Władysławowo

[madohora2]

Władysławowo (do 1952 r. Wielka Wieś, kaszb. Wiôlgô Wies, niem. Großendorf)– miasto i gmina w północnej Polsce, w województwie pomorskim, największe miasto w powiecie puckim. Położone na Pobrzeżu Gdańskim, nad Morzem Bałtyckim i Zatoką Pucką. Mieści się tutaj port morski oraz 15 kąpielisk nadmorskich.

[madohora2]

[madohora]

[madohora]

Pewna pani z Władysławowa
Na wiele rzeczy była gotowa
Lecz nic się nie działo
A jej było mało
Nawiasem mówiąc była to słomiana wdowa

[madohora]

[madohora]

[madohora]

Hallerowo Jest to nowe osiedle i kąpielisko, którego początki sięgają zaledwie 1920 roku, które jednak obecnie można zaliczyć do większych kąpielisk polskiego wybrzeża. Kąpielisko obej muje lasek i park im. poety kaszubskiego Derdowskiego, skąd rozpościera się piękny widok na otwarte morze, Mierzeję Helską i Zatokę Pucką. H. jest zabudowane willami, częściowo skanalizowanymi i posiadającymi oświetlenie elektryczne. Dworzec kolejowy w miejscu. Postój auto busów tuż obok, na autostradzie. Tragarze na dworcu i przy postoju autobusów. Niektóre pensjonaty mają wła snych tragarzy. Postój taksówek przed dworcem. Przystań statków w porcie Władysławowo. Pensjonaty: ,.Warszawianka” — I kat., 52 pokoje z ciepłą i zimną wodą, ciepłe kąpiele morskie. — Ceny od 2,—zł. ,,Solmare” — I kat. — 30 pok. — ceny 8—10,— zł. „Jasny Brzeg”—15 pokoi, „Zie mianka” — 10 pokoi, ,,Polanka* 4 — 19 pokoi, „Sienkiewiczówka” —14. pokoi—ceny od 6—8,—zł, „Dom Kolejarza” — 40 pokoi od 4,50 do 6,— zł. (Pierwszeństwo dla kolejarzy i ich ro dzin). Obiady w pen sjonatach po 1—1,50 zł i w „Domu Kolejarza” 0,80 do 1,20 zł. Kon cert i dancing co dziennie w obok po łożonym Kasynie Ofi cerskich Domów Wy poczynkowych w Cet- niewie. Plaża Halle- rowa położona jest od portu na zachód. Szat nie, kosze kąpielowe i wypożyczalnia łodzi na miejscu. W „Warszawiance” ciepłe kąpiele morskie. W „Warszawiance” i w Oficerskich Domach Wypoczynko wych korty tenisowe. Wiadomości : Biuro informacyjno-meldu nkowe w pensjonacie „Warszawianka”, gmina, poczta, po licja w Wielkiej Wsi (na dworcu pośrednictwo pocztowe). Kościół nowowzniesiony na granicy Cetniewa piękny w swojej prostocie. W sezonie ordynują 2 lekarze i czynna jest komisja sanitarno-lekarska. Składów w H. nie ma, zakupy uskuteczniać trzeba w Wielkiej Wsi. Osobliwości: W H. znajduje się ♦ wystawa obra zów Franciszka Szwocha — marynisty. Bezpośrednio obok H. leży u nasady Półwyspu Hel skiego

Opis pochodzi z 1939 roku

[madohora]

Hallerowo – dzielnica miasta Władysławowo.

