz zdobywania miasta w obawie, że żołnierze jego zostaną
przy tym rozbici i staną się bezużyteczni do przyszłej walki".
Jednak Polacy "nic sobie nie robiąc z zakazu króla" ruszyli "ogromną
gromadą [...]do zdobywania miasta".
Autor napisanej zaraz po bitwie "Kroniki konfliktu" twierdzi wszakże
przeciwnie - że Dąbrowno zostało zaatakowane właśnie z królewskiego
rozkazu. Do przyczyny tego rozdwojenia zdań zaraz powrócę. Tymczasem:
"...mieszkańcy miasta nie lenią się do stawiania oporu, lecz
pociskami z dział i głazami odpędzają podchodzących pod mur. Lecz
rycerze w wielkiej masie wskakują do jeziora, osłabiają mury grodu i
usiłują je podkopać. Inni przystawiwszy drabiny wchodzą na nie i w
okamgnieniu zdobywają ludne, pełne mężczyzn i kobiet miasto..."

Los Dąbrowna

Długosz z niejaką rezygnacją stwierdza, że w momencie pierwszej
utarczki pod murami los miasta "był już przesądzony." Tak; i to nie
tylko "przesądzony", ale i straszny. Wszak "jeszcze nie wywieziono
wszystkich łupów, a już miasto podpalono", a "wielu ludzi, którzy
schronili się w kościele, ginie w wielkim pożarze". Wzięto do
niewoli "wiele [...] tysięcy jeńców, mężczyzn i kobiet",
których "uprowadzono do obozu króla", aby ich "ofiarować" Jagielle.
Ale poza tym "nie było względu na wiek ani żadnej litości" - te
słowa świadczą, że mordowano pewno i dzieci... zatem "wielu dotknął
srogi miecz i nikt nie uniknął rzezi lub niewoli z wyjątkiem kilku,
którzy na czółnach i łodziach wymknęli się nad jezioro".
Skąd takie okrucieństwo, już nie tatarskie ale polskie? Długosz
podpowiada, że "Polacy dopuszczali się tego nie tyle prawem
wojennym, ile z nienawiści do Krzyżaków i bólu z powodu spustoszenia
przez wrogów ziemi dobrzyńskiej". Łatwe tłumaczenie - i przykre, bo
w tym momencie Polacy okazują się niewiele lepsi od Krzyżaków,
których krwawe wyczyny wielokroć już opisywano...

Z zimną krwią?

Powracam jednak do ewentualnej przyczyny zaatakowania Dabrowna.
Dlaczego wedle Długosza szturm nastąpił spontanicznie, wbrew
królowi, zaś źródło z epoki powiada inaczej? Może nasz dziejopis
dysponował jakimiś źródłami, jakąś ustną relacją bezpośredniego
świadka? A może "Kronika konfliktu", spisana za życia Jagiełły,
tuszowała niesubordynacje armii wobec króla (nieposłuszeństwo wojska
było wszak pewnym wstydem dla wodza), zaś Długosz wolał ratować
honor króla i armii przedstawiając zbrodnie popełnione na ludności
cywilnej jako działanie "w afekcie", któremu nawet król nie był w
stanie się przeciwstawić?
Cóż. Można sobie jednak wyobrazić, że król podjął decyzję o okrutnym
potraktowaniu miasta z premedytacją, z zimną krwią. I w takim
wypadku nie tyle chodziłoby mu o utorowanie drogi na północ -
dogorywające zgliszcza miasta nie stanowiły wszak dobrego traktu dla
armii, która, jak się sądzi, pomaszerowała pod Grunwald "naokoło".
Natomiast Jagiełło mógł mieć w zamiarze sprowokowanie Ulryka do
natychmiastowego starcia. Kto wie, może bał się, że Krzyżacy, czując
pismo nosem, zrezygnują ze spotkania z silniejszym przeciwnikiem i
zamkną się w zamkach? Wtedy Grunwald by nie nastąpił. Natomiast
palenie miast i wyrzynanie ludności cywilnej stanowiły swego rodzaju
prowokację, wyz

Noc i znaki

[liberum_veto]

JEST: środa 14 VII 2010 BYŁ: poniedziałek 14 VII 1410
www.kresy.pl/kresy-dzisiaj,gawedy?zobacz/noc-i-znaki
Długosz the best
Jan Długosz byłby świetnym powieściopisarzem... Nie - po prostu nim
był. Był, był niedoścignionym mistrzem prozy faktu. Pardon - jest.
Czytając jego "Roczniki" po prostu czuje się narastające napięcie,
które zmierza ku rozwiązaniu... niby pewnemu - ale jednak napięcie
wzrasta... I "to się czyta"! Mimo, że wiemy, iż "nasi" zwyciężą.

Spoczynek na zgliszczach

Zgliszcza Dąbrowna jeszcze dymiły, gdy "w poniedziałek, nazajutrz po
świętej Małgorzacie, czternastego lipca" król zdecydował, iż jego
wojsko nie ruszy dalej, "z tego jedynie względu, żeby zebrać resztki
rzeczy i żywności ukryte w piwnicach i podziemnych schowkach miasta
Dąbrowna i wydać decyzje co do jeńców wziętych do niewoli".
Rzeź z dnia poprzedniego nie była widać aż tak straszna, skoro po
bitwie monarcha mógł uwolnić i ochronić przed ewentualnym
niebezpieczeństwem (ze strony maruderów własnej armii) "wszystkich
mieszkańców miasta, lud i chłopów, również wszystkie kobiety i
dziewczęta i wszystkie niewiasty wszelkiego stanu", zatrzymawszy
jednak "mnichów krzyżackich oraz miejscową szlachtę i ludność" -
czyli tych, którzy należeli do groźnych przeciwników i tych, którzy
mogli dać za siebie godny okup.

Dyspozycja

Wszystko wskazuje na to, że król był świadom zbliżania się momentu
bitwy i nie zaniedbał niczego, aby do niej przysposobić swoją armię.
Tak więc, "kiedy dzień miał się ku zachodowi [...] każe podać do
wiadomości trasę na dzień nastepny i nakazuje żołnierzom iść do
namiotów i wypoczywać, by nazajutrz przed świtem byli sprawniejsi,
co król również polecił ogłosić".

Znaki Natury

"A następna noc upłynęła w obozie królewskim spokojnie. Zupełnie
inaczej wyglądała ona w wojsku krzyżackim. Silny bowiem wiatr bijąc
we wszystkie namioty powywracał je i [Krzyżacy] spędzili noc
częściowo bezsennie."
To pierwsza zapowiedź zwycięstwa; sprzyjającą królowi pogodę Długosz
skomentuje potem, cytując starożytnego poetę Klaudiana: "O jakże
drogi jest Bogu ten człowiek, | któremu w walce nawet niebo sprzyja,
| a sprzysiężone dmą mu w żagle wiatry".

Znaki nadzwyczajne

Ale do znaków natury doszły znaki nadnaturalne. Naturalne, czy...
należące do nadzwyczajnych środków propagandowych? Wielu już mówiło
o tym i pisało, że Jagiełło zastosował zabieg, do jakiego uciekano
się często w różnych armiach starożytnych, średniowiecznych,
nowożytnych, nowoczesnych i współczesnych: szerzenie pomyślnych
wróżb i błogosławionych plotek tuż przed decydującą batalią. Sam
Długosz coś podejrzewa i ma wątpliwości co do nadprzyrodzoności tych
znaków; wątpliwościami tymi dzieli się z czytelnikami, dając kolejne
świadectwo dziejopisarskiej rzetelności:
"Nie mamy pewności, czy ten obraz był wytworem umysłu
przepowiadającego zwycięstwo, czy wyobrażeniem jakichś nadziemskich
zjawisk, czy tez jakimś innym pochodzącym z ukrytych przyczyn
widzeniem."
Co ciekawe, dziejopis powątpiewa tym samym w relację własnego
stryja, królewskiego kapelana Bartłomieja z Kłobucka, "który
twierdził, że własnymi oczami oglądał to widzenie". Jakiż to zatem
był "obraz", jakie było "widzenie"?

Widzenie

"Pewni ludzie bowiem, którzy czuwali w nocy, widzieli przez pewien
czas na tarczy księżycowej ostrą walkę między królem z jednej strony
a mnichem z drugiej. W końcu jednak mnich, pokonany przez króla i
zrzucony z tarczy księżyca, spadł szybko w dół."
Nic dodać, nic ująć. Po takich "widzeniach" wszyscy musieli wstac
rześcy i skorzy do działania...
Jacek Kowalski

Grunwald: Świt Bitwy

[liberum_veto]

JEST: czwartek 15 VII 2010 BYŁ: wtorek 15 VII 1410
www.kresy.pl/kresy-dzisiaj,gawedy?zobacz/grunwald:-swit-bitwy
I. Wiatr historii
We wtorek piętnastego lipca o świcie król polski chciał wysłuchać
mszy świętej w obozie pod Dąbrownem, jednak "wskutek gwałtownego
wiatru nie można było z nakazaną szybkością rozpiąć ani przyczepić
namiotu, w którym zwykle odprawiano nabożeństwo". Dlatego też "za
radą wielkiego księcia Aleksandra... król rusza spod Dąbrowna" i
każe rozbijać obóz nieopodal wsi Tannenbergu [Stębarka] i Grunwaldu.
W to samo miejsce przybył też mistrz pruski Ulryk ze swoim wojskiem
i również nakazał rozbić obóz. Jednak "mimo że przebywał w pobliżu,
zwiadowcy królewscy nie wiedzieli jeszcze o nim".

II. Alarm contra modlitwa

Podczas gdy "król spieszył, aby wysłuchać mszy, przybył rycerz Hanek
z Chełmu, herbu Ostoja, donosząc, że widział wojsko wroga na parę
kroków od siebie". Niemal natychmiast za Hankiem przybyło kolejnych
pięciu rycerzy, a każdy z nich donosił to samo - "że oddziały wroga
gotowe do walki są w pobliżu". Ale -
"...król Władysław zupełnie nieporuszony tak nagłym nadejściem
nieprzyjaciół i to tak blisko, uznawszy za rzecz najważniejszą
najpierw oddanie czci Bogu, a potem zajęcie się wojną [...]
wysłuchał bardzo pobożnie dwu mszy [...] żadne [...] prośby ani
błagania, żadne wreszcie doniesienia o niebezpieczeństwie nie mogły
króla oderwać od mszy i modlitwy, dopóki jej nie skończył."

III. Zagrożenie

Czyż to nie skandal? Zamiast zająć się działaniami taktycznymi, król
poświęca się modlitwie, podczas gdy wojsko polskie wciąż nie zostało
uszykowane do bitwy. Tymczasem "wrogie wojsko pruskie, choć słabsze,
ale uzbrojone i gotowe do walki, mogło było odnieść zwycięstwo [...]
gdyby wdarłszy się do obozu [polskiego], pierwsze wszczęło walkę."
Na szczęście Krzyżacy "uznawszy [...], że wojsko króla zatrzymało
się śród gajów i krzaków nie przypadkiem, ale celowo i że wciąga ich
w zasadzkę, [...]z samego strachu powstrzymali się od zaatakowania
wojska królewskiego".

