Ostatki

[madohora]

Na Ukrainie pysanky były tradycyjnie pisane w ostatnim tygodniu Wielkiego Postu , Wielkiego Tygodnia w kalendarzach prawosławnym i greckokatolickim ( obie religie są reprezentowane na Ukrainie i obie nadal obchodzą Wielkanoc według kalendarza juliańskiego ). Wykonały je kobiety z rodziny. W połowie Wielkiego Postu kobiety zaczęły odkładać jajka, te, które były najdoskonalsze i najgładsze; najlepiej pierwsze jaja zniesione przez młode kury. Kogut musiał być, ponieważ można było używać tylko jaj zapłodnionych (gdyby używano jaj niezapłodnionych, nie byłoby płodności w domu).

[madohora]

Pysanky robiono w nocy, kiedy dzieci spały. Kobiety z rodziny zebrały się, zmówiły odpowiednie modlitwy i poszły do ​​pracy. Robiono to w tajemnicy — wzory i kombinacje kolorów były przekazywane z matki na córkę i starannie strzeżone.

[madohora]

Pysanky nadal są pisane na Ukrainie iw diasporze ukraińskiej w czasach nowożytnych; chociaż wiele tradycyjnych aspektów zostało zachowanych, widoczne są nowe technologie. Barwniki anilinowe w dużej mierze zastąpiły barwniki naturalne. Rysiki są teraz wykonane z nowoczesnych materiałów. Tradycyjne rysiki są nadal wykonane z mosiądzu i drewna, ale te wykonane z bardziej nowoczesnych plastikowych uchwytów zyskują na popularności. Elektryczna wersja rysika jest dostępna na rynku od lat 70. XX wieku, a stożek stał się metalowym zbiornikiem, który utrzymuje stopiony wosk pszczeli w stałej temperaturze i mieści znacznie większą ilość niż tradycyjny rysik. Te nowsze rysiki (zarówno elektryczne, jak i nie) mają również obrobione głowice, o rozmiarach lub otworach w zakresie od bardzo cienkiego do bardzo ciężkiego.

[madohora]

Każdy, od najmłodszego do najstarszego, otrzymał na Wielkanoc pysankę. Młodzi ludzie otrzymali pysanky z jasnymi wzorami; ciemne pysanky podawano osobom starszym.

[madohora]

Symbolika, która zdobiła ukraińskie pysanky, z biegiem czasu ulegała procesowi adaptacji. W czasach przedchrześcijańskich symbole te napełniały jajko magiczną mocą odpędzania złych duchów, przepędzania zimy, gwarantowania dobrych zbiorów i zapewniania szczęścia człowiekowi. Po 988 rne, kiedy chrześcijaństwo stało się religią państwową Ukrainy, interpretacja wielu symboli zaczęła się zmieniać, a motywy pogańskie zostały zreinterpretowane w świetle chrześcijańskim.

[madohora]

[madohora]

DROGI POWSINOGI. WODZENIE NIEDŹWIEDZIA - www.tvp.pl - 26.02.2023

[madohora]

Adaptacja wzoru geometrycznego nie jest symbolem per se. Podział jajka zwany „czterdziestoma trójkątami” (właściwie 48) lub „Sorokoklyn” (czterdzieści klinów) nie ma żadnego znanego starożytnego znaczenia. Często mówi się, że przedstawia czterdzieści dni Wielkiego Postu, czterdziestu męczenników, czterdzieści dni, które Chrystus spędził na pustyni, lub czterdzieści zadań życiowych par małżeńskich.

[madohora]

Bogini jest czasami przedstawiana z uniesionymi ramionami, a ich liczba jest różna, ale zawsze występują w parach: 2, 4 lub 6. Jest to podobne do wyglądu chrześcijańskiej Oranty . Pysanky z tym motywem nazywano „bohyn'ky” (богиньки, małe boginie) lub „zhuchky” (жучки, chrząszcze), te ostatnie, ponieważ wyglądem przypominają cyrylicę Ж (zh ) . Czasami Berehynia staje się abstrakcyjna i jest reprezentowana przez roślinę – vazon – drzewo życia. Jej ramiona stają się gałęziami i kwiatami, a ona jest mocno zakorzeniona w doniczce.

[madohora]

Inne zaadaptowane symbole religijne to trójkąt z kołem pośrodku, oznaczający oko Boga, oraz znany jako „ręka boga”.

[madohora]

Pysanky stworzone przez górali z Huculszczyzny na Ukrainie często przedstawiały stylizowaną gałąź jodły, symbol młodości i życia wiecznego. Drzewa ogólnie symbolizowały siłę, odnowę, tworzenie, wzrost; podobnie jak w przypadku motywów zwierzęcych, części (liście, gałęzie) miały takie samo znaczenie symboliczne jak całość. Dąb był świętym bóstwem starożytnego Peruna , najpotężniejszego z pogańskiego słowiańskiego panteonu , dlatego też liście dębu symbolizowały siłę.

