Goczałkowice Zdrój

[madohora]

REKLAMA GOCZAŁKOWIC ZDROJU ZAMIESZCZONA W KALENDARZU ILUSTROWANYM NA ROK 1927

[madohora]

[madohora2]

[madohora]

GOCZAŁKOWICKI ZBIORNIK BĘDZIE LEPIEJ ZARZĄDZANY - Radio Katowice - 12.02.2014

[madohora]

GOCZAŁKOWICE. POCIĄGIEM NA NARTY WODNE - Gazeta.pl/Katowice - 15.04.2014

[madohora]

[madohora]

MIESZKAŃCY GOCZAŁKOWIC PROTESTUJĄ PRZECIWKO SZKODOM GÓRNICZYM - Polskie Radio Katowice - 12.05.2014

[madohora]

MIESZKAŃCY GOCZAŁKOWIC PROTESYUJĄ PRZECIWKO SZKODOM GÓRNICZYM - Gazeta.pl - 12.05.2014

[madohora]

[madohora]

BUDYNEK DWORCA W GOCZAŁKOWICACH PRZESTAJE NISZEĆ - Gazeta.pl - 30.08.2014

[madohora]

SYSTEM OSTRZEGANIA DLA ŻEGLARZY W GOCZAŁKOWICACH - Nowiny - 30.08.2014

[madohora]

[madohora]

[madohora]

W latach pięćdziesiątych wody Wisły zalały co najmniej 80 procent powierzchni Zarzecza. Powstało Jezioro Goczałkowickie. Spełniła się pierwsza część przepowiedni mówiącej o powstaniu wielkiego sztucznego jeziora w miejscu dawnego kościoła, która to wróżba była znana w tej okolicy - jak wynika z dokumentów - już 65 lat temu, w 1934 roku.

[madohora]

W SERCU ŻABIEGO KRAJU

Zarzecze stanowiło centrum tzw. Żabiego Kraju. Nie wiadomo dokładnie, kiedy pierwszy osadnik zdecydował się tu osiąść. Etymolog Henryk Borek utrzymuje, iż zdarzyło się to w XIII wieku. Według prof. Idziego Panica, było to już w XII wieku. Pierwsza pisana informacja o wsi pochodzi z 1223 roku. Wówczas to biskup wrocławski Wawrzyniec wystawił dokument protekcyjny przyznający rybnickim norbertankom prawo pobierania dziesięciny dla swojego klasztoru z kilku wsi, wśród których wymienione jest też Zarzecze. Tradycja mówi, że najstarsze domostwa powstały w rejonie, gdzie później zbudowano kościół i pierwszą szkołę. Wioska rozrastała się dość szybko. W XVIII wieku było już ponad 100 gospodarstw. Z pierwszego spisu polskiego, przeprowadzonego w 1921 roku wynika, że wieś liczyła 2.581 mieszkańców. Po II wojnie światowej, gdy nadszedł czas budowy zapory, Zarzecze włączono do powiatu pszczyńskiego. W tym czasie mieszkało we wsi około 3 tysięcy osób. Sąsiednie Chybie miało w tym czasie 1,7 tysiąca, a Strumień 2 200 ludzi. Obecnie skrawki Zarzecza na obrzeżach zbiornika leżą w gminie Chybie. Pozostały tylko 74 budynki i niewiele ponad 300 mieszkańców.

[madohora]

[madohora]

*

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora4]

GOCZAŁKOWICE DOM ZDROJOWY

[madohora4]

GOCZAŁKOWICE ZDRÓJ

[madohora4]

GOCZAŁKOWICE

[madohora4]

GOCZAŁKOWICE - ZDRÓJ

[madohora4]

Goczałkowice-Zdrój (niem. Bad Gottschalkowitz) – wieś uzdrowiskowa w południowej Polsce, położona w województwie śląskim, w powiecie pszczyńskim, w gminie Goczałkowice-Zdrój, historycznie na Górnym Śląsku. Miejscowość jest siedzibą gminy Goczałkowice-Zdrój.

[madohora4]

W miejscowości prowadzone jest gospodarstwo szkółkarskie, w którym znajdują się ogród angielski, wiejski (liczne wiejs­kie kwiaty, zioła i krzewy) i ogród w barwach narodowych, podzielony na dwie części – jedną obsadzoną roślinami kwit­ną­cymi na biało, drugą rośli­nami kwit­ną­cymi na czerwono.

