ŚWIĘTA RÓŻNE

[madohora]

KARKÓWKA Z POMARAŃCZAMI

1 kg schabu karkowego
2 ząbki czosnku
2 łyżki musztardy
3 pomarańcze
mielona słodka i ostra papryka
rozmaryn
sól, pieprz
1 szklanka bulionu warzywnego

1. Mięso opłucz starannie, włóż do miski. Przygotuj marynatę z przeciśniętego przez praskę lub obranego i posiekanego czosnku, musztardy, skórki i soku z jednej cytryny. Składniki wymieszaj, dopraw solą, pieprzem i paprykami.
2. Mięso posmaruj przygotowaną marynatą, obłóż gałązkami rozmarynu. Przykryj, odstaw do lodówki na 2-3 godziny. Po tym czasie usuń rozmaryn. Pozostałe pomarańcze sparz, pokrój w plasterki. Zamarynowane mięso ponacinaj z wierzchu. W nacięcia włóż plastry owoców
3. Schab umieść w rękawie do pieczenia, podlej bulionem warzywnym. Piecz 70 min w 180°C. Rozetnij rękaw, dopiekaj 20 min.

[madohora]

[madohora]

Oratyka to oczywiście aluzja do wygłaszanych wierszyków, a obecność w tym poetyckim opisie bakałarzy świadczy o tym, że kadra uniwersytecka w jakimś sensie patronowała temu przedsięwzięciu. W 1591 r. powstała nawet książka, w której zawarto praktyczną antologię sowizdrzalskich wierszyków wygłaszanych przy tej okazji. Celem wypraw Pucheroków nie były tylko krakowskie kościoły. W swych wyprawach zapuszczali się oni do wsi podkrakowskich (Zielonki, Bibice, Bodzów, Pychowice, Kostrze, Modlnica, Trojanowice). Stanowili tam swego rodzaju atrakcję dla mieszkańców, korzystając też na tym, że odwoływali się do ofiarności tych, których na codzień nie prosili o wsparcie. W XVIII obyczaj stał się zbyt sowizdrzalski

[madohora]

Można go też oglądnąć w naturze, w niedzielę palmową, lecz już tylko w kilku wsiach. Praktycznie tylko w Zielonkach i Bibicach zwyczaj ten jest kultywowany z pełną dbałością o szczegóły. Pucherocy ruszają tam z oratyką, od wczesnego ranka wędrując od wsi do wsi, zbierając po drodze datki w naturze, w głównej mierze jaja - często już w formie pisanek. Ten ginący obyczaj wspierają dzisiaj gminne ośrodki kultury urządzając konkursy na najpiękniejsze stroje pucheroków. Być może w przyszłości patronat nad tą tradycją winien objąć Uniwersytet Jagielloński? Jak by na to nie patrzeć jest to bowiem tradycja uniwersytecka.

[madohora]

PUCHEROKI. TRADYCJA I WSPÓŁCZESNOŚĆ - www.zielonki.pl

[madohora]

Na krakowskim gruncie z okresem tym kojarzymy oczywiście zwyczaje zw. „Emaus” i „Rękawka”. Są one kultywowane do dnia dzisiejszego, doskonale znane i wielokroć opisywane, a więc przypomnijmy tylko, że pod nazwą „Emaus” kryje się odprawiana na Zwierzyńcu w rejonie klasztoru Norbertanek uroczystość o charakterze odpustowym, która swoje miano wzięła od tematu Ewangelii czytanej w drugi dzień Wielkanocy. Wtedy to, w Poniedziałek Wielkanocny, zwany też „Lanym Poniedziałkiem”, w związku z odpustem w kościele Najświętrzego Salwatora, organizowano zabawy na wzgórzu obok kościoła i drewnianej kaplicy. Po zabudowaniu ich otoczenia willami (osiedle Salwator), przeniesiono odpustowe kramy, karuzele i strzelnice na prawy brzeg Rudawy, w okolice zbiegu ulic Tadeusza Kościuszki, Św. Bronisławy i Emaus. Gremialny udział krakowian w tych uroczystościach wiąże się z powszechnym w Europie doby kontrreformacji zwyczajem nawiedzania w drugi dzień Świąt Wielkanocnych kościołów położonych poza murami miasta. Pierwsza wzmianka o początkach tej krakowskiej tradycji pochodzi z roku 1596, o czym jeszcze wspomnimy.