Miasto Władysławowo utworzyło jednostkę pomocniczą – dzielnicę Hallerowo (ku czci generała Józefa Hallera). Organem uchwałodawczym dzielnicy jest zebranie mieszkańców. Organem wykonawczym jest przewodniczący zarządu dzielnicy. Dodatkowo organem pomocniczym dla przewodniczącego jest zarząd dzielnicy, który łącznie z nim liczy od 4 do 7 członków. Przewodniczący i jego zarząd są wybierani przez wyborcze zebranie mieszkańcó

[madohora]

W 1994 r. jednostka obejmowała obszar miasta wyznaczony ulicami: Brzozowa, Dworcowa, Hryniewieckiego, Kolejowa, Ks. Merkleina, Morska, Obrońców Helu, Spokojna, Sportowa, Świerkowa, Wojsk Ochrony Pogranicza

[madohora]

[madohora]

Wielka Wieś Jest to stara wieś rybacka, siedziba gromady, latem siedziba urzędu gminy Strzelno, kąpielisko. Liczy 960 sta łych mieszkańców oraz w sezonie ponad 2000 gości kąpielo wych. Dzięki swemu położeniu na skrzyżowaniu dróg żelaznych i kołowych, biegnących na wschód, zachód i południe, oraz położeniu tak nad wielkim morzem jak i zatoka, W. W. stała się stacją wypadową i jednym z centralnych punktów komu nikacyjnych. Oświetlenie elektryczne. Dworzec kole jowy o 800 m od centrum wsi przy osiedlu Hallerowo. Tragarze na dworcu. Postój autobusów obok Domu Rybaka. Przystań statków w porcie Władysławowo. Postój taksówek przed dworcem. Przejazdy dalsze a 50 groszy za km, lokalne wg licznika. Pensjonaty: „Mewa" — tel. 5, 16 pokoi z ciepłą i zimną wodą w cenie od 7—9, — zł, „Jutrzenka” — 12 pokoi od 6—8,— zł, „Marysieńka” — 8 pokoi od 5—7,— zł, „Bał tyk” —16 pokoi w cenie od 5—7,— zł, „Dettlaff” —8 pokoi — 5_7,_ zł. Pokoje u rybaków w wielkim wyborze od 40— 90,— zł miesięcznie. Schronisko turystyczne w szkole (na lewo u wejścia do wsi) na 20 łóżek a 30 groszy. Restauracja: Michał Gola (za pocztą na prawo), obiady 1,20—1,50 zł, w pensjonatach pd 1—1,50 zł.Rozrywki: W sezonie w Domu Rybaka kino T. C. L., seanse 3 x tygodniowo o godz. 20 i 22. Bilety po 50 i 75 gro szy. Tamże biblioteka T. C. L. (tom 20 groszy lub mie sięcznie abonament 2,— zł) i czytelnia. Plaża nad wielkim morzem ciągnie się od portu rybackiego aż na Półwysep Helski. Szatnia 20 groszy, urozmaicenia. Możliwe również kąpiele w Zatoce Puckiej od strony pół wyspu. Wypożyczalnia łodzi (20 gr. godz.), żaglówek (50 gr. godz.), wycieczki kutrami motorowymi na morze (1,— zł na godz.) i do sąsiednich kąpielisk. Wiadomości: W sezonie Zarząd Gminnyz Strzelna urzęduje w W. W. Biuro informacyjno-meldun- kowe obok szosy do Swarzewa, p o s t e r. P. P. i urząd pocztowy w centrum wsi z lewej strony drogi, nadto na dworcu pośrednictwo pocztowe, w sezonie kilku leka rzy, lekarz klimatyczny w Domu Rybaka. Kościół w Hallerowie. Kaplica i nabożeństwa w sezonie w szkole. Z W. W. w kilka minut można dostać się do portu

[madohora]

Port ten obejmuje 14,5 ha i służy jako baza dalekomor skiego rybołówstwa i port ukrycia przed sztormami. Pierwszy pal portowy wbito w dno morskie 18. III. 1936 r.,a poświęcenia portu dokonano już w dniu 3. V. 1938 r. Obecnie rozbudowuje się zaplecze portu, jak chłodnie, magazyny, stacje bunkrowe ropy dla kutrów, warsztaty itd. Port został nazwany „Władysławowo 11 na cześć i chwałę króla Władysława IV, który na Półwyspie Helskim zbudował w r. 1635 warownie morskie Władysławowo i Kazimierzowo i tworzył siłę Polski na morzu. W pośrodku portu stoi pomnik-tablica z odtworzoną w brązie mapą wybrzeża z czasów króla Władysława IV i z mapą obecną.

