Koszęcin

[madohora]

Pomnik Roździeńskiego

[madohora]

Walenty Rozdzieński jest patronem jednej z najważniejszych dróg w Katowicach – Alei Rozdzieńskiego. W Koszęcinie duże zasługi w popularyzacji postaci Walentego Rozdzieńskiego ma pan Jan Myrcik. Dzięki jego zaangażowaniu we wsi – postawiono pomnik poświęcony Roździeńskiemu.

[madohora]

Zaraz obok pomnika Walentego Roździeńskiego usytuowana jest Kaplica Świętego Wawrzyńca

[madohora]

[madohora]

Kościół odpustowy pw. Świętej Trójcy w Koszęcinie w diecezji gliwickiej – zbudowany w 1724 r., na miejscu poprzedniej świątyni z XVI w. Leży na Szlaku Architektury Drewnianej województwa śląskiego.

[madohora]

Najstarsze zapisy o kościele Świętej Trójcy wspominają o źródle, zaś wielowiekowa tradycja nakazywała pątnikom myć się w tej wodzie i zabierać ją w różnych naczyniach do domów. Woda miała szczególnie pomagać przy schorzeniach oczu i skóry. Źródło – według starych opowieści – znajdowało się w miejscu blisko dębu, gdzie Wiktoria spotykała trójkę dzieci, uosabiających Trójcę Świętą, proszących o wybudowanie w miejscu objawień kościółka. Źródło ujęto w obramowaną drewnianą studnię i postawiono nad nim małą – także drewnianą – kapliczkę z figurą św. Jana Chrzciciela. O tej kapliczce wspomina również Juliusz Ligoń słowami: A tuż w płocie od drogi jest kapliczka mała. Na przestrzeni XX wieku – z różnych względów – dawna kapliczka pełniła inne funkcje, a źródlaną wodę odprowadzono na zewnątrz obiektu. Obecnie – już za proboszczowania ks. Jana Matli – kapliczce przywrócono dawną funkcję.

[madohora]

Był piękny wiosenny wieczór 1564 roku. Nad Koszęcinem, gdzieś za lasem na Sroczej Górze zachodziło ogromne, czerwone słońce. Spracowani ludzie wracali tego dnia trochę wcześniej z pól, do swoich nędznych zagród. Chcieli się godnie przygotować do nadchodzących Świąt Wielkanocnych. Koszęcin nie miał jeszcze własnego kościoła, ale wszyscy wiedzieli, że stanie on na święta, w objawionym miejscu, tam gdzie białogłowie Wiktorii pokazywały się trzy boskie dziecięce postacie. Wieczorem tego dania zatrzymała się na nocleg w Koszęcinie karawana kupiecka. Kupcy wieźli na swych wozach mnóstwo różnych towarów, jechali z daleka i czekała ich daleka droga. Pachołkowie wyprzęgali zmęczone długą drogą konie i prowadzili je do pachnącej świeżą słomą stajni. Także zmęczeni wędrowcy po posiłku udawali się na zasłużony wypoczynek. Wiedzieli wszyscy, że jutro Wielkanoc, że wczesnym rankiem pójdą na cudowne miejsce do Świętej Trójcy. Już od kilku lat koszęcinianie modlili się pod dębem obok źródła. Także wędrujący utartym szklakiem handlowym kupcy zawsze zatrzymywali się tu, gdzie Boskie dzieci ukazywały się córce miejscowego młynarza, aby pomodlić się o dalszą szczęśliwą podróż. Noc była cudowna. Na koszęcińskim niebie zapaliły się tysiące gwiazd, a blady księżyc przetaczał się ze wschodu na zachód. Nieprzebrane lasy szumiały cichutko swą odwieczną leśną pieśń. Wszyscy byli pogrążeni w głębokim śnie. Tylko kilku ludzi grzało się przy rozpalonym ognisku, oczekując wielkanocnego poranka. Powoli jaśniało. Najpierw śpiewem ptaków budził się las.

