OPOLE

[madohora]

W średniowieczu w miejscu obecnego ratusza znajdował się drewniany dom kupiecki, w XIV wieku zdecydowano o postawieniu budowli z cegieł – ratusza, w którym miały znaleźć siedzibę miejskie władze. Kupcy musieli się przenieść do przybudówek przy zachodniej ścianie. W XVI wieku postawiono wieżę z zegarem i dzwonem. Wiadomo, że w XVIII wieku na Rynku znajdował się pręgierz, przy którym w 1794 roku został wychłostany, a później przepędzony z miasta buntownik chłopski Marek z Jemielnicy. W 1740 roku postawiono barokową wieżę z charakterystyczną cebulastą kopułą. Około roku 1818 miał miejsce pożar, który doszczętnie zniszczył wieżę, aż do fundamentów. W latach 1818–1826 przeprowadzono gruntowną przebudowę kompleksu ratuszowego, odbudowując jednocześnie wieżę w niezmienionym kształcie i ozłacając kopułę za kwotę 150 talarów.

[madohora]

[madohora]

Opolska wieża, która mierzy 51,3 m wysokości i zbiornik stalowy o pojemności 750 m³, wyróżnią się bogatym zdobnictwem, charakterystycznym dla końcowej fazy XIX-wiecznego eklektyzmu. Charakteryzują ją gzymsy z fryzami, obramienia otworów i ślepe fryzy arkadowe, występujące z płaszczyzny ściany konsole i nadwieszenia, wachlarzowate podparcie górnego cylindra zbiornika na znacznie od niego węższym trzpieniu.

[madohora]

[madohora]

Murowany i orientowany budynek synagogi wzniesiono na planie prostokąta o wymiarach 14,7 na 20 metrów, w stylu neoklasycystycznym. Na parterze mieściły się pomieszczenia szkoły i biura administracji gminy, a na piętrze główna sala modlitewna. Do dzisiaj zachowały się resztki witraży które znajdują się w wysokich, półokrągle zakończonych oknach od strony północno-zachodniej.

[madohora]

Prace budowlane rozpoczęły się zaraz po zakupieniu działki. Ze względu na niestabilny, podmokły teren prace przy kładzeniu fundamentów znacznie się wydłużały. W 1897 roku przystąpiono do prac wykończeniowych, które pochłonęły ogromne ilości pieniędzy. Zdesperowany zarząd gminy żydowskiej, który obawiał się zaprzestania prac nad budową synagogi, postanowił wystawić na licytację starą bożnicę znajdującą się przy Hospitalstrasse. Z licytacji uzyskano na nią ponad 25 tysięcy marek, które pozwoliły dokończyć prace budowlane. Jak podała berlińska prasa, koszt budowy synagogi wyniósł ponad 200 tysięcy marek.

[madohora]

Po wojnie, w latach 60., na miejscu synagogi wybudowano nowy budynek, w którym znajduje się obecnie żłobek. W 1998 roku, w miejscu, gdzie stała synagoga, ustawiono głaz z tablicą pamiątkową z napisem w trzech językach: polskim, niemieckim i hebrajskim. Treść brzmi:
„Na pastwę ognia świątynię twą wydali
W tym miejscu stała synagoga spalona przez nazistów w czasie Kryształowej Nocy 9 XI 1938
Ludzie tego nie zapomną”.

[madohora]

Cmentarz żydowski w Opolu – kirkut społeczności żydowskiej, znajduje się przy ul. Granicznej w Opolu.

[madohora]

Na powierzchni 0,3 hektara zachowało się około 150 nagrobków, z których najstarszy pochodzi z 1840 roku (Margaliot Schnitzer, babka Emina Paszy). Cmentarz jest swoistym panteonem opolskich Żydów. Spoczywają na nim obok siebie rabini, kupcy, lekarze, aptekarze, adwokaci, przedsiębiorcy. W kwaterze nr I dominują tradycyjne macewy z inskrypcjami w języku hebrajskim, w kwaterze II więcej jest płyt nagrobnych z napisami hebrajsko-niemieckimi lub tylko niemieckimi. Materiałem budowlanym jest biały marmur nieżyłkowy, granit szary i czarny, w mniejszych ilościach czarny bazalt, a te najmłodsze wykonano z materiałów sztucznych.

