Dodaj do ulubionych

Nowy Wiśnicz

31.10.21, 14:28
W pobliżu Bochni znajduje się miejscowość Nowy Wiśnicz, który na pewno warto zwiedzić, miasto ma bardzo ciekawą historię i dla niej warto tam zajrzeć. Jedyny problem na jaki możemy napotkać to komunikacja. Niestety w ostatnim czasie z tym nie jest najlepiej.
Obserwuj wątek
      • madohora Re: Nowy Wiśnicz 31.10.21, 14:33
        Wiśnicz 1.) Nowy , miasteczko, w pow. bocheńskim, 7 km. na płd. od Bochni, przy gościńcu do Limanowy. Okolica falista, o glebie glinkowatej, urozmaicona gajami i lasami liściastemi. Znany w dziejach jako pielesza możnego rodu Kmitów i pamiętny z przyjęcia Zygmunta i Barbary przez Piotra Kmitę 26 sierpnia 1550 r., jest Wiśnicz dziś małem, nieregularnie zabudowanem, brudnem miasteczkiem. Ciekawem jest przecie z powodu wspaniałych ruin zamku Lubomirskich, dawnego klasztoru karmelitów, z grobami Lubomirskich, zamienionego teraz na zakład karny, i pięknego kościoła parafialnego z r. 1620. Stare domy drewniane miasteczka, zniszczone przez wielki pożar w lipcu r. 1863, miały cechy charakterystyczne starej architektury drewnianej, której zabytki przechowują się jeszcze na obszarze podgórskim. W. leży w dolinie wzn. 283 mt. npm., u płd.-zach. stóp wzgórza zamkowego (351 mt.). Przepływa je potok, ma jący tu źródła a uchodzący z lew. brzegu do Uszwicy, dopł. Wisły. Oprócz parafii rzym.-kat. znajduje się w W. sąd powiatowy, notaryat, urząd poczt, i tel., szkoła ludowa 3-klas., apteka i kilka sklepów. Obszar wynosi 0'05 miriam.; na nim jest 465 dm. i 4084 mk. (1932 męż., 2152 kob.), między którymi 2690 rzym.-katol. a 1394 izrael. Gmina jest ubogą, posiada bo wiem małą realność i 400 złr. w obligacyach, potrzeby zaś opędza z poboru targowego, który w 1893 r. przyniósł 4659 złr. Ludność trudni się rękodziełami i drobnym handlem. Przed r. 1807 prowadzono tu dość żywy handel zbożowy, kupcy wiśniecy robili zakupy na jarmarkach w okolicznych miastach, gdy jednak pożar z r. 1863 zniszczył większą część miasta, przenieśli się do Bochni. Ruiny zamku, nakryte dachem, zajmują równinę w połowie wzgórza i panują nad osadą. Jestto czworobok piętrowy, wzmo cniony czworogrannemi i okrągłemi basztami. Szczególniej piękną jest baszta nad drogą z mia steczka do bramy wjazdowej, ozdobiona ogro mnym orłem jagiellońskim z ciosu. Na około zamku stoją mury forteczne z kazamatami, któ re mogły służyć także za stajnie i arsenał. Przed 20 laty leżały jeszcze przy bramie dwie armaty żelazne bez lawet, przypominające wiel kie moździerze, na wale zaś rosły wspaniałe lipy, teraz po części wycięte. Zamek był zbudowa ny w stylu odrodzenia, a mimo opuszczenia znać. po ruinach, że stanowił wspaniałą budowzniesioną nie tyle na fortecę ile na okazałą re- zydencyą. Wzniósł go Stanisław Lubomirski, na miejscu starożytnego zamku Kmitów, na po czątku XVII w. Podczas wojen szwedzkich za jął ten zamek, osadzony 35 działami, oddział szwedzki. Załoga kapitulowała, by nie narażać pysznego pałacu na zniszczenie, mimo to jednak część budowli została uszkodzoną, a nieprzjaciel, jak zapewnia Rudaw r ski, uprowadził znaczną ilość broni i 150 wozów łupu. W czasie kon- federacyi barskiej zajął zamek oddział ruski, przy czem mury zostały częściowo naruszone (z powodu eksplozyi beczki prochu). Mimo to jednak mieszkała tu ks. marszałkowa Lubomir- ska do r. 1780, poczem przeprowadziła się do Łańcuta. Po jej śmierci rezydował w nim jesz cze chwilowo Aleksander lir. Potocki i dopiero około r. 1850 został, z powodu pożaru, opuszczo ny zupełnie. Opodal od zamku, na tej samej