BARBÓRKA

[madohora]

4 GRUDNIA BARBÓRKA

[madohora]

MOJA BARBÓRKA

[madohora]

BARBÓRKA NA FULL - Dziennik Zachodni - 02.12.2015

[madohora]

I znowu zapominamy o tradycji i lecimy po Amerykańsku.

[madohora]

BARBÓRKA BEZ KARCZMY PIWNEJ - Fakt - 04.12.2020

[madohora]

Barbórka czyli Dzień Górnika to tradycyjne polskie święto górnicze, świętowane także przez osoby wykonujące zawody związane z poszukiwaniem innych paliw kopalnych i geologów w dniu Świętej Barbary patronki górników.

[madohora]

W tradycji górniczej Barbórka rozpoczyna się uroczystą mszą w kościele lub w cechowni przy figurze świętej Barbary.

[madohora]

W dniach poprzedzających to święto organizowane są karczmy piwne, w których biorą udział górnicy oraz osoby związane z górnictwem: emeryci, pracownicy firm kooperujących z kopalniami, naukowcy z wydziałów górniczych, wyższych uczelni oraz osoby tam studiujące.

[madohora]

RAJDOWO DLA FUNDACJI - Radio Katowice - 27.11.2021

[madohora]

BARBÓRKOWE ATRAKCJE W MUZEUM ŚLĄSKIM - www.wnp.pl - 04.12.2021

[madohora]

METROPOLITA KATOWICKI ZŁOŻYŁ ŻYCZENIA GÓRNIKOM - www.slaskaopinia.pl - 04.12.2021

[madohora]

url=https://dziennikzachodni.pl/msza-barborkowa-w-katowicach-wierni-modlili-sie-za-ofiary-wypadku-w-bielszowicach-abp-wiktor-skworc-gornictwo-ksztaltowalo-nas/ar/c3-15937315]MSZA BARBÓRKOWA W KATOWICACH - Dziennik Zachodni - 05.12.2021[/url]

[madohora]

[madohora]

MSZA BARBÓRKOWA - Nasze Miasto - 06.12.2021

[madohora]

acy —
A postać mocno schylona.
Potężnej, Wolnej Ocjzyźnie
Wznieca On ognisko,
Nie zwątpi nigdy, bo wierzy,
Że zwycięstwo blisko.
Imię jego zna kraj cały,
Bo z Czynu się rodzi; —
Górnika znają wszyscy
I starzy i młodzi.
Dusza jego świeci wokół.
Jak pochodnia żywa —
Znikają odeń cienie
I złoci się niwa...
Górniczym trudem zorana,
Czeka, aż przyjdzie siewca —
Niwa ojczysta kochana,
Na której wzrosną szlachetne serca

[madohora]

Kim A-gi Agatha urodziła się i wychowała w rodzinie, która nie miała związku z Kościołem katolickim. Ona również wyszła za mąż za taką rodzinę. W tym czasie nauki katolickie były uważane za herezję po incydencie w 1791 roku, kiedy Yun Chi-ch'ung Paul spalił tabliczki swoich przodków. Wybuchły prześladowania. W rzeczywistości przyszedł w 1801 roku. Agata i jej mąż nie mieli okazji uczyć się doktryny katolickiej, a znając związane z tym niebezpieczeństwa, również nie wykazywali do tego ochoty. Trzymali się konfucjanizmu. Jednak pewnego dnia starsza siostra Agaty przyszła z wizytą. Była gorliwą katoliczką. We frontowym pokoju domu Agaty znajdowała się duża skrzynia ryżowa, a nad nią tabliczki przodków. Na ścianie wisiał też dziwny obraz. Siostra Agaty uważała to za szczyt niegodziwości. Kiedy nadarzyła się okazja, powiedziała do młodszej siostry

[madohora]

Tydzień przed 4 grudnia 1900 roku, na łamach nowego czasopisma dla
robotników „Oberschlesische Arbeiterfreund” zamieszczono krótką notatkę
informującą pracowników kopalni „Gottessegen” (Błogosławieństwo Boże)
w Wirku o przebiegu uroczystości: „Święto świętej Barbary dla załogi kopalni
(...) rozpocznie się pochodem do kościoła i tak, jak w poprzednich latach,
weźmie w nich udział dyrektor Riedel. Festyn Darmowego Piwa (Freibier
Fest) odbędzie się, jak do tej pory, latem”
T
en krótki komunikat jest źródłem
trzech ważnych informacji o obcho-
dach święta na przełomie XIX i XX
wieku. Po pierwsze, uroczystość o charak-
terze religijnym, polegająca na oddaniu
czci patronce górników i hutników podczas
mszy, zawsze rozpoczynała obchody świę-
ta. Po drugie, wraz z górnikami w obcho-
dach brała udział dyrekcja, włączając dy-
rekcję generalną poszczególnych spółek.
A po trzecie, świętu barbórkowemu nie
towarzyszyło picie alkoholu fundowanego
przez kopalnie.
Po wycofaniu się rządu Otto von Bismarcka
z antyreligijnej polityki, do kopalń górno-
śląskich powrócił obyczaj wspólnotowego
uczestnictwa w mszach świętych z okazji
liturgicznego wspomnienia św. Barbary,
Panny i Męczenniczki. Od 1879 roku do po-
czątku dwudziestego wieku dzień, zwany na
Górnym Śląsku „Barbórką”, miał charakter
uroczystości religijno-zawodowej o utrwa-
lonym przebiegu. Rozpoczynał się zbiórką
pracowników w cechowni kopalni i wspól-
ną modlitwą całej załogi przed wizerun-
kiem św. Barbary. W kopalniach w rejonie
Bytomia podczas nabożeństwa „obraz był
już odsłonięty, na obrazie były piękne duże
świece woskowe, oprócz elektrycznych (...),
na które złożyła się załoga. I rozpoczynało
się właściwe nabożeństwo modlitwą „Ojcze
nasz”, potem była litania do św. Barbary,
później śpiewano Godzinki do św. Barbary
(...). W tym nabożeństwie brało udział całe
kierownictwo kopalni – niemieckie, które
było wyznania protestanckiego, z rodzina-
mi. Zasiadali w cechowni. Cechownia była
pięknie wyszorowana, posypana białym
piaskiem”.Po zakończeniu nabożeństwa i pobraniu
sztandarów kopalni formował się pochód,
który w ściśle ustalonym szyku wyruszał do
kościołów na uroczyste nabożeństwa. Uni-
katowym elementem górnośląskich obcho-
dów święta 4 grudnia było to, że równolegle
w swoich świątyniach modlili się górnicy
katoliccy i ewangeliccy. Dwuwyznaniowe
pochody wyruszały z kopalń i rozdziela-
ły się podług konfesji w pobliżu swoich
świątyń. Luteranie, nieoddający czci świę-
tym, odbywali w tym dniu górnicze na-
bożeństwa proszalno-dziękczynne, a ka-
tolicy brali udział w uroczystych sumach
z błogosławieństwem i odśpiewaniem Te
Deum, odprawianych przez proboszczów.
W większości parafii do wybuchu I wojny
światowej mszom towarzyszyły dwa kaza-
nia – wygłaszane po polsku i po niemiecku.
Jedno wygłaszano zazwyczaj przed, a dru-
gie po mszy, a kolejność nie miała wówczas
znaczenia.
Co do drugiej informacji, pozostaje nam
wyrazić zdziwienie, że zawsze i w każdych
okolicznościach górnikom towarzyszyli
dyrektorzy i cały nadzór kopalni. Pracow-
nicy wyższego szczebla zarządów spó-
łek, dyrektorzy generalni, a nawet sami
właściciele zakładów (wraz z rodzinami),
świętowali tego dnia razem z górnikami.
Brali udział w uroczystościach religijnych,
mszach i nabożeństwach. Po ich zakończe-
niu wszyscy powracali na teren kopalń,
gdzie odbywały się uroczystości o charak-
terze „zawodowym”. Na przykład w ko-
palniach hrabiego Ballestrema w Rudzie
Śląskiej przez wie-
le lat żony i córki
radców górniczych
dekorowały jubila-
tów wieńcami dębo-
wymi. Z kolei sami
członkowie rodziny
Ballestremów osobiście wręczali nagro-
dy jubileuszowe swoim pracownikom aż
do 1942 roku. A rzeczą oczywistą było,
że dyrektorzy brali udział w uroczystym
obiedzie wydawanym przez kopalnie na
cześć robotników pracujących dla nich 25
i więcej lat.
A co się tyczy trzeciej informacji z praso-
wego ogłoszenia... Obyczaj sporadycznego
picia piwa (wódki nie podawano w zasadzie
do 1945 roku) przez górników świętujących
dzień św. Barbary był szczególnie akcento-
wany w kopalniach należących do rodzi-
ny Donnersmarcków oraz Ballestremów.
Jednym słowem, podczas uroczystości
św. Barbary kopalnia w zasadzie nie czę-
stowała swoich pracowników napojami
zawierającymi alkohol. Jedynie jubilaci,
podczas uroczystego obiadu, którym byli
podejmowani, mogli wypić szklankę piwa.
Każdy z zatrudnionych otrzymywał poczę-
stunek w postaci bułki, porcji wędliny, cy-
gar oraz podarunku
pieniężnego, którego
wysokość była uza-
leżniona od statusu
cywilnego (żonaci
dostawali więcej).
Rzadko i tylko w nie-
których zakładach przysługiwała porcja
piwa – na przykład w kopalni „Ferdinand”
(„Katowice”). Zwyczaj ten wynikał tylko
i wyłącznie z poszanowania właśnie rozpo-
czętego adwentu. Zarówno picie alkoholu,
jak i towarzysząca temu huczna zabawa
były przecież pogwałceniem przykazania
kościelnego. Podczas barbórkowych spot-
kań w cechowniach także tańce nie były
mile widziane. Imprezy takie organizowali
jednak we własnym zakresie sami górnicy,
czym narażali się na publiczną krytykę na
łamach czasopism (na przykład „Katolika”)
lub narażali kopalnię na ogromne stra-
ty finansowe (jak dozorca pomp kopalni „Polska” w Dąbrówce Małej, który w czasie
dyżuru udał się do restauracji, a w tym cza-
sie kopalnia uległa zalaniu).
Szacunek do postu uwidaczniał się także
w szczególny sposób w latach, w których
uroczystość św. Barbary wypadała w pią-
tek. Menu obiadu jubilatów modyfikowa-
no i podawano, jak na przykład w kopalni
„Preussen” („Mie-
chowice”) w Mie-
chowicach, zupę
grochową oraz ziem-
niaki i rybę.
Oczywiście dyrek-
cje i zarządy kopalń
doskonale zdawały
sobie sprawę z naturalnej chęci świętowa-
nia. Każdego roku przed Barbórką zapo-
wiadano więc ludyczne zadośćuczynienie
za adwentowy post – letnią zabawę dla
całej załogi wraz z rodzinami. Opis takiej
uroczystości zamieścił w swoich „Materia-
łach do kultury ludowej Górnego Śląska”
Łukasz Wallis: „...kopalnie urządzały raz
do roku górnikom swoim zabawę na ten
sposób, że zarząd kopalni zamawiał więk-
szą salę a w braku tej, w jakimś ogrodzie
lub też przy kopalni wydylowano kawał
miejsca deskami, na którem tańczono przy
muzyce, któryś z wyższych urzędników
miał przemowę. Górnicy otrzymali kilka
znaczków, za które mogli sobie kupić cy-
gar, piwa, kiełbasy i żymeł. Tak przy tańcu
bawiono się w późną noc”.
Jak opisywał jeden z uczestników, pracow-
nik kopalni „König” („Król”) w Chorzowie:
„Bergfest polegał na
spotkaniu rodzin-
nym na placu kopal-
nianym. Tam były
stoły, ławki, cała
załoga mogła się
zmieścić, było po-
dium dla orkiestry,
tańczyć można było i tam szynkowali piwo,
krupnioki i kiełbasy, słup postawili, na któ-
rym coś zawieszono, dzieci się bawiły”. Tak
więc Bergfest (święto górnicze), Sommer-
fest (letni festyn), Freibier Fest (Festyn
Darmowego Piwa), był zadośćuczynieniem
górnikom za adwentowy post obowiązują-
cy podczas Barbórki.
Piękny barbórkowy rytuał, odbywający się
każdego roku przez 34 lata, po raz pierwszy
został naruszony podczas wojny świato-
wej. Od tego dziejowego momentu lokalny
górnośląski obyczaj raz po raz był burzony
historyczną zawieruchą.
W trakcie I wojny światowej uroczystość
barbórkowa ograniczała się jedynie do
udziału w nabożeństwach – nie odbywały
się pochody ani nie honorowano jubila-
tów i nie świętowano. W 1918 roku, kie-
dy zakończenie wojny i tworzenie państw
narodowych (w tym Polski) zbiegło się re-
wolucją w Niemczech, dochodziło wskutek
rozruchów robotniczych do aktów dewa-
stacji ołtarzy z wizerunkami św. Barbary
w kopalniach.
Zmiany w strukturach załóg kopalnianych,
bratobójcze walki, podział Górnego Ślą-
ska między Niemcy i Polskę, wojna celna
i wreszcie narodowe migracje spowodo-
wały, że dopiero na przełomie lat 20. i 30.
podjęto wysiłek restytucji obyczaju w jego
tradycyjnej formie. Na przykład w kopalni
„Król” w Królewskiej Hucie inżynier Antoni
Lewalski, krakowianin z pochodzenia, do-
prowadził do odrodzenia się obyczaju wiel-
kiej parady górniczej sprzed budynku Skar-
bofermu (wcześniej

[madohora]

BARBÓRKA I RAJD MIKOŁAJKOWY - Nasze Miasto - 01.12.2022

[madohora]

PO PRZERWIE WRACA BARBÓRKA - www.ublin.pl - 01.12.2022

[madohora]

BARBÓRKA 2022 - Nasze Miasto - 01.12.2022

[madohora]

BARBÓRKA W SOSNOWCU JAK ZA DAWNYCH LAT - Wyborcza - 01.12.2022

[madohora]

MUZEYM ŚLĄSKA OPOLSKIEGO. SPOTKANIA, WARSZTATY I WYKŁADY

[madohora]

RAJD BARBÓRKI - Radio Kolor - 01.12.2022

[madohora]

WSPÓLNA BIESIADA I KARCZMA PIWNA - Echo Dnia - 01.12.2022

[madohora]

KOPALNIA SIĘ KOŃCZY, CZY TO JEDNA Z OSTATNICH BARBÓREK - www.im.pl - 01.12.2022

[madohora]

BARBÓRKA I JARMARK W SZTOLI KRÓLOWA LUIZA - Dziennik Zachodni - 01.12.2022

[madohora]

WAŁBRZYCH. PIERWSZA BARBÓRKA PO WPISIE NA LISTĘ NIEMATERIALNEGO DZIEDZICTWA - www.nett.pl - 01.12.2022

[madohora]

BARBÓRKA W GIG - www.tvp.pl - 01.12.2022

[madohora]

GÓRNICZE ŚWIĘTO 2022 - Radio Rodzina - 01.12.2022

[madohora]

RAJ BARBÓRKA - www.ox.pl - 01.12.2022

[madohora]

II JĘDRZEJOWSKA BARBÓRKA PRZY ŹRÓDEŁKU - Echo Dnia - 01.12.2022

[madohora]

TAK GÓRNICY ŚWIĘTOWALI BARBÓRKĘ - Nasze Miasto - 01.12.2022

[madohora]

RAJD BARBÓRKA - www.satinfo24.pl - 01.12.2022

[madohora]

BYŁA BARBÓRKA - wwwwzielonej.pl - 01.12.2022

[madohora]

KIEDY RAJD WISŁY I BARBÓRK A- www.ox.pl - 01.12.2022

[madohora]

Święta Barbara po wodzie, Boże Narodzenie po lodzie

[madohora]

DZIEŃ GÓRNIKA CZYLI JAK KIEDYŚ ŚWIĘTOWANO BARBÓRKĘ - www.histmag.org - 01.12.2022

[madohora]

"Oczywiście. W rzeczywistości, prawdę mówiąc, czekałem na taką właśnie okazję".

[madohora]

Minęły jeszcze trzy dni dyskusji, zanim Kim Ob-I Magdalene, Han A-gi Barbara i Kim A-gi Agatha zostały skazane za wiarę w katolicyzm i odmowę porzucenia tej wiary

[madohora]

Dzień radosny, dzień jedyny, dzisiaj są Twoje imieniny. Wszystkiego najlepszego!

[madohora]

Barbara. Dziś są Twoje imieniny! Życzę Ci, aby nigdy nie zabrakło Ci przyjaciół, pieniędzy i zdrowia!

[madohora]

Barbara Kim urodziła się w bardzo biednej rodzinie katolickiej w prowincji Kyŏnggi. W wieku 13 lat została służącą w katolickiej rodzinie Marii Hwang. Podczas prześladowań została aresztowana w marcu 1839 r. Poddano ją torturom, żeby zmusić ją do wyrzeczenia się wiary. Pozostała jednak nieugięta. 27 maja 1839 r. zmarła w więzieniu na tyfus.

[madohora]

Św. Barbara Kwŏn Hŭi (ur. 1794 w Seulu, Korea, zm. 3 września 1839 tamże) – męczennica, święta Kościoła katolickiego.

[madohora]

Dzień Górnika obchodzony był według ściśle określonego rytuału. Delegacja górników najczęściej już pod koniec listopada zjawiała się w Warszawie i składała na ręce I Sekretarza specjalne sprawozdanie z poziomu wydobycia węgla w danym roku, zapraszając równocześnie na uroczyste odchody Dnia Górnika na Śląsku. W latach 70. w ramach uroczystości Edward Gierek i Piotr Jaroszewicz odwiedzali wiele kopalń i innych zakładów związanych z przemysłem górniczym. Były to zakłady produkujące maszyny i urządzenia dla przemysłu wydobywczego oraz zakłady uszlachetniające węgiel. Takie wizyty poprzedzały święto o kilka dni i stanowiły wstęp do uroczystości centralnych w Katowicach, których przez całą dekadę Gierek i Jaroszewicz nigdy nie opuścili. I sekretarz słynął ze swoich gospodarskich wizyt, ale te spotkania miały trochę inny charakter. Gierek, odwiedzając górników, składał im zawsze gratulacje i podziękowania. Wręczał odznaczenia zasłużonym oraz dekorował sztandary kopalń. Otwierał nowe zakłady, spotykał się z rodzinami górników, brał udział w akademiach. Wszystko to miało w górnikach wzbudzić poczucie, jak ważna dla dobra ojczyzny jest ich praca i jak ważni są oni, skoro odwiedził ich przywódca partii i narodu Edward Gierek

[madohora]

Centralne uroczystości państwowe z udziałem najwyższych władz zawsze odbywały się na Śląsku. Niektóre branże dodatkowo organizowały swoje własne obchody Dnia Górnika: górnicy węgla brunatnego organizowali swoją Barbórkę we Wrocławiu, a górnicy nafty i gazu obchodzili uroczystości w Krośnie.

[madohora]

Organizatorem centralnej akademii z okazji Dnia Górnika był Zarząd Główny Związku Zawodowego Górników, a jego przewodniczący pełnił funkcję mistrza ceremonii. Miejscem, w którym akademia odbywała się najczęściej, był Dom Muzyki i Tańca w Zabrzu – hala wybudowana pod koniec lat 50., która mogła pomieścić ponad dwa tysiące osób. W momencie oddania do użytku Wojewódzkiej Hali Widowisko-Sportowej „Spodek” w Katowicach akademia przeniosła się właśnie tam i mogło w niej uczestniczyć nawet 12 tys. osób. Obie hale zyskiwały na potrzeby uroczystej akademii odświętny wystrój: dominowały symbole narodowe, górnicze oraz czerwone flagi. Dwa skrzyżowane ze sobą młotki – pyrlik i żelazko. Elementem aranżacji były poczty sztandarowe przodujących kopalń. Co roku akademia miała własne hasło, które nawiązywało do bieżącej sytuacji, na przykład: „Z górniczą konsekwencją przyspieszamy realizację programu VI Zjazdu Partii” czy „Dorobek VI Zjazdu naszą dumą, wykonanie zadań programu VII Zjazdu naszym celem” lub „Górniczy trud socjalistycznej Ojczyźnie” albo „Górniczy trud dla Ojczyzny dobra i pomyślności narodu”

[madohora]

Pierwszym obowiązkowym elementem akademii było odegranie przez górniczą orkiestrę hymnu narodowego oraz hymnu górniczego. Następnie przewodniczący Związku Zawodowego Górników witał wszystkich przybyłych gości, zaczynając oczywiście od najważniejszych osób w państwie. Dalsza cześć akademii to seria przemówień, które najczęściej rozpoczynał przewodniczący Związku Zawodowego Górników. Najważniejszym elementem akademii było przemówienie I sekretarza KC PZPR, w dalszej kolejności przemawiali minister górnictwa i energetyki i zaproszeni goście. Kolejnym elementem scenariusza akademii było wręczanie medali i odznaczeń (m.in. Zasłużony Górnik PRL, Order Sztandaru I i II Klasy, Złoty, Srebrny i Brązowy Krzyż Zasługi) przyznawanych najlepszym pracownikom przemysłu wydobywczego. Na zakończenie zgromadzeni na sali przy akompaniamencie orkiestry górniczej śpiewali „Międzynarodówkę”. Po części oficjalnej następowała cześć artystyczna, w której brały udział słynne zespoły muzyczne (m.in. Zespół Pieśni i Tańca „Śląsk” czy Zespół „Mazowsze”). W latach 70. specjalne akademie przygotowywała Telewizja Polska z plejadą ówczesnych gwiazd jak Anna Jantar, Krzysztof Krawczyk czy Zdzisława Sośnick

[madohora]

Barbórka to Dzień Górnika. Obchodzona jest w Polsce 4 grudnia każdego roku.

[madohora]

Barbórka jest dniem hucznie świętowanym przez wszystkich górników oraz osób związanych z wydobyciem paliw kopalnianych.

[madohora]

Według wierzeń huczna zabawa w Barbórkę jest gwarancją szczęśliwej pracy górników przez cały rok. Z kolei jedno z najbardziej znanych polskich porzekadeł mówi, że "Jak Barbórki po wodzie, święta będą po lodzie". 

[madohora]

Kiedy na św. Barbarę błoto, będzie zima jak złoto.

[madohora]

Mówił ojciec do swej Basi, Cały zapłakany:
Słuchaj jeno, pono nasi Biją w tarabany.

[madohora]

Więc pokochałeś kruche, ciepłe ciało,
które się w formach słowiczych ustało,
jak mleko płynie w szklanym smukłym dzbanie,

[madohora]

Barbara z Nikomedii także Wielikomuczenica Warwara – żyjąca w III wieku dziewica, męczennica, jedna z Czternastu Świętych Wspomożycieli, święta Kościoła katolickiego i prawosławnego.

[madohora]

Panie, który znasz tajniki serc ludzkich, wiesz, że moje serce Ciebie tylko miłuje, Ciebie tylko pragnie i w Tobie tylko pokłada nadzieję. Racz mnie wspierać w tej ciężkiej walce i niech mnie Twój Duch święty do końca nie opuszcza.

[madohora]

Wszechmocny Panie, Jezusie Chrystusie, daj każdemu chrześcijaninowi, czczącemu dzień mego męczeństwa, aby do jego domu nie zawitała żadna choroba lub inne nieszczęście.

[madohora]

Bito ją, a rany nacierano tłuczonymi skorupami, później – gdy Barbara nie chciała się poddać i nie wyrzekła się wiary – rozdzierano jej ciało hakami, przypalano boki rozżarzonym żelazem i miażdżono głowę młotami. Wreszcie obcięto jej i Julianie, kobiecie, która odważyła się żałować nieszczęsnej, piersi i wodzono po mieście na pohańbienie. Skazano obie na ścięcie, wyrok zaś na Barbarze wykonał sam okrutny ojciec.

[madohora]

Dzisiaj Grecy czczą św. Barbarę, którą Rabhanus (Maurus) umieścił w dniu 16 (grudnia), opierając na Adonie, za którym następnie poszedł Usuardus.

[madohora]

Źródło: Święta Barbara
O święta Barbaro, zlituj się nade mną, żebym się nie został pod tą ziemią ciemną. Żona by płakała, dzieci by płakały, boby ojca swego więcej nie widziały.

[madohora]

Paulini woleli dać młodym mnichom wspaniały przykład młodej chrześcijańskiej męczennicy po to, aby jej heroiczne życie (samo będące wielkim przykładem do naśladowania) utwierdzało nowicjuszy także w cnocie czystości, nie ograniczając ich jedynie do „świata męskiego”.

[madohora]

Święta Barbaro, górników patronko
zejdź w niewoli podziemie czarne
i szaty swojej koronką
osłoń tajną drukarnię.

[madohora]

Jeszcze bardziej złożona jest sprawa dotycząca pochodzenia św. Barbary: mówi się w tym przypadku o Antiochii, Nikomedii lub Heliopolis. Martyrologium Adona przypisuje św. Barbarze nawet pochodzenie italskie, toskańskie.

[madohora]

Codex Vaticanus Barberinianus Graecus IV, 38 (ff. 33-38); Codex Vaticanus Barberinianus Latinus 2268 (ff. 1-6); Codex znajdujący się w Archiwum Kapituły Diecezji Rieti we Włoszech (ff. 35v-38v); Codex Alexandrinus 96 (ff. 369-373; 375-380), który jest przechowywany w Bibliotheca Alexandrina Uniwersytetu La Sapienza w Rzymie.

[madohora]

Wspomniana Passio, która pochodzi z VII wieku i która prawdopodobnie bierze początek z Egiptu, aż roi się od przytoczeń przeróżnych cudów, które zdają się podważać jej wiarygodność. Ten legendarny opis męczeństwa został wcześnie przełożony na łacinę i dostosowany do miejsca, w którym powstał.

[madohora]

Powyższe wywody bynajmniej jeszcze nie uprawniają niektórych dzisiejszych badaczy do wysuwania wielce kontrowersyjnej tezy: „Cała legenda jest oczywiście nieprawdziwa, a Barbara nigdy nie istniała”. Z niemałym prawdopodobieństwem możemy przyjąć, że Męczennica pochodziła ze Wschodu (być może była Egipcjanką), i że jej kult rozprzestrzenił się w Italii prawdopodobnie w VI wieku podczas panowania bizantyjskich władców. Większość historyków jest skłonna umieścić narodziny św. Barbary w Nikomedii w roku 273. Nie posiadamy także pewnych danych odnośnie do miejsca męczeństwa. Źródła wskazują tu na Nikomedię, ale także i na Toskanię, czy nawet Rzym. Tradycja „włoska” umieszcza męczeństwo na wsi, na polu, które starożytne rękopisy określają ogólnie: „ad aram solis” względnie „in loco solis”; dzisiaj miejsce to nazywa się „Santa Barbara”.

[madohora]

W papierowym rękopisie z XIV wieku czytamy, iż „w tym czasie Maksymian, który był czczony nie tylko jako August w Rzymie, lecz w całym świecie, wezwał do siebie ze względu na zarządzanie Dioskura i z powodu jego wielkiej sławy, która coraz to bardziej wzrastała na różne sposoby; nie tylko powierzył mu bardzo wyniosłe urzędy zarządzania, lecz od razu uczynił go obywatelem rzymskim. Obdarował go posiadłościami i wielkimi bogactwami znajdującymi się w pobliżu Numancji, w tej części okolicy, która dzisiaj nazywa się Scandriglia (Prope Numantiam in ea parte, quae nunc Scandriglia dicitur). Tam zamieszkał z Barbarą — swoją jedyną córką — i z żoną, która rychło umarła”.

[madohora]

Barbara Kwon Hui została beatyfikowana 5 lipca 1925 r. przez Piusa XI. Kanonizowana 6 maja 1984 r. przez Jana Pawła II w grupie 103 męczenników koreańskich.

[madohora]

Kiedy Barbara została aresztowana, zabrała syna ze sobą do więzienia. Niemowlęciu było bardzo trudno pozostać w więzieniu. Był brudny, bez świeżego powietrza, wystarczającej ilości światła i wystarczającej ilości jedzenia. Barbara wysłała więc syna do jednego ze swoich krewnych. Obawiała się, że może być zniechęcona do wytrwałości w wierze z powodu syna.

[madohora]

Chociaż w Biblii brak konkretnych modlitw do świętych, to jednak nie oznacza to, że Biblia pomija kwestię wstawiennictwa świętych. Paweł z Tarsu wielokrotnie określił Jezusa jako wstawiającego się u Boga. W liście do Tymoteusza mówi o Jezusie Chrystusie jako jedynym pośredniku między Bogiem a ludźmi, zachęcając wiernych do modlitwy:

[madohora]

Możliwość wstawiennictwa świętych jest uznawana przede wszystkim przez katolicyzm, prawosławie, Kościoły orientalne i starokatolicyzm. Wstawiennictwo świętych, oprócz źródeł biblijnych, tłumaczy się tym, że są oni przez swoją świętość zarówno bliżej Boga, jak również bardziej dostępni dla ludzi.

[madohora]

Według Tradycji święci mają udział w jedynym wstawiennictwie Jezusa Chrystusa. W Kościele rzymskokatolickim kult świętych uregulowany jest w prawie kanonicznym.

[madohora]

W 39 artykułach wiary Kościoła anglikańskiego odrzuca się wzywanie (inwokację) świętych, lecz potwierdza się ich wstawiennictwo, zwane w teologii anglikańskiej advocation of the saints, co oznacza: "proszenie świętych o modlitwę z nimi i w ich imieniu, lecz nie modlenie się do świętych". W anglikanizmie istnieje kalendarz liturgiczny z wykazem dni ku czci świętych (wyznawców i męczenników). Jest wśród nich wielu świętych katolickich (również tych, którzy w 1954 r. zostali usunięci z rzymskokatolickiego kalendarza liturgicznego), a także liczne inne osoby, wyróżniające się heroicznością cnót i wiary[

[madohora]

Gdy wystraszonego górnika poproszono do gabinetu dyrektora, na biurku zobaczył swoją św. Barbarę. Dyrektor zażą­dał wyjaśnień, po czym poklepał go po ramieniu i powiedział: „Panie Foks, nie starejcie się (gwarowe – nie martwcie się), od teraz będzie­cie rzeźbić także dla nas!”. – Tym sposobem św. Barbara otwarła mi drogę do kariery artystycznej – opowiada pan Henryk.

[madohora]

Kolekcję artysty uzupeł­niały tryptyki z drewna i z węgla o tematyce górniczej. Artysta jest laureatem wielu nagród i wyróżnień zdobytych w konkursach krajowych i zagra­nicznych, m.in. w Zagłębiu Donieckim (obecna Ukraina) i w Pekinie (Chiny). Nigdy jednak tam nie był, bo jak sam mówi, „nie miał ksią­żeczki partyjnej”.

[madohora]

Nie sądźcie, że przyszedłem pokój przynieść na ziemię. Nie przyszedłem przynieść pokoju, ale miecz.
Bo przyszedłem poróżnić syna z jego ojcem, córkę z matką, synową z teściową;
i będą nieprzyjaciółmi człowieka jego domownicy.
Kto kocha ojca lub matkę bardziej niż Mnie, nie jest Mnie godzien. I kto kocha syna lub córkę bardziej niż Mnie, nie jest Mnie godzien.
Kto nie bierze swego krzyża, a idzie za Mną, nie jest Mnie godzien.
Kto chce znaleźć swe życie, straci je, a kto straci swe życie z mego powodu, znajdzie je.

[madohora]

Pozornie to zwykła scenka rodzajowa. Młoda kobieta siedzi na ławie w schludnie urządzonym pokoju. Jest pogrążona w lekturze. Na pierwszy rzut oka nic nie wskazuje na to, że widzimy św. Barbarę. Ale dla ludzi w XV w. było oczywiste, że zarówno biały ręcznik wiszący przy ścianie na środku obrazu, jak i lilia we flakonie z lewej strony oznaczają czystość.

[madohora]

Campin umiejętnie naprowadza widza na ten symbol. Jasność bijąca z otwartego okna skłania, by tam popatrzeć. Oko widza kierują również pieczołowicie namalowane belki stropowe, biegnące w kierunku okna. W tę stronę prowadzi zresztą większość linii sprzętów znajdujących się w pokoju.

[madohora]

Cała kompozycja skierowana jest w lewą stronę. W tym kierunku zwrócona też jest postać Świętej. Obraz został tak namalowany, ponieważ pierwotnie był bocznym skrzydłem tryptyku ołtarzowego, którego środkowa część zaginęła. Zachowało się natomiast drugie skrzydło. Przedstawia św. Jana Chrzciciela oraz fundatora tryptyku – Heinricha von Werl – teologa rodem z Kolonii, mieszkającego w Bazylei.

[madohora]

„Święta Barbara z Nikomedii” jest dziełem włoskiego reżysera Carmine Elia. Film ten to klasyczny przykład kostiumowego widowiska z czasów Imperium Rzymskiego zwanego niekiedy przez filmoznawców i krytyków „kinem sandałowym”.

[madohora]

Na szczęście Carmine Elia stanął na wysokości zadania. Wyreżyserowany przez niego film nakręcono z wielką starannością, dbając przy tym, by wiernie ukazać na ekranie starożytne realia. Strona wizualna jest więc bez zarzutu i ogląda się go z ogromną przyjemnością. A prócz pięknie skomponowanych kadrów i przyciągających oko kostiumów, opowiedziano nam także bardzo ciekawą historię.

[madohora]

Co ciekawe szwarccharakterem nie jest tutaj Dioskur - ojciec Barbary, który w dawnych legendach był sadystycznym tyranem. Tu prześladowcą jest przybywający do jego pałacu, przysłany przez Rzym prefekt Marcjanus, który ma m.in. za zadanie zweryfikować wierność Dioskura cesarstwu i wyłapać, a następnie wymordować chrześcijan z Nikomedii.

[madohora]

Co daje wiara w Chrystusa? Dlaczego bycie chrześcijaninem ma tak wielką wartość? Z ekranu pada również sporo pięknych, mądrych i ważnych słów na ten temat. Warto je wyłapać, wsłuchać się w nie, przemyśleć. Szczególnie dziś - w dniu świętej Barbary.

[madohora]

EWANGELIA (u św. Mat. rozdz. 25, wiersz 1-13)

Onego czasu mówił Jezus uczniom swoim tę przypowieść: Podobne będzie Królestwo niebieskie dziesięciu pannom, które wziąwszy lampy swoje, wyszły naprzeciw oblubieńca i oblubienicy. A pięć z nich było głupich, a pięć mądrych. Ale pięć głupich, wziąwszy lampy, nie wzięły ze sobą oleju. A mądre wzięły oleju w naczynia swoje z lampami. A gdy oblubieniec omieszkiwał, zdrzemnęły się wszystkie i posnęły. A o północy rozległo się wołanie: Oto oblubieniec idzie, wyjdźcie naprzeciw niemu! Tedy wstały one wszystkie panny i oczyściły lampy swoje. Lecz głupie rzekły mądrym: Dajcie nam z oleju waszego, bo lampy nasze gasną. A mądre odpowiedziały, mówiąc: By snadź nam i wam nie zabrakło, idźcie raczej do sprzedających, a kupcie sobie. A gdy szły kupować, przyszedł oblubieniec, a te, które były gotowe, weszły z nim na gody, i zamknięto drzwi. A na koniec przyszły i drugie panny, mówiąc: Panie, Panie, otwórz nam! A on odpowiadając, rzekł: Zaprawdę, mówię wam, nie znam was. Czuwajcież tedy, bo nie wiecie dnia ani godziny.

[madohora]

arbara była jak jej ojciec poganką, lecz w miarę jak się kształciła, poznawała coraz lepiej bezzasadność religii bałwochwalczej. Bywały chwile, szczególnie kiedy w nocy z swojej samotni wpatrywała się w gwiazdy na niebie rozsiane, że myśl jej wznosiła się do pojęcia jedynej, najwyższej Istoty, która stworzywszy i rozrzuciwszy po przestrzeni te światy, utrzymuje je w porządku i kieruje nimi. Wtedy zatopiona w myślach o jedności Bóstwa, z obrzydzeniem wspominała brednie o bożkach, a wzdychała za światem prawdy.

[madohora]

Tym czasem Dioskorus pod wpływem nalegań krewnych postanowił wydać Barbarę za mąż. Wkrótce potem przybył z prośbą o jej rękę najbogatszy w tym kraju i najznakomitszego rodu młodzieniec. Ojciec oznajmił to Barbarze, a widząc, że nie jest za tym, wcale na nią nie nalegał, po czym wybrał się w daleką podróż.

[madohora]

Barbara z wielkim żalem opuszczała swoją samotnię, w której wielce się rozmiłowała, odkąd została chrześcijanką, a gdy weszła do mieszkania ojcowskiego, nadzwyczaj bolesnego doznała wrażenia, Dioskorus bowiem, będąc gorliwym poganinem, cały swój dom zapełnił bożyszczami. Na ten widok Barbara nie mogła się powstrzymać od okazania wstrętu, jaki w niej budziły bożyszcza pogańskie, i zarazem smutku, że jej ojciec nie dostrzega błędów swojej religii. Zdziwiony Dioskorus zapytał ją groźnie, czy jej wyobrażenia religijne są inne i czy nie wierzy w bogi, a wtedy Barbara, pełna ducha Bożego, z przedziwną trafnością zaczęła mu wyjaśniać błędy pogańskie, jako też dowodzić, że religia chrześcijańska jest jedyną prawdziwą. Prosiła go również, aby i on uznał jedynego i prawdziwego Boga, ale jej wysiłki były daremne, Dioskorus bowiem wpadł w wściekłość, porwał za miecz, i przysięgając na bogi, że sam pomści ich zniewagę, rzucił się na córkę. Barbara, znając jego gwałtowność i wiedząc, że może się dopuścić zbrodni, uszła co prędzej w las, który był niedaleko ich mieszkania. Dioskorus pogonił za nią z mieczem i przyparłszy ją do skały już ją miał nim ugodzić, kiedy skała nagle cudownie się rozstąpiła i Barbara znikła mu z oczu.

[madohora]

Nie zwlekając z tym zbrodniczym zamiarem, kazał ją skrępować powrozami jak zbrodniarkę i poprowadzić do wielkorządcy nikomedyjskiego Marcjana. Ten, zdjęty litością, kazał ją rozwiązać i ubolewając nad surowością jej ojca, zaczął ją nakłaniać najłagodniejszymi słowami i najpochlebniejszymi obietnicami, aby się wyrzekła zakazanej w państwie rzymskim religii. Święta Barbara odparła: "Najpochlebniejsze przyrzeczenia nie odwiodą mnie od wiary, w której poznałam prawdziwego Boga. Sama tym nad wyraz uszczęśliwiona, pragnę, abyście i wy wszyscy tego szczęścia dostąpili". Rzekłszy to, z taką mocą i świętym namaszczeniem zaczęła wykazywać błędy pogaństwa, a zarazem dowodzić prawdziwości wiary chrześcijańskiej, że nie tylko na wszystkich obecnych ale i na samym wielkorządcy słowa jej sprawiły wrażenie. Widząc to Dioskorus, zagroził Marcjanowi, że go oskarży przed cesarzem, jeśli będzie oszczędzał jego wyrodną córkę, która publicznie, a nawet w obecności najwyższego urzędnika, śmie znieważać bogi cesarskie. Uląkł się tego Marcjan i wydał rozkaz, aby Barbarę najprzód okrutnie osmagano rózgami, a potem kazał włożyć na nią włosiennicę z ostrej szczeciny i uwięzić. W więzieniu objawił się Barbarze Pan Jezus, przyrzekł wspierać ją w mękach, jakie ją jeszcze czekają, i uleczył jej rany.

[madohora]

Marcjan, widząc jej stałość, podwoił okrucieństwa, a gdy i teraz nic nie wskórał, skazał ją na śmierć. Gdy ją przyprowadzono na plac stracenia, Dioskorus przyskoczył do sędziego, domagając się, aby mu pozwolono spełnić wyrok śmierci na córce. Nawet poganie wzdrygnęli się na tak niesłychane barbarzyństwo, ale Święta uklękła spokojnie i po krótkiej modlitwie, w której ponowiła Panu Bogu ofiarę swojego życia, podała szyję pod miecz, po czym wyrodny ojciec ściął jej głowę. Stało się to roku Pańskiego 236 w dniu 4 grudnia, w którym to dniu Kościół Boży obchodzi jej pamiątkę.

[madohora]

Święta Barbara jest szczególną pośredniczką w Niebie do otrzymania łaski przyjęcia ostatnich sakramentów przy śmierci, co się niejednokrotnie w widoczny sposób potwierdziło. Oprócz tego policzona jest między czternastu św. Przyczyńców jako opiekunka od burz i pożaru, a górnicy czczą ją jako swą patronkę.

[madohora]

W godzinę śmierci, o której tyle tylko pewna, że jedynemu Bogu jest wiadoma i że prędzej wybije aniżeli myślimy, w tej godzinie ciało nasze strasznie cierpieć będzie, gdy przyjdzie chwila rozłączenia z duszą, z domownikami, z rodziną, z mieniem doczesnym i z niewykonanymi planami; straszne też będą boleści tego przymusowego rozdziału ciała i duszy, gdy ciało pocznie stygnąć, ćmić się w oczach, gdy pot śmiertelny zacznie występować na czole, usta schnąć, oddech ustawać, w gardle chrobotać. Jakże wtedy zatęsknimy za przyjacielem, wszechmocnym pocieszycielem, który by nas pokrzepił i dodał nam siły do poniesienia ofiary życia! Jedynym takim pocieszycielem jest Jezus utajony w Przenajświętszym Sakramencie. Oby nas w godzinie śmierci raczył pocieszyć i pokrzepić!

[madohora]

Boże, któryś pośród innych cudów Twej potęgi dał także płci słabej zwycięstwo męczeństwa, spraw łaskawie, ażebyśmy obchodząc uroczyście dzień urodzenia świętej Dziewicy i Męczenniczki Barbary, przez jej przykład Ciebie osiągnęli. Przez Pana naszego Jezusa Chrystusa, który króluje w Niebie i na ziemi. Amen.

[madohora]

Osierocona przez śmierć matki w wczesnych latach życia, piękna i uzdolniona dzieweczka wychowywała się pod opieką i kierunkiem ojca, imieniem Dioskur, ulubieńca cesarza. Bogaty satrapa był zaciekłym poganinem, który chciał utwierdzić swą jedyną córkę w praktykach pogańskich. Ażeby ten cel osiągnąć a także, ażeby uchronić ją od natarczywości panów z swego otoczenia, którzy starali się o jej względy dla wielkiego jej rozumu i niezwykłej urody, zabronił jej bywać między ludźmi i zmusił do mieszkania w obronnym zamku, którego wieża, była rozjaśniona dwoma oknami.

[madohora]

Gdy ojciec powrócił z morderczej wyprawy, zapytał ją o powód tylu zmian, które zauważył, a córka przyznała się do porzucenia bogów pogańskich. Uniesiony gniewem Dioskur porwał za miecz. Barbara uratowała się ucieczką między skały, które otwarły się same i ułatwiły jej schronienie w niedostępnej pieczarze. Pewien pasterz wydał jej miejsce pobytu, więc zamknięto ją do więzienia. Zdradziecki pasterz został za karę zamieniony w złom marmuru. Dioskur daremnie nakłaniał Barbarę, ażeby powróciła do pogaństwa i zaślubiła poganina, którego przeznaczył jej na męża. Odrzekła na to, że bogowie pogańscy są uosobieniem kłamstwa i obłudy, i że pragnie zostać oblubienicą jedynie Chrystusa. Wtenczas wydano ją sędziemu Marcjanowi, który, nie mogąc także zachwiać jej stałości w wierze, skazał ją na srogie tortury.

[madohora]

Cześć św. Barbary, tak samo jak św. Katarzyny, przyjęta się od razu w sercach chrześcijańskich narodów. Pochodzący z odległych czasów obraz jej znajduje się na kolumnie kościoła Santa Maria Antiqua (św. Marja Starożytna) w Rzymie. Nabożeństwo do niej ogarnęło nietylko wschód i zachód Europy, dokąd przywieziono jej relikwie "cenniejsze niż złoto i topazy'. Stała się bardzo znaną i czczoną. Dowód jej wielkiej popularności widzimy także w zastosowaniu jej imienia nawet w świecie przyrody, nazywamy bowiem zimową rzeżuchę, której młode liście jada się jako sałatę, zielem św. Barbary, albo Barbarką. Również w uznaniu jej wpływu i na owoce ziemi kładziemy do wody w dzień jej święta, a więc 4 grudnia, ziarnka zboża i gałązki czereśni, które mają zakwitnąć na Boże Narodzenie - są to gałązki św. Barbary. Imię jej nadawano często na chrzcie św., a zwłaszcza w Polsce bardzo jest powszechne i ulubione.

[madohora]

Uwzględniając okoliczności towarzyszące ścięciu św. Barbary a zwłaszcza nagłą i pełną groźnego znaczenia śmierć jej ojca, Dioskura, uważamy świętą męczennicę za obronicielkę od piorunów i ognia i wzywamy w modlitwach jej pomocy podczas burzy i pożaru. Z tego też względu jako "świętą od ognia", wybrano ją za patronkę zawodów, mających styczność z materiałami wybuchowymi. Także artyleria i kanonierzy czczą ją w szczególniejszy sposób od dawna, nawet i wielka wojna nie przerwała tego pobożnego zwyczaju, a obecnie i wojsko polskie nie zapomina o dniu jej święta. Marynarze zaś w czasie nawałnicy morskiej udają się pod jej opiekę.

[madohora]

Poza tym św. Barbara uważaną jest jako patronka dobrej śmierci, poprzedzonej przyjęciem ostatnich sakramentów świętych. Nazywana także "matką świętej spowiedzi", odmalowana była z kielichem i hostią.

[madohora]

Z gorącem zaufaniem udajemy się więc w prośbę do św. Barbary nie tylko wtenczas, gdy życiu naszemu zagraża niebezpieczeństwo, ale także kiedy przypomnimy sobie, że każdej chwili Bóg nas może do siebie powołać. Prosimy świętą słowami starodawnej pieśni, aby, jako "perła Jezusowa, ścieżka do nieba grzesznikom gotowa, wierna przy śmierci Panienka smutnemu konającemu", poleciła duszę naszą Bogu "w niebieskim progu". I z serdeczną ufnością powtarzamy:

[madohora]

Podczas prześladowań została aresztowana i kilkakrotnie torturowana, potem odesłana do sądu wyższej instancji, gdzie również była torturowana. Jednak sędzia pomyślał, że jest ona zbyt młoda, żeby ją skazać, więc odesłał ją do więzienia. Razem z nią w celi było trzech chłopców, którzy dodawali jej odwagi. Tymczasem Barbara zachorowała na dur brzuszny. Chorowała przez tydzień i zmarła 27 maja 1839 r.

[madohora]

Beatyfikowana przez papieża Piusa XI 5 lipca 1925 r. z grupą 78 innych męczenników, a kanonizowana z grupą 102 innych męczenników koreańskich przez Jana Pawła II 6 maja 1984 r. na placu Yoido w Seulu.:

[madohora]

Boże! Gdzie nigdy słońce Twe nie świeci,
Tam się spuszczamy w głąb ziemi;
Na niej zostają nasze żony, dzieci -
Jak ojciec czuwa nad nami.

Przyjmij łzę skruchy, przyjmij łzę pokuty,
Odpuść, ach odpuść nam. Boże!
Idziem, gdzie każda głębia, jar wykuty
Strasznym nam grobem być może.

Otul nas, Panie, skrzydłem Twojej pieczy;
Ukój ziemską bojaźń, troski;
Na pracęś skazał cały naród człowieczy:
Spełniamy wyrok Twój Boski.

O! wlej w nas miłość, wlej nam ducha zgody,
Chęć wsparcia w każdej potrzebie,
Idziem na wspólne losy i przygody -
Bądźmyż i braćmi dla siebie.

Daj, by ten kruszec, któryś łask Twych cudem
W wnętrznościach ziemi tej złożył,
Naszym poczciwym wydobyty trudem -
Wdzięczność Ci świata pomnożył.

O! czuwaj. Panie, czuwaj nad wszystkimi,
Wlej dobroć w serca zwierzchników,
Błogosław znojom oracza na ziemi,
Pod ziemią pracy górników!

[madohora]

A jeżeli mróz, to sanie na górę włóż,
A szykuj wóz.

[madohora]

Kiedy na Barbarę gęś chodzi po lodzie,
To będzie Boże Narodzenie po wodzie.

[madohora]

Zacznijmy od tego, że nie można mówić o błędzie ortograficznym w tak napisanej nazwie. Z błędem bowiem mamy do czynienia tylko wtedy, gdy ktoś napisze jakiś wyraz bądź grupę wyrazów niezgodnie z obowiązującymi w danym momencie zasadami pisowni. Kto miał w ręce przed­wo­jen­ną książkę czy gazetę, o starszych wydawnictwach nawet nie wspominam, z pewnością dostrzegł niejedno odstępstwo od dzisiejszej pisowni. Nikt nie mówi jednak w takiej sytuacji o błędzie, bo wie, że ma do czy­nienia ze starym tekstem. Z pisownią słowa Barburka (możliwe też barburka, małą literą) jest podobnie. Gdy nadawano nazwę tej ulicy, prof. Witold Doroszewski, znany językoznawca i redaktor naj­więk­szego XX-wiecznego słow­nika języka polskiego, zalecał taką właśnie pisownię. Nazwa ul. Bar­bur­ki jest więc orto­gra­ficz­nym archa­iz­mem. Dzisiaj natomiast, gdyby ktoś – pisząc o święcie św. Barbary – na­pisał Barburka, popełniłby błąd orto­gra­ficzny, bo zgodnie ze współ­czes­nymi zasadami pisowni obo­wią­zuje nas pisownia Barbórka.

[madohora]

Po latach językoznawcy zmienili zdanie. Najprościej będzie, jeśli przytoczę tu słowa prof. Jana Miod­ka, medialnego następcy Witolda Doroszewskiego: „Jest to ukłon w stronę śląskiej tradycji, w której funkcjonuje postać Barbora [!] i wywiedziona z niej – umotywowana morfologicznie – Barbórka. Święto górnicze i nazwa ze śląskim regionem są genetycznie związane, dobrze się więc stało, że uszanowano tradycję lokalną, przekształconą w zwyczaj ogólnopolski.”

[madohora]

W artykule, który stał się pretekstem do napisania tych uwag, pojawił się jeszcze jeden wą­tek. „Co ma więc teraz dzieciom powiedzieć nauczycielka?” – pyta dziennikarz rzecznika miasta. Pro­blem jest pozorny. Wykształcony polonista z odpowiedzią na tak postawione pytanie nie po­wi­nien mieć problemów ani gdy chodzi o kwestie natury merytorycznej (jak objaśnić problem), ani gdy chodzi o kwestie dydaktyczne (jak o tym uczyć). A jeśli nie wie?

[madohora]

BARBÓRKA W ZABRZU - www.nettg.pl (archiwum)

[madohora]

1. Górnicze skarby pod ziemią
Głęboko ukryte drzemią.
Na ścianach, filarach górnicza już wiara
Wykuła do skarbów drogę.

Ref. Ja, dzielny górnik, silny jak tur,
Wydobywam węgiel z podziemnych gór.
A tam na wierchu słoneczko lśni,
Żonka się krząta, syneczek śpi.
A tam na wierchu słoneczko lśni,
Żonka się krząta, syneczek śpi.

2. Górnicza lampka się pali,
To nasze słonko w kopalni.
Kombajnem dziś węgiel pod ziemią dobędę
Dla fabryk, dla wsi i miasta.
Pobrano z www.weselicho.net

Ref. Jo, śląski pieron spod Bytomia,
Wydobywam węgiel każdego dnia.
A tam na wierchu jest domek mój,
W nim stara czeka, dziubeczek mój!
A tam na wierchu słoneczko lśni,
Żonka się krząta, syneczek śpi.

[madohora]

Odzwierciedlały one górniczą dumę, trud ciężkiej pracy, solidarność wszystkich górników, ale także poczucie humoru, z którego znani są górnicy. Piosenki pisano, by podnieść się na duchu podczas szychty, ale także, by pieśnią uczcić ważne wydarzenie lub bawić się wspólnie na biesiadach.

[madohora]

Praca w kopalniach wymaga wiele wysiłku, a także naraża na niebezpieczeństwa. Dzięki wspólnie śpiewanym pieśniom górnicy nie tylko podnosili się wzajemnie na duchu, ale i manifestowali swoje braterstwo.

[madohora]

Oprócz piosenek, które zagrzewały górników do pracy, znane są także pieśni, które przeznaczone były na specjalne uroczystości oraz święta. Najważniejszą pieśnią jest rzecz jasna hymn, który nosi tytuł Niech żyje nam górniczy stan. Niegdyś górnicy nieśli tę piosenkę na ustach podczas każdego zjazdu pod ziemię. Dziś pieśń wykonuje się podczas świąt górniczych oraz podczas specjalnych uroczystości

[madohora]

Inne piosenki śpiewane były podczas uroczystości rodzinnych górników, takich jak śluby czy pogrzeby, Wtedy to górnicy pojawiają się w tradycyjnych górniczych strojach, a wspólne pieśni symbolizują ich solidarność i przywiązanie do służby. Najsłynniejszymi są wesołe piosenki biesiadne, które zachęcały do wspólnej zabawy. Piosenki takie jak Witajcie mili goście opowiadają o wesołym świętowaniu, jednak w każdej jest nawiązanie do górniczego stylu życia.

[madohora]

Stańmy bracia w jedno koło.
Ody po pracy sprzyja czas,
Niech więc spłynie nam wesoło
Nucąc chwilę zgodnie wraz.
Niech więc spłynie nam wesoło
Nucąc chwilę zgodnie wraz.
Opuściwszy dziś pieczary,
Ody zastajem wina dzban,
Dalej bracia za puhary
„Niech górniczy żyje stan.“
Choć pod młotem złoto płynie,
1 ,ecz' nie łudzi jego blask.
Światu dajern jak dziecinie,
By żył biedak z naszych łask-
Wznieśmy bracia więc puhary.
Jeszcze z winem stoi dzban,
I nim wejdziem znów w pieczary
„Niech górniczy żyje stan!“

[madohora]

Dzisiaj się tutaj cieszmy : Glück auf! Glück auf!
Co w świętej ziemi robimy: Glück auf! Glück
auf! Glück auf!
Górnikami nas mianują, Glück auf! Glück auf!
Szczęścia nam winszują:
Każdy co Górnika znaje:
Rękę mu swoję podaje:
Nawet żona Gómikowa:
Mówi mu te same słowa:
I dzieci się z nim rozstają:
Glück auf jemu powiadają:
W drodze gdy się z kim zobaczy:
Te same słowa daó raczy:
Gdy do cechenhauzu włazi:
Glück auf słowa swe wyrazi:
Stajger go tu recytuje :
Jestem! on się tam mianuje:
A jak Stajger recytuje:
Idźcie z Bogiem rozkazuje:
Każdy się też do drzwi bierze:
Będąc teraz w dobrej wierze:
Na szyb przyjdzie ku drabinie:
Złazi zaraz w tej godzinie :
Wprzód się żegna niźli złazi:
I krzyż Pański tu wyrazi:
Teraz drabiny się chwyta:
Nie ogląda ani pyta:
A gdy przyjdzie do swój pracy:
Z kamratem się sw«m zobaczy
Mówi mu co tu nowego:
Złego albo też dobrego:
Słychać w kopalni lub w przodku:
Czy się znajduje w porządku:
Naczynie: kilof, opata:
Czy idzie dobrze robota?
Gdzie klin, perlik się znajduje?
Czy strzeladła potrzebuje:
Jeśli świedry szarfowane:
Jak godziny zrychtowane:
Wiele godzin się rachuie:
Czy wszystko dobrze sztymuje:
Jeśli porządek stary mają:
Slepry się nie ociągają:
Jaki dęg Stajger zostawił :
Czy ich ganił albo sławił:
Jeśli idzie do kopania:
Albo będzie do strzelania:
Kamrat mówi, że tam będzie:
Widział wszystko we swem rzędzie:
Naczynie przy przodku stoi:
Roboty się niech nie boi:
Perlik i klin też tam leżą:
Ze świedrami ślepry bieżą:
Do kowala by szarfował:
Bo ich będzie potrzebował:
Weźmij sobie dynamitu:
A daj dziurę i tam i tu:
Masz godziny powieszone:
Trochę przykrąć w prawą stronę:
Mamy je mieć w naszym przodku :
I to prawie na pośrodku:
Stajger odszedł Bergman dumie:
Co też robi żona w domie:
Stary# przodek jak bywało:
Sleprom się jechaó nie chciało:
Stajger dobry dęg zostawił:
Przodek się także poprawił:
Przeto kamrat pilnuj swego:
Byśmy dostali dobrego:
Geltaku się spodziewali:
I po trzy marki dostali:
Przyjdzie Stajger do Bergmana:
Mówi Glück auf: już od rana:
"Witam pana Stajgra mego:
Mam tu dzisiaj coś nowego:
Galman kruszec się poprawił:
Lecz mnie kłopotu nabawił:
Bom tu widział w ich osobie:
Pana Stajgra świecił sobie:
Mc nie mówił tylko dali:
Szedł, my mu się przyglądali:
Stracił nam się trochę dali:
Myśmy się też obawiali:
Czy to skarbnik jest w naturze:
Albo nam się w oczach bzdurze:
Stajger się śmiał do rozpuku :
Mówił: stary ty górniku:
Me wierzźe ty we skarbnika:
Bo tu niema wycuźnika:
Żeby tu w grubie przebywał :
I Stajgra tu zastępował:
Tylko pilnuj swój roboty:
Bo ślus na przyszłą Sobotę:
Glück auf Stajger wreszcie mówi:
A idzie ku wychudowi:
Stajger odszedł Bergman dumie:
Co też robi żona w domi
W tem go bierze tu drzymota:
On się ze snem tam szamota:
I takému się w głowie broi:
Ze znów Stajger przy nim stoi:
On przeciera swoje oczy:
Aż sobie dobrze zobaczy:
Lecz już nie widzi żadnego:
Tylko przodek twardy jego :
O mój Boże cóż się stało?
Miękkie było a stwardziało:
Bierze lampę obaczuje:
Jeśli też gdzie nieco czuje:
Lecz wszystko tak skamieniało:
Onego zafrasowało:
Cóż my Górnicy poczniemy?
Jak się na ślus obejdziemy:
Gdy nie będziem mied roboty:
Użyjemy to sromoty:
Tak całą szychtę pracuje:
Aż go kamrat ablezuje:
Cóż nowego kamrat mówi:
Czy będziemy wnet gotowi:
Naszą robotę skończemy:
A do ślusu się weźmiemy:
Kamrat mu przodek przedstawia:
Nowego smutku nabawia:
Cóż się stało z tą robotą?
Bez pieniędzy ze sromotą:
Pójdziem do domu o mój Boże!
Któż nam w tej biedzie pomoże?
Przeżegnał się, oczy wznosi:
I Boga o pomoc prosi:
Potem swe łachy zebłóczy:
Na ustroń kładzie przed oczy:
Sznaps, wurszt i kawałek chleba:
Cóż więc Górnikowi trzeba:
Teraz się bierze do pracy:
Lecz dzisiaj wszystko inaczy:
A gdy się już napracował:
Miał chęó aby też skosztował:
Sznapsu, wursztu i też chleba:
Bo już słaby — siły trzeba:
Lecz z tego już nic nie było:
Wszystko się tam gdzieś straciło:
Górnik myśli co się stało :
Jeszcze mi się nie przydało:
Slepra pyta, czy nie znaje:
Gdzie sznaps, wurszt i chleb zostaje :
Sleper mówi : nie wiem tego :
Mnie się nie tyczy do tego:
Górnik to Bogu oddaje:
Odpoczął nieco i wstaje:
Znowu z pilnością pracuje:
A głodu wcale nie czuje:
Szychta już znowu nadchodzi:
Ablesung ku przodku godzi:
Gdy kamrat przyszedł do niego:
Mówi jemu co nowego:
On mu wszystko opowiada:
Lecz najbardziej nad tem biada:
Że przodek ztwardł bardzo wiele:
A tu niedaleko niedziele:
Rób tu z Bogiem mój kamracie:
A pamiętaj na to za się:
Kamrat przodek obaczuje:
Ale twardy wszędzie czuje:
Przeżegnał się krzyżem świętym:
I pracuje to zaciętym:

[madohora]

óż górnikowi trzeba gdy do kopalni idzie,
Oleju, wódki i chleba to zapomni o biedzie,
Te wszystkie msze starania,
Zostaną bez omieszkania,
W domu gdy mówi Glück auf!
Glück auf! Glück auf! Glück auf!
Cóż jeszcze potrzebuje górnik do swojej pracy,
Żona jemu to szykuje on sobie to zobaczy,
— 14
Lampę daje do ręki, siekiera tuż dla niego,
A on Bogu czyni dzięki prosząc o łaski Jego.
Gdy jeszcze inny leży w domu na swej pościeli,
To górnik do pracy bieży niema czasem niedzieli. *
Bądź z Bogiem żono miła ja już wychodzió muszę.
Bo godzina nam wybiła Bogu polecam duszę.
0 łaskę prosió Boga, by mu przy pracy jego,
Oddalił smutek i trwogę od wszystkich i od niego.
A przyszedłszy do cechy siada na miejsce swoje
Lecz niema już w niej uciechy mówi Boga się bo
Stajger go ferlezuje on się „jestem“ odzywa,
Lampę sobie też szykuje i tego się spodziewa.
Trafi kamrata swego w przodku jeszcze przy pracy,
To mówi Glück auf do niego i robotę zobaczy.
Zdejmuje łachy swoje i na stronę kładzie,
Boże daj mi łaskę Twoję nie dajże mnie zagładzie.
A gdy się napracuje górnik w tej ziemi świętej,
To się ku szychcie gotuje jeżeli nie był zdjęty.
Od przełożonego to, który onych pilnuje,
1 także po przodkach lata o byle co strofuje.
Górnik szczęśliwie pracy dokonał na wierzch idzie,
Czy tam we dnie czy w nocy zapomniał o swój biedzie.
Już się na wierzchu widzi na nowo się tutaj cieszy,
Nikim się nawet nie brzydzi i ku domowi śpieszy.
A gdy przyjdzie do domu górnik po swój robocie,
Powiada także każdemu o pracy i ochocie
Zona jego go wita na nowo jako męża,
O pracy się jego pyta i to mu nadwyrężą.
» On się myje, obłóczy a potem się posila,
Bo to dobrze dla człowieka w porządku choó niewiela
Na długiój rułce fajkę, czarny pies koło niego,
Zakurzy i powie bajkę lub wypije jednego.
Kanarek w oknie śpiewa dzieci mu wtórują,
Górnik tego się spodziewa, że mu wszyscy hołdują.
Te wszystkie inne starania etc.

