Czy wiesz, że II

[madohora]

Mrówki koczujące nie budują gniazd. Formują je ze swoich ciał. Łączą się żuwacz-kami i nogami. Tworzą w ten sposób zwartą i grubą warstwę. W środku znajduje się królo-wa, która znosi jaja. Kolonie mrówek koczu-jących liczą od 100 do 700 tysięcy osobni-ków. To duże owady, które mają silny jad.

[madohora]

Klapki – najpopular-niejsze buty na świecie – stanowią niepoko-jący odsetek odpadów z tworzyw sztucz-nych, które trafiają na wysypiska śmieci, do mórz i oceanów. Naukowcy z Uniwersytetu Kalifornijskiego w San Diego spędzili lata, pracując nad rozwiązaniem tego problemu. Udało im się opracować pianki poliuretano-we wytwarzane z oleju z alg, które spełnia-ją komercyjne standardy podeszwy w klap-kach; do tego – w przeciwieństwie do wielu innych biotworzyw – nie wymagają do roz-kładu kompostowania przemysłowego. Takie klapki rozkładają się w tradycyjnym kompoście i w glebie już po 16 tygodniach. Naukowcy pracują teraz nad przeniesie-niem produkcji na skalę przemysłową

[madohora]

Według niektórych podgrzewanie wody na herbatę w kuchen-ce mikrofalowej jest znieważeniem kultu-ry picia tego napoju i powoduje zmianę jej smaku. Naukowcy z Chin przyjrzeli się dokładnie różnicom zachodzącym pod-czas gotowania się wody podgrzewanej w mikrofalówce i wody gotowanej trady-cyjnie w czajniku. Woda w mikrofali nie jest podgrzewana równomiernie w przeciwień-stwie do wody w czajniku, gdzie za równo-mierne rozprowadzanie ciepła odpowiada zjawisko konwekcji. Woda nagrzewa się od dna i unosi do góry, bo staje się mniej gęsta, a to umożliwia zimnej wodzie z góry opadnięcie na dół i podgrzanie. W mikro-fali pole elektryczne penetruje cały napój, łącznie z filiżanką, nie zachodzi konwekcja i woda jest gorętsza na górze. Może jed-nak tymi procesami manipulować poprzez umieszczenie określonych metali i bada-cze będą chcieli teraz stworzyć akceso-ria, dzięki którym herbata z mikrofali będzie również dobrze smakowała

[madohora]

Ślady rdzy na Księżycu odkryli bada-cze z University of Hawaii Institute of Geophysics and Planetology (HIGP) i Jet Propulsion Laboratory (JPL) w Kali-fornii. Uczeni zaobserwowali, że w rejo-nach polarnych naturalnego satelityZiemi występują spore ilości hematytu, minerału zbudowanego z tlenku żelaza. A że nie ma tam tlenu, doszli do prze-konania, że utlenia się on pod wpływem ziemskiej atmosfery. Ściślej zaś – za sprawą tlenu z Ziemi przeniesionego na Księżyc przez wiatr słoneczny. Dzieje się tak, gdy nasz naturalny satelita prze-chodzi przez tzw. ogon magnetyczny Ziemi. Obserwacji dokonano za pomo-cą amerykańskiego przyrządu o nazwie Moon Mineralogy Mapper (M3), zainsta-lowanego na pokładzie indyjskiej son-dy Chandrayaan-1. Obecność hematy-tu na Księżycu to wielka niespodzianka. Wskazuje to na ścisły związek Srebrne-go Globu z Ziemią i dowodzi, że nasza planeta ma udział w kształtowaniu jego powierzchni

[madohora]

Na aukcji w Bristolu zapłacono 260 tys. funtów za okulary Mahatmy Gandhiego

[madohora]

75 proc. sześciolatków sprawnie posługuje się nowymi technologiami, ale już tylko 9 proc. umie zasznurować buty – alarmują specjaliści, powołując się na najnowsze badania. Dzieci w coraz młodszym wieku zaczynają korzystać z urządzeń ekranowych, np. smartfo-nów i tabletów, co według psychologów może być szkodliwe dla prawidłowego rozwoju mózgu. Nadmierne ich używanie może prowadzić do słabszego rozwoju umiejętności poznawczych, problemów z koncentracją, trudności w kontaktach społecznych oraz radzeniu sobie z emo-cjami. A przede wszystkim pokazuje, że przechodzenie na wyższe poziomy gry nie przekłada się na umiejętności w real-nym życiu, stąd problemy z wykonywa-niem najbardziej prostych czynności.Dlatego Fundacja Dajemy Dzieciom Siłę ruszyła z kampanią „Zadbaj o dzie-cięcy mózg”. W ramach akcji zapropo-nowano dorosłym wprowadzenie do codziennego życia zbioru reguł określa-jących sposób i czas korzystania z tabletów i telefonów. – Nowe techno-logie mogą nam dużo dać i bardzo uła-twić życie, natomiast bardzo ważne jest też to, żeby nauczyć się z nich korzy-stać, tak aby nie przysłaniały nam waż-nych elementów życia. Zachęcamy do tego, żeby np. wydzielić czas dla rodzi-ny, by te momenty, kiedy wspólnie jemy obiad, bawimy się czy wychodzimy na spacer, były bez ekranów. Proponuje-my też, by wszystkie urządzenia elek-troniczne odkładać na jedno miejsce. Chodzi o to, żeby nie było takiej sy tua-cji, że wszyscy siedzą razem „z gło-wą w ekranie” – mówi psycholog Mar-ta Wojta