[madohora]

[madohora]

[madohora]

WŁADYSŁAWOWO. PO ULICY STAROWIEJSKIEJ SPACEROWAŁA FOKA - Gazeta - 30.03.2022

[madohora]

[madohora]

***

[madohora2]

W XII i XIV w. odnotowano miejscowość rybacką o nazwie (łac.) Vela Ves (Wielka Wieś) oraz wsie pomocnicze Cetniewo i Poczernino. W 1938 r. otwarto nowy port rybacki w Wielkiej Wsi i na cześć króla Władysława IV nadano mu nazwę Władysławowo. W 1952 r. z połączenia obszaru kilku sąsiednich gromad utworzono gminę, która otrzymała nazwę gmina Władysławowo. W 1963 roku całemu obszarowi gminy nadano status miasta o nazwie Władysławowo.

[madohora]

[madohora]

Chłapowo (dodatkowa nazwa w kaszub. Chlapòwò, niem. Chlapau) – wieś w Polsce, w województwie pomorskim, w powiecie puckim, w gminie Władysławowo[3] nad Morzem Bałtyckim, na obszarze Nadmorskiego Parku Krajobrazowego. Miejscowość z przystanią morską dla rybaków (pas plaży).
W latach 1973–2014 część miasta Władysławowo.

[madohora]

[madohora]

Cetniewo

Jest to ośrodek letni obozów P. W. — D. O. K. Toruń i Oficerskich Domów Wypoczynkowych. Dojazd auto busem z stacji kolejowej Wielka Wieś Hallerowo o 2,5 km. 20 gr. Pensjonaty: Oficerskie Domy Wypoczynkowe (za sadniczo dla oficerów i ich rodzin, dla innych w wypadku wolnych miejsc). Ceny pokojów od 35—90,— zł miesięcznie. Dziennie pokój z utrzymaniem 5—8,— zł. W kasynie co dziennie koncert i dancing. Poza tym mieszkania w kilku prywatnych willach w tych samych cenach. Plaża o 100 m. Obok Kasyna O. D. W. korty tenisowe. O 1,5 km od C. leży miejscowość

[madohora]

[madohora2]

11 lutego 1920 r. generał Józef Haller przybył do Wielkiej Wsi, gdzie odbył rejs kutrem po Bałtyku. Jeden z jego oficerów – ppłk. Henryk Bagiński postanowił kupić tu 20 ha ziemi, nadając nowej osadzie nazwę Hallerowo. Według spisu powszechnego z 1921 r. Wielka Wieś miała 641 mieszkańców. 15 czerwca 1927 r. powstał przystanek kolei "Hallerowo", który został zamknięty po niespełna dwóch latach i dnia 15 maja 1929 oddano do użytku stację "Wielka Wieś – Hallerowo", obecnie Władysławowo. Wiosną 1936 r. rozpoczęto budowę portu rybackiego, którego otwarcie nastąpiło 3 maja 1938 r. Na cześć króla Władysława IV port nazwano Władysławowem. 1 lipca 1952 r. połączono Wielką Wieś, Hallerowo i osadę przyportową w jednostkę administracyjną – gminą Władysławowo. Dwa lata później otrzymała ona status osiedla. Władysławowo otrzymało prawa miejskie 30 czerwca 1963 r., zaś w 1973 r. – herb. 1 stycznia 1973 r. do Władysławowa włączono obszar osiedla Jastrzębia Góra oraz części obszaru miejscowości Chłapowo i Tupadły o powierzchni 1045,62 ha i Swarzewo o powierzchni 66,60 ha. W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do województwa gdańskiego. W 2000 r. miejską promenadę przemianowano na aleję Gwiazd Sportu.
We Władysławowie swoją pierwszą siedzibę miała jedyna w historii kaszubsko-języczna rozgłośnia radiowa – Radio Kaszëbë, działająca od grudnia 2004 r. Następnie siedziba radia została przeniesiona do Rumi.