[madohora]

adajmy bracia do tego stola,
Będziemy pili to piwo do koła.
Kluk, kluk, kluk gloria,
Dzisiaj się żadnego nie mija.
Siedzimy bracia już tu przy tem stole,
Wypijmy sobie to każdy wesołe.
Kluk, kluk, kluk gloria,
Já pierwszego to teraz już pija.
Sprzyjamy wszyscy temu to stołowi,
Będziemy pili aż będziem gotowi,
Kluk, kluk, kluk gloria,
Ja następujący już pija.
Tego to stola wszyscy to szanujcie,
Na kogo przyjdzie, pid mu nie zabrońcie.
Nie rozlewajcie tutaj po tem stole,
Tylko my pijmy też wesołe.
Jeżeli który nieco też rozleje,
W pojządku niechaj wszystko się to dzieje.
Niechaj to kelner coprędzój pościera,
Gasthaus niech na to gęby nie otwiera.
Bo nasze grono dzisiaj się tu cieszy,
Każdy to do nas przeto niecha spieszy.
Bo my wesele wesoło dzisiaj odprawiamy,
Pomiędzy nami jednego brakuje.
Patrona tego co nam dzisiaj daje,
Niech z nami śpiewa i to też mech znaje
Więc bracie, któryś tutaj między nami,
Brzękamy tobie wszyscy kieliszkami.
Niech z nami żyje ten to nasz kochany,
Dziś od nas wszystkich jeden to obrany.
Na zdrowie twoje teraz to pijemy,
Szczęścia dobrego tobie winszujemy.
Żyj z nami bracie niech ci się obraca,
Kufka a głowa nigdy nie zawraca.
Do końca z nami niech się każdy cieszy,
A potem do dom niechaj się pospieszy.
Niech trzeźwym będzie i też nim zostanie,
Niech każdy widzi i przyzna mój Panie.
Już poprzestajmy dziś tego to picia,
Boby szkodziło naszego to życia.
Wiwat w ostatku, wszyscy zawołajmy,
Bo już w głowach dosyć mamy.
Klub, kluk, kluk gloria,
Już nasza uciecha pomija

[madohora]

I matkę porzucić trzeba...
Dla chleba, panie, dla chleba!
I poszedł z grabkami z kosą,
W guńce starganej szedł boso...
T poszedł z gór swoich w dal -
Góralu, żaj mi cię, żal
Bracia, pracujmy, starość nas czeka s
Starość jest zimą człowieka.
Bracia! bracia i t. d

[madohora]

Hej górnicy ręka w rękę,
t Zaśpiewajmy tę piosenkę,
A śpiewajmy przyzwoicie,
Czem to górnik jest w świecie,
s Co za korzyść dla całego
■ Świata z stanu górniczego
Z czegóżby byiy monety,
I też do wojny armaty,
Nawet rolnik ma pług, brony,
Któremi kraje zagony;
Ani kolei żelaznych,
Swiatby nie znał dzisiaj żadnych.
Na to ręce nasze, trudy.
''Vydobyly kruszce, rudy.
Które w ogniu przepalili,
Stal, żelazo uczynili;
I dopóki świat istnieje,
Nie zaginą te koleje,
Po których wszelkie towary,
I też największe ciężary
Rozwożą dziś machinami,
Z których bucha dym kłębami,
Przez góry, lasy, i pola.
W dalekie krainy .hola!
Górnik jest też poważany
W swoim stroju, gdy ubrany
W czarną kitlę, pas świecący,
Szako, pióropusz błyszczący ;
Wszystko się to połyskuje,
Gdy się górnik wymustruje
A gdy w świecie coś ważnego
Zdarzy się, coś nadzwyczajnego,
Już to górnik jest na przodzie,
Wystrojony w swojej modzie.
„Szczęść nam Boże!“ wykrzykują
„Niech górnicy żyją! żyją!

[madohora]

estem górnik, tem się szczycę,
Że ma praca tak słynie,
Gdziekolwiek się myślą rzucę,
W każdej bywam krainie:
Węgle, kruszcze, to skarb drogi.
Moją ręką dobyty,
Dla każdego owoc błogi,
Wszędy bywa użyty.
Choć przy pracy łożę życie.
Lecz pociechę mam z tego,
Żem potrzebny w caflym święcie
Ku wygodzie bliźniego
Więc nucę piosnki codziennie
Do górników Patronki.
Choć pod ziemią, to przyjemnie
W pieczy świętej Barbarki.
Lampa, kilof i naboje,
Miot i świder przy boku,
Dzielą ze mną wszystkie' znoje,
Nie odstąpią mnie kroku.
W tyle skóra połyskuje,
Czapka z piórem na przoćzie,
Gdy się górnik wymustruje,
To jak żołnierz w paradzie.
Choć przy pracy jestem czarny,
Choć mi słońce nie świeci,
Lecz mój postęp jest nie marny,
To górnika zaszczyci.
A więc'„Szczęść nam, szczęść, nam
Niech nam serca tak cztiją, (Boże!“
Wykrzyknijmy, jak kto może:
Górnicy „niechaj żyją

[madohora]

18
/
Smutny staną} u gospody,
Tam opodal smutnych chat
Zesiadł z konia jeździec miody,
I żałośnie poszedł w świat.
Broń zakopał w ciemnym gaju,
By nie znalazł krwawy wróg,
Czy powróci tu do kraju.
To wie tylko jeden Bóg.
Na ro-zdrożu w obcej ziemi,
Smutno patrząc‘konik stał,
I za panem, za swojemi,
U obcego żłobu rżał.
Użyjmy dziś żywota.
Użyjmy dziś żywota, wszak żyjem tylko
— raz,
Niechaj ta czara złota nie próżno wabi
nas!
Hejże do niej wesoło! niechaj obiega
w koło,
Chwytaj i do dna chyl. zwiastu-nkę słod
kich chwil!
Poco tu obce mowy, wszak polski pijem
miód.
19
Lepszy śpiew narodowy i lepszy bratni
ród,
W ksiąg greckich, rzymskich, steki nie
wlazłeś, żebyś gnił;
Byś bawił się jak Oreki. a jak Rzymianin
bił.
Ot tam siedzą prawnicy i przed nich
puhar staw,
Dziś trzeba nam prawicy, a jutro trzeba
praw.
Kto metal kwasi, pali — skwasi metal
i czas,
My ze złotych metali miły ciągnijmy
kwas.
Ot tu medyków koło, czas toast na nich
wznieść.
Spełnijmy go wesoło, ochoczo na ich
cześć,
Niech kwitnie w pomyślność medyków
zawód cny,
Cierpiącej on ludzkości ociera gorzkie
łzy.
%
Użyjmy dziś żywota, wszak żyjem tylko
raz
u stoi czara złota, a wnet przeminie
czas,
Krew stygnie, włos się bieli, w wiecz
ności wpadnie toń,
To oko zamknie Feli, to filarecka dłoń

[madohora]

21
Górnicy są to dzielni indzie.
Górnicy są' to dzielni ludzie
U mich nie słyszysz o zmudzie,
C,hodzą we dnie, chodzą w nocy.
Boże, bądź im ku pomocy!
K.obią' tam w podziemnym świecie,
Robią w' zimie, robią w lecie;
Słońce im tam nie zaświeci,
Ani ptaszek nie zanuci.
Łamią kruszec, rąbią węgle,
Ciskacz na wóz kładzie ciągle.
Lampkami se przyświecają,
Boga na pomoc wzywają.
I proszą świętej Barbary,
Prosi młody, prosi stary,
By im szczęście uprosiła,
I rodzinie ich wróciła,

[madohora]

Żegnam cię luby kraju rodzinny,
Duchem do ciebie powrócę.
Lecz nie na wieki cię rzucę:
Choć legnę w grobie na ziemi innej,
Ojcze i matko, bywajcie zdrowi!
Żegnam was, bracia kochani!
Niech wam co ranek nadzieja powie,.
Że wkrótce wrócą wygnani.
Bywaj mi zdrowy, ludu kochany,
Śpiący, lecz czysty, niewinny,
Inny lud, inny na brzegach Sekwany.
Nad Elbą, Renem lud inny.
Żegnam was, moje góry ojczyste,
Cicha dolino Ojcowa,
,Was błonia, wody Wisełki czyste,
I lube muiy Krakowa
27
Ach! ;ay co wieczór na niebo spojrzę.
Widzę! o widzę wasz obraz żywy,
Ma niebie zamiast błękitów dojrzę
Ojczyste bory, góry i niwy.
O! Wisła płynie — Kraków i sioła
W-jej przeglądają się fali —
Trzy mogiły nad nią — pola do koła —
Karpaty mgła się w oddali.
Oh! do was tak jak do nieba daleko,
Lecz kiedyś w pośród was stanę,
Ns twoim brzegu słowiańska rzeko,
Na zawsze wtedy zostanę!
Jeżeli wprzód obca ziemia zagrzebie,
We biedne ciało tułacze,
To duch mój, Polsko! wzięci nad ciebie,
Kraj mój kochany zobaczę!
A wiatr powieje może z zachodu,
ï Kyje prochy zaniesie
Na błonia, w których biegałem za młodu
Po polach ojczystych rozniesie

[madohora]

Wszystkich nas ciekawość budzi
Kto jest najszczęśliwszym z ludzi?
A ja mówię, ż.e nad pana
Szczęśliwszym jest stan furmana.
Het wio, hetta wio,,.
Heta stary, siwy. kary,
Het wio, hetta wio. heta, heta brr
Czy to z góry, czy pod górę, ą
Zawsze ciągną'cztery kare,
A który ma zią naturę,
Tego biczem wnet pod' skórę,
flet wio, itd.
Ody wiozę panienki mlotm
Spoglądam na ich urodę.
Nie miieniam się z żadnym panem
Wolę sobie być furmanem.
Het wio, itd.
Gdy jadę' z panem w konkury
Do jakiej ładniuchnej damy
I ja biorę sie do której,
Tak oba kochanki mamy.
łiei wio, itd.
Gdy z kozia kieruję konie,
Jestem sobie król na tronie;
"am, gdzie zechcę szkapy idą..
Czy to koczem czy to bidą.
Het wio, itd

[madohora]

Dzieweczko, czemuż to
Smętnie przędziesz nitkę swą?
Spojrzyj, jak wesoły świat!
Śpiewa ptaszę, pachnie kwiat.
I cóż, że przędę wciąż,
Kiedy się nie zjawia mąż?
Rok za rokiem mija tak;
To nie dobry dla mnie znak!
Prządź, prządź, dzieweczko, prządź

[madohora]

Poszły więc do Barbary i wezwały ją do pokuty. Dla Barbary był to moment łaski. Głęboko pożałowała swojego postępowania i od tej chwili zaczęła ciężko pracować, aby uczyć się religii i zaczęła praktykować cnoty chrześcijańskie w sposób godny podziwu.

[madohora]

Barbara miała trzydzieści lat, kiedy tragicznie straciła męża i trójkę dzieci, ale jej wiara nie osłabła. Powróciła do domu rodziców i tam nauczała religii okoliczne dzieci, chrzciła te, których życie było zagrożone. Prowadziła grzeszników do przyjęcia religii katolickiej i życia w czystości.

[madohora]

Św. Barbara Ch'oe Yŏng-I urodziła się w 1819 r. w Seulu w bardzo chrześcijańskiej rodzinie. Jej rodzicami byli św. Piotr Ch'oe Ch'ang-hŭb i św. Magdalena Son Sŏ-byok. Mając takich rodziców, Barbara już od wczesnej młodości była bardzo pobożna.

[madohora]

Beatyfiko-wana przez papieża Piusa XI 5 lipca 1925 r. z grupą 78 innych męczenników, a kanonizowana z grupą 102 innych męczenników koreańskich przez Jana Pawła II 6 maja 1984 r. na placu Yoido w Seulu

[madohora]

Święta Barbaro, która otwarłaś swój umysł na światło wiary, módl się, aby i mój umysł i serce pozostawały wiecznie otwarte na Prawdę, do której dążę całą swoją duszą.

Kiedy podążam twoim śladem na drodze do Prawdy, niech towarzyszy mi łaska wytrwania w obliczu wszelkich przeciwności. Upraszaj swojego i mojego Boskiego Zbawiciela o obronę przed czyhającymi na mnie niebezpieczeństwami.

Wierny Jezu, Ty, który sam mówisz, że jesteś Prawdą, miej mnie w swojej opiece, tak jak otaczałeś nią umiłowaną sługę swoją Barbarę. Amen

[madohora]

W zgromadzeniu, które obradowało w auli pałacu cesarskiego, wzięło udział około 220 biskupów. Debatom przewodniczył Hozjusz z Kordoby. Uczestnicy obradowali w obecności cesarza i najwyższych urzędników państwowych. Konstantyn zadecydował o czasie, miejscu, składzie osobowym i prawdopodobne o porządku obrad zgromadzenia. Cesarz był też wykonawcą decyzji podjętych podczas soboru. W wyniku zabiegów Konstantyna chrześcijaństwo zostało uznane za jeden z oficjalnych kultów Cesarstwaba Kościół i władza państwowa rozpoczęły wzajemną współpracę

[madohora]

Po 1945 historia i użytkowanie Pałacu Wielkich Mistrzów znalazła się w kręgu zainteresowań polskich badaczy. Pierwsze studia z 1963 Antoniego Kąsinowskiego i Hanny Domańskiej nie zostały opublikowane. Podczas prac restauratorskich w końcu XX w. Kazimierz Pospieszny i Bernard Jesionowski po przestudiowaniu historii budowlanej pałacu opublikowali kilka doniesień odnośnie do pochodzenia wzorców dla powstającego pałacu. Na początku XXI w. Sławomir Jóźwiak i Janusz Trupinda przeprowadzili badania źródłowe poszerzając wiedzę co do funkcji pałacu

[madohora]

W 1568 roku król Zygmunt August powołał Komisję Morską (Commissio Maritima), której biura znajdowały się w skrzydle wschodnim Zamku Średniego. W latach 1584–1585 i 1592–1601 funkcjonowały na przedzamczu zamku dwie królewskie mennice, gdzie bito szelągi i złote dukaty i portugały. W październiku 1587 roku na zamek wjechał uroczyście nowy król Zygmunt III Waza. W związku z kolejną wizytą króla w 1593 roku, częściowo przebudowano Zimowy Refektarz. Podczas wojny ze Szwecją „o ujście Wisły” w dniu 17 lipca 1626 roku zamek obległy wojska szwedzkie pod dowództwem Gustawa Adolfa. Polską obroną dowodził podstarości Wojciech Pęczławski, który miał do dyspozycji 300 ludzi. Mimo szczupłych sił i wpuszczenia Szwedów do miasta przez burmistrza Pheninusa, obrońcy zdołali odpierać szturmy 7500 atakujących do 19 lipca, gdy Szwedzi wdarli się od wschodu przez przedzamcze i na Zamek Średni[. Obrońcy złożyli honorową kapitulację i w dowód podziwu za mężną obronę pozwolono im 20 lipca odejść do Grudziądza. Za utratę zamku, przebywającego w niewoli podstarościego Pęczławskiego skazano zaocznie na karę śmierci. Szwedzi po zdobyciu zamku zbudowali w ciągu dwóch lat 11 ziemnych bastionów. W 1629 roku fortyfikacje powiększono o kolejną linię obronną, którą wojska polskie hetmana Stanisława Koniecpolskiego próbowały bezskutecznie zdobyć 25 lipca. W 1635 roku na mocy rozejmu ze Szwedami na zamek wróciły wojska polskie. W czasie strzelania z okazji świętowania Bożego Ciała w dniu 26 maja 1644 doszło do pożaru, w wyniku którego spłonęły dachy nad wszystkimi czterema skrzydłami Zamku Wysokiego, dach nad kościołem zamkowym i gdaniskiem, uszkodzeniu uległy daszki krużganków, spłonął barokowy hełm wieży i znajdujący się na niej zegar. Zamek został wyremontowany po 1647 roku przez Gerarda Denhoffa powołanego na funkcję ekonoma malborskiego przez króla Władysława IV znacznie go dozbrajając o 66 dział. Krużganki odbudowano w stylu barokowym i wzniesiono nowe dachy nad skrzydłem północnym i zachodnim.

[madohora]

W 1652 roku z nadania króla Jana Kazimierza jezuici otrzymali na siedzibę Domek Dzwonnika i objęli kościół Najświętszej Maryi Panny i kaplicę św. Anny na Zamku Wysokim. Zakonnicy wyremontowali kościół do 1667 roku i wyposażyli w nowe ołtarze, ambonę, prospekt organowy. W okresie „Potopu szwedzkiego” zamek został oblężony 12 lutego 1656 roku przez oddziały Gustawa Ottona Stenbocka i mimo obrony przez polskie oddziały wojewody Ludwika Wejhera, a po jego śmierci – przez Jakuba Wejhera, po miesiącu skapitulował w dniu 9 marca. Aż do Pokoju w Oliwie w 1660 roku, mimo prób odzyskania warowni, był okupowany przez Szwedów, którzy uszkodzili Zamek Wysoki. W 1666 roku uruchomiono ponownie mennicę, w której wybijano miedziane szelągi dla Wielkiego Księstwa Litewskiego. W 1672 roku jezuici zakończyli remont kościoła Najświętszej Maryi Panny wymieniając niektóre elementy wnętrza na barokowe. W 1680 roku jezuici uruchomili trójklasową szkołę średnią działającą w Domu Ogrodnika obok furty prowadzącej z zamku do miasta. W latach 1687–1696 dzięki dotacji Kazimierza Ludwika Bielińskiego kościół Najświętszej Maryi Panny otrzymał ołtarz główny św. Ignacego. W 1691 roku wyremontowano dachy nad Pałacem. W 1708 roku przez cztery miesiące na zamku przebywał król Stanisław Leszczyński.

[madohora]

Szacowany czas zwiedzania zamku z przewodnikiem wynosi 3–4 godziny.

[madohora]

Dzieje zamku związane są ściśle z Zakonem Niemieckim Szpitala Najświętszej Marii Panny, zakonem rycerskim, którego działalność miała związek z opieką nad Ziemią Świętą w okresie wypraw krzyżowych, a także misjami i chrystianizacją ludów pogańskich, w tym Prusów. Dnia 14 września 1309 roku Siegfried von Feuchtwangen wielki mistrz Zakonu przeniósł do Malborka swój ośrodek władzy, Malbork stał się stolicą państwo zakonnego, które w XIV wieku stało się jednym z najpotężniejszych krajów nie tylko południowego wybrzeża Bałtyku, lecz także Europy Środkowej. Podczas I połowy XIV wieku wzniesiono na miejscu niewielkiego domu konwentualnego silnie umocniony Zamek Wysoki będącym swojego rodzaju warownym konwentem z kościołem NMP i kaplicą Św. Anny – miejscem pochówku wielkich mistrzów. W kolejnych latach wzniesiono Zamek Średni, pełniący funkcje mieszkalne i reprezentacyjne oraz Pałac Wielkich Mistrzów. Jeszcze w XIV wieku rozpoczęto budowę Zamku Niskiego – Przedzamcza, mieszczącego obiekty gospodarcze i militarne, stanowiące bogate zaplecze dla rycerzy-zakonników. Od 1457 roku pieczę nad zamkiem przejął polski starosta królewski i podległego mu burgrabia. Przez kolejne stulecia znaczenie zamku malało, po rozwiązaniu konwentu nie pełnił żadnej reprezentacyjnej funkcji. Ze względu na ogromne koszty utrzymania wielkiej warowni i zaniedbania zamku, miały miejsce liczne uszkodzenia architektury, które naprawiano wbrew formom historycznym. W 1772 roku zamek przejęli Prusacy, którzy następnie przekształcili go na koszary i magazyny wojskowe co wiązało się z dalszą destrukcją zabytkowego kompleksu.

[madohora]

Punktem zwrotnym w dziejach zamku było wystąpienie Maxa von Schenkendorfa, który postulował zaprzestanie naruszania zabytkowej substancji. Atmosfera romantyzmu sprzyjała rozwojowi działalności muzealno-konserwatorskiej w rezultacie czego, po upadku kampanii Napoleona powołano w 1816 roku Zarząd Odbudowy Zamku w Malborku (Schloßbauverwaltung Marienburg), mający na celu restaurację warowni, która trwała przez całą resztę XIX wieku i początek kolejnego stulecia. Opiekę konserwatorską nad zamkiem sprawowali m.in. Karl Friedrich Schinkel, Alexander Ferdinand von Quast i Konrad Emmanuel Steinbrecht. Ten ostatni dokonał trwającej cztery dekady gruntownej restauracji i regotycyzacji, w ramach której przywrócono mu średniowieczny charakter. w 1872 powołano Komitet do Odbudowy Zamku Wysokiego. Po Steinbrechcie najważniejsze kompetencje przejął Bernhard Schmid.

[madohora]

W okresie międzywojennym odbudowany i zregotycyzowany zamek mieścił muzeum. Zgromadzono tam m.in. militaria z kolekcji Theodora von Blell, numizmatów dra Jaqueta, a także dzieła sztuki gotyckiej. W salach zamkowych eksponowano m.in. dawny ołtarz główny z 1499 z katedry NMP w Hamburgu (zburzonego w XIX wieku), XIV-wieczny Poliptyk Grudziądzki, ołtarz z Tenkit etc. Ponadto urządzono muzeum poświęcone kulturze regionalnej.

[madohora]

Jednocześnie od założenia Muzeum placówka ta stała się ważnym centrum kultury i nauki. Działalność naukową Muzeum prowadzi w zakresie archeologii, historii i historii sztuki. Przedmiotem zainteresowań archeologów są pradzieje terenów wokół delty Wisły, badania historyczne oscylują wokół tematyki zakonu krzyżackiego, dziejów miasta Malborka i zamku. Przedmiotem badań historyków sztuki jest nie tylko bogata kolekcja zamkowych muzealiów, ale również sztuka i kultura dawnych Prus i problematyka konserwatorska. Celem działalności kulturalnej Muzeum Zamkowego jest nie tylko organizowanie wystaw związanych z historią zamku i Krzyżaków, ale także organizacja rozmaitych koncertów, prezentacji, imprez i widowisk plenerowych wykorzystujących gotycką architekturę zamku. Tradycję sięgającą początku lat sześćdziesiątych ubiegłego wieku ma Międzynarodowe Biennale Ekslibrisu Współczesnego. Ważnymi dla dziejów muzeum są lata 2010 (rocznica bitwy grunwaldzkiej) i 2011 (pięćdziesięciolecie muzeum), podczas których zorganizowano szereg dużych wystaw czasowych m.in. „Fundacje Artystyczne Państwa Zakonu Krzyżackiego” i „Crème de la crème. Najcenniejsze z cennych malborskiego muzeum”.

[madohora]

Pracownia archeologiczna gromadzi artefakty pochodzące z wykopalisk prowadzonych w obrębie zamku oraz obszarów dawnej Pomezanii i Pogezanii oraz Warmii. Są to głównie wyroby codziennego użytku, uzbrojenie oraz biżuteria wczesnego średniowiecza, a także starszych epok po neolit. Pracownia archeologiczna prowadzi wykopaliska na obszarze 20 ha na terenie zamku. Planowe poszukiwania sięgają głęboko pod ziemią i są prowadzone w ramach programów badawczych, między innymi w ramach projektu Ekologia krucjat.

[madohora]

Kolekcja Detalu Architektonicznego ma historię sięgającą konserwacji zamku przez Conrada Steinbrechta, dzięki naukowym metodom renowacji zamku ocalały liczne fragmenty pochodzące z dawnego zamku. Podczas odbudowy zamku wydobyto kolejne elementy architektoniczne. Prezentowane są w dormitorium oraz utworzonym na zewnątrz lapidarium. Są to fragmenty filarów, kapitele, wsporniki, konsole, zworniki (m.in. z kościoła zamkowego NMP), a także figury wśród nich posągi apostołów z kościoła zamkowego, niektóre wraz z konsolami. Ponadto wyeksponowano detale pochodzące z późniejszych przebudów zamku.

[madohora]

Kolekcja Rzeźby obejmuje głównie plastykę gotycką. Kamienne figury apostołów z kościoła zamkowego zestawione są z dziełami snycerstwa XV- i XVI-wiecznego, ale także starszymi wyrobami. Do najcenniejszych należy figura Chrystusa modlącego się w Ogrojcu, przykład stylu pięknego, z ok. 1390, relikwiarz hermowy z 1350 roku, tryptyk z Tenkit z 1504 roku, Grupa Świętej Anny, figura św. Jerzego zabijającego smoka. Ponadto fragmenty neogotyckiego ołtarza głównego z kościoła zamkowego.

[madohora]

W Kolekcja Kafli są zgromadzone wyroby zduństwa: pojedyncze fragmenty pieców i kafli dawne piece z XVIII-XIX wieku. Spośród tego typu dzieł wyróżniają się nowożytne kafle z wizerunkami Anny Jagiellonki oraz Aleksandra Macedońskim i Semiramidy. Ponadto zespół XVII-wiecznych kafli holenderskich z Delft.

[madohora]

Kolekcja Witraży obejmuje szkła z XIX i XX wieku, m.in. Johanna Baptista Haselbergera (z oszklenia kościoła zamkowego), Franza Lauterbacha (z oszklenia Wielkiego Refektarza), ponadto prace Fritza Burmanna, Władysława Kozioła etc.

[madohora]

Dział Albumów Odbudowy Zamku gromadzi sprawozdania i zdjęcia z zakresu prac nad odbudową i konserwacją zamku po 1945 roku.

[madohora]

26 lipca 1899 i 6 grudnia 1902 roku w Malborku doszło do dwóch pożarów, w wyniku których zniszczeniu uległo Stare Miasto. W pierwszym z nich, który wybuchł w zakładzie rzeźnickim Brünlingera przy Wysokich Podcieniach, spłonęło 17 kamienic podcieniowych w zachodniej pierzei rynku oraz 32 spichlerze nad Nogatem, a także dach ratusza, w wyniku czego dach nad głową straciło 200 osób, a straty sięgnęły 2 mln marek. Drugi pożar pochłonął 5 kamienic, a akcję ratowniczą utrudniały 22-stopniowe mrozy. Zniszczeń dopełnił huragan w święta Bożego Narodzenia 25/26 grudnia 1902 roku.

[madohora]

Ratusz w Malborku – zabytkowy ratusz w Malborku.

[madohora]

Jedynymi reliktami gotyckiego Starego Miasta w Malborku, oprócz dwóch bram miejskich (Bramy Mariackiej i Bramy Garncarskiej), pozostały: kościół farny, ratusz, fragmenty murów obronnych i mury Szkoły Łacińskiej

[madohora]

Kościół świętego Jana Chrzciciela w Malborku (niem. Pfarrkirche St. Johannes) – rzymskokatolicki kościół parafialny znajdujący się w Malborku, w województwie pomorskim. Należy do dekanatu Malbork I diecezji elbląskiej. Na przełomie XIX i XX wieku jedyny kościół katolicki w mieście.

[madohora]

KOŚCIÓŁ ŚWIĘTEGO JANA W MALBORKU

[madohora]

Główną część pierścienia umocnień tworzyło dziesięć niewielkich fortów; każdy z nich składał się z betonowego schronu dla 80-160 żołnierzy (1-2 plutonów piechoty), otoczonego niskim wałem i fosą z zasiekami z drutu kolczastego (w ówczesnej niemieckiej terminologii wojskowej były to tzw. punkty oporu piechoty, Infanterie-Stützpunkte). Oprócz fortów w skład twierdzy wchodziły baterie artyleryjskie złożone z betonowych schronów i ziemnych stanowisk dla armat kalibru 12 i 15 centymetrów; istniało ponadto sześć przewoźnych wieżyczek dla armat kalibru 5 centymetrów rozmieszczonych parami w kilku miejscach (Fort 4a, Fort 6 oraz punkt oporu "Piaski" przy drodze do Elbląga). Od strony wschodniej stanowiska artyleryjskie były osłaniane przez trzy dzieła piechoty. W trakcie budowy fortyfikacji wykorzystano w celach obronnych naturalne warunki terenowe; twierdzę osłaniał od wschodu pas mokradeł.

[madohora]

Kościół pw. św. Józefa w Malborku-Kałdowie
Neogotycki kościół zbudowany w latach 1930–1931. Częściowo zniszczony w czasie II Wojny Światowej, odbudowano go w latach 1957–1958.

[madohora]

obraz świętej Barbary namalowany olejem na płótnie w 1727 roku w stylu barokowym, umieszczony w zwieńczeniu ołtarza głównego. W centralnej części obrazu jest umieszczony wizerunek świętej Barbary, trzymającej swoje atrybuty: w prawej ręce miecz, w lewej kielich z hostią,

[madohora]

Ambona wykonana z drewna polichromowanego około 1720 roku w stylu barokowym.

[madohora]

Do 1954 roku siedziba wiejskiej gminy Sielec, w latach 1954–1972 gromady Czerwińsk nad Wisłą a od 1 stycznia 1973 gminy Czerwińsk nad Wisłą. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa płockiego.

[madohora]

Dom jest konstrukcji wieńcowej (sumikowo-łątkowej), usytuowany kalenicowo, a zbudowano go z bali sosnowych, które wiązane są w jaskółczy ogon z niewielkimi ostatkami. Dach dwuspadowy, stosunkowo wysoki, z naczółkiem tylko z jednej strony (prawej patrząc od placu), kryty blachą i papą.

[madohora]

Jego zwieńczeniem była kasata klasztoru, która miała miejsce w 1819 r. – decyzję tę podjął arcybiskup warszawski Franciszek Malczewski na dzień przed swoją śmiercią. Ostatni kanonik, pozostały tu dla obsługi parafii Onufry Barcikowski zmarł w 1833 r. Klasztor objęły norbertanki usunięte z Płocka, które w 1902 roku odeszły z Czerwińska. W listopadzie 1923 roku ich miejsce zajęli salezjanie, którzy podjęli się odbudowy zniszczonego przez okres niezamieszkania klasztoru[4]. Pomimo złego stanu klasztoru postanowiono otworzyć tu nowicjat. W tym celu wyremontowano skrzydło wschodnie i południowe. Prace prowadzono systematycznie także po przybyciu w listopadzie 1924 roku nowicjuszy z Kleczy Dolnej koło Wadowic[4]. W 1928 roku odrestaurowano ściany zewnętrzne klasztoru i przykryto dach nawy głównej blachą cynkową. Podczas prac konserwatorskich została odkryta sala gotycka na parterze południowego skrzydła, która służyła wcześniej kanonikom za kapitularz, a norbertankom za refektarz[4]. Salezjanie utworzyli tu kaplicę dla nowicjatu. Podczas II wojny Niemcy urządzili tu skład świeżego chleba, co zniszczyło freskI]. Sala została odrestaurowana dopiero w latach 80. i 90. XX wieku.

[madohora]

stanowi zrąb późniejszych licznych włości, które klasztor będzie naby wał, czy to drogą darowizny, czy drogą lokacji na terenach wykarczo- wanych. Z położenia tych włości widać, że klasztor od chwili swego powsta nia jakgdyby z pewnym planem zdobywał swoje posiadłości. Wszystkie one leżą nad rzekami systematu Wisły, Ułatwi to znacznie klaszto rowi komunikację z oddalonemi od domu macierzystego prepozytura- mi (Kochów koło Maciejowic, Zuzola koło Nuru) oraz pozwoli na roz winięcie lukratywnej gospodarki z wyzyskania wód (młyny, rybołó- stwo, spław drzewa). Rozkwit duchowy i ekonomiczny klasztoru przy pada dopiero na wiek XV. Praca niniejsza miała jedynie na celu przedstawić samą genezę tej placówki kulturalnej na Mazowszu,

[madohora]

Klasztor kanoników regularnych został skasowany przez władze rosyjskie w 1819 roku. Klasztor wraz z kościołem objęły norbertanki usunięte z Płocka. W 1902 r. i norbertanki odeszły z Czerwińska, w 1923 r. ich miejsce zajęli salezjanie, którzy podjęli się odbudowy zniszczonego przez okres niezamieszkania klasztoru

[madohora]

W wymienionych wyżej miejscowościach - Konstantynopol, Kijów, Malbork, Czerwińsk znajdowały się lub znajdują do dzisiaj relikwie Świętej Barbary

[madohora]

Po powrocie do domu Dioskorus zapytał córkę, czy nie zmieniła postanowienia dotyczącego zamęścia. "Nie zmieniłam - odpowiedziała Barbara - i proszę cię, ojcze, pozwól abym u ciebie została, tym bardziej, że starzejąc się, tym troskliwszej potrzebujesz opieki". Uradowany Dioskorus, nabrawszy przekonania, że córka już go nie opuści przez wyjście za mąż, przestał ją trzymać w samotnej wieży i przeniósł ją do pałacu

[madohora]

Marcjan, widząc jej stałość, podwoił okrucieństwa, a gdy i teraz nic nie wskórał, skazał ją na śmierć. Gdy ją przyprowadzono na plac stracenia, Dioskorus przyskoczył do sędziego, domagając się, aby mu pozwolono spełnić wyrok śmierci na córce. Nawet poganie wzdrygnęli się na tak niesłychane barbarzyństwo, ale Święta uklękła spokojnie i po krótkiej modlitwie, w której ponowiła Panu Bogu ofiarę swojego życia, podała szyję pod miecz, po czym wyrodny ojciec ściął jej głowę. Stało się to roku Pańskiego 236 w dniu 4 grudnia, w którym to dniu Kościół Boży obchodzi jej pamiątkę.

[madohora]

Uwzględniając okoliczności towarzyszące ścięciu św. Barbary a zwłaszcza nagłą i pełną groźnego znaczenia śmierć jej ojca, Dioskura, uważamy świętą męczennicę za obronicielkę od piorunów i ognia i wzywamy w modlitwach jej pomocy podczas burzy i pożaru. Z tego też względu jako "świętą od ognia", wybrano ją za patronkę zawodów, mających styczność z materiałami wybuchowymi. Także artyleria i kanonierzy czczą ją w szczególniejszy sposób od dawna, nawet i wielka wojna nie przerwała tego pobożnego zwyczaju, a obecnie i wojsko polskie nie zapomina o dniu jej święta. Marynarze zaś w czasie nawałnicy morskiej udają się pod jej opiekę.

[madohora]

Ojciec Barbary, gorliwy poganin, pragnąc uchronić córkę przed wpływami
zdeprawowanej młodzieży, niechcianymi konkurentami, a także ustrzec przed
chrześcijaństwem, wybudował warowną wieżę, w której umieścił córkę i trzymał pod
zamknięciem. Zezwolił jej jednak na wizyty różnych nauczycieli. Jak podaje legenda wśród
nich był lekarz Walentiusz, chrześcijanin, który szerzej zapoznał swoją uczennicę z nową
religią. Efektem było nawrócenie Barbary – dziewczyna, w tajemnicy przed rodzicami,
przyjęła z rąk swego nauczyciela chrzest. Wyrzekłszy się dotychczasowych bogów i bogactw
ojca postanowiła poświęcić się Chrystusowi, żyjąc w dozgonnej czystości. Jej czyny
wzbudziły gniew nienawidzącego fanatycznie chrześcijan Dioskura, który zakazał córce
praktykowania nowej religii – znęcał się nad nią psychicznie i fizycznie. Barbara jednakże
nieugięcie trwała w swej wierze. Dręczona przez ojca, uciekła w końcu do lasu i ukryła się w
górskiej grocie. Zdradzona przez tamtejszego pasterza, została ujęta przez służbę ojca i
przekazana władzom rzymskim. Ponieważ dziewczyna nie chciała wyrzec się swojej wiary,
torturowano ją: biczowano, przypalano ogniem, kaleczono, szarpano żelaznymi szponami,
obcięto piersi, pędzono nago ku pośmiewisku obywateli rodzinnego miasta i w końcu wydano
wyrok: śmierć przez ścięcie mieczem. Według tradycji, poniosła śmierć męczeńską z rąk
swojego ojca w roku 306. Działo się to zaledwie 7 lat przed wprowadzeniem Edyktu
Mediolańskiego, ogłaszającego wolność wyznania w Cesarstwie Rzymskim. Legenda głosi, iż męczeństwu towarzyszyły cuda – w nocy miał ją odwiedzić Chrystus, zaleczyć jej rany i
udzielić Komunii Świętej; ojciec po zabiciu córki został porażony piorunem a owce pasterza-
zdrajcy zamieniły się w szarańczę.

[madohora]

Parafia Świętej Barbary w Częstochowie – rzymskokatolicka parafia, położona w dekanacie Częstochowa – Najświętszej Maryi Panny Jasnogórskiej, archidiecezji częstochowskiej w Polsce, erygowana w 1891.

[madohora]

1799 – 27 maja z racji nie tylko zasobów węgla ale i również żelaza urząd górniczy postanawia założyć hutę

[madohora]

Parafia Świętej Barbary w Sosnowcu – rzymskokatolicka parafia, położona w dekanacie sosnowieckim - św. Barbary, diecezji sosnowieckiej, metropolii częstochowskiej w Polsce, erygowana w 1908 roku.

[madohora]

[madohora]

Fundatorem kaplicy, poświęconej patronce górników w najstarszym na wschodnim Górnym Śląsku, publicznym parku dla górników był właściciel Miechowic, Franz von Winckler. Kaplica została zbudowana na Górze Gryca w 1850 roku (według innego źródła przed 1850 rokiem[), na wzniesieniu na skraju parku[, projekt architektoniczny jest przypisywany Richardowi Lucae. W 1856 roku na dachu budynku osadzono małą wieżyczkę. Oficjalne poświęcenie kapliczki odbyło się 2 września 1900 roku, benedykcji dokonał ks. Jan Kuboth[,

[madohora]

W czasie II wojny boczna ściana kaplicy była uszkodzona. Po 1960 roku budowla została wyremontowana. Około 2015 roku w obrębie budynku, wystąpiła szkoda górnicza, w wyniku której przed marcem 2016 roku spadła kamienna wieżyczka, wcześniej odchylona od pionu, którą po tym zdarzeniu zabezpieczono, a pozostały fragment został osłonięty przed dalszym zniszczeniem[16]. Kapliczka była wielokrotnie niszczona przez wandalów, m.in. skradziono blachę z dachu i zniszczono pobliski krzyż.

[madohora]

28 sierpnia 2017 roku kaplica, razem z otaczającym ją parkiem, została wpisana do rejestru zabytków nieruchomych województwa śląskiego, m.in. dzięki staraniom parafii Świętego Krzyża w Bytomiu-Miechowicach i prezydenta Bytomia, Damiana Bartyli

[madohora]

Neogotycka kaplica św. Barbary to budowla wolno stojąca, jednonawowa, orientowana, murowana z cegieł, otynkowana. Jednoprzestrzenne wnętrze zostało przekryte sklepieniem krzyżowym. Na kalenicy dachu znajdowała się mała kamienna wieżyczka z szarego piaskowca, zbliżona wyglądem do fiali

[madohora]

W skromnie wyposażonym wnętrzu znajduje się mały ołtarz na którym umieszczono figurę św. Barbary, która pochodziła z szybu Północnego kopalni węgla kamiennego Miechowice, która przeniesiono do domu katechetycznego, ostatecznie umieszczono ją przy grobie górników-ofiar katastrofy z 1905 roku w kopalni Preussen na cmentarzu parafii Świętego Krzyża w Miechowicach. Od około 2000 roku w kaplicy znajduje się obraz–tryptyk z wizerunkiem św. Barbary, który przeniesiono z cechowni kopalni Miechowice

[madohora]

W połowie XIX wieku zarząd miasta przykrył ruinę dachem i przebudował na wojskową piekarnię. W 1885 roku Julian Fuchs próbował go odbudować jako kościół, ale z powodu oporu administracji państwowej odstąpił od tego zamiaru. Wkrótce potem piekarnia stała się zbędna, a budynek stał pusty i niszczał, razem z zachowanymi resztkami ołtarzy. Około 1895 roku na licytacji ruinę zakupił piekarz, który ponownie zaadaptował budynek na piekarnię, ale wkrótce sprzedał go. Wówczas resztki rozebrano, a na ich miejscu zbudowano piętrowy budynek. Później dom zmieniał właściciela jeszcze dwukrotnie, a w 1910 roku budynek przebudowano, dodając drugie piętro.

[madohora]

Po II wojnie światowej w miejscu zniszczonej zabudowy Starego Miasta zbudowano bloki mieszkalne. W czasie prac przy przebudowie ulicy Nadrzecznej w 2015 roku odkryto fundamenty dawnego kościoła z łamanego kamienia wapiennego o wymiarach prawie 10 na 8 metrów.

[madohora]

Kościół świętych Barbary i Walentego – rzymskokatolicki kościół filialny należący do parafii św. Macieja Apostoła w Siewierzu.

[madohora]

Jest to świątynia wybudowana w 1618 roku dzięki staraniom i z funduszy mieszczan Siewierza dla istniejącego od 1515 roku szpitala.

[madohora]

Budowla jest murowana i otynkowana zewnątrz i wymalowana na biały kolor. We wnętrzu jest umieszczony chór muzyczny podparty dwiema kolumnami. Ambona jest drewniana, w stylu barokowym z XVII wieku i ozdobiona malowidłami czterech Ewangelistów. Kropielnica przyścienna reprezentuje styl barokowy i została wykonana z kamienia. Ołtarz główny wchodzący w absydę, w stylu późnorenesansowym został wykonany w latach 1620-1640. Jest dekorowany ornamentem okuciowym ozdobionym rzeźbami świętych: Wojciecha, Stanisława, Marcina, Matki Bożej z Dzieciątkiem, dwóch świętych niewiast i dwóch aniołów. W ołtarzu jest umieszczony obraz świętego Walentego i świętej Barbary z 1639 roku. Tabernakulum powstało w tym samym czasie co ołtarz, ma wieloboczny kształt i jest ozdobione rzeźbami aniołów i Chrystusa Salwatora. Drugi ołtarz w stylu barokowym powstał na początku XVIII wieku i jest ozdobiony rzeźbami aniołów oraz obrazem Matki Bożej Anielskiej. Trzeci ołtarz w stylu barokowym posiada dekorację z XVIII wieku oraz malowane na deskach postacie świętych: Wawrzyńca i Andrzeja. W ołtarzu są umieszczone obrazy Św. Antoniego (przemalowano go w XIX wieku) oraz Matki Bożej z Dzieciątkiem z XVIII wieku umieszczony w zwieńczeniu.

[madohora]

..

[madohora]

UROCZYSTOŚCI BARBÓRKOWE W GIG-u - www.nettg.pl - 29.11.2022

[madohora]

LISTA NAGRODZONYCH NA AKADEMII BARBÓRKOWEJ W GIG - www,nettg.pl - 01.12.2022

[madohora]

TARNOGÓRSKA BARBÓRKA - www.tarnowskiegory.pl - 01.12.2022

[madohora]

RODZINNA BARBÓRKA W DĄBROWIE GÓRNICZEJ - www.dabrowagornicza.pl - 01.12.2022

[madohora]

KREATYWNA BARBÓRKA - www.epedagogika.pl - 01.12.2022

[madohora]

ROZTAŃCZONA BARBÓRKA - www.londynek.net - 01.12.2022

[madohora]

BARBÓRKA W GMINIE RUDNA - www.e-legnicka.pl - 01.12.2022

[madohora]

MAŁY REMONT PRZY POMNIKU WAŁBRZYSKIEGO GÓRNICTWA - www.walbrzych24.com - 01.12.2022

[madohora]

W ROKITNICY UPAMIĘTNIONO KOPALNIĘ - www.nettg.pl - 01.12.2022

[madohora]

Barbaro, Basieńko, Basiu i Baśko kochana
Szczęścia i radości od samego rana!
Aby wszystkie fajne dni w żółwim tempie upływały,
By co dzień uśmiechał się do Ciebie cały świat.
By nigdy nie było porannej pobudki
I wiał specjalny wiatr, co rozwiewa wszystkie smutki.

[madohora]

Na naszych wyjazdach zawsze panuje wspaniała przyjazna atmosfera. Jesienny chłód wśród uczestników niweluje chęć poznawania i o tej porze roku ciepły ubiór.

[madohora]

Idea krajoznawcza Zakochaj się w Polsce jest skierowana do osób, które chcą wiedzieć więcej o naszym kraju, są ciekawe nieznanych miejsc, jak również gotowe na poznawanie nowych szlaków tematycznych, atrakcji kulturowych i przyrodniczych Polski. Zapraszamy do współpracy wszystkie osoby zakochane w Polsce i chcące odkrywać jej piękno, poznacie Państwo ciekawe obiekty i miejsca, których nigdy nie zobaczylibyście podróżując indywidualnie. Wyjazdy Zakochaj się w Polsce to wyjątkowa forma rekreacji i wypoczynku.

[madohora]

Wydobycie surowców w okresie całego PRL-u stanowiło bardzo istotny element sytemu gospodarczego. Węgiel odgrywał oczywiście największą rolę ze względu na jego zapotrzebowanie w przemyśle energetycznym i eksporcie. Na drugim miejscu znajdowały się ruda miedzi i siarka. Dane liczbowe wskazują, że od 1946 do 1980 roku notowany był ciągły wzrost wydobycia „polskiego złota”. W roku 1946 było to 47,3 mln ton, w 1950 – 78 mln, w 1970 – 140 mln ton, a w szczytowym okresie nawet 193 mln ton. Podobnie było z miedzią, której wydobycie w roku 1950 wynosiło zaledwie 0,07 mln ton, w 1970 już 6,6 mln ton, a w roku 1980 już 26,6 mln ton

[madohora]

Gospodarka polska – oparta w dużej mierze na węglu – wymagała ogromnej siły roboczej do pracy w przemyśle. W samych kopalniach węgla kamiennego w ciągu dekady lat 70. zatrudnienie wzrosło o 100 tys. osób. Uwzględniając wszystkich górników węgla, rud metali, siarki, soli i innych kopalin, była to grupa zawodowa licząca 600 tys. ludzi. Musiało to znaleźć swoje odzwierciedlenie również w postrzeganiu tak licznej grupy zawodowej, będącej filarem polskiej gospodarki. Panująca wówczas w Polsce „monokultura węgla” pociągała za sobą również specjalne podejście do górników i spraw górnictwa. Podejście do górnictwa nabrało szczególnej dynamiki pod rządami Edwarda Gierka. Jak pisze Jarosław Szczepański:

[madohora]

Akademia przebiegała według ściśle ustalonego scenariusza. Relacje prasowe opisywały podniosły nastrój, jaki towarzyszył uroczystości. Najbarwniej oddawały to artykuły zamieszczone w „Trybunie Robotniczej"

[madohora]

Na sali uroczysty, podniosły nastrój. Na galowych mundurach uczestników akademii ordery i odznaczenia za wybitne osiągnięcia w pracy zawodowej i społecznej. Prezydium akademii dekorują poczty sztandarowe przodujących kopalń i przedsiębiorstw górniczych. Dochodzi godzina 15. Wchodzących na salę członków kierownictwa partii i rządu wita długotrwała burza oklasków. Rozlega się gromkie hasło: „Polska Zjednoczona Partia Robotnicza niech żyje!”. Podejmują ten okrzyk setki mocnych górniczych głosów. Orkiestra kopalni „Walenty-Wawel” gra hymn państwowy i hymn górniczy

[madohora]

Barbórka nie jest ustawowo wolnym dniem od pracy, które zostały określone w Ustawie o dniach wolnych od pracy.

[madohora]

Bycie górnikiem to nie tylko trud pracy pod ziemią. To także bogata kultura i kultywowana od lat tradycja. Bogata symbolika, wyjątkowe stroje górnicze, a także piosenki, których dźwięk roznosił się po podziemnych korytarzach i wyrobiskach. Dowiedz się, jakie są najsłynniejsze piosenki górnicze oraz jaka była ich rola.

[madohora]

10 —
Lecz roboty nie przybywa:
Górnikowi sił ubywa:
Chce posilić swoje ciało:
Lecz posiłku brakowało:
Cóż się stało o mój Panie!
Gdzie się działo me śniadanie?
I tak duma i rozwodzi:
A ku niemu ktoś tu godzi:
Przyszedł k ’niemu w tej osobie:
A on jeszcze duma sobie:
Glück auf górniku kochany!
Czemuś tak zafrasowany?
Jakże się nie mam frasować:
Słaby jestem jak pilnować:
Przodek twardy ocjlowy:
Chleb zjedzony jam gotowy:
Roboty wcale nie mamy:
Slus na karku cóż oddamy?
Nie staraj się mój górniku:
Roboty będzie bez liku:
I stanął w przodku plecami:
Oparł się szczerze rękami:
A tu roboty przybywa:
Górnik się w sercu spodziewa:
Czy już dosyć będzie tego :
Dla Ciebie i mnie samego:
Jeszcze dla kamrata trzeba:
Bom skosztował jego chleba:
Teraz robotę zmierzyli:
Na wierzch zaraz podążyli:
Idźże teraz po zapłatę:
Bo mamy gotową robotę :
Tyle ty masz do żądania:
Bez feniga do dostania:
Jedź sobie ty z mocną karą:
Powiedzże ty miną starą:
Panie Szichtmajster dawajcie:
Wszystkie pieniądze co macie:
On cię dziwi na te słowa:
Lecz kassa była gotowa:
Wszystko złoto zrachowali:
I nad tern się zadziwali:
Że tyle pieniędzy było:
Co na robotę starczyło:
Górnik idzie wesół sobie!
To jest dla nas a to tobie:
Czemu dla mnie więcej dajesz :
I na wszystko tak przystajesz:
Tyś więcej jak ja pracował:
Z tern wszystkim się opiekował:
Niechcę ja zarobku twego :
Widzę ciebie tu godnego:
Weź sobie to, bo ci trzeba:
Masz nagrodę z twego chleba:
Ześ się tak cicho sprawował:
Nie klął ani też pomstował:
W tern się spuścił on do ziemi:
Górnik z kamratami swemi:
Razem się współ podzielili:
I Pana Boga wielbili:
Dzięki Tobie Panie Boże!
Niech Twa łaska znów wspomoże!

[madohora]

G|lück auf dzisiaj my wołamy, Glück auf!
Górnicy dziś to śpiewajmy,
Bogu chwałę za to dajmy, Glück auf.
Z radością dziś z serca wołać,
Kto tylko może wydołać.
Bo się nam to wypełniło,
Co w myśli dawno było.
Trudne było zapocznięcie,
Wtenczas oto w tern momencie.
Kiedy nasz pan Stąjger mówił!
Nie jeden też głową kiwnął.
Lecz te słowa dobre- były,
Na ziemię dobrą trafiły.
Choć nie wszyscy to czynili,
Jednak my to wypełnili.
Dzisiaj święto obchodzimy,
Z tego się też weselimy.
Ze ta fana poświęcona,
Do Kościoła zaniesiona.
Przeto górnicy kochani,
Którzyście tutaj zebrani.
Najprzód Bogu chwałę dajmy,
A potem też zawołajmy.
Naszemu panu Staj gro wi,
I razem dobrodziejowi.
16 —
Niech Pan Bóg zdrowia dobrego,
Udzieli zawsze stałego.
Zawołamy wszyscy społem,
Wiwat niech żyjemy wesołem.
Spółem tutaj jak najdłużej.
Niech nam wszystkim dobrze służy.
Jak dziś jutro i tak dalej,
Byśmy síq wespół kochali.
Nuż górnicy wszyscy społem,
Śpiewajmy tera/ wesół kołem.
Niech się każdy z tego cieszy,
Do tak dobrego znów śpieszy.
Niech poznają grubów Matka,
Która nawet do ostatka.
Jej dzieci trzymają społem,
Cieszą się dzisiaj wesołem.
Przeto jeszcze na ostatku,
Wołamy i to w przypadku:

[madohora]

!§mutno mi się dzisiaj czyni,
W moich oczach mi się mieni,
Gdy tego piwka skosztuję,
Żałość w mem sert u to czuję.
Zawsze mi to przypomina,
Że w tern piwku jest ta wina,
Że już wielu tu zginęli,
Co to piwko ze mną pili.
Piwko, piwko a nie woda,
Człowiekowi to przygoda,
Ściągnąć może o mój Boże,
Któż mu potem w tern pomoże
Piwko, piwko co ty czynisz?
Mądrego szalonem mienisz.
3 do ziemi go naginasz,
Że jest z niej mu przypominasz.
Piwko, piwko co raz bardziej,
W oczach się ćmi i też marzy.
Już cię nawet i nie widzi,
Jednak się tobą nie brzydzi.
Piwko, piwko dla człowieka,
Który ciebie nie ucieka.
Wieleś już złego zrobiło,
Męża z żoną pogorszyło.
Piwko, piwko choć byś chciało,
Mówić z nami jeszcze miało.
My się już tobą brzydzimy,
Bo trzeźwemi zostać chcemy.
Piwko, piwko me kochanie,
Cóż się’ teraz z tobą stanie.
Gdy ja ciebie pić nie będę,
I ciebie się już pozbędę.
Piwko, piwko me kochanie,
Za mnie dziesięciu dostanie.
Ja się tracę to od Ciebie,
Nie ujrzysz mnie już przy sobie.
Piwko, piwko już odchodzę,
Moje słowa Ci przywodzę.
Z tobą się już rozestaję,
Pewno słowo tobie daję.
Piwko, piwko choć byś miało,
I nà dobrze już skwaśniało,
Już cię dziś pić nie będziemy,
Bo do domu wędrujemy.
Piwko, piwko smutno tobie,
Leżeć w tem beczczanem grobie
Wolałobyś u człowieka,
Co cię kocha na cię czeka.
Piwko, piwko już przestaję,
Tobie odpoczynek daję.
Tam w piwnicy w tem drzeweczku,
Spoczywaj jako wyrobeczku.

[madohora]

©alej dzieci, bo nam leci,
Czas ucieka wieczność czeka,
Dalej my się zabierajmy,
A dłużej tu nie czekajmy,
Bo faska już jest wypróżniona,
Jakżyź może być znów napełniona,
Któż jest taki chętliwy,
A w kasie szczodrobliwy,
By mógł znowu dać tego,
Piwka kochanego,
Dla kółka naszego,
Które chore się znajduje,
Bo piwka brakuje.
Dalej dzieci bo nam leci,
Czas ucieka wieczność czeka,
Tę próżną faskę wyprzątniemy,
Bo z próżnej nie nalejemy,
Bo ani Salomon z próżnego,
Nie nalał kubeczka małego,
Któż jest taki chętliwy, A w kasie itd.
Dalej dzieci bo nam leci,
Czas ucieka, wieczność czeka,
Któż się odważy to tego,
Naczenia tego próżnego
Aby to było wyniesione,
Pełne znów było wprowadzone,
Któż jest taki chętliwy itd.
Dalej dzieci bo nam leci,
Czas ucieka wieczność czeka,
Ody się nie znajdzie taka dusza,
Powinność nasza to nas zmusza,
Abyśmy się wspólnie zebrali,
Aa pełną faskę naskładali,
Któż jest taki chętliwy itd.
Kelner niech się postara,
By miał ta stara miara,
By mógł znowu nalewać,
Już faskę kulają,
Plac achtung wołają,
Faska już anstekowana,
Będziem pić do rana,
Któż jest taki chętliwy itd.
Dalej dzieci bo nam leci,
Czas ucieka wieczność czeka,
Już do pełnej zasiadamy,
Tak się społem dziś kochamy,
Bo nam dzisiaj piwo smakuje,
Widełki nóż Gasthaus szykuje,
Tylko nam brakuje tego,
Co jest najgłówniejszego,
Monety Markusowój.
Gasthaus niech daje,
Piwo, wursty kraje,
Bo kasza już zrychtowana,
Będziem pić do rana,
Albo także do białego,
Cóż komu do tego. Któż jest itd

[madohora]

pjuż bracia do piwa tuż
Do piwka bawara, niech żyje ta wiara
Że sok piwa — kto zażywa
Ten niech żyje piwo pije.
Nuż bracia nuż do piwka tuż
Bo piwko dobry znak,
Chód miewa gorzki smak,
Jednak służy w głowie burzy,
W oczach zaś dmi gasthaus się kpi.
Nuż bracia nuż do piwka tuż
Wypijmy to piwo bo kelner nalewa.
Już sprycuje i rychtuje,
Już przynosi pardon głosi.
Nuż bracia nuż do piwka tuż
Do soku z jarzyny ten sok to jedyny.
Gdy się pije, to utyje człowiek każdy,
Sok to ważny więc go pijmy.
Nuż bracia nuż do piwka tuż,
Bo piwko nie woda, wypijmy i zgoda,
Aż się mieni w swej czerwieni.
Piwko dobre aż się mieni w swej czerwieni.
Nuż bracia nuż do piwka tuż,
Bo nam się zepsuje czas nam ulatuje,
Do wieczności i nas gości rozpędzuje,
Ku domowi spoczynkowi.
Nuż bracia nuż ku domu już
Wszyscy się zbierajmy gasthaus zawołajmy
Niech zrachuje i spisuje koniec temu,
Dzisiaj szemu piciu temu.

[madohora]

^esoło dziś wesoło dziś mamy,
Cóż nam szkodzi cóż nam szkodzi, źe śpiewamy.
Wesoło śpiewajmy piękna jest młodość,
Ach piękna piękna póki ją mamy.
Tak jeszcze raz społem nucim wesołem.
Śliczna jest ona dokąd nie przejdziona.
Lecz nie długo my się cieszyć mamy,
Więc jeszcze raz spółem zaraz powtarzajmy.
Już się śpieszą z nami cieszą spółem,
Jeszcze choć raz powtórzyć zaś to wesołem.
Młody oto niby złoto miły,
Więc też śpiewa dusza żywa z całej siły.
Jak róży kwiat, kocha to świat cały,
Radość taka to młodziaka już z tćj chwały.
Młody bywa jakby ryba w czystej wodzie,
On raduje wyskakuje po swój modzie.
Młody lata mówi teraz świata,
Użyć trzeba, jak potrzeba póki lata.
Młodem służą zmysły burzą często,
Lecz nie skorzćj, złe się mnoży bardzo gęsto.
Lecz nie długo, sił ubywa wiele,
Młodość traci starość płaci co świat śmieje

[madohora]

@ jak nam dzisiaj wesoło,
Żeśmy się tu zeszli w koło;
Wespół z tobą pomówimy,
I nieco też wypijemy,
Lecz z miernością i porządku,
By nie leżał, który w kątku,
Boć to na nas nie pasuje,
I charakter nasz nam psuje.
Myśmy Bosk e to stworzenie,
Chrońmy się tego spodlenia,
Bo cóż gorszego być może,
Jak gdy człowiek pyskiem orze.
Albo też nazad odwraca,
Pies mu kład kład to zapłaca,
Gorszy niż bydlę być może,
Taki człowiek o mój Boże,
Który rozum swój utraci,
A ze świniami kamraci,
Bo i w błocie to się wala,
Na wszystko złe on zezwala.
Z towarzystwem się nie zgodz;
Z drugim się wnet za łeb wodzi
Albo sam po łbie dostanie,
Bo to płaci tak mój Panie.
Wnet na nim do drzwi wyjadą,
A na skórę mu nakładą,
Hupu cupu mój pij tku,
To masz jeszcze do przysmaku.
Więc my na to pamiętajmy,
Nigdy się nie opijajmy,
Chodby kto chciał złotem płacić,
Nie daj my się bałamucić.
Wiernie na honor trzymajmy,
Od pijaństwa uciekajmy,
Tylko co człekowi służy,
Na zdrowie, a nic już dłuży.
Tak w ręce zajdle chwytajmy,
Lecz piwa nie oźlewajmy,
Tylko do dna aż samego,
Wypróźniejmy Bawarego.