gó rze, ale w miejscu nieco więcej wzniesionem, stoi duży budynek z kaplicą, niegdyś klasztor kar melitów, zbudowany w r. 1635 przez Stanisława Lubomirskiego. Tylko w kaplicy można widzieć ślady dawnego stylu i zabytki przeszłości w gro bowcach Lubomirskich, reszta uległa zupełnemu przekształceniu. Po zniesieniu klasztoru w r. 1783, umieszczono tu sąd kryminalny i więzienia, co trwało od r. 1786 do 1855, później urządzo no więzienie polityczne (r. 1863 i 1864), poczem przebudowano budynki z gruntu w 1868 i utwo rzono w nich zakład karny dla skazanych na ciężkie więzienie wyżej roku. Liczba więźniów wynosi do 800. Z dawnej świetności, o której wspomina Kuropatnicki „w Geografii Galicyi" (Przemyśl, 1786), nic nie pozostało. Piękne obrazy i wota zabrano w 1783 przy suppresyi klasztoru, pozostały tylko cynowe i drewniane trumny Lubomirskich, teraz bardzo zaniedbane. Czy istotnie był zamek połączony chodnikiem z klasztorem trudno się przekonać, jest jednak prawdą, że klasztor był tak samo jak zamek wa rownym, otoczony murem i rowem. Miasteczko powstało dopiero w XVII w. na obszarze staro żytnej osady. Między posiadłościami, które Andrzej, biskup płocki, nadał w XIII w. klaszto rowi w Staniątkach, za zgodą swych braci, znaj duje się wieś „Visnice“, z dodatkiem „totaliter“, pozwalającym się domyślać, iż wtedy już skła dała się z części oddzielnych. Dowiadujemy się o tern z aktu ks. Konrada, wydanego r. 1242 w Krakowie (Kod. Małop., II, 65). Zdawna już istniało na obszarze W. grodzisko (dotąd wzgó rze lesiste w okolicy osady nosi nazwę „Gród ka'), a przy nim zapewne targowisko na trakcie z W ęgier na Bochnią do Krakowa. Przybysze z różnych stron chętnie osiadali w takich punk tach, dających sposobność do prowadzenia obro tów handlowych czy pieniężnych interesów. Tą drogą zapewne urosła fortuna i znaczenie Kmi tów. W r. 1367 asystuje w Krakowie „Johanes Kraitha de Wysnicze haeres“ sprzedaży sołtystwa we wsi Prądnik, które nabywa niejaki Herman Krauz, mieszczaniu krakowski. Układ dokonany był wobec opata tynieckiego. Można- by ztąd wnosić, iż ten Jan Kmita zostawał w sto sunkach pewnych z mieszczaństwem krakow- skiem. W końcu tego roku spotykamy Jaśka Kmitę na starostwie sieradzkim. W dwa lata później inny może Jan Kmita, z dodatkiem „mi les' 1 , asystuje nadaniu przez króla Kazimierza przywileju na lokacyą miasta Przyrowa ,,provido viro Jacobo Rechiczki de Nagloricz heredi“. Widocznie wiec siedzą Kmitowie w Krakowie i dorabiają się majątku, może obrotami pieniężne- rai, a względów królewskich usłużnością. Zrę czny dworak ów Jaśko umie pozyskać sobie przychylność Elżbiety, na której dworze odgry wa wybitniejszą rolę. Sprawuje on urząd staro sty krakowskiego i giuie przy uśmierzaniu bójki wszczętej w mieście między Węgrami a Polaka mi. Wynagradzając to królowa Elżbieta dała podobno synowi zabitego Piotrowi starostwo łę czyckie. Trzymając się drogi przez ojca utoro wanej, nie opuszcza Piotr dworu, zyskuje wzglę dy królowej Jadwigi i otrzymuje kasztelanią lu belską (w r. 1385), a następnie w 1406 r. widzi my go wojewodą krakowskim. Syn czy syno wiec tegoż, także Piotr, piastuje godność kaszte lana lubelskiego w r. 1469 a wojewody krakow. i marszałka nadwor. 