IV. Pobożny PR i realia

Ha. Nie mieliśmy racji. Pobożna bezczynność króla okazała się jednak
usprawiedliwiona. Denerwowała ona wprawdzie rycerzy, ale obowiązki
zostały właściwie rozdzielone. Podczas gdy król się modlił, wielki
książę Witold i marszałek Królestwa, Zyndram z Maszkowic, wydawali
rozkazy, wskutek których wojsko polskie "z godną podziwu szybkością
ustawiło swoje oddziały i chorągwie i stanęło naprzeciw wroga." Jak
powiada (za Długoszem, oczywiście, bo za kimże by innym?)
starożytna "Pieśń o pruskiej porażce": "Polski lud wziął lewą
stroną, | Litewski prawej obroną", przy czym "Na czele lud co
wybrańszy, | A co daléj to są tańszy".
Nie wiemy dokładnie, jak liczne były obie armie. Znamy tylko liczbę
chorągwi, czyli oddziałów, z których armie te się składały. Wedle
Długosza, iż "stwierdzono naocznie, że wojsko polskie miało w tej
walce pięćdziesiąt znaków, które nazywamy chorągwiami, pełnych
znakomitych i doświadczonych rycerzy, oprócz chorągwi litewskich w
liczbie czterdziestu. [...] Wojsko krzyżackie było znacznie słabsze,
zarówno gdy chodzi o liczbę i siłę żołnierzy, jak i o chorągwie"

V. Pasowanie

Zdaje się, że nie było wielkiego zaskoczenia ani improwizacji.
Czytając Długosza odnosi się wrażenie, iż modły królewskie skończyły
się równo z uszykowaniem polskiego rycerstwa do boju, kiedy to "król
polski Władysław ukończywszy swe modły [...] wstaje i włożywszy na
siebie oręż, okrywa się od stóp do głów najwspanialsza zbroją, [...]
a rycerze ponownymi i coraz głośniejszymi okrzykami nastają na
niego, by jak najszybciej dał hasło do walki (wydawało się bowiem,
że wszystko szło nie dość szybko)".
Wypadałoby wreszcie, aby król choć przez chwilę spojrzał na
przeciwnika. I tak się dzieje. Jakbym słuchał "Pieśni o Rolandzie",
w której Oliwier wypatruje Saracenów ze wzgórza:
"Król przeto [...] wsiadł na konia i pozostawiwszy wszystkie
insygnia królewskie prócz niesionej przed nim małej chorągwi z
wyszytym na niej białym orłem, udał się na znaczne wzniesienie dla
obejrzenia wojsk wrogów. Wszedł na położony między gajami pewien
pagórek, na którym rozciągała się rozległa płaszczyzna, z której
można było łatwo mieć pełny widok na wrogów i oceniając bardziej
wzrokowo niz rozumowo siły własne i wrogów, wróżył sobie to
pomyślny, to smutny los".
Ten krótki epizod spina jak klamrą pasowanie młodych rycerzy. Oto
król "Nasyciwszy oczy widokiem wielkiej liczby wroga, zszedł niżej i
pasując bardzo wielu Polaków na rycerzy, zapala ich do walki
krótkim, ale mocnym przemówieniem, przypominając każdemu o jego
godności. A sam tak jak był, siedząc na koniu ponowił spowiedź wobec
podkanclerzego Królestwa Polskiego Mikołaja."
Takiego pasowania zwyczajowo dokonywano przed bitwą. Rzecz i okazja
były uroczyste i ważne, bo trzeba jednak wiedzieć, iż bynajmniej nie
każdy europejski rycerz otrzymywał pasowanie - ono należało się z
powodów szczególnych, zaś "strenuus miles" - czyli "rycerz
pasowany" - to był KTOŚ, nie byle wojownik.
Jacek Kowalski

Grunwald: ostatnie chwile spokoju

[liberum_veto]

BYŁ: wtorek 15 VII 1410
www.kresy.pl/kresy-dzisiaj,gawedy?zobacz/grunwald:-ostatnie-chwile-spokoju
VI. Niewczesny żal Ulryka
Długosz nie mógł sobie odpuścić relacji z obozu wroga, który
wzajemnie obserwował Jagiełłę. Musiał tę relację zamieścić dla
kompozycyjnej równowagi. Pewnie ją trochę zmyślił, a co najmniej
podkoloryzował. Oto czytamy, że -
"Mistrz krzyżacki Ulryk von Jungingen w chwili, gdy zobaczył, że
wojska królewskie i jego zgromadziły się w wielkiej masie i stoją w
oddziałach i szeregach gotowe do walki, zadrżał z lęku przed godziną
decydującej walki. Pewność siebie, która w nim wbrew zasadom
rozsądku dochodziła do pychy, zmienił w troskę i usunąwszy się w
ustronne miejsce, nie tylko pogrążył się w smutku, ale zaczął lać
obficie łzy."

VII. Mała zdrada

Tuż przed rozpoczęciem bitwy o mało co doszłoby do poważnego
uszczuplenia sił polskich. Mianowicie "bez zezwolenia i wiedzy króla
wycofało się [z obozu królewskiego] trzystu najemnych rycerzy
czeskich, nie wiadomo czy ze strachu, czy też przekupieni przez
wrogów". Na szczęście na miejscu znajdował się podkanclerzy Mikołaj
Trąba, który zauważył ich cichą ucieczkę i zażądał wyjaśnień. Czesi
odpowiedzieli, że "król nie wypłaca im wysłużonego żołdu". Było to
wierutne kłamstwo; podkanclerzy Mikołaj oskarżył więc publicznie
Czechów o "bojaźń i opieszałość". A kiedy to uczynił, Czesi,
zawstydzeni, "wrócili do obozu króla [...] by wkrótce zetrzeć się z
wrogami".

VIII. Posłowie

Kolejne zaskoczenie. Już, już miano rozpocząć walkę, a "król pragnął
włożyć hełm i ruszyć do boju", gdy nagle -
"...przed królem stanęło [...] dwu heroldów [...] [którzy] oddawszy
jako tako honory królowi, przedstawiają treść swego poselstwa po
niemiecku (Jan Mężyk [z Dąbrowy, herbu Wadwicz, podczaszy dworu]
służył za tłumacza) [...] - Najjaśniejszy królu! Wielki mistrz
pruski Ulryk posyła tobie i twojemu bratu [...] dwa miecze, byś się
starł z nim i z jego wojskiem bez ociągania się i odważniej, niż się
tym chwalisz, żebyś się dłużej nie chował w lasach i gajach, zwodząc
go [...]. A król Władysław wysłuchawszy pełnych pychy i zuchwalstwa
słów [...] przyjął miecze z ich rąk i bez gniewu i jakiejkolwiek
niechęci lecz zalany łzami odpowiada posłom bez namysłu [...] -
Chociaż nie potrzebuję mieczów mych wrogów, bo mam w mym wojsku
wystarczającą ich liczbę, w imię Boga jednak dla uzyskania większej
pomocy, opieki i obrony w słusznej sprawie, przyjmuje także dwa
miecze przyniesione przez was".
Jacek Kowalski

Grunwald: Bitwa zaczęta

[liberum_veto]

BYŁ: wtorek 15 VII 1410
www.kresy.pl/kresy-dzisiaj,gawedy?zobacz/grunwald:-bitwa-zaczeta
IX. Co widział podkanclerzy
No i na koniec król "włożył hełm na głowę i w Imię Pańskie ruszając
do walki polecił, by wojsko zagrało hejnał i by rycerze wszczęli
bój". Czyli: "Rozkazał dać znak potkania. | I mało było czekania, |
Bo poszli ochotnie k'sobie | Tak wybrane czoła obie" (wedle "Pieśni
o pruskiej porażce"). Ale wróćmy do Długosza. Nim nastąpiło starcie,
król "trzymając rumaka w ręku", a zatem w bardzo majestatycznej
pozycji. "daje zlecenie podkanclerzemu Królestwa Polskiego
Mikołajowi. Każe mu iść ze wszystkimi duchownymi i pisarzami oraz
pozostałym nie biorącym udziału w wojnie i bezużytecznym w walce
tłumem do taborów". Jednocześnie "kiedy zaczęła rozbrzmiewać
pobudka, całe wojsko królewskie zaśpiewało donośnym głosem ojczystą
pieśń Bogurodzica, a potem potrząsając kopiami rzuciło się do walki.
Pierwsze jednak poszło do starcia wojsko litewskie".
Tu dotykamy jednego z najbardziej niesamowitych passusów Długoszowej
kroniki. Szczegół przekazany poniżej mógł bowiem wyjść jedynie z ust
któregoś z naocznych świadków, zapewne jednego z młodych "pisarzy",
otaczających podkanclerzego. Nie jest ten fragment "potrzebny" do
narracji - jest raczej po prostu "prawdziwy":
"Już podkanclerzy Królestwa polskiego Mikołaj, który zamierzał udać
się z kapłanami i pisarzami do obozu królewskiego, wśród potoku łez
zniknął z oczu króla, kiedy jeden z pisarzy podszepnął mu, żeby się
chwilkę zatrzymał i czekał na starcie się w walce tak potężnych
wojsk, bo to rzadkie zaiste widowisko, którego nigdy później nie
miano oglądać. Ten ulegając jego słowom zwraca oczy i twarz na
walczące szeregi. A właśnie w tym momencie wojska i obydwie strony
wzniosły okrzyk, jaki zwykle wznoszą żołnierze przed walką."
Dalej Długosz pisze już bardziej "literacko", nolens volens
inspirując bezpośrednio obraz Matejki:
"A kiedy szeregi się tak zwarły, nie można było odróżnić tchórza od
odważnego, dzielnego od opieszałego, bo i jedni i drudzy przywarli
do siebie jakby w jakimś splocie".
"Kronika konfliktu", spisana wkrótce po grunwaldzkiej wiktorii w
otoczeniu króla (możliwe, iż jej autorem jest sam Zbigniew
Oleśnicki), podaje, że -
"...w tym zasię miejscu po bitwie, z włóczni, które wówczas
skruszono [utworzył się niby most], ze względu na to, że nogi
końskie strącały w to [miejsce] z wysoka, ze szczytu obu pagórków
połamane drzewca, które gdy dla pochyłości [stoku] nie mogły
utrzymać sie na wierzchołku wzgórza, gromadziły się i zbierały w
dolinie pomiędzy tymi wzgórzami, tak iż wydawały się jakby jednolity
most ułożony ręką [ludzką] z tych włóczni."

X. Litewskie fugas chrustas i pułki smoleńskie

Jak wiemy, po jakimś czasie, walczące na prawej flance "wojsko
litewskie zaczęło słabnąć i nie mogąc wytrzymać naporu wroga,
wycofało się na odległość jednego stajania". Wreszcie
musiało "zwrócić się do ucieczki"; "uciekających zaś ogarnął tak
wielki strach, że wielu z ich zatrzymało się dopiero po przybyciu na
Litwę i rozgłaszało, że poległ król Władysław oraz wielki książę
litewski Aleksander i że wyginęło również kompletnie ich wojsko".
Tego passusu nie mogą Długoszowi wybaczyć Litwini, twierdząc , iż
rzekoma "ucieczka" miała w istocie charakter podstępu, fortelu. Może
i tak - jako że źródła krzyżackie pośrednio potwierdzałyby tę
wersję, ale tylko częściowo. Długosz - i tylko on - chwali za
to "pułki smoleńskie":
"W tej walce rycerze ruscy ze Smoleńska stojąc przy trzech własnych
sztandarach i walcząc nader zawzięcie, zasłużyli na wielką chwałę
jako jedyni, którzy nie wzięli udziału w ucieczce. Chociaz bowiem
pod jedną choragwią wycięto ich w najokrutniejszy sposób, a sztandar
podeptano na ziemi, w dwu jednak pozostałych walcząc bardzo
dzielnie, jak przystało mężom i rycerzom, wyszli zwycięsko i
przyłączyli się do zastępów polskich".
Tylko oni zyskać mieli tego dnia pochwałę z ust Witolda,
który "starał się biczem i potężnym krzykiem powstrzymać ucieczkę"
swoich wojsk, "ale na próżno".
Możemy domyślać się tylko, że ucieczka Litwinów - udana, czy
rzeczywista - zaogniła nagle sytuację na skrzydle polskim. I oto
nagle "wielka chorągiew króla polskiego Władysława z białym orłem w
herbie, którą niósł chorąży krakowski, rycerz herbu Połukoza Marcin
z Wrocimowic, pod naporem wrogów upada na ziemię." Upadek chorągwi -
to jakby wstęp do klęski. Na szczęście "rycerze polscy pragnąc
zetrzeć haniebną zniewagę, w najzawziętszy sposób atakują wrogów i
rozbijają [ich] kompletnie", i "podnoszą chorągiew, która upadła pod
naporem wrogów".
W tym momencie powraca na pole bitwy ta część Krzyżaków, którzy
pogonili za Litwinami, mniemając, że już po sprawie i że Polacy
zostali pokonani. Widząc, co się dzieje, "porzuciwszy jeńców i łupy"
oddział ten "rzuca się w wir walki".
Jacek Kowalski

