BARBÓRKA

[madohora]

Nikomedes objął tron po śmierci ojca, dokonawszy wcześniej zabójstwa dwóch braci, potencjalnych konkurentów do władzy. Trzeci młodszy brat Zipojtes uniknął śmierci. Ten buntując się przeciwko bratu, utrzymywał północno-zachodnią część Bitynii w swych rękach. Tymczasem, Nikomedes był zagrożony najazdem Antiocha I Sotera, króla państwa Seleucydów, który przedtem walczył z jego ojcem Zipojtesem. By ochronić się przed tym, zawarł przymierze z Herakleą, a potem z Antygonem II Gonatasem. Atak wroga okazał się niegroźny, bowiem Antioch po najechaniu Bitynii, cofnął się nie ryzykując wydania bitwy.

[madohora]

Po tych wydarzeniach, mamy niewiele informacji. Prawdopodobnie Galowie później pomogli Nikomedesowi w walce przeciw królowi państwa Seleucydów Antiochowi I Soterowi, ale brakuje na ten temat szczegółowych danych. Nikomedes zapewne rządził bez zakłóceń Bitynią, wzmacniając ją wewnętrznie. Podczas swego długiego i spokojnego panowania podniósł kraj do wysokiego stopnia potęgi i pomyślności. Prawdopodobnie to on usiłował nabyć z miasta Knidos sławny posąg Wenus, dzieła greckiego rzeźbiarza Praksytelesa, przez oferowanie odpuszczenia całego długu publicznego miasta.

[madohora]

Czas trwania panowania Nikomedesa I, po tym zdarzeniu, jest nieznany, ale jego śmierć jest wyznaczona wokół r. 250 p.n.e. Był dwa razy żonaty; z pierwszą żoną Ditizele, frygijką z urodzenia, miał dwóch synów, Prusjasza i Ziaelasa, przyszłego króla Bitynii, oraz córkę, Lizandrę; z drugą żoną Etazetą miał Tibojtesa (zm. po 211 p.n.e.) oraz nieznanego z imienia syna. Etazeta przekonała męża, by odsunął na bok jego dzieci z pierwszego małżeństwa i zostawił koronę dla jej potomstwa. Ci byli jeszcze niemowlętami, kiedy Nikomedes I postanowił przed śmiercią powierzyć ich opiekuństwo królowi macedońskiemu Antygonowi II Gonatasowi i królowi egipskiemu Ptolemeuszowi II Filadelfowi oraz miastom Heraklei, Bizancjum i Kios. Jednak te zabiegi nie przyniosły pożądanego skutku, bowiem Ziaelas, syn z pierwszego małżeństwa, szybko zajął tron bityński, usuwając macochę z jej dziećmi do Macedonii.

[madohora]

Anatolia (tur. Anadolu) – kraina historyczna w Turcji. Obejmuje cały półwysep Azji Mniejszej oraz część terenów na wschód od niego. Jej powierzchnia stanowi w zaokrągleniu 2/3 całego państwa.

[madohora]

Obszary Azji Mniejszej były zasiedlane już od paleolitu. W neolicie, w południowej Anatolii rozwijała się osada w Çatalhöyük. W okresach późniejszych osadnictwo przyciągały żyzne aluwialne równiny nadmorskie: Cylicja i Pamfilia oraz wybrzeża i doliny anatolijskie. W Azji Mniejszej swe kultury i państwa rozwijali: Hetyci, Huryci, Luwijczycy, Frygowie, Lidyjczycy, Persowie, Celtowie, Pelazgowie, Grecy, Ormianie, Rzymianie, Bizantyjczycy, Kurdowie, Turcy seldżuccy i Turcy osmańscy.

[madohora]

[madohora]

[madohora]

Znajduje się między Półwyspem Bałkańskim a Azją Mniejszą; przez cieśninę Bosfor (na północy) łączy się z Morzem Czarnym, przez Dardanele (na południowym zachodzie) – z Morzem Egejskim.

[madohora]

Temperatura wód powierzchniowych wynosi zimą +8 do +9 °C, latem +23 do +24 °C, a lokalnie do +29 °C.

[madohora]

[madohora]

Na morzu Marmara rozwinięte jest rybołówstwo. Biegnie tędy międzynarodowa droga morska o dużym znaczeniu gospodarczym i politycznym, łącząca Morze Czarne (przez Morze Śródziemne) z Oceanem Atlantyckim. Marmara wyznacza część umownej granicy między Europą i Azją. Największym miastem i portem morskim jest Stambuł (Turcja). Na wschód od Morza Marmara znajduje się duże jezioro İznik Gölü.

[madohora]

Marmara, w czasach starożytnych Proconnesus – turecka wyspa położona na morzu Marmara.

[madohora]

Znana jest ze złóż białego marmuru, które dały jej nazwę – marmur po grecku to marmaros.

[madohora]

Proconnesus jest diecezją historyczną Łacińskiego Kościoła katolickiego. Obecnie diecezja jest nieobsadzona.

[madohora]

Bitynia (gr. Βιθυνία) − kraina historyczna, górzysta a zarazem urodzajna, znajdująca się w Azji Mniejszej nad Morzem Czarnym, na terenie dzisiejszej Turcji. Stolicą Bitynii była pierwotnie Nikomedia a następnie Nicea (Nikaia, obecnie İznik w Turcji).

[madohora]

Od VII wieku p.n.e. zamieszkiwana przez Traków. Podbita przez Lidię około roku 550 p.n.e., przyłączona do Persji w 334 p.n.e. Od II do I wieku p.n.e. uzależniana od Rzymu − przekształcona w prowincję rzymską. W XI wieku podbita przez Turków seldżuckich i włączona do ich państwa w Azji Mniejszej, nazywanego Sułtanatem Rumu.

[madohora]

Głównym źródłem informacji o rzymskiej Bitynii są listy Pliniusza Młodszego do cesarza Trajana.

[madohora]

[madohora]

Starożytna Nikomedia założona w 264 roku p.n.e. przez Nikomedesa I.

[madohora]

.

[madohora]

Zakład karny (pot. więzienie) – miejsce, w którym osoby skazane wyrokiem sądowym odbywają karę pozbawienia wolności

[madohora]

[madohora]

Ludwisarz (brązownik) – rzemieślnik odlewający z brązu, miedzi, mosiądzu lub spiżu dzwony, lufy do dział, posągi, świeczniki i przedmioty codziennego użytku.

[madohora]

Współczesne ludwisarstwo jest rzemiosłem artystycznym. Nadal dostarcza dzwony do świątyń. Nieliczni już ludwisarze zajmują się głównie odlewem przedmiotów ozdobnych typu: świeczniki, lichtarze, kinkiety, klamki, popielniczki, ozdoby do uprzęży konnych.

[madohora]

W Pietrzykowie w 1753 pracował ludwisarz Baltazar Roszkiewicz, w Poznaniu – Jan Zachariasz Neubert (1760), a we Lwowie – Jakub Skóra (1341), Caspar Frank (1633), Jan Andrzej Lebchert, Jan Bellman oraz Zygmunt Mozer. W Wilnie dzwony odlewał K.S. Skobelt, Szymon Bochwicz oraz Jan Delmars. Natomiast w Toruniu pracowali Augustyn Koescha (1659), Tomasz Litkensee (1632) i Marcin Schmiel (1522)