1501 r. Zapewne bratem czy blizkim krewnym Piotra był Stanisław, wojew. bełzki (r. 1501), żonaty z Katarzyną Tarnowską, ojciec najgłośniejszego z Kmitów Piotra, który żonaty był naprzód z Anną Gór- kówną, a następnie z Barbarą Herburtówna. Piastował on godność wojewody krakowskiego, marszałka kor. i posiadał starostwa: krakowskie, spiskie, przemyskie, kolskie. Zmarł 1553 r.’ w 76 r. życia. Na nim zakończyła się ta gałęź rodu Kmitów, która doszła fortuny wielkiej i go dności, uboższe odnogi istniały dłużej, jak o tein świadczy Paprocki. Zapewne istniał już wtedy w Wiśniczu dwór czy zamek, stanowiący rezy- dencyą człowieka, który starał się skupiać koło siebie wszystkich wybitniejszych ludzi swej epo ki i wywierał doniosły wpływ na sprawy polity czne a poniekąd i ruch umysłowy. W zamku tym podejmował on przez trzy dni (r. 1550) króla z żoną (Barbarą). Pozostałe dobra prze szły po Piotrze na potomstwo dwu sióstr, z któ rych jedna była za Stadnickim, a druga za Bar- zyin. Siostiżeniec Piotra, Stanisław Barzy, wo jew. ^krakow., otrzymawszy Wiśnicz, sprzedał r. 1590 Sebastyanowi Lubomirskiemu, kaszt, wojnickiemu. Seb. Lubomirski otrzymał od ce sarza Rudolfa dziedziczny tytuł hrabiego na Wi śniczu, jego synowi zaś Stanisławowi pozwolił Zygmunt III w r. 1616 założyć u stóp zamku miasto Wiśnicz na prawie niemieckiem. Prócz zwykłych ,praw wymienianych w przywilejach Słownik Geograficzny T. XIII, — Zeszyt 15 otrzymali mieszczanie prawo składu tow r arów prowadzonych z Węgier i na Węgry, głównie wina, miedzi i żelaza, uwolnienie od cel w całem państwie, trzy jarmarki doroczne i targi we wtorki. Po Lubomirskich odziedziczy
      • madohora Re: Nowy Wiśnicz 31.10.21, 15:05
        Sąd Okręgowy w Tarnowie wyrokiem z dnia 24 stycznia 2019 r. podtrzymał orzeczenie Sądu Rejonowego w Bochni uznając, że Skarb Państwa nabył prawo własności zamku w Wiśniczu przez zasiedzenie. Skarb Państwa od lat toczył o zamek spór ze Zjednoczeniem Rodowym Książąt Lubomirskich („Zjednoczenie”). Zjednoczenie zapowiadało chęć złożenia skargi kasacyjnej do Sądu Najwyższego, niemniej wyrok sądu drugiej instancji jest prawomocny.
      • madohora Re: Nowy Wiśnicz 31.10.21, 15:11
        Jan Kmita z Wiśnicza (ur. ok. 1330, zm. 7 grudnia 1376 w Krakowie) – szlachcic polski herbu Szreniawa, zabity podczas tłumienia rozruchów wywołanych przez krakowskich mieszczan i drobne rycerstwo, skonfliktowanych z węgierskimi wpływowymi osadnikami.
      • madohora Re: Nowy Wiśnicz 31.10.21, 15:12
        Jako zdolnemu politykowi i znakomitemu organizatorowi, Janowi Kmicie powierzane były ważne i odpowiedzialne stanowiska – tak wojskowe, jak i administracyjne. Jego osobie powierzono starostwo generalne: ruskie, sieradzkie – sprawowane w latach (1351–1367), starostwo lwowskie – (1371) oraz starostwo krakowskie – 1375. Ponadto w imieniu króla Ludwika Węgierskiego sprawował on rządy nad ziemiami ruskimi w latach 1372–1375.
      • madohora Re: Nowy Wiśnicz 31.10.21, 15:13
        Pośród wielu sławnych członków rodu Kmitów wymienić należy Piotra Kmitę z Wiśnicza – marszałka wielkiego koronnego, a w latach (1477-1505) – wojewodę krakowskiego.
      • madohora Re: Nowy Wiśnicz 31.10.21, 15:42
        Istnieją dwie niepotwierdzone teorie dotyczące pochodzenia rodziny. Pierwsza z nich, autorstwa Adama Bonieckiego, polskiego heraldyka, zakłada, że funkcjonowały dwie gałęzie rodu. Jedna osiedlała się nad rzeką Szreniawą w powiecie proszowickim, druga – w szczyrzyckim. Data podziału rodziny nie jest znana, ale rzekomo miało to nastąpić przed przyjęciem chrześcijaństwa przez Polskę. Szreniawitów łączył wspólny herb, co miało oznaczać, że mieli również tych samych przodków. Drużyna (Szreniawa bez Krzyża), przedstawia zakola rzeki Szreniawy w formie litery S białej barwy na czerwonym polu. Z dewizą Patriam Versus (Zwróceni ku Ojczyźnie) jest używana przez przedstawicieli rodu.