[madohora2]

POPIERSIE ANTONIEGO ABRAMA

[madohora2]

Antoni Abraham (kaszb. Tóna Ôbram, ur. 19 grudnia 1869 r. w Zdradzie pod Puckiem, zm. 23 czerwca 1923 r. w Gdyni) – propagator polskości Pomorza, kaszubski działacz społeczny, nazywany "królem Kaszubów", pisarz ludowy.Antoni Abraham urodził się 19 grudnia 1869 r. w osadzie Zdrada k. Mechowa w biednej rodzinie bezrolnego komornika Jana Abrahama i jego żony Franciszki z d. Czap. Uczęszczał do pruskiej szkoły powszechnej w Mechowie i Leśniewie. Obok rodziców świadomość narodowo-religijną Abrahama kształtował jego nauczyciel ks. Teofil Bączkowski (1838–1924), proboszcz parafii w Mechowej. Od wczesnej młodości regularnie brał udział w pielgrzymkach na Kalwarię Wejherowską. W wieku 16 lat, po śmierci ojca, A. Abraham rozpoczął wędrówkę po Kaszubach, najmując się do dorywczych prac w gospodarstwach rolnych, leśnych, rybnych i przemysłowych. Ok. 1889 r. A. Abraham zamieszkał w Bolszewie, a w 1890 r. w kościele w Górze Pomorskiej ożenił się z Matyldą Paszke (1859–1923) z pobliskiego Orla. Mieli dwóch synów i trzy córki, z których jedna zmarła młodo. Synowie A. Abrahama uważali się jednak za Niemców; obaj zmarli w wyniku ran odniesionych podczas I wojny światowej, w której walczyli jako pruscy żołnierze.
Abrahamowie przeprowadzali się kilkakrotnie i we wrześniu 1891 r. zamieszkali w Sopocie. Antoni Abraham pracował jako tragarz i woźnica, m.in. w browarze "Bergschlösschen Brauerei Zoppot" (Browar Zameczek Górski), w którym rozwoził piwo (1902–1903). Dorabiał też jako rzemieślnik. Kupił działkę i wybudował piętrowy dom przy Elisabethstrasse 15 (ob. ul. Karlikowska), w którym mieszkał w latach 1903–1908[1]. W 1976 r. w tym miejscu wybudowano 11-piętrowy dom mieszkalny spółdzielni "Kolejarz". W 1908 r. A. Abraham stracił swój sopocki majątek, a w 1909 r. i przeprowadził się do Oliwy. Zatrudnił się w firmie Singer u. Neidlinger, produkującej maszyny do szycia i rowery. Jako jej komiwojażer wędrował po całych Kaszubach, agitując za polskością i kolportując "Gazetę Gdańską", do której wysyłał korespondencje. Organizował wiece ludowe, najczęściej przed kościołami po zakończeniu mszy świętej. Był z reguły jedynym mówcą. Atakował porządek pruski, zachęcał do czytania "Gazety Gdańskiej" (powtarzał: Elementarz, książka, gazeta - to polskiego domu zaleta), w której umieszczał korespondencje z podróży, krytykujące Kaszubów za ich bierną postawę w toczącej się walce o byt i świadomość narodową. Był szykanowany przez władze pruskie, karany aresztem i grzywnami. M.in. w 1911 r. w Żarnowcu stawił czynny opór żandarmom i rozerwał kajdany, którym go skuli, za co na 6 tygodni trafił do więzienia w Gdańsku[2].
Już od 1894 r. Antoni Abraham brał udział w polskim życiu społeczno-kulturalnym Gdańska i okolic. W sierpniu 1910 r. założył wraz z innymi działaczami Towarzystwo Ludowe "Jedność" w Pucku, a potem prawdopodobnie również w Kielnie, Wejherowie, Redzie, Chyloni, Gdyni i Kościerzynie. W latach 1911–1913 przewodniczył takiemu towarzystwu w Redzie. W 1916 r. został wcielony do wojska niemieckiego jako artylerzysta i walczył na froncie francuskim. Został lekko ranny i po dłuższym pobycie w szpitalu zwolniono go w 1918 r. do domu. Wznowił swą działalność i agitował za przyłączeniem Kaszub do Polski. Zakładał Rady Ludowe, m.in. w Oliwie. W końcu 1918 r. został zastępcą członka Podkomisariatu Naczelnej Rady Ludowej na Prusy Królewskie, Warmię i Mazury. Razem z Tomaszem Rogalą z Kościerzyny był delegatem na konferencję pokojową do Paryża. W kwietniu 1919 r. Przedarli się obaj przez kordon graniczny i dotarli do Warszawy, skąd pociągiem wyjechali do Francji, by tam - podczas konferencji wersalskiej - żądać przyłączenia Kaszub do Polski (Nie ma Kaszub bez Polonii, a bez Kaszub Polski). Wokół tego wyjazdu narosło wiele mitów, legend i anegdot, częściowo autorstwa samego Abrahama. Na początku maja 1919 r. A. Abraham wrócił do kraju z wojskiem gen. Józefa Hallera, a potem przedostał się na Pomorze. Był poszukiwany przez pruską policję, wznowił jednak działalność publiczną. Zatrudnił się w Banku Spółek Zarobkowych w Gdańsku. Został też członkiem Rady Gminnej w Oliwie. 