Grunwald: "Stał się koniec"

[liberum_veto]

BYŁ: wtorek 15 VII 1410
www.kresy.pl/kresy-dzisiaj,gawedy?zobacz/grunwald:-stal-sie-koniec
XI. Ostatni manewr wielkiego Mistrza
Przychodzi decydujący moment bitwy. Szala się przechyla, siły Zakonu
coraz szybciej topnieją. Wielki mistrz jest tego świadom i rzuca
odwód - szesnaście chorągwi. Historycy nie są zgodni co do tego, czy
był to rzeczywiście odwód, czy może chorągwie wycofane z walki w
innym miejscu, teraz zaś użyte w celu okrążenia przeciwnika. Pieśń
rzecze, iż król chciał Polaków "w sak nagonić", czyli zamknąć
jakby "w worku". Pech chciał, że obrana przezeń linia natarcia
przebiegała tuz obok wzgórka, na którym stał król Jagiełło z
niewielka świtą, skąd obserwując starcie, wydawał też rozkazy.
Zbigniew z Oleśnicy, wówczas sekretarz królewski, a późniejszy
biskup krakowski i mecenas Długosza, został natychmiast posłany do
idącej akurat w bój chorągwi nadwornej, aby zawróciła i osłoniła
monarchę. Misja Zbigniewa nie spotkała się jednak z przychylnym
przyjęciem:
"Rycerz królewski, jeden z walczących w pierwszym szeregu Mikołaj
Kiełbasa herbu Nałęcz, zamierzając się mieczem na wysłańca
królewskiego, pisarza Zbigniewa, łaje go głośno nakazując mu
odejść: - Nieszczęśniku, czy nie widzisz, że wrogowie na nas
nacierają? [...]"

XII. Pojedynek

W tym momencie następuje najsławniejszy pojedynek tej bitwy.
Oddziały prowadzone osobiście przez wielkiego mistrza znalazły sie
tuż koło wzgórka, na którym stał Jagiełło. Nie uderzyły wprawdzie na
króla, bo powstrzymał je ich dowódca (zapewne sam Ulryk)
krzycząc: "Herum, herum!" i wskazując kierunek natarcia ku głównym
polskim siłom. Cóż: dzięki zwinięciu królewskiego proporca Jagiełło
pozostał nierozpoznany. Tylko jeden rycerz z krzyżackiej armii -
Dypold von Köckeritz - postanowił skrzyżować kopie z nieznanym sobie
rycerzem w srebrnej zbroi. A kiedy "król polski Władysław usiłował
podjąć z nim walkę, wywijając własną włócznią starł się z nim,
osłaniając króla od ciosu, pisarz królewski Zbigniew z Oleśnicy bez
zbroi i broni, mający na pół złamaną włócznię. Ugodził go w bok i
zwalił z konia na ziemię. Leżącego na wznak wśrd drgawek król
Władysław trąciwszy włócznią w czoło, które miał odłonięte wskutek
odsunięcia się przyłbicy do góry, zostawi go nietkniętego. Ale
natychmiast zabili go rycerze trzymający straż nad królem".
Szczegóły tego pojedynku badała potem specjalna komisja kościelna,
aby sprawdzić, czy Zbigniew winien był śmierci przeciwnika - co
czyniłoby mu przeszkodę w osiągnięciu święceń. Gdy bowiem
król "pragnął mu nadać jako wyróżnienie pas rycerski i nagrodzić
wyjątkowo", on odrzekł, że "woli walczyć dla Chrystusa", czyli wejść
do stanu duchownego. A król na to: "skoro wybrałeś lepszą cząstkę,
ja, by nagrodzić twój czyn, jeżeli będę żył, nie zaniecham cię
wynieść do godności biskupiej".

XIII. Ostatnie zmagania i pościg

Tymczasem dopiero po chwili reszta wojska polskiego rozpoznała w
nadchodzących szesnastu chorągwiach wrogie oddziały. Sądzono bowiem
z początku, "że jest to wojsko litewskie", które powraca na pole
bitwy. Rycerz Dobiesław z Oleśnicy wypuścił się naprzeciw
nadchodzącym - i natychmiast został zmuszony do pojedynku na kopie z
wodzem krzyżackim, może nawet samym wielkim mistrzem,
który "zręcznymi ruchami swej lancy podbija w górę wyciągniętą
włócznię Dobiesława". Ten ostatni zawraca więc i ucieka galopem, a
Krzyżak zdołał jeszcze ranić w zad jego konia. Ostrzeżeni w porę
Polacy "wieloma chorągwiami rzucają się na ustawionych w szesnastu
chorągwiach wrogów".
To już ostatni epizod głównej walki. Wrogowie dostają się w kocioł,
zostają otoczeni i rozgromieni. Ci, którzy mogą jeszcze uciekać,
czynią to co najśpieszniej; pada i rozgrabiony zostaje krzyżacki
obóz; pogoń rozciąga się na wiele mil; część przeciwników idzie do
niewoli, wielka część ginie, a polscy rycerze biorą jeńców wyłącznie
spoza krzyżackiej starszyzny. Kto ma czarny krzyż na płaszczu - daje
głowę. Nie ma litości.

XIV. Radość, wino i krew

"Panowała zaś powszechnie wśród wszystkich ogromna radość, że przez
odniesienie znakomitego, godnego wspominania przez wiele wieków
zwycięstwa nad zuchwałym i potężnym wrogiem, za łaską Bożą uwolnili
Ojczyznę od bezlitosnego i niesłusznego zagarnięcia przez Krzyżaków
i od ich najazdu, a siebie od grożącego im niebezpieczeństwa śmierci
lub niewoli."
Pogoń trwa długo. Powracający z niej byli głodni i spragnieni. "Po
przybyciu do obozu [...] król Władysław, zsiadłszy z konia, zmęczony
wysiłkiem i upałem położył się na spoczynek w cieniu głogu na
posłaniu z liści jaworu, w towarzystwie jedynie pisarza Zbigniewa
Oleśnickiego. Z głośnych nawoływań, którymi w czasie bitwy nakłaniał
i popędzał rycerzy, jego głos był tak ochrypły, że w tym i następnym
dniu z trudem można go było zrozumieć i to tylko z bliska".
Dopiero po bitwie król i jego rycerze mogli spożyć posiłek, "tego
dnia bowiem" jeszcze "nie mieli niczego w ustach". W obozie
krzyżackim znaleziono "wiele kadzi wina, do których zbiegło się po
pokonaniu wrogów umęczone trudami walki i letnim upałem wojsko
królewskie celem ugaszenia pragnienia. Jedni rycerze gasili je
czerpiąc wino hełmami, inni rękawicami, wreszcie inni butami".
Obawiając się, aby armia nie uległa pijaństwu, król "kazał zniszczyć
i porozbijać kadzie z winem". A wino "spływało na trupy zabitych"
I "opowiadają, że to dało okazję do zmyśleń wśród ludu i plotek,
które głosiły, że w tej bitwie wylano tyle krwi, że spływała ona jak
rwący strumień".

XV. Los wielkiego mistrza

Teraz król nakazał ogłosić, że nazajutrz odprawiona zostanie
dziękczynna Msza Święta, i że wojsko ma mu wtedy przedstawić
wzięte "chorągwie i jeńców". I nagle przystąpił doń rycerz Mszczuj
ze Skrzynna, i "doniósł królowi, że wielki mistrz pruski poległ i na
dowód jego śmierci pokazał królowi pełen świętych relikwii złoty
pektorał, który sługa wspomnianego Mszczuja, imieniem Jurga, zdarł z
zabitego". Mistrz wykazał się wielkim męstwem; w przeciwieństwie do
niektórych innych dostojników krzyżackich, "padł w czasie walki od
ciosów otrzymanych w piersi", skoro "uznał, że nie warto dłużej żyć
po klęsce swego wojska".
Głęboko wzruszony Jagiełło miał na to rzec: "moi rycerze [...] oto
jak szpetną rzeczą jest pycha wobec Boga. Ten bowiem, który był
przekonany, że nie znajdzie nikogo, kto by dorównał jego potędze,
leży tu pozbawiony wszelkiej pomocy ze strony swoich, w najbardziej
żałosny sposób zamordowany, służąc za dowód, że pycha jest gorsza od
skromności".

XVI. Finał

Potem wszyscy udali się na spoczynek, i spadł deszcz, i "zginęło od
ostrego zimna wielu pozostawionych na polu walki rannych". Morał
dośpiewuje "Pieśń o pruskiej porażce":
"Po tej bitwie stał się koniec,
Wtym do Polski posłan goniec,
Iż Król wygrał a mistrz stracieł
I gardłem tego przypłacieł.
Tak ci Pan Bóg hardość traci,
A pokorę hojnie płaci.
Sprawiedliwość w bitwie może,
Daj tak zawżdy wygrać, Boże."
Jacek Kowalski

Grunwald: Dzień po

[liberum_veto]

BYŁA: środa 16 VII 1410
www.kresy.pl/kresy-dzisiaj,gawedy?zobacz/grunwald:-dzien-po
Msza Święta. Prezentacja chorągwi. Uczta, którą Jagiełło uraczył
znaczniejszych książąt i rycerzy wziętych do niewoli. Szlachetny
gest, w którym król odesłał ciało wielkiego mistrza do Malborka.
Król był łaskawy - bo był szczęśliwy. Zatrzymajmy to w pamięci: że z
obfitości swego zwycięstwa dał troszkę osłody zwyciężonym.

Dalsze dzieje konfliktu

Pod wrażeniem grunwaldzkiego pogromu niemal wszystkie miasta i zamki
Prus po kolei poddawały się królowi, który jednak zbyt wolno udał
się pod Malbork, aby móc tę ogromną twierdzę zająć z zaskoczenia.
Długotrwałe oblężenie nie przyniosło skutku, zaś ogromna armia
polsko-litewska okazała się zbyt szczupła aby zatrzymać zdobycz w
rękach zwycięzców. Tak więc ostatecznie całe Prusy powoli powróciły
pod krzyżackie panowanie. Podpisany rok potem pokój toruński
przywracał Polsce Ziemię Dobrzyńską, a Litwie Żmudź. Tym niemniej
potęga Zakonu została trwale złamana. To samo można powiedzieć o
jego międzynarodowej pozycji. Skończyły się czasy masowego
uczestnictwa pobożnych, europejskich rycerzy w wojnach toczonych
przez Krzyżaków. Za to Królestwo Polskie niemal natychmiast uznane
zostało za nowe mocarstwo, które zajęło miejsce potęgi krzyżackiej.
Jagielle ofiarowywano korony sąsiednich królestw; jego potomkowie
zasiedli na tronach Węgier i Czech, a w pół wieku odebrali Zakonowi
Ziemię Chełmińską, Pomorze z Gdańskiem i Warmię. Jednak państwo
zakonne nie zostało zlikwidowane. Po kolejnej wojnie królowie polscy
pozwolili mu istnieć jako swemu lennu. Za ten polityczny błąd Polska
zapłaciła drogo - po niespełna czterech stuleciach protestanckie już
wtedy Prusy wzięły udział wraz z Rosją i Austrią w rozbiorach
Rzeczypospolitej...