      • madohora Re: Nowy Wiśnicz 31.10.21, 15:51
        Ważne były również zawierane małżeństwa. Przedstawiciele Lubomirskich dbali o to, żeby wiązać się z równie możnymi i bogatymi rodzinami. Umożliwiło im to rozszerzenie dóbr prywatnych, a nawet przejęcie części dóbr ostrogskich na mocy transakcji kolbuszowskiej z 1753 roku. Stanisław Lubomirski (1583-1649) ożenił się z Zofią Ostrogską, Aleksander Michał Lubomirski ożenił się Heleną Teklą Ossolińską, Krystyna Lubomirska wyszła za Albrychta Stanisława Radziwiłła, Józef Karol (1638-1702) był mężem Teofilii Ludwiki Zasławskiej, Teresa Lubomirska (zm. 1712) była żoną Karola Filipa, księcia neuburskiego, a Marianna (1693-1729) – Pawła Karola Sanguszki, marszałka wielkiego litewskiego.
      • madohora Re: Nowy Wiśnicz 31.10.21, 16:00
        Książę Stanisław Lubomirski, mąż Izabeli, przeszedł do historii jako gospodarz Warszawy. Wprowadził tu stałe oświetlenie ulic i za prywatne pieniądze utrzymywał oddział policji. Pragnął przede wszystkim zadbać o zdrowie warszawiaków, toteż zdecydował się na otoczenie miasta, po obydwu stronach Wisły wałem ziemnym, który miał początkowo chronić przed rozprzestrzeniającą się epidemią dżumy. W wale utworzono tylko trzy przejazdy, w których kontrolowano ludzi i wozy wjeżdżające do miasta. Później nasyp wzmocniony działami służył do obrony stolicy w czasie powstania kościuszkowskiego oraz listopadowego. Przez cały XIX wiek wyznaczał granice miasta. Aktem z roku 1770 wprowadził stałe nazwy ulic, co znacznie ułatwiło administrowanie miastem i jego funkcjonowanie porządkując sprawy meldunkowe czy ułatwiając dostarczanie korespondencji.
      • madohora Re: Nowy Wiśnicz 31.10.21, 16:13
        Książę Jan Tadeusz Lubomirski (1826-1908) założył Warszawskie Towarzystwo Dobroczynności. Był wieloletnim prezesem Instytutu Oftalmicznego w Warszawie(założonego przez Edwarda Kazimierza Lubomirskiego), który prowadził badania okulistyczne na poziomie europejskim. Z jego inicjatywy utworzono specjalne brygady, które pomagały leczyć wzrok ubogim osobom. Swoim pacjentom udzielały bezpłatnych porad.
      • madohora Re: Nowy Wiśnicz 31.10.21, 19:03
        Piętro reprezentacyjne, tzw. „piano nobile”. Na tej kondygnacji znajdują się: sala balowa, komnata ze złoconym plafonem oraz taras widokowy z panoramą Nowego Wiśnicza.
      • madohora Re: Nowy Wiśnicz 31.10.21, 19:51
        Partyzanci przejęli broń oraz amunicję, a także znaleźli klucze do więziennego magazynu broni, który splądrowali. Niektórzy z żołnierzy nieśli po 2-3 karabiny. Liczba sztuk broni była tak duża, że część otrzymali także uwolnieni więźniowie. Zdobyto 3 karabiny maszynowe, 5 automatów MP, 5 karabinów, 12 pistoletów, 21 granatów, amunicję w skrzynkach, kompasy, lornetki, plecaki itp.
      • madohora Re: Nowy Wiśnicz 31.10.21, 19:52
        Po zdobyciu więzienia otworzono cele uwalniając 128 więźniów politycznych. Więźniów kryminalnych skazanych za pospolite przestępstwa pozostawiono w celach, aby uniemożliwić im dokonywanie przestępstw na wolności, a także, by uniknąć wydania uczestników akcji za pieniądze. Uwolnieni więźniowie zostali wyprowadzeni przez partyzantów do okolicznych lasów, gdzie podzielono ich na grupy i rozlokowano w okolicznych placówkach AK. Część z nich zgłosiła chęć wstąpienia w szeregi Armii Krajowej, co zaaprobował dowódca I Batalionu 12 Pułku Piechoty.