10 lutego 1920 r. wziął udział w powitaniu wojska polskiego w Wejherowie, a następnie najprawdopodobniej uczestniczył w Zaślubinach Polski z Morzem w Pucku, wg popularnej legendy oficjalnie witając gen. Hallera i częstując go tabaką. Szybko rozczarował się jednak nową rzeczywistością, w której Kaszubów zepchnięto na dalszy plan. Opuścił Oliwę, którą włączono do Wolnego Miasta Gdańska. Był przeciwny propagandzie i sabotażowi niemieckiemu, agitował także za udziałem w wojnie polsko-bolszewickiej. W sierpniu 1920 r. wraz z rodziną zamieszkał na pięterku domu przy ul. Starowiejskiej 30 w Gdyni, gdzie został też członkiem Rady Gminnej. Zatrudnił się jednak w wędzarni ryb w Pucku, której był kierownikiem. Żył skromnie, niemal w nędzy, rozczarowany nową rzeczywistością, i poważnie chorował. Wstąpił do Zjednoczenia Zawodowego Polskiego. Był rzecznikiem budowy portu morskiego w Gdyni i jej rozwoju. Miał okazję spotykać się ze Stefanem Żeromskim i omawiać problemy społeczne, które nękały Pomorze. Zdobył rozgłos poza Pomorzem. 2 maja 1922 r. prezydent Stanisław Wojciechowski odznaczył go Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski. Latem 1922 r. A. Abraham po raz ostatni uczestniczył w pielgrzymce z Oliwy do Wejherowa. Wziął też udział w wycieczce Kaszubów m.in. do Warszawy, Krakowa i Częstochowy. 29 kwietnia 1923 r. wraz z gdyńskim wójtem Janem Radtkem witał najwyższe władze Polski: prezydenta Wojciechowskiego, premiera Władysława Sikorskiego, prymasa Polski kardynała Edmunda Dalbora, marszałka Senatu Wojciecha Trąmpczyńskiego, marszałka Sejmu Macieja Rataja i ministra wojny gen. Kazimierza Sosnkowskiego, którzy przyjechali na uroczyste oddanie do użytku Tymczasowego Portu Wojennego i Schroniska dla Rybaków w Gdyni. Chory na raka żołądka, ostatnie tygodnie życia spędził w Gdyni w domu, zwanym odtąd Domkiem Abrahama. Otrzymał zapomogę pieniężną od prezydenta Wojciechowskiego. Zmarł w sobotę 23 czerwca 1923 r. Został uroczyście pochowany 27 czerwca 1923 r. na cmentarzu oksywskim, odprowadzany na miejsce wiecznego spoczynku przez ogromne rzesze ludzi, przy wtórze gwizdów parowozów i buczenia syren statków. W 1970 r. w jego domu otwarto Dział historyczny Muzeum Miasta Gdyni. Antoni Abraham był samoukiem, reprezentantem literatury ludowej poświęconej zagadnieniom regionalnym. Pisał często pod pseudonimami "Antek znad Bałtyku", "Antek spod kartuskich gór", "Antek z pod pomnika starego Fryca", "Antek z dużym rożkiem" i podobnymi. Pozostawił po sobie przede wszystkim felietony i korespondencje, które w latach 1904–1914 ukazywały się pod tymi pseudonimami w "Gazecie Gdańskiej". Były one pisane językiem prostym, obrazowym, nawiązywały do miejscowych podań, legend i anegdot Kaszubów. Po Antonim Abrahamie pozostało niewiele dokumentów i pamiątek, ale pamięć o nim trwa od lat przedwojennych do dziś. W 1930 r. planowano w Gdyni postawienie mu pomnika. 28 czerwca 1936 r. wmurowano na Domku Abrahama tablicę pamiątkową. Równocześnie ukazała się jego pierwsza biografia, którą napisał Władysław Pniewski. Po wojnie imię A. Abrahama otrzymały liczne ulice, instytucje publiczne i szkoły, m.in. w Gdyni Obłużu. Setną rocznicę jego urodzin uczczono pamiątkowym datownikiem pocztowym oraz publikacją kolejnego szkicu do biografii, który wkrótce wznowiono. Jego autor Tadeusz Bolduan przygotował też obszerniejszą biografię A. Abrahama, którą w dużym nakładzie (8 tys. egz.) wydano w 1989 r.