[madohora]

Kwiaty są częstym motywem ukraińskiej pysanki. Można je podzielić na dwa typy: specyficzne typy botaniczne i niespecyficzne

[madohora]

[madohora]

Typowe symbole to drabina, symbolizująca modlitwy wznoszące się do nieba, oraz sito ( resheto ), oznaczające zaorane pole, a może oddzielenie dobra od zła. Często przedstawiane są grabie i grzebienie; oba mają przywoływać dobre zbiory, ponieważ oba są symbolami deszczu. Ciało grabi (czasami przedstawiane jako trójkąt) to chmura, a zęby symbolizują krople deszczu. (Uwaga: te grzebienie nie są grzebieniami do włosów, ale narzędziami rolniczymi, patrz Brona (narzędzie) .)

[madohora]

Konie były popularnymi motywami, ponieważ symbolizowały siłę i wytrzymałość, a także bogactwo i dobrobyt. Miały również drugie znaczenie jako symbol słońca: w niektórych wersjach ukraińskiej mitologii pogańskiej słońce było rysowane po niebie przez rumaki Dazhboha, boga słońca. Podobnie motywy jeleni były dość powszechne, ponieważ miały przynosić dobrobyt i długie życie; w innych wersjach mitu to jeleń niósł słońce po niebie na swoich rogach. Barany są symbolami przywództwa, siły, godności i wytrwałości.

[madohora]

Owady są rzadko przedstawiane na ukraińskich pysankach. Wysoce stylizowane pająki (a czasami ich sieci) są najczęściej spotykane na ludowych pysankach i symbolizują wytrwałość. Chrząszcze są czasami widoczne, ale rzadko wyglądają jak chrząszcze. To, co w pewnym stopniu przypominają, to litera Ж, jak w ich ukraińskim imieniu „жучок”. Inne owady są czasami spotykane na współczesnych diasporach ukraińskich pysankach, najczęściej motyle i pszczoły, ale wydają się być nowoczesną innowacją. W „Symbolizmie ukraińskiej pysanki” Onyszczuka przedstawia pysanky z motywem motyla, ale oryginalny projekt, zapisany przez Kulżyńskiego w 1899 roku, został oznaczony jako jaskółcze ogony.

[madohora]

Do najstarszych i najważniejszych symboli ukraińskich pysanky należy słońce, a najprostszym przedstawieniem słońca jest zamknięty krąg z promieniami lub bez. Pysanky ze wszystkich regionów Ukrainy przedstawiają ośmioboczną gwiazdę, najczęstszy wizerunek słońca; ten symbol jest również nazywany „ruzha”. Można również zobaczyć gwiazdy sześcio- lub siedmioboczne, ale znacznie rzadziej.

[madohora]

Inne symbole kosmomorficzne są rzadziej spotykane. Księżyc jest czasami przedstawiany jako okrąg z krzyżem w środku; błaga się, aby w nocy rzucał światło, aby pomóc podróżnikowi i przegonić złe moce z domowników. Gwiazdy są czasami przedstawiane jako kropki.

[madohora]

Symboliczne znaczenie miały nie tylko motywy na ukraińskich pysankach: znaczenie miały także kolory. Chociaż najwcześniejsze ukraińskie pysanky były często po prostu dwukolorowe, a wiele ludowych wzorów nadal tak jest, niektórzy wierzyli, że im więcej kolorów było na zdobionym jajku, tym większą ma magiczną moc. Wielobarwne jajko mogło zatem przynieść właścicielowi więcej szczęścia i lepszy los.

[madohora]

Żółty - symbolizował księżyc i gwiazdy, a także, rolniczo, żniwa.

[madohora]

Brązowy - reprezentuje ziemię.

[madohora]

Podobnie jak w przypadku symboli, te talizmaniczne znaczenia kolorów odnosiły się do tradycyjnych ukraińskich ludowych pysanky z tradycyjnymi wzorami, a nie do nowoczesnych ozdobnych pysanky.

[madohora]

Ostatki, które tradycyjnie rozpoczynały się wraz z tłustoczwartkowym obżarstwem, szczególnie huczny przebieg miały w Krakowie, głównie za sprawą niewiast. We wtorek przed środą popielcową zbierały się one przy kościele Matki Bożej na Piasku (róg ul. Karmelickiej i Garbarskiej), formując niemałą dywizję. To pospolite ruszenie rekrutowało się głównie z przekupek handlujących warzywami, które dojrzewały na żyznych glebach Czarnej Wsi, Kawiorów czy Łobzowa.

[madohora]

[madohora]

Podkoziołek – dawna ludowa zabawa znana w zachodniej Wielkopolsce i na Kujawach; zabawa odbywała się w zapustny wtorek, a brały w niej udział dziewczęta, które podczas mijającego karnawału nie wyszły za mąż. Karnawał służył nie tylko zabawie, ale i szukaniu osoby, z którą w przyszłości stawało się na ślubnym kobiercu.