Bliskie dziedzictwo Grunwaldu

Jak widać, historyczne znaczenie bitwy grunwaldzkiej jest nie do
przecenienia. Powtórzmy: określiła ona na całe wieki miejsce
Królestwa Polskiego w polityce europejskiej i dała je poznać światu
jako mocarstwo, choć mocarstwo "siermiężne". Z tego faktu zdano
sobie sprawę od razu. Przekonuje o tym dowodnie entuzjazm, jaki
mieszkańcy Królestwa okazali na wieść o zwycięstwie, a także decyzja
Jagiełły, aby dzień 15 lipca uczynić po wsze czasy świętem
państwowym, które rzeczywiście obchodzono przez następne stulecia.
Jednak już w wieku XVI konflikt z osłabionym państwem krzyżackim, na
koniec zhołdowanym, ostygł i przestał wzbudzać polskie emocje.
Ówczesna Rzeczpospolita miała innych przeciwników i inne problemy -
wojny z Turcją, Kozakami, Szwecją i Rosją.

Dalsze dziedzictwo Grunwaldu

Wspomnienie bitwy zyskało na znaczeniu dopiero w dobie rozbiorów
oraz germanizacji, jakiej usiłowano poddać ziemie polskie zagarnięte
przez Prusy. Oliwy do ognia dolewały obudzone w XIX wieku
nacjonalizmy - zwłaszcza polski, rosyjski, niemiecki, a także idea
panslawizmu, który chciał widzieć w Grunwaldzie symbol wiecznej
walki Słowian z Germanami. Na fali patriotycznych porywów Grunwald
stał się wtedy symbolem zwycięskiej walki o narodowe przetrwanie.
Słowa i przedmioty związane z bitwą, jak i powstałe wokół niej
dzieła sztuki zyskały sobie trwałą popularność. Mówimy tu o
niezwykłym, ogromnym obrazie Jana Matejki "Bitwa pod Grunwaldem",
który zapanował nad wyobraźnią Polaków i Litwinów, mówimy o powieści
Henryka Sienkiewicza "Krzyżacy", a także o jego ekranizacji
autorstwa Aleksandra Forda. Data "1410" jest od lat
przysłowiowym "dwa plus dwa" dla polskich nauczycieli historii, dwa
miecze zaś stały się symbolem, który każdy Polak rozumie bez słów,
nawet jeśli poza tym nie ma o narodowych dziejach bladego pojęcia. Z
kolei "Krzyżak" stał się wiecznym symbolem "złego Niemca",
a "Bogurodzica", choć jej tekst jest zupełnie niezrozumiały dla
przeciętnego Polaka, na stałe skojarzyła się z Grunwaldem. W roku
1910, podczas obchodów pięćsetlecia bitwy, zaśpiewano w Krakowie po
raz pierwszy "Rotę" Marii Konopnickiej z melodią Feliksa
Nowowiejskiego. Utwór ten o mały włos stałby się polskim hymnem
narodowym, a do dziś dnia należy do kilku najważniejszych dla "duszy
polskiej" pieśni. Śpiewamy w nim:

"Do krwi ostatniej kropli z żył
Bronić będziemy ducha,
Az się rozpadnie w proch i pył
Krzyżacka zawierucha"

Podobnie i dla strony przeciwnej Grunwald - a raczej Tannenberg -
znaczył wiele. Miejsce, w którym pogrzebano poległych rycerzy
oznaczone zostało ufundowaną przez następnego wielkiego mistrza
kaplicą, do której mieszkańcy Prus odbywali potem pielgrzymki.
Pięćset lat potem zwycięstwo nad armią rosyjską, która podczas
pierwszej wojny światowej wtargnęła do Prus, choć nie miało miejsca
na polach historycznej bitwy, ochrzczono starciem pod Tannenbergiem.

Dziedzictwo obecne

A dziś? Dziś symbol Grunwaldu jest nie mniej ważny i drogi dla
Polaków, Litwinów i Białorusinów, którzy nadal pragną zachować swoją
odrębność, tradycję, narodowe zwyczaje. Lecz przy tej okazji
Grunwald zyskuje, a raczej odzyskuje jeszcze jedno symboliczne
znaczenie, które w ostatnim stuleciu zatarło się nieco, a w latach
po bitwie pod Grunwaldem było bardzo istotne. Mianowicie wielka
wojna z Zakonem okazała się starciem rycerzy równych sobie w
kunszcie i obyczaju. Nawet, jeśli wojska Zakonu nie miały zamiaru z
tym faktem się zgodzić, taki obraz "medialny" już wkrótce
został "kupiony" przez Europę, i to mimo aktywnego przeciwdziałania
krzyżackich służb dyplomatycznych. Przez wiele następnych stuleci
nikt się już nad tym zbędnie nie zastanawiał. To było oczywiste. Tak
samo jak jest dziś, gdy na polach grunwaldzkich widzimy
współzawodniczące ze sobą bractwa rycerskie z Polski, Litwy,
Białorusi, Rosji, Francji, Włoch i innych krajów Europy - na równych
prawach.
Jacek Kowalski

"Stąd wyruszyli woje, też liczę na zwycięstwo"

[liberum_veto]

Marszałek Sejmu, kandydat PO na prezydenta Bronisław Komorowski
powiedział w sobotę w Czerwińsku nad Wisłą, że idzie po zwycięstwo w
interesie polskiego rolnictwa i polskiej wsi. Zapowiedział, że jeśli
wygra wybory, to powoła forum środowisk wiejskich.
Komorowski wziął udział w obchodach 600. rocznicy Bitwy pod
Grunwaldem w Czerwińsku nad Wisłą w woj. mazowieckim. W
uroczystościach wzięli także udział byli ministrowie rolnictwa m.in.
Jarosław Kalinowski.
- Tu w Czerwińsku zaczęło się zwycięstwo pod Grunwaldem. Stąd
wyruszyli woje, żołnierze i rycerze polscy i litewscy (...) Ja też
liczę na zwycięstwo. Jesteśmy tu po to, aby powiedzieć, że idziemy
razem do zwycięstwa w imię interesu polskiego rolnictwa i polskiej
wsi - powiedział Komorowski.
Podkreślił, że najważniejszą rzeczą jest, by w dniu II tury wyborów
prezydenckich, 4 lipca zwycięstwo odniosła cała Polska zintegrowana
w Europie, ale przede wszystkim polska wieś.
- Mam nadzieję, że tak jak Jagiełło stąd poszedł po zwycięstwo w
interesie całej Polski, tak nam też uda się wygrać sprawy polskiej
wsi - mówił Komorowski.
Marszałek Sejmu wziął także udział w pikniku historycznym "Przez
Czerwińsk na Grunwald" upamiętniającym przeprawę przez Wisłę
rycerstwa polskiego i szwedzkiego latem 1410 roku. W Czerwińsku nad
Wisłą powstał most łyżwowy, po którym w 1410 roku przeszły
maszerujące z południa wojska Władysława Jagiełły, które po
połączeniu z wojskami litewskimi ruszyły razem na pola Grunwaldu.
Komorowski stanął na czele przemarszu polskiego rycerstwa
składającego się z lokalnych bractw rycerskich.
wybory.onet.pl/prezydenckie-2010/aktualnosci/stad-wyruszyli-woje-tez-licze-na-zwyciestwo,1,3312072,aktualnosc.html

Tym razem jednak przegra, chyba że

[pultorakh]

zrobi tak jak Jagiełło 600 lat temu i połączy swoje siły z Białoruskimi, które
obok wojsk Nowogrodu ( o których udziale zawsze się zapomina)najbardziej pomogły
wojskom koronnym, bardziej niż rodowici Litwini, którzy byli w zdecydowanej
mniejszości.
W dodatku dzisiejszy blamaż Komorowskiego podczas debaty, słowa o Łukaszence i
pomyśle Kaczyńskiego o załatwieniu problemu Łukaszenki w Moskwie (nie popierając
Kaczyńskiego w tym momencie muszę pogratulować mu pomysłu i szczerości, w końcu
każdy wie, że największym obecnie wrogiem politycznym reżimu Łukaszenki jest
reżim Putina, który chce, niepotrzebnego nikomu, Łukaszenkę, obalić).
Poza tym patrząc na teorie Komorowskiego i jego obozu, woli on układać się z
Rosją czyli kontynuatorem ówczesnego Księstwa Moskiewskiego, wroga naszego,
ówczesnego sojusznika czyli Republiki Nowogrodzkiej. Innymi słowy Komorowski
mówi, że idzie po zwycięstwo ale jego prawdziwym celem jest dążenie do
przegranej i opieranie się na działaniach sprzecznych z tymi, które dały
zwycięstwo 600 lat temu.

"Z Moskwą rozmawiać o Białorusi? To niebywałe"

[liberum_veto]

Strasznie się zakałapućkałeś. Wcześniej czyniłeś zarzut PO,
że "dogaduje się" jakoby z Rosją, a Tusk czy Komorowski to "agenci
Putina i KGB". Tymczasem z debaty wynika, że z Rosją dogadywać się
chciałby "rusofil" Kaczyński. Dogadywać się z Rosją w sprawie
Białorusi, ponad głowami Białorusinów. To tak samo, jakby Niemcy
dogadywały się z Rosją w sprawie Polski (pakt Ribbentrop - Mołotow
się kłania). No i wyszło szydło z worka: Kaczyński to agent Putina!
wybory.onet.pl/prezydenckie-2010/aktualnosci/z-moskwa-rozmawiac-o-bialorusi-to-niebywale,1,3312420,aktualnosc.html
- To jest niebywały pomysł, żeby z Moskwą rozmawiać o Białorusi. To
jest sprzeczne z polską racją stanu. Ja się na to nie zgadzam. To
tak jakby Białoruś ponad naszymi głowami rozmawiała o Polsce z
Rosją - powiedział podczas debaty Bronisław Komorowski w reakcji na
słowa swojego kontrkandydata o potrzebie rozmowy z Rosją na temat
sytuacji na Białorusi.
Dodał także, że musimy także wpływać na politykę Europy, żeby
przemówiła wobec Białorusi mocniejszym głosem. - Trzeba także
tworzyć inne organizacje pozarządowe. To jest tkanka demokracji i my
musimy to budować. Temu ma służyć umowa o małym ruchu granicznym,
którą nie tak dawno podpisałem. Tędy wiedzie droga do zmiany
moralności. Krok za krokiem, ale doprowadzimy do zmian - powiedział
Komorowski.
Wcześniej, odpowiadając na pytanie dotyczące stosunku wobec reżimu
Aleksandra Łukaszenki na Białorusi, Jarosław Kaczyński powiedział,
że potrzebna jest polityka, która będzie połączeniem dwóch metod. -
Rozmowa ma sens, jeżeli się dysponuje argumentami typu naciskowego,
jak i pewnego rodzaju zachętami. My taką politykę prowadziliśmy.
Musimy chronić Polaków na Białorusi. Oni szczególnie wymagają
ochrony. Bardzo żałuję, że ustępuje pani Andżelika Borys. To nie
jest dobre dla Polski - mówił.
- Trzeba także w tej sprawie rozmawiać z Moskwą. Jeżeli prezydentem
nadal będzie Miedwiediew, to ja będę tę sprawę poruszał - mówił.