[madohora]

Uzlązakiem jestem zrodzony.
Wychowany i ochrzczony,
Zawsze mi to znakiem,
Zem zrodzony jest Szlązakiem.
Choćbym był królem obrany,
W purpury drogie przybrany.
Ministrami choćbym rządził,
Nowe prawa rozporządził.
Choćbym Jenerałem został,
Na wyższyj godności dostał.
Armie wojska bym prowadził,
Miasta w powietrze wysadził.
Choćbym skarby też posiadał,
Róźnemi językami władał.
Bym zwiedził i cudze kraje,
To jedno mi pozostanie.
Choćbym morzem wędrował,
O wszystkim się wywiadywał.
Bym przyszedł do Ameryki,
Będą mcje to okrzyki.
Choćbym przeszedł tam i Chiny,
Nie będzie ze mnie człek inny.
Bym Austryą gdzie złoto,
Wynalazł skarby w niej oto.
Choćbym szedł w północne strony,
Tam gdzie w lodach mają domy.
Gdybym na wyspach Englandu,
Przyczynił im tego langu.
Choćbym w Konstantynooplu,
Bił Turka na ich polu.
We Francy i bym pił wina,
To mi tylko przypomina
28
Bym we Wiochach miał ogrody,
Owoce dla mej wygody.
Albo we Węgrach węgrzyna,
To mi się ani zaczyna.
Bym w Austryi góry zwiedził,
I wszystko na nich wyśledził.
Choćbym w miasteczkach miał pałace,
Za ojczyzną serce skacze.
Pod ziemią choć zatrudnienie,
Mam z miłości to wspomnienie.
Choć przy ogniu gdy pracuję,
I tam w sercu miłość czuję.
W ubóstwie choć się znajduję,
I tutaj to o tern czuję.
Oto! i tu w tem to gronie,
Miłość w sercu moim płynie.
• Choć tę szklankę trzymam w ręce,
Piwko w czerwone] sukience.
Gdy do domu idę mego,
Choć bym znalazł co nowego.
Gdy już w domu moim bywam,
Wesoło to jeszcze śpiewam.
A gdy koniec życia przyjdzie,
Wszystko odemnie odejdzie.
Lecz gdy stanę to przed Tego,
Sędziego sprawiedliwego.
Tam się Szlązak nie obstoi,
v Gdy wiele złego nabroi.
Ani Szązak ani inny,
Tylko, który jest niewinny.

[madohora]

Świat okrągły nam się koli,
Czy w szczęściu czy niedoli,
Dni mijają bieżą lata,
Nas zwodzi tu piękność świata.
Piękność ona, która nie czeka wieczora,
Lecz w pięknym poranku wychodzi ona.
Albo w południe już nam ucieka,
Nawet godziny nie odwleka.
Dzień nastaje w swoim kole,
Nam otwiera piękne pole.
My się temu radujemy,
Lecz tam mało skutkujemy.
Tu się w drogę zabieramy,
Lecz o tem nie pamiętamy.
Że ona — omylić może,
Cóż nam wszystko to pomoże.
A gdy my już cel trafili,
Z tego my się weselili.
Ze nam Bóg pomógł do tego,
Trafić miejsca kochanego.
Żeśmy się zeszli społem,
Więc teraz oto wesołem.
Głosem sobie zaśpiewajmy,
I ręce także podajmy.
Na zgodę bracia kochani,
Kolegowie to wybrani.
Chcemy pospołu jednego,
Na zdrowie wypić każdego.
N, zdrowie nasze klupnijmy,
A wszyscy wraz to wypijmy,
Aby nam to nie skwraśniało,
Albo komu pozostało
30
Więc to do dnia jednem torem,
Naśladując tych to wzorem.
Którzy radzi wypijają,
W miłości siebie kochają.
Bo miłość miasta buduje,
Niezgoda one rujnuje.
Pycha się w porę podnosi,
Niedługo jałmużny prosi.
My tylko żyjmy w miłości,
Chcemy się kochać do starości.
Wiwat więc teraz wołamy,
Niech żyje grono śpiewamy

[madohora]

Witam was, witam wszystkich do koîa,
Mili mi bracia Polacy,
Samo z radości serce mi wola,
Do was kochani Rodacy.
I łza miłości w oku mi błyska,
Gdy na was w koło spoglądam,
A ręka moja szczerze was ściska,
Którą do wszystkich wyciągam.
Lecz co za boleść serce me czuje,
Że wielu dosiąc nie zdołam:
Bo iluż braci w1 oddali żyje?
Do tych na próżno tu wołam.
Wyciągam wszakże i do tych bir/Ą
Dłoń mej życzliwej prawicy,
0 niechże mój głos w powietrzu leci,
Do tej, gdzie żyją, ziemLy.
Niech im doniesie, że pamięć o nich
Nigdy w narodzie nie zginie,
Że także modły czynią się za ,nich
1 w naszej •'jlskiej krainie.

[madohora]

16
Jestem sobie robotnikiem.
„estem sobie 'robotnikiem.
Zacnym hutnikiem,
Gdzie z kominów płomień bucha,
Młot dzielnie grucha;
Choć ma praca jest trudna.
Lecz, że wszystkim potrzebna,
Ta myśl, żem każdemu miły,
Dodaje siły.
Niby w piekle, w ogniu, w dymie,
«Pot kipi ze mnie,
Wszystkich z żelaza i stali
Gorąco pali;
Choć ma praca i t. d.
Maszyny są w ciągłym ruchu,
Para w wybuchu.
Walce grają jak szalone,
Przez nią pędzone;
Choć ma praca i t. d.
Żelazo się snuje w gęstych
Wężach ognistych.
Tam znów sztuki młot odkłada,
Iskier gromada;
Choć ma praca i t,
Chociaż w zdrowia narażeniu
I w wysileniu,
Nmy żołnierz podczas boju,
W c^niu, we znoju;
Choć ma praca i t. d.
Każdy ma coś z mojej pracy,
Król i żebracy,
Pierwszy zbrój w wielu robotach,
Dziad ćwieki w butach,
Choć ma praca i t.

[madohora]

/
Kosiarze.
Brzęcz 4 kosy w łące,
Brzęczą, pobrzękują,
Kosiarze się spieszą,
Bo południe czują.
Uwijaj się raźno.
Ostra moją koso,
Nim wysieczem po las,
Obiad nam przyniosą.
Nim wysieczem po las.
Obiad nam przyniosą.
Fot otrzemy o czoła,
A zaś z kosy trawę,
Zasiądziem pod gruszą,
Cienistą murawę.-
A tu słonko patrzy
Na naszą robotę
I otwiera z dziwa
Swoje oczy złote.
I otwiiera z dziwu.
Swoje oczy złot

[madohora]

Zkąd pieśni te? zkąd pieśni te?
Czy to echo z tego świata,
Zkąd już tylko pieśń dolata,
Zé tak sercu mile brzmią,
Ukochaną mową swą?
To rodzinna moja ziemia
Te serdeczne dźwięki śle!
Te serdeczne dźwięki śle!
Czyż wierzyć mam, czyż wierzyć
mam,
Że te pola ukochane.
Umajone znów zastanę ;
W blasku słońca wieży gaj,
W pośród kwiatów ziemski raj?
Do rodzinnej mojej ziemi
Serce bije. serce drży!
Serce bije. serce drży

[madohora]

Dalej wraz, piękny .czas,
Ma przechadzkę w las.
Słońce lśni, rosa szkli,
Wszystko wabi nas!
Hura naprzód, hej ! wesoły
Słychać ptasząt śpiew,
Nie żałujmy dziś mozołu,
Skoczniem w cieniu drzew.
W srebrny to,n dźwięczny dzwon,
Ziemię okrył kwiat.
Wdzięczy się, cieszy mię,
Cały piękny świat!
Dalej naprzód! pieśń wesoła
Zaśpiewajmy w chór.
Niech ją echo poro znosi
Wśród dolin i gór.
la, la, la, la, la, la, la, la, la, la, lą

[madohora]

CORAZ MNIEJ KOPALNI A ORKIESTRY WCIĄŻ GRAJĄ - Wyborcza - 02.12.2022

[madohora]

[madohora]

ok. 1800 - odkryto pod lasem słupskim nowe korzys
tniejsze pokłady węgla. Kopalnię nazwano „Ruberg”
od nazwiska faktora huty szklanej w Wesołej. Później
zmienia ona nazwę na „Louis-Ehre-Grube”.

[madohora]

Czeczott - nowej kopalni takie nadano
imię. Wzięto je od nazwiska uzdolnionego
inżyniera urodzonego w Petersburgu
- Henryka Czeczotta (1875-1928), który byl
jednym ze współtwórców AGH w Krakowie
(1922 r.). Nazwa kopalni z trudem przyjmowała
się wśród okolicznej ludności. Przez parę lat były
nawet problemy z pisownią nazwiska: przez
jedno ,,te” czy przez dwa? Nie pomniejszając
wielkich zasług patrona wolskiej kopalni można
mieć żal, żc kopalni wzniesionej w sercu histo
rycznej Ziemi Pszczyńskiej nic dano innego
patrona np. „Promnic”. Przecież Leopold Pro-
mnic w 1656 roku zapoczątkował wydobywanie
węgla pszczyńskiego. On jest uznany za ojca
górnośląskiego górnictwa węglowego. Lecz cóż
,,Nie czas żałować róż...”. W latach siedem
dziesiątych wszystko co śląskie i rodzime było
programowo pogardzane

[madohora]

Historia kopalni - rozpoczęła się faktycz
nie w 1894 roku. kiedy to na Górnych
Bojszowach (dziś Kuźnikowa Łąka przy
wołku) odwiercono pierwszy otwór badawczy
o głębokości 376.5 m (patrz mapka). Ówczesny
pan tej zierni, książę pszczyński Jan Henryk XI
Hochberg chciał wiedzieć czy i pod Bojszowami
jest węgiel, ile go jest i w jakich warunkach
zalega. Gdy odwiercono kolejne otwory Jedlina Ił,
Bojszowy Dolne !II i Nowe Bojszowy IV - wszy
stko było jasne. Węgiel był! Wprawdzie nieco
głębiej niż w Lędzinach, ale krył się w tych
samych pokładach co w lędzińskiej „Heinrichsf
reude” - węglonośnych pokładach 207 i 20

[madohora]

Pierwszy węgiel wydobyto z „Czeczottu”
18 lipca 1985 roku ze ściany 101 w od
dziale G - 1 prowadzonym przez kierow
nika mgr inż. Andrzeja Mądrzaku. Ściana mia
ła długość 90 m i byfa wyposażona w kombajn
węglowy typu KWB-3RD, przenośnik „Rjbnik
80 ” obudowę hydrauliczną Glinik 08/22. Ścianę ]
uruchomiono w pokładzie 209/2 zalegającym
w tym miejscu na głębokości około 500 metrów.
Gdyby przenieść lokalizację ściany na mapę j
powierzchni okazałoby się, że pierwszy węgiel
spod ziemi bojszowskiej znajdował się dokładnie
pod Sklorzową Łąką przy Korzyńeu. Dziś to
miejsce młodzi nazywają przepompownią, ale
kiedyś było tam niezwykle uroczysko, gdzie
gnieździły się dzikie gęsi, a jesienią chłopcy
buszowali pod świerkowym miodnikiem za do
rodnymi prawdziwkami

[madohora]

Rozbójnicy - któżby pomyślał, że to oni
dali początek Woli. W XIII wieku plaga
rozbójników rozlała się tak szeroko, że
tym niecnym rzemiosłem trudnili się nawet szla
chetnie urodzeni. Bandy raubbritterów grasowa
ły zwłaszcza w pobliżu głównych traktów hand- 1
lowych, na pograniczu księstw oraz na terenach
trudno dostępnych, lesistych, zabagnionych, uła
twiających zasadzki. Wola miała wprost idealne
warunki do prowadzenia akcji rozbójniczych,
toteż życie pierwszych osadników nie było tu
łatwe. Niewielu było chętnych, aby na tej ziemi
osiedlać się, więc książę raciborski - pan tej
ziemi - udziela! igot inaczej woiizn, woli - czyli
zwalnia! osadników z danin i podatków, aby
zachęcić do pozostawania tutaj i umocnienia
niespokojnego pogranicza. Od tej wolizny
ukształtowała się nazwa Wola, o której pierwsze
wzmianki w źródłach wspominają dopiero
w 1469 roku, choć w dyplomach czeskich okreś
lenie „ves Vole” pojawia się już w 1300 roku.
Głównym zajęciem pierwszych osadników
wolskich było osuszenie bagien nad Wisią, która
tutaj rozlewała się szerokimi zakolami. Z tych
zlewisk powstały liczne stawy, a nad nimi past
wiska. Tak więc rybołówstwo i rolnictwo było
pierwszym zajęciem wolan. O węglu nikt tu nie
wiedział i nie myślał. Nic więc dziwnego, że
wieść o budowie kopalni przyjęto z niedowierza
niem. A kiedy dotarła ona do świadomości mie
szkańców, wywołała prawdziwy szok. Teraz po
20 latach można już powiedzieć, że pierwszym
zajęciem wolan jest górnictwo

[madohora]

Ziemia węglowa - drepczemy po niej za
zwyczajnymi sprawami. Przemierzamy co
dzień te same ścieżki, potykając się o te
same problemy, docieramy do tych samych
miejsc, spełniając wzięte na siebie obowiązki.
Żyjemy szaro, w pośpiechu. A czy wiemy, że
pod nami jest inny świat. Pod nami. pięćset
metrów w żywiole skal toczy się inne życie, trwa
inna rzeczywistość. Pod nami w kamiennym,
ciasnym i mokrym świecie żyją oni - górnicy.
Żyją - to znaczy - oddychają, myślą, mówią
i odczuwają. Przede wszystkim zaś pracują.
Dobrze, że ziemia kryje ich przed naszymi
oczami. Dobrze, bo gdybyśmy mieli oglądać ich
w swym trudzie, jak oglądamy szoferów, mura
rzy, nauczycieli, z pewnością przeraziłby nas ich
człowieczy los

[madohora]

Abt wylicza w swoim sprawozdaniu dla króla pru
skiego w roku 1784 Tarnowskie Góry, Repły, Sowoce,
Lasowice, Bobrowniki, Bytom, Opatówkę, Georgenberg,
Nakło, Dąbrówkę, Niemieckie Piekary, Strzybnicę, Ptako-
wice, Żyghn, Rudne Piekary, Kamienicę, Chorzów, Rybne,
Pniowiec, Michałkowice, Brynicę, Suchą Górę, Brzozó
wkę, Szarlej, Orzech, Bielce, Wieszową, S tolar zowice,
Kochłowice, Chechło, Radzionków, Miechowice, Szombie
rek, Orzegów, Kamień, Maciejikowice, Bobrek, Kralickic,
Toszek, Boronowo a więc 40 miejscowości leżących w
zwartej masie, w których między latami 1529 a 1631 znaj
dowało się nie mniej jak 20.121 nowych szybów i szybi
ków a ponadto jeszcze 1274 starych. Teren ten był zatem
podziurawiony niczym sito.
Jednakże z biegiem czasu wyczerpały się znowu żyły
kruszcu a górnictwo znowu zaczęło podupadać, tak że
około roku 1600 prawie zupełnie przestało istnieć i aż
znowu, gdy po wojnach śląskich kraj cały przypadł Pru
som, trzeba było po gospodarce austriackiej ponownie
rozpoczynać i rozwijać kopalnie tego okręgu.
Nie ma też wątpliwości, że i obecny, chwilowy stan
osłabienia w życiu tarnogórskim nie jest niczym innym
wywołany, jak tylko czasowo niskimi cenami cynku i oło
wiu oraz wpływami międzynarodowych koniunktur, któ
rym zależy na chwilowym ograniczeniu kopalnictwa cyn
ku i ołowiu, aby tym sposobem zmniejszyć konkurencję
wobec spadku cen na rynkach zagranicznych.
Niemniej jednak przypada Tarnowskim Górom pry
mat w dzierżeniu czarno-zielonego sztandaru górniczego
wysoko. Zachowywanie górniczych tradycyj, zwyczajów
i pieśni w takim stanie świeżości, iżby po chwilowy'1'
letargu tym wspanialej zakwitnąć mogło górnictwo kru
szcowe, gdy tego potrzeba będzie naszej Ojczyźnie.
Obecne Prezydium Królewskiego, Wolnego, Gói ni
czego miasta Tarnowskich Gór w głębokim przeświad
czeniu o roli, jaką ta starożytna siedziba śląskiego górnic
twa odgrywała i ma jeszcze odegrać, postanowiło ze
swym burmistrzem Antesem na czele odświeżyć te
wszystkie tradycje, które z miastem jako kolebką najstar
szego może górnictwa w Polsce, są związane.
Nie można zapominać także o tym, że tak stare urzą
dzenia socjalne górników, jak „Skarbony brackie“ z bie

[madohora]

olskie Radio dorocznym zwyczajem uczci w sposób
szczególnie uroczysty dzień patronki górników, św. Bar
bary, w dniu 4 grudnia br. Rzecz oczywista, że przede
wszystkim przy tej okazji zabierać będzie glos Rozgłośnia
Katowicka, powołana do tego ze względu na swe położenie
w centrum zagłębia węglowego, gdzie kult św. Barbary
jest szczególnie popularny. W związku z tym zarówno
w programach ogólnopolskim jak i lokalnym znajdą się
liczne ciekawe audycje, związane z kultem św. Barbary
i patronalnym świętem górników. Cykl tych audycyj roz
pocznie się w dniu 3 grudnia br. transmisją z Kai winy
p. t. „Święta Barbara na Zaolziu“. W audycji tej wezmą
udział chóry i orkiestry karwińskie oraz tamtejsi górnicy.
Audycja ta nadana zostanie z domu robotników „Praca“
o godz. 12,03 — 13,00. Drugą z kolei audycją będzie
nadana w zasięgu lokalnym w tym samym dniu o godz.
18,15 do 18,25 pogadanka inż. Feliksa Piestraka o św.
Barbarze, jako patronce górników. Pogandanka ta omawia
specjalnie kult świętej Barbary wśród górników, legendy
o mej, przytacza zwyczaje górnicze, związane z obchodem
ego święta i charakterystyczne pieśni górnicze o świętej
Barbarze. Trzecią audycją w tym samym dniu, poświęconą
uroczystościom górniczym będzie audycja dla Polaków za
granicą o godz. 18,30 w opracowaniu dyr. Stanisława
Ligonia w wykonaniu jego popularnego zespołu. W sam
dzień św. Barbary, w dniu 4 grudnia, ośrodkiem zainte
resowań radiosłuchaczy będą Tarnowskie Góry, jako stare
wolne miasto górnicze, w którym w roku bieżącym skupi
się główna część uroczystości święta górniczego. Około
godz. 9,25 nadane zostanie uroczyste nabożeństwo z ko
ścioła św. św. Piotra i Pawła na wszystkie rozgłośnie
polskie, a po nabożeństwie przeprowadzony zostanie
reportaż z uroczystości dekoracji górników-jubilatów. Spra
wozdawcami będą mgr Z. Hierowski i red. H. Jan Rem-
balski. Również o godz. 13,15 nadany będzie z Katowic
w programie ogólnopolskim koncert p. t. „Święto górnika “.
G godz. 17,00 usłyszymy pogodną transmisję z Tarnow
skich Gór, w której wystąpią miejscowe chóry i orkiestry.
Audycja ta nosić będzie tytuł „Migawki z Tarnowskich
Gór“. O godz. 21,20 przeniesiemy się do Karwiny, skąd
nadany zostanie reportaż z uroczystości górniczych na
Zaolziu. Świętu górniczemu poświęcona będzie również
wesoła audycja inuzyczno-słowna dyr. Stanisława Ligonia,
którą nadadzą Katowice o godz. 21,40 dla wszystkich
Rozgłośni Polskich.

[madohora]

Nějaký pastýř však prozradil Dioskurovi její úkryt, a tak ji dopadl a odvlekl. Chtěl ji hladem a vězněním donutit k povolnosti, ale marně. Otec se rozzuřil natolik, že ji svázal a odvedl k soudci Marcianovi, kde Barboru udal jako křesťanku. Soudce dal přinést mučidla, a když se jich nezalekla, dal jí strhnout šaty, Barbora byla do krve zbičována a její rány byly ještě rozdírány střepinami. Když se ani poté nezřekla víry v Krista, byla drásána železnými mučidly, pálena hořícími pochodněmi a na potupu jí byly uříznuty prsy.[6] Nahá pak byla odvedena na popraviště a sám její otec jí sťal hlavu mečem. V tom okamžiku vyšlehl z jasného nebe blesk a na místě krutého otce zabil. (Z té příčiny se stala patronkou dělostřelců a pyrotechniků).

[madohora]

Od imienia św. Barbary wywodzi się nazwabarbituranów, wedługkwasu barbiturowegonazwanego od odkrycia w święto św. Barbary.

[madohora]

Saint Barbara is venerated by Catholics who face the danger of sudden and violent death at work. She is invoked against thunder and lightning and all accidents arising from explosions of gunpowder.[She became the patron saint of artillerymen, armourers, military engineers, gunsmiths, and anyone else who worked with cannon and explosives. Following the widespread adoption of gunpowder in mining in the 1600s, she was adopted as the patron of miners, tunnellers and other underground workers. As the geology and mine engineering developed in association with mining, she became patron of these professions.

[madohora]

In the mining town Kalgoorlie, Australia, as patron saint of miners she is venerated in the annual St. Barbara's Day parade

[madohora]

SzkołaBredon Hill Academyznajduje się w Ashton under Hill. W październiku 2015 r. otrzymał ocenę Ofsted jako wybitną. Ashton pod Hill Firstpodąża również za niesamowitymi wynikami ustalonymi przez gimnazjum, ponieważ również otrzymało wyjątkową nagrodę od Ofsted. Dwie szkoły mogą pochwalić się ogromnym czynnikiem przyciągającym wiele rodzin spoza wioski ubiegających się o przyjęcie swoich dzieci do szkoły. Ashton znajduje się w pobliżu wiosek satelitarnych Bredon HillConderton, Beckford, Elmley Castle, OverburyiKemerton.

[madohora]

W Polsce kopalnia soli w Wieliczce czci św. Barbarę w kaplicy św. Kingi.

[madohora]

BARBÓRKA

[madohora]

4 GRUDNIA BARBÓRKA

[madohora]

ŚWIĘTA BARBARA PRZYSŁOWIA

[madohora]

BARBÓRKA W MUZEUM ŚLĄSKIM - Nasze Miasto - 04.12.2021

[madohora]

MSZA ŚWIĘTA ZA GÓRNIKÓW - Radio Katowice - 05.12.2021

[madohora]

"Jestem tutaj, aby zobaczyć moją zamężną córkę, która jest stałym źródłem zmartwień. To jest wola Boża, którą spełniliśmy. Jest bardziej skłonna słuchać ciebie niż mnie. Chodźmy razem i porozmawiajmy z nią

[madohora]

Freski znaleźć możemy również w innych częściach kościoła. W kaplicy północnej znaleźć można resztki malowidła z XV w., w kaplicy klasztornej znajduje się przedstawienie św. Krzysztofa (również XV w.), zaś w głównej apsydzie kościelnej znajdują się malowidła z 2. ćwierci XVI w. przedstawiające 12 apostołów wiązane z Hansem Dürerem.

[madohora]

ZABYTKOWA KOPALNIA W RYBNIKU ZAPRASZA NA ZWIEDZANIE W BARBÓRKĘ - www.rybnik.com.pl - 01.12.2022

[madohora]

BARBÓRKA W ŚRODKU LATA - www.tarnowskiegory.pl - 01.12.2022

[madohora]

Górnik ma wypłatę,
Wesoła nowina
Cieszy się robotnik
I cała rodzina.
22
Gdy przyjdzie piętnasty.
To jest dzień wypłaty,
Myśli sobie górnik:
Dziś będę bogaty!
Ale on niestety,
Czasem się zawiedzie,
Bo i po wypłacie
Nie ma rady biedzie.
Gdy przyjdzie z zapłatą,
Żona z twarzy czyta,
Czemuś taki smutny?
— Zaraz mnie się pyta.
A ja nic nie mówię,
Tylko jeszcze milczę,
Postępuję dalej,
Srebro r.a stół liczę.
Czterdzieści pięć marek,
Jest zarobek cały,
Brakowało mi szycht,
Dla tego tak mały.
Dla Boga, mój mężu.
To nam nie wystarczy,
To ma być zarobek
Twej miesięcznej pracy
Uspokój się żonko,
Nie moja to wina,
Iż pięć szycht w tygodniu,
To ci nie nowina.
Trzy miałem zmazane,
Bo jestem już stary
I coś się zepsuło,
Nie wydałem miary.
\ jakoż z podatkiem,
Mężulku kochany,
Roczny dochód przecie,
Tysiąc szacowany!
Dzieci nasze bose,
Odzieży nie mają, .
U kupców dość długu.
Na kredyt nie dają.
£
Jak tak dalej pójdzie,
Nic nie oszczędzimy,
I na starość w biedzie
Wielkiej żyć będziemy.
V Uspokój się żonko,
Posłowie już radzą,
Pewnie dla nas lepsze
i Prawo zaprowadzą.

[madohora]

BARBÓRKI NA NIKISZU

[madohora]

Pozostałości twierdzy Malbork
Pozostałości twierdzy Malbork wzniesionej na przedpolach miasta, w latach 1899–1903 i rozbudowanej w latach 1914–1915.

[madohora]

Na tej samej ścianie odkryto również fragmenty malowidła gotyckiego, z XV w., które przeniesione zostały na ścianę północną. Przedstawiało ono najprawdopodobniej pietę. Poza tym przy oknach kaplicy znajdują się renesansowe ornamenty arabeskowe z 1. połowy XVI w., a na ścianie północnej kaplicy znajdują się malowidła XVII-wieczne przedstawiające mękę pańską

[madohora]

TVN NIEŹLE POLECIAŁ PO BANDZIE

[madohora]

NIECH ŻYJE NAM GÓRNICZY STAN - PIOSENKI

[madohora]

W Dzień Świętej Barbary - patronki dobrej śmierci a zarazem patronki górników ułamywano gałązkę czereśni i wkładano ją do naczynia z wodą. Powinna zakwitnąć w Dzień Bożego Narodzenia i być symbolem narodzin dzieciątka.

[madohora]

Pod koniec XIX wieku w dawnych osadach górniczych górnicy zbierali się w tym dniu na wspólnym posiłku i wspominali swych zmarłych w kopalni kamratów. Święto Barbary czyli Barbórka było bardzo uroczyście obchodzone. Zapraszano na wspólną ucztę najbliższych i rodzinę a także krewnych nie będących górnikami.

[madohora]

Barbórka to tradycyjne święto górnicze obchodzone 4 grudnia w dniu św. Barbary patronki górników i hutników (ale też
i rybaków, marynarzy, żołnierzy i więźniów). W tradycji górniczej barbórka często rozpoczyna się przemarszem orkiestry
górniczej, grającej marszowe melodie na osiedlach zamieszkanych przez górników i ich rodziny oraz pod domem dyrektora kopalni. Następnie górnicy i ich rodziny udają się na poranną uroczystą mszę w kościele lub w cechowni, przy figurze
św. Barbary. Odbywają się uroczyste akademie, koncerty i występy artystyczne oraz spotkania w rodzinnym gronie.

[madohora]

W dniach poprzedzających to święto lub tuż po nim organizowane są tzw. karczmy piwne, w których biorą udział górnicy oraz osoby związane z górnictwem (emeryci, pracownicy firm kooperujących z kopalniami, naukowcy z wydziałów górniczych wyższych uczelni oraz osoby tam studiujące). Udział w karczmie wziąć mogą tylko mężczyźni. Kobietom wstęp wzbroniony! Dla kobiet pracujących w kopalni organizowany jest babski comber. Udział w nim biorą wówczas tylko kobiety

[madohora]

Karczma piwna przebiega według pewnego stałego rytuału. Uczestnicy zasiadają przy dwóch długich stołach – starsi (Stare Strzechy) oraz młodsi (Młode Strzechy), dzielą się na tzw. tablice lewą i prawą, współzawodniczą ze sobą na punkty. Władzę nad tablicami sprawują tzw. Kontrapunkty powoływane przez Wysokie Prezydium w sprawach piwnych i nie
tylko piwnych nigdy nieomylne. Karczma oficjalnie rozpoczyna się odśpiewaniem hymnu górniczego. Podczas biesiady śpiewane są pieśni i piosenki górnicze, opowiada się dowcipy, darowane są również prezenty nawiązujące w jakiś sposób do zabawnych wydarzeń mających miejsce od ostatniej biesiady.

[madohora]

Górnicy podczas karczmy piwnej są obowiązkowo ubrani w mundur górniczy. Za nieprawidłowo skompletowany mundur, np. za źle dobrane skarpetki, Górnicze Wysokie Prezydium... stosuje różne kary m.in. zakucie w dyby lub wypicie piwa z solą. Nowi adepci przyjmowani są uroczyście do braci górniczej zwyczajem wywodzącym się ze średniowiecza.
Najpierw odbywa się ślubowanie, następnie ma miejsce symboliczny skok przez skórę, którą trzyma dwóch seniorów stanu górniczego oraz uderzenie szpadą po ramieniu adepta przez dyrektora kopalni – od tej chwili młody adept jest przyjęty do stanu górniczego

[madohora]

ŚWIĄTECZNE SPOTKANIE W MUNDURACH

[madohora]

[madohora]

A tymczasem
I Barbórka już za pasem

[madohora]

Znikła gdzieś sprzed okna górka
Za dni parę jest Barbórka!

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

Na Dzień Świętej Barbary

Dzisiaj po calem świecie się raduja.,
Gdzie tylko jacy Gómicy pracuja.,
By podziękować za dary im dane
Od Boga w tem roku otrzymane.

Z miłości niosa. Panu Bogu dary,
Na ołtarz Pański składaja. ofiary j
Ażeby na dal uprosić u Boga,
By Bóg oddalił każda zła to trwoga.

Dziś się spółecznie do kupy gromadza.,
Z tryumfem wielkim w kościół się prowadza.,
Aby tam sp6lnie Bogu podziękować,
A potem również spółem się radować.

I my też Bracia Górnicy kochani
W tem to dzisiajszem dniu tutaj zebrani,
Tak jak do pracy gdy Rię zabieramy,
Dziś oto tutaj także przybywamy.

Przed tem Obrazem dziś rok my tu stali,
A Pana Boga gorąco błagali
I również nasza. Patronkę górników,
Czy to Bergmanów czyli to Hutników.

Ażeby Pan B6g użyczył nam tego
Skarbu, co w świecie mamy naj droższego :
Zdrowia dobrego, a potem i siły,
By Pana Boga i nadal chwaliły!

Błagajmy Boga, by złe to oddalił,
Od nagłej śmierci życie nam ocalił;
Aby nam w niczem złe nie uszkodzłlo,
A szczęście żeby nam tylko służyło.

Byśmy na skarby zawsze też trafili,
A przełożonych r6wnież zawsze czcili,
Byśmy z miłością zawsze pracowali,
O Panu Bogu nie zapominali!

Naszego Staj gra byśmy szanowali,
J ego rozkazów pilnie też słuchali;
Pracujac szczerze tak jak się należy,
Z tem przedsięwzięciem niech dziś każdy bieży.

Na ono miejsce Bogu poświęcone,
A będzie serce dziś rozweselone;
Gdy się udamy szczerze tam do Boga,
Pewni będziemy, że nas minie trwoga.

Tak teraz w końcu górnicy kochani
Oddajmy głos nasz Bogu tu w poddani;
Święta. Barbarę prośmy o wstawienie,
W tem roku także złego oddalenie.

Panu Stajgrowi niech Pan B6g udzieli
Zdrowia i szczęścia, by w tem roku mieli
Skarby otwierać, tak jak otwierali,
Abyśmy spółem jeszcze pracowali.

Udziel o Boże o co Cię prosimy,
O Matko Boska do Ciebie biegniemy j
Święta Barbaro módl się ty za nami,
Uproś i wstaw się za twemi sługami.

Tak teraz wspólnie głosem na ostatku,
Wołajmy trzykroć jeszcze do przydatku
Gltick auf niech będzie, Gliick auf przed obrazem,
Powtórzmy Gltick auf jeszcze wszyscy razem.

[madohora]

BARBARA WYSZŁA Z KOPALNI - Gość.pl - 02.12.2014

[madohora]

W TYM ROKU BARBÓRKA BĘDZIE OBCHODZONA WYJĄTKOWO SKROMNIE - Gazeta.pl - 03.12.2014

[madohora]

Barbara – imię żeńskie pochodzenia greckiego rozpowszechnione dzięki łacinie. Wywodzi się od przymiotnika barbaros (gr. βαρβαρος – 'każdy kto nie jest Grekiem'; onomatopeja) oznaczającego "barbarzyńcę", a ściślej od jego łacińskiego odpowiednika w rodzaju żeńskim barbara co oznacza "barbarzynkę", czyli po prostu: cudzoziemkę. Święta Barbara była męczennicą i żyła na przełomie III i IV wieku. Jest również kilka innych świętych z późniejszych czasów o tym imieniu. Wśród imion nadawanych nowo narodzonym dzieciom, Barbara zajmuje 47. miejsce w grupie imion żeńskich

[madohora]

UPOMINAMY SIĘ O SZACUNEK DLA CZŁOWIEKA - Gość.pl - 03.12.2014

[madohora]

W tradycji górniczej Barbórka rozpoczyna się poranną uroczystą mszą w kościele lub w cechowni, przy figurze św. Barbary. Następnie orkiestra górnicza maszeruje grając m.in. swój hymn w osiedlach zamieszkanych przez górników i ich rodziny (np. familok) oraz pod domami dyrekcji. Odbywają się uroczyste akademie oraz spotkania. Z okazji tego dnia organizowane są również: koncerty, występy artystyczne, zabawy oraz bale, w których uczestniczą całe rodziny górnicze

[madohora]

Karczmy piwne, wbrew powszechnej opinii, nie mają długiej tradycji - pojawiły się na stałe w latach 80. XX wieku (wcześniej, w poprzedniej dekadzie, odbywały się tzw. spotkania gwarków przy piwie). Do tego okresu Barbórka była uroczystością religijno-rodzinną, bez zakrapianych imprez tylko dla górników. Według dr Beaty Piechy-von Schagen władze Polski Ludowej organizując świeckie imprezy chciały zmniejszyć ich religijny charakter[6]. Również combry babskie w dzisiejszej formie to tradycja świeża, z lat 90. XX wieku, nie mająca nic wspólnego z oryginałem - imprezą zapustną.

[madohora]

Górnicy podczas karczmy piwnej są obowiązkowo ubrani w mundur górniczy. Za nieprawidłowo skompletowany mundur, np. za źle dobrane skarpetki, Górnicze wysokie prezydium karze zakuciem w dyby lub wypiciem piwa z solą.

[madohora]

BARBÓRKA Z SBB - Radio Katowice - 04.12.2016

[madohora]

ŚWIĘTA BARBARA - PRZYSŁOWIA

[madohora]

MOJA BARBÓRKA

[madohora]

4 GRUDNIA BARBÓRKA

[madohora]

Jeśli w świętą Barbarę gęś po stawie chodzi, to w Boże Narodzenie pływać po nim godzi

[madohora]

Na świętą Barbarę włóż pudło na garę.

[madohora]

W święto Barbarki najlepsze tarki — zdejm sanie z górki

[madohora]

Gdy w Barbarę pada, zima ostra się zapowiada

[madohora]

Kiedy w św. Barbarę mróz, to szukaj chłopie dobry wóz

[madohora]

Gdy w św. Barbarę gęś po stawie chodzi, w Boże Narodzenie pływać po nim się godzi

[madohora]

Kto w Barbórka nie pije, tego w grubie zabije.

[madohora]

Odbywają się uroczyste akademie, spotkania, koncerty, występy artystyczne, zabawy oraz bale w których biorą udział rodziny górnicze.

[madohora]

Od czasów hanowskich (202 p.n.e. – 220 n.e.) Chińczycy wiercili głębokie otwory by wydobyć i transportować bambusowymi rurami naturalny gaz ziemny do pieców, gdzie na żeliwnych patelniach odparowywano solankę by uzyskać sól. Tangowski gazeter z Syczuanu donosił, że z jednego z tych odwiertów, głębokiego na 180 m, ludzie nabierali gazu do przenośnych tub bambusowych, które mogli przenosić kilkanaście kilometrów i dopiero wówczas zużyć zawarty w nich gaz. Prawdopodobnie do tych pierwotnych butli gazowych wykorzystywano rodzaj kranu, pozwalającego na upust gazu

[madohora]

Pierwszą klasyczną pozycją o czasach tangowskich jest Tang Shu (Kronika dynastii Tang), którą pod koniec życia opracował Liu Xu (887–946), za czasów Późniejszej dynastii Jin. Tekst został następnie inkorporowany do innej kroniki, nazwanej dla odróżnienia Xin Tang Shu (Nową kroniką dynastii Tang), której głównymi autorami byli songowscy historycy Ouyang Xiu (1007–1072), Song Qi (998–1061) i ich współpracownicy; dzieło to powstało w latach 1044 a także 1060. Obydwie kroniki oparte były na wcześniejszych dziełach, obecnie zaginionych. Obydwie należą do kanonu Dwudziestu Czterech Historii Chin. Jedno ze źródeł Kroniki dynastii Han, które się zachowało, to podarowana cesarzowi w 801 roku księga Tongdian, w której Du You opisał wydarzenia do 756 roku. Dzieje dynastii zostały też włączona do gigantycznej, całościowej historii świata Zizhi Tongjian, której redakcję ukończył w 1084 zespół uczonych pod kierownictwem byłego kanclerza dynastii Song, Sima Guanga (1019–1086). Dzieło to, zawierające ponad trzy miliony znaków chińskich w 294 tomach, opisuje historię Chin od czasów Królestw Walczących do założenia dynastii Song w 960 roku.

[madohora]

Na początku XIX wieku panujący w Chinach Mandżurowie (dynastia Qing), kierując się własnymi zyskami, ograniczyli handel z zagranicą do kilku monopolistycznych organizacji kupieckich, znajdujących się pod ich nadzorem. Protestowali przeciwko temu kupcy europejscy, zwłaszcza brytyjscy i francuscy, którzy działali w ramach ekspansywnych Kompanii Wschodnioindyjskich. Proponowali oni przede wszystkim otwarcie wielkiego chińskiego rynku zbytu dla swych towarów. Kupując w dużych ilościach herbatę, jedwab, ryż i wytwory rzemiosła, musieli płacić za te towary srebrem, z braku zgody na wwóz do Chin własnych towarów. Dla zrównoważenia więc bilansu płatniczego, kupcy angielscy zaczęli do Chin dostarczać w dużych ilościach opium z upraw w Indiach Brytyjskich. Palenie opium bardzo się w Chinach rozpowszechniło, mimo szkodliwego działania na zdrowie palących, a handel nim przybrał formę kontrabandy.

[madohora]

Finałem wojny było podpisanie traktatu nankińskiego.

[madohora]

Traktat nankiński – traktat stanowiący zakończenie I wojny opiumowej pomiędzy Wielką Brytanią a Chinami. Podpisany został 29 sierpnia 1842 roku na pokładzie cumującego w porcie Nankin angielskiego statku "Cornwallis".

[madohora]

Traktaty o zbliżonej treści zostały podpisane również z Francją i Stanami Zjednoczonymi. Francuzi uzyskali dodatkowo pozwolenie na prowadzenie w Chinach działalności misyjnej przez Kościół katolicki.

[madohora]

Traktaty nierównoprawne (chin. trad. 不平等條約, chin. upr. 不平等条约, pinyin Bùpíngděng Tiáoyuē; jap. fu-byōdō-jōyaku, kanji 不平等条約) – określenie traktatów zawieranych między Chinami a światowymi imperiami w XIX i na początku XX wieku. Pierwszym takim traktatem był traktat nankiński z 1842 roku, zawarty w następstwie klęski Chin w I wojnie opiumowej.

[madohora]

Podobne traktaty były również zawierane przez mocarstwa z Japonią i Koreą.

[madohora]

Prozelityzm (gr. προσήλυτος, prosēlytos „obcy, przybysz“ od προσ, pros „w stronę“ oraz ἐλεύσομαι, eleusomai czas przyszły od ἔρχομαι, érchomai „przybywać“) – nawracanie innych na swoją wiarę.

[madohora]

W wydanej 14 grudnia 2007 przez Kongregację Nauki Wiary "Nocie doktrynalnej na temat niektórych aspektów ewangelizacji" mówi się, że prozelityzm rozumiany jako niezdrowy przymus do zmiany wyznania nie powinien mieć miejsca w chrześcijańskiej ewangelizacji. Jednak nie można mówić o prozelityzmie (w negatywnym tego słowa znaczeniu), gdy "chrześcijanin niekatolik, z przyczyn sumienia i przekonany o prawdzie katolickiej, prosi o wejście w pełną jedność z Kościołem katolickim". Pochwala się za to dążenie do jedności w wierze oparte na wzajemnym dialogu, który nie jest jedynie wymianą poglądów, ale także wymianą duchowych darów.

[madohora]

Ludwisarnia Felczyńskich Taciszów – odlewnia dzwonów i pracownia ludwisarska, mieści się w Taciszowie k. Gliwic (woj. śląskie). Zajmuje się produkcją dzwonów i tablic brązowych, kontynuuje tradycje rozpoczętą w 1808 roku w Kałuszu (obecnie Ukraina).

[madohora]

Dzwony Ludwisarni Felczyńskich pracują w wielu kościołach na terenie Polski, w całej Europie, oraz na wszystkich kontynentach. Instrumenty pozytywnie przechodziły badania kampanologiczne i były wielokrotnie nagradzane (m.in. targi gdańskie, targi toruński, targi lubelskie, targi kieleckie).

[madohora]

[madohora]

Kamieniarstwo – dział rzemiosła zajmujący się wydobywaniem i obróbką kamienia.

[madohora]

Kamieniarstwo zajmuje się produkcją nagrobków i elementów budowlanych. Obecnie nagrobki wykonane są najczęściej ze skał magmowych lub metamorficznych, natomiast w budowlance wykorzystuje się również skały osadowe. W kamieniołomach wydobywa się duże bloki skalne, które następnie są cięte na płyty o różnej grubości (slaby), slaby są polerowane, tak by uzyskać połysk. Wypolerowane płyty są cięte na poszczególne elementy, w których poleruje się zewnętrzne powierzchnie po cięciu lub frezuje i poleruje obrzeża.

[madohora]

[madohora]

Żołnierz – osoba pełniąca służbę w siłach zbrojnych danego państwa i zobowiązana do obrony jego granic. Żołnierzem jest również osoba wykonująca zadania bojowe poza granicami własnego kraju, zarówno wówczas, gdy kraj ten jest agresorem, jak i w przypadku uczestniczenia sił zbrojnych danego kraju w misjach pokojowych lub siłach szybkiego reagowania w sytuacjach zmuszających społeczność międzynarodową do natychmiastowego zbrojnego współdziałania (operacje reagowania kryzysowego).

[madohora]

Umowy międzynarodowe określające prawo konfliktów zbrojnych uznają za żołnierzy także osoby inne niż służące w siłach zbrojnych (patrz niżej) o ile osoby spełniają ustalone zasady (pozostawanie pod dowództwem, noszenie z daleka widocznego znaku rozpoznawczego, jawne noszenie broni, przestrzeganie w swych działaniach praw i zwyczajów wojny)

[madohora]

Historia wojskowości sięga początków historii rodzaju ludzkiego, ale zarania wojska musimy szukać w krajach, gdzie powstawały pierwsze organizmy państwowe, a więc w Mezopotamii i w Egipcie. Sumeryjska płaskorzeźba z połowy trzeciego tysiąclecia p.n.e. (tzw. Sępia stela) ukazuje władcę miasta Lagasz na czele zbrojnych w dzidy i okrytych wielkimi, prostokątnymi tarczami żołnierzy.

[madohora]

We wczesnośredniowiecznej Europie, gdzie cała własność ziemska należała do władcy (suwerena), który rozdzielał ją między swych wasali – rycerzy, po raz pierwszy zarysowała się wyraźna linia podziału w wojsku na konne rycerstwo oraz pieszych łuczników, kuszników, pawężników – żołnierzy wywodzących się z warstwy wolnych lub pańszczyźnianych chłopów. Niezależne od władcy siły zbrojne powstawały w celu obrony miast, a ich skład i finansowanie spoczywały na barkach cechów rzemieślniczych i gildii kupieckich.

[madohora]

Obecnie coraz częściej odstępuje się od poboru na rzecz armii zawodowej, znacznie mniejszej liczebnie, natomiast o wysokim stopniu profesjonalizmu. W takim rozwiązaniu, trzon armii składający się z żołnierzy czynnej służby wojskowej, może być w mniejszej lub większej mierze wspierany przez żołnierzy rezerwy.

[madohora]

W czasie prowadzenia działań wojennych istnieje wiele różnych formacji militarnych, ale nie wszyscy żołnierze walczą w regularnych armiach.

[madohora]

Maruderzy to żołnierze odłączający się od swoich oddziałów, pozostający na tyłach armii (często w celach rabunkowych lub zaboru mienia pozbawionego opieki).

[madohora]

Szczególną grupę wojskowych stanowią najemnicy, którzy zaciągają się do walki nie z obowiązku lub dla sławy, lecz w zamian za wynagrodzenie. Są to najczęściej doświadczeni żołnierze zawodowi, którzy po odejściu z regularnej armii szukają zatrudnienia gdzie indziej. Wbrew potocznemu mniemaniu nie są nimi żołnierze międzynarodowej jednostki armii francuskiej zwanej Legią Cudzoziemską, ani agenci ochrony z amerykańskiej firmy Blackwater

[madohora]

[madohora]

Do połowu ryb rybacy używają zasadniczo sieci, choć niektóre gatunki ryb nawet przemysłowo odławia się z użyciem haków (np. połów tuńczyka albakora przy pomocy tzw. węd ciągnionych), co przypomina wędkarstwo.

[madohora]

[madohora]

A czy tonie się marzy
Chronić marynarzy

[madohora]

Flisak (oryl, flis) – przedstawiciel grupy zawodowej zajmującej się w dawnej Polsce flisem, czyli rzecznym spławem (transportem) towarów.

[madohora]

Ważnym ośrodkiem dla spławów w Polsce od XVI do XX w. był Ulanów położony u ujścia Tanwi do Sanu. W 2014 roku flisackie tradycje z Ulanowa wpisane zostały na Krajową Listę Niematerialnego Dziedzictwa Kulturowego. Obecnie ulanowscy flisacy skupieni w Bractwie Flisackim pw. św. Barbary (patronki wodniaków), kultywują tradycje flisackie w formie turystyczno-rekreacyjnej.

[madohora]

Wiersz o flisakach z Torunia:

Flisaczkowa żona,
siedzi sobie doma.
A flisaczek, nieboraczek,
robi na chleb jak robaczek,
płynie do Torunia.

[madohora]

Ulanów – miasto w województwie podkarpackim, w powiecie niżańskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Ulanów, położone u ujścia Tanwi do Sanu. Leży w historycznej ziemi sandomierskiej w Małopolsce, stanowiło część województwa sandomierskiego

[madohora]

W miejscowości znajduje się kościół, który jest siedzibą parafii pw. św. Jana Chrzciciela i św. Barbary. W strukturze kościoła rzymskokatolickiego parafia należy do metropolii lubelskiej, diecezji sandomierskiej, dekanatu Ulanów.

[madohora]

Miasto założone przez Stanisława Ulinę Ulińskiego w 1616 r. w widłach Sanu i Tanwi. W XVII wieku istniały cechy kuśniersko-krawiecki i cech szewski. Na początku XVIII wieku powstał tu cech retmański.

[madohora]

W połowie XIX wieku właścicielem Ulanowa wraz z przyległymi dobrami (Bieliniec, Wólka Bielińska, Bieliny, Glinianka i Dąbrowica) był Stanisław hr. Mniszek. Po jego śmierci w roku 1860 dobra te przypadły jego synowi, Alfonsowi hr. Mniszkowi (ur. 1828), żonatemu z Jadwigą z hr. Dunin-Borkowską. Od tej ostatniej zakupił je w 1892 roku Stefan Sękowski (1859-1910), żonaty z Karoliną ze Szlachtowskich (1866-1926). Po śmierci Stefana Sękowskiego Ulanów wraz z przyległymi wsiami nabył Witold ks. Czartoryski (1864-1945).

[madohora]

Problem prozelityzmu jest szczególnie często podnoszony przez Rosyjski Kościół Prawosławny w odniesieniu do Kościoła katolickiego. Problem ten pojawia się również we wzajemnych relacjach innych wyznań.

[madohora]

W 1860 pruska flota wpłynęła w rejon zatoki Jiaozhou. W następnym roku została podpisana chińsko-pruska umowa handlowa. Ferdinand von Richthofen po swoich podróżach do Chin w latach pomiędzy 1868 a 1871 polecił tę zatokę jako dogodne miejsce dla bazy pruskiej marynarki wojennej. W 1896 z osobistą wizytą przybył tu dowódca Niemieckiej Floty Wschodnioazjatyckiej. W latach 1897–1914 stacjonowała tu Niemiecka Eskadra Wschodnioazjatycka

[madohora]

Po kilku miesiącach Chiny zostały zmuszone do wydzierżawienia rejonu Zatoki Jiaozhou Niemcom na okres 99 lat. 6 tygodni później – 6 kwietnia 1898 teren ten został oficjalnie ogłoszony niemieckim protektoratem, port został natomiast otwarty 1 lipca 1899. Do tego czasu region ten był zamieszkiwany przez ok. 83 tys. mieszkańców

[madohora]

Jiaozhou podlegało Urzędowi Cesarskiej Marynarki Wojennej i było zarządzane przez gubernatora. 23 sierpnia 1914 Chiny anulowały dzierżawę rządowi Niemiec. 7 listopada 1914 zatoka została zajęta przez Japonię, która po rozpoczęciu I wojny światowej przyłączyła się do ententy. Ostatecznie rejon ten został zwrócony Chinom 10 grudnia 1922, Japonia zagarnęła go raz jeszcze na okres od 1937 do 1945

[madohora]

[madohora]

Krępowanie (bandażowanie) stóp – chiński zwyczaj kultywowany od ok. X do początków XX wieku, polegający na bandażowaniu stóp dziewcząt, celem ich skrócenia i deformacji prowadzących do pożądanego efektu estetycznego. Krępowanie stosowano początkowo u dziewcząt z wyższych klas społecznych, od których nie wymagano wykonywania intensywnych prac fizycznych. Obyczaj, który był wyznacznikiem statusu społecznego, przyjął się z czasem również wśród klas niższych. Za czasów ostatniej dynastii, Qing (1644–1912), rozpowszechniony był wśród wszystkich warstw społecznych, szczególnie na północy kraju. Krótkie stopy były w Chinach symbolem wytworności i zapewniały właścicielce dobre zamążpójście. Krępowanie miało także podtekst erotyczny, na co zwrócił uwagę również Zygmunt Freud, dostrzegając w nim fetyszyzm.

[madohora]

Praktyka krępowania stóp pojawiła się za czasów południowej dynastii Tang z X wieku. Według legendy zapoczątkowała go konkubina Yao Ning na dworze cesarza Li Houzhu (935–978), która ciasno owinęła sobie stopy jedwabiem, dzięki czemu wyglądały one na drobniejsze, a jej ruchy nabrały niezwykłej gracji. Cesarz faworyzował ją, bo zachwycił się jej tańcem. Legenda mówi, że tańczyła wewnątrz złotego lotosu o wysokości sześciu stóp, wyłożonego wewnątrz nefrytem i drogimi kamieniami. Inne, zazdrosne kobiety w haremie władcy również zaczęły krępować sobie stopy.

[madohora]

Krępowanie polegało na owijaniu stóp bandażem, tak aby zagiąć palce – z wyjątkiem wielkiego – w kierunku pięty, co doprowadzało do złamania kości śródstopia. Po zagojeniu ran i zakończeniu procesu dojrzewania najkrótsze stopy, zwane „złotym lotosem”, miały 7–10 cm długości. Zwykle to matka doglądała krępowania stóp u córki, bo krótkie stopy były istotną kartą przetargową podczas swatania dziewczyny i umożliwiały awans społeczny. Im krótsze stopy – tym większy awans.

[madohora]

Stopy trzeba było owijać bandażem do końca życia. Jeżeli zabieg wykonano niepoprawnie, były one dla właścicielki źródłem przewlekłego bólu. Czasem zabieg wywoływał częściowy paraliż lub zanik mięśni (atrofię). Kiedy w komunistycznych Chinach pod groźbą śmierci nakazano kobietom zrezygnować z krępowania, stopy niektórych z nich urosły o kilka centymetrów.

[madohora]

Fang Xian z epoki Qing poświęcił krępowanym stopom cały traktat. Jego zdaniem powinny być one tłuste, miękkie i eleganckie. O ideale tak pisał: Wąskie stopy są zimne, a umięśnione – twarde. Uważam je za beznadziejnie wulgarne. Tłuste stopy są pełne i gładkie w dotyku, stopy miękkie – delikatne i estetyczne, stopy eleganckie – doskonałe i piękne. Tłustość nie zależy jednak od ciała, miękkość – od sposobu bandażowania, ale elegancja – od butów. Co więcej, tłustość i miękkość można osądzić podług formy, ale elegancję – wyłącznie oczami duszy.

[madohora]

Lin Yutang, autor znanego anglojęzycznego opracowania o Chinach My Country and My People z 1935 r. broni krępowania, wskazując na jego erotyczny podtekst. Jego zdaniem kobiety łatwo poddały się tej praktyce, żeby skuteczniej uwodzić mężczyzn (dlatego też matki łatwo godziły się na cierpienia córek).

[madohora]

.

[madohora]

Był Mandżurem należącym do żółtej chorągwi, w egzaminach urzędniczych uzyskał najniższy stopień jiansheng. Wykorzystując koneksje (jego ojciec był urzędnikiem w prowincji Guangdong) oraz rodzinny majątek „kupił” w 1879 roku urząd prefekta. Od 1897 pełnił funkcję gubernatora prowincji Szantung. Wsparł powstanie bokserów. W listopadzie 1899, pod naciskiem mocarstw kolonialnych, został przeniesiony na stanowisko gubernatora Shanxi. Przyczynił się do zmiany polityki dworu cesarskiego wobec bokserów (yihequanów), umiejętnie podsycając ksenofobiczne nastroje członków elity rządzącej. Po rozbiciu oddziałów powstańczych przez wojska ekspedycyjne państw zachodnich został stracony

[madohora]

Yuan Shikai (ur. 16 września 1859, zm. 6 czerwca 1916) – chiński generał i polityk. Odegrał ważną rolę zarówno w obaleniu dynastii Qing, jak i będąc prezydentem w pierwszych latach istnienia Republiki Chińskiej.

[madohora]

Urodził się 16 września 1859 w rodzinie rolniczej we wsi Zhangyingcun (張營村), w północnej części prowincji Henan. W 1866 został adoptowany przez urzędnika związanego z Li Hongzhangiem. Kilka lat później rodzina Yuanów przeniosła się w bardziej górzysty teren, gdzie wzniosła ufortyfikowaną osadę Yuanzhaicun (袁寨村).

[madohora]

W 1921 w Zwolakach (obecnie teren Ulanowa) powstała grupa Badaczy Pisma Świętego, zaś w 1935 w Zwolakach powstał zbór Świadków Jehowy (obecnie zbór Nisko)

[madohora]

W 2009 w Ulanowie odbył się Międzynarodowy Zjazd Flisaków, a w 2015 otwarto Muzeum Flisactwa Polskiego

[madohora]

Kościół filialny pw. św. Trójcy (tzw. flisacki, cmentarny) zbudowany prawdopodobnie w 1660 z fundacji Jędrzeja Zamojskiego, wojewody smoleńskiego. Konsekrowany w 1742 i w tym samym czasie rozbudowany. Około połowy XIX w. kościół poddano gruntownemu remontowi. Wnętrze kościoła ozdobione polichromią z elementami iluzjonistycznej architektury pochodzącej zapewne z XVIII w., przemalowanej w II poł. XIX w. W 2002 kościół uległ zniszczeniu na skutek pożaru. Renowacja trwała 3 lata.

[madohora]

[madohora]

Parafia ma kościoły filialne: pw. Trójcy Przenajświętszej w Ulanowie, pw. Maryi Wspomożenia Wiernych w Dąbrowicy oraz kaplicę pw. Niepokalanego Poczęcia NMP w Zwolakach.

[madohora]

W 1616 roku Stanisław Uliński założył nad ujściem Tanwi do Sanu – nową osadę Ulinę, która była zaplanowana jako centrum rzemieślniczo-handlowe. Następnie powstawały cechy rożnych rzemiosł, a mieszkańcy zajmowali się również kowalstwem, tkactwem, przetwórstwem drzewnym w rodzaju bednarstwa oraz innymi dziedzinami rękodzielnictwa, budową statków oraz tratew.

[madohora]

W 1991 roku w Ulanowie powstał komitet organizacyjny, który doprowadził do zarejestrowania Bractwa Miłośników Ziemi Ulanowskiej pw. św. Barbary. 8 września 1991 roku odbyła się inauguracja działalności członków Bractwa, które postanowiło nawiązać do historycznych tradycji flisackich - przez rozwijanie i kultywowania tradycji w obecnych czasach. W 1992 roku rozpoczęto wydawać periodyk pt. „Ziemia Ulanowska”. Pierwsza wyprawa „Szlakiem Praojców” z Ulanowa do Gdańska odbyła się 27 czerwca 1993 roku – wyprawa tratwą z Ulanowa, która 27 lipca dopłynęła do Gdańska. Pierwsi płynęli: retman Wincenty Pityński, pomocnik retmana szyper Zdzisław Nikolas i Mieczysław Pityński oraz flisacy: Ryszard Bryła, Franciszek Kopyto, Mieczysław Łabęcki, Marek Okoński, Stanisław Zwolak oraz śp. Andrzej Bąk, ówczesny burmistrz Ulanowa. W 1996 i 1997 roku odbyły się kolejne spływy. Od 1998 roku tratwy zbudowane przez Ulanowskich flisaków spływają na Odrze. W 1999 roku odbył się pierwszy spływ z Jarosławia do Sandomierza. W 2013 roku w XV Flisie Odrzańskim uczestniczył Prezydent RP Bronisław Komorowski.

[madohora]

[madohora]

Na wiosnę roku następnego, nad brzegiem Brdy zgromadziło się wielu mieszczan. Wszyscy w milczeniu wpatrywali się w zacumowaną przy brzegu wyspy, płonącą tratwę. W złocistej łunie ognia wyraźnie widzieli, jak sześć wiszących ciał flisaków kołysze się na wieczornym wietrze. Nikt po nich nie płakał – oskarżeni przez szanowanego szlachcica o kradzież zostali przecież ukarani w jedyny sprawiedliwy sposób.

[madohora]

[madohora]

Po co Barbaro są ci flisacy
Lubisz przyglądać się ich pracy?

[madohora]

Hutnictwo dzieli się na hutnictwo żelaza i hutnictwo metali nieżelaznych. Istnieje także oddzielna gałąź hutnictwa – hutnictwo szkła – zajmująca się przetwarzaniem związków chemicznych poprzez topnienie w masę szklaną i przetwarzaniem w szkło gospodarcze, techniczne, okienne i artystyczne.