[madohora]

Modlą się tu koszęcińskie dzieci i ich rodzice, modlą się tu ludzie z bliska i daleka. Wszyscy wiedzą, że to na miejscu, gdzie stoi ołtarz główny, pani Wiktoria przed pięcioma wiekami oglądała trzy boskie postacie Trójcy Świętej. A jeśli do dziś nie wiedzieli o tym cudzie, to teraz na pewno będą dumni z tego, że Koszęcin to jedyne miejsce na świecie, gdzie Bóg Ojciec, Bóg Syn i Bóg Duch Święty objawili się w postaci małych dzieci.

[madohora]

Kościół Świętej Trójcy w Koszęcinie zbudowany jest z drewna, orientowany, konstrukcji zrębowej, na podmurowaniu z kamienia i cegły. Prezbiterium trójboczne, zakrystia o stropie belkowym, nad nią loża kolatorska otwarta do prezbiterium ze schodami na ze­wnątrz. Szersza nawa na rzucie wydłużonego prostokąta, przy niej od północy niewielka kwadratowa kruchta. Chór muzyczny wsparty na czterech ozdobnych słupach, na nim organy z 1886 roku. Wokół kościoła otwarte soboty pokryte dachem gontowym. Wszystkie dachy i zada­szenia również o pokryciu gontowym – nad nawą i prezbiterium dach sio­dłowy, nad przybudówką mieszczącą zakrystię znajduje się mała loża kolatorska, do której schody prowadzą od zewnętrznej, południowej strony kościoła. Nad przybudówką dach trójspadowy.

[madohora]

Pień legendarnego dębu znajduje się po lewej stronie ołtarza głównego. Wysoki na około 2 m, średnicy ok. 35 cm, z wyżłobioną niszą na kapliczkę. O tym pniu Juliusz Ligoń mówi: w kościółku tym, gdzie ołtarz wielki wystawiony, stał tam dąb wielki z dawna wyrośniony, który ścięty i w słupek pięknie wyrobiony z lewej strony ołta­rza tego postawiony. Według podań pień ten pochodzi z legendarnego dębu, pod którym przed wiekami Wiktoria miała spotykać troje boskich dzieci. Kronikarskie zapisy mówią, że z drewna uciosano wielki krzyż, z którego do 1720 roku odcinano corocznie kilkucentymetrową warstwę, robiąc z tego tysiące miniaturowych krzyżyków, które sprzedawano, jako pewnego rodzaju relikwie na odpustach, a za zebrane ofiary remontowano i upiększano kościół. W 1721 roku proboszcz Jeziorski z Sadowa, zakazał na piśmie obcinania krzyża.

[madohora]

Gablota, zawieszona obok ołtarza bocznego św. Jana Nepomucena, kryje w sobie starą uzdę i cząstkę "pazura raka". Przedmioty te związane są legendarnie z budową pierwszego kościółka, na objawionym miejscu. Do końca XIX wieku wisiały one w kapliczce ze źródłem i z figurą św. Jana Chrzciciela, później – wraz z odnalezioną przez Juliusza Ligonia w 1851 roku wiekową kroniką kościoła – zawieszone były na "Krzyżu" – jak przed laty nazywano drewnianą, legendarną belkę stojącą obok lewej bramki ołtarza głównego. Uzdę podarował, według starych zapisów kronikarskich, budowniczy dawnego kościółka Win­centy Kluczyński, który woził drzewo na kościół według obietnicy – jak zapisano pod jedną ze scen obrazu "Objawienia". Duży pazur raka jest również związany z legendą o budowie ko­ścioła Świętej Trójcy, która mówi, że ogromny rak przetaczał drewno wożone na wzgórze "Żydowina" – gdzie chciano ko­ściółek budować – do doliny w miejsce objawień Świętej Trójcy, gdzie obecnie znajduje się kościółek Świętej Trójcy.

[madohora]

