OPOLE

[madohora]

Katolicki kościół parafialny powstał ok. Roku 1290, pierwszym proboszczem był wspomniany wcześnie pleban Mikołaj. Pierwotnie była to skromna budowla trzynawowa. Kościół okazał się jednak za mały dla liczby parafian, która wciąż rosła, toteż na początku XX wieku ówczesny proboszcz Maksymilian Garnczarski zainicjował budowę nowej świątyni. W 19 IV 1904 r. rozpoczęto pierwsze prace budowlane. Kierownikiem budowy został Jerzy Guldenpfennig, który był nadzorowany przez powiatowego inspektora budowlanego, Weihego. Kościół został poświęcony 3 VI 1907 r. przez kardynała J. Koppa. Budowla utrzymana jest w stylu neobarokowym , zaś ołtarz główny zachował styl barokowy (pochodzi z 1712 r.). Został on przeniesiony z starego kościoła. Jego wykonawcą jest Jan König z Wrocławia. Umieścił on we wnętrzu ołtarza rzeźby takich świętych jak: Jerzego, Floriana, Michała Archanioła oraz dwóch kobiet. Centralnie w środku został ulokowany obraz Matki Boskej Śnieżnej z Dzieciątkiem Jezus. Ołtarze boczne również zostały wykonane w stylu barokowym. Ambona zbudowana jest w stylu późnobarokowym (I połowa XVIII w.). Nim umiejscowiona ją w nowym kościele została poddana renowacji i częciowej przebudowie. Głównym motywem zdobień ambony jest Wniebowstąpienie N.M.P. w obecności czterech ewangelistów i aniołów. Poniżej znajdują się płaskorzeźby papeży. W czasie pierwszej wojny światowej armia niemiecka skofiskowała cztery dzwony oraz piszczałki organowe. 7 XII 1922 r. proboszcz Maksymilian Ganczarski poświęcił nowe dzwony, którym nadano imiona: Jan, Maria, Barbara. W 1926 r. nowym proboszczem parafii został ks. Karol Lange, który odrestaurował świątynię oraz zainicjował wykonanie nowych ołtarzy bocznych. W czasie pielgrzymki parafian do Częstochowy zostaje zakupiony, a następnie umieszczony na ołtarzu bocznym, obraz Matki Boskiej Jasnogórskiej. Wysokość kościoła wynosi 14 m, dł. 58m, a wysokość wieży 62m. Sklepienie świątyni jest beczkowe, ozdobione siedmioma malowidłami, przedstawiajacymi sceny: Zwiastowania, Narodzin Chrystusa, nauczania Jezusa w świątyni, uzdrowienia chorych, Chrystus jako przyjaciel dzieci, Ostatnia Wieczerza, oraz Wniebowstapienie Chrystusa. Obrazy utrzymane są w konwencji barokowej, wykonane przez malarza Klinka z Babic, koło Głubczyc. Po stronie wschodniej kościoła znajduje się dzwonnica, która powstała w XV w. Pełniła ona niegdyś funkcję baszty obronnej. Dopiero na przełomie XVII I XVIII w. została przebudowana na dzwonnicę. Budowla jest murowana z kamienia, zas jej górna część z cegły. Dzwonnica została zbudowana na rzucie kwadratu, który w wyższej partii przechodzi w osmiobok. U wejścia znajduja sie dzwi klebkowe, dach jest namiotowy, łamany, pokryty dachówką. Za dzwonnicą znajduje się piękne lapidarium z kamieniami nagrobnymi osób zasłużonych dla naszego powiatu np. Franciszka von Zawadzkiego, założyciela huty w miejscowości, w której znajduje się nasze liceum.

[madohora]

Często możemy w Internecie przeczytać o tzw. miejscach mocy, czyli punktach, które niegdyś wiązały się z pogańskim kultem, a które dzisiaj otacza tajemnicza energia. Takich miejsc wskazuje się na mapie Polski wiele, jednak nauka, a w szczególności archeologia, nie ufają tym fantastycznym opowieściom.

[madohora]

Muzeum Śląska Opolskiego jest instytucją z ponad 120 letnią tradycją. Zostało założone w 1900 roku jako Muzeum Miejskie w Opolu (Städtisches Museum Oppeln). W 1950 roku zmieniono jego nazwę na Muzeum Śląska Opolskiego, pod którą funkcjonuje obecnie.