[madohora]

Nie dla honorów. Znana każdemu Polakowi pieśń harcerska „Płonie ognisko i szumią knieje” ma ponad 100 lat. Po raz pierwszy wydrukowano ją w 1920 roku w magazynie harcerskim „Czuwaj”. Autorem wiersza był Jerzy Braun, którego życiorys jest odzwierciedleniem losu Polski w XX wieku. Gdy chciano go odznaczyć za bohaterstwo w wojnie z bolszewikami, odmówił przyjęcia krzyża; tłumaczył że walcząc, wypełniał swój obowiązek. Był miłośnikiem skautingu, pisarzem, żołnierzem, publicystą, poetą, krytykiem literackim. Jerzy Braun to także ostatni delegat rządu na kraj. Po drugiej wojnie światowej został uwięziony przez UB. W czasie okrutnych śledztw wybito mu zęby i oko. Pod koniec życia przebywał na emigracji. Zmarł w 1975 roku, spoczywa na Powązkach

[madohora]

Australijscy naukowcy odkryli, że jad pszczeli może niszczyć komórki agresywnych nowotwo-rów piersi. Melityna, substancja zawarta w jadzie, zabijała komórki dwóch typów nowotworów piersi już w ciągu godziny, nie wykazując cytotoksyczności w kierun-ku komórek zdrowych. Naukowcy zade-monstrowali, jak melityna wpływa na ścieżki sygnałowe komórek rakowych, prowadząc do zahamowania ich podziału. Wcześniej odkryto, że jad pszczeli może wykazywać aktywność przeciw komór-kom czerniaka. Badacze twierdzą jed-nak, że do terapii wykorzystującej melity-nę jeszcze daleka droga, chociaż są pełni entuzjazmu.

[madohora]

aopatrzenie ludzi w czystą wodę jest jednym z naj-większych wyzwań XXI wieku. Woda pit-na często zawiera mikrozanieczyszczenia. Wśród nich są hormony steroidowe, sto-sowane jako substancje lecznicze i środki antykoncepcyjne. Ich stężenie w jednym litrze oczyszczonej wody wynosi niekiedy zaledwie kilka nanogramów, ale już ta ilość może szkodzić zdrowiu ludzkiemu i środo-wisku. Aby skuteczniej oczyszczać wodę z tak małych cząstek, naukowcy z Karls-ruhe Institute of Technology (KIT) opra-cowali innowacyjny system filtracji, który łączy membranę polimerową z węglem aktywnym. Dzięki zastosowaniu cząstek węgla udało się oczyścić wodę do pozio-mu 1 nanograma estradiolu – fizjologicz-nie najsilniejszego estrogenu – na litr wody pitnej

[madohora]

Międzynarodowa Federacja Robotyki (IFR) podaje, że na świecie na 10 tys. pracowników w przemyśle przypadają 74 roboty. W Europie wskaźnik ten wynosi 99, w Czechach 101, na Słowacji 135, w USA – 189, w Japonii 303, w Niemczech 309, zaś w Korei Południowej 631. W Polsce wartość ta wynosi 32. Poziom robotyzacji przemysłu polskiego rośnie – w 2013 roku wskaźnik wynosił 14.

[madohora]

Co trzecią firmę w Polsce zakłada kobieta.

[madohora]

Tajpany mają ponad 3 metry długo-ści. W tłumaczeniu z chińskiego to wiel-ki szef. Są tajpany pustynne i nadbrzeżne. Pustynny ma najbardziej toksyczny jad ze wszystkich węży świata: kropla wiel-kości główki od szpilki może zabić tysiąc myszy.