[madohora]

Zanikającym już powoli, niegdyś krakowskim, a dzisiaj wyłącznie podkrakowskim zwyczajem są Pucheroki. Pierwotnie było to po prostu odwiedzanie okolicznych domów przez uczniów szkół parafialnych z powinszowaniami świątecznymi, połączonymi ze śpiewem i recytacją, co wynagradzano podarkami. Z czasem zwyczaj ów przerodził się w kwestę, a mówiąc szczerze w żebraninę uprawianą w Niedzielę Palmową przez ubogich żaków krakowskich.

[madohora]

Do bardzo odległych, przedchrześcijańskich tradycji odwołuje się ludowy zwyczaj zw. „Siuda Baba”. Nie jest on bezpośrednio związany z Krakowem, ale warto tu wspomnieć i o nim, gdyż zachował się jedynie w okolicach wawelskiego grodu. Obchodzony jest w Poniedziałek Wielkanocny.

[madohora]

Na plecach dźwiga owinięty płachtą duży kosz, a w dłoniach dzierży wielki krzyż oraz wysmarowany sadzą bat. Chodzi ona po domach wraz z Cyganem lub Kominiarzem, w towarzystwie grupy Krakowiaków w strojach ludowych, którzy odśpiewują rozmaite piosenki. Po tej „części artystycznej” Siuda Baba i Cygan czernią sadzą z tłuszczem twarze i ręce domowników, a oni, w ramach wykupu, składają datki do kosza. I w ogóle jest wesoło, jak zwykle, gdy się chłop przebierze za babę.

[madohora]

Ceremoniał uwalniania wybranych uprzednio więźniów odbywał się w Wielki Czwartek. W izbie Pańskiej (Radzieckiej) krakowskiego Ratusza ustawiano ołtarz, przed którym odmawiałi modlitwę ułaskawieni skazańcy. Później odbywali oni spowiedź wielkanocną i przystępowali do Komunii świętej. Publiczne odczytanie listy uwalnianych osób odbywało się po wygłoszeniu umoralniającej przemowy, w obecności przedstawicieli władz miejskich i darczyńców. Po tej uroczystości Arcybractwo podejmowało wyzwolonych z kajdanów ludzi obiadem. Nie był to jednak kres drogi ku wolności.

[madohora]

W roku 1696 Arcybractwo wprowadziło do swoich obchodów świątecznych procesję na wspomniany wyżej Emaus. Wychodziła ona w Poniedziałek Wielkanocny rano z kaplicy Męki Pańskiej w kościele Franciszkanów, a po dojściu na Zwierzyniec, udawała się najpierw do kościółka Najświętszego Salwatora. Procesja wędrowała następnie do kościoła Norbertanek pod wezwaniem św. Jana Chrzciciela i św. Augustyna, gdzie odprawiano Mszę św. przed ołtarzem św. Antoniego. Po południu, przy wtórze muzyki i śpiewów, orszak powracał do kaplicy Męki Pańskiej w Krakowie. W źródłach z epoki odnotowano, że młodzież i żacy nosili tego dnia różdżki wierzbowe z rozwiniętymi baziami.

[madohora]

[madohora]

Woda w zwyczaju kropienia podczas Wielkanocy nie jest symbolem oczyszczenia, ale czarodziejką płodności i ma aspekt erotyczny. Najważniejszym zwyczajem dnia wielkanocnego jest spryskiwanie i podlewanie wodą, gdyż nazwa tego dnia również to odzwierciedla: zraszanie wodą, wymiotowanie wodą w poniedziałek. Zraszanie było rytuałem płodności o charakterze erotycznym. W przeszłości oznaczało to naprawdę polewanie wodą. Polewanie wodą dziewcząt trwało do lat trzydziestych XX wieku. W wielu częściach obszaru węgierskojęzycznego (na przykład wzdłuż Ipoly, w okolicach Szegedu) chłopcy chodzili od domu do domu w grupach liczących 4-5 osób i często oblewali dziewczęta kilkoma wiadrami wody, które musiały kilka razy przebrać się razy rano. Do posypania dziewczęta częstowały kawalerów ciastami, szynką, winem i malowanymi jajami płci męskiej. Chłopak, który posypuje, poprzez rytuał posypywania chce zapewnić dziewczynie zdrowie i obfitość.