[madohora]

W drugiej połowie XV wieku zaczęły się upowszechniać bardziej nowoczesne metody wytopu żelaza z użyciem tak zwanego pieca styryjskiego

[madohora]

W XIX wieku rozpoczął się szybki rozwój hutnictwa w Europie. W 1828 roku James Beaumont Neilson opatentował proces wytopu metali z gorącym dmuchem, w 1857 roku Edward Alfred Cowper opatentował nagrzewnicę dmuchu wielkopiecowego, a w 1839 roku James Nasmyth wynalazł i opatentował młot parowo-powietrzny[1]. W XIX wieku opatentowano także pierwszą przemysłową metodę otrzymywania stali za pomocą tzw. procesu konwertorowego, czyli świeżenia surówek niskofosforowych, metoda ta została wymyślona przez Henry’ego Bessemera w 1856 roku. 20 lat później, w 1878 roku Sidney Gilchrist Thomas opracował sposób wytopu stali przez metodę świeżenia surówki w konwertorach o wyłożeniu zasadowym, jako pierwszy przeprowadził proces świeżenia surówki hutniczej w konwertorach wysokofosforowych

[madohora]

Większość osiedli związanych z hutnictwem metali kolorowych zlokalizowana jest w rejonie Dąbrowy Górniczej. W okresie od drugiej połowy XI wieku aż po drugą połowę XII wieku funkcjonowała tam huta służąca do wytopu ołowiu i srebra. Kolejną grupę stanowią wsie funkcjonujące w XII i XIII wieku wokół dawnych miejsc kultu pogańskiego, zlokalizowane w rejonie Gór Świętokrzyskich czy góry Ślęży

[madohora]

Najstarsza funkcjonująca huta żelaza na terytorium obecnej Polski (Huta „Małapanew”) znajduje się w Ozimku w województwie opolskim. Została założona decyzją władz pruskich po zakończeniu drugiej wojny śląskiej w roku 1754 w celu produkcji kul armatnich i granatów.

[madohora]

A czy ty Barbaro nad ranem
Spotkałaś się z Florianem?

[madohora]

Kopalnie, ze względu na metodę wydobycia można podzielić na odkrywkowe, głębinowe i otworowe. Do materiałów często wydobywanych należą: boksyty, rudy żelaza, cyny, cynku, magnezu, manganu, miedzi, niklu, ołowiu, srebra, tytan, uranu, diamenty, platynę, sól, węgiel, złoto, ropę naftową, gaz ziemny. Inne wydobywane użyteczne materiały to: glina, piasek, żwir, granit, bazalt i wapień.

[madohora]

Wiele technologii i metod opracowanych w górnictwie znalazło zastosowanie w innych dziedzinach przemysłu, np.: wykonywanie tuneli, przejść i magazynów podziemnych, głębokich wykopów itp.

[madohora]

TRYBUNA GÓRNICZA

[madohora]

ZAROBKI GÓRNIKÓW W POLSCE SĄ WYŻSZE OD ŚREDNIEJ KRAJOWEJ - Forsal

[madohora]

Ratownictwo górnicze – dział ratownictwa zajmujący się udzielaniem pomocy górnikom i kopalniom zagrożonym skutkami zdarzeń związanych z pożarami podziemnymi, wybuchami gazów kopalnianych i pyłu węglowego, wyrzutami gazów i skał, zawałami skał i tąpaniami, gwałtownymi wdarciami wody do wyrobisk górniczych oraz usuwania skutków i przywracania bezpiecznych warunków pracy po zaistnieniu tych zdarzeń oraz działalnością prewencyjną i szkoleniową w kopalniach.

[madohora]

Istota zabezpieczenia ratowniczego przez CSRG S.A. polega na tym, że w dowolnej chwili w ciągu doby można przesłać na dowolny zakład górniczy kilkunastu ratowników z odpowiednim sprzętem, a w tym czasie zakład górniczy ma czas mobilizować większą ilość swoich ratowników, ponieważ na każdej zmianie roboczej w dni tzw. czarne w podziemiach każdej kopalni dyżuruje po dwa zastępy ratownicze (zgodnie z odpowiednimi przepisami ratowniczymi), wykonując najczęściej prace profilaktyki pożarowej lub inną profilaktykę.

[madohora]

Okręgowe stacje ratownictwa górniczego działają również w krajowym systemie ratowniczo-gaśniczym udzielając pomocy (w ludziach i sprzęcie) straży pożarnej podczas dużych katastrof i innych poważnych zagrożeń np. podczas zawalenia się hali MTK w Chorzowie.

[madohora]

[madohora]

Yi Chong-hui Barbara była córką Ho Kye-im Magdalene, siostrą Yi Yong-hui Magdalene i ciotką Yi Barbary. Widać, że naprawdę pochodziła z rodziny męczenników

[madohora]

1798 – wraz z rozwojem kopalni, a w niedługim czasie huty „Królewskiej Huty”, do dzisiejszego Chorzowa zaczęli napływać pracownicy z różnych okolic

[madohora]

Znaczna rozbudowa osiedla Giszowiec w latach 60. i 70. XX wieku, a wraz z tym wzrost liczby wiernych parafii św. Stanisława Kostki spowodowała konieczność budowy kolejnego kościoła i punktu katechetycznego, które pozwoliłyby objąć opieką duszpasterską wszystkich potrzebujących mieszkańców. W 1983 roku biskup Herbert Bednorz pozytywnie rozpatrzył prośbę o utworzenie nowej parafii na Giszowcu. Pod nowy kościół uzyskano teren pomiędzy ulicami: Młodzieżową, Batalionów Chłopskich i Radosną.

[madohora]

[madohora]

SÓL ZIEMI CZARNEJ W RIALCIE NA BARBÓRKĘ - Wyborcza - 4.12.2017

[madohora]

ORKIESTRA OBUDZIŁA NIKISZOWIEC - Dziennik Zachodni - 4.12.2017

[madohora]

SZCZYT KLIMATYCZNY. CO ANDRZEJ DUDA WIE O WĘGLU - Wyborcza - 04.12.2018

[madohora]

JAK WYGLĄDA PRACA GÓRNIKA - Nasze Miasto - 04.12.2020

[madohora]

Coraz smutniejsze te Barbórki

[madohora]

W dniach poprzedzających to święto organizowane są tzw. karczmy piwne, w których biorą udział górnicy oraz osoby związane z górnictwem (emeryci, pracownicy firm kooperujących z kopalniami, naukowcy z wydziałów górniczych wyższych uczelni oraz osoby tam studiujące). Karczmy piwne przeznaczone dla dozoru górniczego organizowane są przez Stowarzyszenie Inżynierów i Techników Górnictwa (SITG). Odpowiednikiem karczmy piwnej są organizowane dla kobiet tzw. combry babskie.

[madohora]

Górnicy podczas karczmy piwnej są obowiązkowo ubrani w mundur górniczy. Za nieprawidłowo skompletowany mundur, np. za źle dobrane skarpetki, Górnicze wysokie prezydium karze zakuciem w dyby lub wypiciem piwa z solą.

[madohora]

BARBÓRKA - Dziennik Polski - 03.12.2021

[madohora]

BARBÓRKA 2021 - Gazeta - 03.12.2021

[madohora]

Wśród imion nadawanych nowo narodzonym dzieciom, Barbara zajmuje 47. miejsce w grupie imion żeńskich

[madohora]

9 lipca, w dzień wspomnienia bł. Barbary Cui-Lian († 1900), należącej do grupy 120 męczenników chińskich

[madohora]

4 grudnia, w dzień wspomnienia św. Barbary.

[madohora]

Barbara – imię żeńskie pochodzenia greckiego rozpowszechnione dzięki łacinie. Oznacza „barbarzynkę”, czyli cudzoziemkę.

[madohora]

Mój dobrodzieju, Baśka mi miła,
Tutaj nie grzeje, tam by chłodziła.
Co mi po piekle w ogniach się smażyć,
Gdyby mi nie miał kto jeść uwarzyć?

[madohora]

Dniemj wspomnienia Barbary Kwon Hui jest 20 września (w grupie 103 męczenników koreańskich).

[madohora]

Choe Yong-i Barbara była córką syna So-beok Magdaleny, jednego ze 103 świętych. Barbara była bardzo pobożna od czasu, gdy była młodą dziewczyną. Kiedy jej rodzice próbowali zaaranżować jej małżeństwo, powiedziała, że małżonek, którego chce, musi być bardzo gorliwym katolikiem. Powiedziała, że nie dba szczególnie o szlachetnego lub bogatego męża. Wyszła więc za mąż za znacznie starszego mężczyznę, 44-letniego Cho Charlesa. Barbara miała wtedy 20 lat. W następnym roku urodziła syna. Para zachęcała się nawzajem w cnocie i wiernie praktykowała swoją religię

[madohora]

W ujęciu katolickim werset Ap 5, 8 to biblijny dowód na to, że modlitwy zanoszone są Bogu przez pośrednictwo Świętych w niebie. Natomiast wersety Ap 8, 3-4 wskazują, że modlitwy kierowane do Boga są zanoszone za pośrednictwem aniołów i świętych.

[madohora]

Więc pokochałeś kruche, ciepłe ciało,
które się w formach słowiczych ustało,
jak mleko płynie w szklanym smukłym dzbanie, skrzypiec ma smutek i roślin śpiewanie.

[madohora]

120 męczenników chińskich (znani również jako Augustyn Zhao Rong i Towarzysze) jest to grupa męczenników zaliczonych w poczet świętych katolickich w 2000 r. przez Jana Pawła II.

[madohora]

2 maja 1909 – 14 osób (Franciszek de Capillas, Jan Neel i Towarzysze) – papież Pius X

[madohora]

Kanonizacji tych 120 męczenników dokonał łącznie papież Jan Paweł II 1 października 2000 r. w Rzymie.

[madohora]

Pod koniec XIX wieku ponad 80% mieszkańców Chin utrzymywało się z uprawy roli, a tryb i warunki życia niewiele zmieniły się od czasów dynastii Tang. Kraj był nieudolnie zarządzany przez olbrzymią, niewydolną i skorumpowaną machinę biurokratyczną, podporządkowaną dworowi w Pekinie

[madohora]

Podburzani przez różne tajne stowarzyszenia, z których największymi były Wielkie Miecze (Da dao hui) i wspomniane Yihequan, niezadowoleni chłopi chwycili za broń. Obiektem ich nienawiści stali się misjonarze oraz chińscy chrześcijańscy neofici. Niechęć do chrześcijan była wówczas powszechna. W przeciętnym Chińczyku budzili oni odrazę, gdyż nie praktykowali kultu przodków, nie posiadali konkubin, nie pracowali w niedzielę i nie mogli krępować swoim córkom stóp

[madohora]

17 czerwca wojska kolonialne opanowały forty Dagu, zabezpieczając sobie potencjalne miejsce desantu, na wypadek rozszerzenia się konfliktu. Dwa dni później, gdy wiadomość o tym dotarła do Pekinu, bokserzy rozpoczęli oblężenie dzielnicy ambasad. Zwycięstwo nad oddziałami Seymoura wywołało falę entuzjazmu w całych Chinach i Cixi wysłała przeciwko broniącej się dzielnicy poselskiej armię pod dowództwem Dong Fuxianga[

[madohora]

14 lipca 1900 roku korpus ekspedycyjny wylądował w Tianjinie, odblokowując jednocześnie tamtejszą koncesję od miesięcznego oblężenia. Po spaleniu miasta, 4 sierpnia dwudziestotysięczny korpus, składający się głównie z żołnierzy japońskich, rosyjskich, amerykańskich, brytyjskich i francuskich, ruszył na Pekin. Po porażce pod Yangcun, Chińczycy nie stawiali zorganizowanego oporu, wielu kluczowych dowódców qingowskich popełniło samobójstwo. Interwenci wkroczyli do Pekinu 14 sierpnia. Rozpoczęły się grabieże i gwałty, splądrowano m.in. Zakazane Miasto. Cesarzowa Cixi wraz z dworem zdołała uciec do Xi’anu

[madohora]

W czasie powstania zamordowano około 240 cudzoziemców (głównie misjonarzy) i około 30 tysięcy chińskich chrześcijan

[madohora]

[madohora]

Wacław Lipiński zarzucił obu generałom niewykorzystanie szansy na liczebne wzmocnienie korpusu w okresie demobilizacji armii rosyjskiej. Zdanie to podzielił Mieczysław Wrzosek uznając ich za nieporadnych i pozbawionych zdolności organizatorskich. W tym samym czasie Rumunia pokonana przez państwa centralne została zobowiązana do rozbrojenia wszystkich obcych formacji wojskowych stacjonujących na jej terytorium, w tym na przyłączonym obszarze Besarabii. Komitet Wykonawczy Związku Wojskowych Polaków Frontu Rumuńskiego podjął decyzję o przeniesieniu korpusu na wschód. Z decyzją komitetu nie zgodzili się generałowie Stankiewicz i Glass, którzy „uważali, że korpus jest w tym celu stworzony, by umożliwić zbiorowy powrót żołnierzy do domów” lecz nie zajęli jednoznacznego stanowiska i pozostawili żołnierzom swobodę w podjęciu decyzji. Niejednoznaczna postawa generałów spotkała się ze sprzeciwem żołnierzy przede wszystkim z II Brygady Legionów. 15 marca tego roku Komitet Wykonawczy ZWP FR został zastąpiony przez Radę Naczelną II Korpusu Polskiego. 28 marca Rada Naczelna usunęła generałów Stankiewicza i Glassa z zajmowanych stanowisk.

[madohora]

W następstwie odniesionych ran na wojnie z Japonią został zwolniony z armii i przeniesiony do służby cywilnej. W 1914 roku został zmobilizowany. Dowodził kompanią na froncie zachodnim. Był ranny i kontuzjowany. Od lutego 1917 roku pełnił służbę w Szefostwie Zaopatrywania Frontu Rumuńskiego. W czasie trwającej wówczas rewolucji został wybrany na prezesa wszechrosyjskiego Związku Kawalerów Wojskowego Orderu św. Męczennika i Zwycięzcy Jerzego.

[madohora]

27 września 1923 został przeniesiony do rezerwy. Na podstawie zarządzenia Prezydenta RP Ignacego Mościckiego z 21 czerwca 1927 został skreślony na liście starszeństwa oficerów rezerwowych korpusu oficerów piechoty w stopniu pułkownika ze starszeństwem z dniem 1 czerwca 1919 i 7. lokatą oraz wpisany na listę starszeństwa oficerów zawodowych z dniem 3 maja 1922 w korpusie generałów, w stopniu generała brygady ze starszeństwem z dniem 1 czerwca 1919 i 78 lokatą. Z dniem 30 czerwca 1927 został przeniesiony w stan spoczynku. Mieszkał wówczas w Puławach przy Alejach Królewskich 4. Zmarł 1 września 1935 w Warszawie. Został pochowany na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach w kwaterze A20, rząd - prawe półkole, grób 1

[madohora]

Aleksander Karnicki (ur. 30 stycznia 1869 w Częstochowie, zm. 12 listopada 1942 w Kutnie) – generał lejtnant Armii Imperium Rosyjskiego, generał dywizji Wojska Polskiego.

[madohora]

W lipcu i sierpniu 1920 dowodził VIII Brygady Jazdy i Grupą Jazdy przy 5 Armii. Odznaczył się w bojach z 1 Armią Konną Budionnego. Na skutek intryg gen. Eugeniusza de Henning-Michaelisa, od kwietnia 1921 w stanie spoczynku. 26 października 1923 Prezydent RP Stanisław Wojciechowski zatwierdził go w stopniu rzeczywistego generała dywizji. Na emeryturze osiadł w Bydgoszczy przy ulicy Cieszkowskiego 11 (od czerwca 1921).

[madohora]

Eugeniusz de Henning-Michaelis (ur. 29 grudnia 1863 w Twierdzy Modlin, zginął 14 września 1939 w Sinołęce) – generał lejtnant armii Imperium Rosyjskiego oraz generał dywizji Wojska Polskiego i wiceminister spraw wojskowych w II RP.

[madohora]

Po rewolucji październikowej organizował i dowodził w latach 1917–1918 III Korpusem Polskim na Ukrainie. Po rozbrojeniu III Korpusu przez Austriaków był naczelnym inspektorem Wojska Polskiego na Ukrainie.

[madohora]

Generał został pochowany obok miejscowej kaplicy. W 1950 jego szczątki zostały ekshumowane i przeniesione na cmentarz Wolski w Warszawie, jednakże dokładne miejsce ich złożenia jest nieznane. Natomiast na sąsiednim cmentarzu Powstańców Warszawy znajduje się zbiorowa mogiła z pamiątkową tablicą, opatrzoną napisem: „Prochy żołnierzy Wojska Polskiego poległych we wrześniu 1939 na terenie woj. warszawskiego”, na której widnieje m.in. nazwisko generała de Henninga-Michaelisa (kwatera A-p-rząd II). Epitafium gen. Eugeniusza de Henning-Michaelisa znajduje się na grobie Familii Michelis na cmentarzu ewangelicko-augsburskim w Warszawie (al. 6, gr. 19)

[madohora]

Ukończył Szkołę Junkrów w Kijowie i Oficerską Szkołę Piechoty w Sankt Petersburgu. Od 1893 oficer rosyjskiej piechoty. Brał udział w 1900 w interwencji rosyjskiej w Chinach i wojnie z Japonią w latach 1904–1905 dowodząc kompanią i batalionem. W czasie I wojny światowej, na froncie niemieckim, dowodził pułkiem piechoty. W 1915 ciężko ranny. Przeleżał kilka miesięcy w szpitalu, po czym powrócił na front.

[madohora]

We wrześniu 1939 zgłosił się do służby do sztabu Naczelnego Wodza w Brześciu nad Bugiem i został wyznaczony na dowódcę garnizonu w Dubnie. Po napaści sowieckiej ewakuował się do Brzeżan, gdzie razem z gen. Aleksandrem Kowalewskim dowodził kombinowaną grupą operacyjną. Tam, po walce, dostał się do niewoli radzieckiej 19 września w mieście Żurawno koło Stryja w czasie wycofywania grupy w kierunku granicy węgierskiej.

[madohora]

Pierwsze stowarzyszenie pod tą nazwą powstało w 402 r., gdy Huiyuan (慧遠) zgromadził grupę 123 wyznawców kultu przed posągiem buddy Amitabhy, gdzie ślubowali odrodzić się w Zachodnim Raju buddy Amitabhy – Sukhawati. Była to pierwsza znana organizacja Czystej Krainy, tzw. Stowarzyszenie Białego Lotosu. Cele tej organizacji były wyłącznie religijne: wspólne kontynuowanie praktyk Szkoły Czystej Krainy oraz propagowanie kultu buddy Amitabhy.

[madohora]

Mimo tego, stowarzyszenie istniało dalej, a nawet się rozwijało. W okresie panowania mongolskiej dynastii Yuan zostało oficjalnie uznane dwoma dekretami z 1281 i 1308. Jednak w 1313, zapewne na skutek interwencji Xiao Jueguia i księcia koreańskiego, stowarzyszenie otrzymało zakaz propagowania swoich nauk. W 1322 jego działalność znów została zakazana

[madohora]

Pomimo stłumienia powstania w 1804 nie udało się zniszczyć stowarzyszenia, które dało początek kilku niezależnym organizacjom, które także wywoływały powstania, m.in.: Stowarzyszeniu Ośmiu Trygramów, Stowarzyszeniu Niebiańskiego Porządku, czy Pięść w Imię Sprawiedliwości (bokserzy).

[madohora]

Prowincja Szantung stanowi część rejonów uważanych za kolebkę cywilizacji chińskiej. Jej zachodnia część wchodziła w skład terenów kontrolowanych przez najstarsze historycznie dynastie Shang i Zhou. Wschód zamieszkiwał lud Laiyi uważany przez starożytnych Chińczyków za barbarzyńców, który w ciągu wieków uległ sinizacji.

[madohora]

Odkąd dynastia Sui zjednoczyła kraj w 589, Szantung był już zawsze częścią Chin. W obecnym kształcie istnieje od czasów dynastii Ming, choć w tym czasie w jej skład wchodziły także obszary dzisiejszej prowincji Liaoning, które jej odebrano za czasów dynastii Qing.

[madohora]

Większa część prowincji Szantung położona jest na Nizinie Północnochińskiej. Górzysta jest natomiast centralna część prowincji, w której znajdują się m.in. góry Tai, Lu i Meng. Pofałdowany jest również półwysep Szantung stanowiący wschodnią część prowincji. Oddziela on zatokę Bohai od Morza Żółtego. Najwyższym wzniesieniem prowincji jest szczyt o nazwie Jadeitowy Cesarz (chiń. upr.: 玉皇顶; trad.: 玉皇頂; pinyin: Yùhuáng Dīng) o wysokości 1545 metrów.

[madohora]

Jinan (chin. upr.: 济南; chin. trad.: 濟南; pinyin: Jǐnán, wym. [t͡ɕi˧˩nan˧˥]) – miasto we wschodnich Chinach, nad rzeką Huang He, ośrodek administracyjny prowincji Szantung. W 2010 roku liczba mieszkańców strefy zurbanizowanej wynosiła 2 227 937[1]. Zespół miejski w 1999 roku liczył 5 576 309 mieszkańców

[madohora]

Qingdao ([t͡ɕʰiŋ˥ taʊ̯˨˩˦] i; chiń. trad. 青島; pinyin Qīngdǎo; dawniej latynizowane jako Cingtao lub ang. Tsingtao i niem. Tsingtau) – miasto w Chinach, w południowej części półwyspu Szantung. Jeden z największych portów świata, położony nad Morzem Żółtym. Liczba mieszkańców wynosi około 4 milionów.

[madohora]

Pod koniec XIX wieku była to wioska rybacka, nosząca wówczas nazwę Jiao’ao (胶澳). Po 1891 roku zyskała na znaczeniu, stając się bazą wojskową za dynastii Qing. Od 1897 roku Qingdao zostało wydzierżawione Cesarstwu Niemieckiemu, w ramach koncesji kolonialnej Jiaozhou, po czym zostało rozbudowane, stając się niemiecką bazą morską na Dalekim Wschodzie. Stacjonowała w nim Niemiecka Eskadra Wschodnioazjatycka. Niemcy zbudowali nowoczesny port i linię kolejową. Miasto, znane wówczas szeroko pod niemiecką nazwą Tsingtau, stało się jednym z najważniejszych portów handlowych w Chinach; największym po Szanghaju, Hongkongu i Kantonie. Niemcy zbudowali też fortyfikacje broniące miasta od strony lądu.

[madohora]

Most Qingdao Haiwan, łączący centrum miasta z dzielnicą Huangdao, jest najdłuższym mostem na świecie wybudowanym nad wodą.

[madohora]

[madohora]

Wzniesiona na planie krzyża łacińskiego świątynia nawiązuje architektonicznie do stylów romańskiego i gotyckiego. Jako budulca użyto żółtego granitu i żelbetu[5]. Budowla zajmuje powierzchnię 2740 m²[3]. We frontowej fasadzie znajdują się dwie wieże o wysokości 56 m, pokryte czerwoną dachówką i zwieńczone 4,5-metrowymi krzyżami. Każda z nich posiada po 4 dzwony. W nawie głównej, długiej na 18 metrów, może pomieścić się ponad 1000 wiernych. Nawa główna oświetlona jest 7 wielkimi żyrandolami. Zakończona jest ołtarzem, ozdobionym freskiem z przedstawieniem Nieba i napisami w języku łacińskim Gloria in excelsis Deo i Venite adoremus Dominum

[madohora]

Przed II wojną światową miasto znane było na Zachodzie jako Czyfu (ang. Chefoo), od nazwy pobliskiej wyspy Zhifu

[madohora]

Przed 1949 rokiem miasto nosiło nazwę Weihaiwei

[madohora]

Prefektura nie istnieje w strukturach Patriotycznego Stowarzyszenia Katolików Chińskich, które połączyło ją z diecezją Yantai

[madohora]

Louis-Prosper Durand OFM
superior (1932 - 1938)
prefekt apostolski (1938) następnie mianowany wikariuszem apostolskim Czyfu

[madohora]

Pod koniec lat 50. XX w. ze względu na to, iż w trakcie II wojny światowej 50% zamku zostało zburzone, zaczęto planować rozbiórkę zamku. Ostatecznie zmieniono zdanie i powołano Społeczny Komitet Odbudowy Zamku. Rozpoczęła się trwająca wiele lat odbudowa zamku, podczas której starano się przywrócić mu kształt z okresu średniowiecza, usuwając błędne rekonstrukcje dokonane przez niemieckich konserwatorów sztuki (np. wimpergi nad oknami w kościele zamkowym). Pomocą okazały się dwa najstarsze obrazy zamku. Jeden z ok. 1480 roku, który wisiał w gdańskim Dworze Artusa, i drugi z 1536 roku z widokiem Malborka od strony zachodniej[26]. Od 1961 roku jest siedzibą nowo powołanego Muzeum Zamkowego. W latach 1962–1966 odbudowano dachy nad płn. i zach. skrzydłem zamku średniego. W 1966 roku rozpoczęto odbudowę kaplicy św. Anny. W 1967 roku odbudowano południowo-wschodni narożnik Zamku Wysokiego. W latach 1967–1968 zrekonstruowano Wieżę Główną w formie średniowiecznej. W latach 1973–1976 odbudowano zniszczoną prawie do fundamentów, Bramę Główną (Snycerską) na Przedzamczu. W latach 1980–1982 odbudowano Dom Podstarościego i Basztę Prochową. W 1993 roku zakończono odbudowę Karwanu i rozpoczęto odbudowę Baszty Trójściennej[27]. Cały czas też trwały prace konserwatorskie we wnętrzach zamkowych. W 1997 roku zamek krzyżacki w Malborku został zapisany na liście światowego dziedzictwa UNESCO. Został on wpisany na podstawie kryterium II, III, IV oraz określony jako budowla autentyczna i integralna[28]. Od kilkunastu lat organizowane są inscenizacje zdobywania zamku malborskiego przez wojska polsko-litewskie po bitwie pod Grunwaldem. W okresie od maja do września odbywają się tu też od wielu lat spektakle typu światło i dźwięk. Zamek w Malborku w 2007 r. w plebiscycie „Rzeczpospolitej” został uznany za jeden z siedmiu cudów Polski[29]. Na zamku nadal prowadzone są skomplikowane prace remontowe. W latach 2009–2013 odbudowano zniszczony w czasie wojny zespół Bramy Nowej. Na początku 2014 minister kultury przyznał dotację w wysokości prawie 26 mln zł na prace konserwatorskie na zamku, obejmujące remont zamkowego kościoła, kaplicy grobowej i jednej z baszt. Uzyskane środki pochodzą z Mechanizmu Finansowego Europejskiego Obszaru Gospodarczego i Norweskiego Mechanizmu Finansowego na lata 2009–2014

[madohora]

W 2011 muzeum zostało odznaczone Srebrnym Medalem „Zasłużony Kulturze Gloria Artis”

[madohora]

Kolekcja Tkanin prezentuje dwie grupy dzieł sztuki tkackiej, tapiserie oraz pasy kontuszowe od czasów nowożytnych do najnowszych. Spośród tapiserii wyróżniają się gobeliny z XVII wieku, m.in. werdiura krajobrazowa wykonana w Audernade, pochodząca z tej samego ośrodka tkackiego tapiseria „Jakub z rodziną w drodze do Kanaan”, ponadto antwerpski gobelin z przedstawieniem Wesela Samsona. W zbiorach pasów kontuszowych przeważają XVIII-wieczne wyroby ze Słucka. Ponadto liczne współczesne gobeliny i kilimy artystów i artystek gdańskich.

[madohora]

Dział Dokumentacji Historycznej obejmuje dokumenty archiwalne (akta prawne, dokumenty cechowe, dokumenty parafialne), wyroby kartograficzne (mapy Prus, plany Malborka) ponadto dokumentację rysunkową (m.in. prace Conrada Steinbrechta) fotograficzną i zbiór pocztówek.

[madohora]

13 września 1872 r. wmurowano kamień węgielny, a 3 października 1877 na podzamczu odsłonięto pomnik króla pruskiego Fryderyka II Wielkiego, będący dziełem Rudolfa Siemeringa z Berlina. Przedstawiał on stojącego na cokole i wspartego na laseczce króla, poniżej którego umieszczono figury wielkich mistrzów Hermana von Salza, Zygfryda von Feuchtwangen, Winrycha von Kniprode oraz Albrechta von Brandenburg-Ansbach. Po II wojnie światowej pomnik został zniszczony, a figury wielkich mistrzów przeniesione na zamek]. W l. 1875-1876 przy ob. ul. Jagiellońskiej powstało Królewskie Seminarium Nauczycielskie, a w 1910 kościół baptystów. W 1893 przy pl. Słowiańskim rozpoczęto wznoszenie starostwa, a w 1905 powstała tam wieża ciśnień. Rosnący prestiż tej części miasta spowodował zaprzestanie w 1913 organizowania w tym miejscu odbywających się od 1878 targów końskich. W 1866 przy obecnej ul. 17 Marca powstało Gimnazjum Królewskie, w 1874 szkoła dla dziewcząt im. Luizy Pruskiej, w l. 1891–1893 neogotycki budynek poczty z wysmukłą, zwieńczoną balkonem i ażurowym hełmem wieżą z zegarem od ul. Garbarskiej, w l. 1897-1899 malborska synagoga (spalona w 1938), a w l. 1902-1906 koszary 152 pułku piechoty z odsłoniętym w 1925 pomnikiem poległych w I wojnie światowej. W l. 1906–1907 przy ul. Reymonta powstała kaplica o cechach neogotyckich

[madohora]

Ratusz w Malborku
Wzniesiony został w latach 1365–1380 w miejscu wcześniejszego ratusza. Rekonstruowany w końcu XV wieku i w 1901 przez Conrada Steinbrechta. Zbudowany na planie prostokąta, podpiwniczony, dwukondygnacyjny. Ma dwuspadowy dach z dwoma ozdobnymi szczytami i wieżyczkę pośrodku kalenicy. W wieżyczce znajdował się dzwon odlany w 1407. W piwnicach przed wojną znajdowała się restauracja „Ratskeller” z izbą pamięci Hindenburga. Obecnie w Ratuszu mieści się Młodzieżowy Dom Kultury „Ratusz”.

[madohora]

.

[madohora]

Wśród licznych wynalazków tej epoki do rozpowszechnienia wiedzy przyczynił się wynalazek druku całostronicowego. Buddyzm stał się potężną siłą w kulturze chińskiej i znacząco wzrosła rola jego rodzimych, chińskich szkół. Równocześnie jednak pod koniec dynastii nastąpiły największe prześladowania buddyzmu w Chinach, w wyniku czego stracił on na znaczeniu. Osłabienie władzy centralnej i rządu w IX w. nie przełożyło się na upadek kulturowy i sztuka rozwijała się nadal bardzo bujnie. Osłabiony rząd centralny wycofał się z aktywnej polityki ekonomicznej, ale chińskie interesy handlowe były podtrzymywane i wymiana handlowa toczyła się nadal.

[madohora]

Rząd Tangów posiadał trzy departamenty (省, shěng), odpowiedzialne odpowiednio za projektowanie, ocenę i wdrażanie projektów politycznych. Ponadto istniało sześć ministerstw (部, bù), podlegających wydziałowi odpowiedzialnemu za wdrażanie polityki, każde z oddzielnym zestawem zadań do wykonania. Personel zatrudniony w tych instytucjach (trzech departamentach i sześciu ministerstwach) obejmował osoby odpowiedzialne za administrację, finanse, ceremonie, wojskowość, sprawiedliwość i prace publiczne, tworząc system, który był następnie wykorzystywany aż do końca ery imperialnej i upadku dynastii Qing (1644–1912). Chociaż założyciele dynastii Tang odwoływali się do chwalebnych przykładów z czasów hanowskich, ich system administracyjny był zasadniczo oparty na wzorach z czasów dynastii Południowych i Północnych. Między innymi kontynuowano system wojsk milicyjnych fubing z czasów północnej dynastii Zhou (557–581), a także system żołnierzy-rolników, którzy służyli na zmianę w stolicy lub na granicy, a w międzyczasie uprawiali ziemię, dopóki nie otrzymali należącego im się po dłuższym czasie nadania. Zachowano także, z kilkoma modyfikacjami, system równego pola (juntian) Północnej dynastii Wei (386–534)

[madohora]

Religia od samego początku odgrywała ważną rolę w polityce tangowskiej. Li Yuan, dążąc do pozyskania większego poparcia, powoływał się na swoje pochodzenie od taoistycznego mistrza Laozi (VI w.p.n.e.) Starający się o urzędy zwracali się do buddyjskich mnichów, by ci składali za nich publiczne modły, w zamian za dary i donacje, gdy dana osoba została wybrana. Przed prześladowaniami buddyzmu w IX w., zarówno buddyzm, jak i taoizm cieszyły się przychylnością dworu; cesarz Tang Xuanzong (panował 712–56) zapraszał mnichów i kapłanów obu religii na swój dwór[36]. Równocześnie cesarz ten uhonorował starożytnego mistrza Laozi, nadając mu zaszczytne tytuły, napisał komentarz do jego księgi, ustanowił szkołę, która miała przygotowywać kandydatów do taoistycznych egzaminów i zwrócił się do indyjskiego mnicha Vadżrabodhiego (671–741) o odprawienie ceremonii tantrycznych, by odpędzić suszę, która panowała w 726. W 742 cesarz Xuanzong osobiście trzymał kadzielnicę podczas ceremonii, którą dla zapewnienia tangowskim armiom zwycięstwa odprawił cejloński mnich Amoghawadżra (705–74)

[madohora]

Okres 150 lat od początku VII do połowy VIII w. uważane są za szczytowy okres rozwoju cesarstwa tangowskiego. Za panowania cesarza Xuanzonga Chiny Właściwe przeżywały swój złoty wiek, kwitł handel na Jedwabnym Szlaku, a w granicach cesarstwa znajdowały się tak odległe kraje, jak znaczna część Indochin czy większość Azji Centralnej; Kaszmir nad granicą z Persją był chińskim protektoratem, a armie chińskie panowały nad Pamirem (dzisiejszy Tadżykistan)

[madohora]

Kościół Matki Bożej Nieustającej Pomocy w Malborku – rzymskokatolicki kościół parafialny znajdujący się w Malborku, w województwie pomorskim. Należy do dekanatu Malbork I diecezji elbląskiej.

[madohora]

Budowla została wzniesiona w latach 1712-1714 w stylu barokowym jako świątynia ewangelicka pod wezwaniem świętego Jerzego. Poświęcona została w dniu 25 marca 1714 roku. Kościół szczęśliwie przetrwał okres II wojny światowej. Po zakończeniu wojny świątynię przejęli katolicy. Pierwsze polskie nabożeństwo w kościele zostało odprawione we wrześniu 1945 roku. W dniu 16 maja 1958 zmieniono jego wezwanie na Matki Bożej Nieustającej Pomocy

[madohora]

Do starszego wyposażenia świątyni należą m.in.: chrzcielnica ufundowana w 1685 roku, rzeźbiona scena Pasji z 1687 roku, ambona wykonana w latach 1713-1714, ołtarz główny pochodzący z około 1718 roku, barokowe marmurowe epitafium Jana Gerharda Denhoffa i jego żony Marianny, pochodzące z około XVII wieku.

[madohora]

Miejscowość jest siedzibą gminy Czerwińsk nad Wisłą oraz rzymskokatolickiej parafii Zwiastowania Najświętszej Maryi Panny. Znajduje się tutaj niewielka przystań żeglugi śródlądowej na Wiśle.

[madohora]

Obiekt należy do najstarszych zachowanych budynków na terenie Czerwińska. Pochodzi z około połowy XIX wieku i jest charakterystycznym przykładem małomiasteczkowego budownictwa drobnomieszczańskiego na Mazowszu.

[madohora]

W południowej kaplicy świątyni znajdują się niezmiernie cenne elementy dekoracji malarskiej kościoła.

[madohora]

Podczas gdy Turcy osiedlali się w regionie Ordosu (na dawnych terenach Xiongnu), rząd tangowski rozpoczął ekspansję w środkowej części Wielkiego Stepu. Podobnie jak wcześniej dynastia Han, Tangowie, wspólnie ze swymi tureckimi sprzymierzeńcami, podbili i podporządkowali sobie Azję Środkową w latach 40. i 50. VII w.[27] W okresie rządów cesarza Taizonga, podjęto wielkie wyprawy wojenne przeciwko Tuyuhun, Turfanowi, państwom Xiyu i Xueyantuo. Za panowania jego syna, cesarza Gaozonga, wojska chińskie dowodzone przez generała Su Dingfanga rozbiły kaganat Zachodnich Turkutów i wzięły do niewoli jego władcę Helu-kagana

[madohora]

Tangowie przyjęli wielu urzędników i generałów z Goguryeo, swych dawnych wrogów, do służby w administracji i armii, jak np. braci Yeona Namsaenga (634–679) i Yeona Namsana (639–701). Od 668 do 676 cesarstwo chińskie panowało nad północną Koreą, ale w 671 Silla przypuściła ataki na znajdujące się tam siły tangowskie. Równocześnie zagrożona była zachodnia granica cesarstwa, gdzie nad rzeką Dafei Tybetańczycy pobili wielką armię chińską w 670. W 676 armie tangowskie zostały zmuszone do opuszczenia Półwyspu Koreańskiego przez wojska zjednoczonego Królestwa Silla[. W następstwie powstania wschodnich Turków w 679, Tangowie ostatecznie zdecydowali się zrezygnować z planów koreańskich

[madohora]

Jedwabny szlak był najważniejszą drogą handlową przednowoczesnej Eurazji. W okresie tangowskiego Pax Sinica, droga ta osiągnęła swój szczyt rozwoju, a kupcy perscy i sogdiańscy robili fortuny na wymianie między wschodem a zachodem. W tym samym okresie, cesarstwo chińskie pozostawało otwarte na obcokrajowców i ich kultury, a jego główne centra miejskie nabierały przez to bardzo kosmopolitycznego charakteru.

[madohora]

Statki z państw koreańskich, Silli i Balhae, oraz z japońskiej prowincji Hizen uczestniczyły w aktywnej wymianie handlowej na Morzu Żółtym. W handlu tym dominowała Silla. Gdy pod koniec VII w. Silla i Japonia ponownie popadły w konflikt, większość kupców japońskich zdecydowała się na zmianę trasy, tak by ominąć okręty koreańskie. Z Nagasaki płynęły na południe, ku Huai He, Jangcy, a nawet do zatoki Hangzhou. W 838 japońskie poselstwo do Chin, by wrócić do domu, nabyło dziewięć statków, obsadzonych przez 60 koreańskich marynarzy pochodzących z koreańskich dzielnic w miastach Chuzhou i Lianshui nad rzeką Huai. Także chińskie statki pływały do Japonii, wyruszając z wielu portów leżących na wybrzeżach prowincji Zhejiang i Fujian

[madohora]

Wraz za załamywaniem się kontroli rządu centralnego nad wieloma obszarami kraju, bandy piratów i rabusiów, liczące stu i więcej ludzi zaczęły atakować osady wzdłuż Yangzi, nie napotykając większego oporu, jak zanotowały kroniki w 845 W 858 wielkie powodzie wzdłuż Wielkiego Kanału zatopiły ogromne obszary Niziny Chińskiej; wiele tysięcy ludzi zginęło w tej katastrofie

[madohora]

Ostatnim władcą dynastii Tang, który miał ambicję rządzić samodzielnie był cesarz Xianzong (pan. 805–820), który oparł się o wcześniejsze reformy podatkowe z lat 780., w tym wspomniany monopol solny. Zgromadził także sprawną i dobrze wyćwiczoną armię pod dowództwem pałacowych eunuchów. Była to Armia Niebiańskiej Strategii, licząca 240 tys. ludzi w 798. W latach 806 i 819, cesarz Xianzong poprowadził siedem wielkich operacji wojskowych przeciw prowincjom, które ogłosiły autonomię od władz centralnych; udało mu się podporządkować wszystkie z wyjątkiem dwóch. Także za czasów jego panowania przerwane zostało dziedziczenie jiedushi, bo cesarz zastąpił ich swoimi własnymi dowódcami wojskowymi i ponownie wprowadził urzędników centralnej służby cywilnej do administracji prowincjonalnej. Niestety jego następcy ani nie byli tak zdolni, ani tak ambitni: interesowało ich głównie wygodne życie, polowania, bankiety i inne rozrywki, na skutek czego coraz więcej władzy przechodziło w ręce eunuchów, zwłaszcza, że podziały frakcyjne i konflikty między urzędnikami konfucjańskimi, osłabiały regularną biurokracji. Po nieudanej próbie przewrotu i pozbycia się pałacowych eunuchów, jaką podjął cesarz Wenzong (pan. 826–840), nic już nie ograniczało ich potęgi: na polecenie eunuchów, sojusznicy Wenzonga zostali publicznie straceni na Zachodnim Rynku Chang’anu

[madohora]

W epoce więcej czasu, w porównaniu do okresów wcześniejszych, spędzano na rozrywkach – dotyczyło to zwłaszcza klas wyższych. Tangowskie elity uprawiały wiele sportów na świeżym powietrzu, jak np. łucznictwo, polowanie, polo, gra w piłkę cuju, walki kogutów a nawet przeciąganie liny. Urzędnicy rządowi otrzymywali urlopy podczas pracy w administracji: co trzy lata mieli prawo do 30 dni wakacji, by odwiedzić rodziców, jeśli ci mieszkali więcej niż 1600 km od nich, lub 15 dni jeśli dystans wynosił ponad 270 km (czas podróży nie był wliczany). Urzędnikom przysługiwało też 9 dni urlopu z okazji wesela syna lub córki, oraz pięć, trzy lub jeden dzień wolny, jeśli żenił się dalszy krewny (bez czasu na podróż); innym przywilejem były trzy dni wolne z okazji ceremonii przywdziania męskiego nakrycia głowy przez syna (czyli oficjalnego wstąpienia w dorosłość) lub jeden dzień, w przypadku syna dalszego krewnego

[madohora]

Yangzhou, największe centrum przemysłowe epoki, było siedzibą biura tangowskiego państwowego monopolu solnego; służyło jako punkt przeładunkowy zagranicznych towarów rozprowadzanych do wszystkich większych miast północnych Chin. Podobnie jak morski port w Kantonie na południu, w Yangzhou spotykały się tysiące kupców z całej Azji.

[madohora]

Charles Benn opisuje, że na południowym stoku góry znajdował się smok. Z gadziego pyska tryskał trunek do kielicha ustawionego na dużym, żelaznym liściu lotosu. Urządzenie było tak wyważone, że gdy kielich był pełny w 4/5, trunek przestawał płynąć. Gość mógł wówczas wychylić kielich, ale musiał go szybko odstawić na podstawkę. Jeśli się spóźniał, z pawilonu na szczycie wychodził mechaniczny podczaszy, uzbrojony w pałkę. Jednak gdy tylko gość odstawił naczynie na miejsce, figurka wracała do swej budki, a smok rozpoczynał napełnianie kubka. Wino z „jeziora” przez dziurkę w dnie było pompowane z powrotem do obiegu (łącznie dyspenser mieścił ok. 15 litrów trunku)

[madohora]

W r. 278 p.n.e. Nikomedes pokonał Zipojtesa z pomocą naddunajskich Celtów Lonnoriusa i Lutariusa, przyszłych założycieli Galacji. Lutarius dwoma okrętami i trzema większymi łodziami, zdobytymi na Macedończykach, przewiózł swych ludzi w ciągu kilku dni na drugi brzeg. Potem Lonnorius przepłynął z Bizancjum na drugi brzeg z pomocą Nikomedesa. Zjednoczeni Galatowie udzielili pomocy królowi Bitynii walczącemu ze swym bratem. Nikomedes po pokonaniu i zapewne zabiciu Zipojtesa dokonał zjednoczenia Bitynii. Galatowie po odniesieniu zwycięstwa zajęli część ziem na południe od Bitynii, nazywając ją Gallogrecją.

[madohora]

W naśladownictwie swego ojca, i jak wielu innych greckich władców Azji, Nikomedes zdecydował się uwiecznić swoje własne imię przez założenie nowej stolicy, która została założona w bezpośrednim sąsiedztwie kolonii megaryjskiej Astakos. Miejsce zostało tak rozsądnie wybrane, że miasto Nikomedia nieprzerwanie istniało ponad sześć stuleci, jako jedno z najbogatszych i najbardziej kwitnących w Anatolii. Założenie Nikomedii zostało umieszczone przez Euzebiusza z Cezarei na rok 264 p.n.e.

[madohora]

[madohora]

Nazwa Anatolia pochodzi od greckiego słowa Ἀνατολή (anatolē) – „wschód (słońca lub geogr.)” lub Anatolía – „1. (kraj) wschodu (słońca); 2. geogr. Wschód” i powstała w czasach starożytnych. Przejęli ją Turcy osmańscy jako określenie dla prowincji obejmujących Azję Mniejszą. Jako termin geograficzno-historyczny obejmuje całą azjatycką część Turcji. Nazwa ta w brzmieniu tureckim Anadolu została poprzez etymologię ludową błędnie zinterpretowana jako rzekomo „(kraina) pełna matek” od tur. ana – „matka” i dolu – „pełen”

[madohora]

Anatolia w czasach rzymskich była prowincją o nazwie Azja (łac. Asia). Z czasem jednak na jej terenie ustanowiono następujące prowincje: Bitynia, Cylicja, Kapadocja, Galacja, Licja, Pont (tylko tymczasowo)

[madohora]

Rumelia (tur. Rumeli) – kraina historyczna na Bałkanach, której nazwa oznacza "ziemię Rzymian" (w znaczeniu: Bizantyńczyków). Została nadana przez Turków ziemiom stopniowo odbieranym Cesarstwu Bizantyńskiemu i używana w odniesieniu do europejskich posiadłości Imperium osmańskiego, stopniowo rosnących od XIV w. Zasięg Rumelii stopniowo kurczył się od XVIII w., wraz z uszczuplaniem granic imperium. Nazwa ta nie obejmowała Peloponezu, znanego ówcześnie jako Morea.

[madohora]

Morze Marmara (tur. Marmara Denizi, gr. Θάλασσα του Μαρμαρά / Προποντίς; w starożytności: Propontyda, Propontis) – morze śródlądowe we wschodniej części Morza Śródziemnego.

[madohora]

Morze Marmara zajmuje powierzchnię 11 472 km², a jego maksymalna głębokość wynosi 1355 m.

[madohora]

Zasolenie wynosi od 20 do 26‰.

[madohora]

W południowo-zachodniej części morza leży wyspa Marmara (gr. Prokonnesos), znana z bogatych złóż marmuru (gr. marmaros); od niej pochodzi nazwa całego morza. Inne wyspy: Avsa, Paşalimanı (w starożytności Aloni), Adalar, İmralı, Kalolimui, Kulali i Türkeli

[madohora]

[madohora]

Jest największą wyspą (pow. 117,1 km²) na morzu Marmara, położona w jego zachodniej części, w prowincji Balıkesir. Najwyższe wzniesienie 699 m n.p.m. Transport na nią jest możliwy drogą morską: statkiem i promem ze Stambułu lub motorówką z Tekirdağu i Erdeku. Średnia temperatura powietrza +24,6 °C a opady roczne wynoszą średnio 700,2 mm.

[madohora]

W 493 p.n.e. została spalona przez flotę fenicką w czasie walk z królem Persji Dariuszem I Wielkim. W 410 p.n.e. została podbita przez Ateńczyków pod wodzą Alkibiadesa.

[madohora]

[madohora]

[madohora]

Bitynia leżała na trasie przemarszu I wyprawy krzyżowej po opuszczeniu przez nią Konstantynopola. Oblężenie Nicei przez krzyżowców w 1097 przywróciło na pewien czas władzę cesarza bizantyńskiego nad Bitynią.

[madohora]

Według Dziejów Apostolskich Paweł z Tarsu i Tymoteusz „próbowali przejść do Bitynii, ale Duch Jezusa nie pozwolił im”. Bitynia nie została jednak pominięta w działalności misyjnej wczesnych chrześcijan, jako że w 1 Liście Piotra wymieniona jest pośród adresatów.

[madohora]

İzmit (błędnie Kocaeli) – miasto w północno-zachodniej Turcji, nad zatoką İzmit (Morze Marmara). Ośrodek administracyjny ilu Kocaeli. 195 699 mieszkańców. Duży ośrodek przemysłowy, port morski, węzeł komunikacyjny.

[madohora]

[madohora]

Św. Barbara jest współpatronką archidiecezji katowickiej. Jest patronką dobrej śmierci i trudnej pracy m.in. górników, hutników, flisaków, marynarzy, rybaków, żołnierzy, kamieniarzy, ludwisarzy, więźniów i wielu innych. Orędowniczka w czasie burzy i pożarów.

[madohora]

W Polsce do 1970 roku terminem więzienie określano oficjalnie zarówno zakład karny, jak i samą karę pozbawienia wolności

[madohora]

Chociaż legenda jest stara
W więzieniu siedziała Barbara

[madohora]

Ludwisarstwo powstało w XIII wieku. W XIX wieku rozpoczął się upadek tego rzemiosła w związku z rozwojem przemysłu metalurgicznego.

[madohora]

W Krakowie działali między innymi Jan i Maciej Meidnerowie, Samuel Szolz (1515), Petrus Camtrifusor (1536), Oswald Baldtner (1569), a także Józef Rozenberski (1638), Michał Wainhold (1669), Ignacy Huflaner, Piotr Wagner i inni. W Warszawie odlewali dzwony między innymi Wreden (1721), Benjamin Witweck (1715), a w XIX wieku działał Michał Zwoliński

[madohora]

Heliasz Wagnerowicz odlewał dzwony w Lublinie. Odlał między innymi dzwon znajdujący się w kościele farnym w Nowym Sączu. W tym mieście pracowali również Tomasz Godax (1627) oraz Piotr Breczwel. W 1846 w Białej założono Odlewnię dzwonów Karol Schwabe, firma działała w latach 1846–1945.

[madohora]

Tangowscy kartografowie rozwinęli i rozszerzyli wiedzę geograficzną i metody jej prezentacji znane od czasów dynastii Han. Kanclerz cesarzy Tang Pei Ju (547–627), w czasie gdy pracował jeszcze jako komisarz ds. handlu w rządzie dynastii Sui, sporządził mapę w 605 skalowaną mapę według wzorów Pei Xiu (224–271). Kanclerz Xu Jingzong (592–672) zdobył sławę m.in. dzięki sporządzenie w 658 mapy Chin. W 785 cesarz Dezong nakazał geografowi i kartografowi Jia Danowi (730–805) wykonanie pełnej mapy Chin i ich dawnych kolonii w Azji Środkowej. Po ukończeniu w 801 roku, mapa miała 9,1 m długości i 10 m wysokości. Mapa rozrysowana była na siatce kwadratowej, w której jeden cal odpowiadał stu li (chińska miara odległości). Późniejsza mapa z 1137, wyrzeźbiona na kamiennej steli i wykorzystująca podziałkę 1 cal – 100 li, jest zbliżona do mapy Jia Dana. Niestety, jedyne oryginalne mapy, jakie zachowały się do naszych czasów to mapy nieba (najstarsze w ogóle odkryte chińskie mapy pochodzą z Qin i zostały wykonane w IV w. p.n.e.; odkopano je w 1986)

[madohora]

Po wybuchu wojny chińsko-japońskiej w 1894 Yuan stanął na czele liczącego 7000 żołnierzy chińskiego korpusu, zorganizowanego na wzór armii niemieckiej

[madohora]

W 1907 został odwołany ze stanowiska gubernatora Zhili, mianowany natomiast honorowym członkiem Rady Wojennej został przeniesiony do Ministerstwa Spraw Zagranicznych

[madohora]

16 stycznia 1912 złożył na dworze cesarskim petycję zawierającą wezwanie do abdykacji dynastii mandżurskiej. 17 i 19 stycznia nad wnioskiem debatowali najważniejsi członkowie domu panującego. Arystokracja mandżurska nadal pokładała w nim wielkie nadzieje. Dowodem tego było nadanie mu tytułu markiza pierwszej klasy[7]. Utrzymując doskonałe relacje z monarchistami, nie zaniedbywał rokowań z politykami republikańskimi. Pod koniec stycznia 1912 w tajnym porozumieniu Sun Jat-sen zaproponował zrzeczenie się prezydentury na rzecz Yuana, jeżeli ten doprowadzi do abdykacji Qingów.

[madohora]

6 października 1913 Yuan zmusił zastraszony parlament do ponownego wyboru prezydenta. Na jego polecenie deputowanych zamknięto w sali posiedzeń, pozbawiając również posiłków. Mimo podjętych przezeń środków nacisku jego kandydatura uzyskała wymaganą większość 75% dopiero w trzecim głosowaniu. 4 listopada ostatecznie zdelegalizował Kuomintang i usunął jego posłów z parlamentu. 10 stycznia 1914 rozwiązał, pozbawiony już realnej władzy, parlament oraz zgromadzenia prowincjonalne. Miejsce parlamentu zajęła Rada Ustawodawcza, która 1 maja 1914 uchwaliła nową konstytucję, dającą prezydentowi nadzwyczajne uprawnienia i nieograniczoną możliwość reelekcji

[madohora]

11 grudnia 1915 wyniki „referendum” zostały oficjalnie zatwierdzone. Następnego dnia odbyła się uroczysta intronizacja Yuana, który rozpoczął rządy jako cesarz Hongxian

[madohora]

Wspomnienie liturgiczne w Kościele katolickim obchodzone jest 4 grudnia, natomiast Cerkiew prawosławna wspomina wielką męczennicę 4/17 grudnia[c], tj. 17 grudnia według kalendarza gregoriańskiego.

[madohora]

Według legendy tuż przed śmiercią anioł przyniósł jej Komunię Świętą. Czasami ukazywana jest z wieżą, w której była więziona (wieża ma zwykle 3 okienka, które miały przypominać Barbarze dogmat o Trójcy Świętej), oraz z mieczem, od którego zginęła

[madohora]

Nie wiemy dokładnie ani kiedy, ani w jakich okolicznościach św. Barbara z Nikomedii poniosła śmierć. Przypuszcza się, że zapewne ok. roku 305, kiedy nasilenie prześladowań za panowania cesarza Maksymiana Galeriusza (305-311) było największe. Nie znamy również miejscowości, w której Święta żyła i oddała życie za Chrystusa. Późniejszy jej żywot jest utkany legendą.
Według niej była piękną córką bogatego poganina Dioskura z Heliopolis w Bitynii (Azja Mniejsza). Ojciec wysłał ją na naukę do Nikomedii. Tam zetknęła się z chrześcijaństwem. Prowadziła korespondencję z wielkim filozofem i pisarzem Orygenesem z Aleksandrii. Pod jego wpływem przyjęła chrzest i złożyła ślub czystości. Ojciec dowiedziawszy się o tym, pragnąc wydać ją za mąż i złamać opór dziewczyny, uwięził ją w wieży. Jej zdecydowana postawa wywołała w nim wielki gniew. Przez pewien czas Barbara była głodzona i straszona, żeby wyrzec się wiary. Kiedy to nie poskutkowało, ojciec zaprowadził ją do sędziego i oskarżył. Sędzia rozkazał najpierw Barbarę ubiczować, jednak chłosta wydała się jej jakby muskaniem pawich piór. W nocy miał ją odwiedzić anioł, zaleczyć jej rany i udzielić Komunii św. Potem sędzia kazał Barbarę bić maczugami, przypalać pochodniami, a wreszcie obciąć jej piersi. Chciał ją w takim stanie pognać ulicami miasta, ale wtedy zjawił się anioł i okrył jej ciało białą szatą. Wreszcie sędzia zrozumiał, że torturami niczego nie osiągnie. Wydał więc wyrok, by ściąć Barbarę mieczem. Wykonawcą tego wyroku miał się stać ojciec Barbary, Dioskur. Podobno ledwie odłożył miecz, zginął rażony piorunem. Barbara poniosła męczeńską śmierć w Nikomedii (lub Heliopolis) ok. 305 roku.
Być może tak nietypowa śmierć, zadana ręką własnego ojca, rozsławiła cześć św. Barbary na Wschodzie i na Zachodzie. Żywoty jej ukazały się w języku greckim, syryjskim, koptyjskim, ormiańskim, chaldejskim, a w wiekach średnich we wszystkich językach europejskich. W wieku VI cesarz Justynian sprowadził relikwie św. Barbary do Konstantynopola. Stąd zabrali je Wenecjanie w 1202 roku do swojego miasta, by przekazać je z kolei pobliskiemu Torcello, gdzie znajdują się w kościele św. Jana Ewangelisty.
Również w Polsce kult św. Barbary był zawsze bardzo żywy. Już w modlitewniku Gertrudy, córki Mieszka II (XI w.), wspominana jest pod datą 4 grudnia. Pierwszy kościół ku jej czci wystawiono w 1262 r. w Bożygniewie koło Środy Śląskiej. Poza Polską św. Barbara jest darzona wielką czcią także w Czechach, Saksonii, Lotaryngii, południowym Tyrolu, a także w Zagłębiu Ruhry. W Nadrenii uważana jest za towarzyszkę św. Mikołaja - warto wiedzieć, że w wielu miejscach to właśnie ona obdarowuje dzieci prezentami.

[madohora]

W ikonografii św. Barbara przedstawiana jest w długiej, pofałdowanej tunice i w płaszczu, z koroną na głowie, niekiedy w czepku. W ręku trzyma kielich i Hostię. Według legendy tuż przed śmiercią anioł przyniósł jej Komunię św. Czasami ukazywana jest z wieżą, w której była więziona (wieża ma zwykle 3 okienka, które miały przypominać Barbarze prawdę o Trójcy Świętej), oraz z mieczem, od którego zginęła. Atrybuty: anioł z gałązką palmową, dwa miecze u jej stóp, gałązka palmowa, kielich, księga, lew u stóp, miecz, monstrancja, pawie lub strusie pióro, wieża.

[madohora]

Tradycje różnią się co do miejsca męczeństwa , wyrażane są dwie różne opinie: Symeon Metaphrastes i łacińska legenda podana przez Mombritiusa czynią Heliopolis w Egipcie miejscem męczeństwa , podczas gdy inne relacje, którym Baroniusz przypisuje większą wagę, dają Nicomedia. W „Martyrologium Romanum parvum” (ok. 700 r.), najstarszym martyrologium Kościoła łacińskiego, w którym występuje jej imię, czytamy: „In Tuscia Barbarae virginis et martyris”, stwierdzenie powtórzone przez Ado i innych, podczas gdy późniejsze uzupełnienia martyrologie św . Hieronima i Bedypowiedz „Romae Barbarae virginis” lub „apud Antiochiam passio S. Barbarae virg”. Te różne stwierdzenia dowodzą jednak tylko lokalnej adaptacji kultu świętego męczennika , o którym nie ma prawdziwej tradycji historycznej. Pewne jest , że przed IX wiekiem była publicznie czczona zarówno na Wschodzie, jak i na Zachodzie, i że była bardzo popularna wśród chrześcijańskiej ludności. Legenda, że ​​jej ojca uderzył piorun, sprawiła, że ​​prawdopodobnie została uznana przez pospólstwo za patronkęw czasie zagrożenia burzami i pożarami, a później przez analogię jako obrońca artylerzystów i górników. Została także wezwana jako orędowniczka, aby w godzinie śmierci mogła otrzymać sakramenty pokuty i Eucharystii . Wydarzenie roku 1448 znacznie przyczyniło się do rozpowszechnienia kultu świętego . Mężczyzna imieniem Henry Kock prawie spłonął żywcem w pożarze w Gorkum; wzywał św. Barbarę, której zawsze okazywał wielkie nabożeństwo. Pomogła mu uciec z płonącego domu i utrzymała go przy życiu do czasu przyjęcia ostatnich sakramentów . Podobna okoliczność dotyczy dodatku do „Legenda aurea”. W kalendarzach greckim i współczesnym rzymskimświęto św. Barbary przypada na 4 grudnia, natomiast martyrologie z IX wieku, z wyjątkiem Rabana Maura , umieszczają je na 16 grudnia. Św. Barbara była często przedstawiana w sztuce; jest przedstawiona jako stojąca w wieży z trzema oknami, trzymająca w dłoni palmę męczennika ; często trzyma też kielich i opłatek sakramentalny; czasami obok niej wyświetlane są armaty.

[madohora]

Barbara była jak jej ojciec poganką, lecz w miarę jak się kształciła, poznawała coraz lepiej bezzasadność religii bałwochwalczej. Bywały chwile, szczególnie kiedy w nocy z swojej samotni wpatrywała się w gwiazdy na niebie rozsiane, że myśl jej wznosiła się do pojęcia jedynej, najwyższej Istoty, która stworzywszy i rozrzuciwszy po przestrzeni te światy, utrzymuje je w porządku i kieruje nimi. Wtedy zatopiona w myślach o jedności Bóstwa, z obrzydzeniem wspominała brednie o bożkach, a wzdychała za światem prawdy.

[madohora]

Tym czasem Dioskorus pod wpływem nalegań krewnych postanowił wydać Barbarę za mąż. Wkrótce potem przybył z prośbą o jej rękę najbogatszy w tym kraju i najznakomitszego rodu młodzieniec. Ojciec oznajmił to Barbarze, a widząc, że nie jest za tym, wcale na nią nie nalegał, po czym wybrał się w daleką podróż.