[madohora]

Pierwsze idee utworzenia muzeum w Opolu pojawiły się pod koniec XIX wieku. 25 października 1897 roku pierwszy taki pomysł przedstawili na zebraniu Opolskich Filomatów burmistrz Artur Pagels i prawnik Paul Vogt. W opolskim muzeum zamierzano eksponować przedmioty z wykopalisk prowadzonych Groszowicach i Nowej Wsi Królewskiej, skarb znaleziony przy kopaniu kanalizacji i wodociągów oraz konkursowe projekty studni na nowo budowanym Friedrichsplatzu (obecnie plac Daszyńskiego).

[madohora]

Po kilku latach, w 1907 roku, muzeum miejskie zostało przeniesione do budynków byłej szkoły ewangelickiej w pomieszczeniach dawnego klasztoru franciszkanów (część dziś nieistniejąca). Mieściło się początkowo w trzech pomieszczeniach, ale od 1920 roku jedno z nich, w dodatku najlepiej nadające się do ekspozycji ze względu na oświetlenie, zostało zajęte przez posterunek policji. Mimo że w budynkach poklasztornych, zarządzanych przez gminę ewangelicką, muzeum mieściło się prawie dwadzieścia lat, okres ten pozostaje dotąd najmniej rozpoznany w dziejach tej instytucji. Nie był to zresztą dobry okres. Wiadomo, że od 1920 roku, od kiedy uszczuplono powierzchnię placówki, zbiory pozostawały niedostępne dla zwiedzających. W latach 20., w związku z decyzją o wyburzeniu części zabudowań poklasztornych, rozpoczęto poszukiwania nowego lokalu dla muzeum. Znaleziono go w oficynie przy Gartenstrasse 12 (obecnie ul. Sienkiewicza 20), w pomieszczeniach mieszczących niegdyś fabrykę cygar, dokąd przeniesiono muzeum w 1926 roku (otwarcie dla zwiedzających nastąpiło 16 lutego 1927 roku). Dzierżawa pomieszczeń od Ottona Wursta kosztowała miasto 3600 marek rocznie. Po raz pierwszy w swej historii opolskie muzeum otrzymało do dyspozycji, choć skromny, to jednak cały budynek, w którym można było pokazać zebrane dotychczas eksponaty. W tym czasie zmienił się nieco sposób zarządzania muzeum. Jako kierownik muzeum w dokumentach wymieniany jest Alfred Steinert, równocześnie archiwariusz miejski. Obie te funkcje sprawował aż do stycznia 1945 roku. Zlikwidowano kuratorium, w magistracie był natomiast urzędnik odpowiedzialny za muzeum (w 1929 roku był to dr Ernst Born); działała także rada kolegialna złożona z pracowników, przedstawicieli miasta i zaproszonych członków. Jednocześnie Steinert odpowiadał za zbiory z zakresu historii i kultury. Dwoma pozostałymi działami opiekowali się nauczyciele: Maximilian Strecke (pradzieje) i Karl Bialucha (przyroda).

[madohora]