Legenda o kościółku Świętej Trójcy oraz cudów z nim związanych" anonimowego autora. Obraz podzielony jest na osiem kwater z datą 1568 r. powstały w XVIII w. Pod każdą sceną znajdują się wierszowane opisy w języku staropolskim: (1) Troje dzieci niewiasta często tu widziała, co za znak osobliwy rzeczy uznawała. (2) Zasypa dziecięcych stopek znaczna ślady, lecz je znowu znajduje, widzi nie ma rady. (3) Procesje ludzi z daleka przychodzących tu widziano od wielu tędy przychodzących. (4) Stracone tu konie dziecię pokazuje, jak człek drzewa na kościół nawieźć obiecuje. (5) Tu konie oślepły nagle żal oznajmuje, lecz przejrzawszy zbliża się drzewo wedle obietnice. (6) Wozi drzewo na kościół wedle obietnice. Lecz widzi przeniesione nie bez tajemnice. (7) gdy drzewo na kościół na górą wożone nazajutrz zawsze w dolinie cudownie ułożone pod dębem zobaczono, za to tu kościół postawiono. (8) Jak ku kościółku ślepe konie przywieziono wnet cudowną wód mocą wzrok im przywrócono".
Obraz Matki Boskiej Różańcowej, zawieszony na ścianie obok lewego ołtarza bocznego ze św. Dominikiem i Różą Limańską oraz ze scena­mi przedstawiającymi Tajemnice Różańcowe. Prawdopodobnie namalowany i podarowany przez Ojców Dominikanów z Boronowa.
Obraz ludowy przedstawiający Trójcę Świętą znajduje się w górnej części ołtarza głównego. Malowany na desce.
Obraz św. Barbary zawieszony na ścianie, na prawo obok drzwi wejściowych – współczesny.
Obraz św. Dominika z Dzieciątkiem zawieszony po lewej stronie chóru muzycznego – współczesny.
Obraz – „Zwiastowanie” – ludowy.
Obrazy olejne „Drogi Krzyżowej” zawieszone w nawie głównej kościoła – dar przeora zakonu Ojców Franciszkanów z Góry Świętej Anny.
Malowidła – na planie krzyża – na deskowanym suficie nawy głównej przedstawiają: Świętą Rodzinę, Św. Franciszka z Asyżu, św. Jadwigę Śląską oraz Anioła z szarfą, na której napis: Gloria in excelsis Deo.

[madohora]

[madohora]

W części prezbiterialnej wcześniejszego kościółka pochowano przeszło 50 osób nazwanych w zapiskach kronikarskich dobrodziejami kościoła. Najstarszym zachowanym do dziś pomnikiem płyta nagrobna Katarzyny Skalowej. Tablica nagrobna Katarzyny Skalowej z 1602 roku odnalezio­na została w latach 70. XX wieku, podczas remontu kościoła, gdzie była wykorzystywana jako blat ołtarza głównego. Losy tej ponad 400-letniej płyty nagrobnej nie są bliżej znane. Wiadomo, że zmarłych członków rodziny Wierbskich – właścicieli Sadowa, Wierzbia i Rusinowic – grzebano w podziemiach kaplicy św. Jadwigi w kościele św. Józefa w Sadowie. Wiadomo również, że kościół Świętej Trójcy należał do czasu utworzenia w Koszęcinie w 1869 roku samodzielnej wspólnoty, do bardzo starej sadowskiej parafii i prawdopodobnie pan von Wierbski był patronem tego zabytku. Wiadomo również, że w tym czasie kult kościoła Świętej Trójcy w Koszęcinie był bardzo znaczący.

[madohora]

Grób – pomnik kryjący prochy 9 żołnierzy polskich z kampanii wrześniowej w 1939 roku znajduje się naprzeciw zachodniego wejścia do kościoła, od wieży. Przed głównym wejściem na prawo znajduje się grób Antoniego Dreszera, urodzonego w Koszęcinie w 1918 roku. Po lewej stronie cmentarza, naprzeciwko krzyża misyjnego, znajdują się dwa groby księży: pierwszego proboszcza parafii Trójcy Świętej księdza Antoniego Ryguły, który zmarł 27 kwietnia 2002 roku, po 35 latach posługi w Koszęcinie. Obok grobu księdza Ryguły znajduje się grób pochodzącego z Koszęcina księdza Leszka, Henryka Irka – salwatorianina. Zmarł w tym samym roku.

[madohora]

DREWNIANY KOŚCIÓŁ ŚWIĘTEJ TRÓJCY W KOSZĘCINIE - www.sad.slaske.travel

[madohora]

Orientowany kościół pw. Świętej Trójcy wzniesiony został w konstrukcji zrębowej, na kamienno-ceglanej podmurówce. Trójbocznie zamknięte prezbiterium z dobudowaną zakrystią, łączy się z szerszą nawą na planie prostokąta. Do niej prowadzi niewielka kruchta. Nad zakrystią znajduje się otwarta do prezbiterium loża kolatorska (czyli dla fundatorów), tzw. pański pawlacz. Kościół obiegają soboty. Od wschodu dobudowana jest wieża o konstrukcji słupowej, a prezbiterium zwieńczone jest sygnaturką. Dachy kościelne posiadają pokrycie gontowe.