Kaczyński dogadywał się z Łukaszenką po cichu

[pultorakh]

sam się wczoraj do tego przyznał - tutaj wielki plus za to. Oczywiście nie było
szans aby cokolwiek z tego wyszło póki nie nadszedł kryzys który zmienił
totalnie sytuację. Łukaszenka jak widać obecnie też chciał dogadywać się po
cichu z Warszawą, ale to nie wyszło. Z polskiej racji stanu wynika jeden wniosek
- po trupach do celu, skoro Łukaszenka nie chce się dogadywać (raczej sądzę, że
to Tusk nie chce)trzeba dogadać się z jego wrogiem czyli Rosją.
Mnie akurat sojusz Kaczyński-Putin by nie przeszkadzał, ponieważ nie dziwiło by
to mnie, jeden i drugi człowieczek chce tylko władzy. Dziwi natomiast to, że
"wielki liberał i wolnościowiec" liże tyłek Putinowi i temu zaprzecza. Ja jako
osoba apolityczna, nie lubiąca zarówno Kaczyńskiego jak i Tuska oraz jego
avatara Gbura-Komorowskiego mogę sobie pozwolić na taką ocenę. Ktoś, kto nawet
nie kryje się za sympatią do tej tuskaszenkowskiej kreatury powinien wstrzymać
się z komentarzami i oceną.
Powtórzę to po raz ostatni Kaczyński=Tusk/Komorowski wybór między nimi to wybór
między cholerą a dżumą, jak to kiedyś mówił Korwin-Mikke.

Kto lepiej wypadł w debacie? Jest już sondaż!

[liberum_veto]

1. O Twojej rzekomej "apolityczności" (zwykła hipokryzja, proszę
pana) najlepiej świadczą napastliwe i obraźliwe wypowiedzi na temat
Tuska i Komorowskiego. Skrajnie tendencyjne i jednostronne.
2. Ja akurat nie jestem jakimś wielkim wielbicielem PO, a już tym
bardziej Komorowskiego. Większą przyjemność sprawiałoby mi
głosowanie na Tuska. No ale jest takich dwóch kandydatów, jakich
mamy. I w tej sytuacji zagłosowałbym na każdego, kto nie jest
Kaczyńskim. Nawet na Marka Jurka czy Leppera, a nawet Ziętka, o
którym wcześniej w ogóle nie słyszałem. Za dobrze znam już metody
rządzenia "rusofila" Jarosława Kaczyńskiego (podsłuchy, inwigilacja,
szczucie). Każdy, byle nie Kaczyński! Dla dobra Polski!
3. Piszesz, że Komorowski przegra wybory, wbrew sondażom i wynikom I
tury wyborów. Mam nadzieję, że Twoje prognozy okażą się
równie "trafione", jak w przypadku niedawnych wyborów na Ukrainie,
gdzie prorokowałeś zwycięstwo Julii Tymoszenko...
4. O Twojej "apolityczności" dobrze też świadczy ocena debaty
prezydenckiej w TVP. Oceniłeś ją jako "blamaż" Komorowskiego.
Tymczasem, według sondaży i ocen ekspertów oraz publicystów, nawet
prawicowych sympatyków Kaczyńskiego, debatę wygrał Bronek, a w
najbardziej miażdżący sposób pokonał rywala w temacie Białorusi.
www.pardon.pl/artykul/11862/kto_lepiej_wypadl_w_debacie_jest_juz_sondaz
Wczorajsza debata zaskoczyła komentatorów. Przynajmniej tych, którzy
nie oglądali akurat meczu Meksyk - Argentyna. Zawodnik wagi
ciężkiej, jakim jest Jarosław Kaczyński, dał się pokonać
politycznemu liliputowi Bronisławowi Komorowskiemu.
Tak twierdzą - to akurat nie dziwota - komentatorzy, którzy
przychylni są raczej Platformie, tak też, co ciekawe, mówią, ci,
których serce jest wyraźnie po stronie Jarosława Kaczyńskiego. Remis
ogłosiła prof. Jadwiga Staniszkis. Łukasz Warzecha z "Faktu" napisał
na Twitterze, że to nie był najlepszy występ Kaczyńskiego. I dodał:
Powiem tak: relatywnie biorąc - JK jest zawodnikiem znacznie
cięższej wagi niż BK - to była wygrana BK.
Podobnego zdania był inny prawicowy publicysta - Michał Szułdrzyński
z "Rz":
BK był lepszy niż się spodziewałem. JK poniżej oczekiwań. Dlatego 52
do 48 dla sztabu PO.
52 - 48? Wyniki sondażu "Rzeczpospolitej", w którym zapytano Polaków
o to, kto wygrał debatę, mówią coś innego. Mówią, że przewaga
Bronisława Komorowskiego była miażdżąca: 52% mówi, że to on był
wczoraj zwycięzcą, 28%, że wygrał Jarosław Kaczyński. Według 15%
mieliśmy remis.
Przyznaję, że WikiBronek zaskoczył i mnie. Był ostrzejszy, atakował,
zadawał przeciwnikowi pytania. Mówił bardziej zrozumiale. Kiedy
Kaczyński brnął w jakieś skomplikowane teorie, on pytał: a skąd
Polska ma wziąć na to forsę?, sprawnie wyliczał sukcesy rządu Tuska
i punktował porażki Kaczyńskiego.
To był niezły wieczór WikiBronka. Jeśli sztab PiS nie chce we środę
zobaczyć powtórki z rozrywki, powinien wziąć się do roboty, zamiast
liczyć na wpadki. Bo znów może się przeliczyć.

Przypomina się stary dobryk Pawlak

[pultorakh]

"sprawiedliwość musi być po naszej stronie". Jeśli mam dwóch bydlaków, których
nie popieram i nienawidzę, a mimo to 3/4 osób, publicystów, przedstawicieli
"elyty" popiera go mimo, że to cham, bydlak i bezgózgowiec oraz kukła swojego
pana Tuska, największego kłamcy i sk....a w dziejach III RP (gdzie ta druga
Irlandia do cholery, aaa są długi jak w Irlandii i bezrobocie też, dziękujemy),
to wiadomo, że w celu "wyrównania" muszę opluwać jednego bardziej. Kaczki nie
popierałem nigdy ale zawsze będę się sprzeciwiał opluwaniu jednego bydlaka przez
jego lustrzane odbicie. To tak jakby mieć dwóch morderców, jednego by skazano na
śmierć, a drugiego uniewinniono, wtedy każdy trzeźwo myślący i honorowy człowiek
powinien domagać się śmierci tego drugiego TO JEST SPRAWIEDLIWOŚĆ.
Innymi słowy - obojętnie kogo "ciemna masa" bezmózgowa nie wybierze, na pewno
nie będzie moim prezydentem. Jak zginie po 2 dni po wyborach w kolejnym wypadku
lotnicznych, to mnie to lata, zwisa i powiewa.

"To była niezamierzona gafa prezesa PiS"

[liberum_veto]

1. Nawet prof. Staniszkis, zaślepiona wielbicielka prezesa PiS,
stwierdziła, że debata zakończyła się "remisem". Co znaczy, że była
prawdziwą klęską Jarosława Kaczyńskiego. I tylko Ty dostrzegłeś
tu "blamaż" Komorowskiego. Osiągnąłeś więc poziom oszołomstwa
niedostępny nawet dla największych oszołomów w Polsce.
2. Z wypowiedzi Kaczyńskiego o dogadywaniu się z Moskwą ponad
głowami Białorusi nabijają sie już wszyscy. Poseł PSL trafnie to
określił jako gol samobójczy i niezamierzoną gafę pana prezesa.
3. No i to "wyszukane" słownictwo: "dwóch bydlaków", "cham, bydlak i
bezmózgowiec", "największego kłamcy i sk...a w dziejach III
RP", "dwóch morderców", "ciemna masa bezmózgowa"... A wszystko to
pod maską "apolityczności" i "racjonalizmu"... Widzę, że pod
względem obłudy i zakłamania prześcignąłeś już nawet Wielkiego
Mistrza Jarosława.
PS. A z tą Irlandią to już w ogóle nie wiem, o jakie "kłamstwo"
chodzi. Stało się to, o co apelował Tusk. Młodzi Polacy zaczęli
wracać z Irlandii i Wlk. Brytanii do Polski.
wybory.onet.pl/preegoydenckie-2010/aktualnosci/to-byla-niezamierzona-gafa-prezesa-pis,1,3312763,aktualnosc.html
"To jedyna sensacja, a raczej niezamierzona gafa prezesa PiS,
potknięcie wynikające z gorączkowego poszukiwania odmiennej
tożsamości, która nie będzie miała większego wpływu na wynik
wyborów" – pisze na swoim blogu w Onet.pl Aleksander Sopliński.
Poseł PSL komentuje w ten sposób wczorajszą debatę pomiędzy prezesem
PiS a Bronisławe Komorowskim.
Pisząc o "niezamierzonej gafie" Jarosława Kaczyńskiego, Sopliński
precyzuje, że chodził o to, iż "(...) Jarosław Kaczyński chce
rozmawiać o Białorusi z prezydentem Rosji". "Zatem w słabym meczu
padł tylko jeden gol i do tego samobójczy" – pisze poseł PSL.

Ta gafa to największa mądrość jaką powiedział

[pultorakh]

w życiu. Gafą jest natomiast reakcja Komorowskiego, który chce w takim kraju jak
Białoruś tworzyć demokrację, społeczeństwo obywateleskie, MIMO SPRZECIWU
WIĘKSZOŚCI SPOŁECZEŃSTWA!!. Podobnie Kaczyński Lech chciał ciągnąc Ukrainę za
uszy PRZECIWKO WOLI SPOŁECZEŃSTWA.
Po prostu z Białorusią trzeba dogadywać się tak aby to NAM było dobrze, a nie
Białorusi czy Rosji, skoro Łukaszenka balansuje między różnymi tak aby MU było
dobrze,w takim razie Polska winna balansować ABY NAM było dobrze, a nie jakiejś,
pożal się Boże "opozycji" czy "mniejszości polskiej". To jest właśnie polityka,
widać, że Kaczyński nie tylko wygrał z Rosją podczas embarga ale i był w stanie
dogadać się z Łukaszenką, gdyby rządził dalej po 2007 roku, zapewne Łukaszenka
dawno by odwiedził Polskę.
Dziękuje, że zgadzasz się co do Irlandii - TO DZIĘKI TYM POWROTOM, A NIE
POLITYCE RZĄDU POLSKA ZACHOWAŁA WZROST GOSPODARCZY, ale o tym oczywiście nikt
nie napisze bo to by oznaczało koniec tego rządu i koniec lizania tyłka Tuska
biznesowi. To normalne, że skoro do kraju w którym spada produkcja, eksport i
konsumpcja wewnętrzna (czyli następuje spadek PKB) i w pewnym momencie
przyjeżdza kilkadziesiąt czy setki tysięcy osób z zagranicy, którzy zaczynają
wydawać pieniądze (w sporych ilościach)w kraju, na mieszkania chociażby to
podtrzymuje to konsumpcje wewnętrzną a więc podtrzymuje to wzrost gospodarczy. O
tym Tuskaszenka NIGDY nie wspomniał i dlatego uważam go za największego kłamcę i
gówno III RP.