[madohora]

Nibykobra siatkowana to smukły wąż. Dzięki elastycznej głowie może wci-skać się do stodół w poszukiwaniu gryzo-ni. Kiedy atakuje, zwija się. Uderza szyb-ko z otwartym pyskiem

[madohora]

Wynalazca wazeliny, Amerykanin Robert Chesebrough, spożywał łyżeczkę tego produktu dziennie. Twierdził, że pozwala zachować dobre zdrowie i polecał ów sposób innym. Opowiadał też, że gdy zachorował na zapalenie opłucnej, kazał się cały nasmarować swoim ropopochodnym wynalazkiem, co przywróciło mu zdrowie. Chesebrough zmarł we wrześniu 1933 roku, przeżywszy 96 lat

[madohora]

90,3 mln dolarów – tyle zapłacono na aukcji za obraz Brytyjczyka Davida Hock-neya (81 l.). To rekord w sprzedaży dzieła żyjącego malarza.v

[madohora]

Mrówkożer to ssak, który ma niesa-mowicie długi język, żywi się termitami. Zjada 20 tys. osobników dziennie. Zjawia się rankiem, kiedy te małe owady są ak-tywne, i wtedy z łatwością na nie poluje.

[madohora]

Łowcy testamentów. Za panowania Nerona po raz pierwszy postanowiono ukrócić fałszowanie testamentów. Zdarzało się bowiem, że na glinianych tabliczkach testamentowych dopisywano nazwiska osób trzecich. Wprowadzono przemyślny system pieczęci oraz zakazano wskazywania na pierwszej, widocznej tabliczce nazwisk spadkobierców

[madohora]

Szczątki należące do Lisowicii bojani– gada ssakokształtnego żyjącego ponad 200 milionów lat temu, na początku ery dino-zaurów – wykopano we wsi Lisowice na Ślą-sku. Kości stworzenia stanowiącego połą-czenie słonia, żółwia i nosorożca odkryto w miejscu, gdzie kiedyś wydobywano glinę do produkcji cegieł. Po raz pierwszy natra-fiono na nie już w 2006 roku, ale dopiero po kilkunastu latach badań udało się wydo-być ponad tysiąc kości. Szkielet stworzenia sugeruje, że 200 mln lat temu nie tylko dino-zaury osiągały olbrzymie rozmiary.

[madohora]

Siła grawitacji na Marsie jest o 62,5 proc. mniejsza niż na Ziemi.

[madohora]

Lemingi zwykle żyją samotnie. Gry-zonie okresowo, późną jesienią, wykształ-cają większe pazury w przednich łapach. A te środkowe są bardziej masywne od pozostałych. Pomagają zimą zwierzę-tom łatwiej przekopywać się przez zmarz-niętą ziemię.

[madohora]

3,5 mln osób w Polsce choruje na cukrzycę.

[madohora]

Sześcioletnia Sophie z Devon w Anglii trafiła do szpitala po tym, jak doświad-czyła w szkole przemocy i słownej agre-sji rówieśników. Zastraszana dziewczyn-ka popadła w takie stany lękowe, że nie mogła spać, jeść, a z nerwów nieustannie wymiotowała. Jej przerażającą historię ku przestrodze postanowiła opowiedzieć w mediach społecznościowych jej mama, Carrie Golledge. Post kobiety udostępnio-no już 300 tysięcy razy. W liście rodziciel-ka wymienia sprawców nękania, w tym jej „najlepszego przyjaciela”. Zarzuca rów-nież, że nikt nie chciał uwierzyć sześcio-latce i bagatelizował problem. Najwięcej do zarzucenia ma nauczycielom, rodzi-com małych agresorów i władzom pla-cówki edukacyjnej, które zamiatały spra-wę pod dywan, uważając, że nic się nie stało, przez co Sophie musiała zmie-nić szkołę. Golledge podkreśla, że takich dzieci jak jej córka jest wiele, dlatego pro-si, aby ta historia została jak najmocniej rozpowszechniona, zanim komuś inne-mu stanie się krzywda. Wzruszający apel kobieta opatrzyła zdjęciem dziewczynki ze szpitala.

[madohora]

Waran ma rozszczepiony język, który służy mu do wykrywania zapachów.

[madohora]

2AKTUALNOŚCIOgromnych rozmiarów wulkan zloka-lizowano 1500 km na wschód od Wysp Japońskich we wnętrzu podmorskie-go płaskowyżu Tamu, znajdującego się na dnie Pacyfiku w pobliżu styku trzech płyt tektonicznych. To największa na Zie-mi tego typu struktura, jaką udało się do tej pory odkryć. Zajmuje obszar wielko-ści Wielkiej Brytanii, ma średnicę 625 km i wznosi się na wysokość 4 km. Naukow-cy sądzą, że pod względem powierzch-ni zostawia w tyle nawet słynny masyw Olympus Mons na Marsie, uznawany za najwyższą znaną górę w Układzie Sło-necznym (ponad 21 km wys.).Uczeni uspokajają, że pacyficzny wul-kan co najmniej od 140 milionów lat nie jest aktywny i nam nie zagraża. Nie wykluczają też, że oceany skrywają więk-sze struktury tego typu, ale z powodu trudności w penetrowaniu głębin jeszcze nie zostały one odkryte.

[madohora]

W Polsce mieszka 1,8 mln osób niewi-domych i niedowidzących