Muzeum było instytucją finansowaną przez miasto, które pokrywało wszystkie wydatki gospodarcze, natomiast Ministerstwo Kultury i Sztuki finansowało zakup muzealiów oraz partycypowało w kosztach remontów. Józef Obuchowski w swym pierwszym sprawozdaniu z 8 lipca 1946 roku scharakteryzował stan muzeum w następujący sposób: „Muzeum jest całkiem nie uporządkowane, katalogów nie ma, w salach muzealnych nieład, wiele eksponatów zginęło (w tej liczbie cała numizmatyka), dużo szaf uszkodzonych, prawie wszystkie zamki wyłamane. To samo jest i w bibliotece oraz w pracowniach i kancelarii”. Oprócz stwierdzenia nieładu i braku ewidencji ocalałych eksponatów znajduje się w nim również krótki opis stanu zachowanych w muzeum zbiorów: „Muzeum – działy: 1. Prehistoryczny – 2 sale, kilka eksponatów z paleolitu, sporo neolitu i brązu; 2. Historyczny – 2 sale, w tym cenne wykopaliska z grodziska opolskiego; 3. Przyrodniczy – 2 sale, dość bogaty, nie uporządkowany. Ptaki wymagają natychmiastowych zabiegów konserwujących, brak szaf; 4. Numizmatyczny – całkowicie wykradziony. Katalogów brak. Biblioteka. Duży księgozbiór. Książki wyłącznie niemieckie z różnych dziedzin wiedzy. Dawne katalogi niekompletne, kartoteki poniszczone, książki wszystkich działów pomieszane […]. Są też dzieła bardzo wartościowe […]. Pracownie i urządzenia pomocnicze konserwatorskie są, lecz dość zdewastowane. […] Na skutek wojny cały ład i porządek w muzeum i bibliotece zostały zniszczone, a przede wszystkim system inwentaryzacyjny […]”. W swoich najbliższych planach Józef Obuchowski zawarł przede wszystkim inwentaryzację zachowanego mienia, a także ustalenie profilu muzeum. Uroczyste otwarcie Muzeum Miejskiego w Opolu nastąpiło 1 września 1946 roku – „przecięcia wstęgi dokonał prezydent Szafarczyk, zaś poświęcił Jego Eminencja ks. dr Kominek”.

[madohora]

W kwietniu 1957 roku Muzeum Śląska Opolskiego, zgodnie z zarządzeniem nr 75 Ministra Kultury i Sztuki z dnia 10 kwietnia 1957 roku, zostało muzeum okręgowym, wychodząc spod dotychczasowej kurateli Muzeum Śląskiego we Wrocławiu i przejmując pieczę merytoryczną nad istniejącymi wówczas trzema pozostałymi muzeami województwa opolskiego: w Brzegu, Nysie i Raciborzu. Dotychczasowy kierownik tytułowany był od tej pory dyrektorem muzeum. W tym czasie istniała jedna księga inwentarzowa, w której zarejestrowano muzealia etnograficzne i przyrodnicze oraz zabytki miejskie i rzemiosła artystycznego. Muzealia archeologiczne częściowo miały inwentarz podręczny, częściowo tylko protokoły przekazów. Biblioteka „poniemiecka” liczyła 680 woluminów. W 1957 roku wykształcił się też nowy schemat organizacyjny muzeum, w dużej części zachowany do dziś. Placówka posiadała wówczas następujące działy merytoryczne: archeologiczny, etnograficzny, historyczny, sztuki, przyrody, naukowo-oświatowy. Muzeum Śląska Opolskiego miało w tym czasie wiele oddziałów, które stopniowo się usamodzielniły, tworząc odrębne placówki muzealne należące do opolskiego okręgu muzealnego. Były to: oddział w Kluczborku utworzony w 1959 roku, a samodzielny od 1962 roku, w Prudniku (1957 r., samodzielny od 1969 r.), w Oleśnie (1960 r., samodzielny od 1975 r.). Z Muzeum Śląska Opolskiego wyodrębniło się także Muzeum Wsi Opolskiej, utworzone w 1961 roku, a samodzielne od 1966 roku – jedyne w województwie opolskim muzeum typu skansenowskiego. W 1964 roku otwarto dwa nowe oddziały Muzeum Śląska Opolskiego – Muzeum Czynu Powstańczego w Leśnicy (pow. Strzelce Opolskie) i Muzeum Martyrologii Jeńców Wojennych w Łambinowicach (pow. Niemodlin), które oprócz sal wystawowych posiadało nowoczesną jak na owe czasy salę kinowo-oświatową, zradiofonizowaną i wyposażoną w aparaturę projekcyjną. Obydwa muzea zostały wybudowane i urządzone m.in. ze Społecznego Funduszu Odbudowy Stolicy i Kraju. Do obecnej siedziby w Górze św. Anny Muzeum Czynu Powstańczego zostało przeniesione w 1980 roku. W 1965 roku muzeum łambinowickie, już jako Centralne Muzeum Jeńców Wojennych w Łambinowicach-Opolu, zostało podniesione do rangi placówki o zasięgu krajowym, działającej pod bezpośrednim zwierzchnictwem Ministerstwa Kultury i Sztuki.