[madohora]

Cud nie zrobił na okrutniku żadnego wrażenia. Dysząc gniewem, wrócił do domu i wziąwszy wiele sług, powtórnie poszedł do lasu celem schwytania córki. Tym razem dopuścił Pan Bóg, że ją znalazł; rzucił się tedy na nią, porwał za włosy i bijąc bez miłosierdzia, zawlókł ją do domu, ale zmiarkowawszy, że gdyby córkę własną ręką zabił, odpowiadałby za to przed władzą, postanowił ją oskarżyć jako chrześcijankę i albo przez to zmusić do odstępstwa od wiary, albo gdyby przy niej mężnie obstawała, ściągnąć na nią karę śmierci.

[madohora]

Nazajutrz Marcjan kazał ją znowu przyprowadzić, a nie widząc na niej żadnych śladów ran, dowodził, że to pogańscy bogowie cud ten uczynili. "Tak nie jest - odpowiedziała mu Barbara - albowiem bałwany ręką ludzką ukute nadludzkiej siły mieć nie mogą. Sprawił to jedynie sam Jezus Chrystus, Bóg mój, którego i ty wyznawać powinieneś. Możesz ciało moje poszarpać w kawałki, możesz mi życie odebrać, lecz jeśli je wydam z miłości ku Niemu, z Nim na wieki w Niebie żyć będę". Wtedy wielkorządca kazał ją drzeć hakami żelaznymi i do boków przykładać rozpalone pochodnie, ale mężna Dziewica wzniósłszy oczy ku Niebu, w te słowa głośno się modliła: "Panie, który znasz tajniki serc ludzkich, wiesz, że moje serce Ciebie tylko miłuje, Ciebie tylko pragnie i w Tobie tylko pokłada nadzieję. Racz mnie wspierać w tej ciężkiej walce i niech mnie Twój Duch święty do końca nie opuszcza".

[madohora]

Święta Barbara jest szczególną pośredniczką w Niebie do otrzymania łaski przyjęcia ostatnich sakramentów przy śmierci, co się niejednokrotnie w widoczny sposób potwierdziło. Oprócz tego policzona jest między czternastu św. Przyczyńców jako opiekunka od burz i pożaru, a górnicy czczą ją jako swą patronkę.

[madohora]

1) W godzinę śmierci, o której tyle tylko pewna, że jedynemu Bogu jest wiadoma i że prędzej wybije aniżeli myślimy, w tej godzinie ciało nasze strasznie cierpieć będzie, gdy przyjdzie chwila rozłączenia z duszą, z domownikami, z rodziną, z mieniem doczesnym i z niewykonanymi planami; straszne też będą boleści tego przymusowego rozdziału ciała i duszy, gdy ciało pocznie stygnąć, ćmić się w oczach, gdy pot śmiertelny zacznie występować na czole, usta schnąć, oddech ustawać, w gardle chrobotać. Jakże wtedy zatęsknimy za przyjacielem, wszechmocnym pocieszycielem, który by nas pokrzepił i dodał nam siły do poniesienia ofiary życia! Jedynym takim pocieszycielem jest Jezus utajony w Przenajświętszym Sakramencie. Oby nas w godzinie śmierci raczył pocieszyć i pokrzepić!

[madohora]

oże, któryś pośród innych cudów Twej potęgi dał także płci słabej zwycięstwo męczeństwa, spraw łaskawie, ażebyśmy obchodząc uroczyście dzień urodzenia świętej Dziewicy i Męczenniczki Barbary, przez jej przykład Ciebie osiągnęli. Przez Pana naszego Jezusa Chrystusa, który króluje w Niebie i na ziemi. Amen.

[madohora]

Cześć św. Barbary, tak samo jak św. Katarzyny, przyjęta się od razu w sercach chrześcijańskich narodów. Pochodzący z odległych czasów obraz jej znajduje się na kolumnie kościoła Santa Maria Antiqua (św. Marja Starożytna) w Rzymie. Nabożeństwo do niej ogarnęło nietylko wschód i zachód Europy, dokąd przywieziono jej relikwie "cenniejsze niż złoto i topazy'. Stała się bardzo znaną i czczoną. Dowód jej wielkiej popularności widzimy także w zastosowaniu jej imienia nawet w świecie przyrody, nazywamy bowiem zimową rzeżuchę, której młode liście jada się jako sałatę, zielem św. Barbary, albo Barbarką. Również w uznaniu jej wpływu i na owoce ziemi kładziemy do wody w dzień jej święta, a więc 4 grudnia, ziarnka zboża i gałązki czereśni, które mają zakwitnąć na Boże Narodzenie - są to gałązki św. Barbary. Imię jej nadawano często na chrzcie św., a zwłaszcza w Polsce bardzo jest powszechne i ulubione.

[madohora]

Poza tym św. Barbara uważaną jest jako patronka dobrej śmierci, poprzedzonej przyjęciem ostatnich sakramentów świętych. Nazywana także "matką świętej spowiedzi", odmalowana była z kielichem i hostią.

[madohora]

Z gorącem zaufaniem udajemy się więc w prośbę do św. Barbary nie tylko wtenczas, gdy życiu naszemu zagraża niebezpieczeństwo, ale także kiedy przypomnimy sobie, że każdej chwili Bóg nas może do siebie powołać. Prosimy świętą słowami starodawnej pieśni, aby, jako "perła Jezusowa, ścieżka do nieba grzesznikom gotowa, wierna przy śmierci Panienka smutnemu konającemu", poleciła duszę naszą Bogu "w niebieskim progu". I z serdeczną ufnością powtarzamy:

[madohora]

Boże! Gdzie nigdy słońce Twe nie świeci,
Tam się spuszczamy w głąb ziemi;
Na niej zostają nasze żony, dzieci -
Jak ojciec czuwa nad nami.

Przyjmij łzę skruchy, przyjmij łzę pokuty,
Odpuść, ach odpuść nam. Boże!
Idziem, gdzie każda głębia, jar wykuty
Strasznym nam grobem być może.

Otul nas, Panie, skrzydłem Twojej pieczy;
Ukój ziemską bojaźń, troski;
Na pracęś skazał cały naród człowieczy:
Spełniamy wyrok Twój Boski.

O! wlej w nas miłość, wlej nam ducha zgody,
Chęć wsparcia w każdej potrzebie,
Idziem na wspólne losy i przygody -
Bądźmyż i braćmi dla siebie.

Daj, by ten kruszec, któryś łask Twych cudem
W wnętrznościach ziemi tej złożył,
Naszym poczciwym wydobyty trudem -
Wdzięczność Ci świata pomnożył.

O! czuwaj. Panie, czuwaj nad wszystkimi,
Wlej dobroć w serca zwierzchników,
Błogosław znojom oracza na ziemi,
Pod ziemią pracy górników!

[madohora]

Kiedy na Barbarę gęś chodzi po lodzie,
To będzie Boże Narodzenie po wodzie.

[madohora]

Męczeńska śmierć św. Barbary jest wynikiem zderzenia się dwóch światów – zderzenia tego, co Boskie, z tym, co ludzkie. Ojciec chciał dobra swej córki, chciał, by wyszła za mąż za młodego bogatego człowieka i była szczęśliwa, ale nie liczył się z jej wolą i z jej sumieniem. Barbara natomiast widziała swoje szczęście w pełnym oddaniu się Chrystusowi jako swojemu Oblubieńcowi. Nie uległa naciskowi z zewnątrz, zachowała swoją wolność i godność osobistą, stawiała miłość do Jezusa wyżej od wszelkich wartości ziemskich i była gotowa oddać Bogu w ofierze swoje młode życie.
Żywot św. Barbary rzuca wiele światła na życie każdego chrześcijanina i pozwala lepiej zrozumieć, jak wielką wartość ma wolność, którą otrzymaliśmy od Stwórcy. Nikt nie ma prawa wymusić na nas czegoś, czego sami nie akceptujemy. Wieża, w której ojciec umieścił swoją córkę, może być symbolem zniewolenia człowieka przez różne czynniki zewnętrzne. Jednak wewnętrznie człowiek zawsze pozostaje wolny, jak długo sam tego chce. Wieża ta może też oznaczać ziemię, na której przyszło nam żyć, miejsce stawania się w pełni człowiekiem, mimo zewnętrznych ograniczeń i zniewolenia, których doświadczamy na co dzień. Trzy okna w wieży mogą też wskazywać na potrzebę łączności z Bogiem przez wiarę, nadzieję i miłość. Wieża ukazuje nam również dalekie horyzonty z Niebem jako celem ostatecznym naszego ziemskiego bytowania.
Hostia, którą św. Barbara trzyma w ręce, jest znakiem obecności Boga w nas, a zarazem symbolem mocy, której nam Chrystus udziela w walce z naszymi słabościami. Miecz obrazuje prawdę, że „bojowaniem jest życie człowieka”. Kielich zaś – że nie obejdzie się przy tym bez cierpienia połączonego z cierpieniami Chrystusa w Getsemani. Znakiem zwycięstwa i osiągnięcia chwały w Niebie jest palma.
Tak więc św. Barbara staje się przewodniczką i wzorem dla nas, współczesnych, którzy też nosimy imię chrześcijan.

[madohora]

Według podania, Święta Barbara urodziła się w Nikomedii, stolicy rzymskiej
prowincji Bitynii (ob. Izmit, Turcja) lub – według innych wersji – w Heliopolis w Egipcie
(Heliopolis nosi obecnie nazwę Materija i jest dzielnicą Kairu). Miała być córką bogatego i
wpływowego kupca o imieniu Dioscorus. Barbara była jedynaczką, długo oczekiwaną przez
rodziców. Odznaczała się ponoć niezwykłą urodą i wielkimi zdolnościami – była
wykształcona i inteligentna; o jej rękę miało ubiegać się wielu znakomitych młodzieńców,
lecz Barbara wszystkich odprawiała z kwitkiem. Spotykała się natomiast z niewielką grupką
chrześcijan, którzy ukrywali się wówczas przed prześladowaniami ze strony jednego z
najokrutniejszych cesarzy – Galeriusza Waleriusza Maksymina (Maksyminus II Daja) (cesarz
308(9?)-313 r.), ostatniego krwawego prześladowcy chrześcijan, który w 305 r., po odejściu
Dioklecjana, został cezarem (współrządcą) cesarza Galeriusza. Obaj władcy byli zaciekłymi
przeciwnikami chrześcijan, a Maksymin Daja był wrogiem fanatycznym, niezwykle
przebiegłym i zdecydowanym w działaniu.

[madohora]

Interesujący jest spór dotyczący miejsca przechowywania relikwii, mający swe źródło
w podziałach związanych z rozłamami w Kościele. Według tradycji Kościoła wschodniego
Barbara, córka cesarza Aleksego I Komnena (cesarz 1081-1118), od 1108 r. żona księcia
kijowskiego Światopełka Michała (książę 1093-1113 r.), wywiozła święte relikwie do
Kijowa, gdzie zostały złożone w Monastyrze Michajłowskim. Tam spoczywały do czasu
splądrowania świątyni przez bolszewików (1939 r.). Szczęśliwie zostały uratowane przez
wiernych Kijowian i przeniesione do Soboru Katedralnego Św. Włodzimierza, gdzie
spoczywają po dzień dzisiejszy.
Koptowie, z kolei, utrzymują, że autentyczne szczątki męczennicy znajdują się w
kościele pod jej wezwaniem w Starym Kairze.
Zgodnie z tradycją chrześcijaństwa zachodniego, relikwie Świętej w 1202 r. (według
innych wersji w r. 1009), po złupieniu i splądrowaniu miasta przez uczestników IV wyprawy
krzyżowej zostały zabrane do Wenecji, na wyspę Torcello, do klasztoru Św. Jana
Ewangelisty. Po sekularyzacji w okresie napoleońskim relikwie przeniesiono do kościoła Św.
Marcina na wyspie Burano w obrębie Laguny Weneckiej. Część relikwii znajduje się w
skarbcu bazyliki Św. Jana na Lateranie w Rzymie, kościele NMP w Transportinie, w Neapolu
(Real Casa della SS. ma Annunziata), Piazenzie (kaplica kościoła San Sisco), Cremonie,
Mantui i Trapan

[madohora]

Św. Barbara należała do 14 Świętych Orędowników, którzy czuwali nad
chrześcijanami proszącymi ich o pomoc. Uważa się ją za jedną ze Świętych Wspomożycielek, pomocnych przy konaniu i prowadzących do Boga. Do Św. Barbary zwracali się zatem
chrześcijanie, szczególnie narażeni na utratę zdrowia lub życia. Z biegiem czasu przyjęli ją za
swą patronkę ludzie wykonujący niebezpieczne zawody i posłannictwa: marynarze,
artylerzyści, a przede wszystkim – z uwagi na zbieżność cech charakteru Męczennicy
(męstwo, niezłomność, wytrwałość) i przedstawicieli naszej branży – górnicy. Św. Barbarę
czczą też jako swą patronkę flisacy, architekci, murarze, cieśle, tkacze, kowale, ludwisarze,
strażnicy, więźniowie i in. Szczególnie postrzegano ją jako patronkę dobrej śmierci; jej łask
wpraszano w czasie epidemii i „czarnej śmierci”, ona patronowała licznym cmentarnym
kaplicom. Był zwyczaj wzywania imienia Świętej podczas burzy (gdyż jej ojciec zginął
porażony piorunem). Wyrazem żywego kultu Św. Barbary były liczne bractwa jej imienia,
teksty liturgiczne (brewiarzowe, mszalne sekwencje, litania), tytuły kościołów i kaplic,
obrazy i figury Świętej, imiona nadawane na Chrzcie Świętym.

[madohora]

[madohora]

Pierwsza świątynia w Mikuszowicach powstała prawdopodobnie w XIII lub początkach XIV wieku. Została zniszczona przez powódź w połowie XV stulecia.

[madohora]

Podkreśla się jego reformatorskie poglądy i wielkie zasługi w reformowaniu armii. Z drugiej strony jego dążenie do władzy i późniejsza próba obwołania się cesarzem doprowadziły do chaosu, uniezależnienia się lokalnych watażków wojskowych i wojen domowych, trwających aż do zwycięstwa komunistów w 1949.

[madohora]

Prowincja Shanxi składa się z jedenastu prefektur miejskich.

[madohora]

Transport głównie samochodowy.

[madohora]

W latach 1870–1895 sprawował urząd gubernatora generalnego stołecznej prowincji Zhili, biorąc znaczny udział we wczesnej industrializacji kraju. W 1872 roku założył Kompanię Handlowej Żeglugi Parowej, otrzymującą subsydia na przewóz ryżu z delty Jangcy do Pekinu. W latach 80. nadzorował tworzenie nowoczesnej chińskiej floty, zakupując pierwsze krążowniki i sprowadzając brytyjskich doradców

[madohora]

Zhang Zhidong (ur. 4 września 1837, zm. 5 października 1909) – chiński urzędnik (mandaryn) z czasów dynastii Qing, jeden z najważniejszych polityków okresu schyłku cesarstwa. W przeciwieństwie do wielu qingowskich arystokratów z pochodzenia był Chińczykiem, a nie Mandżurem.

[madohora]

Od 1907 roku sprawował urząd Wielkiego Sekretarza i Wielkiego Radcy Dworu.

[madohora]

Dniem jej wspomnienia jest 20 września (w grupie 103 męczenników koreańskich).

[madohora]

W tej samej celi więziennej było trzech chłopców z Barbarą. Zachęcali się nawzajem. W międzyczasie Barbara zachorowała na dur brzuszny. Choroba ta spowodowała wiele bólu dla katolików w więzieniach. W więzieniu łatwo się zaraziła z powodu niezdrowego środowiska w zatłoczonych i wąskich celach więziennych. Barbara cierpiała przez około tydzień i zmarła w więzieniu w Seulu 27 maja 1839 roku w wieku

[madohora]

Dniem jej wspomnienia jest 20 września (w grupie 103 męczenników koreańskich).

[madohora]

[madohora]

Dzień obchodów
20 września (w grupie 103 męczenników koreańskich)

[madohora]

Kim Ob-I Madgalene była katoliczką od dzieciństwa, w przeciwieństwie do wielu innych. Weszła w dorosłość z głęboką wiarą. Najważniejsze w jej umyśle było pytanie, jak prowadzić święte życie. Żarliwie rozmyślała nad tym, jak ona, jako kobieta, może najlepiej służyć Panu i dokładała wszelkich starań, aby podążać za naukami Kościoła zarówno na umyśle, jak i ciele. Kiedy była jeszcze młoda, postanowiła pozostać dziewicą, ponieważ był to jedyny sposób, aby upewnić się, że będzie podążać za nauką Jezusa i zachować czyste ciało. Marzenie to jednak nie miało się spełnić. Jej rodzice nie byli katolikami i nie mogli zrozumieć jej intencji. Młoda Magdalena nie mogła przezwyciężyć sprzeciwu rodziców i w konsekwencji wyszła za mąż. Dzięki łasce Pana jej nowa rodzina była katolicka, ale niestety wcześnie straciła męża i dzieci. Po śmierci matki Magdalena bardziej aktywnie zaangażowała się w działalność Kościoła i praktykowania swojej wiary. Nauczała doktryny katolickiej swoich sąsiadów. Jej osobowość była tak przyjemna, że wielu ludzi chętnie się od niej uczyło. W tym czasie rząd zaczął prześladować religię katolicką. Była gotowa oddać życie za Kościół, jeśli tego wymagała.

[madohora]

Po wysłuchaniu siostry Agata przeżyła wielką tęsknotę. Zgadzając się z rozumowaniem siostry, nie mogła ignorować rzeczywistości własnego otoczenia. Była kobietą, która do tej pory mieszkała w domu, który nie miał związku z Kościołem. Postanowiła jednak dobrowolnie znosić wszelkie trudności, które pojawiły się na jej drodze, ponieważ zdecydowała się zachowywać właściwie w podążaniu za Bożą prawdą

[madohora]

"Dziękuję Bogu za Jego łaskę. Ale po co tu przyszedłeś?"

[madohora]

Pierwszym przesłuchanym był Pak A-gi Anna. Pomimo tortur pozostała nieugięta.

[madohora]

"Nie znam nic prócz Jezusa i Maryi"

[madohora]

I mimo tortur Agaty nie udało się przekonać do zmiany zdania. Widząc to, komisarz policji kazał przenieść ich do więzienia. Kiedy inni katoliccy więźniowie zobaczyli przybywającą Kim A-gi Agathę, radośnie ją powitali.

[madohora]

Po wszystkich dochodzeniach i procesach 11 maja 1839 roku wydano wyroki śmierci na Nam Myong-hyok Damian, Kwon Tug-in Peter i Pak A-gi Annę. Następnego dnia Yi Kwang-hon Augustine i Pak H.I.-sun Lucy również zostali skazani na śmierć.

[madohora]

Barbara, święta, data ur. nieznana, zm. 306, Nikomedia lub Heliopolis (Bitynia), męczennica; wg tradycji więziona w wieży, następnie poniosła śmierć z rąk swojego ojca, Dioskura, za wyznawanie chrześcijaństwa;

[madohora]

wg tradycji więziona w wieży, następnie poniosła śmierć z rąk swojego ojca, Dioskura, za wyznawanie chrześcijaństwa; czczona jako obrończyni przed nagłą śmiercią, partonka górników, także artylerzystów i budowniczych; święto 4 grudnia (na Śląsku — Barbórka); popularna w sztuce, często przedstawiana z kielichem i hostią, również z wieżą i mieczem.

[madohora]

W starożytności znane jako miejsce kultu fenickiego boga słońca Baala, następnie pod nazwą Heliopolis („Miasto Słońca”) jako jedno z najpiękniejszych miast hellenistycznych. Jako rzymska kolonia (Colonia Iulia Augusta Felix Heliopolitana) – główny ośrodek kultu triady bogów: Jowisza, Wenus i Bachusa.

[madohora]

Świątynia Bachusa (Mała świątynia). W sąsiedztwie znajduje się świątynia Bachusa, zbudowana ok. 150 r. i wyjątkowo dobrze zachowana.

[madohora]

Kamień Południa. W dawnym kamieniołomie (przy południowym wjeździe do miasta), gdzie obrabiano bloki do budowy świątyń, zachował się kamienny monolit, uważany za największy na świecie obrobiony blok kamienia (pochodzi z I w. n.e.). Nazywany „Kamieniem Południa” lub „Kamieniem brzemiennej kobiety” ma wymiary 21,5 × 4,8 × 4,2 m i waży przypuszczalnie ok. 1170 ton.

[madohora]

Wszystkie te zabytki cechuje znaczne urozmaicenie ukształtowania przestrzennego oraz wielkie bogactwo form architektonicznych i dekoracji rzeźbiarskiej o motywach klasycznych i orientalnych. Ponadto w Baalbek częściowo zachował się wielki antyczny teatr, średniowieczna bazylika chrześcijańska, a także obwarowania arabskie z XII wieku i średniowieczne mury obronne.

[madohora]

RAJD BARBÓRKI - www.rally.pl.com - 01.12.2022

[madohora]

RAJD BARBÓRKA - Radio RMF - 01.12.2022

[madohora]

BIESIADA BARBÓRKOWA W BEŁCHATOWIE - Nasze Miasto - 01.12.2022

[madohora]

GÓRNICY Z WUJKA JUŻ PLANUJĄ FRONTY WYDOBYWCZE NA KOLEJNE LATA - www.nettg.pl - 01.12.2022

[madohora]

BARBARKA - Gazeta - 01.12.2022

[madohora]

Czwarty grudnia już nadchodzi,
Basia uśmiechnięta chodzi.
Ktoś z kwiatami do niej puka
i życzy zdrowia, spokoju ducha.
Niech każda chwila radosna będzie,
a smutek na stałe od Ciebie odejdzie.
Wszystkiego najlepszego z okazji imienin życzy...

[madohora]

Basiu, w dniu Twych imienin życzę Ci wszystkiego, co najpiękniejsze i najlepsze. Radosnych i pogodnych dni, pełnych szczęścia i miłości. Aby każdy nadchodzący dzień był najwspanialszym dniem w życiu i zawsze otaczali Cię kochający ludzie.

[madohora]

BARBÓRKA - Super Ekspres - 01.12.2022

[madohora]

Basiu, ślę Ci najlepsze życzenia imieninowe. Pociechy z każdego dnia, radości z małych rzeczy i wszystkiego naj, naj!

[madohora]

Basiu, życzę Ci wszystkiego co dobre, szczęśliwe i miłe. Co budzi uśmiech i spokój i ciszą napełnia chwile! Wszystkiego najlepszego!

[madohora]

W każdej chwili, zawsze, wszędzie. Niech Ci w życiu dobrze będzie! Niech Cię dobry los obdarzy.. wszystkim, o czym tylko marzysz!

[madohora]

W ciągu ostatnich dwóch dekad Katowice zmieniły się z miasta węgla i stali w dynamicznie rozwijające się centrum biznesu i kultury. W centralnie położonej Strefie Kultury odbywają się ważne europejskie i międzynarodowe imprezy muzyczne, kulturalne i biznesowe. Zakochaj się w Polsce zaprasza do nowoczesnych, innowacyjnych Katowic, poznamy potencjał miasta, przejdziemy szlakiem architektury modernistycznej okresu międzywojennego – poznamy na wybranych obiektach katowicką modernę, poszukamy śladów śląskiej kultury i tradycji. Odwiedzimy robotnicze osiedla GISZOWIEC i NIKISZOWIEC oraz Pomnik Dziewięciu z Wujka upamiętniający ofiary pacyfikacji KWK Wujek.

[madohora]

Oczywiście w PRL-u obchodzenie Barbórki w takiej formie było nie do przyjęcia przez władze. Wzorem ZSRR już w 1948 roku w miejsce tradycyjnej Barbórki wprowadzono Dzień Górnika. Święto w nowej odsłonie miało prezentować wyłącznie świecki charakter. Ustanowiono je w uznaniu wyczynu radzieckiego górnika Aleksieja Stachanowa, który w ciągu jednej zmiany wydobył ponad 100 ton węgla. Jak pisze Barbara Piecha-van Schagen:

[madohora]

Dzień Górnika pozbawiony był jakichkolwiek elementów religijnych. Przewidywał udział w akademiach, podczas których nagradzani byli zasłużeni dla państwa górnicy, wręczano medale i podejmowano nowe zobowiązania wydobywcze. Wzorem krajów socjalistycznych próbowano obchodzić Dzień Górnika w terminie innym niż 4 grudnia, ale spotkało się to ze zdecydowanymi protestami załóg górniczych i od pomysłu tego odstąpiono. Przywiązanie do tradycyjnego święta św. Barbary i wszystkich związanych z nim obrzędów było na Śląsku bardzo duże. Władze, będąc świadome tego faktu, starały się wszelkimi możliwymi sposobami zmienić w świadomości społecznej Barbórkę w Dzień Górnika. Do działań propagandowych poza materiałami telewizyjnymi, prasowymi i radiowymi należy zaliczyć wprowadzanie do sprzedaży szerokiej gamy produktów okazjonalnych związanych ze świętem: papierosów „Górnik”, znaczków pocztowych „Dzień Górnika 4 XII” czy wina owocowego „Barburka”. W prasie tamtego okresu pojawiał się termin „tradycyjna Barbórka”, ale rozumiany nie jako wspomnienie patronki górników św. Barbary, a jako święto „klasy robotniczej”. Wykorzystanie nazwy było celowe i miało pomóc w społecznej akceptacji nowego charakteru święta

[madohora]

Co ciekawe, Dzień Górnika obchodzono nie tylko w tradycyjnie związanych z górnictwem regionach, ale także w odleglejszych miastach i miejscowościach. W prasie można znaleźć relacje o uroczystościach, które odbywały się w całym kraju, co poświadczają artykuły o wymownych tytułach takich jak: „Barbórka w całym kraju” lub „Uroczystości barbórkowe w całej Polsce”. Tak „Trybuna Ludu” opisywała obchody Dnia Górnika w 1977 roku:

[madohora]

Najdonioślej święto obchodził oczywiście Śląsk i Zagłębie z kopalniami węgla kamiennego. W dalszej kolejności: Krakowskie i Wałbrzyskie Zagłębia Węglowe. Górnicy brunatni świętowali w Konińskim Zagłębiu Węglowym, Turoszowie, Turku i Bełchatowie. Górnicy miedziowi w Zagłębiu Lubińsko-Głogowskim, górnicy wydobywający siarkę w Zagłębiu Tarnobrzeskim i kopalniach zlokalizowanych na ziemi kieleckiej w Grzybowie. Kolejna grupa to „górnicy biali” z zakładów kamienia budowlanego na Dolnym Śląsku i na Kujawach, gdzie świętowali pracownicy Kombinatu Cementowo-Wapienniczego „Kujawy”. Następny region to Kielecczyzna, gdzie Dzień Górnika obchodzili górnicy skalni w zakładach przemysłu gipsowego, wapiennego i kamieniołomów. Świętowano również w kopalniach soli w Wieliczce, Bochni, Kłodawie i Inowrocławiu. Uroczyście odbywały się także w kopalniach rud żelaza w województwie częstochowskim i województwie łódzkim w Łęczycy. Tradycyjnie już 4 grudnia świętowali także górnicy nafty i gazu na Podkarpaciu oraz w Zielonej Górze. Sporym zaskoczeniem może być obchodzenie Dnia Górnika w Warszawie przy budowie Wisłostrady, gdzie, jak donosiła prasa, pracowali górnicy z Przedsiębiorstwa Budowy Kopalń Rud Miedzi z Lublina

[madohora]

Barbara – imię żeńskie pochodzenia greckiego rozpowszechnione dzięki łacinie. Oznacza „barbarzynkę”, czyli cudzoziemkę.

[madohora]

Dziewięciu męczenników otrzymało koronę o trzeciej po południu, w tym samym czasie, gdy Jezus wydał ostatnie tchnienie na krzyżu kilkadziesiąt wieków. Zgodnie z prawem ciała pozostawiono na miejscu egzekucji na trzy dni.

[madohora]

Biskup Imbert napisał co następuje:

[madohora]

[madohora]

Św. Barbara Kim (ur. 1805 r. w Si-heung, Korea – zm. 27 maja 1839 r. w Seulu) – męczennica, święta Kościoła katolickiego.

[madohora]

Święta Kim Barbara była jedną z tych, którzy zmarli z powodu choroby w więzieniu. Według Hyon Sok-mum Charles w "Dzienniku prześladowań z 1839 roku", ponad sześćdziesiąt osób zmarło w wyniku tortur i chorób w więzieniu.

[madohora]

Kim Barbara urodziła się w bardzo biednej rodzinie w prowincji Kyonggi. Jej rodzina była katolicka, ale niezbyt pobożna. W wieku trzynastu lat Kim Barbara została wysłana jako służąca do bogatej katolickiej rodziny Hwang Maria. Tam duchowo spotkała Boga i wzrosło jej oddanie do Jezusa. Była szczera i pilna, wpisując w swoje serce nauki Pana. Świadoma łaski Pana w swoim życiu, była zdecydowana pozostać dziewicą

[madohora]

"Moim życzeniem jest zachować czystość dla Pana".

[madohora]

Wraz z przybyciem zagranicznych kapłanów do kraju mogła prowadzić bardziej żarliwe i szczęśliwe życie duchowe. Barbara została aresztowana w marcu 1839 roku i poddana torturom, ale odmówiła apostazji lub ujawnienia nazwisk innych katolików. Przez trzy miesiące życia więziennego cierpiała tortury, głód, pragnienie i choroby. 27 maja 1839 roku Kim Barbara zmarła na dur brzuszny, leżąc na brudnej macie swojej celi w wieku trzydziestu pięciu lat. Została beatyfikowana 5 lipca 1925 r., a kanonizowana 6 maja 1984 r. w Yoido w Seulu przez papieża Jana Pawła II

[madohora]

Po aresztowaniu Barbary w 1839 roku była wielokrotnie torturowana. Największy ból sprawił jej widok 16-letniej córki Agathy Yi, która została aresztowana wraz z matką, cierpiącej okrutne tortury, głód, pragnienie i zimno.

[madohora]

Św. Barbara Cho Chŭng-i (ur. 1782 w Icheon, Korea, zm. 29 grudnia 1839 w Seulu)[1] – męczennica, święta Kościoła katolickiego.

[madohora]

Beatyfikowana przez Piusa XI 5 lipca 1925 roku, kanonizowana 6 maja 1984 roku przez Jana Pawła II w grupie 103 męczenników koreańskich

[madohora]

Była kuzynką Chŏng Ha-sang Paula i pomagała mu przygotować się do podróży do Pekinu, aby wprowadzić zagranicznych misjonarzy do Korei. Po przybyciu do Korei ojca Yu Pacificus, mąż Barbary został zwolniony z wygnania w 1832 roku, a ona mogła pomóc chińskiemu księdzu. Po powrocie ojca Yu do Chin, Barbara kupiła mały dom, w którym przebywali ojcowie Maubant i Chastan oraz biskup Imbert. Katolicy przychodzili do jej domu na modlitwy, spowiedź i Msze św. Mawiała: "Jeśli wybuchnie prześladowanie, wszyscy musimy umrzeć. Musimy ćwiczyć się przez umartwienie, aby wielbić Boga i zbawiać nasze dusze".

[madohora]

Barbara została zabrana przez Małą Bramę i ścięta 29 grudnia 1839 roku wraz z sześcioma innymi katolikami. Miała 58 lat, kiedy zginęła śmiercią męczeńską.

[madohora]

Barbara Ko Sun-i była córką Ko Kwang-song, koreańskiego męczennika z 1801 roku. W wieku 18 lat wyszła za mąż za Augustyna Pak Chong-wŏn. Małżeństwo to miało troje dzieci. Barbara Ko pomagała swojemu mężowi w działalności charytatywnej, uczyła katechumenów i opiekowała się chorymi. Gdy w czasie prześladowań chrześcijan uwięziono jej męża, postanowiła sama oddać się w ręce władz. Jednak zanim zamiar ten zdążyła zrealizować, została aresztowana 27 października 1839 roku. Była kilkakrotnie torturowana, gdyż chciano zmusić ją do wyrzeczenia się wiary[2]. Została ścięta w Seulu w miejscu straceń za Małą Zachodnią Bramą 29 grudnia 1839 roku z 6 innymi katolikami (Barbarą Cho Chŭng-i, Magdaleną Han Yŏng-i, Piotrem Ch’oe Ch’ang-hŭb, Benedyktą Hyŏng Kyŏng-nyŏn, Elżbietą Chŏng Chŏng-hye i Magdaleną Yi Yŏng-dŏk]). Miesiąc później stracono jej męża

[madohora]

Kiedy mąż Barbary, Pak Augustyn, został aresztowany, chciała poświęcić się, aby dzielić cierpienie męża, ale porywacze aresztowali ją 27 października 1839 r., Zanim podjęła działania. Dziękowała Bogu za szczególną łaskę aresztowania. Para spotkała się i zachęcała w więzieniu Szef policji wezwał parę na przesłuchanie. Kazano im zaparć się swojej wiary. Odrzucili żądanie i byli torturowani. Barbara była torturowana sześć razy i nie mogła poruszać rękami i nogami. Ale nigdy nie straciła odwagi

[madohora]

[madohora]

Dzień wspomnienia Barbara Ch’oe Yŏng-i przypada 20 września (w grupie 103 męczenników koreańskich).

[madohora]

1 lutego 1840 roku Barbara została zabrana do Tangkogae koło Seulu i tam ścięta wraz z Yi Johnem i Hong Paulem. Barbara miała 22 lata, kiedy zginęła śmiercią męczeńską. Dzień wcześniej matka Barbary zginęła śmiercią męczeńską. Zgodnie z ówczesnym koreańskim prawem krewni nie powinni zostać zabici tego samego dnia.

[madohora]

Praktyka wzywania świętych w modlitwie jest odrzucana przez Kościoły protestanckie.

[madohora]

„6"A kiedy wziął księgę, czworo Zwierząt i dwudziestu czterech Starców upadło przed Barankiem, każdy mając harfę i złote czasze pełne kadzideł, którymi są modlitwy świętych". (Ap 5, 8 BT). 7"I przyszedł inny anioł, i stanął przy ołtarzu, mając złote naczynie na żar, i dano mu wiele kadzideł, aby dał je w ofierze jako modlitwy wszystkich świętych, na złoty ołtarz, który jest przed tronem". (Ap 8, 3 BT). 8"I wzniósł się dym kadzideł, jako modlitwy świętych, z ręki anioła przed Bogiem". (Ap 8, 4 BT). Księga Apokalipsy, Biblia Tysiąclecia

[madohora]

Protestantyzm w całości odrzuca praktykę wzywania świętych i modlenia się za ich pośrednictwem w myśl zasady solus Christus. Luteranizm uznaje przy tym, że święci w niebie modlą się za innych ludzi

[madohora]

W wieku 18 lat poślubiła św. Augustyna Pak Chong-wŏn i miała z nim troje dzieci. Cała rodzina była bardzo katolicka, dzieci bardzo dobrze wykształcone religijnie. Barbara pomagała mężowi w jego działalności charytatywnej: zachęcał on oziębłych katolików do powrotu do Kościoła, uczył niepiśmiennych katechumenów, dbał o chorych. A kiedy do Korei przybyli misjonarze, małżonkowie byli bardzo szczęśliwi. Mogli wreszcie przystępować do sakramentów. Rozwijali w sobie cnoty chrześcijańskie, wiedli życie modlitwy i rosło w nich pragnienie zostania męczennikami.

[madohora]

Beatyfikowana przez papieża Piusa XI 5 lipca 1925 r. z grupą 78 innych męczenników, a kanonizowana z grupą 102 innych męczenników koreańskich przez Jana Pawła II 6 maja 1984 r. na placu Yoido w Seulu.

[madohora]

Krewnymi św. Barbary Yi Chŏng-hŭi były też męczennice koreańskie: jej matka św. Magdalena Hŏ Kye-im i siostrzenica (lub bratanica) św. Barbara Yi. Widać, że naprawdę pochodziła z rodziny męczenników.

[madohora]

Św. Barbara Yi urodziła się w Chongpa w Seulu w 1825 r. W dzieciństwie straciła rodziców i zamieszkała u swoich ciotek św. Magdaleny Yi Yŏng-hŭi i św. Barbary Yi Chŏng-hŭi, które wpoiły jej silną wiarę. Można powiedzieć, że Barbara żyła na tym świecie jedynie dla miłości Boga i żeby umrzeć dla Niego.

[madohora]

Aresztowano ją w 1839 r. razem z mężem św. Augustynem Yi Kwang-hŏn i córką św. Agatą Yi. Wielokrotnie torturowaną ją, pragnąc zmusić do wyrzeczenia się wiary. Największy ból sprawił jej jednak patrzenie, jak jej córka cierpi okrutne tortury, głód, pragnienie i zimno. Została ścięta 3 września 1839 r. w miejscu straceń za Małą Zachodnią Bramą razem z 5 innymi katolikami (Marią Pak K'ŭn-agi, Janem Pak Hu-jae, Barbarą Yi Chŏng-hŭi, Marią Yi Yŏn-hŭi i Agnieszką Kim Hyo-ju).

[madohora]

Po ślubie jednak okazało się, że jej mąż był poganinem, a wszelkie jej wysiłki zmierzające do nawrócenia go spełzły na niczym. Miała kilkoro dzieci, z których udało jej się ochrzcić tylko jedną córkę. Różnice w wierze spowodowały wiele trudności w tym małżeństwie, których nie udało się rozwiązać. Dopiero po śmierci męża mogła więc Barbara poświęcić się modlitwie i dobrym uczynkom, a wraz z pojawieniem się zagranicznych kapłanów w Korei, była w stanie prowadzić bardziej żarliwe i szczęśliwe życie duchowe.

[madohora]

Św. Barbara Han A-gi była jedną ze 103 męczenników koreańskich. Urodziła się w 1792 r. w Kwang-chon w Korei. Matka Barbary była katoliczką, więc Barbara była wychowywana od dzieciństwa w religii katolickiej. Jednak kiedy dorosła i poślubiła człowieka niewierzącego, odstąpiła od praktykowania religii. Było to wielkim zmartwieniem dla jej matki, która jednak nie potrafiła przekonać córki do powrotu do praktyk religijnych. Pewnego dnia, kiedy matka szła odwiedzić Barbarę, spotkała św. Magdalenę Kim Ŏb-i. Po krótkiej rozmowie, w której matka Barbary zwierzyła się Magdalenie ze swojego zmartwienia, postanowiły pójść do Barbary razem i spróbować do niej przemówić.

[madohora]

Wspomnienie świętej Barbary Han A-gi przypada 20 września i 24 maja.

[madohora]

Z więzienia Barbara napisała list, w którym wyznała: „Jak smutna jestem z powodu stracenia rodziców w męczeństwie. Kiedy jednak myślę o niebie, doznaję pociechy i dziękuję Bogu za specjalny przywilej męczeństwa. W moim sercu jestem pełna szczęścia!”.

[madohora]

Św. Barbara Cho Chŭng-i urodziła się w 1781 r. w Icheon w Korei w znanej koreańskiej rodzinie szlacheckiej.

[madohora]

Kiedy op. Yu wrócił do Chin, Barbara kupiła niewielki domek, w którym mogła gościć księży Maubanta i Chastana oraz biskupa Imberta podczas ich pobytu w Seulu. Katolicy schodzili się w jej domu na modlitwy, do spowiedzi i na Mszę św.

[madohora]

Św. Marianna Cope urodziła się 23 stycznia 1838 r. jako Barbara Koob w Heppenheim (Bergstraße) w Niemczech. Była jedną z ośmiorga dzieci Petera Koob i Barbary Witzenbacher. W rok po jej urodzeniu rodzina wyemigrowała do Stanów Zjednoczonych i zamieszkała w Utice w stanie Nowy Jork. Tutaj po przyjęciu obywatelstwa rodzina zmieniła nazwisko na Cope.

[madohora]

Jako organizatorka i dyrektorka szpitala św. Józefa Marianna zaaranżowała przeniesienie Geneva Medical College of Hobart College do Syracuse, gdzie stał się College of Medicine na Uniwersytecie Syracuse.

[madohora]

W 1888 r na prośbę lokalnych władz pojechała na wyspę Molokai, by pomóc schorowanemu ojcu Damianowi de Veuster w opiece nad trędowatymi, gdzie opiekując się trędowatymi dziewczętami i kobietami przepracowała 30 lat. Po śmierci ojca Damiana w 1889 r. Marianna przejęła też opiekę nad założonym przez niego domem dla chorych chłopców.

[madohora]

W Kościele katolickim wspomnienie św. Marianny Cope obchodzone jest 23 stycznia, a w kościele episkopalnym w USA 15 kwietnia razem z ojcem Damianem.

[madohora]

Barbara miała być piękna, wykształcona i inteligentna. O jej rękę ubiegało się wielu znakomitych młodzieńców, ale Barbara wszystkim odmawiała. Spotykała się z niewielką grupką chrześcijan, którzy ukrywali się wówczas przed prześladowaniami ze strony jednego z najokrutniejszych cesarzy – Galeriusza Waleriusza Maksymina, nazywanego Daja. Przyjęła chrzest i postanowiła poświęcić życie Bogu. Ojciec jej fanatycznie nienawidził chrześcijan. Kiedy dowiedział się, że jego córka została jedną z nich, postanowił wybić jej to z głowy. Chciał córkę uderzyć, ale (jak opowiada legenda) ziemia się pod nią rozstąpiła, ratując ją przed gniewem ojca. Potem kazał zbudować w swoim domu wieżę, w której postanowił zamknąć Barbarę. Kiedy wieża była już gotowa, spostrzegł, że zamiast zaplanowanych dwóch okien ma trzy. To Barbara w tajemnicy przed ojcem nakazała tak zrobić murarzom. Trzy okna były dla niej symbolem Trójcy Świętej. Przez pewien czas Barbara była uwięziona w wieży, głodzona i straszona, żeby wyrzec się wiary. Kiedy jednak ani prośby, ani groźby nie skutkowały, ojciec zaprowadził ją do sędziego i oskarżył.

[madohora]

Święta Barbara jest również przedstawiona zcyboriumzwieńczonymprzez zastęp, skałą, która otwiera się, aby ją osłonić i armatąz pociskiem balistycznym (aby skojarzyć strzelców)

[madohora]

Poza polską św. Barbara jest darzona wielką czcią także w Czechach, Saksonii, Lotaryngii, południowym Tyrolu, a także w Zagłębiu Ruhry. W Nadrenii uważana jest za towarzyszkę św. Mikołaja – w wielu miejscach to ona obdarowuje dzieci prezentami.

[madohora]

W ikonografii św. Barbara jest przedstawiana w dostojnym odzieniu, często z nakrytą głową, dla podkreślenia jej szlachetnego pochodzenia, często ma na sobie płaszcz. W ręku trzyma palmę męczeństwa lub kielich z Najświętszym Sakramentem. Obok widnieje wieża z trzema oknami, w której była zamknięta przez ojca (tradycja podaje, że ojciec uważał trzy okna za przypomnienie i wyznanie wiary w Trójcę Świętą, dlatego zamurował jedno z okien, żeby jak najbardziej odciągnąć Barbarę pd wyznawanej przez nią religii). Czasem trzyma w ręku miecz, którym została ścięta. Bywa też przedstawiana z pochodnią, działem armatnim lub strusimi piór

[madohora]

Papież Benedykt XIV ogłosił go protomęczennikiem chińskim 16 września 1748 r. Został beatyfikowany 2 maja 1909 r. przez Piusa X. Kanonizowany w grupie 120 męczenników chińskich 1 października 2000 r. przez Jana Pawła II.

[madohora]

.

[madohora]

Według średniowiecznej legendy, Barbara pochodziła z pogańskiej rodziny z Heliopolis. Ojciec Dioskuros wysłał ją na naukę do Nikomedii. Tam zetknęła się z chrześcijaństwem. Gdy ojciec dowiedział się, że Barbara została chrześcijanką, chciał ją zmusić do wyparcia się wiary. Kiedy to nie poskutkowało, doniósł na nią do władz prześladujących wówczas chrześcijan. Została uwięziona w wieży, gdzie miał przed śmiercią objawić się jej anioł z kielichem i hostią. Ścięta mieczem prawdopodobnie około roku 305 w Nikomedii lub Heliopolis, podczas prześladowań za panowania cesarza Galeriusza (305–311)

[madohora]

Wielkim orędownikiem św. Barbary był papież Grzegorz I, znanym jej admiratorem był św. Stanisław Kostka. Również w Polsce kult św. Barbary był zawsze bardzo żywy. W modlitewniku Gertrudy, córki Mieszka II (XI w.), wspominana jest pod datą 4 grudnia.

[madohora]

W VI wieku cesarz wschodniorzymski Justynian sprowadził rzekome relikwie św. Barbary do Konstantynopola, a w 1108 umieszczono je w Kijowie, gdzie znajdują się do dnia dzisiejszego. Z kolei w 1202 roku wenecjanie część relikwii przekazali miastu Torcello (Republika Wenecka), gdzie znajdują się w kościele św. Jana Ewangelisty.

[madohora]

Górne liście siedzące, głęboko ząbkowane lub wycięte, jajowate. Dolne liście ogonkowe, z pięcioma – dziewięcioma parami wydłużonych, łukowato powycinanych, ząbkowanych łatek bocznych i małą łatką szczytową, u nasady często sercowatą.

[madohora]

[madohora]

Rozróżnienie między „Cerkwią” a „Kościołem” jest tradycyjne i specyficzne dla narodów Rzeczypospolitej. Do XVI w. zarówno organizacje wyznaniowe, jak i świątynie chrześcijańskie w języku staropolskim można było wymiennie określać obydwoma pojęciami. Ścisłe rozgraniczenie nastąpiło dopiero w końcu XVI w. i definitywnie w wieku XVII, w toku polemik prawosławno-katolickich wokół unii brzeskiej. We współczesnej polszczyźnie nazwa „Cerkiew” jest używana wyłącznie w odniesieniu do Kościołów prawosławnych i unickich wywodzących się z prawosławia, zaś wszelkie pozostałe wyznania określa się jako „Kościoły”. Słowniki polsko-greckie sugerują jednak, by w odniesieniu do prawosławnych obiektów sakralnych w Grecji stosować pojęcie kościół. Istnieją także definicje kościoła jako każdego chrześcijańskiego miejsca modlitwy, niezależnie od wyznania

[madohora]

Zebrania gmin, otaczane aurą tajemniczości, budziły podejrzliwość, a nawet wrogość wśród ludzi innych wyznań. Na tym tle dochodziło do wystąpień antychrześcijańskich i prześladowań chrześcijan. Okres ten został opisany w sposób sfabularyzowany przez Henryka Sienkiewicza w powieści Quo vadis. Polski pisarz wzorował się w swoim opisie na relacji Tacyta z dzieła Annales (XV, 44) z 64 r. Mimo prześladowań gminy rozwijały się zgodnie ze starożytną sentencją mówiącą, że krew męczenników jest nasieniem nowych chrześcijan.

[madohora]

Gdy tak ja, cesarz Konstantyn Wielki, i jak również ja, cesarz Licyniusz August, zeszliśmy się szczęśliwie w Mediolanie i omawiali wszystko, co należy do pożytku oraz bezpieczeństwa publicznego, postanowiliśmy między innymi zarządzić to, cośmy dla wielu ludzi uważali za konieczne między innymi zarządzeniami, zdaniem naszym dla wielu ludzi korzystnymi, wydać przede wszystkim i to, które do czci bóstwa się odnosi, a mianowicie chrześcijanom i wszystkim dać zupełną wolność wyznawania religii, jaką kto zechce. W ten sposób bowiem bóstwo w swej niebieskiej siedzibie i dla nas, i dla wszystkich, którzy naszej poddani są władzy, zjednać będzie można i usposobić łaskawie. Ze zbawiennych więc i słusznych powodów postanowiliśmy powziąć uchwałę, że nikomu nie można zabronić swobody decyzji, czy myśl swą skłoni do wyznania chrześcijańskiego, czy do innej religii, którą sam za najodpowiedniejszą dla siebie uzna, a to dlatego, by najwyższe bóstwo, któremu cześć według swobodnego przekonania oddajemy, mogło nam we wszystkich okolicznościach okazać zwykłą swą względność i przychylność

[madohora]

W 330 stolica Cesarstwa została przeniesiona do Bizancjum i znaczenie tamtejszej gminy, nazywanej nowym Rzymem zaczęło szybko rosnąć, w związku ze wzrostem liczby mieszkańców i przede wszystkim dużymi wpływami jakie w ówczesnym kościele posiadali kolejni cesarze. Na soborze w Konstantynopolu w 381 r. Konstantynopol został uznany za drugą po Rzymie gminę w Kościele, zajmując tym samym miejsce dotychczas przyznawane Aleksandrii.

[madohora]

Pod koniec IV wieku gmina chrześcijańska w Rzymie znów zaczęła zyskiwać na znaczeniu, o które zabiegali kolejni biskupi tego miasta (papieże). Podczas synodu w Rzymie w 382 r. papież Damazy I ogłosił, że biskup Rzymu ma władzę jurysdykcji nad całym Kościołem. W tym samym kierunku poszli jego następcy, Syrycjusz i Innocenty I, a zwłaszcza Leon I Wielki, nazywany nieoficjalnym cesarzem zachodniorzymskim, który tłumaczył prawo Rzymu do dominacji na podstawie Ewangelii (Mt 16,18 i Łk 22,31 n). Argumentował on, że wszystko co odnosi się do Piotra Apostoła odnosi się także do papieża, jako jego następcy. Tak więc jak Piotr był pierwszy wśród apostołów, tak papież jest pierwszy pośród biskupów. Leon I miał duże poparcie w społeczeństwie, zwłaszcza po tym, gdy – dzięki negocjacjom – zatrzymał najazd Attyli na Rzym. Dodatkowo słabość cesarstwa zachodniorzymskiego sprawiała, że rosło znaczenie biskupa Rzymu, podczas gdy w cesarstwie wschodniorzymskim patriarcha popadał w coraz większą zależność od cesarza.

[madohora]

Sobór w Konstantynopolu I – sobór powszechny zwołany przez cesarza Teodozjusza I Wielkiego w 381 roku w Konstantynopolu.

[madohora]

Po trzech pierwszych sesjach z obrad wycofało się 30 biskupów wyznających herezję macedonianizmu.

[madohora]

Postanowienia soboru uważane są za jeden z fundamentów cywilizacji europejskiej. Zakończyły one polityczny, społeczny i naukowy konflikt między chrześcijańskim monoteizmem a państwem rzymskim oraz filozofią starożytną Wywarły znaczący wpływ na dalszy rozwój religii, kultury i nauki, a także długotrwale oddziałały na wydarzenia polityczne.

[madohora]

Sobór efeski – zgromadzenie biskupów chrześcijańskich Cesarstwa Rzymskiego zwołane przez cesarza Teodozjusza do Efezu w Azji, trwające od czerwca do sierpnia 431 roku. W obradach uczestniczyło około 200 biskupów. Sprawami organizacyjnymi i proceduralnymi zgromadzenia kierował cesarski komisarz Kandydian

[madohora]

Po siedmiu soborach powszechnych, tj. od 787 r., Kościół kształtował się pod wpływem soborów lokalnych (w których brali udział tylko niektórzy patriarchowie lub były zwoływane przez autokefaliczne Kościoły) i listów oraz wyznań wiary poszczególnych biskupów.

[madohora]

manicheizmem – religią odrzucającą Stary Testament i głoszącą skrajny dualizm dobra i zła, oraz materii i duszy. Manichejczykiem był przez pewien czas Augustyn z Hippony, jednak później porzucił tę religię i oficjalnie występował przeciwko jej tezom.

[madohora]

Za podłoże rozłamu między Kościołami Wschodu i Zachodu uważane są kulturowe różnice między wschodnią a zachodnią częścią ówczesnego świata chrześcijańskiego. Wschodnia, używająca greki i kultywująca kulturę grecką, ulegała wpływom orientalnym. Zachodnia, łacińsko-germańska, kształtowała się we względnej niezależności od innych kultur. Różnice kulturowe wyrażały się w odmiennym podejściu do treści Ewangelii, a to zaowocowało odmiennym jej rozumieniem w obu tradycjach kulturowych. Stąd zaś był tylko krok do rozbieżności teologicznych, dających podstawę do wzajemnych oskarżeń o herezję. Tymczasem w istocie różnice w nauce Kościoła katolickiego i Cerkwi prawosławnej są niewielkie. Dlatego też rozłam między Kościołem Zachodu a Kościołem Wschodu nie jest herezją, lecz schizmą, czyli polega na zerwaniu jedności kościelnej, a nie na błędnej nauce. Zresztą najpoważniejsza z rozbieżności teologicznych pojawiła się dopiero pod koniec XIX wieku, wraz z przyjęciem przez Kościół katolicki dogmatu o nieomylności papieża. Ponieważ dla prawosławnych najwyższą władzą w sprawach wiary jest nie papież, lecz sobór powszechny, dogmat ten jest dla nich nie do przyjęcia. Inne warte odnotowania rozbieżności dotyczą kwestii istnienia czyśćca i pochodzenia Ducha Świętego. Pozostałe to szczegóły liturgiczne.

[madohora]

Decydującą różnicą teologiczną była i jest sprawa słowa Filioque („i [od] syna”) dodanego do wyznania wiary (Credo) w Kościele Zachodnim. Doktryna Filioque naucza, że Duch Święty pochodzi także od Boga Syna. Wschodni Kościół odmówił uznania tej nauki, twierdząc, że hipostaza Boga Ojca jest jedynym źródłem hipostaz Boga Syna i Boga Ducha Świętego. (Bóg Syn jest Bogiem z Boga Ojca i Bóg Duch Święty jest Bogiem z Boga Ojca. Syn jest zrodzony z Ojca, a Duch Święty od Ojca pochodzi.)

[madohora]

Niemal od początku rozłamu czyniono próby zjednoczenia zwaśnionych Kościołów poprzez kolejne unie kościelne. Pierwsza próba została podjęta na soborze lyońskim II w 1274, druga na soborze florenckim w 1439. Obie wynikły z inicjatywy cesarzy bizantyjskich, czyli władców świeckich, którzy wysłali poselstwa i deklarowali uznanie nauki Kościoła katolickiego, bez zgody duchowieństwa. Nie doszły jednak do skutku, ponieważ już po ogłoszeniu zostały odrzucone przez niemal całe duchowieństwo prawosławne, zwłaszcza zakonne.

[madohora]

Cerkiew prawosławna, choć bez wątpienia stanowi jednolitą denominację (wyznanie), organizacyjnie nie jest jednolitą instytucją, lecz dzieli się na poszczególne Kościoły partykularne – jest to pochodna pierwotnej struktury wspólnot chrześcijańskich zakładanych przez apostołów i ich uczniów jako równe sobie. W początkach chrześcijaństwa istniało pięć tak rozumianych Kościołów lokalnych pod rządami pięciu patriarchów, tworzących tzw. pentarchię. Po wielkiej schizmie wschodniej i wykluczeniu z tej wspólnoty Rzymu uznawano istnienie czterech patriarchatów, potem jednak powoływano kolejne – aż do utworzenia patriarchatu moskiewskiego w 1589, który przywrócił ich kanoniczną liczbę.

[madohora]

W Kościele katolickim i w Cerkwiach prawosławnych jest odmawiane lub śpiewane w liturgii Eucharystii (w Kościele łacińskim w niedziele i święta wyższej rangi). Autorytet symbolu przyjmuje również Wspólnota anglikańska, a także starokatolicy, luteranie oraz niektóre inne denominacje protestanckie.

[madohora]

W symbolu została potwierdzona prawda o Duchu Świętym jako o Panu i Ożywicielu – czyli dogmatycznie stwierdzono naturę boską Trzeciej Osoby Trójcy oraz Jej oddziaływanie na chrześcijan, sprawiające w nich życie wieczne.

[madohora]

W wieku VI symbol został przyjęty na całym praktycznie Wschodzie chrześcijańskim jako wyznanie chrzcielne, prędko wypierając Symbol nicejski.

[madohora]

Konstantynopol stał się siedzibą patriarchy w 381, gdy do czterech dotychczasowych stolic patriarszych – Rzymu, Aleksandrii, Antiochii i Jerozolimy – Sobór konstantynopolitański I dodał piątą: Nowy Rzym (gr. Νέα Ῥώμη), czyli Konstantynopol, sytuując ją jako drugą w hierarchii patriarchatów. Ustanowienie stolicy patriarszej w Konstantynopolu było wynikiem zabiegów biskupów tego miasta, dotychczas skromnych sufraganów Heraklei. Wśród hierarchii, wiernych i cesarzy przeważył pogląd, że skoro dotychczasowe Bizancjum, którego znaczenie wynikało „tylko” z ruchu handlowego przez Bosfor, stało się stolicą wschodniej części Cesarstwa, to powinno zostać wyniesione do rangi równej Rzymowi – starej stolicy. Mimo przeciwdziałania papieży kolejne sobory powszechne przyznały biskupom Konstantynopola godność patriarszą i wydzieliły im kanoniczne terytorium, składające się ostatecznie z całej europejskiej części Cesarstwa Wschodniorzymskiego, diecezji Ilirii (należącej do cesarstwa zachodniorzymskiego) i całej Azji Mniejszej.

[madohora]

Poza patriarchą prawosławnym, od 1461 w Konstantynopolu rezyduje jeszcze ormiański patriarcha Konstantynopola, jeden ze zwierzchników Ormiańskiego Kościoła Apostolskiego. Nie ma natomiast w Konstantynopolu patriarchy łacińskiego (katolickiego). Jedynym okresem w dziejach, gdy w Konstantynopolu rezydowali patriarchowie łacińscy, pozostaje okres Cesarstwa Łacińskiego (1204–1261) (prawosławni patriarchowie konstantynopolitańscy rezydowali wtedy, wraz z dworem cesarskim, w Nicei). Później był to urząd tytularny, sprawowany przez jednego z urzędników Kurii Rzymskiej, zniesiony w 1964

[madohora]

Konstantynopol (gr. Κωνσταντινούπολις) – nazwa Bizancjum nadana miastu przez Konstantyna Wielkiego, który wybrał je na swoją siedzibę; w latach 330–395 stolica Cesarstwa Rzymskiego, w latach 395–1453 stolica Cesarstwa Bizantyńskiego i Cesarstwa Łacińskiego (1204–1261), stolica Imperium Osmańskiego w latach 1453–1922. Od 1930 miasto nazywa się Stambuł.

[madohora]

Konstantynopol został założony na terenach zamieszkanych w większości przez Greków, oni też stanowili aż do upadku miasta podstawową grupę jego mieszkańców. Należy jednak pamiętać, iż od początku swojego istnienia Konstantynopol był stolicą rozległego imperium, zamieszkanego przez wiele różnych nacji. W okresie wczesnobizantyńskim zamieszkiwało więc tam również wielu Syryjczyków, Egipcjan czy Żydów. W początkowym okresie w mieście przebywało także wielu przybyszów z prowincji zachodnich cesarstwa rzymskiego, posługujących się na co dzień łaciną. W średniowieczu skład etniczny miasta uległ zmianie. Przybyszów z prowincji wschodnich cesarstwa, które w VII wieku zajęli Arabowie, zastąpili Słowianie, Waregowie oraz Włosi. Ci ostatni na stałe zagościli nad Bosforem na przełomie X i XI wieku, byli to zaś głównie kupcy z Wenecji i Amalfi. Na przełomie XIII i XIV wieku pojawili się także Genueńczycy, którzy za Złotym Rogiem – w Galacie założyli swoją kolonię.

[madohora]

Ostateczny cios spadł na miasto 29 maja 1453, kiedy to, po trwającym od 7 kwietnia oblężeniu, miasto zostało zdobyte po raz trzeci, tym razem przez Turków osmańskich. Ostatni władca Bizancjum Konstantyn XI Dragasz zginął, broniąc swojej stolicy.

[madohora]

Dalszy rozwój Konstantynopola związany jest z rządami Teodozjusza I, który wybudował wielki port (port Teodozjusza) na południowym wybrzeżu miasta, wybrzeżu nad morzem Marmara, w pobliżu kościoła Akacjusza, i wytyczył Forum Teodozjusza, w linii ulicy Mese. W 413, za panowania Teodozjusza II, zbudowano nową, podwójną linię murów obronnych, tzw. mury teodozjańskie, w odległości 1,5–2 km na zachód od murów Konstantyna. Obszar między obu murami pozostał słabo zurbanizowany, a swoje miejsce znalazły tam największe cysterny na wodę, m.in. Aspara, Aetiosa i Mokiosa, kompleksy klasztorne, m.in. bazylika św. Jana Chrzciciela oraz wielkie założenia ogrodowe. Oblicza się, że wszystkie cysterny Konstantynopola mogły pomieścić 1,5 mln metrów sześciennych wody pitnej. Poza cysternami zaopatrzenie miasta w wodę zapewniały liczne akwedukty, spośród których Akwedukt Walensa jest czynny do dziś.