[madohora4]

2 II 1920 r. mieszkańcy Goczałkowic uroczyście powitali przybyłą do gminy jednostkę wojsk koalicyjnych

[madohora4]

W 1925 roku w Goczałkowicach pojawiło się światło elektryczne, a już w 1927 roku jedynym budynkiem, w którym używano jeszcze oświetlenia naftowego był dworzec kolejowy.

[madohora4]

Z dniem 1 V 1933 r. gmina Goczałkowice-Górne została włączona do gminy Goczałkowice-Zdrój. Wraz z połączeniem obu gmin wojewoda wprowadził komisaryczną radę gminy w składzie: Paweł Karuga, Jerzy Żmij, Józef Harazin, Paweł Zimnol, Ludwik Paliczka, Ludwik Wojtyla,Franciszek Czyż. Decyzja o ustanowieniu Komisarycznej Rady gminnej była niezbędna dla zapewnienia ludność byłej gminy Goczałkowice-Górne udziału w reprezentacji gminnej, do czasu powołania nowej Rady gminnej w drodze wyborów.

[madohora4]

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa katowickiego.

[madohora4]

1 kwietnia 1932 r. zmieniono nazwę gminy Goczałkowice Dolne na Goczałkowice Zdrój

[madohora]

Około 40 km dalej nachylenie rzeki nagle spada do około 0,04%. stamtąd, po skręceniu na wschód, Wisła wpływa do Jeziora Goczałkowickiego, ...

[madohora]

POMYSŁ PRZEDWOJENNY

Projekt budowy zapory na Wiśle, oczywiście nie tak olbrzymiej jak obecnie, powstał jeszcze przed wojną, w 1937 roku - pisał na łamach "Echa Jaworza" Władysław Parma. - Później wybuchła wojna. Według Edwarda Przemyka, budowę zbiornika planowali też Niemcy. Zalew miał się oprzeć od północy o wzgórza Łąki, Wisły Wielkiej i Małej, ale za to na zachodzie miał sięgać do Strumienia, Zabłocia, Frelichowa i Chybia oraz objąć całe Zarzecze. Tylko przedpole z Drogomyślem i Pierścem było przewidziane do zalesienia. Na początku 1948 roku stało się pewne, że z czasem wieś zniknie pod wodą. Wykonano mapę projektowanego zbiornika wodnego wraz z opisem jego przyszłej funkcji. W 1950 posłowie zatwierdzili budowę zbiornika. W dwa lata później rozpoczęto wyrąb 400-hektarowego lasu liściastego i iglastego; drewno wywożono na stacje kolejowe do Chybia i Czarnolesia. Rozebrano 338 budynków, ponad tysiąc zabudowań gospodarczych, kościół z 1788 roku, kaplicę z początku XIX wieku, dwie szkoły, trzy remizy strażackie, zabudowania PGR w Wiśle Wielkiej. Pierwszy próbny zalew miał miejsce w styczniu 1955. Na stałe zaczęto zalewać dolinę 13 lipca, a do eksploatacji został zbiornik włączony w rok później, w 1956 roku. Długość maksymalna "śląskiego morza" wynosi 18 km, szerokość 4 km, maksymalna głębokość 14 m, a pojemność- również maksymalna - 165 mln m sześć. Powierzchnia zbiornika to 3.200 hektarów wody.

[madohora]