Kaczyński: Polska stanie się drugą Norwegią

[liberum_veto]

Hasło "drugiej Irlandii", jakim posługiwał się Tusk w kampanii
wyborczej, jest wykpiwane przez różnych domorosłych "specjalistów"
od polityki i gospodarki. Tymczasem był to pewien slogan wyborczy,
jak również pewna wizja rozwoju Polski. Oparcie się na wzorcu
Irlandii jako modelu dynamicznego rozwoju. Nie widzę w tym nic
złego. Powinniśmy wzorować się na najlepszych. Kiedyś Wałęsa rzucił
hasło "drugiej Japonii", teraz Kaczyński mówi o "drugiej Norwegii".
To są hasła bez żadnej konkretnej treści. Robienie z tego zarzutu
czy nawet formułowanie jakichś oskarżeń o "kłamstwo" to kolejny
absurd. Rozumiem, że Kaczyński, w Twoim mniemaniu, też kłamie, że
zrobi z Polski drugą Norwegię... Ocena działań rządu Tuska przez
prawdziwych ekspertów, a nie jakichś zakompleksionych frustratów
internetowych, wygląda całkiem nieźle. Choć można było zrobić
więcej, gdyby nie przeszkadzał nieświetnej pamięci prezydent
Kaczyński. To też odróżnia Polskę od Irlandii, brak porozumienia
społecznego, wieczne konflikty na szczytach władzy. Wybór
Komorowskiego zapewniałby większą swobodę działania rządowi. Dopiero
wtedy można byłoby go realnie rozliczać. Dając mu możliwość
prawdziwego rządzenia krajem. A że nie staliśmy się drugą Irlandią?
No cóż, na całe szczęście, bo Irlandia jest jednym z krajów
najmocniej dotkniętych kryzysem gospodarczym, spadkiem PKB,
bezrobociem. Dziś to Polska może być wzorem dla Irlandii,
jako "zielona wyspa" w oceanie kryzysu.
finanse.wp.pl/kat,104546,title,Polmetek-rzadu-Donalda-Tuska-Polska-druga-Irlandia,wid,11685501,raport_specjalny.html?ticaid=1a6ec
- Musimy pamiętać o nowej szansie. To jest wielka szansa dla Polski,
że Polska stanie się drugą Norwegią - mówił Jarosław Kaczyński o
polskiej energetyce podczas debaty kandydatów na prezydenta.
Kandydat PiS odniósł się tym samym do złóż gazu łupkowego w kraju.
wybory.onet.pl/prezydenckie-2010/kaczynski-na-debacie-w-
polsce-jest-za-malo-dzieci,1,3244504,aktualnosc.html

Muszę być obiektywy i podziękować Belce

[pultorakh]

to jego działania stworzyły podstawy pod obecne, a raczej byłe sukcesy. Tak
naprawdę obecne działania rządu i sukcesy są wypadową tych działań, które wpierw
zaczął rząd Millera, potem Belki, potem Marcinkiewicza, potem Kaczyńskiego. To,
że "niektórzy oceniają" pozytywnie to chyba normalne, za Belki czy Kaczyńskiego
też dobrze, a nawet lepiej oceniali (kiedy Polska stała się obok Chin
najatrakcyjniejszym miejsce do inwestowania, teraz spadła o 8 pozycji w Europie
tylko, na świecie pewnie więcej)tylko, że wtedy "trzeba było krytykować i
opluwać". Tym się właśnie różni rzeczywistość moja i większości bezmózgowia w
Polsce, ja oceniam po faktach, a inni po tym "jak w telewizji mądre głowy
powiedzą". Doceniam wielkie zasługi rządu Millera, ale przede wszystkim Belki, a
najbardziej obniżki podatków i politykę ekonomiczną Marcinkiewicza (te 67 mld.
wywalczył on)oraz Kaczyńskiego, jestem skłonny też dobrze ocenić działania
obecnego rządu. Niestety większość osób zapomina, że sytuacja ekonomiczna zależy
od tego jakie podstawy do rozwoju stworzyła się kilka lat temu, a nie to jak się
bezpośrednio je tworzy. Zobaczymy, w 2015 roku kto lepiej rządził i wtedy
obiektywnie ocenimy. Ja mogę żyć i w IV RP i w "folwarku Tuskaszenki", tak więc
zmiana władzy i przejęcie pełni władzy przez Kaczyńskiego i jego popleczników mi
nie przeszkadza, podobnie jakby władzę przejęło SLD.

Podziękuj Komorowskiemu...

[liberum_veto]

1. Podziękuj więc Komorowskiemu. To on zaproponował kandydaturę
prof. Belki na stanowisko prezesa NBP. Za rządów PiS i prezydenta
Kaczyńskiego taka nominacja nie byłaby możliwa. To jest właśnie ta
subtelna różnica. Przy nominacjach PiS decydowały nie kompetencje,
ale kryteria partyjne. Mogła być jakaś miernota, ale koniecznie
wierny syn partii. Do tragicznego końca w katastrofie smoleńskiej.
2. W poprzednim poście powoływałem się na wypowiedzi ekspertów
gospodarczych z Polskiego Towarzystwa Ekonomicznego, PKO BP czy PKPP
Lewiatan (polecam jeszcze raz ten link), a nie propagandzistów
partyjnych z TVPiS w rodzaju redaktora Pospieszalskiego.
Udającego "eksperta" w każdej dziedzinie.
3. Cieszę się, że oceniasz pozytywnie działania rządu Tuska. Tylko
nie bardzo potrafię to pogodzić z opluwaniem premiera oraz ministra
finansów, z używaniem wulgarnych słów. Wyrażaniem nieprawdziwych i
krzywdzących ocen, posługiwaniem się prymitywną "argumentacją"
zaczerpniętą z tabloidów o rzekomych "kłamstwach" Tuska w
rodzaju "drugiej Irlandii".
wiadomosci.gazeta.pl/Wiadomosci/1,80708,7941888,Komorowski__Marek_Belka_kandydatem_na_prezesa_NBP.html
Marszałek Sejmu Bronisław Komorowski przedstawi Sejmowi kandydaturę
prof. Marka Belki na szefa Narodowego Banku Polskiego. Wiadomo już,
że były premier i były szef resortu finansów zgodził się pełnić tę
funkcję.
- Wydaje mi się, że widać gołym okiem, że nie jest to kandydatura
partyjna, nie jest to kandydatura politycznie bardzo naznaczona
obecną aktywnością, człowiek spoza układu partyjnego - podkreślił
Komorowski.
Dodał, że jest przekonany i wydaje mu się rzeczą niemożliwą, aby
kluby parlamentarne głosowały przeciwko kandydaturze Belki. Dodał,
że szczególnie dotyczy to klubu Lewicy.

Spadaj członku PO

[pultorakh]

Muszę podziękować za obrzydzenie mi Twojego forum, które wydawało się bardzo
ciekawe ze względu na tematykę. Jednak nadmierne upolitykowanie jej pod kątem -
nasz kandydat ma wygrać, przypomina politykę komunistów po II wojnie światowej
wobec PSL i Mikołajczyka.
Jak na politykę krajową się nie piszę - dla mnie PO, PiS i SLD to największe
gnidy i bydlaki jakie są w polskiej polityce i ochrona lub co gorsze popierania
kogokolwiek z nich jest dla mnie przykładem tempoty umysłowej.
Dziękuje za uczestnictwo w sporach i żegnam. Jednocześnie chce pocieszyć, że
mimo tego, ze nie ide do wyborów i tak wygra Kaczor. Mnie to osobiście lata, czy
Kaczor czy Gbur.

Jestem apolityczny

[liberum_veto]

1. Nie wiem o czym świadczy Twoja "tempota". Może nie o tępocie, ale
co najmniej o nieuctwie, nieznajomości zasad polskiej ortografii.
2. Zdemaskowałeś już tu ks. Isakowicza-Zaleskiego jako "agenta
Putina i KPZR", teraz - równie trafnie - przypisałeś mi członkostwo
w PO. Tymczasem ja nie należę ani do PO, ani do żadnej innej partii.
Jestem apolityczny. Co nie znaczy, że jest mi wszystko jedno.
Dlatego popieram w tych wyborach Komorowskiego, choć nie jest to
kandydat z moich marzeń. Ostro krytykowałem go na tym forum. No ale
jednak, w konfrontacji z Kaczyńskim i zaściankowym, anachronicznym,
wstecznym PiS to jest oczywiście kandydat dużo lepszy. Na bezrybiu i
rak ryba. Szkoda, że nie kandyduje Tusk.
3. Twoje agresywne, chamskie, wulgarne i prymitywne wypowiedzi o
polskich politykach ("gnidy", "bydlaki" itp.) świadczą o pewnym
rozchwianiu emocjonalnym. Może nadmiernie udzieliły Ci się upały
albo gorączka przedwyborcza. Ogranicza to możliwości trzeźwego
myślenia i racjonalnej oceny rzeczywistości. W tej sytuacji,
odpoczynek na jakiś czas nie tylko od forum, ale i od polskiej
polityki byłby chyba rzeczywiście wskazany. Może nawet konsultacja z
jakimś specjalistą (i niekoniecznie tylko z okulistą, o czym mowa w
sąsiednim wątku)...

[...]

[pultorakh]

Post został usunięty przez adminów lub założyciela forum .

[liberum_veto]

@pultorakh
Moje gratulacje za niezwykle "trafną", jak zwykle zresztą, prognozę.
Jesteś w tym lepszy od najlepszych sondażowni. W Twojej macierzystej
gminie Godziszów Kaczyński odniósł bezapelacyjne zwycięstwo.
wybory.gazeta.pl/wybory/1,106728,8102742,Jak_glosowali_Polacy__W_niektorych_gminach_byl_remis.html
Wynika z nich, że w Polsce wyrosło kilka nowych bastionów obu
kandydatów. Dla Jarosława Kaczyńskiego to Chrzanów oraz gmina
Godziszów w powiecie janowskim na Lubelszczyźnie. Właśnie tam padły
rekordy jego poparcia - odpowiednio głosowało tu na niego 93,8 proc.
i 93,3 proc. wyborców.

[...]

[pultorakh]

Post został usunięty przez adminów lub założyciela forum .

[...]

[pultorakh]

Post został usunięty przez adminów lub założyciela forum .

Poseł PiS został trollem internetowym!

[liberum_veto]

Hm, może nie doceniłem użytkownika o nicku "pultorakh". Sądząc po
jego manierach, wyszukanym słownictwie i nadgorliwości w obronie
Prezesa Kaczyńskiego oraz zajadłych atakach na premiera Tuska i PO,
to może być nawet jakowyś pan poseł, albo i senator
www.pardon.pl/artykul/11943/posel_pis_zostal_trollem_internetowym
Robił to z własnego komputera!
Zaskakujące efekty przyniosło śledztwo policji wszczęte po tym jak
obrażony poczuł się radny Platformy z Ełka. Obrażany w internecie
przez osobą podpisującą się jako mieszczuch, radny złożył
doniesienie, a organy ścigania odkryły, że troll działa z domowego
komputera posła PiS.
Wszystko zaczęło się od tego, że mieszczuch napisał o radnym
Robercie Dawidowskim, że koledzy załatwili mu posadkę. Radny PO
pogrzebał trochę i odkrył, jak donosi "Gazeta Współczesna", liczne
komentarze na swój temat.
"Tam było 60 komentarzy. Zastanowiły mnie szczególnie te obraźliwe.
To obrzucanie błotem i bezpodstawne kalumnie. Dlatego z pomocą sądu
i policji musiałem przerwać ten potok obelg."
Obrażającym był poseł Wojciech Kossakowski, który specjalnie nie
wypiera się tej działalności.
"Nie wiem, może to i z mojego komputera pochodziły te wpisy. Nie
rozumiem dlaczego Dawidowski jest taki obrażony."
Faktycznie, trudno zrozumieć czemu radny poczuł się obrażony
anonimowo rzucanymi oskarżeniami o załatwienie posady po znajomości.
Szczególnie w sytuacji, w której panowie się znają i można było
takie zarzuty stawiać twarzą w twarz.
Widać jednak łatwiej jest trollować w internecie. Nie wymaga to
odwagi cywilnej. A my możemy pocieszać się faktem, że reprezentanci
narodu potrafią korzystać ze zdobyczy techniki. Choć mogliby to
jednak robić z głową.