[madohora]

Nadzieja na zdecydowaną poprawę warunków pracy pojawiła się w 1980 roku, kiedy to muzeum otrzymało kamienicę przy ul. św. Wojciecha 13. Po zakończeniu trwającego osiem lat remontu znalazły w niej swą siedzibę m.in. pracownie działów merytorycznych, a na drugim piętrze usytuowano sale wystaw czasowych.

[madohora]

ROZKŁAD JAZDY MZKOPOLE

[madohora]

Pasieka, wraz ze starym miastem, stanowi historyczną część Opola, jednak w granicach miasta znajduje się dopiero od 1891 roku[1]. Na Pasiece znajduje się wiele instytucji, urzędów i obiektów, m.in.:

[madohora]

Północna i środkowa część Pasieki objęte są strefą płatnego parkowania. Główną ulicą dzielnicy jest ul. Piastowska. Północny kraniec Wyspy, Ostrówek, jest kolebką opolskiego osadnictwa – tam w średniowieczu istniał gród obronny Opolan.

[madohora]

Opole leży na Górnym Śląsku na Nizinie Śląskiej, w Pradolinie Wrocławskiej i Równinie Opolskiej, nad Odrą, w odległości około 270 km od Warszawy, w odległości około 120 km od Katowic, około 40 km od granicy z Czechami.

[madohora]

Opole znajduje się w południowo-zachodniej Polsce, w środkowej części województwa opolskiego. Miasto położone na Górnym Śląsku, na obszarze dwóch mezoregionów fizjograficznych: zachodnia część na Pradolinie Wrocławskiej, a wschodnia na Równinie Opolskiej. Te dwa obszary są częściami makroregionu Nizina Śląska.
Opole położone jest w dolinie rzeki Odry, a także w dolinach mniejszych cieków.
Według danych z 2022 powierzchnia miasta wynosi 149 km².
Opole stanowi centralną część aglomeracji opolskiej. Miasto graniczy z 8 gminami powiatu opolskiego.

[madohora]

Opole znajduje się w strefie klimatu umiarkowanego przejściowego. Według uaktualnionej klasyfikacji Köppena-Geigera miasto leży w strefie Cfb – klimatu oceanicznego.
Na warunki klimatyczne Opola wpływ mają naturalne czynniki geograficzne, jak ukształtowanie terenu i wysokość nad poziomem morza, odległość od dużych akwenów (w tym przypadku Oceanu Atlantyckiego) oraz sąsiedztwo kontynentu azjatyckiego.
Średnia temperatura roczna wynosi +8,4 °C. Duże zróżnicowanie dotyczy termicznych pór roku. Średnie roczne opady atmosferyczne w rejonie Opola wynoszą 611 mm. Dominują wiatry zachodnie.

[madohora]

W Opolu istnieją bardzo dobre warunki do osiedlania się ptaków. Możliwość taką daje Odra z licznymi kanałami, a także szereg zalanych kamieniołomów, zlokalizowanych w różnych częściach miasta. W okolicy jednego z nich, w Groszowicach, a także w żwirowni w Malinie, stwierdzono obecność perkoza dwuczubego, wodnika, perkoza rdzawoszyjego, rybitwy rzecznej, zausznika oraz bąka. Bączek gniazduje jedynie w okolicy obwodnicy, nieopodal miejscowości Kępa, ewentualnie w Malinie, jednak dawniej można go było spotkać także w Groszowicach.

[madohora]

Wśród ptaków przebywających okresowo na terenie Opola znajdziemy pojawiające się nad Odrą liczne odmiany kaczek: lodówkę, ogorzałkę, szlachara. Ponadto przez miasto migrują rybołów, łabędź niemy, bielik, krzyżówka, czernica, łyska, głowienka, mewa pospolita, czajka, bernikla kanadyjska oraz mandarynka. Na miejskim wysypisku odpadów obserwuje się wiele gatunków mew, np.: mewy srebrzyste, mewy żółtonogie, śmieszki, czy mewy białogłowe.

[madohora]

Na terenie miasta pojawiają się ssaki owadożerne: rzęsorek rzeczek, ryjówka aksamitna, zębiełek, kret oraz jeż. Spotyka się tu też nietoperze, a także (na obrzeżach) dziki, sarny i zające.
W mieście pojawiają się również bobry, głównie nad Młynówką oraz w okolicy wyspy Pasieka.