      • madohora Re: Nowy Wiśnicz 31.10.21, 20:01
        Barokowy zamek z pięcioma basztami oraz dziedzińcem i arkadową galerią wzniesiony w XV wieku przez przedstawicieli rodu Kmitów, odkupiony przez Lubomirskich został przebudowany w barokową twierdzę. Wiśnicki zamek to typowy przykład rezydencji „Palazzo in fortezza” – pałac w środku fortecy.
      • madohora Re: Nowy Wiśnicz 31.10.21, 20:42
        Pomiędzy krzewami można dostrzec ule, a po przeciwległej stronie ogrodu, pasące się konie. Po Muzeum utworzonym w domu rodzinnym Matejki przy ul. Floriańskiej w Krakowie, oraz w Krzesławicach, gdzie Matejko mieszkał w późniejszych latach, wiśnicka „Koryznówka” jest trzecim w Polsce muzeum związanym z osobą wielkiego malarza.
      • madohora Re: Nowy Wiśnicz 31.10.21, 23:33
        W zachowanych księgach miejskich znaleźć można zapisy, świadczące o tym, że radni troszczyli się o to, by studnia była właściwie eksploatowana a także co pewien czas remontowana. Na starych planach rynku z połowy XIX wieku dostrzec można pojawienie się drewnianej zabudowy wokół studni. Zapewne zmieniła ona jej pierwotny wygląd. Zmiany podyktowane były także postępem techniki, który pozwalał ulepszać i ułatwiać pobór wody z dużej głębokości.
      • madohora Re: Nowy Wiśnicz 01.11.21, 00:12
        Każda miejscowość powinna mieć jakieś symboliczne miejsce, gdzie można czcić wszystkich znanych i nieznanych, którzy walczyli o wolność i niepodległość. W Wiśniczu takim miejscem jest pomnik pamięci przy drodze do zamku. Upamiętnia on fakt wywiezienia z wiśnickiego więzienia transportu więźniów do Oświęcimia oraz akcję uwolnienia więźniów przez żołnierzy Armii Krajowej.
      • madohora Re: Nowy Wiśnicz 01.11.21, 00:15
        Kapliczka św. Jana Nepomucena

        Kapliczka znajduje się przy skrzyżowaniu ulicy Zamkowej z dojazdem do zamku i zakładu karnego, niedaleko Muzeum Ziemi Wiśnickiej, przed mostem na Leksandrówce.
        Figura świętego umieszczona została w drewnianej, kapliczce z dwuspadowym krytym drewnianym gontem dachem. Kapliczka od frontu otwarta jest na całą szerokość otworem o ozdobnym wykroju, dekorowanym motywami wstęgowymi, w wejściu znajduje się furtka z ozdobnie wyciętych desek. Barokowa rzeźba św. Jana Nepomucena umieszczona została na drewnianym postumencie.
      • madohora Re: Nowy Wiśnicz 01.11.21, 00:16
        W roku 2016 wykonano remont kapliczki. Prace polegały m.in. na konserwacji rzeźby polichromowanej, elementów drewnianych ścian i zadaszenia z gontu kapliczki, konserwacji drewnianego płotka i elementów kamiennych, renowacji elementów metalowych. Prace zostały odebrane bez zastrzeżeń.
      • madohora Re: Nowy Wiśnicz 01.11.21, 19:04
        “Stanisław Klimowski artysta malarz i rzeźbiarz, urodzony w 1891 r. w Krakowie, zmarł w Katowicach w 1982 r., Wiśniczanin z wyboru ukochał tę ziemię, opiewając w swojej twórczości jej piękno”.
      • madohora Re: Nowy Wiśnicz 01.11.21, 19:10
        Kamienny posąg Chrystusa umieszczony na kolumnie znajduje się w pobliżu Muzeum Ziemi Wiśnickiej. Figura wzniesiona została w połowie XIX w. (1849r.) z fundacji Katarzyny Seitler z Wyrwiczów.