[madohora]

„Jezus zmartwychwstał – mówią Pisma:
Źródła są chętne na stonogi Wodnika.
Przyszedłem do Ciebie jako młody człowiek,
Aby wylać rosę na piękną uczennicę,
Bo jeśli w tym roku go nie podleję,
W przyszłości nie będzie nam dobrze kwitła.
Niech zakwitną piękne, ozdobne kwiaty,
Zdobądź jasne korony w niebiosach.”

[madohora]

Na tych przykładach widzimy, że symbole nigdy nie znikają z psychiki: ich wygląd może się zmieniać, ale ich funkcja pozostaje taka sama. Ciągłe „oświecenie” człowieka zmienia treść jego życia duchowego, ale nie rozbija schematów jego wyobraźni: „upadłe mitologie zawarte są w słabo kontrolowanych strefach świadomości”, jak to ujął Mircea Eliade. Wracam więc do rodzinnej wioski, biorę do ręki syfon sodowy i posypuję dziewczyny i kobiety, które kocham, aby były zdrowe i obdarzone obfitością.

[madohora]

Przychodzi baba do lekarza.
- Panie doktorze, chciałam...
- Proszę się rozebrać.
Gdy baba się rozebrała, lekarz pyta:
- Co pani dolega?
- Nic. Chciałam się tylko spytać, czy w tym roku pan doktor też chce ode mnie trochę jaj na Wielkanoc

[madohora]

Dwa ,zwykłe* jaja rozmawiają na ulicy. W pewnej chwili przechodzą obok nich dwie pisanki. Po chwili jajo mówi do drugiego:
- Chodź, nakopiemy kolorowym!

[madohora]

Przed Wielkanocą facet pyta przyjaciela:
– Poradź mi, co kupić żonie na zajączka. Ona już wszystko ma!– Wiesz co – mówi po chwili namysłu przyjaciel – kup jej małego zajączka z czekolady i dodaj do niego pisemną zgodę na dwie godziny szalonego seksu, takiego jakiego tylko zapragnie!Po świętach kunple spotykają się ponownie.– Co masz taką skwaszoną minę? Żonie nie spodobał się prezent?– Bardzo się jej spodobał!– To o co chodzi? Jak zareagowała?– Przeczytała, wskoczyła do samochodu i zawołała: „Dzięki, kochanie! Wrócę za dwie godzinki!”

[madohora]

Nauczycielka na lekcji pyta się dzieci: – Co najczęściej jecie na Wielkanoc? Rękę podnosi Jaś i mówi:- Ja zawsze jem babkę z jajami

[madohora]

Zajączek wchodzi do baru i mówi:
– Kto mi pomalował rower na zielono?!Cisza. Wstaje niedźwiedź i mówi:– Ja, bo co?!A zajączek mówi:– Chciałem się zapytać jak długo schnie farba!

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

Śmigus z kolei to obyczaj polewania się wodą w wielkanocny poniedziałek, stąd też nazwa "lany poniedziałek". O wiele bardziej żywiołowy i bywał dyngus na wsi. W zabawie tej inicjatywa zwyczajowo należała do chłopców, którzy na ładne i lubiane dziewczęta wylewali nawet całe wiadra wody.

Dziewczyny chowały się i uciekały z piskiem przed „śmiguciarzami”, ale w gruncie rzeczy były zadowolone - im więcej wody wylewano na nie, tym większe dziewczyna miała powodzenie.
Zwyczaj prawdopodobnie ma korzenie pogańskie i wiąże się z radością po odejściu zimy oraz z obrzędami mającymi zapewnić urodzaj i płodność.

[madohora]

Tam z zainstalowanego podestu, a kiedyś także z wysokiego drzewa lub dachu karczmy, ogłaszają najpierw rozpoczęcie "przywoływek", potem zaś recytują wierszyki o miejscowych dziewczynach.

[madohora]

Drugi dzień świąt Wielkanocych w tradycji ludowej pełen był obrzędowości związanej z magią wody. Był to także dzień ogólnej wesołości, zabaw oraz zalotów. Poniedziałek Wielkanocny zwany także „lanym poniedziałkiem”, „dyngusem”.