[madohora2]

Po Antonim Abrahamie pozostało niewiele dokumentów i pamiątek, ale pamięć o nim trwa od lat przedwojennych do dziś. W 1930 r. planowano w Gdyni postawienie mu pomnika. 28 czerwca 1936 r. wmurowano na Domku Abrahama tablicę pamiątkową. Równocześnie ukazała się jego pierwsza biografia, którą napisał Władysław Pniewski. Po wojnie imię A. Abrahama otrzymały liczne ulice, instytucje publiczne i szkoły, m.in. w Gdyni Obłużu. Setną rocznicę jego urodzin uczczono pamiątkowym datownikiem pocztowym oraz publikacją kolejnego szkicu do biografii, który wkrótce wznowiono. Jego autor Tadeusz Bolduan przygotował też obszerniejszą biografię A. Abrahama, którą w dużym nakładzie (8 tys. egz.) wydano w 1989 r.
W 1985 r. jego podobizna "króla Kaszubów" znalazła się na medalu wybitym przez Zrzeszenie Kaszubsko-Pomorskie z okazji 65-ej rocznicy Zaślubin Polski z Morzem. 1 września 1987 r. odsłonięto jego pomnik w Pucku przy ul. 1 Maja. Kolejny stanął 23 czerwca 2001 r. na Placu Kaszubskim w centrum Gdyni. Od 1994 r. gdyński oddział Zrzeszenia Kaszubsko-Pomorskiego przyznaje w ten dzień Srebrne Tabakiery Abrahama - medale za zasługi dla Kaszub. Ulice Abrahama są w większości miast, miasteczek i wsi na Kaszubach.

[madohora2]

[madohora2]

[madohora2]

Władysławowo Port - przystanek kolejowy z jednokrawędziowym peronem we Władysławowie, w województwie pomorskim, w Polsce. Zlokalizowany jest w pobliżu portu i Zakładu Przetwórstwa Rybnego "Szkuner" oraz elektrociepłowni ENERGOBALTIC. Zatrzymują się na nim wyłącznie pociągi osobowe oraz Przewozów Regionalnych relacji Hel-Gdynia-Hel.

[madohora2]

[madohora2]

[madohora2]

[madohora2]

[madohora2]

[madohora2]

Władysławowo – główka portu na zachodnim falochronie: stawa (zielona z prawej, w głębi) oraz nieistniejąca stawa z 1938 (szara po lewej, na pierwszym planie)

[madohora2]

[madohora2]

[madohora2]

[madohora2]

[madohora2]

[madohora2]

[madohora2]

[madohora2]

[madohora2]