EKSODUS

Przeprowadzkę wsi rozpoczęto na przełomie lat 1953/54 od ekshumacji zmarłych. Przeniesiono ich na nowe miejsce spoczynku, na cmentarz w Chybiu. Nieco wcześniej przystąpiono do ekshumacji grobów wojskowych. Szczątki ok. 300 czerwonoarmistów, niezbyt starannie ekshumowanych, przeniesiono na cmentarz w Pszczynie. Zimą 1953 roku do Zarzecza zjechała specjalna ekipa ze sprzętem i urządzeniami w celu dokonania ekshumacji cmentarza - napisał Władysław Parma. Ekipa składała się z więźniów odsiadujących karę dożywotniego więzienia. Ludność rejestrowała swych bliskich zmarłych, wskazywała miejsce spoczynku, które potem oznaczano odpowiednim numerem. O otwarciu grobu zostali zainteresowani powiadomieni i mogli być świadkami w trakcie wykonywania owych czynności. Dla każdego zmarłego była oddzielna trumna. Przy tych jakże nieprzyjemnych pracach asystowało zawsze wielu mieszkańców. Trumny, opatrzone krzyżem, przewożono specjalnym
pojazdem do Chybia, a nowe groby oznaczano tymczasem numerem rejestracyjnym. Przewożono również pomniki. Ci, którzy dokonywali ekshumacji, codziennie wieczorem
się upijali. Eksodus mieszkańców rozpoczął się wiosną 1954 roku. Według Zygmunta
Orlika, pierwszymi, którzy otrzymali nakaz opuszczenia ojcowizny, byli Małgorzata Kobiela, Franciszek Waleczek, Maria Kuboszek i Bolesław Mikołajczyk. Ten sam los spotkał w tym czasie Antoniego Waleczka z Wisły Wielkiej oraz Jadwigę Szkrobol i Alojzego Zachorka ze Strumienia. Po nich nastąpiła lawina dalszych wysiedleń. W związku z wyprowadzaniem się rodzin ubyło też z dnia na dzień dzieci w szkole. Kierownik szkoły w Zarzeczu Antoni Ferfecki w kronice swojej placówki zanotował: Zakończenie egzaminów 19 maja 1954 r. Po rozdaniu świadectw zakończono rok szkolny, ostatni. - Wysiedlono prawie osiemdziesiąt procent wioski wspomina Hermina Przemyk, emerytowana nauczycielka. - Opór? W tamtych czasach nie było mowy o proteście. Mieliśmy się wynosić. Zarzeczanie znaleźli się w aż 72 różnych miejscowościach. Najwięcej osiedliło się w Drogomyślu, Mazancowicach, Warszowicach, Pszczynie, Wiśle Wielkiej, Lgocie, Golasowicach, Jaworzu, Jasienicy, Bielsko-Białej, Międzyrzeczu, Kozakowicach, Zabrzegu, Chybiu, Pielgrzymowicach, Mnichu i na pozostałym skrawku Zarzecza. Niektórych los zawiódł do Zebrzydowic, Marklowic, Mikołowa, Tychów, Bierunia, Rudzicy, Hermanic, Kowali i Kiczyc.

[madohora]

W OBRONIE MADONNY

Trzy kilometry od kościoła parafialnego w Zarzeczu, w dzielnicy Gołysz znajdowała się kapliczka z cudownym obrazem Matki Boskiej. Istnienie kaplicy w Gołyszu datuje się od roku 1768 pisze w kronikach parafialnych ks. Teodor Szmidt. Ze znajdującego się na probostwie archiwum wynika, że na miejscu dzisiejszej kaplicy stał prosty słup z obrazem Matki Boskiej Częstochowskiej. Przez szereg lat widziano nad tym słupem na niebie nikłą jasność. Lud uznał to za znak, że Matka Boska chce sobie to miejsce obrać za siedzibę. Ponieważ w Zarzeczu wówczas nie było ani kościoła, ani większej kaplicy, przeto tutejsi mieszkańcy, należący do parafii Strumień, idąc za popędem religijnym zbudowali drewnianą kaplicę, która nie mogła
jednak pomieścić coraz liczniej przybywających dla uproszenia łask. Kaplica drewniana stała blisko 100 lat. W 1866 roku z dobrowolnych składek wybudowano murowaną. Odtąd ściągały pielgrzymki nie tylko z okolicznych parafii, ale i z dalszych stron Śląska Cieszyńskiego. Kult Matki Boskiej Gołysznej rozpowszechniał się coraz bardziej. Największy problem powstał
więc, gdy przyszedł czas zabrania z kaplicy obrazu. Tłum płaczących ludzi ostro zaprotestował. Zrzucono z drabiny tych, którzy ściągali obraz 10 maja 1954 roku odbyło się w kaplicy ostatnie nabożeństwo. Parafianie przenieśli Cudowny Obraz do kościoła parafialnego
p.w. Matki Boskiej Śnieżnej w Zarzeczu. Był maj, dookoła wiosna, mnóstwo kwiatów na drzewach -wspomina Edward Przemyk. - Gdy ludzie wyszli natomiast z kościoła, było
pełno śniegu, drzewa połamane, zboża pochylone. Nieco później obraz trafił do kościoła p.w. Chrystusa Króla w Chybiu. Obecnie cudowny obraz znajduje się w kościele Chrystusa Króla w Chybiu, gdzie znajduje się do dziś. Niektórzy jednak nie pogodzili się z koniecznością oddania obrazu świątyni w Chybiu. Jak pisał Bogdan Widera w "Śląskim Kalendarzu Katolickim '85",
w Chybiu. Jak pisał Bogdan Widera w nocy z 18 na 19 września 1955 wykradziono go. W kościele parafialnym w Chybiu i umieszczono z konieczności kopię. Jednocześnie rozpoczęły się długotrwałe starania o odzyskanie oryginału. Blisko cztery lata apelowano do ludności o zwrot wizerunku. Bezskutecznie. Wobec tego ogłoszono w 1959 roku, że odwołuje się tradycyjny odpust gołyski. Dopiero ta groźba poskutkowała. W przeddzień odpustu "nieznani sprawcy" podrzucili obraz do kościoła w Chybiu. Odnaleziono go pod dywanem bocznego ołtarza. 5 lipca 1959 Matka Boska Gołyszna powróciła na swoje miejsce. W tym samym dniu
obraz został ponownie poświęcony przez bp Herberta Bednorza.