[madohora]

Zgodnie ze zwyczajem, tego dnia Knecht Ruprecht napełnia buty i skarpetki wyłącznie słodyczami, czekoladą i drobnymi upominkami tych, którzy wyczyścili lub świeżo wyprali buty i skarpetki i którzy przez cały rok zachowywali się grzecznie.

[madohora]

Szybko wchodzi w grę cenny poziom pedagogiczny. Ucząc się wierszy, dzieci ćwiczą ważne umiejętności neuronowe – choć same tego nie zauważają, bo to świetna zabawa.

[madohora]

„Jeśli byłeś grzeczny, dostajesz prezenty na Mikołaja. Bycie dobrym wymaga ciężkiej pracy i ciekawości. Każdy, niezależnie od wieku, może to zrozumieć równie łatwo, jak muzykę i taniec.

[madohora]

Oczywiście, dorośli również mogą poznać i nauczyć się wierszy św. Mikołaja. W przeciwnym razie jaki byłby wzór do naśladowania dla własnego potomstwa? To podwójna zabawa, gdy młodsi i starsi mogą wspólnie recytować piękny wiersz o św. Mikołaju.

[madohora]

Przygotowujemy również rekomendacje dotyczące tego, które wiersze są odpowiednie dla jakiego wieku. Ciesz się odkryciem, że słodkie wiersze św. Mikołaja mogą być czymś więcej niż zwykłymi powiedzeniami lub listami na papierze.

[madohora]

Słuchajcie,
pan Mikołaj już niedługo!
Chodzi po okolicy,
puka bum bum.

[madohora]

Przez cały rok byłem grzeczny,
w końcu nie jestem głupcem.
Nie, jestem tylko słodkim dzieckiem
, które wie, co jest dobre, a co słuszne.

[madohora]

Stary, dobry Mikołaju,
przyjacielu dzieci bliskich i dalekich,
opróżnij dziś z nami swój worek,
wszyscy Cię bardzo kochamy!

[madohora]

Potem postawię talerz,
Nik'laus na pewno coś na nim położy.
Śmiesznie, śmiesznie, tralalalala,
już niedługo Wigilia Mikołaja,
już niedługo Wigilia Mikołaja!

[madohora]

Kiedy wstaję,
szybko biegnę do talerza.
Śmieszne, śmieszne, tralalalala,
Dziś Wigilia Mikołaja,
Dziś Wigilia Mikołaja!

[madohora]

Dawno, dawno temu
w odległej krainie
żył święty biskup
imieniem Mikołaj.

[madohora]

Przynosi ci jabłka, figi, orzechy
i dobre wypieki, słodkie jak cukier. Ale szybko odkłada rózgę
na rzecz złego, złego dziecka

[madohora]

To dobry człowiek,
każdy to widzi!
Przyjdź do naszego domu,
drogi Mikołaju!

[madohora]

Nicholas, dobry człowieku,
ma ładny płaszcz.

Guziki są tak wypolerowane, że
twoja biała broda jest dobrze przystrzyżona.

Buty są tak błyszczące,
spiczasta czapka jest delikatna i długa.

Twoje brwi są takie gęste,
twoja twarz jest taka słodka i dobra.

Przybyłeś z daleka
i Twoje ręce są gotowe dawać.

Wiesz, jakie są wszystkie dzieci:
myślę, że byłem dobrym dzieckiem.

Inaczej nie byłoby Cię tutaj
i nie przychodziłbyś do mnie.

Na pewno będziesz musiał zmagać się
z noszeniem ciężkiej torby.

Więc proszę, drogi Mikołaju,
po prostu to rozpakuj!

[madohora]

Mikołaj Dobry
przychodzi z laską,
sięga do pełnego worka –
dla Ciebie paczka, dla mnie paczka.

Ruth Maria dostaje książkę
i bawełnianą chusteczkę,

Noske szablę honorową
i książkę starego Bebela,
że ​​tak powiem, dla rozrywki i
poszerzenia wiedzy.

Marloh dostaje portret cesarza
i błyszczącą tarczę honoru.

Dla żartu pułkownik Reinhard otrzymuje
ustawową emeryturę.

Ciocia Lo, która jak wiadomo
zawsze jest zmęczona,
dostaje ode mnie dużą poduszkę.