[madohora]

Pierwsze wzmianki na temat pierwotnego kościoła odpustowego, przynależącego do parafii w Sadowie, pochodzą z XV w. Z przekazów wiadomo również, że obiekt, usytuowany z dala od ówczesnej zabudowy Koszęcina, wzniesiony został w miejscu cudownego objawienia trojga dzieci oraz przy dawnym źródle z uzdrawiającą wodą. Pierwotny kościół uległ zniszczeniu w 1720 r., a na jego miejscu w latach 1721-1724 wzniesiono zachowaną obecnie, znacznie większą świątynię. Było to popularne wśród okolicznej ludności sanktuarium, pielgrzymującej w celu oddania czci Trójcy Świętej. W XVIII w. ufundowano ocalałe do dziś barokowe wyposażenie kościoła. W dalszym okresie przeprowadzano prace remontowe. W latach. 60. XX w. w ramach generalnego remontu obiektu rozebrano m.in. kruchtę od południa, zastępując ją odcinkiem soboty.

[madohora]

Genezę powstania kościoła w Koszęcinie zobrazował w 1564 r. anonimowy malarz. Barokowo-ludowy obraz znany jako „Objawienia Trójcy Świętej” przedstawia osiem scen związanych z legendami powstania świątyni. Każde malowidło podpisane jest wierszowanymi zdaniami w języku staropolskim co jest o tyle istotne, że wówczas Śląsk nie należał do Polski. Możemy odczytać następujące wierszowane zdania:

[madohora]

Obecny kościół w Koszęcinie zbudowano w 1724 r. miejscu wcześniejszego, który uległ zniszczeniu podczas burzy. Wzniesiono go w konstrukcji zrębowej z belek sosnowych na podmurówce z kamienia i cegły. Świątynia jest jednonawowa, z wyższym, trójbocznie zamkniętym prezbiterium, przy którym od strony południowej dostawiono zakrystię z lożą kolatorską. Do nawy, od strony zachodniej, przylega kwadratowa wieża w konstrukcji słupowej, która zwęża się ku górze, zwieńczona baniastym hełmem z latarnią. Kościół otoczony jest sobotami.

[madohora]

Warto dodać, że w kościele znajdowało się kiedyś ok. 30 rzeźb z początku XVI w., z których część ostała skradziona, a to co ocalało przeniesiono do Muzeum Diecezjalnego w Katowicach.

[madohora]

Postacią wielce zasłużoną dla badania, a także popularyzacji historii i kultury tego fragmentu Śląska, był Jan Myrcik – koszęciński nauczyciel i działacz społeczno-kulturalny, rocznik 1931. Jego szczególną pasją było od zawsze poznawanie skomplikowanych dziejów Śląska i Ślązaków oraz dzielenie się zdobytą wiedzą poprzez organizację imprez, publikację kilkudziesięciu książek i setek artykułów prasowych czy działalność przewodnicką. W dniu 3 maja 2001 roku, na własnej posesji przy ul. Andrzeja Kochcickiego 2 w Koszęcinie, Jan Myrcik uroczyście zainaugurował działalność Ośrodka Kultury i Edukacji Regionalnej „U Myrcika”.

[madohora]

Szkoła w Koszęcinie

[madohora]

[madohora]

Otwarcie ekopracowni pod chmurką w Koszęcinie
Przy Szkole Podstawowej im. Jana Pawła II w ZSP w Koszęcinie powstała ekopracownia pod chmurką „Zielona klasa w cieniu lipy”. WFOŚiGW w Katowicach dofinansował ten projekt kwotą 62 720 zł. W otwarciu ekopracowni, które odbyło się 10 kwietnia, uczestniczył Mateusz Pindel, prezes Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Katowicach.

[madohora]

[madohora]

W niedalekim sąsiedztwie szkoły na ulicy Jana Sobieskiego w Koszęcinie znajduje się kapliczka Jana Nepomucena