Krzyżacy omijają Grunwald

[liberum_veto]

Wielki Mistrz Zakonu Krzyżackiego przyjechał do Polski. Ale pod
Grunwald się nie wybiera. Przez Henryka Sienkiewicza, Aleksandra
Forda i peerelowską propagandę
Bruno Plater, Wielki Mistrz Zakonu Szpitala Najświętszej Marii Panny
Domu Niemieckiego, zwanego potocznie krzyżackim, w sobotę będzie we
wsi Bałdy pod Olsztynem. Tu od średniowiecza witano biskupów
obejmujących rządy w diecezji warmińskiej.
By przypomnieć o tej tradycji, miłośnicy Warmii od trzech lat
stawiają pamiątkowe głazy dla dawnych i obecnych biskupów związanych
z regionem. W tym roku z okazji 600-lecia bitwy pod Grunwaldem
postanowili uczcić głazem pierwszego warmińskiego biskupa, Anzelma.
Diecezję objął w XIII wieku i jako jedyny w jej dziejach był
Krzyżakiem.
Na zorganizowanym z tej okazji festynie Wielki Mistrz będzie gościem
honorowym. Na Warmię przyjedzie z nim spora delegacja zakonników.
Odwiedzą też kilka miejscowości związanych z zakonem.
Organizatorzy spodziewali się, że Krzyżacy przyjadą też na
grunwaldzkie pola i w kaplicy pomodlą się za poległych w 1410 r.
Plater jednak odmówił. Powód? Antykrzyżackie stereotypy
rozpowszechnione w Polsce. - Ludzie swoją wiedzę o Zakonie czerpią
z "Krzyżaków", filmu Aleksandra Forda. A to dzieło bardzo
tendencyjne - mówi Szymon Drej, kierownik Muzeum Bitwy Grunwaldzkiej
w Stębarku.
Symbol złego Krzyżaka, który wykreował w swojej kronice Jan Długosz,
a potem czerpali z niego Jan Matejko i Henryk Sienkiewicz, do
masowej świadomości wprowadziła komunistyczna propaganda. Okrutnych
Krzyżaków zrównywano z faszystami, a także z politykami Niemiec
Zachodnich, którzy po wojnie nie chcieli uznać granicy na Odrze i
Nysie. W polskiej prasie drukowano wówczas zdjęcie niemieckiego
kanclerza Konrada Adenauera w białym płaszczu z czarnym
krzyżem. "Grunwald to dzień chwały dla nas i przypomnienie klęski
militarnej spadkobierców Zakonu Krzyżackiego próbujących unosić swe
głowy w Niemczech Zachodnich" - pisał "Kurier Lubelski", gdy pół
wieku temu Krzyżacy wchodzili do kin. Na akademiach szermowano zaś
hasłem "Od Grunwaldu do Berlina".
Grunt pod te stereotypy w XIX w. stworzyli sami Niemcy, gdy w dobie
kulturkampfu w pruskiej propagandzie Zakon stał się symbolem
sprawnej i nowoczesnej władzy. - Krzyżaka w Prusach podniesiono do
rangi bohatera narodowego. Dla Polaków Krzyżak stał się wówczas
symbolem znienawidzonego Niemca. Niemieckie oblicze Krzyżaka było
lśniąco białe, polskie - głęboko czarne - mówi prof. Udo Arnold,
historyk Zakonu z Uniwersytetu w Bonn.
Krzyżacy rzeczywiście zbudowali swoje państwo na drodze krwawego
podboju, morderstw ludności oraz oszustw i przekupstw na
międzynarodową skalę (sfałszowali umowę z księciem Konradem
Mazowieckim, przekupywali monarchów, by wpłynęli na decyzje sądu
papieskiego, który rozstrzygał spory z Polską). W końcu Zakon był
głównym wrogiem Polski i Litwy, którym ostatecznie uległ.
Z drugiej strony na swoim terytorium zakonnicy zbudowali na wskroś
nowoczesne państwo. Zakładali miasta, budowali zamki, rozwijali
handel. Nieśli na wschód cywilizację. To jednak przez wiele lat
przemilczano. Dopiero teraz stare stereotypy zaczynają pękać.
- Zorganizowaliśmy wystawę "Zamki Państwa Krzyżackiego". Pokazujemy,
jak dobrymi organizatorami byli zakonnicy. Stworzyli w końcu dobrze
zarządzane państwo dobrobytu. Ludzi nie gnębili. Żyło się u nich jak
pod każdą inną władzą - opisuje Szymon Drej.
Sam Wielki Mistrz o stereotypach rozmawia niechętnie. -
Oglądałem "Krzyżaków". To film o mocno ideologicznym zabarwieniu -
twierdzi Plater.
Ks. Henryk Błaszczyk, dyrektor warmińskiej delegatury zakonu
maltańczyków: - Co pomaga Krzyżakom? Odpowiem przewrotnie. Wraz ze
zmniejszającym czytelnictwem Sienkiewicza historycy zaczęli
proklamować osiągnięcia zakonu krzyżackiego.
wyborcza.pl/1,75248,8094856,Krzyzacy_omijaja_Grunwald.html

Białoruś: Grunwald na ulicach i pomnikach

[liberum_veto]

Białoruski komitet organizacyjny obchodów 600-lecia bitwy pod
Grunwaldem chce uhonorować uczestników wydarzeń z 1410 roku,
nazywając ich imieniem ulice i budując pomniki.
W Mińsku odbyła się konferencja poświęcona znaczeniu grunwaldzkiej
bitwy w historii europejskich narodów. Jej uczestnicy uznali, że
było to jedno z najważniejszych wydarzeń średniowiecznej Europy.
Zasiadający w komitecie organizacyjnym rocznicowych obchodów
prawosławny duchowny ojciec Leonid Akałowicz chce, aby miński
prospekt Feliksa Dzierżyńskiego przemianowano na aleje Księcia
Witolda. Duchowny zaproponował również, aby w Mińsku, Grodnie i
Witebsku wybudowano pomniki Grunwaldzkiego Zwycięstwa.
Znany białoruski artysta Mikołaj Kupawa poinformował, że
odrestaurowano już 300 sztandarów, pod którymi walczyli Białorusini
w grunwaldzkiej bitwie.
- Powinny zostać wykorzystane jako część naszego dziedzictwa
kulturowo-historycznego - uważa Kupawa.
Według historyka Siergieja Tarasowa współczesna Białoruś nie ma zbyt
wielu chwalebnych kart w swojej historii, dlatego tak ważne
wydarzenia z udziałem Białorusinów jak bitwa pod Grunwaldem powinno
się pielęgnować w szczególny sposób.
www.kresy.pl/wydarzenia?zobacz/bialorus:-grunwald-na-ulicach-i-pomnikach

Miał być Grunwald na poduszki, ale nie wyszło

[liberum_veto]

Białoruska milicja zatrzymała kilkadziesiąt osób, które chciały dziś
[15.7.] wieczorem uczcić 600-lecie bitwy pod Grunwaldem. Na placu
przed Biblioteką Narodową w Mińsku miała odbyć się symboliczna bitwa
na poduszki.
Osoby chcące wziąć udział w tym happeningu zatrzymywano, nim dotarły
na miejsce zbiórki.
Milicjanci zatrzymywali ludzi idących z poduszkami ulicą, wyciągali
ze stacji metra, a nawet z autobusów i wagonów podziemnej kolejki.
- To kompletne szaleństwo - tak skomentował działania białoruskich
służb porządkowych jeden z organizatorów happeningu, były więzień
polityczny Andrej Kim.
Białoruska młodzież już po raz drugi zamierzała uczcić rocznicę
bitwy pod Grunwaldem symboliczną walką na poduszki. Rok temu milicja
przerwała zabawę, twierdząc, że zagraża ona bezpieczeństwu
publicznemu.
W tym roku władze Mińska nie wyraziły na nią zgody. Wbrew zakazowi
działacze opozycyjnych młodzieżówek postanowili stoczyć poduszkowy
bój. Zamiast symbolicznej bitwy Litwinów z Krzyżakami mieszkańcy
Mińska byli świadkami kolejnego starcia OMON-u z opozycją.
www.kresy.pl/wydarzenia?zobacz/mial-byc-grunwald-na-poduszki-ale-nie-wyszlo

Polacy w Zakonie Krzyżackim

[liberum_veto]

Tak, tak, w Zakonie Krzyżackim jest obecnie dwóch polskich księży...
www.kresy.pl/kresy-dzisiaj,reportaz?zobacz/zakon-krzyzacki-dzis
Polacy w Zakonie Krzyżackim
Obecnie w Zakonie Niemieckim jest dwóch księży pochodzących z
Polski: Waldemar Woźniak i Dariusz Cecerski, a dwóch kolejnych
Polaków przygotowuje się do święceń w zakonnym nowicjacie.

Pierwszy polski ksiądz w Zakonie Niemieckim, Waldemar Woźniak,
odprawił swoją Mszę prymicyjną w 1999 r. w Malborku. Święcenia
kapłańskie otrzymał 26 czerwca 1999 r. w Ostrawie. Pochodzący z
Lęborka ks. Woźniak odbył nowicjat w Rzymie, studiował w Wiedniu, a
filozofię i teologię ukończył w Krakowie. Pracuje obecnie w
prowincji słowacko-czeskiej Zakonu Krzyżackiego. Na jego prymicyjną
Mszę św. w zamkowym kościele św. Jana Chrzciciela w Malborku przybył
ówczesny wielki mistrz zakonu, ks. Arnold Wieland, konfratrzy z
Austrii, Niemiec, Węgier, Czech i Słowacji. Była to druga wizyta
poprzedniego wielkiego mistrza w Malborku. Po raz pierwszy odwiedził
Malbork w 1993 r. jako pierwszy wielki mistrz Zakonu Krzyżackiego po
550 latach.

Drugim „krzyżackim” księdzem pochodzącym z Polski jest 35-letni dziś
Dariusz Cecerski. Pochodzi z Myślenic. Po maturze wstąpił do
Seminarium Archidiecezjalnego w Krakowie. Tam poznał swego
późniejszego współbrata ks. Waldemara Woźniaka, z którym przez dwa
lata studiowali razem, a który już był członkiem zakonu. Po dwóch
latach studiów filozofii sam wstąpił do zakonu. Nowicjat rozpoczął w
Południowym Tyrolu.

„Byłem przekonany, że wrócę do Krakowa i będę kontynuował studia
teologiczne – powiedział KAI. – Stało się jednak inaczej, wysłano
mnie do Rzymu, gdzie przez cztery lata kontynuowałem naukę na
benedyktyńskiej uczelni San Anselmo”. Ks. Cecerski złożył wieczyste
śluby zakonne we wrześniu 2000 r. w Opawie, stolicy czeskiej
prowincji Zakonu Niemieckiego, a w 2002 r. przyjął w Wiedniu
święcenia kapłańskie. Należy do czeskiej prowincji zakonu i pracuje
w parafii Brunntal, która do końca wojny należała do prowincji
zakonnej.

Zapytany przez KAI, jak pogodził swoją decyzję z wyniesioną z kraju
wiedzą o Krzyżakach podkreślił, że przede wszystkim poświęcił się
studium historycznemu. „Należy pamiętać, że Henryk Sienkiewicz, na
którym opieramy swoją wiedzę o krzyżakach, nie był historykiem, lecz
pisarzem, a więc nie można czerpać swojej wiedzy o zakonie jedynie z
popularnych lektur” – stwierdził kapłan. Dodał, że przeczytał wiele
książek autorstwa licznych profesorów, głównie historyków. „To są
bardzo rzetelne prace napisane przez autorytety międzynarodowe, w
tym także Polaków” – wyjaśnił. Zwrócił uwagę, że jego zakon „ma
chyba najlepiej na świecie opracowaną historię”. Dotychczas ukazały
się 52 tomy tych dziejów, od początków po dzień dzisiejszy,
opracowane przez komisję międzynarodową.