[madohora]

Budynek zaprojektował Theodor Ehl. Domek wybudowano w 1909 roku nad Stawem Zamkowym (powstał po likwidacji fosy przy stojącym niedaleko Zamku Piastowskim; niem. Schlossteich, dzisiaj nazywany popularnie Stawem Barlickiego) z inicjatywy znanego opolskiego fotografa Maxa Glauera. Prace prowadzono przy pomocy samych mieszkańców miasta, którzy ofiarowali na ten cel 4100 marek. W środku mieściła się główna siedziba założonego rok wcześniej Towarzystwa Łyżwiarskiego (Eislaufverein); oprócz niej otwarto w budynku kawiarnie, a przed Domkiem powstała przystań dla łódek.

[madohora]

DOMEK LODOWY - Nowa Trybuna Opolska

[madohora]

Od momentu powstania domek niewiele się zmienił, wyposażono go dodatkowo w pochylnię umożliwiającą osobom poruszającym się na wózkach inwalidzkich korzystanie z usług gastronomicznych.

[madohora]

W miejscu, w którym powstał zamek, znajdowała się wcześniej osada plemienia Opolan, której historia sięga VIII w. Badania dendrochronologiczne dowodzą, że w czasach panowania Mieszka I zbudowano tu około 985 r. nowy gród w formie tzw. „grodu piastowskiego” (jednocześnie wraz z budową grodów we Wrocławiu i Legnicy). W 1228 r. wzmiankowana jest budowa przez księcia Kazimierza I opolskiego murowanego zamku. W XIII w. zamek był rozbudowywany przez Piastów opolskich, w szczególności przez Bolka I opolskiego w latach 1273–1289. W tym czasie powstało palatium, a w połowie XIV w. wzniesiono zachowaną do dzisiaj Wieżę Piastowską[4]. W 1396 r. oblegany i uszkodzony przez wojska polskie króla Władysława Jagiełły

[madohora]

W miejscu zamku postawiono biurowiec, nową siedzibę rejencji, zbudowany w stylu modernizmu wedle projektu architekta Friedricha Lehmanna, oddany do użytku w 1934 roku. Przed budową rozpisano konkurs, a wedle założeń każdy z projektów miał uwzględniać pozostawienie wieży. Biurowiec jest siedzibą Opolskiego Urzędu Wojewódzkiego. Podczas budowy biurowca odsłonięto ślady średniowiecznego grodu; przeprowadzono wówczas jedynie badania ratownicze, natomiast planowe badania wykopaliskowe przeprowadzono w latach 1948–1968 i 1977–1978. Prace stanowiły ważne odkrycie archeologiczne i pozwoliły na ustalenie najstarszych śladów osadnictwa na obszarze wyspy.

[madohora]

[madohora]

Zamek wzniesiono po drugiej stronie Odry niż pierwszy zamek, na odcinku Młynówki, która była wówczas głównym korytem rzeki. Powstał w najwyższym punkcie w mieście na wzniesieniu wapiennym (tzw. „Górce”), w bezpośrednim sąsiedztwie Bramy Gosławickiej i wchodził w skład obwarowań miejskich.

[madohora]

Bezpotomna śmierć ostatniego z opolskich Piastów księcia Jana Dobrego w 1532 r. spowodowała, że całe księstwo opolsko-raciborskie przeszło we władanie Habsburgów. Od tego czasu Opole nie miało gospodarza na miarę rezydujących w mieście książąt piastowskich i ulegało powolnej degradacji. W XVI w. Zamek Górny był już bardzo zniszczony. W 1615 r. w Opolu wybuch wielki pożar, który strawił pozostałości zamku. W 1619 r. Jakob Schickfuß twierdził, że poza czworoboczną wieżą używaną jako spichlerz i dużego murowanego chlewu zamek jest całkowicie zniszczony, a teren po nim wyrównany. Plac po zamku został przekazany garncarzom

[madohora]

W 1669 r. cesarz Leopold I Habsburg podarował resztki zamku jezuitom. W pomieszczeniach starego zamku urządzili oni mały kościół, a w roku 1673 rozpoczęli budowę nowego z materiału z rozbiórki pozostałości zamku. Świątynię wielokrotnie trawiły pożary (1682, 1739, 1762). W 1773 r. nastąpiła kasata zakonu. W 1811 r. kościół zamknięto, a w roku 1828 rozebrano. Na jego miejscu w latach 1829–1830 zbudowano męskie gimnazjum