A za kulisami pojawia się także
dobry Święty Mikołaj ,
opiekuje się niektórymi ludźmi i
obdarowuje ich całym workiem starego, dobrego artystycznego gustu.

Daj Orskiej wszystkie role
Wedekindera, bezczelnego Bollena -
(ona nie lubi rolek spodni:
widać tylko jej twarz...).

Dostaje skrzynię rolnika,
panna Hippel dostaje nowe buty,
ten trzyma najdroższą rękę -

A kraj? A kraj?

Błagam Cię jak mogę:
daj mu spokój - kochany Mikołaju!

[madohora]

Najbliżsi w rodzinie, ale także przyjaciele, współpracownicy, znajomi, partnerzy biznesowi i klienci cieszą się z małych, symbolicznych gestów więzi i uwagi . Gesty, które są po prostu radosnymi, pięknymi i kontemplacyjnymi życzeniami świątecznymi.

[madohora]

W końcu zarówno Święty Mikołaj, jak i Dzieciątko Jezus mają w czasie Świąt pełne ręce roboty. Liczni mali pomocnicy chętnie wyciągają pomocną dłoń. Do przedświątecznej tradycji Adwentu wpisuje się także Święty Mikołaj . Wiele postaci bożonarodzeniowych już dawno zakorzeniło się w tradycjach i zwyczajach mitologii bożonarodzeniowej.

[madohora]

Dzieci rozszerzyły tradycję tworzenia list życzeń do tego stopnia, że ​​poczta z trudem nadąża. Nie wspominając już o rodzicach i krewnych, którzy faktycznie kupują prezenty. Dla wielu dzieci lista życzeń jest obecnie tak samo częścią okresu świątecznego, jak buty Mikołaja, choinka czy pieczenie ciasteczek.

[madohora]

Przecież dzieci w naturalny sposób oczekują właśnie takiej liczby odpowiedzi na świąteczne życzenia od Świętego Mikołaja lub Dzieciątka Jezus. A ponieważ Święta Bożego Narodzenia to coś wyjątkowego, wiele urzędów pocztowych stara się odpowiadać na wszystkie listy i kartki od małych łobuzów indywidualnie lub przynajmniej indywidualnie.

[madohora]

Zawartość listy kontrolnej Życzenia świąteczne
Do kogo piszę? Kto jest adresatem?
Jaka jest moja osobista relacja z odbiorcą? Jak emocjonalnie i jak obiektywnie powinienem to sformułować?
Czy odbiorca rzeczywiście obchodzi Boże Narodzenie w klasycznym sensie religijnym, czy też jest wyznawcą innej religii lub wiary, która podtrzymuje zupełnie odmienne tradycje?
Jakim typem osoby jest odbiorca? Dużo tekstu, mało tekstu? Czy pożądany jest obiektywizm, emocjonalność, religijność, powściągliwość, a może raczej humor?
Jakie są preferencje i upodobania każdego odbiorcy? Co szczególnie lubi druga osoba?

[madohora]

Powitanie : Albo jako całkowicie samodzielnie sformułowane powiedzenie, albo pozdrowienie. Ale piękne życzenia świąteczne nie zawsze muszą wyjść spod Twojego pióra. Zachęcamy także do cytowania znanych wierszy bożonarodzeniowych, piosenek bożonarodzeniowych czy cytatów z literackich życzeń świątecznych. Obowiązkowe powołanie się na autora cytatów podkreśla nawet Twoją erudycję.

[madohora]

Najpóźniej wtedy, gdy właściwe słowa w idealnym zdaniu osiągną pełną skuteczność, każdy zauważa: język to coś więcej niż tylko mieszanina pustych fraz i pustych zdań! Słowa mają moc . Odbiorcy często mają nosa do wiedzy, które pozdrowienia i życzenia świąteczne są wiarygodne, autentyczne i przemyślanie sformułowane, a które nie.

[madohora]

Odbiorcy często bardzo dobrze wiedzą, które powiedzenia i kartki świąteczne należy traktować poważnie, a które bardziej przypominają wymienne pozdrowienia. Używaj humoru ostrożnie , nie zapomnij być przyjaznym dzieciom, jeśli chodzi o dzieci i szanować uczucia religijne! Dotyczy to oczywiście zwłaszcza Świąt Bożego Narodzenia.