[madohora]

Na terenie Opola występuje stosunkowo mała ilość lasów. Największą powierzchnię zajmują bory mieszane i sosnowe. Występują one np. w okolicy Grotowic. Grądy i łęgi spotykane są w okolicach Grudzic i na Wyspie Bolko. W Grudzicach pojawiają się także dąbrowy. Niewielkie płaty lasu znajdują się też nad Odrą w Groszowicach oraz na granicy Groszowic i Nowej Wsi Królewskiej

[madohora]

W Opolu istnieje także wiele terenów objętych ochroną. Są to: Obszar Chronionego Krajobrazu „Las Grudzicki”, użytki ekologiczne „Dolina Strugi Lutnia”, „Grudzicki Grąd” i „Łąki w Nowej Wsi Królewskiej”, zespoły przyrodniczo-krajobrazowe „Kamionka w Groszowicach”, „Kamionka Piast”, „Kamionka Odra”, „Żwirownie w Malinie” oraz „Dolina Odry”, a także stanowiska dokumentacyjne „Groszowickie Skały” i „Skarpa w Malinie”

[madohora]

Nazwa miasta Opole pochodzi od nazwy jednej z najstarszych jednostek terytorialnych Słowian w środkowej Europie – tzw. „opola”. Niemiecki nauczyciel Heinrich Adamy w swoim dziele o nazwach miejscowości na Śląsku wydanym w 1888 roku we Wrocławiu wymienia nazwę miejscowości zanotowaną w dokumencie z 1160 roku O pole podając jej znaczenie „Hauptort des Ortsverbandes”, czyli po polsku „Główna miejscowość związku miejscowości”

[madohora]

W księdze łacińskiej Liber fundationis episcopatus Vratislaviensis (pol. Księga uposażeń biskupstwa wrocławskiego) spisanej w latach 1295–1305 miejscowość wymieniona jest w zlatynizowanej formie Oppol. Dokument wymienia również wsie lokowane na prawie polskim iure polonico, które w procesach urbanizacyjnych zostały wchłonięte przez miasto i obecnie stanowią jego części albo dzielnice: Gosławice – Goslavitz, Bierkowice we fragmencie Bircovicz solvitur decima more polonico, Nowa Wieś Królewska w formie Nova villa oraz wieś Okół we fragmencie Ocoli villa monachorum de Domo Dei solvitur decima more polonico. W roku 1613 śląski regionalista i historyk Mikołaj Henel z Prudnika wymienił miejscowość w swoim dziele o geografii Śląska pt. Silesiographia podając jej łacińską nazwę: Oppolia

[madohora]

Gród i podgrodzie w miejscu Opola istniały już w IX wieku. Pierwsza wzmianka o nim pochodzi z 845 roku z noty anonimowego Geografa Bawarskiego Descriptio civitatum et regionum ad septentrionalem plagam Danubii, spisanej dla Ludwika II Niemieckiego. Teren ten był ośrodkiem plemienia Opolan

[madohora]

Syn Kazimierza, Mieszko II Otyły przed 1217 uzyskał dla Opola lokację miasta na prawie niemieckim. W 1228 Kazimierz I opolski rozpoczął w miejscu grodu rozpoczął budowę murowanego zamku. W XIII wieku zamek był rozbudowywany przez Piastów opolskich, w szczególności przez Bolka I opolskiego w latach 1273–1289. W tym czasie powstało palatium, a w połowie XIV wieku wzniesiono zachowaną do dzisiaj Wieżę Piastowską.

[madohora]

[madohora]

W 1655 król polski Jan II Kazimierz Waza wraz z małżonką i całym dworem przybył do Opola, chroniąc się przed najazdem szwedzkim na Rzeczpospolitą. Po otrzymaniu wieści o przełomowym zwycięstwie pod Krosnem (7 grudnia 1655), król wyruszył 18 grudnia 1655 z Opola przez Śląsk, Lubowlę (27 grudnia), Biecz, Nowy Żmigród, Duklę i 3 stycznia 1656 przybył do Krosna. Po spłaceniu sum zastawnych w 1666 Habsburgowie odzyskali Opole i księstwo opolsko-raciborskie.