      • madohora Re: Nowy Wiśnicz 01.11.21, 20:06
        Niegdyś cmentarz okalał kamienny mur, którego niewielkie fragmenty można zobaczyć obecnie, już przed 1939 rokiem był on na tyle zniszczony, że nie stanowił żadnego zabezpieczenia. Kamień na naprawę ogrodzenia uzyskiwano z kamieniołomów miejskich, bezpłatnie lub po wpłaceniu wymaganej kwoty do kasy miejskiej. W ten sposób zdobywano również surowiec do wykonywania macew, tych najbardziej popularnych z piaskowca, do których przymocowywano metalowe daszki, aby je ochronić przed niszczącym działaniem deszczu.
      • madohora Re: Nowy Wiśnicz 01.11.21, 22:20
        Przy skale znajduje się duża, trójkątna płyta kamienna. Na płycie oraz czapie grzyba wyryto kilka łacińskich imion i dat. Są to prawdopodobnie imiona zakonników z dawnego klasztoru Ojców Karmelitów w Nowym Wiśniczu, które wyryli zapewne w czasie wycieczki terenowej.
      • madohora Re: Nowy Wiśnicz 01.11.21, 22:29
        Są największą wychodnią na całym terenie Wiśnicko-Lipnickiego Parku Krajobrazowego. Są to ostańce wierzchowinowe (dokładniej twardzielce) – twardsze skały, które przetrwały erozję. Czas ich uformowania do obecnej postaci liczy się na kilkaset tysięcy lat (czas powstania samych skał to ponad 65 mln lat). Największy jednak wpływ na ich powstanie miała epoka lodowa, a zwłaszcza ostatnie zlodowacenie. Składają się z piaskowca istebniańskiego dolnej płaszczowiny śląskiej, powstałych w czasie późnej kredy. Skały te mają warstwową, gruboławicową budowę – składają się z ułożonych na przemian warstw piaskowca i łupków oraz zawierają domieszki kwarcu, miki i skalenia. Na ścianach grzybów skalnych występują rzadko spotykane struktury komórkowe i arkadowe. Warstwy łupków są bardzo cienkie. Wietrzenie ostańców trwa cały czas, z powierzchni kamieni osypują się ziarenka piaskowca, a czasami łuszczą się i opadają całe kawałki. Oprócz tych właściwych Kamieni Brodzińskiego występujących na jednym ze szczytów Paprotnej, istnieją jeszcze mniejsze grupy ostańców na całym wzgórzu. Mniej więcej co kilkadziesiąt metrów z ziemi wystają pojedyncze ostańce, lub grupy niewysokich grzybów skalnych, baszt, progów. W kierunku z północnego wschodu na południowy zachód przebiega tutaj bowiem warstwa twardzielcowych piaskowców istebniańskich.
      • madohora Re: Nowy Wiśnicz 01.11.21, 22:46
        Aktualnie muzeum administruje zamkiem w Wiśniczu oraz stanowi placówkę macierzystą dla Muzeum Mleczarstwa w Królówce, powstałego w 2009 roku. Ponadto w jego strukturach pozostają następujące placówki na terenie Nowego Wiśnicza:
        Galeria ks. Stanisława Nowaka, mieszcząca się w remizie Ochotniczej Straży Pożarnej,
        Stara Dzwonnica, wchodząca w skład kompleksu budynków wiśnickiej parafii,
        Galeria „Fakt”, znajdująca się w podziemiach wiśnickiego ratusza.
      • madohora Re: Nowy Wiśnicz 01.11.21, 23:55
        Po bokach ołtarza głównego znajdują się obrazy św. Katarzyny i św. Wojciecha wykonane w 1693 r. przez malarza, który podpisał się na obrazie św. Katarzyny – Gregorius Stanarius, pinxit. Cennym zabytkiem świątyni jest także barokowa chrzcielnica pochodząca z XVII w., znajdująca się w prezbiterium. Nad zakrystią, na piętrze znajdował się dawny skarbiec, w którym przechowywano m. in. bogaty zbiór ksiąg. Prowadzą do niego schody, którymi można dostać się także na drewnianą ambonę z końca XVII w.
      • madohora Re: Nowy Wiśnicz 02.11.21, 00:00
        W świątyni istnieją cztery kaplice boczne, które mieszczą się na dwóch kondygnacjach. W kaplicy północnej (lewa strona) na dole znajduje się ołtarz św. Anny, obecnie poświecony Matce Bożej Nieustającej Pomocy, a w górnej kaplicy zachowano dawny ołtarz św. Mikołaja. W dolnej kaplicy południowej znajduje się ołtarz św. Antoniego Padewskiego, z umieszczonym współcześnie wizerunkiem Jezusa Miłosiernego, na piętrze zaś ołtarz św. Jana Nepomucena. Oba ołtarze dolne datuje się na początek XVIII w., górne natomiast odpowiednio na XVII i XVIII w.