[madohora]

W V wieku miasto zapewniało obronę dla wschodnich prowincji starego Imperium Romanum przeciwko licznym barbarzyńskim inwazjom. Wysokie na 18 metrów mury, wybudowane za panowania Teodozjusza II (413–414), były w praktyce nie do zdobycia dla barbarzyńców, którzy atakując znad dolnego Dunaju, znajdowali o wiele łatwiejsze cele na zachodzie. Miasto posiadało ponadto inne umocnienia, o których była mowa wyżej. Wielu naukowców uważa, iż ten system umocnień pozwolił na w zasadzie niczym nie zakłócony rozwój prowincji wschodnich cesarstwa, kiedy w tym samym czasie tak Rzym, jak i cały zachód upadły pod naporem barbarzyńców. Wraz z pojawieniem się chrześcijaństwa oraz islamu, Konstantynopol stał się rzeczywistą bramą do chrześcijańskiej Europy, stojącą na drodze islamskiej ekspansji. Jako że cesarstwo Bizantyńskie było położone pomiędzy terenami zajętymi przez wyznawców islamu a chrześcijańskim zachodem, Konstantynopol odgrywał rolę pierwszej linii obrony przeciwko postępom Arabów w VII i VIII wieku. Miasto i cesarstwo w końcu zostało zdobyte przez Ottomanów w 1453 roku, jednakże jego trwałe dziedzictwo zapewniło Europie nadejście epoki odrodzenia.

[madohora]

W Konstantynopolu przechowywane były najważniejsze dla chrześcijaństwa relikwie, takie jak:
Krzyż Prawdziwy,
Święty Gwóźdź z krzyża Jezusa,
Korona cierniowa,
Włócznia Longinusa,
Mandylion z Edessy (Całun Turyński),
Chusta z Manoppello

[madohora]

Jednak cesarz nadal nie dotrzymywał swoich zobowiązań finansowych. Krzyżowcy, Wenecjanie i Grecy coraz bardziej tracili do siebie zaufanie, do czego przyczyniały się starcia między łacinnikami a mieszkańcami miasta oraz piractwo Wenecjan na Morzu Marmara. W listopadzie 1203 cierpliwość krzyżowców się wyczerpała. Po kolejnej burzliwej naradzie przedstawiono cesarzowi ultimatum, żądając natychmiastowej zapłaty i grożąc rabunkiem miasta. Przyparty do muru Aleksy IV odmówił.

[madohora]

Pierwszy szturm nastąpił w piątek 9 kwietnia 1204 i po całodziennej walce skończył się niepowodzeniem. Następny szturm krzyżowcy przypuścili 12 kwietnia. W jego wyniku, po przełamaniu obrony na murach, hufiec Hugona z Saint-Pol wdarł się do miasta i zmusił Murzuflosa do ucieczki. Obrona się załamała i krzyżowcy wdarli się do miasta. Nastąpiła rzeź mieszkańców, która trwała do zmroku. Wieczorem większość krzyżowców wycofała się poza miasto. Nocą Aleksy Murzuflos uciekł z miasta, uciekli również pozostali pretendenci do tronu z rodzin Dukasów, Laskarysów i Angelosów. Rano gwardia wareska złożyła hołd Bonifacemu z Montferrat, uważając go za zdobywcę tronu. Od 14 do 16 kwietnia 1204 trwało plądrowanie miasta, z którego zrabowano niesłychane ilości złota i srebra – przy okazji niszcząc je bezprzykładnie. Samo plądrowanie miasta przez zdobywców było podówczas rzeczą normalną, dozwoloną prawem wojennym, lecz jego skala wykraczała poza spotykane przykłady.

[madohora]

Bizancjum, które swoje terytorium, stolicę i ludność otrzymało w spadku po cesarstwie wschodniorzymskim, w XV wieku chyliło się ku upadkowi. Pozostawało niewielkim państwem ograniczonym do stolicy (miasta Konstantynopola) i jej przedmieść oraz części obszaru Grecji (Morei wraz z wyspami). Tylko częściowo mogło liczyć na dalsze prowincje, bowiem ich zarządcy faktycznie pozostawali niezależni od władzy centralnej.

[madohora]

Interesy polityczne i gospodarcze państw regionu i krajów sąsiednich sprzyjały powstaniu nietrwałej, nieformalnej koalicji antytureckiej. Tureckiego wzmocnienia obawiali się wszyscy sąsiedzi, w szczególności Genua i Wenecja, mające interesy gospodarcze we wschodnim basenie Morza Śródziemnego, Węgry, którym wyrósł na południu od Dunaju agresywny wróg, Wielkie Księstwo Moskiewskie, będące podobnie jak Bizancjum krajem prawosławnym, krzyżowcy tracący swe ostatnie posiadłości na Bliskim Wschodzie oraz papiestwo, które chciało powstrzymać rozprzestrzenianie się islamu. W decydującym momencie potencjalni sprzymierzeńcy Bizancjum okazali się jednak zajęci własnymi problemami i niezdolni do udzielenia pomocy

[madohora]

Cesarstwem targały konflikty wewnętrzne. Cesarz usiłował uzyskać pomoc z zachodu za cenę utrzymania unii florenckiej, jednak próby zjednoczenia wszystkich chrześcijan spotykały się w kraju z narastającym sprzeciwem. Unię z Rzymem odrzucało w szczególności średnie i niższe duchowieństwo. (Ducas, Ducae Michaelis Ducae nepotis Historia Byzantina)

[madohora]

Od zachodu, znad Morza Marmara do leżącej nad Złotym Rogiem dzielnicy Blacherny, rozciągały się mury miejskie i głęboka fosa. Rów był szeroki na około 18 metrów, w miarę możliwości wypełniany wodą. Po wewnętrznej stronie fosy znajdował się zębaty gzyms. Pomiędzy nim a murem istniała wolna przestrzeń o szerokości 12–15 metrów, znana jako Peribolos. Pierwszy mur zewnętrzny o wysokości 7,5 metra posiadał wieże obronne umieszczone w odstępach 45–90 metrów od siebie. Za nim rozciągał się jeszcze jeden prześwit o szerokości 12–18 metrów noszące nazwę Parateichion. Następnie wznosił się kolejny mur wysoki na 12 metrów z kwadratowymi lub ośmiokątnymi basztami, które zostały wybudowane tak, aby pokryć przerwy między wieżami pierwszego muru.

[madohora]

Flota grecka broniąca Konstantynopola liczyła 26 statków: 10 bizantyjskich, po 5 weneckich i genueńskich, 3 kreteńskie, po jednym z Ankony, Katalonii oraz Prowansji i składała się w całości z szybkozwrotnych bezwiosłowych żaglowców. W mieście było kilka armat oraz spory zapas oszczepów i strzał. Siła ognia była jednak niewystarczająca.

[madohora]

Turcy rozpoczęli oblężenie 6 kwietnia. Część wojsk pod dowództwem Zağanos-Paszy zajęła wzgórza na północ od zatoki Złoty Róg, z których można było kontrolować dzielnicę Pera (kolonię genueńską), ostrzegając neutralnych Genueńczyków przed próbami pomocy Bizantyńczykom. Od południowego brzegu Złotego Rogu do rzeki Likos rozłożyły się regularne oddziały Karadża-Paszy dysponujące liczną artylerią, która od razu zaczęła ostrzeliwać dzielnicę Blacherny. Po obu stronach Likos stacjonowali janczarzy – gwardia sułtana. Na prawej flance, od obozu janczarów do brzegu Morza Marmara, rozłożyły się regularne wojska Iszak-Paszy, które w odróżnieniu od europejskich oddziałów Karadża Paszy składały się z posiłków anatolijskich lenników sułtana. Mehmed II nie dowierzał Iszak-Paszy, dlatego przydzielił mu Mahmuda-Paszę z bizantyjskiego rodu Angelosów, który przyjął islam i stał się jednym z najwierniejszych stronników sułtana. Za regularnymi wojskami rozłożył się osobny obóz baszybozuków, którzy walczyli w zamian za udział w łupach wojennych. Zamierzano ich rzucić do walki w razie konieczności.

[madohora]

5 kwietnia pod stolicę podeszły główne siły tureckie.

[madohora]

12 kwietnia Turcy na statkach zaatakowali łańcuch zamykający dostęp do Złotego Rogu. Atak przeistoczył się w bitwę morską z okrętami, które pozostały poza obszarem chronionym przez łańcuch. Turcy bezskutecznie próbowali je podpalić lub zdobyć. Wysokopokładowe okręty Greków, Wenecjan i ochotników genueńskich odpierały ataki, a nawet same usiłowały okrążyć statki tureckie. Turcy zmuszeni byli zawrócić ku Bosforowi.

[madohora]

22 kwietnia tureckim oddziałom udało się ominąć łańcuch przegradzający zatokę i przetransportować swe okręty wojenne przez wzgórze Galackie na specjalnie do tego celu zbudowanych platformach. W tym czasie artyleria turecka prowadziła pozorowany ostrzał łańcucha nad Złotym Rogiem. Zebrane platformy z odlanymi kołami zostały spuszczone na wodę, wsunięte pod kadłuby tureckich okrętów, a następnie przy pomocy wołów przyciągnięte na brzeg wraz ze statkami. Do platform zaprzężono woły, które pociągnęły statki po drewnianych szynach obok dzielnicy Pera, po uprzednio wybudowanej drodze ku północnemu brzegowi Złotego Rogu. Turcy przetransportowali w ten sposób około 70 okrętów.

[madohora]

Ogólnie sytuacja przedstawiała się korzystnie dla oblegających. Turcy uzyskali dostęp do Złotego Rogu, i chociaż stacjonowała tam jeszcze flota chrześcijańska, odtąd bezpieczeństwo murów górujących nad zatoką stanęło pod znakiem zapytania. W zatoce znajdowała się tylko część floty tureckiej, pozostałe jednostki pozostały na wodach Bosforu, dlatego Grecy zmuszeni byli utrzymywać swoje okręty po obu stronach łańcucha, by przeszkodzić w połączeniu się obu zgrupowań floty tureckiej.

[madohora]

Jednakże 7 maja oddziały tureckie przeprowadziły szturm tylko od strony zachodniej. Prawdopodobnie Turcy nie zdecydowali się przeprowadzić operacji w pobliżu silnej jeszcze floty chrześcijańskiej. Główne uderzenie skierowało się na mur miejski przy Mesoteichonie. Zacięty nocny bój trwał kilka godzin, jednak Bizantyjczycy utrzymali pozycje i nie pozwolili Turkom wedrzeć się przez wyłomy w murach.

[madohora]

18 maja kanonierom tureckim udało się roztrzaskać wieżę świętego Romana. Turcy przyciągnęli machinę oblężniczą i postawili ją w fosie. Według Sphranzesa wówczas rozpoczęła się straszliwa i niszcząca walka. Po odparciu wszystkich ataków Bizantyjczycy częściowo naprawili wieżę i spalili turecką machinę.

[madohora]

25 maja sułtan zwołał naradę wojenną, na której, mimo sprzeciwu niektórych doradców, podjęto decyzję o generalnym szturmie na miasto.

[madohora]

Po dwugodzinnym boju tureccy dowódcy wydali baszybuzukom rozkaz odwrotu. Bizantyjczycy zaczęli wznosić prowizoryczne barykady w wyłomach. Były to głównie drewniane palisady wzmacniane gruzem oraz beczkami napełnionymi ziemią. W tym czasie tureccy artylerzyści otwarli ogień na mury, a do szturmu ruszyła druga fala oblegających – regularne wojska Iszak-Paszy. Anatolijczycy atakowali mury od wybrzeża Morza Marmara po obniżenie Likos, w rejonie Blachernów. Artyleria nadal prowadziła silny ostrzał murów. Źródła podają, że atak i ostrzał z dział były prowadzone równocześnie.

[madohora]

W tym samym czasie na odcinku Likos Giustiniani Longo został trafiony kulą lub odłamkiem armatnim. Gdy ciężko rannego wyniesiono z pola walki, Genueńczyków ogarnęła panika. Włosi rozpoczęli bezładny odwrót, pozostawiając za sobą Wenecjan i Greków dowodzonych przez samego cesarza. Turcy zauważyli zamieszanie w szeregach wroga. Grupa 30 janczarów kierowana przez rosłego Hasana z Ulubat, podjęła próbę wdarcia się przez wyłom. Połowa z nich wraz z Hasanem natychmiast zginęła, jednak pozostałym udało się dostać do miasta, a kolejne, coraz to nowe oddziały janczarów śpieszyły im z pomocą. Konstantyn odrzucił insygnia cesarskie i wraz z grupą najbardziej oddanych towarzyszy ruszył do walki i zginął w bezpośrednim starciu. Razem z nim poległ też Teofil Paleolog. Turcy nie rozpoznali cesarza i pozostawili jego ciało na ulicy

[madohora]

Wielu mieszkańców zebrało się przy kolumnie Konstantyna Wielkiego, bowiem jedno z proroctw głosiło, że gdy tylko Turcy zbliżą się do kolumny, z nieba zstąpi anioł i przekaże cesarstwo wraz z mieczem nieznanemu, stojącemu przy kolumnie człowiekowi, który na czele armii odniesie zwycięstwo. Większość z nich została zamordowana.

[madohora]

Sphranzes pisze, że już po zakończeniu szturmu i zdobyciu miasta udało się odnaleźć ciało cesarza Konstantyna, które rozpoznano po cesarskich butach z wizerunkami orłów. Sułtan nakazał wystawić głowę Konstantyna na hipodromie, a ciało pochować z cesarskimi honorami. Według Ducasa głowę Konstantyna umieszczono na kolumnie na Forum Augusta.

[madohora]

Wielu historyków uznaje upadek Konstantynopola za kluczowy moment w historii Europy, oddzielający wieki średnie od epoki odrodzenia, wyjaśniając to upadkiem starego porządku religijnego i zastosowaniem nowych broni na polu walki, takich jak proch czy artyleria. Wiele uniwersytetów Europy zachodniej przyjęło greckich uczonych – uciekinierów z Bizancjum, co odegrało później znaczącą rolę w recepcji prawa rzymskiego.

[madohora]

Wraz z rozrostem miasta, w V wieku n.e. w czasach panowania cesarza Teodozjusza II (408-450 r.) zbudowano drugą linię obwarowań w odległości 1500 m na zachód od starych murów.

[madohora]

W murach od strony północnej znajdowały się następujące bramy:

Bramy przy Pałacu Blacherny
Brama Adrianopolska (Brama Charisius, Edirnekapı) – druga co do ważności po Złotej Bramie
5 Brama Wojskowa
Brama św. Romana (Topkapı)
4 Brama Wojskowa
Brama Rhesios (Yeni Mevlevihane Kapısı)
3 Brama Wojskowa (Triton)
brama prowadząca do klasztoru Pege
Brama Wiosenna
Brama Belgradzka (Xylokerkos lub 2 Brama Wojskowa)
Złota Brama w Konstantynopolu (Porta Aurea, początkowo był to łuk triumfalny)

[madohora]

Do czasów wprowadzenia do działań oblężniczych prochu palnego i dział, fortyfikacje miasta zostały zdobyte tylko podczas IV krucjaty w 1203, gdy 10 lipca okręty weneckie przerwały łańcuch zagradzający wejście do Złotego Rogu, a krzyżowcy przypuścili atak na mury miasta w rejonie zamku Blacherny i kolejny szturm 17 lipca, który doprowadził do przerwania obrony. Po raz drugi krzyżowcy zdobyli miasto w 1204 roku, gdy mury opanował hufiec Hugona z Saint-Pol i Piotra z Amiens. Do odbicia miasta z rąk krzyżowców doszło z kolei w 1261 roku (zdobycie Konstantynopola (1261)). Do zdobycia Konstantynopola przez Turków Osmańskich pod wodzą Mehmeda II i upadku miasta doszło 29 maja 1453 roku. Przyczyniło się do tego zamieszanie po przełamaniu przez Turków zewnętrznego muru, chaos spowodowany ucieczką Genueńczyków i wdarcie się Turków przez Kerkoportę.

[madohora]

Mury zbudowane w czasach Cesarstwa Bizantyńskiego zachowały się w dobrym stanie do XIX wieku, gdy miasto zaczęło rozszerzać się poza ich granice, co spowodowało znaczne ich uszkodzenia. Od 1980 roku prowadzone są prace zabezpieczające mające na celu zachowanie w dobrym stanie ich pozostałości.

[madohora]

Pałac ma prostokątny kształt, ściany zewnętrzne, łuki i obramowania okien są zdobione kamieniem i cegłami. W latach 1955–1970 pozostałości pałacu zostały odrestaurowane.

[madohora]

Kiedy łuk triumfalny został włączony do murów Teodozjusza, dobudowana została zewnętrzna brama, która w następnych stuleciach została obłożona dwoma rzędami marmurowych płaskorzeźb. Zgodnie z opisem angielskiego podróżnika z XVIII wieku, płaskorzeźby te przedstawiały sceny mitologiczne. Od tego czasu płaskorzeźby zaginęły. Inne źródła podają, iż zewnętrzna brama była zwieńczona, statuą bogini Wiktorii, trzymającej w rękach koronę.

[madohora]

Wieża Galata została zbudowana w 1384 jako część fortyfikacji ówczesnej kolonii Genui i była jej najwyższym punktem (wieża ma wysokość 63 metrów). W czasach Imperium Osmańskiego w wieży stacjonował oddział janczarów. W XVI w. znajdowało się tu więzienie. Około 1631 roku wynalazca Hezârfen Ahmed Çelebi odbył z wieży krótki lot. Po pożarze w 1794 wieżę odrestaurowano. Do 1964 z wieży wypatrywano pożarów, następnie wieżę zamknięto, odrestaurowano i w 1967 roku otworzono ją dla zwiedzających. Obecnie znajdują się tutaj: klub, restauracja, sklep z pamiątkami oraz punkt widokowy.

[madohora]

Wieża uległa zniszczeniu przez krzyżowców w czasie zdobycia Konstantynopola w 1204 roku. Zniszczenie wieży umożliwiło łacinnikom dostać się na nabrzeże i zaatakować miasto od jego strony, gdzie umocnienia były najsłabsze.

[madohora]

[madohora]

Pierwotny budynek powstał jako kościół Mądrości Bożej (zwany też Wielkim Kościołem). Była świątynią najwyższej rangi w Cesarstwie Bizantyńskim, katedra patriarsza oraz miejsce modłów i koronacji cesarzy bizantyńskich, na przestrzeni wieków niedościgniony wzór świątyni doskonałej i niemal symbol Kościoła bizantyńskiego[1]. Ufundowana przez Justyniana I Wielkiego, w obecnym kształcie powstawała w okresie od 23 lutego 532 do 27 grudnia 537. Po zdobyciu Konstantynopola przez Turków w 1453 została zamieniona na meczet (wtedy dobudowano minarety). Świątynię miał przyćmić wybudowany w XVII wieku Błękitny Meczet.

[madohora]

W 558 kopuła kościoła zapadła się podczas trzęsienia ziemi, następnie zaś kościół wielokrotnie płonął, ale za każdym razem szybko go remontowano. Kolejnym ważnym wydarzeniem w historii Hagii Sophii był okres ikonoklazmu, gdy – począwszy od 726 – z polecenia Leona III niszczono wizerunki Jezusa Chrystusa, Marii z Nazaretu i świętych. Okres ten zakończyła na dobre w 843 cesarzowa Teodora, wdowa po Teofilu, będąca wówczas regentką w imieniu syna, Michała III.

[madohora]

Ostatnie nabożeństwo odbyło się 28 maja 1453, brali w nim udział zarówno prawosławni, jak i katoliccy obrońcy Konstantynopola. Tamten pamiętny wieczór tak opisuje Donald M. Nic

[madohora]

W XVI wieku kolejnych przeróbek dokonał architekt Mimar Sinan, który wzmocnił konstrukcję kopuły i zbudował murowane minarety, które oprócz funkcji religijnej miały także wzmacniać konstrukcję budynku. Na przestrzeni wieków kompleks świątynny rozbudowywano i ozdabiano, dodając elementy takie jak biblioteka, loża sułtańska, medaliony z kaligrafowanymi imionami Mahometa i kalifów, mauzolea sułtanów, medresa, fontanna do ablucji czy brązowe lampy po obu stronach mihrabu (prezent Sulejmana Wspaniałego). Hellenistyczne marmurowe sześciany przy głównym wejściu zostały natomiast sprowadzone z Pergamonu na polecenie Murada III. Medresa zbudowana za panowania Mehmeda II została rozebrana w XVII wieku, a odbudowano ją w XIX wieku. Resztki pierwszej medresy odkryto natomiast w czasie wykopalisk w 1982. Ze względu na powstanie budowli jako świątyni chrześcijańskiej mihrab jest odchylony o 10° od osi budynku, by mógł wskazywać położenie Mekki.

[madohora]

Po upadku imperium osmańskiego Turcja stała się świecką republiką. W związku z tym Mustafa Kemal Atatürk w 1934 polecił, aby świątynia, która przez 916 lat służyła chrześcijanom, a przez 481 lat muzułmanom, została zmieniona w muzeum. Z posadzki zdjęto wówczas dywany, a ze ścian tynk, odsłaniając niektóre mozaiki. Odsłonięte zostały głównie mozaiki w górnych galeriach, natomiast te w głównej nawie pozostały w większości zakryte. W 2009 usunięto metalowe gwiazdy zasłaniające twarze dwóch serafinó.

[madohora]

W lipcu 2020 sąd administracyjny w Turcji unieważnił dekret z 1934, przekształcający Hagię Sofię w muzeum. Po tej decyzji prezydent tego kraju wydał dokument stwierdzający, że od 24 lipca miejsce to na nowo będzie pełniło funkcję meczetu, czyli miejsca modlitwy muzułmanów. Przeciwko takiej decyzji protestowały władze USA, Francji i Grecji, a także Hieronim II, zwierzchnik greckiego Kościoła prawosławnego oraz Ekumeniczny Patriarcha Konstantynopola Bartłomiej I, duchowy zwierzchnik około 300 milionów prawosławnych na całym świecie. Smutek z powodu tej decyzji wyraził także papież Franciszek. Powodem licznych sprzeciwów w tej sprawie był fakt, że budowla powstała jako świątynia chrześcijańska, która do 1453 była miejscem kultu dla wyznawców chrześcijaństwa wschodniego (od XI w. prawosławnych). W pierwszym nabożeństwie 24 lipca 2020 wzięli udział prezydent Recep Erdoğan i członkowie rządu

[madohora]

Do budowy kościoła użyto wiele drogich materiałów. Posadzki i bazy kolumn wykonano z ciemnoszarego marmuru. Do wykonania kolumn zastosowano w większości zielony marmur. Od nawy głównej eskedry oddzielone są kolumnami z czerwonego porfiru będące elementami spolium. Kapitele kolumn, nadłucza arkad i gzymsy oplata misterny relief o motywach roślinnych i geometrycznych. Wnętrze kopuły pokrywała złota mozaika, a na pendentywach umieszczono wielkie postacie cherubinów. Bogate było także wyposażenie kościoła. Według Anny Rózyckiej-Bryzek, składały się na nie

[madohora]

Więcej zmian wprowadzono po przekształceniu kościoła w meczet. Dodano wtedy wysokie minarety i liczne mauzolea, otaczające budowlę. Usunięto część mozaik i fresków, a pozostałe zamalowano. Z okresu osmańskiego pochodzi również osiem drewnianych medalionów, zawieszonych u podstawy kolumny. Są to doskonałe przykłady kaligrafii islamskiej. Umieszczono na nich osiem imion: Allaha, Mahometa, czterech pierwszych kalifów: Abu Bakra, Umara, Uthmana i Alego oraz dwóch wnuków Mahometa: Hasana i Husajna. W XVI wieku przywieziono z Miletu i ustawiono w świątyni dwa olbrzymie naczynia marmurowe, w których prawdopodobnie przechowywano oliwę do lamp.

[madohora]

Najpiękniejszymi są:
Mozaika w tympanonie bramy cesarskiej.

[madohora]

Wizerunki serafów w galerii.
W pendentywach znajdują się, pozbawione obecnie twarzy, wizerunki serafów. Zostały one odnowione w 1849 przez braci Fossati. Oni też zamalowali twarze aniołów. Obecnie w kościele znajdują się cztery wyobrażenia serafinów. Jednakże dwa z nich to namalowane przez braci Fossatich rekonstrukcje, gdyż oryginalne mozaiki nie zachowały się prawie wcale.

[madohora]

Mozaika Deesis
Deesis (po grecku 'Δέησις', co oznacza modlitwa). Mozaika znajduje się na galerii katedry. Pochodzi ona z XIII wieku. Została stworzona aby upamiętnić koniec użytkowania świątyni przez katolików, który trwał od 1204 do 1261. Mozaika przedstawia Chrystusa Pantokratora z Najświętszą Marią Panną po lewej i Janem Chrzcicielem po prawej stronie. Uważa się, że jest ona jednym z pierwszych przykładów renesansu bizantyńskiego.

[madohora]

Najbardziej znana kolumna kościoła zwana jest „płaczącą” lub „pocącą się”. Na niej umieszczona jest stela Grzegorza Cudotwórcy.

[madohora]

Kościół był również wzorem dla świątyń prawosławnych i innych obrządków wschodnich.

[madohora]

Torcello − wyspa położona na północny wschód od historycznego centrum Wenecji w Północnych Włoszech, sąsiaduje od południa z Burano i Mazzorbo.

[madohora]

Na Torcello znajdują się następujące zabytki:
Bazylika Santa Maria Assunta z VII-XI w., dawna katedra zniesionej diecezji w Torcello
Kościół Santa Fosca z XI-XII w.
Muzeum prowincjalne
Ponte del Diavolo, most z XV w.

[madohora]

Wzniesiony w 639 roku. W latach 640–1818 był katedrą diecezji Torcello, włączonej w 1818 roku do Patriarchatu Wenecji. Od 1 maja 1818 roku do 1986 roku kościół parafialny parafii Santa Maria assunta di Torcello, Venezia. Choć nie pełni już funkcji katedry, nadal zwyczajowo bywa tak nazywany (Cattedrale Santa Maria Assunta Torcello lub w skrócie: Cattedrale di Torcello). Kościół jest częścią najstarszego i największego zespołu sakralnego Laguny Weneckiej, na który składają się poza nim: pozostałości baptysterium znajdujące się przed jego fasadą oraz kościół Santa Fosca. Architektonicznie stanowi doskonały przykład stylu wenecko-bizantyńskiego

[madohora]

Fasada świątyni jest prosta, ozdobiona lizenami. Przed fasadą znajduje się portyk z drewnianym architrawem, podtrzymywany przez kolumny i filary. Marmurowy portal z IX wieku jest zwieńczony XI-wiecznym architrawem, udekorowanym reliefami z motywem winorośli. Po prawej stronie katedry są charakterystyczne okna z kamiennymi zawiasami i okiennicami z płyt kamiennych. Apsyda centralna jest półkolista, flankują ja trzy mniejsze apsydy boczne

[madohora]

Na posadzce znajduje się tzw. Carega di Atilla – stary, kamienny tron Attyli, na którym zasiadali miejscowi trybunowie podczas sprawowania sądów. Pomiędzy prezbiterium a nawą główną wznosi się ażurowy ikonostas, składający się z sześciu kolumn o dekoracyjnych kapitelach. Wspierają one drewniany architraw, na którym umieszczono 13 XV-wiecznych ikon z wizerunkami Maryi i 12 apostołów. Ponad nimi znajduje się krucyfiks, pochodzący z tego samego okresu. Ikonostas bazyliki w Torcello ma szczególne znaczenie, ponieważ reprezentuje etap przejściowy pomiędzy templon, a ikonostasem drewnianym. Na dole, pomiędzy kolumnami umieszczono 4 płyty z białego marmuru, pochodzące X-XI wieku i udekorowane reliefami bizantyńskimi o motywach zwierzęcych; należą one do najcenniejszych zabytków bazyliki. Dwie podobne płyty z płaskorzeźbami z IX wieku znajdują się z prawej strony chóru. W posadzce umieszczona została płyta nagrobna Paola z Altino, pierwszego biskupa Torcello. Z lewej strony wznoszą się dwie ambony, zmontowane w XIII wieku z fragmentów obiektów pochodzących przypuszczalnie z Altino. Większa z ambon wsparta jest na 4 niewielkich kolumnach, zaś mniejsza – na jednej. Ścianki schodów wyłożono marmurem.

[madohora]

Wewnętrzną ścianę fasady oraz sklepienia i ściany apsyd zdobią cenne mozaiki z IX-XIII wieku, będące kontynuacją rawenneńskiej techniki i ikonografii mozaikowej na Lagunie Weneckiej, stanowiące etap pośredni między mozaikami kościoła San Vitale w Rawennie a mozaikami bazyliki św. Marka.

[madohora]

Kompozycja składa się z sześciu części, ułożonych poziomo; dwie położone najwyżej pochodzą z XIII wieku, natomiast pozostałe z XII[

[madohora]

III pas: w centrum widoczny jest Chrystus w glorii na tle tarczy. Z obu jego stron stoją Matka Boska i Święty Jan oraz archaniołowie Michał i Gabriel, otoczeni 12 apostołami;

[madohora]

VI pas: obraz z prawej strony przedstawia rozpustników w płomieniach, żarłoków gryzących własne ręce, czaszki zawistnych, których oczy wyjadają węże, skąpców dręczonych ogniem i leniwych, o rozczłonkowanych ciałach. Obraz z lewej strony ukazuje Raj, którego bramy strzeże cherubin. Po jego prawej stronie klęczy Święty Piotr, a po lewej stoją: Dobry Łotr, Matka Boska i starzec symbolizujący Abrahama, z duszyczkami dzieci.

[madohora]

[madohora]

Kościół został zbudowany w XI na planie centralnym, mającym na zewnątrz formę ośmiokąta, w który wpisano plan wnętrza w formie krzyża greckiego. Kościół został pomyślany jako martyrium dla znajdującej się obok katedry Santa Maria Assunta, zgodnie ze schematem architektonicznym wczesnego chrześcijaństwa: baptysterium – katedra – martyrium – dzwonnica. Nie ma zgodności wśród badaczy co do pierwotnego rozplanowania kościoła. Jedni otrzymują, iż kościół powstał jako martyrium na planie centralnym, mającym formę kwadratu wpisanego w ośmiokąt, co jest to wyraźnym przykładem bizantyjskiego modelu architektonicznego z XI wieku, natomiast według innych pierwotnym planem kościoła był krzyż [grecki]. Relikwie Świętej Foski przybyły tu w X wieku z Sabraty, miasta pierwotnie fenickiego, później rzymskiego, leżącego nieopodal Trypolisu; kult tej świętej jest bowiem związany ze średniowiecznymi szlakami handlowymi.

[madohora]

[madohora]

Ma status miasta wydzielonego i jest ośrodkiem administracyjnym obwodu kijowskiego. Stanowi także największy ośrodek przemysłowy i kulturalno-naukowy kraju. Posiada rozwinięty przemysł maszynowy, lotniczy, optyczny, precyzyjny, elektrotechniczny i elektroniczny, stoczniowy, chemiczny, lekki, spożywczy i materiałów budowlanych. Miasto jest także ważnym węzłem kolejowym i drogowym. Obsługiwane jest przez dwa międzynarodowe porty lotnicze (Boryspol i Żulany). Znajduje się tu także port rzeczny oraz sieć metra. W Kijowie działa około 20 szkół wyższych (m.in. Uniwersytet im. Tarasa Szewczenki, Akademia Kijowsko-Mohylańska, Narodowy Uniwersytet Techniczny i Narodowa Akademia Muzyczna), mieści się tu również siedziba Akademii Nauk Ukrainy. Do instytucji kultury zaliczają się m.in. Opera Narodowa im. Tarasa Szewczenki, Narodowy Teatr Dramatyczny im. Iwana Franki, Ukraiński Teatr Dramatyczny im. Łesi Ukrainki, Filharmonia Narodowa Ukrainy oraz liczne muzea.

[madohora]

W 2022 roku Kijów niszczony jest działaniami wojennymi ze strony Rosji.

[madohora]

W 882 r. Kijów został zdobyty przez wikińskiego władcę Olega Mądrego, który przeniósł do Kijowa swoją siedzibę. W 988 lub 989 r. miał miejsce w Kijowie chrzest Włodzimierza I Wielkiego, uznawany symbolicznie za chrzest Rusi. 14 sierpnia 1018 Bolesław I Chrobry zdobył Kijów podczas wyprawy kijowskiej. Pod koniec IX wieku Kijów został stolicą Rusi Kijowskiej, jednak w 1169 r. stracił swoje znaczenie polityczne. W 1240 r. Gród Jarosława został najechany i zniszczony przez Tatarów, co spowodowało upadek dawnego miasta i początek okupacji mongolskiej.

[madohora]

W 1494 r. wielki książę litewski Aleksander Jagiellończyk nadał miastu prawa magdeburskie. Miasto po unii lubelskiej w (1569) roku zostało włączone do Korony Polskiej i było miastem królewskim Rzeczypospolitej. Od tego momentu nastąpił dynamiczny rozwój miasta. W XVI wieku Padół stał się liczniejszy niż Wysokie Miasto i zachował dominującą rolę do XIX wieku.

[madohora]

W 1918 r. w Kijowie ogłoszono stworzenie Ukraińskiej Republiki Ludowej i stoczono ciężkie boje z bolszewikami, w których brała udział 3. Armia Wojska Polskiego, która, w porozumieniu z atamanem Symonem Petlurą, wkroczyła do miasta 7 maja 1920 w czasie wyprawy kijowskiej. Bolszewicy ostatecznie zdobyli miasto w 1920 r. W 1934 do Kijowa przeniesiona została z Charkowa stolica Ukraińskiej SRR. W latach 30. XX wieku w Bykowni pod Kijowem NKWD zamordowało około 150 tysięcy osób. W 1941 r. Niemcy dokonali masakry kilkudziesięciu tysięcy kijowskich Żydów w Babim Jarze.

[madohora]

W trakcie rozpadu Związku Radzieckiego 24 sierpnia 1991 roku ukraiński parlament ogłosił deklarację niepodległości Ukrainy, czyniąc Kijów stolicą państwa. W tym też roku został siedzibą katolickiej diecezji kijowsko-żytomierskiej obrządku łacińskiego.

[madohora]

W II połowie IV wieku mogło istnieć w rejonie obecnego Kijowa prawdopodobne „państwo” Boza stanowiące silną organizację plemienną Antów. Byli oni związkiem plemiennym zorganizowanym w IV w. przez króla Gotów Hermanaryka. Antowie toczyli kilkunastoletnią wojnę z Gotami, którym ostatecznie ulegli. Jordanes podaje nawet imiona króla gockiego, Winitara, i wodza Antów, Boza, przez gockiego kronikarza tytułowanego „królem”. Boz został pokonany przez króla Ostrogotów Winitara, a następnie ukrzyżowany wraz z synami i licznymi możnymi

[madohora]

Jeżeli prawdziwa jest informacja Jordanesa przedstawiająca Antów jako wschodni odłam Słowian, Boz byłby pierwszym znanym z imienia władcą słowiańskim. Henryk Łowmiański interpretował Antów jako wschodniosłowiański związek plemienny i lokalizował ich nad Rosią[1]. Niemniej Lech Leciejewicz określił próby lokalizacji „państwa” Boza w okolicach Kijowa lub na Wołyniu jako jedynie hipotetyczne, wobec braków materiałów źródłowych. Zdaniem Stanisława Urbańczyka imię Boz może być spokrewnione ze słowami „boży” lub „bosy”, bądź też wywodzić się od słowa „wódz” i być tylko nazwą godności a nie imieniem. Antowie są najczęściej utożsamiani ze wschodnimi Słowianami, choć możliwe że początkowo nazwa ta odnosiła się do sarmackiej grupy rządzącej.

[madohora]

Kaenuogardia IX w., sagi normańskie

[madohora]

Kujaba, Kuj-Aba, Kildare – źródła arabskie al-Istachriego i Ibn Hauqala IX/X w

[madohora]

Känugard 1050 Iziesław

[madohora]

Kijów-Padół – XV/XVI w., nadanie praw miejskich Padołowi w 1497

[madohora]

Do czasu odzyskania przez Polskę niepodległości w 1918 roku Kijów był jednym z najważniejszych ośrodków polskości na dawnych wschodnich ziemiach przedrozbiorowej Polski.

[madohora]

Józef Ignacy Kraszewski tak opisywał swoją podróż do Kijowa w II poł. XIX wieku:

[madohora]

W nocy z 7 na 8 kwietnia 1944 roku lotnictwo niemieckie zbombardowało leżącą na terenie Kijowa stację kolejową Darnica, przy której stacjonował 1 Samodzielny Dywizjon Artylerii Przeciwlotniczej pod dowództwem ppłk. Włodzimierza Sokołowskiego (Walki pod Darnicą). W wyniku bombardowania śmierć poniosło 2 oficerów, 19 podoficerów i 22 polskich szeregowców, których pochowano w kwaterze wojennej Cmentarza Darnickiego

[madohora]

prawy brzeg Dniepru
rejon hołosijiwski
rejon peczerski
rejon podilski
rejon obołoński
rejon swiatoszyński
rejon sołomiański
rejon szewczenkowski
lewy brzeg Dniepru
rejon darnycki
rejon desniański
rejon dniprowski

[madohora]

Muzea
Edytuj
Muzeum historii Ukrainy w II wojnie światowej
Muzeum Wojny w Afganistanie
Dom i muzeum Michaiła Bułhakowa (XIX w.)
Muzeum Jednej Ulicy
Muzeum miniatury
Muzeum czarnobylskie
Muzeum Wody
Muzeum Historyczne
Muzeum współczesnego malarstwa ukraińskiego

[madohora]

W XI wieku drugi igumen Teodozjusz wprowadził bizantyjską regułę studycką, która przewidywała życie we wspólnocie klasztornej i oddawanie się nieustannej modlitwie i pracy. Już w XII wieku klasztor był uważany za miejsce cudowne i oczyszczające z grzechów. Rozwijało się w nim również dziejopisarstwo: powstała tu, między innymi, Powiest’ wriemiennych lat („Powieść doroczna”), zwana również „Latopisem Nestora”, pierwsza kronika ruska. W 1539 w ławrze pochowano księcia wołyńskiego i starostę winnickiego Eliasza Ostrogskiego.

[madohora]

3 listopada 1941 wybuch zniszczył część soboru Zaśnięcia Matki Bożej. Według słowackiej kroniki filmowej eksplozja ta miała miejsce 20 minut po wizycie w ławrze prezydenta Słowacji Jozefa Tiso. Do dziś trwają spory, kto był winny zniszczenia – radzieccy partyzanci, którzy zaatakowali kwaterujące tam wojska niemieckie, czy Niemcy.

[madohora]

Obecnie zespół składa się z ławry dolnej i ławry górnej.

[madohora]

Teren dolnej ławry został przekazany w zarząd Ukraińskiej Cerkwi Prawosławnej Patriarchatu Moskiewskiego. Składa się z Bliskich Pieczar i Dalekich Pieczar.

[madohora]

W Dalekich Pieczarach pod ziemią znajdują się trzy świątynie:
cerkieiw Zwiastowania z czasów Teodozjusza
cerkiew św. Teodozjusza
cerkiew Narodzenia Pańskiego.

[madohora]

Pierwsze chrześcijańskie budowle sakralne miały istnieć w tym miejscu już w czasach panowania św. Olgi (945–947). Obecną świątynię zaczęto budować za panowania Włodzimierza I Wielkiego, 4 listopada 1011 w stylu bizantyjskim. Do XIII wieku była najważniejszą cerkwią miasta, pełniła funkcje katedry biskupiej, w tym metropolitalnej. Po najeździe Tatarów w 1240 roku została zrujnowana i opuszczona. W XVI wieku była już poważnie uszkodzona (nie posiadała dachów i kopuł).

[madohora]

W 1921 w soborze wszechukraiński sobór wyświęcił protoprezbitera Wasyla Lypkiwśkoho na Metropolitę kijowskiego i całej Ukrainy, głowę nowo utworzonego niekanonicznego Ukraińskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego. Tego samego roku Narodowa Akademia Nauk Ukrainy utworzyła Komisję ds. cerkwi Mądrości Bożej, w celu ratowania soboru przed zniszczeniem przez władze, w ramach regularnej akcji ateizacji ZSRR. W 1934 w ramach akcji zamykania i burzenia świątyń w stolicy Ukrainy, cały zespół klasztorny Mądrości Bożej, razem z drugim głównym monasterem miasta, ławrą Peczerską, zamieniono w muzeum. Rząd komunistyczny zakazał sprawowania liturgii w soborze. Zabrano złote i srebrne przedmioty liturgiczne, królewskie wrota, ikony, kadzielnice, świeczniki, szaty i księgi liturgiczne. Pozłocony ikonostas, po zdarciu złota, spalono. We wrześniu 1941, według świadectw byłego dyrektora sofijskiego muzeum, Oleksego Powstenki, władze próbowały zaminować sobór i wysadzić go w powietrze. Nie zdążyli zrobić tego przed przyjściem wojsk niemieckich. Saperzy niemieccy oczyścili obiekt. W 1943 podczas niemieckiej okupacji Kijowa rozgrabiono eksponaty soboru-muzeum, część cennych ikon i archiwum fotograficznego wywieziono do Niemiec. Późniejsza propaganda starannie otaczała milczeniem niszczycielskie działania władzy radzieckiej.

[madohora]

Świątynia posiada 3 nawy z okresu średniowiecza i 2 dodatkowe nawy przy każdym z boków, które zostały dodane w okresie nowożytnym. Dach wieńczy 13 kopuł. Na piętro z dawną galerią dla możnowładców prowadzi spiralna klatka schodowa. W średniowieczu sobór był nieotynkowany.

[madohora]

Złota brama w Kijowie (ukr. Золоті ворота, Zołoti worota) – średniowieczna brama wjazdowa do kijowskiego grodu Jarosława. Nazwa ta została nadana również znajdującemu się w pobliżu teatrowi oraz stacji kijowskiego metra. Obecny budynek jest w większości rekonstrukcją powstałą w XX wieku.

[madohora]

W 1982 roku została całkowicie odnowiona z okazji 1500-lecia Kijowa, jakkolwiek nie było żadnych dowodów dokumentujących jej oryginalny wygląd.

[madohora]

Legenda mówi, że w 1018 roku w czasie wyprawy na Ruś Kijowską Bolesław I Chrobry uderzył Szczerbcem o bramę wyszczerbiając go, choć pierwsza historyczna wzmianka o budowli zachowała się w latopisie z 1037 roku. Legenda ta w dość niezwykłej interpretacji została użyta w powieści rosyjskiego pisarza Wladimira Ordanskiego Klucz Dawida.

[madohora]

Sartowice – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie świeckim, w gminie Świecie.

[madohora]

Według rejestru zabytków NID na listę zabytków wpisany jest zespół dworski, 1792 r., XIX w., XX w., nr rej.: 168/A z 15.06.1985:

[madohora]

Przyroda parku otaczającego wieś znajduje się pod ochroną. Rosną w nim między innymi: miłorząb dwuklapowy, buk zwyczajny (odmiana czerwonolistna wraz z wyżłobionymi w nim podpisami lokalnych mieszkańców – najstarszy wpis nożem sięga 1922 roku – oraz odmiana płacząca), 450-letni dąb imienia Ulricha Wilhelma Grafa Schwerina von Schwanenfelda o wysokości 30 m i obwodzie 4,2 m, platany klonolistne, kasztany jadalne.

[madohora]

Góry Diabelce (także: Czarcie Góry) – pasmo wzgórz wysoczyzny morenowej, w miejscu gdzie Wysoczyzna Świecka opada stromo ku lewemu brzegowi Wisły, w rejonie wsi Wiąg i Sartowice. W najwyższym punkcie mają 87 m n.p.m

[madohora]

Starogród – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie chełmińskim, w gminie Chełmno.

[madohora]

Wieś znajduje się w dolinie Dolnej Wisły. Znajdują się tu oczka i starorzecza (największe z nich to Jezioro Starogrodzkie). Starogród Górny leży na wysokim zboczu doliny (około 50 m powyżej poziomu dna doliny).

[madohora]

kościół parafialny pw. św. Barbary z 1754 roku w stylu barokowym, nr rej.: A/387 z 30.11.1929. Pierwszy kościół na tym terenie wzmiankowany był w 1276 roku. Obecny został wybudowany w 1754 roku z fundacji biskupa Wojciecha Stanisława Leskiego; nieorientowany, z prostokątnym korpusem z trójbocznym zamkniętym prezbiterium, na bokach pięcioboczne kaplice, dwuwieżowy. Na przedniej elewacji budynku znajduje się marmurowa tablica fundacyjna z datą 1759 i herbami Nałęcz i biskupa Leskiego, a w środkowej niszy rzeźba Chrystusa Dobrego Pasterza. W kościele przeważa wystrój XVIII-wieczny. We wnętrzu znajduje się barokowy ołtarz główny ze św. Barbarą, aniołem i młodzieńcem (prawdopodobnie św. Stanisław Kostka). Na rokokowy wystrój świątyni składają się: ambona, drzwi, portal i polichromowany strop w prezbiterium, epitafium biskupa Leskiego.

[madohora]

dwór murowany z początku XIX w. – parterowy, wzniesiony na planie prostokąta, nakryty dwuspadowym dachem z użytkowym poddaszem i mieszkaniami w szczytach oraz umieszczoną centralnie lukarną w kształcie wolego oka. Elewacja frontowa jest siedmioosiowa z wejściem poprzedzonym schodami, układ wnętrz dwutraktowy.

[madohora]

[madohora]

W grudniu 1242 roku dowodzony przez brata zakonnego Teodoryka z Bernheim oddział krzyżacki napadł na pomorski gród w Sartowicach skąd zrabował relikwię głowy św. Barbary, którą następnie Krzyżacy umieścili w kaplicy zamku w Starogrodzie. Wkrótce Starogród stał się popularnym ośrodkiem pielgrzymkowym z licznymi odpustami nadawanymi przez papieży. Do relikwii znajdujących się w Starogrodzie pielgrzymowali m.in. król czeski Wacław oraz Anna Światosławowna, żona wielkiego księcia litewskiego Witolda Kiejstutowicza, kardynałowie włoscy i węgierscy, hrabiowie Anglii. W 1244 roku został wymieniony we wzmiance pisemnej pierwszy kontur starogrodzki – Eberhard. W 1410 roku na krótki czas po bitwie pod Grunwaldem zamek zajęły wojska polskie króla Władysława Jagiełły. Zamek był siedzibą komtura do 1454 roku, gdy po wybuchu wojny trzynastoletniej został opanowany przez oddziały propolskiego Związku Pruskiego. Wtedy też relikwie św. Barbary zostały wywiezione przez Krzyżaków na zamek w Malborku. W 1457 roku zamek w Starogrodzie zajęły w zastaw wojska zaciężne walczącego po stronie krzyżackiej Bernarda Szumborskiego i nie zwróciły pomimo postanowień kończącego wojnę II pokoju toruńskiego w 1466 roku. W 1478 roku wielki mistrz Marcin Truchsess von Wetzhausen podjął pertraktacje z następcami Szumborskiego w sprawie wykupu i przekazania Krzyżakom zajętych w zastaw dóbr, dzięki czemu Krzyżacy w czerwcu ponownie przejęli zamek co m.in. doprowadziło do wybuchu tzw. Wojny popiej z Polską. W 1479 roku rycerstwo polskie pod dowództwem Piotra Dunina, Jana Białego i Jana Zielezińskiego i wsparciu Gdańska pokonało wojska krzyżackie, a sam wielki mistrz musiał złożyć hołd królowi polskiemu i zwrócić Starogród i inne zamki. Od tego czasu zamek stał się siedzibą starostów królewskich. Odbudowa zniszczonego w wyniku działań wojennych zamku, nastąpiła w 1495 roku z inicjatywy króla Jana Olbrachta. Na mocy decyzji Aleksandra Jagiellończyka z 1505 roku zamek był w posiadaniu biskupów chełmińskich. W 1623 roku zatrzymał się na zamku król Zygmunt III Waza z małżonką Konstancją Habsburżanką oraz całym towarzyszącym im dworem.

[madohora]

Dom konwentu (Zamek wysoki) wzniesiono na planie pięcioboku o rozpiętości około 50 m. Główna, dwupiętrowa i podpiwniczona zabudowa znajdował się wzdłuż zachodniego boku. Tam mieściły się główne pomieszczenia zamku średniowiecznego – refektarz, a w narożniku południowo-zachodnim kaplica z relikwiami św. Barbary. Północno wschodni i południowo-wschodni bok domu konwentu zajmowały natomiast w średniowieczu parterowe budynki gospodarcze, mieszczące kuchnię, piekarnie i browar. Od strony przedzamcza pierwszego (wewnętrznego) dom konwentu osłaniała fosa i parcham (międzymurze i zewnętrzny mur obronny). Od tej strony znajdowała się też brama wjazdowa, a na międzymurzu dom komtura (w nowożytności polskiego starosty). Przedzamcze pierwsze (wewnętrzne) było mniejsze i murowane, a drugie (zewnętrzne), bardzo obszerne, było drewniano-ziemne. Wjazd do zespołu zamkowego znajdował się w pobliżu kościoła parafialnego św. Barbary

[madohora]

W 1286 na południe od zamku lokowano Malbork (Stare Miasto), którego mury miejskie sprzężono z murem obronnym zamku w jednolity system obronny. W 1388 na wschód od zamku założono Nowe Miasto. W latach 1626–1635 miasto i zamek otoczono wałem fortecznym o narysie bastionowym, zaś przyczółek mostowy na lewym brzegu Nogatu osłonięto dziełem rogowym

[madohora]

W drugiej połowie XIX w. pod wpływem publikacji Ferdinanda von Quasta (1807-1877) pogłębiono analizę struktury architektonicznej. Quast wyodrębnił dwie główne fazy budowy zamku. Pierwszą w latach 30. XIV w., kiedy powstała mniejsza budowla oraz imponującą rozbudowę za czasów Winricha von Kniprode. Dalsze badania do II wojny światowej były prowadzone pod kierunkiem: Conrada Steinbrechta, Bernhard Schmid i Karla-Heinza Clasena (1893-1979)

[madohora]

W latach 30. XX wieku zamek był często wykorzystywany przez Niemców jako tło uroczystości nazistowskich. W zimie 1945 roku podczas walk o miasto z Armią Czerwoną, zamek został zamieniony w punkt oporu, co doprowadziło do wielkich zniszczeń. Walki trwały do 9 marca 1945 roku. Zburzone całkowicie zostały wschodnia część zamku wysokiego i średniego, wieża główna oraz kościół zamkowy. Zniszczenia szacowano na 50–60%.

[madohora]

Zamek Średni (rezydencja Wielkiego Mistrza)

Pałac Wielkich Mistrzów
Letni Refektarz – sala audiencjalna na końcu zachodniego budynku jest jednym z najpiękniejszych wnętrz świeckich z epoki gotyku. Jest jasno oświetlona z trzech stron przez duże okna. Sklepienie wspiera się na pojedynczym filarze
Zimowy Refektarz – mniejszy od Letniego Refektarza, ale o podobnej konstrukcji. We wnętrzu kartusz herbowy królów polskich z rodu Wazów
Kaplica prywatna Wielkich Mistrzów (dawniej nieprawidłowo nazywana kaplicą św. Katarzyny) – pierwotnie kaplica posiadała dwie kondygnacje. Podczas przebudowy w latach 1380-1383 zburzono chór, zlikwidowano dolną kaplicę, a zachowana kaplica górna stała się częścią mieszkania Wielkich Mistrzów. Ograniczono jej funkcje publiczne, ale jednocześnie zyskała na znaczeniu przez przechowywanie w niej relikwii
Wysoka Sień - jest jednym z najciekawszych architektonicznie pomieszczeń z zastosowaniem filarów zamiast pełnej ściany w obrębie wnęk okiennych[35]
Mieszkanie Wielkiego Mistrza - jest największym, położonym na poziomie 4-tym. Składało się z izby mieszkalnej, sypialni, małego gabinetu, a całość była połączona z prywatną kaplicą. Przy ich planowaniu zadbano o krótkie połączenia z salami reprezentacyjnymi
Wielki Refektarz – zbudowany około 1320–1330 roku, sala biesiadna ze sklepieniem palmowym wspartym na 3 granitowych filarach jest największym świeckim pomieszczeniem w państwie zakonnym (30,3 x 15,3 m)[37]. Był on miejscem głównych wydarzeń wewnątrzzakonnych, takich jak np. kapituły generalne oraz salą posiłków codziennych wielkiego mistrza i jego dworu wraz z zaproszonymi gośćmi[38]
Infirmeria (sala przeznaczone dla osób starszych lub chorych)
Refektarz Infirmerii – jadalnia
kaplica Infirmerii
Wieża Kurza Stopa (latryna dla mieszkańców Infirmerii)
Kaplica św. Bartłomieja (dla gości zakonu, w czasach polskich pod wezwaniem św. Wojciecha)
Wielka Komturia – komnaty Wielkiego Komtura, od strony wschodniej zamku
Małe Gdanisko (dla gościnnych dostojników zakonnych)

[madohora]

ZAMEK W MALBORKU

[madohora]

Początkowo Muzeum Zamkowe dysponowało skromną ilością zbiorów, których rdzeniem były wydobyte z gruzów detale architektoniczne, działa rzeźby i rzemiosła artystycznego. W ciągu następnych dekad systematycznie wzbogacano zbiory co przyniosło efekt w postaci około 40 tysięcy muzealiów (według najnowszego oszacowania zbiorów), w których oprócz bogatej kolekcji plastyki gotyckiej znalazła się zbrojownia, kolekcja numizmatów czy wyrobów z bursztynu.

[madohora]

Kolekcję Ceramiki tworzą wyroby z porcelany (gł. wyroby z manufaktur w Korcu, Nieborowie i Baranówce), fajansu (wyroby ćmielowskie, gdańskie i delfckie) oraz majoliki (m.in. włoskiej).

[madohora]

Najstarsze obrazy gromadzone w Kolekcji Malarstwa sięgają XVI w. Znajdują się w niej dzieła malarstwa europejskiego, w tym Madonna z Dzieciątkiem i szczygłem nieznanego mistrza włoskiego z XVI wieku, prace nieznanych malarzy francuskich, niemieckich i holenderskich z XVII w. m.in. Afrodyta i Adonis, Martwa natura z owocami, Krajobraz alpejski, Pokłon Trzech Króli pędzla Fransa Franckena. Ponadto dzieła malarstwa polskiego m.in. szkic do Bitwy pod Grunwaldem Jana Matejki.

[madohora]

W obecnej formie biblioteka funkcjonuje od 1961 roku jako jeden z działów Muzeum Zamkowego w Malborku. Stworzona głównie dla potrzeb pracowników Muzeum, udostępnia swój księgozbiór także mieszkańcom Malborka, studentom, naukowcom z kraju i zagranicy. Biblioteka ma charakter naukowy, określony statutem organizacyjnym Muzeum Zamkowego.

[madohora]

RUINY ZAMKU W MALBORKU

[madohora]

W północno-zachodniej części miasta usytuowana była fara pod wezwaniem św. Jana. Następnym ważnym obiektem był ratusz. Prawdziwa perła gotyckiej architektury municypalnej. Pierwsza wzmianka o malborskim ratuszu brzmiąca „auff dem Rathuze von der Stadt” (na ratuszu miejskim) pochodzi z 1365 roku

[madohora]

ycie codzienne w tym czasie nie odbiegało od życia w innych podobnych miastach. W razie niebezpieczeństwa mieszczanom wydawano broń i zbroje z arsenału mieszczącego się w ratuszu. Każdy z członków cechów znał obowiązki obrony murów i baszt w razie oblężenia. Poddani księcia Władysława I, poddali Malbork dopiero we wrześniu 1309. W celu uprawomocnienia swojego postępowania Krzyżacy wykupili we wrześniu swoje wątpliwe prawa do dzielnicy od Brandenburczyków. Zabór Pomorza Gdańskiego umożliwił wielkiemu mistrzowi Zakonu Krzyżackiego ostateczne przeniesienie stolicy z Wenecji do Malborka.

[madohora]

W latach 1466–1772 Malbork był miastem królewskim położonym w prowincji Prusy Królewskie. Na czele władz miejskich stał samorząd złożony z rajców i wybieranego przez nich burmistrza. Miasto podlegało władzy starosty malborskiego, jako bezpośredniego przedstawiciela króla, który corocznie za pośrednictwem swego przedstawiciela (burgrabiego lub wójta malborskiego) zatwierdzał wybór do rady miejskiej. Pod względem administracyjnym Malbork włączono do województwa malborskiego, od którego wzięło ono jedynie swoją nazwę, miasto nie było jednakże nigdy jego stolicą W zamku malborskim znajdowała się rezydencja królów polskich używana podczas ich pobytów w Prusach i w drodze do Gdańska[12]. Zamek malborski de iure stał się własnością królewską na podstawie aktu inkorporacji Prus do Korony Królestwa Polskiego (6 marca 1454 r.). Zarządzany był początkowo przez starostów malborskich i podlegających im urzędników (wójta, burgrabiego, skarbnika malborskiego) zaś od początku XVI w. wspólnie przez starostę i wyznaczanego przez króla administratora dóbr zamku malborskiego rozciągających się na Wielkich i Małych Żuławach Malborskich W 1591 r. dobra te przekształcono w ekonomię malborską wchodzącą w skład kompleksu dóbr stołowych króla, którą kierował urzędnik zwany ekonomem malborskim. Począwszy od 1506 r. do roku 1626 zamek malborski był też siedzibą podskarbich ziem pruskich, który to urząd wykształcił się z urzędu skarbnika malborskiego. W okresie polskim Malbork był miejscem zjazdów najpierw stanów pruskich, a od 1526 r. (naprzemiennie z Grudziądzem) sejmiku generalnego Prus Królewskich. Obrady odbywały się zazwyczaj w ratuszu miejskim i w kościele parafialnym św. Jana Chrzciciela. Pod względem przynależności kościelnej Malbork należał do diecezji pomezańskiej, która w XVI w. wskutek reformacji oraz rozpadu Prus na Królewskie (Polskie) i Książęce również uległa podziałowi na część katolicką i protestancką. Część katolicką podporządkowano jeszcze w XVI w. administracji biskupów chełmińskich, których od 1601 r. reprezentowali rezydujący w Malborku oficjałowie pomezańscy. W XVI wieku na skutek postępów reformacji większość mieszczan malborskich oraz mieszkańców Żuław Malborskich przeszła na luteranizm. Luteranie malborscy i żuławscy otrzymali na sejmie lubelskim w 1569 r. przywilej wolnego wyznawania luteranizmu. Mimo to za panowania Zygmunta III Wazy w okresie potrydenckiej kontrreformacji sprowadzono do Malborka jezuitów (1618-1780), których zadaniem była pokojowa rekatolizacja miejscowej ludności innowierczej. Zaliczali się do niej najliczniejsi luteranie, ponadto mennonici (głównie na Żuławach), kalwiniści, a nawet nieliczni prawosławni, Żydzi czy muzułmanie[

[madohora]

W 1920 zaniechano organizowania targów na Rynku, a w latach 20. nad Nogatem, na przedmieściu Piaski, powstała wielka dzielnica przemysłowa[24]. W 1924 roku powstało lotnisko pasażerskie, zapewniające codzienne połączenia z Berlinem, Gdańskiem, Elblągiem i Olsztynem, a rok później pojawiła się miejska komunikacja autobusowa. W 1926 roku zagospodarowano bulwar nad Nogatem. W latach 1927–1929 przy obecnym placu Słowiańskim powstał Nowy Ratusz mieszczący również bibliotekę, miejską kasę oszczędności oraz szkołę handlową.