Wszystko to powoduje, że negatywne konotacje Zakonu Krzyżackiego w
Polsce są coraz rzadsze – powiedział ks. Cecerski. Zauważył, że
przyczyniają się do tego także kontakty osobiste. Poprzedni
wieloletni wielki mistrz, prał. Arnold Wieland trzykrotnie odwiedzał
Polskę, ostatnio, już jako były wielki mistrz, był w 2008 r. gościem
III Kongresu Kultury Chrześcijańskiej w Lublinie. Wcześniej
dwukrotnie uczestniczył sympozjach, poświęconych przeszłości,
teraźniejszości i przyszłości Zakonu Krzyżackiego, organizowanych
przez Towarzystwo Miłośników Zabytków Kultury Ziemi Malborskiej oraz
Muzeum Zamkowe w Malborku.

Również opat Bruno Platter chętnie odwiedza Polskę. Sam też bardzo
interesuje się skutkami dla obu stron bitwy pod Grunwaldem. W maju
br. wielki mistrz zaprosił do swojej wiedeńskiej siedziby
znakomitych historyków, wśród nich prof. Henryka Samsonowicza, by
wspólnie z nimi zastanowić się, jak to możliwe, aby średniowieczna
bitwa, jedna z największych w średniowiecznej Europie, nawet po 600
latach tak bardzo zajmowała naukowców. Opat krzyżaków podkreślił, że
straty terytorialne w tej bitwie nie były dla zakonu tak bardzo
dotkliwe, jak utrata prawie jednej trzeciej zakonnych rycerzy, a
także utrata sławy „zakonu niezwyciężonego”, co odczuwa się po dzień
dzisiejszy.

Żalgiris czyli Grunwald

[liberum_veto]

Po roku 1990 lansowana była teza, że to Witold dowodził całym wojskiem polsko-litewskim, z czego po kilku latach zrezygnowano. Następnie został wykreowany przez litewskich historyków słynny manewr Witolda jakim była pozorowana ucieczka z pola bitwy wojsk litewskich. Ostatnio jednak możemy zauważyć pewną zmianę.
www.kresy.pl/publicystyka,felietony?zobacz/zalgiris-czyli-grunwald
Bitwa pod Grunwaldem jest doniosłym wydarzeniem w litewskiej świadomości narodowej. Dobitnie ujawniło się to jednak dopiero po roku 1990. Dzień 15 lipca jest na Litwie świętem, aczkolwiek świętem trzeciej rangi.
Święta pierwszej rangi mają charakter państwowy. To są: 16 luty - dzień niepodległości państwa litewskiego (w roku 1918), 11 marca - dzień odrodzenia niepodległości Litwy (odzyskanej w roku 1990), wreszcie 6 lipca - dzień koronacji Mendoga, jedynego władcy litewskiego, który otrzymał koronę. Druga kategoria świąt ma charakter narodowo-religijny. To na przykład 6 stycznia święto Trzech Króli, czy 13 maja - święto miłości lub Mildy, pogańskiej bogini miłości. Takich świąt jest kilkanaście. I trzecia kategoria to dni pamięci, których na Litwie jest 54, do których zalicza się 15 lipca. Jeśli święta państwowe są dniami wolnymi pracy, w których flagi mają być na wszystkich budynkach, także mieszkalnych, to takie święta jak rocznica bitwy pod Grunwaldem są dniami pracującymi, a flagi wywiesza się tylko na gmachach instytucji państwowych i samorządowych.
Na Litwie mamy 103 miasta i w 35 z nich jest ulica Żalgiris, czyli Grunwaldzka. Ponadto trzeba jeszcze wymienić 12 osiedli, gdzie też znajduje się ulica o tej nazwie. Wychodzi więc w sumie 47 tych ulic. Z kolei ulic księcia Witolda jest zaledwie o osiem więcej. A Witold to na Litwie bohater numer jeden. Żadna inna postać historyczna nie ma tylu ulic. Za to ulic o nazwie Wileńska jest na Litwie ponad 100. Tak więc bitwa pod Grunwaldem plasuje się pod tym względem wysoko, chociaż ulic Jagiellońskich jest zdecydowanie mniej, bo tylko pięć. Warto też zwrócić uwagę na nazwy klubów sportowych o nazwie Żaligiris, czyli po litewsku Grunwald. Jest słynny klub koszykarski Żalgiris Kowno. Była też drużyna piłkarska Żalgiris Wilno i w stolicy Litwy nadal mamy stadion o tej nazwie.
I jeszcze kilka słów o historiografii. Tuż po roku 1990 lansowana była teza, że to Witold dowodził całym wojskiem polsko-litewskim, z czego po kilku latach zrezygnowano. Następnie został wykreowany przez litewskich historyków słynny manewr Witolda jakim była pozorowana ucieczka z pola bitwy wojsk litewskich. Dzięki jego geniuszowi Litwini rzekomo umyślnie uciekli z pola bitwy, by potem na nie wrócić i uratować tym samym Polaków. Ostatnio jednak możemy zauważyć pewną zmianę. Nawet radykalni politycy czy historycy o poglądach narodowych są skłonni przyznawać, że pierwsi z pola bitwy zaczęli uciekać dowodzeni przez Witolda Tatarzy, a potem pod naporem sił krzyżackich Witold dał sygnał do odwrotu. I już się nie przedstawia tego jako zaplanowanej akcji księcia, ale jako sytuację, która spontanicznie wynikła z przebiegu bitwy. Chociaż prawda jest taka, że Witold przestawiając szyki rzeczywiście wrócił na pole bitwy wspierając Polaków.
Historiografia litewska zmierza więc, powoli i z oporami, ale w kierunku realizmu. Jednak potrzeba jeszcze czasu, żeby mogła znaleźć konsensus z historiografią polską. Chociaż co do kwestii zasadniczych, to już są zgodne.
Jarosław Wołkonowski - profesor Uniwersytetu w Białymstoku

UNA-UNSO kontra Grunwald

[liberum_veto]

Kiedy Polacy popijali wódeczkę, Ukraińcy byli wykorzystywani jako mięso armatnie – przez tą nową wersję bitwy pod Grunwaldem, w Drohobyczu nie może stanąć pomnik upamiętniający to wydarzenie.
www.kresy.pl/publicystyka,reportaze?zobacz/una-unso-kontra-grunwald
A szkoda, bo Drohobycz odegrał szczególną rolę w walce z Krzyżakami. Pułki Rusinów były formowane właśnie w Drohobyczu i były opłacane rupnikami tego miasta.
- Do starej wersji pomnika, który stał w naszym mieście od 1910 r., dodaliśmy dwa nagie miecze i tarczę Jana Mędrzyka z Drohobycza, który ponoć odbierał miecze - mówi Adam Aurzecki, prezes Towarzystwo Kultury Polskiej i Ziemi Lwowskiej w Drohobyczu - Stawiamy pomnik w tym samym miejscu, gdzie stał jeszcze przed wojną. Tylko, że, aby postawić pomnik trzeba było ściąć trzy drzewa, a na to już jest potrzebne zezwolenie, ponieważ drzewa znajdują się w XVIII-wiecznym parku, który jest pod ochroną. Zezwolenie otrzymałem, zorganizowałem rozpoczęcie prac, przyjechał samochód i…

I tu wkracza polityka.

Jak wszyscy wiemy w październiku odbędą się wybory do władz lokalnych. Obecny burmistrz Drohobycza wywodzi się z partii UNA-UNSO, poprzedni również. Obaj chcą wygrać w tym roku. Co trzeba zrobić, by pokonać przeciwnika z tego samego ugrupowania? Stanąć w opozycji do jego działań. W tym wypadku przejawia się to poparciem burmistrza Mykoły Huka dla pomnika bitwy pod Grunwaldem i całkowitą jego negacją ze strony Myrosława Hłubisza, pierwszego mera Drohobycza już za niepodległej Ukrainy.

- Początkowo otwarcie miało przypaść na 15 lipca, nie udało się. Chcieliśmy w trybie przyspieszonym rozpocząć prace, by wyrobić się z otwarciem na 24 sierpnia, znowu nie udało się. Tym razem już nie ze względu na brak zezwolenia, ale dlatego że partia "Swoboda", "Za Ukrainę' i UNA-UNSO na czele z Hłubiszem strajkami nie dopuścili do rozpoczęcia prac - opowiada Aurzecki - Gdy przyszliśmy na rozmowy do siedziby UNA-UNSO usłyszeliśmy kompletnie wypaczoną wersję bitwy pod Grunwaldem, następnie, że nie może być mowy o stawianiu polskich pomników na Ukrainie, że nie dają im postawić ich krzyża w Przemyślu, że ukraińskie cmentarze są tam zaniedbane. W końcu powiedziano nam, że w tej sprawie musi się odbyć referendum. Kiedy w Drohobyczu stawiano pomnik Stepana Bandery nikt nie pytał o zdanie ani Polaków, ani Rosjan, ani Żydów.

Prace wstrzymano, o sprawie zrobiło się głośno, zjawili się dziennikarze z 12 kanału.

- To było tydzień przed planowanym odsłonięciem, przyjeżdżam na miejsce, gdzie zebrała się 20-30 osobowa grupka przeciwników - mówi mi Adam Aurzecki - Widzę antypolskie transparenty, słyszę antypolskie hasła: "Nie wywołujcie wilka z lasu, bo wezmę swój pistolet i wszystkich was Polaków - Lachów wystrzelam", "Trzeba wysadzić kościół razem ze wszystkimi Polakami, aby się z niego lacka krew wylała". Pod koniec zarzucono mi, że jestem niebezpiecznym elementem dla Ukraińców i trzeba mnie wysiedlić nie za San, ale za Wisłę, bo do Wisły są ich tereny i oni je odbiorą. Wtedy nie wytrzymałem i poszedłem zgłosić sprawę do prokuratury. Okazało się, że w prokuraturze już jest złożona skarga na mnie.

Jest potrzebne kolejne zezwolenie. Tym razem na przeprowadzenie prac ziemnych, wydaje to specjalna komisja we Lwowie. Zezwolenie nie stanowi problemu, problem stanowią uciekający czas i pieniądze.

- Tak czy inaczej złożyłem sprawę do prokuratury. Traktor kosztuje, pracownicy również, a oni mi to wszystko blokują. Niech mi przynajmniej kompensują finansowe straty - skarży się Aurzecki - Zbieram teraz kolejną dokumentację i mam cichą nadzieję, że na dzień Miasta Drohobycza, 21 września, uda się odsłonić pomnik upamiętniający wydarzenie, które do tej pory łączyło nasze narody.

Narody same z siebie się nie dzielą, do tego potrzebna jest zawsze siła sprawcza. Tym razem w postaci 20-osobowej grupy.

W następnym numerze "Kuriera Galicyjskiego" ukażą się rozmowy z przedstawicielami władz Drohobycza.

Konsulat Generalny RP we Lwowie wystąpił do władz obwodu lwowskiego z protestem przeciwko lżeniu przedstawicieli polskiej mniejszości narodowej w Drohobyczu oraz z żądaniem zapewnienia bezpieczeństwa osobom pracującym przy budowie pomnika.

Pomnik powstaje ze środków budżetowych państwa polskiego, głównie MKiDN.

Joanna Demcio

Źródło: Kurier Galicyjski, nr 16 (116), 31 sierpnia - 17 września 2010 r.