      • madohora Re: Nowy Wiśnicz 31.10.21, 14:46
        Głównym miejscem przyciągającym uwagę turystów w Nowym Wiśniczu jest niewątpliwie zamek Kmitów i Lubomirskich, jedno z najcenniejszych w Polsce dzieł wczesnobarokowej architektury rezydencjonalno – obronnej.
        • madohora Re: Nowy Wiśnicz 31.10.21, 14:47
          Najstarsza część zamku została wzniesiona w XIV w. przez Kmitów. W XVI w. najsłynniejszy z rodu Kmitów, Piotr V, marszałek wielki koronny na dworze Zygmunta Starego, nadał mu cechy stylu renesansowego. Kolejna przebudowa zamku nastąpiła w latach 1615-1621 za czasów Stanisława Lubomirskiego, wg planów Macieja Trapoli. Około 1700 roku miała miejsce dalsza rozbudowa. Zamek opuszczony po pożarze w roku 1831 na kompleksową restaurację musiał poczekać do 1949 roku.
          • madohora Re: Nowy Wiśnicz 31.10.21, 14:48
            Korpus zamku, wczesnobarokowy z fragmentami renesansowymi, zbudowany jest na planie czworoboku z wewnętrznym dziedzińcem i zwieńczony pięcioma basztami. Od północno – wschodniej strony znajduje się kaplica z 1621 roku, a od południowo – wschodniej tzw. Kmitówka, pierwotnie w XVI w. budynek wolno stojący. Na II piętrze zamku, przy sali rycerskiej, znajduje się galeria widokowa.
              • madohora Re: Nowy Wiśnicz 31.10.21, 14:49
                Wystrój wnętrz obejmuje barokowe portale, obramowania okienne, dekoracje stiukowe, polichromie. Pałac otoczony jest fortyfikacjami bastionowymi o 5-bocznym narysie, z początków XVII w., mieszczącymi w kurtynie wschodniej wczesnobarokową bramę wjazdową.
                      • madohora Re: Nowy Wiśnicz 31.10.21, 14:53
                        Zamek w Wiśniczu – zamek położony na zalesionym wzgórzu nad rzeką Leksandrówką we wsi Stary Wiśnicz, wzniesiony przez Jana Kmitę w 2. połowie XIV wieku.
                          • madohora Re: Nowy Wiśnicz 31.10.21, 14:54
                            Wczesnobarokowy korpus zamku z elementami renesansowymi zbudowano na planie czworoboku z wewnętrznym dziedzińcem. Zwieńczono go czterema basztami w narożach. Od północno-wschodniej strony dobudowano kaplicę z kryptą grobową Lubomirskich, a od południowo-wschodniej wolno stojącą tzw. Kmitówkę. Na drugim piętrze, przy Sali Rycerskiej mieści się galeria widokowa. Budowla otoczona jest fortyfikacjami bastionowymi z bramą wjazdową z początków XVII wieku.
                              • madohora Re: Nowy Wiśnicz 31.10.21, 14:55
                                Miejsce związane z polską tradycją sztuki kulinarnej. Od XVII wieku popularne wśród szlachty stało się tzw. zebranie potraw w Compendium kuchmistrza księcia Lubomirskiego Stanisława Czernieckiego spisane na zamku w Wiśniczu i wydane w Krakowie, które do XIX wieku doczeka się dwudziestu wydań. Gdy w Polsce pojawiły się po raz pierwszy ziemniaki po zwycięskiej odsieczy Wiednia w 1683 roku, darowane Sobieskiemu przez cesarza Leopolda I z ogrodów cesarskich w Wiedniu, Czerniecki opracował dla dworu pierwsze potrawy z tertofelli, smażone i pieczone, jak nazywano wówczas kartofle lub ziemniaki.
                                  • madohora Re: Nowy Wiśnicz 31.10.21, 14:56
                                    Zamek ma nieregularny kształt. Na przełomie XV i XVI wieku był już czteroskrzydłowy i miał trzy wieże oraz otaczające go fortyfikacje ziemne z dwiema bramami. Po 1516 roku Piotr Kmita rozbudował zamek. Po jego śmierci w 1553 roku, zamek przeszedł na własność Barzów w 1566 roku po zrzeczeniu się praw do niego przez Stadnickich. W 1593 roku posiadłość kupił Sebastian Lubomirski. W latach 1615–1621 rozbudowy rezydencji podjął się jego syn Stanisław. Projekt barokowej przebudowy i umocnień bastionowych opracował dla niego Maciej Trapola. W efekcie przebudowy wiśnicki zamek stał się jedną z najokazalszych wczesnobarokowych rezydencji obronnych Rzeczypospolitej.