[madohora]

Po wojnie stopniowe usuwanie szkód wojennych sprowadzało się do systematycznego wyburzania pozostałości zabudowy malborskiego Starego Miasta. Odzyskaną cegłę oddawano na odbudowę Warszawy. Jedynymi reliktami gotyckiego miasta pozostały kościół farny, ratusz, dwie bramy miejskie i fragmenty murów obronnych. Obecnie stare miasto Malborka zajmuje osiedle czteropiętrowych bloków o luźnej zabudowie. Zachowano jednak orientacyjny układ średniowiecznych ulic z długim rynkiem i ulicami gospodarczymi, odrestaurowano ratusz, kościół św. Jana, dwie wieże bramne, fragmenty murów obronnych i gotyckie mury szkoły. Równocześnie w mieście powstawał przemysł, pracowała duża cukrownia, roszarnia lnu, mleczarnia, wybudowano fabrykę makaronu, drukarnię i zakłady elektrotechniczne produkujące wentylatory

[madohora]

W latach 2011–2014 odbudowano dawną Szkołę Łacińską zbudowaną w 1352 roku za czasów wielkiego mistrza zakonu krzyżackiego Winricha von Kniprode. W obiekcie znajdują się biblioteka, centrum dawnego rzemiosła i obserwatorium astronomiczne

[madohora]

Jedynymi reliktami gotyckiego Starego Miasta w Malborku, oprócz ratusza, pozostały: dwie bramy miejskie (Brama Mariacka i Brama Garncarska), kościół farny, fragmenty murów obronnych i mury Szkoły Łacińskiej

[madohora]

[madohora]

W 1838 pożar strawił oryginalne zwieńczenie bramy, które zastąpiono charakterystyczną nadbudówką z muru pruskiego. Na przełomie lat 1936/1937 przystąpiono do rekonstrukcji dachu według projektu mistrza budowlanego Paula Domberta. Rozebrano wieżyczkę, a bramę nakryto czterospadowym dachem, kryjącym krenelaż. Zegar umieszczono w ozdobnym krenelażu. Po II wojnie światowej zwieńczenia z 1937 nie przywrócono

[madohora]

Brama Garncarska
zwana także Elbląską lub Św. Ducha – zbudowana najprawdopodobniej w 1380. Jest bramą pięciokondygnacyjną wysokości 12 m, wzniesioną na planie prostokąta o wymiarach 7,6 na 9,4 metra. Prócz przejazdu znajdują się w przyziemiu bramy dwa przejścia dla pieszych. Szerokie fryzy, oddzielające kondygnacje i blendowanie w dwu górnych oraz tarcze herbowe na najwyższym piętrze, a wreszcie prześwity strzelnicze o wykroju prostokątnym, kształtowały plastycznie wielką płaszczyznę ściany wschodniej. Podobnie uformowana, zwrócona ku miastu fasada zachodnia nie posiadała wielkiej wnęki, jaka znajdowała się po przeciwnej stronie i sięgała na wysokość trzech kondygnacji.

[madohora]

Kościół św. Jana
z 2-giej połowy XIV wieku – kościół odbudowano po zniszczeniach oblężniczych z lat 1457–1460 w latach 1467–1523. Wzniesiono kościół sześcioprzęsłowy, trójnawowy, z nawami o jednej wysokości (halowy), z wieżą stojącą przy południowej nawie. W 1592 pochowano tutaj przedstawiciela rodu Kostków herbu Dąbrowa – Macieja Kostkę, s. Jana (wójt malborski) i Małgorzaty Eulenberg. W 1635 zachodnie przęsło świątyni runęło na skutek wybuchu miny. Zamknięcie skróconej o jedno przęsło budowli pochodzi z 1668.

[madohora]

W świątyni znajduje się gotycka chrzcielnica z XIV stulecia, a także kilka rzeźb: kamienna gotycka figura świętej Elżbiety Turyńskiej z około 1410 roku umieszczona w południowej nawie, gotycki krucyfiks z XV stulecia, umieszczony w kruchcie oraz gotycka figura świętego Jana Ewangelisty, umieszczona w zwieńczeniu prospektu organowego, wykonana około 1800 roku. Barokowy świecznik z rzeźbą Matki Bożej z Dzieciątkiem, umieszczoną na porożu jelenia pochodzi z XVII stulecia. Z dzieł malarstwa zachowały się: malowany na desce obraz Sądu Salomona z około 1600 roku a także znajdujący się w barokowym ołtarzu, obraz Matki Bożej z Dzieciątkiem z 1629 roku

[madohora]

W podstawie ceglanego muru zbudowanego w wątku wendyjskim (a więc pochodzącym sprzed XV stulecia) natrafiono na kamienny próg, o powierzchni mocno startej przez przechodzących niegdyś ludzi - a więc świadczący o wiekowej metryce tej budowli.

[madohora]

Szkoła Łacińska
Gmach zbudowany w 1352 przez wielkiego mistrza Winricha von Kniprode, od XVI wieku do 1864 pełnił rolę szkoły, w której uczono początków łaciny. Zniszczona w czasie pożaru miasta 26 lipca 1899. Odbudowana w 1900 jako typowy magazyn. Obecnie zachowane fragmenty stanowią partie murów odwodowych, murowanych z cegły palonej na zaprawie wapiennej w wątku gotyckim. Przykład budowli sprzężonej z rytmem fortyfikacji miejskich z okresu średniowiecza.

[madohora]

Młyn Górny w Malborku (Młyn Piekarski) – zabytkowy, gotycki młyn w Malborku.
Zbudowany ok. 1400 roku z cegły. Napędzany był wodami Młynówki Malborskiej. W 1718 roku spłonął. Odbudowany przy pomocy króla polskiego Augusta II Mocnego. Przetrwał II wojnę światową, do końca której pracował jako młyn parowy. Od 1956 widnieje w rejestrze zabytków. W latach 70. młyn został odremontowany.

[madohora]

Szesnastowieczny szpital jerozolimski stanowi na terenie województwa rzadki przykład obiektu sanitarno-opiekuńczego.

[madohora]

[madohora]

Decyzję o budowie kompleksu fortyfikacji w Malborku, broniących ważnej przeprawy na linii kolejowej Berlin-Królewiec, podjęto 14 stycznia 1898 roku. W latach 1899-1902 projektowaniem i budową nowej twierdzy kierowała Fortyfikacja Gdańsk (urząd pruski odpowiedzialny za budowę umocnień w rejonie Gdańska), w latach 1902-1903 Fortyfikacja Grudziądz. W 1903 roku, w chwili ukończenia budowy zasadniczego trzonu kompleksu obronnego, utworzono odrębną Fortyfikację Malbork.

[madohora]

[madohora]

ołtarz główny pod wezwaniem świętego Józefa wykonany przez nieznanego autora w stylu regencji w 1727 roku z drewna polichromowanego, rzeźbionego. Ołtarz pochodzi z kościoła gotyckiego w Świerkach i pierwotnie nosił wezwanie świętego Bartłomieja. Posiada dwie kondygnacje. Podstawa pod ołtarz została wykonana z cegły i jest współczesna. W centralnej części jest umieszczony obraz świętego Józefa, namalowany w 1961 roku.

[madohora]

W mieście działa Malborskie Centrum Kultury i Edukacji oraz Klub Bazy Lotnictwa Taktycznego. Wśród organizowanych przez miasto imprez są kontynuowane przez wiele lat: Festiwal Boże Narodzenie w Sztuce, wybory Miss, Przegląd Zespołów Tanecznych, Malborskie Spotkanie Teatralne i wiele, wiele innych. W czerwcu obchodzone są Dni Malborka, a w lipcu Oblężenie Malborka. Można na nim zobaczyć turnieje rycerskie, pokazy, wziąć udział w konkursach, a wokół zamku rozstawione są stragany. Miasto to jest gospodarzem Międzynarodowego Turnieju Szachowego o Wieżę Zamku Malborskiego, a turnieje szachowe na skalę lokalną odbywają się tu przez cały rok. W Zamku organizowane są wystawy i sesje popularnonaukowe. Mają tam miejsce również takie imprezy jak Oblężenie Malborka, nawiązujące do tradycji rycerskiej. w 2019 oblężenie odbyło się po raz dwudziesty.

[madohora]

CZERWIŃSK

[madohora]

Położona nad Wisłą miejscowość stanowiła ważny punkt na szlaku handlowym łączącym Pomorze z Mazowszem. Była też ważnym punktem obronnym podczas najazdów pruskich, jaćwieskich i litewskich. Prawa miejskie Czerwińsk uzyskał w dwóch etapach, jako że osada podzielona była na dwie części – biskupią, wschodnią (gdzie biskupi płoccy posiadali dwór), i klasztorną, zachodnią. W 1373 część Czerwińska należąca do biskupów płockich otrzymała prawa miejskie.

[madohora]

Choć w 1647 r. uznano za cudowny znajdujący się w kościele klasztornyn obraz Matki Boskiej Czerwińskiej, który przyciągał pielgrzymów, od XVII w. postępował proces marginalizacji opactwa oraz samego Czerwińska, często nawiedzanego przez pożary i powodzie. Z około 500 domów, istniejących w XVI w., po potopie szwedzkim pozostała połowa, a w końcu XVIII w. istniało 40 domów. Gdy w 1795 r. włączono Czerwińsk do Prus, zamieszkiwało go niespełna 300 osób, nie było żadnej szkoły. Kilkanaście lat później, w dobie Księstwa Warszawskiego, mieszkańców było 150. W 1815 r. Czerwińsk znalazł się w granicach Kongresówki. W 1819 r. skasowano podupadający już klasztor. W 1870 r. Czerwińsk formalnie utracił prawa miejskie i został włączony do gminy Sielec

[madohora]

CZERWIŃSK ZAMEK

[madohora]

Kościół powstał wraz z klasztorem kanoników regularnych w drugiej ćwierci XII w. Fundatorem założenia był pochodzący z terenu dzisiejszej Belgii, z okolic Liège, Aleksander z Malonne, biskup płocki w latach 1129–1156. Zapewne w fundacji uczestniczyli też książęta Bolesław Kędzierzawy i Henryk Sandomierski. W lipcu 1410 r. Władysław Jagiełło po przeprawie przez Wisłę modlił się tu o powodzenie swej wyprawy przeciwko Krzyżakom, a po bitwie pod Grunwaldem ponoć ofiarował klasztorowi w podzięce swój hełm, który nosił w bitwie.

[madohora]

Kościół zbudowany został z ciosów granitowych, pochodzących z lokalnie dostępnych głazów narzutowych, pozostawionych przez cofające się lądolody zlodowaceń plejstoceńskich. Niejednorodna kolorystyka kamienia, od ciemnografitowej przez różne odcienie szarości, ugru i różu aż do czerwieni podnosi walory estetyczne budowli.

[madohora]

W 1. połowie XVII w. dokonano barokizacji wnętrza kościoła. Romańskie kolumny i filary międzynawowe obmurowano cegłą i otynkowano. Zbudowano nowy chór muzyczny (w miejsce empory) i dobudowano nową kruchtę niszcząc romański portal. Powiększono większość otworów okiennych, zaś nawy pokryto sklepieniem kolebkowym z lunetami. W XVIII w. dobudowano do fasady zachodniej monumentalne skarpy. Gdy w 1819 r. klasztor skasowano, zabudowania klasztorne wraz z kościołem przejęły norbertanki z Płocka. Kościół pełnił cały czas funkcje parafialne, jednak stan jego systematycznie się pogarszał. Z materiałów ikonograficznych wynika, że w połowie XIX w.wieża północna pozbawiona była więźby dachowej i dachu, a także górnej części murów.

[madohora]

Obraz Matki Bożej w Czerwińsku nad Wisłą — Obraz Matki Bożej w bazylice w Czerwińsku nad Wisłą.

[madohora]

Koronacja Obrazu nastąpiła 6 września 1970 i dokonał jej Prymas Polski kard. Stefan Wyszyński. W uroczystości uczestniczył dwudziestu biskupów, liczne duchowieństwo oraz rzesza wiernych. Ponowna koronacja, po kradzieży koron, miała miejsce 15 sierpnia 1977 i przewodniczył jej biskup Bogdan Sikorski z Płocka przy udziale duchowieństwa oraz prawie 600 tysięcy wiernych.

[madohora]

Synagoga w Czerwińsku nad Wisłą – zbudowana w drugiej połowie XIX wieku, przy ulicy Królowej Jadwigi 3. Podczas II wojny światowej hitlerowcy zdewastowali synagogę, następnie przeznaczając ją na magazyn. Po wojnie budynek synagogi przebudowano na kino. Obecnie po synagodze zachowały się fragmenty ściany wschodniej, które obecnie służą jako dobudówka do domu mieszkalnego.

[madohora]

W wrześniu 1939 r. część Żydów uciekła z Czerwińska. Inni, na skutek masowych prześladowań, uczynili podobnie już po zajęciu miasta przez Niemców (9–10 września 1939). W mieście pozostali nieliczni.

[madohora]

Likwidacja getta nastąpiła 28 października 1942 r. Wszyscy mieszkańcy zostali wówczas wywiezieni do Nowego Dworu, a stamtąd do Auschwitz. Nieliczni, którzy uciekli z transportu, powrócili do Czerwińska np. rodzina Glicksmanów. Ukrywali się następnie na cmentarzu katolickim w jednej z komór. Po pewnym czasie rodzice zostali zabici przez Niemców. Ocalała ich córka, Marysia Gliksman, którą uratował Henryk Gortat z Czerwińska. W 1979 r. został on odznaczony medalem „Sprawiedliwy wśród Narodów Świata”.

[madohora]

Klasztor kanoników regularnych założony został w drugiej ćwierci XII w., a jego fundatorem był Aleksander z Malonne, biskup płocki w latach 1129–1156. Zapewne w fundacji uczestniczyli też książęta Bolesław Kędzierzawy i Henryk Sandomierski. Istnieje również podejrzenie, że w przygotowaniu fundacji mógł mieć udział Bolesław Krzywousty (wymieniony jest w przywileju Konrada mazowieckiego z 1222 r., także Spominki sochaczewskie wymieniają jako datę fundacji rok 1124). Pochodzenie sprowadzonych tu kanoników regularnych nie jest ostatecznie rozsądzone – być może pochodzili oni z opactwa św. Idziego w Leodium. Najstarszy dokument poświadczający istnienie klasztoru pochodzi z 1155 r., jest to bulla protekcyjna papieża Hadriana IV wystawiona na prośbę tutejszego przeora Gwidona, w której papież objął opiekę nad klasztorem i jego dobrami. Z okresu założenia klasztoru pochodzi romański kościół klasztorny pod wezwaniem Zwiastowania Najświętszej Marii Panny.

[madohora]

XVI w. to początek okresu opatów komendatoryjnych, zajmujących się wyłącznie czerpaniem dochodów z dóbr opactwa (później, na mocy konkordatu wschowskiego z 1737 r. mianowanych przez królów Polski). Pierwszym z opatów komendatoryjnych był sekretarz królowej Bony Jan Lewicki, wśród następnych wymienić można m.in. bratanka Stefana Batorego: Andrzeja Batorego, czy braci królewskich Karola Ferdynanda Wazę, Michała Poniatowskiego. Zjawisko to powodowało konflikty w zgromadzeniu. Kilkakrotnie zakonnicy próbowali sprzeciwić się narzucaniu opatów, ale bezskutecznie – osiągnęli jedynie, że sprawami wewnętrznymi zgromadzenia miał kierować wyłącznie przeor i wydzielono dochód przypadający zgromadzeniu, a nie opatowi (stanowiący zaledwie ok. 1/5 całości dochodów opactwa). Chociaż popularności przysparzał klasztorowi uznany za cudowny obraz Matki Boskiej Czerwińskiej, często odwiedzany przez króla Jana Kazimierza, który uhonorował go składając tutaj chorągwie zdobyte na Kozakach, to postępował długotrwały proces marginalizacji opactwa.

[madohora]

[madohora]

A więc: l-o, dokument Bolesława Kędzierzawego i Henryka z dnia 21 maja 1161 w Łęczycy 1 ), stwierdzający nadanie pewnych dóbr kościołowi P. Marji w Czerwińsku, Dokument ten doszedł nas jedynie w tran- sumptach późniejszych, poczynając od wieku XV 2 ), Co się tyczy jego autentyczności nie była ona dotychczas kwest jonowana, wzbudzały je dynie wątpliwości rzekomo znajdujące się przy oryginale pieczęcie, Gdybyśmy nawet przypuścili nieautentyczność pieczęci dokumentu z r. 1161, nie pociąga to za sobą ipso facto zakwestjonowania wiaro- godności samego dokumentu, bowiem jeszcze w pierwszych dziesię cioleciach XIII w, na Zachodzę spotyka się uwierzytelnienie doku mentu za pośrednictwem samej tylko formuły penalnej (klątwy) 3 ). Rozpowszechnione już w XIII w. uwierzytelnianie dokumentów przez pieczęć mogło skłonić czerwińskich kanoników regularnych do zaopa trzenia w pieczęcie późniejszego dokumentu wiarogodnego dla nada nia mu tylko większe j siły dowodowej. Dokument ten o chara kterze poświadczeniowym, jak większość polskich dokumentów z te go okresu 4 ), utrwalą na piśmie akcję prawną dopełnioną niewątpliwie wcześniej, zapewne w chwili samej fundacji, nawet niektóre znajdu jące się w nim miejscowości, spotykamy w bulli protekcyjnej 5 ) jak np, „Zaskowi" (w bulli Zaxichov), Pawlin, Konsekracja kościoła w Łęczycy była jedynie sposobnością zaopatrzenia dokumentu w sank cję kościelną przez dostojników kościoła, w których ręku spoczywała ta potężna broń wieków średnich, wobec książąt, dobrodziejów klaszto ru, oraz przedstawicieli możnowładztwa świeckiego, 2-o Dane jakoby z czasów Bolesława Krzywoustego podaje nam I dokument Konrada z r. 1222 wystawiony w Trojanowie 6 ), Doku mentami temi stwierdza Konrad, że dziad jego (avus meus) Bolesław i ojciec Kazimierz nadali kościołowi Czerwińskiemu przywilej sądze nia przypisańców przez opata, z wyjątkiem kary pięćdziesięciu (causa L), poza tern prawo sądzenia bez różnicy stanowiska społecznego —ludzi, zamieszkałych w Łomnie. Tamże „Św, Marja“ (wezwanie kościoła klasztornego w Czerwińsku) posiada oddawna (ab antiquo) prawo sądu „ferri et aque, pariter et duellum". Dokument podający uprawnienia klasztoru czerwińskiego jest niewątpliwie autentyczny *), zachodzi jednak kwestja, czy przekaz o czasach XII stulecia jest wia- rogodny; wiąże się ona ściśle ze sprawą immunitetu sądowego. O ist nieniu immunitetu za panowania Krzywoustego niema śladów w źró dłach, coprawda dochowało się ich bardzo niewiele. Ze śmiercią Bolesława Krzywoustego pojawiają się przywileje immunitetowe 2 ) o charakterze ekonomiczno skarbowym jednak przez cały wiek XII nie spotykamy w Polsce immunitetu sądowego 3 ). „Dopiero dzię ki akcji Kietlicza wszystkie biskupstwa polskie otrzymały po raz pierw szy sądownictwo patrymonjalne nad ludnością swych dóbr i to w części nawet nad ludnością wolną“ 4 ). Nastąpiło to w latach między 1211 a 1215 5 ). Wobec takich przesłanek jest nie do przyjęcia, aby klasztor czerwiński, który uzyskał już w r. 1155 bullę protekcyjną, obejmu jącą stan jego posiadania, nie postarał się o zadokumentowanie wyjąt kowych w stosunkach polskich uprawnień. Na podstawie tych prze słanek musimy odrzucić autentyczność przekazu, stwierdzającego istnienie immunitetu sądowego za czasów Bolesława Krzywoustego w dokumencie trojanowskim z r. 1222, mimo to pozostałe dane w nim zawarte zachowują znaczenie dla ustalenia osób fundatorów, a zwła szcza mogą być użyte dla postawienia hypotezy co do współudziału w fundacji Bolesława Krzywoustego.

[madohora]

Co do wzniesienia przez Dunina kościoła czerwińskiego to już Mosbach Aug. 7 ) wykazał, że wiadamości o tern, podobnie jak i o innych fundacjach, zawarte w kronice Godysława, albo wprost są mylne, albo jako dotąd niewsparte żadnym wiarogodnym dokumentem na żadną nie zasługują wiarę". Czerwińsk, jak wiele polskich klasztorów powstałych przed XIII wiekiem, dokumentu erekcyjnego nie posiada, jest to bowiem okres, w którym dokument odgrywa drugorzędną rolę w prawnych stosun kach miejscowych wobec tego można, na podstawie autentycznych źródeł jedynie w przybliżeniu ustalić granice czasu, w którym mogła dojść do skutku fundacja czerwińska. Udział w niej biskupa płockie go Aleksandra jest, zdaje się, niewątpliwy. Stwierdzają to niezbicie Spominki płockie ), mylące się co do daty (r. 1055) i Spominkt sochaczewskie * 2 ), również błędne w dacie (1124). Jedynie tylko na drodze wnioskowania można ustalić fakt powyższy. Bulla protek cyjna Hadrjana IV dla Czerwińska jest bardzo wstrzemięźliwa w po-; daniu nazwisk dobrodziejów klasztoru; wprost z nazwiska wymienia tylko komesa Bartłomieja, który darował klasztorowi Garwoljona, craz księcia Henryka, który nadał targ w Kochowie. Kto więc ofia rował „im Plozica prebendam, Zaxichov in Ciruensk decimum et no nom forum, decimam et nonam marcam, decimam et nonam nauim de cimum poletrum, decimum diem in clausura"? Prebenda w Płocku nie wątpliwie pochodzi z nadania kościelnego, a właściwie biskupiego. Co się tyczy dziesięcin i dziewięciu w Czerwńsku pierwotne ich po- chodzene jest książęce, jak wogóle zaprowadzenie dziesięciny w Pol sce 3 ). Zachodzi jednak pytanie, czy klasztor otrzymał je bezpośre dnio od księcia, pierwszego ich właściciela, czy też z drugich rąk Z dokumentu biskupa płockiego Stanisława z r. 1373 4 5 ), który nadaje wójtowstwo w Czerwińsku niejakiemu Wanczoszowi, dowiadujemy się, że miasto Czerwińsk jest własnością biskupstwa płockiego; bp. płocki posiada tutaj swoją „curiam" 6 ). Poza tern niezależnie od kościoła klasztornego istnieje w Czerwińsku kościół parafjalny pod wezwa niem Św. Wiojciecha, o którego inkorporacji do opactwa czerwińskiego dowiadujemy się z wyroku Michała - prepozyta kolegjaty Św. Micha ła w Płocku

[madohora]

o się tyczy osoby biskupa Aleksandra, głównego fundatora klasz toru czerwińskiego, Długosz ) zaliczył go do rodu Dołęgów; wersję tę przyjął również W. H. G a w a r e c k i 5 ) za pośrednictwem hi- storjografa klasztoru, Opata M. Kraszewskiego. Istnienie w Szreńsku nagrobka biskupa Aleksandra 6 ) posłużyło Gawareckiemu za dowód do podania Szreńska jako miejsca pochodzenia biskupa. Jednak zasłużony badacz dziejów kościoła w Belgji, benedyktyn D. U. B e r 1 i e r e pierwszy 7 ) z współczesnych historyków zwrócił uwagę na dokument z r, 1147 * 1 ) bp-a leodyjskiego Henryka, oraz na zapiskę w „Translatio b, Bertuini“, z okresu 1202 — 1234 2 ), że biskup Aleksander pochodził z Malonne. Dokument Henryka podaje. że „Aleksander urodzony i odrodzony w kościele naszym (Malonne) nad którego spustoszeniem cierpiał, podniesiony do godności biskupiej in terra aliena wysłał do nas brata swego prepozyta Gwaltera, proboszcza kościoła, którym rządził (Płock), prosząc go usilnie o po prawienie tego co dotychczas było zaniedbane i naprawienie tego co zniszczone, w dodatku o zaprowadzenie duchownych bez własności prywatnej, dla służby bożej, według reguły Św. Augustyna 3 )”, Zapiska w Translatio b. Bertuini, ilustrująca stosunki panu jące w Malonne przed r. 1147 między innemi podaje, że „kościół zo stał oddany kanonikom reguły Św. Augustyna z pomocą staraniem, i zasługami pewnych braci z Polski (de Polonia), indigetum pagi glebae Malonensis, z których jeden stał na czele kościoła płockiego, drugi Gualterus-Ovalislaviensi (niewątpliwie Vratislaviensis 4 ). A za tem obce pochodzenie bp-a Aleksandra nie może ulegać wątpliwości i przyjęte zostało bez zastrzeżeń przez naukę polską. Wincenty Kadłubek, charakteryzując 5 ) Aleksandra, nazywa go „ja gnięciem i lwem, wilkiem i pasterzem owczarni, kapłanem i rycerzem. Ascetyczny duch mistrza Wincentego stawia dlatego wyżej poprzed nika Aleksandra, biskupa Szymona, który tylko modlitwą pomaga woim w walce. Mimo to przyznaje, że jak ,,nie można ukryć światła pod korcem, tak i pominąć zawistnem milczeniem wzniesionych przez niego świątyń’'), Długosza rażą wojenne zalety przypisywane przez Wincentego Aleksandrowi, przerabia więc odpowiedni ustęp na: ,,Ma- gnus quldam Alexander Macedo in proelis, sed in divinis major plo- censis ep, Alexander obsequiis‘ i2 ). Z historyków polskich zwrócił uwagę na biskupa Aleksandra St o sław Laguna * 2 3 ), pod kreślając jego zasługi około wzniesienia katedry w czasach ,.kiedy na murowany zamek w Płocku nie mogło się zdobyć wiele pokoleń książęcych”, Władysław Abraham 4 ) pierwszy podał wyniki pracy B er 1 i er a „Une colonie des moines liegeois en Pologne (co do ' pochodzenia Aleksandra z Malonne) Włady sław Semkowicz 5 * ) przypisuje Aleksandrowi, jak i bratu jego Walterowi działalność w duchu reformy laońskiej, polegającej na szerzeniu reguły Św, Augustyna, której rezultatem była fundacja czerwińska, oraz według wszelkiego prawdopodobieństwa współudział w fundacji trzemeszeńskiej, również jak i poprzednia fundacja kano ników regularnych. Co się tyczy roli politycznej Aleksandra to, we dług Semkowicza 1 ’)- okoliczność, że znajdujemy go w obozie opozycji młodszych braci przeciwko Władysławowi II, pozwala przy puszczać, że obóz ten sprzyjał laońskiemu prądowi reformy ducho wieństwa, a kulturalnie i politycznie ciążył nie ku Niemcom, lecz ku Francji

[madohora]

Co się tyczy motywów współudziału Krzywoustego w fundacji czerwińskiej, przypuszczam, że podobnie jak i u innych dobrodziejów świeckich różnych instytucyj kościelnych decydowały tutaj głównie czynniki subjektywne, chęć spełnienia dobrego uczynku z myślą o życiu przyszłym; (niedwuznacznie stwierdzają to arengi naszych dokumen tów), gdy tymczasem duchowy fundator, jak w danym wypadku bi skup płocki Aleksander, działał z pobudek natury objektywnej: uła twienie duszpasterstwa przez pogłębienie wiary, szerzenie kultu. Nie zmniejsza to jednak zasług Bolesława względem duchowieństwa, czy wogóle ludzi świeckich, bowiem pogląd o wartości dobrych uczynków był istotnym czynnikiem kultury średniowiecznej 5 ). Drugi z kolei świecki fundator klasztoru czerwińskiego, Bolesław Kędzierzawy, razem z braćmi Mieczysławem Starym i Henrykiem bierze udział w obdarowaniu klasztoru kanoników regularnych w Trze mesznie 6 ), Uposaża następnie w r. 1149 7 ) klasztor benedyktyński ŚWincentego we Wrocławiu. Nie mógł zatem pominąć czerwińskiego klasztoru, młodej jeszcze fundacji ojca swego i biskupa Aleksandra, który popierał go w walce z seniorem. Prócz tego klasztor ten leżał w jego dzielnicy, gdzie po za Benedyktynami w Płocku o żadnym in nym klasztorze źródła nic nie mówią. Książę Henryk, uczestnik wypraw krzyżowych oraz fundator klasz toru joannitów w Zagościu, obdarowuje również klasztor czerwiński, który dostaje od niego targowisko w Kochowie, położonym na pra wym brzegu Wisły oraz w Zuzoli nad Bugiem. Położenie tych miej scowości pozwala przypuszczać, że Książę Henryk, nadając klaszto rowi dochody w tych kresowych dziedzinach, miał na widoku zara zem cele misyj wśród Jadźwingów, Co do osoby komesa Bartłomieja nic nam nie przekazały źródła prócz wzmianki, że, darował on wraz z żoną i synem klasztorowi Gar- woliona „pro redemptione anime sue“. Już wyżej zaznaczyliśmy, że bulla protekcyjna daje tylko „ra my uposażenia**, pomijając nawet nazwiska głównych fundatorów: biskupa Aleksandra, Bolesława Krzywoustego, oraz Kędzierzawego, (udział ich w fundacji ustaliliśmy drogą dedukcji), pominięto w niej niewątpliwie nazwiska wielu innych dobrodziejów klasztoru,

[madohora]

13) Scriseua 1 ) cum lacu, w dokumencie Opizona Scrissewo jest dzisiejszym Skrzeszowem, leżącym na zachód od Zegrza, a na po łudnie od Narwi, Co do nazwy jeziora występuje ono w dokumencie opata Mikołaja z r, 1462 2 ) jako „Brzowo‘‘. 14) Chomissina, jako Komsina, w dokumencie Bolesława z r, 1161, który poświadcza, że nadał ją klasztorowi czerwińskiemu, jest dzisiej szym Komsinem, leżącym na północ od Czerwińska, 15) Gnidua 3 ), Niema o podobnem brzmieniu żadnej miejscowości w dokumencie Opizona, Spotykamy ją jednak w dokumencie Kazi mierza Wielkiego z r, 1361 4 ) jako Swidwa z innemi miejscowościami leżącemi w kasztelanji zakroczymskiej. W żadnym innym dokumencie, z którego moglibyśmy wskazać ścisłe położenie Swidwy, nie znaleźliś my jej 5 ). 16) Parlin pochodzi z daru ks, Bolesława Kędzierzawego, o czem dowiadujemy się z dokumentu z r, 1161, gdzie występuje „Cum Rados- sewicze et Nedan cum sui filiisA Leży on na południu od Komsina, granicząc bezpośrednio z Czerwińskiem. Przypuszczam, że uposażenie objęte bullą nie zawiera wszystkich posiadłości klasztoru czerwińskiego, co już wyżej powiedziałem; do kument z r, 1161 częściowo je uzupełnia, podając darowizny ks. Bole sława Kędzierzawego oraz Henryka, Bulla nie wspomniała naprzy- kład o żadnej darowiźnie ks. Boi. Kędzierzawego, mimo, że Zaszków, Komisin i Parlin pochodziły z jego nadania, 17) Pomnichów (dzisiejszy Pomiechów) był prawdopodobnie na dany jednocześnie z poprzedniemi wsiami. Co się tyczy darowizny ks. Henryka tym samym dokumentem stwier dza on, że nadał klasztorowi: 18) Zorzola 6 ) cum thabernarijs et transitu. Oraz 19) Sdziwij 7 ) cum sorte sua et allijs sortibus duabus cum appendencijs, Napróżno szukalibyśmy Zduvuja gdzieś w ziemi san domierskiej, lub na wschód od Wisły, w dziedzinach Henryka. Rege stra poborowe wymieniają wieś Zdzywuj w pow, ciechanowsko-prza- snyskim 8 ). Czy przeniósł on się na Mazowsze, trudno wykazać, nie spotykamy go w żadnym z dokumentów. Odtworzone powyżej pierwotne uposażenie klasztoru czerwińskiego

[madohora]

Kościół powstał wraz z klasztorem kanoników regularnych w drugiej ćwierci XII w. Fundatorem założenia był pochodzący z terenu dzisiejszej Belgii, z okolic Liège, Aleksander z Malonne, biskup płocki w latach 1129–1156. Zapewne w fundacji uczestniczyli też książęta Bolesław Kędzierzawy i Henryk Sandomierski. W lipcu 1410 r. Władysław Jagiełło po przeprawie przez Wisłę modlił się tu o powodzenie swej wyprawy przeciwko Krzyżakom, a po bitwie pod Grunwaldem ponoć ofiarował klasztorowi w podzięce swój hełm, który nosił w bitwie

[madohora]

W 1852 r., o czym świadczy data wyryta w piaskowcu nad najwyższym biforium północnej wieży, przeprowadzono gruntowny remont wież z niewielkim podmurowaniem ich partii szczytowych cegłą, wykonaniem nowego kamiennego gzymsu, nowej więźby dachowej oraz nowego pokrycia dachów dachówką ceramiczną. Mury w górnych partiach wież spięto żelaznymi ankrami]. Ponowny remont wież przeprowadzono na początku XX w. Na początku XX w. restaurowano też resztę kościoła, pozyskując fundusze ze sprzedaży cegieł z rozebranego zrujnowanego zachodniego skrzydła klasztoru. Tuż przed I wojną światową Stefan Szyller, przy współpracy z Towarzystwem Opieki nad Zabytkami Przeszłości dokonał częściowej rekonstrukcji portalu romańskiego, którego fragmenty wówczas odnaleziono – wymagało to podniesienia barokowego chóru muzycznego i przesklepienia przedsionka. Przemurowano też frontowy, schodkowy szczyt ceglany, zmieniając nieco jego formę[1]. Dalsze badania i prace przed i po wojnie pozwoliły odkryć i odnowić romańskie polichromie. Godność bazyliki mniejszej kościołowi nadał papież Paweł VI dekretem z dnia 10 lipca 1968.

[madohora]

W południowym portaliku bocznym zachowały się oryginalne drzwi z romańskimi okuciami. Znajdowała się na nich kołatka czy antaba, wykonana w 1. poł. XII w. – była to odlana z brązu głowa lwa, której z pyska wystawała ludzka główka. W 1939 r. zrabował ją niemiecki profesor Dagobert Frey

[madohora]

Na ścianie wschodniej znajdują się malowidła nieco innego charakteru, o grubym konturze. W dwóch górnych rzędach znajdują się sceny z Genesis, co dało asumpt do przypuszczenia, iż freski te wykonał jakiś lokalny skryptor – mogą być one powiększeniem iluminacji ze zdobionego kodeksu Genesis pochodzącego z 2. połowy XII w., przechowywanego niegdyś w bogatej bibliotece klasztornej. W trzech dolnych rzędach w prostokątnych kwaterach przedstawionych jest kilka innych scen staro- i nowotestamentowych: historia Noego (budowa arki), ofiarowanie Izaaka przez Abrahama, a także przedstawienia śś. Piotra, Pawła i Szczepana

[madohora]

[madohora]

Było to jedno z najważniejszych miast północno-zachodniej Anatolii. Pełniła istotną funkcję gospodarczą, leżąc na początku szlaków handlowych wiodących znad Propontydy w głąb Anatolii.

[madohora]

Po zajęciu Konstantynopola przez uczestników IV wyprawy krzyżowej o miasto toczyły się wieloletnie walki. Ostatecznie przypadło ono łacinnikom na mocy pokoju zawartego w 1214 roku pomiędzy Henrykiem I de Hainaut, a Teodorem I Laskarysem. Miasto pozostawało w granicach Cesarstwa Łacińskiego do roku 1235 kiedy to ostatnie łacińskie posiadłości w Anatolii weszły w skład Cesarstwa Nicejskiego. Po odzyskaniu Konstantynopola w 1261 roku miasto stało się ponownie częścią Cesarstwa Bizantyńskiego. W 1301 pod Nikomedią wojska Osmana I pokonały Bizantyńczyków, jednakże nie wkroczyły do miasta. Oblężenie Nikomedii rozpoczęło się w 1329. Pomimo dwóch nieudanych odsieczy podejmowanych przez cesarza Andronika III Paleologa w 1332 i w 1333 miasto skutecznie broniło się nadal dzięki zaopatrzeniu drogą morską. Ostatecznie Turcy osmańscy zdobyli je w 1337 po zablokowaniu portu.

[madohora]

Z Nikomedii wywodził się patrycjuszowski ród, z którego pochodził Michał Psellos.

[madohora]

Po śmierci Lizymacha, króla Tracji, kilka ważnych miast nad Morzem Czarnym i Bosforem utworzyło tzw. Związek Północny. W jej skład wchodziły miasta: Heraklea Pontyjska, Bizancjum, Chalcedon, Kios, Tios). Do nich dołączyli później Mitrydates I Ktistes, król Pontu oraz Nikomedes I.

[madohora]

Gdy ojciec powrócił z morderczej wyprawy, zapytał ją o powód tylu zmian, które zauważył, a córka przyznała się do porzucenia bogów pogańskich. Uniesiony gniewem Dioskur porwał za miecz. Barbara uratowała się ucieczką między skały, które otwarły się same i ułatwiły jej schronienie w niedostępnej pieczarze. Pewien pasterz wydał jej miejsce pobytu, więc zamknięto ją do więzienia. Zdradziecki pasterz został za karę zamieniony w złom marmuru. Dioskur daremnie nakłaniał Barbarę, ażeby powróciła do pogaństwa i zaślubiła poganina, którego przeznaczył jej na męża. Odrzekła na to, że bogowie pogańscy są uosobieniem kłamstwa i obłudy, i że pragnie zostać oblubienicą jedynie Chrystusa. Wtenczas wydano ją sędziemu Marcjanowi, który, nie mogąc także zachwiać jej stałości w wierze, skazał ją na srogie tortury.

[madohora]

.

[madohora]

7 września 1965 dekretem metropolity krakowskiego Karola Wojtyły erygowana została odrębna parafia św. Barbary w Mikuszowicach, obejmująca północną część dotychczasowej wilkowickiej. Od 1992 należy ona do diecezji bielsko-żywieckiej (wcześniej zarówno łodygowicka i wilkowicka, jak i odrębna mikuszowicka należały do krakowskiej).

[madohora]

Parafia jest położona w północnej części śródmieścia Bytomia. Jej początki sięgają 1931 r., kiedy to 28 kwietnia została ustanowiona kuracja św. Barbary, a w 1932 r. erygowano pod tym samym wezwaniem parafię.

[madohora]

[madohora]

1820 – założono „wspólny cmentarz”, gdzie dokonywano pochówków wszystkich mieszkańców niezależnie od wyznania

[madohora]

1853 – na prośbę górników zostaje w kościele umieszczony obraz św. Barbary

[madohora]

Parafia wojskowa pw. Świętej Barbary w Gliwicach znajduje się w Dekanacie Wojsk Specjalnych Ordynariatu Polowego Wojska Polskiego (do roku 2012 parafia należała do Krakowskiego Dekanatu Wojskowego). Jej proboszczem jest ks. ppłk Krzysztof Smoleń. Obsługiwana przez księży kapelanów z Ordynariatu Polowego Wojska Polskiego. Erygowana 21 stycznia 1993. Obejmuje swą posługą wszystkich żołnierzy, pracowników wojska, emerytów wojskowych (oraz ich rodziny) Garnizonu Gliwice.

[madohora]

W 1969 r. proboszcz parafii pw. Najświętszego Serca Pana Jezusa w Jastrzębiu-Zdroju, ks. Anzelm Skrobol, rozpoczął działania mające na celu budowę nowego kościoła dla parafian mieszkających w Jastrzębiu Dolnym. Wnioski o budowę świątyni spotykały się z odmową ówczesnych władz, lecz po kilku miesiącach utworzony został punkt katechetyczny przy ulicy Wodzisławskiej.

[madohora]

[madohora]

[madohora]

Z parafii wydzielone zostały kolejno parafie w: Zarzeczu (w 1788 r., obecnie nieistniejąca), Chybiu (1932), Bąkowie (1990) i Zabłociu (1999)

[madohora]

Według legendy spisanej przez Ludwika Chroboka (1889–1960), miejscowego nauczyciela i poetę[, w dawnych czasach nocą na szczycie Góry Gryca widywano światła, a w pewne Zaduszki kobiety, które udały się do kościoła miały ujrzeć „świetlisty krzyż, a po jego lewej i prawej stronie dwa palące się światła”[6]. Krzyż miał zniknąć po modlitwach kobiet do św. Barbary, co według opowieści miało zdecydować o zamiarze budowy kaplicy w miejscu zdarzenia.

[madohora]

Niewiele wiadomo o istnieniu kościoła, prawdopodobnie powstał w okresie podobnym do kościoła św. Zygmunta. W 1602 roku odnotowano istnienie kaplicy św. Barbary na Zawodziu, przy moście nad Wartą. W 1776 roku kościół rozbudował Tadeusz Muszalski, a już ok. 1802 roku kaplicę przejęli protestanci. Przy kościele znajdował się cmentarz. Spalony w czasie wojny polsko-austriackiej

[madohora]

30.V.2011r. ukończono jej renowację. Przed renowacją z wnęk kapliczki zniknęły figury świętych, skradziono również dzwon odlany przez Mikołaja Szymę, jakby tego było mało spadający konar powalił jedną z wieżyczek. Przed wojną kapliczka codziennie o 18:00 wzywała wiernych do modlitwy.

[madohora]

[madohora]

[madohora]

Litania
do świętćj Barbary.
Kyrie elejson, Chryste elejson, Kyrie
elejson.
Chryste usłysz nas, Chryste wysłuchaj
nas.
Ojcze z nieba Boże, zmiłuj sie nad nami.
Synu Odkupicielu świata Boże, zmiłuj się
nad nami.
Duchu święty Boże, zmiłuj się nad nami.
Święta Trójco jedyny Boże, zmiłuj się
nad nami.
Święta Maryo, módl się za nami.
Święta Boża Rodzicielko,
Święta Panno nad Pannami,
Święta Barbaro, Patronko nasza,
Święta Panno i Męczenniczko,
Święta Barbaro, oblubienica Chry-
stusowa,
Święta Barbaro, niezbożnego ojca
święta córko,
Święta Barbaro, różo między cier-
niem pogańskim znaleziona,

[madohora]

O Boże wszechmogący, pro-
siniy Cię, pokaż nam Swej łaski
miłosierdzie, któreś nad świętą
Dziewicą i Męczennicą Barbarą
łaskawie okazać raczył; abyśmy
jćj zasługami chwalebnemi wspo-
możeni nagle nie pomarli, ale
1'woj ego najświętszego Sakra-
mentu za przyczyną Barbary świę-
tój Męczennicy przed śmiercią
naszą dostąpić mogli. Boże,
w Trójcy jedyny, racz nam to
dać z niewymownego miłosierdzia
1'wego. Amen

[madohora]

Barbórka (dawna pisownia Barburka), Dzień Górnika – tradycyjne święto górnicze, obchodzone w Polsce 4 grudnia, w dniu św. Barbary z Nikomedii, patronki dobrej śmierci i trudnej pracy. Poza górnikami Barbórkę obchodzą także geolodzy i inne osoby wykonujące zawody związane z poszukiwaniem paliw kopalnych.

[madohora]

Górnicy podczas karczmy piwnej są obowiązkowo ubrani w mundur górniczy. Za nieprawidłowo skompletowany mundur, np. za źle dobrane skarpetki, Górnicze wysokie prezydium karze zakuciem w dyby lub wypiciem piwa z solą.

[madohora]

Szczęść Boże

To tradycyjne pozdrowienie, przywitanie i pożegnanie, funkcjonuje do dzisiaj. Ja na kopalni przede wszystkim witam się w ten sposób. To bardzo ważne dla górników.

[madohora]

RAJD BARBÓRKA - www.tvp.pl - 01.12.2022

[madohora]

Podanie ludowe — żywo zachowane w miejscowości Scandriglia — głosi, iż św. Barbara ukrywała się w niszy wykutej w skale. Bóg bowiem w sposób cudowny przemienił w trzy łagodne stopnie skałę, na której św. Barbara się zatrzymała i z wysokości której mogła śledzić poczynania poszukującego ją ojca. Święta Męczennica chciała ukryć się za kamieniem. Skała cudownie się jednak otwarła, przybierając kształt niszy, w której Barbara znalazła schronienie.

[madohora]

Ojciec, przyprowadziwszy ociekającą krwią i sponiewieraną Barbarę do domu, dopuścił się czynu, który jasno może świadczyć o jego fanatyzmie: wydał swą córkę prefektowi Marcjanowi. Był to dzień 2 grudnia 290 roku. Prefekt „kusił [Barbarę] tysiącem powabów, aby wyrzekła się wiary w Jezusa Chrystusa. Ponieważ jednak wszelkie jego zabiegi spełzły na niczym, rozkazał, aby ją bito i rozrywano całe jej ciało, i znów zamknięto w więzieniu”.

[madohora]

Dnia 4 grudnia prefekt wydał wyrok; Barbara miała zostać ścięta. Miał tego dokonać jej ojciec. Przed egzekucją, która odbyła się jeszcze tego samego dnia, młoda Męczennica tak modliła się do Pana Jezusa: „(...) Ty, który rozpiąłeś niebiosa i utworzyłeś ziemię, i zamknąłeś przepaści, Ty, który rozkazałeś chmurom, aby wylewały deszcz na dobrych i na przestępców, Ty, który chodziłeś po powierzchni morza i zgromiłeś burzliwy wiatr, Ty, któremu wszystkie rzeczy są posłuszne, wysłuchaj w Twym nieskończonym miłosierdziu modlitwy Twej służebnicy... Proszę Cię, mój Panie Jezu: jeśli jakaś osoba wspomni ku Twojej chwale mnie i moje męczeństwo, to w Twym miłosierdziu udziel jej łaski, [o którą prosi]”.

[madohora]

Z powodu cudu przemiany rózg w pawie pióra, św. Barbara bywa niekiedy przedstawiana z tymi atrybutami. Jest opiekunką broniącą przed piorunami i nagłą śmiercią. Z tego powodu stała się niebiańską patronką pirotechników, artylerzystów, górników, strażaków ogniowych i cieśli.

[madohora]

Warto także zwrócić uwagę na to, iż tragiczne — po ludzku oceniając — dzieje św. Barbary uwieńczone męczeństwem nie trwały kilku dni czy tygodni, lecz ponad trzysta dni. Jej ojciec zauważył bowiem, że córka stała się chrześcijanką prawdopodobnie w marcu 290 roku; mniej więcej w czasie, gdy — jak się podaje — zmarła matka św. Barbary — Klara. Natomiast wyrok śmierci został wykonany w pierwszych dniach grudnia tegoż roku.

[madohora]

W dniu dzisiejszym obchodzona jest Barbórka - święto patronalne górników. Oczywiście najhuczniej obchodzi się Barbórkę na Śląsku i innych zagłębiach górniczych. Jednak oprócz świeckiego charakteru jest także ten religijny, związany z patronką górników - św.Barbarą.

[madohora]

Niestety nie zdołała ukryć swej wiary. Dioskur dowiedział się i zaczął prześladować córkę. Przeklinał ją, złorzeczył, bił, a nawet groził śmiercią. Jednak nie przemogło to Barbary, która nie opuściła prawdziwej wiary. Ojciec nie mógł znieść swojej córki i jej nowej religii. Wydał ją Rzymianom jako chrześcijankę. Barbara nie chciała porzucić swojej, co spowodowało, że toturowano ją, a w końcu skazano na śmierć. Umarła jako męczennica z rąk własnego ojca. Zabił ją w 306 roku, w czasach prześladowań za rządów cesarza rzymskiego Maksymiana Dazy

[madohora]

W prawosławiu przedstawia się ją ubraną w czerwone, bogato zdobione szaty. W ręce trzyma krzyż. Na głowie ma koronę, albo wianek, nałożoną na ciemne, długie, kręcone włosy, które spadają na ramiona. Niekiedy w ręce trzyma zwój z napisem: "Wszechmocny Panie, Jezusie Chrystusie, daj każdemu chrześcijaninowi, czczącemu dzień mego męczeństwa, aby do jego domu nie zawitała żadna choroba lub inne nieszczęścia

[madohora]

Trudno uchwycić początek kultu św. Barbary. Pierwsze ślady w Kościele wschodnim już pochodzą z IV w. Na zachodzie oddawano jej cześć na pewno od VII w. Dynamiczny jego rozkwit przypadający na średniowieczu, szczególnie w okresie wypraw krzyżowych. Dzięki temu na swoim apogeum. Przejawem wzbogacania kultu było między innym tworzeniem różnych utworów poświęconych męczennicy.

[madohora]

Jak zauważono, kult św. Barbary był produktem ze środowiskami stworzonym i stworzonym przez służbę. Do tej grupy zalicza się zawody wieków, które mają styczność z żywiołami. W Europie iw Polsce św. Barbarę szczególnie upodobały sobie środowisko górnicze. Bardzo dobre zachowanie na naszym obszarze był dynamiczny rozwój kultu tej Świętej od XIII w. na Śląsku.

[madohora]

.
Pierwotna kaplica poświęcona Świętej została prawdopodobnie wybudowana na Barbarce już w połowie XIII w. Za narzędziem bp. Wincentego Gosławskiego (1466-79) wz usunięty na Barbarce nową kaplicę, nad którym patronat kierowała Rada Miasta Torunia. Nie wiadomo nic o relikwiach św. Barbary, które tam by się urodziły. Głównym obiektem kultu była więc figura Świętej, która zainstalowała się w ołtarzu głównym.

[madohora]

Nasza polska tradycja oddaje w opiekę św. Barbarze także ludzi umierających. Wierzono, że ten, kto w krytycznym momencie życia wzywa jej pomocy, nie umrze bez sakramentów. Doświadczył tego również św. Stanisław Kostka, gdy w Wiedniu, w domu protestanta Kimberkera leżał złożony ciężką chorobą. Wzywał św. Barbarę, a ona nie odmówiła swemu czcicielowi, który mógł przyjąć upragnione sakramenty. W mojej rodzinnej miejscowości tradycją jest, że w kościele parafialnym 4 grudnia odprawiana jest Msza św., a po niej przed obrazem św. Barbary odmawia się modlitwy do tej świętej, prosząc o opiekę i szczęśliwą śmierć.
W latach nocy okupacyjnej św. Barbara była opiekunką tych, którzy działając w podziemiu, pracowali dla Polski. Zofia Kossak zaświadcza, że „wielu z tych, którzy przedtem jej nie znali, przekonało się, jak możną i chętną Pomocnicą w potrzebie jest św. Barbara”. Kiedy więc w latach osiemdziesiątych ubiegłego wieku wprowadzono stan wojenny, całe podziemie demokratyczne obrało tę meczenniczkę za swoją opiekunkę w trudnej i niebezpiecznej pracy konspiracyjnej. Nielegalne wydawnictwa, ulotki roznoszone i rozrzucane po ulicach mogły sprowadzić na ludzi więzienie, a nawet śmierć z rąk nieznanych sprawców. Nic dziwnego, że tamte lata to renesans popularności Świętej z Nikomedii.

[madohora]

Barbara znaczy dosłownie: cudzoziemka. Tradycja chrześcijańska przedstawia ją jako córkę bogatego człowieka pochodzenia greckiego. Żyła w okresie krwawych prześladowań chrześcijan za panowania cesarza rzymskiego Maksymiliana (285-306). W tajemnicy przed ojcem przyjęła chrzest i złożyła ślub dozgonnej czystości. Ojciec zamknął ją w wieży zamkowej i próbował różnymi sposobami zmusić do zmiany decyzji. W czasie jego podróży Barbara kazała wybić dodatkowe, trzecie okno w wieży – na cześć Trójcy Świętej, którą przeżywała w swym sercu. Częsta Komunia św. umacniała ją duchowo. Chciała zostać wierna Jezusowi do końca. Ojciec, obawiając się o swoją pozycję społeczną i majątek, wydał swoją córkę władzom i osobiście wykonał na niej wyrok śmierci przez ścięcie.

[madohora]

Nie wiemy dokładnie ani kiedy, ani w jakich okolicznościach św. Barbara z Nikomedii poniosła śmierć. Przypuszcza się, że zapewne ok. roku 305, kiedy nasilenie prześladowań za panowania cesarza Maksymiana Galeriusza (305-311) było największe. Nie znamy również miejscowości, w której Święta żyła i oddała życie za Chrystusa. Późniejszy jej żywot jest utkany legendą.

[madohora]

Jako patronkę dobrej śmierci czcili św. Barbarę przede wszystkim ci, którzy na śmierć nagłą i niespodziewaną są najbardziej narażeni: górnicy, hutnicy, marynarze, rybacy, żołnierze, kamieniarze, więźniowie itp. Polecali się jej wszyscy, którzy chcieli sobie uprosić u Pana Boga śmierć szczęśliwą. W Polsce istniało nawet bractwo św. Barbary, patronki dobrej śmierci. Należał do niego św. Stanisław Kostka. Nie zawiódł się. Kiedy znalazł się w śmiertelnej chorobie na łożu boleści, a właściciel wynajętego przez Kostków domu nie chciał jako zaciekły luteranin wpuścić kapłana z Wiatykiem, wtedy zjawiła mu się św. Barbara i przyniosła Komunię świętą. Barbara jest ponadto patronką archidiecezji katowickiej, Edessy, Kairu; architektów, cieśli, dzwonników, kowali, ludwisarzy, murarzy, szczotkarzy, tkaczy, wytwórców sztucznych ogni, żołnierzy (szczególnie artylerzystów i załóg twierdz). Jest jedną z Czternastu Świętych Wspomożycieli.

[madohora]

BARBARA, wielka męczennica (Wielikomuczenica Warwara), 4/17 grudnia. Żyła najprawdopodobniej w III w. Pochodziła z fenickiego miasta Heliopolis i była córką znanych i bogatych rodziców. Cechowała się wyjątkową urodą.

Matka Barbary zmarła wcześnie. Jej ojciec, będący poganinem, całą swą miłość przelał na córkę. Pragnął wychować swą jedynaczkę w pogaństwie. W tym celu zbudował specjalną wieżę, w której zamieszkała Barbara z wychowawczynią i kilkoma niewolnicami. Prowadzone w samotności rozmyślania naprowadziły ją na myśl o Jedynym Stwórcy świata. Wkrótce potem dziewczyna przyjęła chrzest i odważnie wyznała ojcu, że jest chrześcijanką.

[madohora]

Barbara uważana jest za jedną z największych świętych kobiet zarówno przez Cerkiew, jak i Kościół rzymskokatolicki. Wierni modlą się do niej, by nie doświadczyć nieoczekiwanej, pozbawionej pokuty i Eucharystii śmierci, gdy jest smutno na duszy oraz w intencji zdrowia dzieci. Czci się ją jako patronkę lekkiej i spokojnej śmierci.

[madohora]

Dziewica i Męczennik . Nie ma wzmianki o św. Barbarze w autentycznych wczesnych źródłach historycznych starożytności chrześcijańskiej , ani też jej imię nie pojawia się w pierwotnej wersji martyrologium św. Hieronima . Kult świętego był jednak powszechny od VII wieku. Mniej więcej w tym czasie istniały legendarne Akty jej męczeństwa , które zostały umieszczone w zbiorze Symeona Metafrastesa i były również używane przez autorów (Ado, Usuard itp.) Rozszerzonych martyrologii skomponowanych w IX wieku w Europie Zachodniej. Według tych narracji, które są zasadniczo takie same, Barbara była córką bogatego poganina o imieniu Dioscorus. Była starannie strzeżona przez ojca, który trzymał ją zamkniętą w wieży, aby chronić ją przed światem zewnętrznym. Odrzuciła propozycję małżeństwa otrzymaną za jego pośrednictwem. Przed wyruszeniem w podróż ojciec kazał wybudować dla jej użytku łaźnię w pobliżu jej mieszkania, a pod jego nieobecność Barbara kazała wstawić w nią trzy okna, jako symbol Trójcy Świętej , zamiast pierwotnie planowanych dwóch. Kiedy jej ojciec wrócił, przyznała się, że jest chrześcijanką; za to została przez niego źle potraktowana i zaciągnięta przed prefekta prowincji Martinianusa, który kazał ją okrutnie torturować i ostatecznie skazał na śmierć przez ścięcie. Sam ojciec wykonał wyrok śmierci, ale za to w drodze do domu został porażony piorunem i jego ciało zostało spalone. Inna chrześcijanka imieniem Juliana poniosła śmierć męczeńską wraz z Barbarą. Pobożny człowiek imieniem Valentinus pochował ciała świętych ; przy tym grobie uzdrawiano chorych, a pielgrzymi , którzy przychodzili się modlić , otrzymywali pomoc i pocieszenie. Cesarz, za którego panowania ma miejsce męczeństwo , jest czasami nazywany Maksyminem, a czasamiMaksymian ; ze względu na czysto legendarny charakter relacji o męczeństwie , nie ma dobrych podstaw do wcześniejszych badań w celu ustalenia, czy chodzi o Maksymina Traka (235-238), czy też o Maksymina Dazę (z prześladowań Dioklecjana ), .

[madohora]

Jaki mogło (czy może) mieć wpływ życie i męczeńska śmierć św. Barbary na duchowość nowicjuszy paulińskich? Pytanie to rodzi się w kontekście paulińskiego kościoła pw. św. Barbary, przy którym w XVII wieku został erygowany nowicjat. Od razu trzeba powiedzieć, że duchowość nowicjuszy nie powinna różnić się od duchowości paulinów. Nowicjat ma bowiem za zadanie przygotować przede wszystkim duchowo do późniejszego życia w zakonie. Tak więc trzeba tu mówić o tej samej duchowości, która wyróżnia paulińskich mnichów. Jako patrolog nie potrafię oczywiście powiedzieć, czy wybór św. Barbary za patronkę klasztoru nowicjackiego (czy raczej kościoła, przy którym znajduje się nowicjat) był uwarunkowany jakimiś szczególnymi powodami (np. wyjątkowym nabożeństwem do św. Barbary fundatorów czy budowniczych kościoła i klasztoru). Zagadnienie to pozostaje w kompetencji historyków. Jako patrolog jestem jednak całkowicie przekonany, że wybór męczennika (czy w tym wypadku: męczennicy) nie był przypadkowy, a przynajmniej nie powinien takim być.

[madohora]

Dlaczego jednak tę Świętą wybrano na patronkę tego miejsca, a nie Świętego męczennika? Odpowiedzi trzeba by szukać znowu w dziejach fundacji i budowy kościoła oraz klasztoru. Intuicja zdaje się wszakże podpowiadać, iż paulini woleli dać młodym mnichom wspaniały przykład młodej chrześcijańskiej męczennicy po to, aby jej heroiczne życie (samo będące wielkim przykładem do naśladowania) utwierdzało nowicjuszy także w cnocie czystości, nie ograniczając ich jedynie do „świata męskiego”.

[madohora]

Większość informacji o św. Barbarze pochodzi ze średniowiecznych legend. Urodziła się pod koniec III w. w Nikomedii (dziś Izmid w Turcji) jako córka bogatego i wpływowego Dioskura.

[madohora]

Dioskur więził i głodził córkę, by wyrzekła się wiary. Dziewczyna była jednak nieugięta. Wtedy ojciec zaprowadził ją do sędziego i oskarżył. Sędzia rozkazał Barbarę ubiczować, jednak chłosta wydała się jej „jakby muskaniem pawich piór”. Barbara była bita maczugami, przypalana pochodniami, a wreszcie sędzia kazał jej obciąć piersi. Chciał ją w takim stanie pognać ulicami miasta, ale wtedy zjawił się anioł i okrył jej ciało białą szatą. W końcu Barbara została skazana na śmierć. Według legendy, oczekującej na śmierć Barbarze anioł przyniósł Komunię Świętą. Dlatego uważana jest za patronkę dobrej śmierci i przedstawiana często na wizerunkach z Hostią w dłoni. Barbara zginęła z ręki ojca, który ściął ją mieczem. Podobno zaraz potem zginął rażony piorunem. Miało się to wydarzyć około 305 roku.

[madohora]

W Polsce św. Barbara szczególnie czczona jest na Górnym Śląsku. W 1963 roku diecezja katowicka zwróciła się o zatwierdzenie jej patronatu. Jej obraz lub figura znajduje się w każdej kopalnianej cechowni i w wielu górniczych domach. Wiele rzeźb i obrazów Świętej przeniesiono już dziś z cechowni likwidowanych kopalń do kościołów lub muzeów.

[madohora]

Najbardziej uroczystym dniem było i jest dla górników święto ich patronki. Spotykają się wtedy w kopalnianych cechowniach i w kościołach na Mszy. Starym zwyczajem w Barbórkę najlepsi otrzymują szpady górnicze. Dawniej urządzane były też skoki przez skórę, co było swoistym pasowaniem na górnika. Potem spotykają się na Gwarkach, gdzie przy muzyce kopalnianych orkiestr dętych, przy kuflu piwa i golonce rozprowiajom o fedrowaniu.