[madohora]

Nie wiadomo, jak wyglądał Zamek Górny ze względu na brak opisu zamku i wiarygodnego materiału ikonograficznego. Na panoramach Opola z XVI–XVIII w. przedstawiana jest jedynie wieża i do tego bez dbałości o jej wierne odwzorowanie. W XIX w. rozpowszechniono pogłoskę, że rysunek Ferdynanda Dienheima Chotomskiego przedstawia Zamek Górny w Opolu z XVI w. W rzeczywistości ukazuje on inny zamek, o czym także świadczy podpis: „Zamek ostatniego z Piastów blisko Opola na Szląsku. Według udzielonego rysunku Panny Józefy Czott”. Pierwszy wiarygodny obraz ukazujący pozostałości po Zamku Górnym to rysunki wieży wykonane przez inspektora budowlanego Krügera w 1844 r.

[madohora]

Most Groszowy (tzw. Zielony Mostek)
Most Groszowy w Opolu zw. Zielony mostek, Most Zakochanych – most stanowiący przeprawę nad kanałem Młynówka przeznaczony dla pieszych i rowerzystów. Łączy bezpośrednio ul. Mozarta z ul. Piastowską i ul. Strzelców Bytomskich.

[madohora]

MIST GROSZOWY - www.polskaniezwykla.pl

[madohora]

Zielony mostek Ulicę prowadzącą do mostku nazwano, zgodnie z jej nową funkcją, "Promenadową" (dzisiaj W A. Mozarta), bo tu się teraz promenuje. Tak jak przedtem, przed końcem XIX wieku, głównym miejscem spacerów był trakt ulicy Krakowskiej, od Rynku do stacji kolejowej. Tu przyjeżdżały pociągi z ciekawymi gośćmi ze świata, tu byty liczne cukiernie, tu zawsze cos się działo. Tę zachodnią stronę ulicy Krakowskiej, chodnik po stronie, dzisiejszych Delikatesów, nazywano wtedy żartobliwie "Drogą do małżeństwa" ("Heiratstrottoir"), co nie omieszkał zapisać w swych wspomnieniach z pobytu w Opolu w roku 1879 pan K. Urbanek z Gliwic.

[madohora]

[madohora]

W 1998, z okazji 75. rocznicy powstania Związku Polaków w Niemczech oraz 60. rocznicy ogłoszenia Pięciu prawd Polaka (co miało miejsce 6 marca 1938 na I Kongresie Polaków w Niemczech), wmurowano w podstawę pomnika tablicę ze wspomnianymi prawdami. W tym czasie przemianowano obiekt na „pomnik Bojownikom o Polskość Śląska Opolskiego”.

[madohora]

Młynówka do czasu wielkiej powodzi w 1600 roku stanowiła główne koryto Odry. Po tym wydarzeniu rzeka przeniosła swój główny nurt na zachód i przez prawie 200 lat obecna Młynówka figurowała na planach miasta jako Oder Fluss lub Oder Strom (prąd Odry). W 1784 roku pojawia się obecna nazwa – Mühlgraben, która pochodzi od działających na obydwu brzegach młynów: miejskiego, od strony ul. Szpitalnej, oraz zamkowego, od strony Zamku Piastowskiego.

[madohora]

Most Zamkowy w Opolu zw. Żółty mostek – most stanowiący przeprawę nad Młynówką w Opolu, łączący ul. Zamkową z ul. Piastowską. Wybudowany w 1864 roku w miejsce istniejącego od średniowiecza mostu drewnianego, odbudowany po II wojnie światowej. W 2016 roku wpisany do rejestru zabytków województwa opolskiego decyzją nr 245/2016. W pierwszym kwartale 2025 roku rozpoczął się kompleksowy remont. Obejmuje on rozbiórkę i konserwację metalowych części konstrukcji, które zostaną zakonserwowane i zamontowane ponownie jesienią 2025 roku. Zmianie ulegnie płyta mostu, która zostanie zastąpiona konstrukcją w pełni metalową. Most ma zachować dotychczasowy żółty kolor