[madohora]

POWRÓT OBRAZU?

Pierwsza część przepowiedni, mówiąca o wielkim sztucznym jeziorze, które powstanie w miejscu dawnego kościoła w Zarzeczu, sprawdziła się co do joty. Druga wróżba, krążąca wśród ludzi mówi, iż zbiornik wyschnie. Wspomniany B. Widera podaje, że na miejscu zburzonego 45 lat temu kościoła stanie nowa, wspaniała świątynia. Do niej ma powrócić Matka Boska Gołyszna, aby znowu królować w miejscowości, którą sobie niegdyś upodobała.

[madohora]

GOCZAŁKOWICE JEDNAK POZOSTANĄ ZDROJEM - Gazeta.pl - 04.05.2015

[madohora]

[madohora]

[madohora]

Goczałkowice, zdrojowisko solankowe, 266 m. n. p. m. w województwie śląskiem. Kolej, poczta, telefon w miejscu. Okolica lesista. Kąpiele solankowe. Wskazania: schorzenia gośćcowe i dnowe (gicht), sprawy pozapalne, choroby kobiece, zołzy i lekkie postacie gruźlicy kości i gruczołów. Skromne wille i domy wiejskie. Sezon od 15 maja do 15 września. Ceny pensjonatów od 9.50 do 15 zł.

[madohora]

Po raz pierwszy nazwa "Goczalkowice" pojawia się w tekście z 1326 r. Według lokalnej legendy, nazwa miejscowości wywodzi się od imienia rycerza Goczała, który w nagrodę za czyny wojenne i zasługi na polach bitewnych otrzymał tu ziemię[7]. Jego potomkowie przybrali miano Goczałkowiczów (Goczałkowickich), a miejscowość, która powstała w tym miejscu nosiła od ich imienia nazwę Goczałkowicze. W dokumencie sprzedaży państwa pszczyńskiego wystawionym przez Kazimierza II cieszyńskiego w języku czeskim we Frysztacie w dniu 21 lutego 1517 roku wieś została wymieniona jako Koczialkowicze. Na mapie Abrahama Orteliusa z roku 1603 miejscowość nosi nazwę Goczałkowicze. Słownik geograficzny Królestwa Polskiego wydany pod koniec wieku XIX podaje polską nazwę miejscowości - Goczałkowice oraz niemiecką Ober-Goczalkowitz

[madohora]

kaplica pw. św. Anny z 1882 r. (nr rej.: 521/65 z 20.01.1966)
zabudowa uzdrowiska z 2 połowy XIX wieku (nr rej.: A/1464/92 z 7.05.1992): stara pijalnia, pawilon ?Górnik?, pawilon ?Wrzos?, budynek administracji

[madohora]

***

[madohora]

***