[madohora]

6
Kochajmy się.
Kochajmy się, bracia mili!
Zgoda, jedność od tej chwili.
|Od pałaców do chat kmieci
Kochajmy się, polskie dzieci.
Od pałaców j t. d.
Któż to może nam przeszkodzić
Z bratem swoim się pogodzić:
Z nim się cieszyć lub weselić,
Z nim los, mienie, życie dzielić?
Kochajmy się tylko wzajem,
Każde miejsce będzie rajem;
Bo gdzie wejdzie miłość, zgoda,
Tam wnet wchodzi i swoboda.
Gdy nas ujrzy Bóg złączonych,
Wiarą, miłością spojonych;
Ufajmy śmiało w tej porze,
Że i On nam dopomoże

[madohora]

Czas w rączym biegu upływa
Wszystko wraz z sobą porywa,
Í lubej młodości chwile
Jego się nie oprą sile.
Jak róża, gdy się rozwinie,
Wkrótce wiiędnieje i ginie.
Tak z dźwięków do niej podobna
Przemija młodość nadobna.
Co zdołasz zasiać szczęśliwie
Na serca, rozumu niwie —
Póki się wiosna nie zmieni.
To w późnej zbierzesz jesieni.
Gdy słyrasz młodość twą marnie.
Żal cię niewczesny ogarnie
Przykry smutek przyjdzie z laty,
Lecz już nce nagrodzisz straty.
Korzystaj więc, luba młodzi,
■Z czasu, co rychło uchodzi.
Dni wieku twojego złote
Żbogać w naukę i cnot

[madohora]

WSTRZĄS W KWK STASZIC. PIĘCIU GÓRNIKÓW POSZKODOWANYCH - Radio Em - 02.12.2022

[madohora]

[madohora]

[madohora]

(478 - w miejscowości Zacisze na Dolnym
Śląsku - jak podaje Rafał Bula (autor jednego
z Zeszytów będzińskich, poświęconego historii
górnictwa pod Klimontem) - istniała już kopal
nia węgla .Joseph". W tym samym leż czasie
chłop, niejaki Wenzel, dzierżawił od barona
Stillfrieda prawo wydobywania węgła w okoli
cach Nowej Rudy. Są to najwcześniejsze
wzmianki^ dotyczące wydobycia węgla kamien
nego na Śląsku.

[madohora]

Około 1770 roku pewien sztygar górniczy znalazł
nieopodal szklarni wesolskicj (chodzi tu o Wesołą)
poklad węgla. W ocenie Ludwika Musioła węgiel byt
dobrej jakości, co mogło zaspokoić potrzeby owej
szklarni i biichu pod Lędzinami. Wkrótce kopalnia
zaczęła wydobywać, choć nie na długo, gdyż dalszy
fedrunek uniemożliwiało pojawienie się w wyrobisku
wody. Od tego mało znanego epizodu można mówić
o początkach górnictwa w Lędzinach, gdyż ówcześ
nie Wesoła należała do parafii Iędzińskicj

[madohora]

1893 - ponownie uruchomiono kopalnię „Radość Henryka".

[madohora]

Bojszowy - miały w swej długiej historii
wiele momentów przełomowych. Rok
1868 - kiedy ze wsi książęcej stały się
! wsią rycerską, rok 1597 - kiedy po wybudowa-
: niu kościoła w 1580 roku powstała tu parafia, rok
I 1762 - kiedy po trzech wojnach śląskich wieś
I znalazła się pod panowaniem pruskim, rok 1922
j - kiedy wieś nad Gostynią scaliła się z Macierzą.
Przełomem w historii Bojszów byl kwiecień
1977 roku - kiedy rozpoczęto pierwsze prace
! ziemne przy budowie kopalni w Woli, choć
wcześniej przebąkiwano, że powstać tam ma
wielka ż.wirownia

[madohora]

Górnicze uroczystości barbórkowe - jak
co roku odbywają się w wielkim splen
dorze. Paradne czaka z pióropuszami,
odświętne czarne mundury, połyskująca stal
szpad, nieodłączne popisy orkiestr dętych, ucic-
szne śpiewy kamratów podczas Szycht Piwnych
rodzinne biesiady, ale i też liczne nabożeństwa
religijne - to tylko niektóre ozdobniki święta ku
czci Nabożnej Panny Barbary. Jej kult jako
patronki górników pojawił się w naszych stro
nach za sprawą proboszcza lędzińskiego (rodem
z Biasowic) ks. Karola Wrazidły. Ale święta
Barbara była już czczona kilka wieków wcześ
niej. O ołtarzu Jej poświęconym słyszy się
w Bojszowach już w 1720 roku. Czyją wówczas
była patronką? Wiemy, że antiocheńska Barbara,
córka Dioskorusa poddana najcięższym torturom
nie wyparła się wiary w Chrystusa. Można tylko
przypuszczać, żc tę piękną postawę wzięli sobie
za wzór dawni bojszowianie i dzielnie trzymali
się starej wiary katolickiej, gdy luteranie
pszczyńscy siłą chcieli narzucić im nowe, nie-
znane wyznanie. Ma więc Barbórka w Bojszo
wach także inny wydźwięk. Nic tylko górniczy.
O czym warto pamiętać.

[madohora]

Ludzie kopalni - pracuje ich teraz około
6,5 tysiąca, ale tylko niewielka część zało
gi „śpi na węglu” - to znaczy - jest
miejscowa, zamieszkując dwa przykopalniane
osiedla, pobliską Wolę i resztę miejscowości
należących do gminy miedźniańskiej: Gilowice,
Górę, Zawadkę, Grzawę, Miedźną, Bodzów
i Frýdek. Większość załogi - i to poważna
- dojeżdża z wielu dalszych miejscowości:
z Oświęcimia, Kęt, Wadowic, z wiosek Żywiec-
I czyzny, z Pszczyny i Tychów.
Z gminy bojszowskiej do „Czeczottu ” dojeż
dża około 250 pracowników. Pracują oni na róż
nych stanowiskach. Nà przykład mgr inż. Kazi
mierz Grzechnik jest nadsztygarem w dziale
wentylacji, mgr Lucjan Kubeczko - starszym
inspektorem w pionie ekonomicznym kopalni,
Ireneusz Parysz - sztygarem w dziale mierniczo-
j geologicznym, Marek Kotyrba - kombajnistą
j w oddziale G-lil, Stanisław Stompor - maszynis-
j tą wyciągowym, Jan Norek i Tadeusz Kocur
- sygnalistami, Otylia Uszok, Maria Kędzior
: i Barbara Kwiatek - pracownicami księgowości,
Andrzej Seweryn - mierniczym, Antoni Wil
czek - pracownikiem stacji ratownictwa górnicze-
j go, Jan Nyga - zaopatrzeniowcem oddziału tele-
: fonicznego, Stefan Moudry - konserwatorem
j maszyny wyciągowej itd.

[madohora]

Ohs/ar górniczy

[madohora]

Wspomnienia - ...najpierw w krajobraz
zielonych lasów nad Pszczynką i Ko-
rzyńcem wbiły się wieże wiertnicze.
1 to jeszcze mogły zaakceptować zasiedziałe od
wieków rody wolskie. Lecz kiedy plac budowy
zaczął się niepokojąco rozszerzać, zaczął rodzić
się sprzeciw i rozgoryczenie - wspomina Stani
sław Wybraniec, jeden z pionierów budowy
nowej kopalni, mieszkaniec Jajost, mocno zwią
zany emocjonalnie z Bojszowami. Musiałem iść
do około 300 ludzi, aby przekonać ich o nie
uchronności losu ich pól. pastwisk, łąk i stawów.
Największą przeszkodą w znalezieniu wspólnego
języka były ceny za oddane grunty. Urzędowe
były bardzo zróżnicowane i dużo niższe niż
w sąsiednich Bojszowach, które należąc do Ty
chów miały ceny miejskie. Najwięcej gruntu pod
budowę kopalni i osiedla mieszkaniowego oddali
Jan i Cecylia Rozmusowie - cale gospodarstwo
rolne wraz z zabudowaniami, Augustyn Kont-
raus - 6 hektarów, Roman i Helena Kłimasar

[madohora]

Barbórka, tradycyjne święto polskich górników, których codzienny trud, znaczony urobkiem tysięcy ton „czarnego
złota" zaskarbił sobie głębokie uznanie i szacunek całego społeczeństwa — jest już za nami.
Serdeczna i ciepła atmosfera panowała podczas uroczystych akademii barbórkowych, spotkań z jubilatami, z we
teranami pracy górniczej, z matkami górników.
W dniu 4 grudnia uroczyście było także w każdej górniczej rodzinie. Były kwiaty, gratulacje, życzenia, spotka
nia rodzinne. Chwile wspomnień, wzruszeń, rodzinne plany na przyszłość.
We wszystkich kopalniach i zakładach górniczych panował świąteczny nastrój. Galowe mundury, pióropusze na
czapkach, honorowe szpady górnicze, medale, odznaczenia, hymn państwowy i górniczy „Niech żyje nam górniczy
stan” — uświetniały uroczystości Barbórki.
W dowód uznania górniczego trudu, wytrwałej i rzetelnej pracy, niezłomnego charakteru, z okazji tegorocznego
Dnia Górnika podczas uroczystości zakładowych i centralnych uhonorowano wyróżniających się górników najwyższy
mi odznaczeniami państwowymi oraz tytułem honorowym Zasłużony Górnik PRL.
Ponadto Złote Krzyże Zasługi przyznano matkom za trud wychowania synów, których co najmniej trzech pra
cuje w górnictwie.
Gośćmi braci górniczej byli liczni przedstawiciele najwyższych władz partyjno-rządowych na czele z I Sekreta
rzem KC PZPR — Przewodniczącym Rady Państwa Generałem Wojciechem Jaruzelskim, Marszałkiem Sejmu Roma
nem Malinowskim, Premierem Profesorem Zbigniewem Messnerem, a także przedstawiciele korpusu dyplomatyczne
go, Związków Zawodowych, delegacje zagraniczne, posłowie, generalicja, gospodarze „województw górniczych", przed
stawiciele nauki.
Obchody Barbórki objęły swym zasięgiem wszystkie środowiska górnicze, w tym młodych górników, młodzież szkół
górniczych, kierowniczą kadrę przemysłu węglowego, najbardziej zasłużonych dla górnictwa, matki górników, jubila
tów.
Nie zapomniano także o odwiedzeniu podeszłych wiekiem weteranów górnictwa, pracowników przebywających
na leczeniu szpitalnym oraz rodzin tragicznie zmarłych górników.
Pod Pomnikiem Trudu Górniczego, przy którym warty honorowe zaciągnęli żołnierze i harcerze, górnicy, kolejarze
i hutnicy, delegacje zakładów pracy, organizacji społecznych i młodzieży złożyły kwiaty w dowód szacunku dla cięż
kiego znoju górników.
Z okazji Barbórki kierownictwo Wspólnoty Węgla Kamiennego spotkało się z zasłużonymi i wyróżnionymi leka
rzami górniczej służby zdrowia, a także z najwybitniejszymi sportowcami i trenerami górniczych klubów sportowych
oraz z ratownikami górniczymi.
W górniczych obiektach sportowych, jak co roku, przeprowadzono barbórkowe zawody i turnieje sportowe oraz
imprezy rekreacyjne.
Tradycyjnie już po uroczystych spotkaniach, brać górnicza — wyłącznie w „męskim gronie", jak obyczaj gwarko-
wy nakazuje, spotkała się przy kuflu piwa podczas karczm piwnych.
X ramowym kalendarium Dnia Górnika’87 znalazły się następujące uroczystości:
30 listopada
— Konferencja prasowa Dyrektora Generalnego Wspólnoty Węgla Kamiennego w Katowicach
— Odsłonięcie tablicy pamiątkowej w Centralnej Stacji Ratownictwa Górniczego w Bytomiu oraz spotkanie
z ratownikami górnicz
1 grudnia
— Wręczenie medali jubileuszowych XXX-lecia Stałej Komisji Współpracy w Dziedzinie Przemysłu Węglowego
RWPG
— Spotkanie z uczniami szkół górniczych w Zakładowym Domu Kultury kopalni „Wujek”
— Spotkanie z młodymi górnikami w Zakładowym Domu Kultury kopalni „Rozbark”
2 grudnia
— Wręczenie odznaczeń państwowych i stopni górniczych kadrze kierowniczej Przemysłu Węglowego
w Katowicach
— Uroczyste spotkanie z matkami górników w Zakładowym Domu Kultury kopalni „Murcki”
— Uroczystość wpisów do Honorowej Księgi Zasłużonych dla Górnictwa w Katowicach
— Uroczystość wręczenia Honorowych Szpad Górniczych przodującym członkom dozoru górniczego
w kopalni „Halemba”
3 grudnia
— Otwarcie wystawy amatorskiej twórczości górników w Biurze Wystaw Artystycznych w Katowicach
— Uroczystość dekoracji orderami i odznaczeniami państwowymi przodujących górników w Hali Sportu w Zabrzu
— Akademia Centralna w Domu Muzyki i Tańca w Zabrzu
4 grudnia
■ — Złożenie kwiatów pod Pomnikiem Trudu Górniczego w Katowicach
— Akademie Barbórkowe i spotkania z jubilatami w zakładach pracy górnictw

[madohora]

Uroczystości barbórkowe Kompanii Węglo-
wej odbyły się 4 grudnia w cechowni kopalni
Ziemowit.
– Mieliśmy bardzo trudny rok. Trudny
będzie także kolejny rok. W górnictwie nie
można w nieskończoność oszczędzać. Trzeba
odrobić zaległości inwestycyjne. Nie wszystko
zależy od nas. Robimy, co możemy, aby popra-
wić wynik finansowy. W ciągu kilku miesięcy
już pięć kopalń KW będzie rentownych. Mam
nadzieję, że wkrótce będzie ich 11. Serdecznie
za to dziękuję górnikom i pracownikom Kom-
panii i tym, którzy nam pomagają – przyja-
ciołom górnictwa – powiedział prezes KW
Krzysztof Sędzikowski.
Dyrektor KWK Ziemowit Piotr Niełacny
przekonywał, że trzeba zmienić spojrzenie
na górnictwo. – Każdy kryzys jest począt-
kiem zmian. Liczymy na racjonalne podejście
do węgla i na rozwiązania z dziedziny nowo-
czesnych technologii, dzięki którym węgiel
będzie czystym źródłem energii. Mijający
rok był dla kopalń Kompanii Węglowej ro-
kiem podnoszenia dyscypliny kosztów. Każdy
tydzień zaczynał się i kończył poszukiwaniem
oszczędności. Nowoczesna firma, która chce
odnosić sukcesy na rynku, musi mieć niskie
koszty własne i prowadzić przemyślane in-
westycje. Kopalnia Ziemowit posiada złoże
oraz plany inwestycyjne. To nasz kapitał, który
powinien przekonać do inwestycji w dalszy jej
rozwój – mówił dyrektor Ziemowita. – Jeśli
otrzymamy swoją szansę, to ją wykorzystamy
– zapewnił Piotr Niełacny.
Wśród gości na barbórkowej uroczystości
był Wojciech Kowalczyk, wiceminister skar-
bu. Przekazał życzenia od ministrów skarbu
i energii.
– Z punktu widzenia polskiej racji stanu
nasz bilans energetyczny przez wiele dziesię-
cioleci będzie oparty na węglu. Ostatni rok
był bardzo trudny. Był to rok wielu wyrze-
czeń, wielu zmian. Jestem optymistą. Spra-
wy nabrały tempa i rozwiązania, które miały
opóźnienie w ostatnich miesiącach, nabiorą
przyspieszenia – powiedział wiceminister Ko-
walczyk. Senator Adam Gawęda zapewnił,
że górnictwo może liczyć na pomoc, ponieważ
jest potrzebne polskiej gospodarce.

[madohora]

z Koźla i wikarego Mikołaja z Pyskowic i jak to za karę
za ią zbrodnię kopalnie bytomskie szybko wyczerpały się.
Bethusy-Waleska w swoich opowiadaniach2 ) przed
stawiła ten wypadek nieco inaczej, pisząc, że św. Jacek
Odrowąż (który uimarł w roku 1257) z gniewu na gwar
ków bytomskich za tą zbrodnię (popełnioną w roku 1363)
rzucił na kopalnię klątwę, wskutek której zapasy srebra
wyczerpały się; rozerwany przy tym z irytacji różaniec
rozsypał się na ziemię i poszczególne koraliki czyli pa
ciorki można do dziś znachcdzić w okolicy źródła św.
Jacka w Rozbarku pod Bytomiem, gdzie on w tym czasie
odprawiał nabożeństwa. Rzeczywiście znajdują się tam
dendryty podobne nieco do paciorków różańcowych.
Nie wdając się jednak, jak się ta rzecz miała, historia
zaznacza upadek górnictwa bytomskiego około r. 1363.
Musiało ono jednak prosperować, choćby w bardzo
zmniejszonym zakresie, gdyż annale wspominają nieja
kiego Antoniego Hornika (Górnika), który koło Bytomia
jeszcze w roku 1504 dużo kruszcu wydobywał nawet z po
mocą kieratów.
Z łych to dawnych czasów pochodzą stare herby By
tomia i Tarnowskich Gór; pierwszy przedstawia górnika
w starodawnym stroju górniczym zgiętego nieco i kopią
cego pilnie kruszec, drugi zaś wyobraża pół herbu ślą
skiego, na drugiej połowie widnieje złote orle skrzydło,
a pod spodem perlik i żelazo skrzyżowane jako prastary
symbol górnictwa.
■Drugi rozkwit górnictwa datuje się tutaj po około
150 latach od chwili, kiedy to rzekomo na polu Piotra
czy Błażeja Rybki, wół pasący się wydobył radcą bryłę
blyiszczcu ołowiu, wmurowaną i do dziś widoczną na
ścianie jednego z domów w Tarnowskich Górach. Jest
tc niejako odblask pewien legendy o odkryciu rudy sre
brnej w Gosslar na Rammelsbergu w Harcu, gdzie to na
odmianę koń nazwiskiem Rammel kopytem wygrzebał
pierwszy kawał kruszcu.
Górnictwo kruszcowe kwitło w Tarnowskich Górach
przez setki lat, a jako jego dowód znajduje się tam nie
zliczona ilość szybików, sztolni, chodników i innych wy
robisk na ogromnej przestrzeni. Nie wiem, czy jest w Pol
sce a nawet w Europie drugie takie miejsce, gdzie by tak
wielka ilość szybików istniała, jak w okolicy Tarnowskch Gór

[madohora]

Kult św. Barbary na Górnym Slqsku.
Od zarania ludzkości zwykli byli ludzie w całym świę
cie obierać sobie patronów i opiekunów w sprawach du
chowych i religijnych. Każdy stan i zawód miał swych
patronów i czcił ich stosownie do swych zajęć. Świętą
Barbarę szczególnie obrali sobie za swą patronkę górnicy,
żeglarze, rusznikarze, artylerzyści, jeńcy, architekci,
dzwonnicy; była ona tez patronką wież, fortec i pro
chowni. Stąd jedna z wież obronnych dawnego Opola
w pobliżu kościoła farnego nosiła nazwę „wieża Bar
bórki“.
Najbardziej niebezpieczna praca w górnictwie połą
czona ze stałą grozą utraty życia ludzkiego, była przy
czyną, że już bardzo dawno obrali świętą Barbarę za
patronkę i górnicy.
Kult św. Barbary sięga czasów bardzo dawnych i pro
wadzi nas aż do Grecji i na Wschód, gdzie też najpierw
zaczęto ją czcić, stawiając kościoły pod jej wezwaniem
i ustanawiając świętą. Na Zachodzie cześć do św. Bar
bary zaczęła się szerzyć w czasie wojen krzyżowych.
Szczególniejszą cześć odbiera św. Barbara już od wielu
stuleci na Górnym Śląsku. Święta ta jest uważana po
wszechnie za patronkę i opiekunkę naszego kraju. Już
w średniowieczu na Górnym Śląsku stanęły pierwsze
świątynie ku jej czci. Przy końcu XV wieku mieszczanie
w Opolu zbudowali dla zakonu Bernardynów klasztor
i kościół pod wezwaniem św. Barbary.
Początków kultu św. Barbary na Górnym Śląsku na
leży szukać w kolebce górnictwa i hutnictwa górnoślą
skiego, w Tarnowskich Górach. Tu też w tym wolnym
mieście górniczym już w latach 1723 i 1730 zbudowali
górnicy przy kościele farnym za rządów proboszcza Zie-
browskiego kaplicę św. Barbary, która do dziś istnieje.
Wyposażenie swoje zawdzięczała więc górnikom, którzy
swej patronce-opitíkunee i sobie samym wystawili godny
pomnik. Obraz św. Barbary w tej kaplicy słynął zawsze
łaskami.
Gdy Jezuici osiedlili się w Tarnowskich Górach, wte
dy zaopiekowali się także górnikami, zakładając dla nich
w 1747 ir. „Bractwo św. Barbary“. Z tej okazji wyszła
ich staraniem książka p t. „Prześwietne Bractwo Św. Bar
bary, św. Panny Męczenniczki Chrystusowej, Patronki
Szczęśliwej Śmierci — wielkimi łaskami i odpustami ziem-
skiemi Uprzywilejowane przy kościele farnym ss. Aposto
łów Piotra i Pawła na Górach Tarnowskich fundowane
i solennie w dzień wniebowziętej Najśw. Panny Mari
15. aug. 1747 introduKowane. We Wrocławiu w drukarni
Akademicy Coll. T. J. 1747.“
Do bractwa tego przystąpiła wówczas cała szlachta
ziemi bytomskiej. Gdy w roku 1847 obchodzono jubileusz
tego bractwa, stwierdzono z dumą, że rozszerzyło się po
całym Górnym Śląsku. W późniejszym czasie rozpo
wszechniło się także w obwodzie przemysłowym w Nar
rend i Westfalii.
Kult św. Barbary wniknął nawet do miejsc pracy gór
ników. Przez całe stulecie aż do przełomu po wielkiej
wojnie światowej odcywają nasi górnicy nabożeństwa
poranne, zbierając się w cechowniach, gdzie odmawiali
modlitwy i śpiewali pieśni przed rozpoczęciem szychty
Modlitwom przewodził zawsze jeden z górników, przepo
wiadając naprzód ustępami pieśni, które za nim powta
rzali śpiewając zenrani koledzy. Z czasem zaszła potrzeba
wydania odpowiedniego podręcznika z drukowanymi
pieśniami i modlitwami do użytku górników. Po raz
pierwszy podjął się tego zadania nadsztygar Maciej Lis
z Bytomia. Zebrawszy liczne pieśni i modlitwy, wydal je
W roku 1840 p. t. „Magazyn duchowny dla chrzęści jańsko-
katolidkch górników “. Książka ta bardzo czybko rozpo
wszechniła się po całym Górnym Śląsku. Drugie wydanie
ukazało się w roku 1856, a trzecie w 1889.
W roku 1871 wydał ks. proboszcz Szafranek w By
tomiu książkę do nabożeństwa, w której znajdowały się
pieśni polskie i niemieckie oraz modlitwy do św. Barbary,
szczególnie dla górników. Wszystkie te książki przez długie lata były używane
przez ogół górników, znajdowano je w każdym domu
rodziny górniczej na Górnym Śląsku.
Wspólna modlitwa górników przed pracą to staro
dawny zwyczaj na Śląsku. Była ona często nawet wy
raźnie ustawami nakazana, jak np. w ustawie górniczej
Fryderyka II, wydanej w roku 1769 dla Śląska i hrabstwa
Kłodzkiego. Na niektórych kopalniach, jak u hr. Balle
strema, odprawiono raz w miesiącu, jeszcze krótko przed
wojną światową, Mszę świętą w cechowniach.
Z rozwojem górnictwa na Śląsku zwłaszcza węglo
wego w XIX wieku, uroczystości ku czci św. Barbary
nabrały charakteru specjalnego święta górniczego, które
obc lodzono zawsze 4 grudnia. Obchód tego święta miał
zawsze przebieg imponujący, poważny i pełny nastroju.
Zewnętrzne cechy tego święta mają w sobie wiele powaPu
i wywierają silny wpływ na wszystkich uczestnikach.
W dniu 4 grudnia spoczywa przez całą dobę praca
w kopalni. Dawniej nawet dzieci w okręgu przemysło
wym miały dzień wolny od nauki. We wszystkich para
fiach górnośląskich, gdzie mieskają górnicy, zbiera się
o jednej i tej samej porze brać górnicza. Za orkiestrą
kroczy sztab urzędników, umundurowani i odświętnie
ubrani górnicy — cały pochód udaje się do cechowni albo
■też wprost do kościoła na uroczyste nabożeństwo. Sam
widok zebranej armii podziemnej już to w pochodzie, już
to w kościele sprawia niezwykłe wrażenie na widzu
Czarny ubiór górniczy, czako i białe pióropusze, blade
i wychudłe twarze, wydobywające się z tysięcy piersi
tony rzewnych pieśni ku [czci św. Barbary sprawiają, że
myśl biegnie gdzieś w dal — człowiek przeżywa nieza
pomniane chwile.
Dawniej jeszcze brać górnicza zbierała się w cechow
niach, gdzie starych jubilatów obaarowywano, a wszyscy
wzajemnie według dawnego zwyczaju wybaczali sobie
wszystkie obrazy i zapominali o dawnych kłótniach i nie
porozumieniach. Po wojnie światowej dużo się pod
wielu względami zmieniło. Wielu .z górników nie przy
wiązuje już głębszej wagi do nabożeństw ani też do uni
formu. Wielu dawnych wspaniałych tradycyj ze zmianą
stosunków i warunków życiowych ginie z roku na rok
bezpowrotnie.
Do dziś dnia utrzymał się jednak wśród górników
i całego ludu kult św. Barbary, co prawda już nie w tej
mierze co dawniej.
Śląsk posiada wiele podań, legend i pieśni związanych
z życiem tej świętej. Nawet wróżby o zakochanych łączy
lud ze św. Barbarą szczególnie w Opolskim. Ku jej czci
nazwano jej imieniem liczne ulice. Popularną „Barbórkę “
znajdujemy w wielu rodzinach w Polsce, zwłaszcza na
Śląsku. Ńic też dziwnego, że przy tak wielkiej czci już
od czasów średniowiecza literatura i sztuka wysławiały
św. Barbarę. Sławni rzeźbiarze i malarze na Zachodzie
utworzyli wspaniałe dzieła, czerpiąc natchnienie z boha
terskiego żywota św. Barbary. Wszyscy zgodnie opie
wają okrutną śmierć, zadaną jej przez własnego ojca za
wyznawanie Boga chrześcijańskiego, dalej stałość młodej
męczenmczik:, jej wytrwałość w wierze, cierpliwe znosze
nie męczarń i męstwo. Te cnoty świętej musiały wzbudzić
w naszym ludzie cześć dla niej i dlatego też zwracał się
on w swym bezradosnym i pełnym niebezpieczeństw ży
wocie ku tej, którą świat uważał za patronkę szczęśliwej
śmierci. Znany jest szczegół z życia św. Stanisława Kost
ki, według którego świętemu temu miała św. Barbara
w Wiedniu przynieść Komunię świętą. W kulcie św. Bar
bary, jaki pielęgnuje górnik, cdzwierciadla się całe jego
epos zawodowe i cudowna harmonia, łącząca materię
z duchem człowieka

[madohora]

Głębiny podziemne, które dla niegórnika tworzą
tak bardzo grozą przejmujący, oddzielny świat, mają
swe cudne legendy, mają przepiękne pieśni. Pieśni te,
zwłaszcza religijne, brzmią w głębinach kopalni uro
czyście, rzewnie: zdają się przebijać grubą skorupę zie
mi, pod którą pracują górnicy i wznosić się wprost
z piersi górnika do Boga.
Górnicy — ludzie, którzy codziennie wychodzą
z domu bez pewności, czy do niego powrócą; idą, po
leciwszy dusze Patronce swej św. Barbarze, idą tam,
dokąd ich wzywa obowiązek, połączony z wszelkiem
niebezpieczeństwem. A jednak wracają co dzień do
tej pracy niebezpiecznej coprawda, ale jakże pożytecz
nej! Gdyby oni nie narażali swego życia, tysiące ro
dzin marzłoby z zimna, stanęłyby fabryki, pociągi, pa
rowce — bo węgiel jest ich duszą. Po ten węgiel zje
żdżają oni pod ziemię: jak żołnierze walczący z ukry
tym, nieznanym i przepotężnym wrogiem. Śpiewem
i pobožném westchnieniem broni się górnik przed nie-
bezpieczeństwy. A jest ich dużo. Bowiem ziemia nie
oddaje swych skarbów bez walki. Wszystkie żywioły:
i powietrze i ogień, woda i skały, czychają na śmiałka,
który odważa sie na wykopywanie kopalin podziem
nych.
A władcą owych cennych minerałów jest duch
kopalń znany w całej Polsce pod nazwą Skarbnika, na
Śląsku — z dodatkiem Zabrzeskiego. Duch kopalń nie
pokaże się lada komu. Starzy górnicy prawią, że wy
daje się, iż to jest zwyczajny sztygar, tylko że zamiast
jednej stopy ma końskie kopyto; tego każdy nie spo
strzeże, a jeszcze w kopalni, gdzie panuje mrok. Zac
ny to duch. Nie ukrzywdzi nikogo, lecz przeciwnie —
chętnie w pracy pomoże, przed śmiercią ustrzeże, ale
karze surowo za każde uchybienie czy to przepisom,
czy też etyce chrześcijańskiej. Często, zdaleka, zdaleka
mignie lampą o czerwonem świetle, zapuka w strop—
a to już zły znak — bo pewnie się tam wyrobisko za-
rabuje. Pewien stary górnik z kop. Hillebrand opo
wiadał mi co następuje:
„Wy, młodzi, cięgiem padocie, że nima Skarbni
ka. Nima — boście, go jeszcze nie obocyli. Jożech go
zaś widzioł — i to mi styknie. Tóż wiedzą, panoczku.
Ki ej mioł być tyn wybuch na „Gerhardzie“*) dycht na
dziewięć dni, szołech sie na stalunek. Szołech sóm,
o kęs, że nie po ćmoku. Ida, ida — przyszołech...
patrza — ani żywego duchal Jeny stąpię rzykają (mo
dlą się) a rzykają, że zdo mi sie, kiejby jęcały: zmiłuj
się nad nami, zmiłuj... Strach na mnie piznół, bo zda
leka, od przodków — idzie jakisi srogi sztajger. Przy-
szoł, podniósł złoto karbitka, zaświcił mi w ocy i nic.
Patrza i dziwują sie, bo jakóżl Sztajger nie sztajger
— fajnisty kabot mo obleczony. Kulczoki (guziki) przy
nim aże sie świecą. Szabla u boku, długo siwo broda
aże po pas... Mój Pónbóczku kochany 1 Mrówki po
mnie przeszły... Chcą sie drzyć— ni mogą. A on stół,
stół, pokozoł na przodek i poszoł furt, kajś precz...
Dziepiyro przed eksplozją, jako godzina nieskorzy, kie-
jech szoł pod szyb — tyżech go widzioł zdaleka, zda
leka... Tóż co się stało. Ludzie na świeciel Wyrwo
się tam gaz, a ogień i szesnostu chłopa spolół (Dej
im tam Panie Bożycku, radość wieczno!) a piąci srogo
poparzół. A wiedzą? Skarbnik — to jest ociec święty
Barbórki, kiery ją przeżgoł mieczym i skiż tego musi
pokutować na grubie...“
O Skarbniku byle jak się nie gada; lepiej nawet na
kopalni wcale o nim nie prawić, bo mogłoby się stać
nieszczęście. Często o północy słychać w podziemiach
daleki, rytmiczny pogłos kującego perlika. To Skarb
nik pracuje. Doświadczeni górnicy twierdzą, że wów
czas strop jest najcięższy i wtedy zwykle zdarzają się
wstrząsy czyli tąpania. 1 stary górnik nigdy o pół-
nocku nie będzie pracować, gdyż wtedy najwięcej ra
buje się iilarów — czeka, aż przejdzie godzina. Skarb
nik też, gdy sobie kogoś upodoba, to pomaga mu i stale
chroni przed niebezpieczeństwem. Jeżeli górnik chce go
rozgniewać — to gwiżdże w kopalni, czego Skarbnik
nie lubi. Jedynie tylko „na gwizdania kóniorzy i ma-
szynioków nie zwoźo, bo takich ta mamlasów nie mo
za berchmonów“. Przesąd, aby nie gwizdać w kopalni
jest w całej Polsce powszechny

[madohora]

Z legendy widoczne jest, że stanowi ona dalszy
ciąg wątku uprzednio podanego. Góra św. Anny, no
tabene z bazaltu, a więc pochodzenia wulkanicznego,
opiewana już w pierwszej, zacytowanej przez nas le
gendzie, znajduje tutaj już oczywisty dowód zaintere
sowania się górników śląskich Kalwarją, zbudowan
na jej szczycie. Znajduje ona potwierdzenie w rzeczy
wistości historycznej. Oto przed trzema wiekami jeden
z zakonników tu osiadłych, odbywa pielgrzymkę do
Ziemi Świętej. W tęsknocie za krajem, wydaje mu
się Golgota identycznie podobną do swojackiej, ślą
skiej góry. Podobieństwo szczegółów uderza go na
każdym kroku. Tu skała i tam skała, — tu dolina,
tam dolina... Stąpa w zachwyceniu. Rozumie w tern
wolę Bożą, znak cudowny. Wraca z gotowym projek
tem odtworzenia na Górze św. Anny — Kalwarji.
Z zamkniętemi oczyma obchodzi wokoło górę, wska
zując miejsca, gdzie powinny stanąć kaplice i stacje.
Święty jego zapał ogarnia wszystkich. W łoskocie
młotów robotnicy kują skałę, twardy bazalt, miękki
i podatny wapień. I dziś, stoją jak dawniej kute w ka
mieniu kaplice Kalwarji, gdzie kształt fantastyczny
skały przedziwnie łączy się z dłutem i naturalną ero
zją. Z Góry św. Anny widać nieomal cały G. Śląsk:
Opole, Bytom, legendarne Zabrze, widać także kapli
cę św. Doroty w Grodźcu „za Jordanem “. Jordanem
nazywają Ślązacy rzekę Brynicę, która dawniej była
granicą między cesarstwem niemieckiem & rosyjskiem

[madohora]

Dle legendy si dopisovala se slovutným křesťanským učencem Órigeném, který pak k ní poslal kněze, od něhož Barbora přijala křest; zároveň se zaslíbila Kristu a učinila slib ustavičného panenství. Když ji otec začal nutit, aby se provdala, Barbora mu oznámila, že je pokřtěna a zasnoubena s nebeským chotěm, protože jen v křesťanství je pravda a spasení. To ohromilo pohana Dioskura, jehož plány a naděje byly zmařeny. Barbora musela uprchnout.[3] Na útěku se dostala k jakési skále, která se před ní zázračně otevřela a Barbora se skryla ve skalní puklině (proto je patronkou horníků.)

[madohora]

Světice je uctívána i východní církví a je označována za velkomučednici. V pravoslavných církvích má svátek 4. prosince; pokud tyto církve užívají ještě juliánského kalendáře, pak 4. prosince dle juliánského kalendáře připadá na 17. prosince dle gregoriánského kalendáře.[9] V prosinci 2011 v kostele Povýšení svatého kříže v Karviné-Fryštátě byly nalezena mimo jiné vzácná gotická freska, která zobrazuje utrpení svaté Barbory.

[madohora]

Na španělských a francouzských lodích býval obraz sv. Barbory vyvěšen nad komorou, v níž se skladoval střelný prach; tato komora sama se nazývala „Barborou" (franc. Sainte Barbe)

[madohora]

Ale pasterz ujawnił Dioskurowi jej kryjówkę, więc złapał ją i odciągnął. Chciał zmusić ją do ustępstw głodem i więzieniem, ale bezskutecznie. Jej ojciec był tak rozwścieczony, że związał ją i zabrał do sędziego Marcjana, gdzie potępił Barbarę jako chrześcijankę. Sędzia kazał przyprowadzić oprawców, a kiedy się ich nie bała, kazał zedrzeć jej ubranie, Barbarę wychłostano do krwi, a jej rany wciąż były rozdzierane odłamkami. Kiedy nawet wtedy nie wyrzekła się wiary w Chrystusa, była rozdzierana żelaznymi torturami, palona płonącymi pochodniami, a jej piersi były odcinane w hańbie. [6] Następnie zabrano ją nagą na szafot, a sam jej ojciec ściął jej głowę mieczem. W tym momencie błyskawicabłysnęła z czystego nieba i zabiła okrutnego ojca w tym miejscu. (Z tego powodu stała się patronką artylerzystów i pirotechników).

[madohora]

Św. Barbara jest czczona jako obrończyni przed śmiercią od pioruna, pożarui ryzykiem nagłej lub gwałtownej śmierci, dlatego jest patronką górników, artylerzystów, pirotechników, architektów, matematyków i innych ryzykownych zawodów, a także dzieci. Pomnik św. Barbara zostaje wyświęcona 4 grudnia. Należy do korpusuczternastu świętych pomocnikówi zaliczana jest do tzw. Quattuor Virgines Capitales [cztery dziewice głównej, doskonałej], do której należą również św. Dorota, św. Katarzyna Aleksandryjskai św. Małgorzata z Antiochii; Często są one wyświetlane razem. [8] Do znanych wielbicieli św. Barbary należelipapieże św. Grzegorz I Wielki i św. Stanisław Kostka.

[madohora]

Znane przedstawienie św. Barbora to grupa rzeźbiarska na drugim filarzeMostu Karola, która została stworzona w 1707 roku przez Jana Brokoffa z dużym udziałem jego synaFerdinanda Maxmiliána Brokoffa. Pośrodku rzeźby znajduje się św. Barbara, która trzyma kielich z hostią w uniesionym ramieniu, a w drugiej ręce ma gałązkę palmową, która jest atrybutem męczeństwa; [10] po bokach św. Małgorzatai św. Elżbieta.

[madohora]

Selon la légende, son père décide de la marier à un homme de son choix ; elle refuse et décide de se consacrer au Christ. Outré, son père l’enferme dans une tour à deux fenêtres. Mais un prêtre chrétien, déguisé en médecin, s’introduit dans la tour et la baptise4. Au retour d’un voyage de son père, Barbe lui apprend qu’elle a percé une troisième fenêtre dans le mur de la tour pour représenter la Sainte Trinité et qu’elle est chrétienne. Furieux, le père met le feu à la tour. Barbe réussit à s’enfuir mais un berger découvre sa cachette et avertit son père.

[madohora]

Les empereurs byzantins vénéraient particulièrement ses reliques qu’ils firent transférer au VIe siècle à Constantinople. Une partie fut emmenée en Italie par les Vénitiens, et une autre au XIe siècle par la fille d’Alexis Comnène à Kiev, où elles se trouvent toujours à la cathédrale Saint-Vladimir de Kiev.

[madohora]

Sainte Barbe est souvent associée à trois autres saintes ayant fait vœu de chasteté : sainte Catherine d'Alexandrie, Marguerite d'Antioche et Geneviève de Paris. C'est le cas pour l'autel des Vierges de l'église Notre-Dame de Croaz Batz de Roscoff (Finistère) présentant une statue de sainte Barbe accompagnée de celles de sainte Catherine et de sainte Geneviève.

[madohora]

Według legendy jej ojciec postanawia wydać ją za mąż za wybranego przez siebie mężczyznę; odmawia i postanawia poświęcić sięChrystusowi. Oburzony ojciec zamyka go w wieży z dwoma oknami. Ale chrześcijańskiksiądz, przebrany za lekarza, włamuje się do wieży ichrzci ją.4. Po powrocie z podróży ojca Barbara mówi jej, że przebiła trzecie okno w ścianie wieży, aby reprezentowaćTrójcę Świętąi że jest chrześcijanką. Wściekły ojciec podpala wieżę. Barbe zdołał uciec, ale pasterz odkrył jego kryjówkę i ostrzegł ojca.

[madohora]

Cesarze bizantyjscy szczególnie czcili jego relikwie, które wviwieku przenieśli doKonstantynopola. Część z nich została zabrana do Włoch przez Wenecjan, a inna wxiwieku przez córkę Aleksego Komnenado Kijowa, gdzie nadal znajdują się wkatedrze św. WłodzimierzawKijowie.

[madohora]

Winieta brewiarza Eleonory Portugalskiej (około 1500-1510), autorstwa Mistrza starożytnego modlitewnika Maksymiliana I, przedstawia świętą Barbarę, siedzącą z otwartą księgą na kolanach.

[madohora]

Masztalski taszczy przez granicę potężnych rozmiarów worek.
- Co jest w tym worku? - pyta go celnik.
- Żarcie dla psa.
- Pokażcie no.
Otwiera celnik worek i dziwi się:
- Przecież to kawa! Kawą będziecie psa karmić?
- Jak nie będzie chcioł, to niech nie żre!

[madohora]

Siedzi se syneczek przi kałuży i pije ta woda.
Na to przichodzi tako stareczka we plyjdzie i pado mu:
- Synek, nie pij tyj wody, bo to je sam maras, puć sam ino do mie, dom ci szolka tyju...
- Proszę, co pani mówiła?
- A nic, nic, pij, pij goroliku, pij...

[madohora]

Roz na grubie spotkali sie górnicy - kamraci. Siedli na kara i zaczli se rozprawiać. Ten jeden padoł:
- Jak jo był w Afryce to mie roz lew gonił.
- To jeszcze nic, - pado ten drugi. - Jak jo był w Afryce toch widzioł jak jeden lew skoczył na człowieka i go żywcem pożarł.
- To jeszcze nic takiego pado trzeci. - Jak jo był w Afryce toch widzioł jak lew gonił człowieka, potem go pożarł i wypluł!
A ten czwarty górnik sie ino przysłuchiwoł i naroz pado:
- Kamraty! To jo jest ten istny, co mnie lew gonił, pożarł a potam wypluł. Narszcie mom świadka na to, bo mi żoden wierzyć nie chcioł!

[madohora]

Tatulku - pyto synek - po czym poznać czy kto jest pijany?
- No widzisz Gustliczku, patrz tam idzie dwóch chłopów nie? A jakbych był pijany to bych widzioł czterech - wiesz?
- Ale ojciec! Tam idzie ino jeden!

[madohora]

- Antek, powiedz mi po jakiemu Adam z Ewą tak dobrze w raju żyli?
- No to przecież jest proste! Nie mieli teściowej!

[madohora]

Jechoł górnik samochodem. Po drodze zatrzymała go panienka i prosi, żeby ją podwiózł. Jak jechali przez las, jemu zachciało sie loć. Powiedzioł: - wyboczcie panienko, muszę wyjść i coś w motorze zrobić. Wylozł, podniósł maskę i udawając, że robi przy motorze, loł do rowu.
A z tego rowu głos:
- Ty pieronie, co robisz?
- Cicho...mom w aucie kobietę, cicho!
- A co ty pieronie myślisz, że jo tu z królikiem siedzę?!

[madohora]

Jednemu górnikowi urodziło sie w trzy miesiące po ślubie dziecko. Koledzy mu na dole doskwierali, że to nie jego, że coś tu nie gro.
Górnik wypił se jednego na odwagę i dalej do swojej baby. Przychodzi i pado jej, że z tym dzieckiem cos mu nie pasuje. A baba jak gębę nie otwarła:
- Co nie pasuje ci? Może rachować nie umiesz! Patrz:
Trzy miesiące jo jest twoja baba.
Trzy miesiące tyś jest mój chłop.
A trzy miesiące my są żonaci.
Wiela to jest razem do kupy? Jest dziewieć miesięcy czy nie?

[madohora]

Na lekcji chemii nauczyciel pyto Masztalskiego:
- W czym rozpuszczają sie tłuszcze ??
- W rondlu ...

[madohora]

Po wczasach we Francji wracają do Polski: Masztalski, jego najstarszy syn i ojciec.
- Och te Francuzki - wzdycha syn. - Co za temperament!
- A co za finezja! - dodaje Masztalski.
Po chwili odzywa się jego ojciec:
- A... ile... cierpliwości mają...

[madohora]

Jednego też roz operowali i w środku w brzuchu mu nożyce zostawili. No to też musieli drugi roz operować. Jeszcze dobrze po tej drugiej operacji do siebie nie przyszedł jak wlozł ten dochtór co go operowoł do sali i zawołoł:
- Nie ma tam gdzie mojego parasola?
Chłop z mety zemdloł!

[madohora]

- Ty Zeflik, wczoraj żech sie dopiero w Krakowie dowiedzioł jako jest różnica między teściem a teściową.
- No to powiedz mi gibko!
- No ta, że teść przychodzi z wizytą a teściowo na wizytację!

[madohora]

- Panie Gajda, czy wasza kobieta jest w doma?
- Nie, przed trzema godzinami poszła na pięć minut do sąsiadki.

[madohora]

pięknie podziękować za nauka i posyłają wom tę kurę - powiedzioł synek w szkole.
- Powiedz matce, że pięknie dziękuję. To bardzo pięknie, że nie żałowali tak tłustej kury.
- Naprzód to i żałowali, ale jak widzieli, że Azor ją tak blank na śmierć zadusił, to sie radowali, że aby wom mają co podarować.

[madohora]

- Czamuś ani roz nie napisoł do mnie ze wczasów? - wymawia Ecik Masztalskiemu.
- Nie miołech twojego adresu.
- Toś nie mógł napisać, żebych ci go posłoł?
- Widzisz, nie przyszło mi to do głowy!

[madohora]

Spotkało sie roz dwóch górników.
- Zeflik znosz śląski napój na k..? - pyto jeden.
- Kwaśnica!
- Psinco!
- No to co?
- Krzynka piwa!
- No to ci teroz też powiem. Znosz śląski napój na d..?
- Nie?
- Dwie krzynki piwa!

[madohora]

Masztalski i Ecik słuchają opowieści Zygusia Materzoka o jego przygodzie w dżungli.
- Patrzą, a przede mną pieronowo wielki boa! Struchlałech ze strachu. A tu ci wychodzi fakir. Ino gwizdnął i boa zniknął.
- To jeszcze nic - wtrącił Ecik. - Moja staro miała takiego boa i poszli my na dancing. Przewiesiła boa przez krzesło i nikt nie gwizdnął, a boa zniknął...

[madohora]

Przyszedł roz górnik z szychty i tyla co wlozł do izby wdepnął do kupy, bo to dziecisków w doma pełno. A baba z gębą do niego:
- Ty mamlasie jeden, to jo tu cały dzień koło tego chodzę i nie wdepłach, a ty tyla coś wlozł to już prosto w gówno.

[madohora]

Jednemu górnikowi zmierzła robota na dole. Pociepł kopalnia i wybroł sie na wieś. No i tam trza na polu robić pra, no to on się wybiero na pole. Pado do baby:
- Cygarety mom?
- Mosz!
- Zapałki mom?
- Mosz!
- Bat mom?
- Mosz!
- Kwaretka jest?
- Jest!
- No to wio!
A jak przyszedł na pole to patrzy, a on pługa zapomnioł.

[madohora]

- Tato kaj wyście się urodzili? - spytoł roz synek ojca.
- W Bytomiu!
- A mamulka?
- w Opolu.
- A jo?
- W Strzelcach Opolskich.
- No patrzcie, co za szczęście, że my sie tak wszyscy spotkali pra?

[madohora]

According to the hagiographies, Barbara, the daughter of a rich pagan named Dioscorus, was carefully guarded by her father who kept her locked up in a tower in order to preserve her from the outside world. Having secretly become a Christian, she rejected an offer of marriage that she received through her father.

[madohora]

Various versions, which include two surviving mystery plays, differ on the location of her martyrdom, which is variously given as Tuscany, Rome, Antioch, Baalbek, and Nicomedia.

[madohora]

In 2022, Barbara was officially added to the Episcopal Church liturgical calendar with a feast day she shares with Catherine of Alexandria, and Margaret of Antioch on 24 November.

[madohora]

The Irish Army venerates her as the patron saint of the Artillery Corps where she appears on the corps insignia, half dressed, holding a harp, sitting on a field cannon.

[madohora]

Święta Barbara jest często przedstawiana z miniaturowymi łańcuchami iwieżą. Jako jedna zCzternastu Świętych Wspomożycieli, Barbara nadal jest popularną świętą w czasach współczesnych, być może najbardziej znaną jako patronkapłatnerzy, artylerzystów, inżynierów wojskowych, górników i innych, którzy pracują zmateriałami wybuchowymiz powodu związku jej legendy zbłyskawicami, a takżematematyków . 15-wieczna francuska wersja jej historii przypisuje jej trzynaście cudów, z których wiele odzwierciedla bezpieczeństwo, jakie oferowała, że jej wielbiciele nie umrą przed wyspowiadaniem się i otrzymaniemostatniego namaszczenia.

[madohora]

Jej legenda zawarta jest w Speculum historiale Wincentego z Beauvais (xii.64) oraz w późniejszych wersjachZłotej Legendy[9] (i w wersjiWilliama Caxtona).

[madohora]

W 12 wiekurelikwieśw. Barbary zostały przywiezione zKonstantynopoladoklasztoru św. Michała o Złotych KopułachwKijowie, gdzie były przechowywane do 1930 roku, kiedy zostały przeniesione dosoboru św Włodzimierzaw tym samym mieście. W listopadzie 2012 r. patriarchaFilaretUkraińskiego Kościoła Prawosławnego Patriarchatu Kijowskiegoprzekazał niewielką część relikwii św. Barbary do ukraińskiej katedry prawosławnej św. Andrzeja wBloomingdale w stanie Illinois.

[madohora]

W branży drążenia tuneli, zgodnie z wieloletnią tradycją, jednym z pierwszych zadań każdego nowego projektu drążenia tuneli jest założenie małej świątyni Santa Barbara przy portalu tunelu lub na podziemnym skrzyżowaniu z długimi tunelami. Często po tym następuje dedykacja i wezwanie do Santa Barbara o ochronę wszystkich, którzy pracują nad projektem w okresie budowy.

[madohora]

Historycznieczęść Gloucestershire, została przeniesiona do Worcestershire na mocyProvisional Order Confirmation (Gloucestershire, Warwickshire and Worcestershire) Act 1931.

[madohora]

Ashton pod budynkiem stacji Hill nadal stoi jako prywatna rezydencja.

[madohora]

[madohora]

BARBÓRKOWE OPOWIEŚCI - Nasze Miasto - 04.12.2014

[madohora]

BARBÓRKA NA NIKISZU 2019 - Radio Piekary - 04.12.2019

[madohora]

Została ścięta 29 grudnia 1839 r. w Seulu za Małą Zachodnią Bramą wraz z sześcioma innymi katolikami (Magdaleną Han Yŏng-i, Piotrem Ch'oe Ch'ang-hŭb, Benedyktą Hyŏng Kyŏng-nyŏn, Elżbietą Chŏng Chŏng-hye, Barbarą Ko Sun-i i Magdaleną Yi Yŏng-dŏk). Miała 58 lat.

[madohora]

Zamek w Malborku jest jednym z najznakomitszych przykładów średniowiecznej architektury obronno-rezydencyjnej w Europie Środkowej.

[madohora]

W czasie wojny trzynastoletniej zamek, dzięki inicjatywie Andrzeja Tęczyńskiego herbu Topór, został sprzedany w roku 1457 królowi polskiemu Kazimierzowi Jagiellończykowi za kwotę 190 tysięcy florenów (ok. 660 kg złota) przez czeskiego dowódcę najemników Ulryka Czerwonkę, który posiadał zamek w zastawie w zamian za zaległy żołd, z którego wypłatą zalegał Zakon. Król Polski triumfalnie wjechał na zamek w dniu 7 czerwca 1457 roku. Od tej pory, aż do 1772 roku, była to jedna z rezydencji królów Polski. Zamek Wysoki pełnił rolę magazynu, a Wielki Refektarz był miejscem w którym wydawano królewskie przyjęcia. Rezydencja królów Polski mieściła się w Pałacu Wielkich Mistrzów, gdzie udzielano audiencji. Od strony dziedzińca urządzono królewskie komnaty, gdzie zatrzymywali się królowie w drodze do Gdańska. Polskie urzędy miały swoje siedziby na Zamku Średnim – skrzydło północne zajmował starosta, a od 1648 roku także burgrabia, natomiast skrzydło wschodnie zajmował podskarbi ziem pruskich. Od czerwca 1457 roku starostą malborskim był starosta generalny Wielkopolski Ścibor Chełmski z Ponieca, a po nim od października 1459 roku król mianował jednocześnie dwóch dowódców w zamku: wojewodę inowrocławskiego Jana Kościeleckiego i Prandotę Libiszowskiego. Do czasu przejęcia przez nich obowiązków załogą zamku dowodził gubernator Prus Jan Bażyński. W dniu 25 kwietnia 1476 roku na zamku odbył się zjazd, w którym wziął udział król Kazimierz Jagiellończyk i późniejszy święty Kazimierz. W 2 poł. XVI wieku główna wieża otrzymała zegar i hełm renesansowy.

[madohora]

Po przejęciu zamku przez Prusaków, w roku 1774 zaczęto przebudowywać Zamek Wysoki na koszary, co doprowadziło do ogromnych zniszczeń. Wyburzono prawie wszystkie gotyckie sklepienia i przebudowano okna. Zamurowano krużganki i od południa wybudowano nową ozdobioną panopliami bramę do miasta. Wielki Refektarz przeznaczono na ujeżdżalnię koni. W Pałacu Wielkich Mistrzów urządzono fabrykę tkanin i mieszkania dla robotników. Dokonano rozbiórki wielu bram i murów na budulec. Szczególnie wielkie straty zamek poniósł w latach 1801–1804 gdy na rozkaz Fryderyka Wilhelma III zamek zaczęto przebudowywać na wielkie magazyny wojskowe. Wykuto nowe okna, otynkowano zamek wysoki oraz wyburzono średniowieczne sklepienia wprowadzając zamiast tego drewniane stropy. Po tych dewastacjach i protestach prasowych, nastąpiła zmiana postrzegania wartości zamku. Po bitwie pod Pruską Iławą, w dniu 22 stycznia 1807 roku do zamku weszły oddziały francuskie, które założyły w nim szpital dla żołnierzy. W szpitalu tym leczył się marszałek Bernadotte, którego 25 i 26 kwietnia 1807 roku odwiedził na zamku Napoleon Bonaparte.

[madohora]

lady osadnictwa w miejscu dzisiejszego Malborka datowane są na młodszą epokę kamienia. Intensywniejsze zasiedlenie nastąpiło w X wieku, gdy zbudowano niewielki gród w Malborku-Wielbarku. Po odzyskaniu Pomorza Wschodniego przez księcia Kazimierza Odnowiciela, z jego inicjatywy w XI wieku w pobliżu dzisiejszego Malborka zbudowano duży gród w Węgrach, przy którym rozwinął się największy na tym obszarze ośrodek handlowo-gospodarczy. W czasach panowania Bolesława Śmiałego Pomorze Wschodnie zostało utracone przez Polskę, a okoliczne ziemie znalazły się pod kontrolą lokalnych władców pomorskich. W połowie XII wieku gród w Węgrach został zniszczony przez plemiona pruskie i przestał istnieć, jednak część terenów położonych nad Nogatem została odzyskana przez książąt pomorskich. Za ich sprawą na prawym brzegu Nogatu powstał gród Zantyr. Na skutek polityki Sambora, jednego z dwóch braci księcia Świętopełka, Zantyr podarowano Zakonowi Krzyżackiemu w 1250. Około 1274 Krzyżacy zaczęli wznosić, częściowo z materiałów uzyskanych z rozbiórki starych zabudowań klasztornych grodu w Zantyrze, silnie ufortyfikowany zamek w dolnym biegu Nogatu. Budowany zamek i otaczające go miasto nazwano Marienburg, czyli zamek Marii, od imienia patronki Zakonu[8]. W 1280 do zamku przeniesiono konwent zakonu z Zantyru

[madohora]

[madohora]

Najciekawsza jest dekoracja kapiteli kolumn w uskokach portalu: na lewym jest antyczny heros ujarzmiający smoki, na prawym zaś maska z liśćmi. Są to symbole żywiołów ognia i wody. Dwie brakujące głowice zapewne nosiły symbole żywiołów ziemi i powietrza, tworząc w ten sposób symbolikę całości świata materialnego. Spośród archiwolt trzy są oryginalne: wewnętrzna z plecionką palmetową, środkowa z wałkiem spiralnym i zewnętrzna z wicią winorośli – najbardziej zewnętrzna archiwolta jest XX-wieczna. Istniejący portal nie posiada tympanonu i nadproża – wiemy jednak, że w nadprożu znajdował się rząd arkadek z figurami apostołów (zachowały się dwie, w lapidarium), zaś tympanon przedstawiał Chrystusa na majestacie w otoczeniu symboli czterech ewangelistów. Dekorację ościeży (w drugim, zewnętrznym, obecnie pustym uskoku) stanowiły też prostokątne nisze z umieszczonymi w nich półpostaciami.

[madohora]

Na tej samej ścianie odkryto również fragmenty malowidła gotyckiego, z XV w., które przeniesione zostały na ścianę północną. Przedstawiało ono najprawdopodobniej pietę. Poza tym przy oknach kaplicy znajdują się renesansowe ornamenty arabeskowe z 1. połowy XVI w., a na ścianie północnej kaplicy znajdują się malowidła XVII-wieczne przedstawiające mękę pańską.

[madohora]

Żydzi zaczęli osiedlać się w Czerwińsku w końcu XVIII wieku. Stworzyli gminę żydowską, która w drugiej połowie XIX w. uzyskała samodzielność. Zamieszkiwali północno-wschodnią część miasta. W tym rejonie, przy ul. Królowej Jadwigi, stała synagoga, którą wzniesiono w 1888 roku. Był też dom modlitwy. Gmina utrzymywała również założony na początku XIX w. cmentarz.

[madohora]

Obecnie świątynia została powiększona o część budynku poszpitalnego, usytuowanego na przedłużeniu kościoła od strony południowej. Została ona przebudowana na nawę, a dawna świątynia została przekształcona w prezbiterium.

[madohora]

PREZYDENT ZŁOŻYŁ ŻYCZENIA GÓRNIKOm - www.itvp.pl - 01.12.2022

[madohora]

W ciągu kolejnych lat na dole rodziły się pomysły na rzeźby w węglu, graficie (sprasowany węgiel) i drewnie. Sylwetki pracu­jących gwarków, podobizny skarb­ników i Barbórek zdobiły sześćset metrów pod ziemią ociosy, czyli wnęki chodników kopalni „Jastrzę­bie”. Artysta-górnik z dumą pod­kreśla, że jest samoukiem i nie po­traf kopiować cudzych dzieł. – Dla mnie liczy się to, co sam wymyślę – mówi. Któregoś dnia, wiedząc, że kolega ze zmiany świętował 50. urodziny, postanowił mu wręczyć wyrzeźbioną w graficie figurkę świętej Barbary. Zabrał ją z domu, ukradkiem wniósł na teren kopalni i zjechał z nią na dół. Tam okazało się, że solenizanta nie ma w pracy.

[madohora]

37
Marsz górników polskich w Niemczech.
(Na nutę „Marsz Sokołów“).
Hej, bracia górnicy, w jedności dziś wraz,
W szeregi niech każdy z nas staje,
Choć w koło nas smutek, usuńmy go raz
Bo łączność zwycięstwo nam daje.
Więc żywo do pracy, wszak nadszedł
już czas, ■
By związek nas wszystkich połączył
dziś wraz.
Nasz Oddział górników przez wspólny
nasz trud,
Oświaty gmach silny buduje,
Hej bracia, niech każdy, co tylko ma sił,
Pod jego sztandarem pracuje!
Więc żywo do pracy itd.
Hej, hasło jedności wypiszmy na tarcz,
Niesnaski niech u nas ustana,
Braterstwem złączeni oddajmy się raz
Do pracy za jedność kochaną.
Więc żywo do pracy i t. d.
O, żal nam tych braci, co stronią od nas,
I tych też, co bluźnią świętościom,
Nie stracimy męstwa nie znudzi nas czas,
Zdobądźmy ich silni jednością
Więc żywo do pracy, wszak nadszedł
już czas,
By związek nas wszystkich połączył
dziś wraz

[madohora]

Stańmy bracia w jedno koło.
Ody po pracy sprzyja czas,
Niech więc spłynie nam wesoło
Nucąc chwilę zgodnie wraz.
Niech więc spłynie nam wesoło
Nucąc chwilę zgodnie wraz.
Opuściwszy dziś pieczary,
Ody zastajem wina dzban,
Dalej bracia za puhary
„Niech górniczy żyje stan.“
Choć pod młotem złoto płynie,
1 ,ecz' nie łudzi jego blask.
Światu dajern jak dziecinie,
By żył biedak z naszych łask-
Wznieśmy bracia więc puhary.
Jeszcze z winem stoi dzban,
I nim wejdziem znów w pieczary
„Niech górniczy żyje stan!

[madohora]

[madohora]

A 12th-century church in the Worcestershire village of Ashton under Hill is dedicated to Saint Barbara and is still in use to this day.

[madohora]

Dzień Świętego Barbary obchodzony jest przez artylerię polową i obrony powietrznejArmii Stanów Zjednoczonychi Korpusu Piechoty Morskiej, wielu techników unieszkodliwiania materiałów wybuchowychKorpusu Piechoty Morskiej Jednostki i podjednostki świętują dzień paradami kościelnymi, dniami sportowymi, nocami gościnnymi, przyjęciami koktajlowymi, kolacjami i innymi zajęciami. [potrzebny przypis] Świętuje go również kilka instytucji górniczych, takich jak niektóre oddziały Australijskiego Instytutu Górnictwa i Metalurgii.