                                      • madohora Re: Nowy Wiśnicz 31.10.21, 15:00
                                        W czasie potopu szwedzkiego zamek poddał się bez walki Szwedom, ponieważ zabrakło dowódcy zgromadzonego w nim wojska. Wojska szwedzkie ogołociły zamek z całego wyposażenia i zniszczyły zabudowania. Po wycofaniu się najeźdźcy zamek ponownie był własnością Lubomirskich, jednak mimo prowadzonych prac nie został w pełni odrestaurowany
                                          • madohora Re: Nowy Wiśnicz 31.10.21, 15:01
                                            W połowie XVIII wieku przeszedł na własność Sanguszków, a potem Potockich i Zamoyskich. Po przejęciu przez zaborcę zamek zaczął podupadać, a w 1831 roku uległ pożarowi i został ostatecznie opuszczony. W 1901 roku został wykupiony od prof. Maurycego Straszewskiego przez Zjednoczenie Rodowe Lubomirskich, którzy rozpoczęli remont rezydencji. Od 1928 roku pracami kierował Adolf Szyszko-Bohusz, ale zostały one przerwane po wybuchu II wojny światowej. Po wojnie zamek przejęło państwo, a od roku 1949 prowadzone były prace przez Alfreda Majewskiego mające przywrócić mu całkowicie dawny wygląd.
                                              • madohora Re: Nowy Wiśnicz 31.10.21, 15:04
                                                Wzniesiony z kamienia na planie czworoboku XV-wieczny zamek pierwotny miał mur obronny z jedną (poch. z XIV w.), a później z dwiema wieżami. Dziedziniec od strony południowo-zachodniej zamykał piętrowy, jednotraktowy dom mieszkalny, z którym połączona była wieża zbudowana na planie kwadratu. Druga kwadratowa baszta, wysunięta poza mury obronne, broniła narożnika południowo-wschodniego. Twierdza zajmowała ok. 1500 m² powierzchni. W wyniku przebudowy dokonanej w XVI w. modernizacji i rozbudowie uległy pomieszczenia w części mieszkalnej oraz obwarowania. Postawiono dwie cylindryczne baszty narożne („Bona” – na narożniku zachodnim, „Nad Fontanną” – na narożniku północnym), pomiędzy którymi znajdował się wjazd do zamku. W l. 1615-1621 nastąpiła gruntowna przebudowa zamku. W jej wyniku budowla uzyskała niewielki dziedziniec wewnętrzny z piętrową loggią, otoczony trzykondygnacyjnymi budynkami mieszkalnymi stanowiącymi pałac zamkowy. Okna otrzymały ciosowe obramienia, a ponad 50 pałacowych wnętrz ozdobiły marmurowe i piaskowcowe portale, profilowane belki stropowe, polichromie ścienne, drewniane boazeria oraz marmurowe posadzki i glazurowane podłogi. Od strony północno-zachodniej umieszczono bramę wjazdową ozdobioną portalem. Budynek pałacowy stał na wzniesieniu, kilka metrów powyżej dziedzińca zewnętrznego. Narożne baszty podwyższono, aby górowały nad bryłą zamku. Przy wieży czworobocznej stanęła kaplica zamkowa zwieńczona kopułą. Obok bramy zbudowano nową wieżę na planie prostokąta. Natomiast od strony południowo-wschodniej powstał niski budynek kuchenny. Całość została otoczona fortyfikacjami bastionowymi w kształcie pięcioboku (bok o dł. 98 m). Rezydencję otaczał obszerny park ze zwierzyńcem i ogrody. Przebudowany obiekt reprezentował nowoczesną magnacką twierdzę typu „palazzo in fortezza”
                                                  • madohora Re: Nowy Wiśnicz 31.10.21, 15:57
                                                    Poprzednim właścicielem tego budynku był książę Jerzy Marcin Lubomirski (1738-1811), zasłużony szczególnie dla polskiego teatru. Finansował wystawianie sztuk rodzimych oraz europejskich, organizował liczne koncerty, bale, spotkania. Urządzane przez niego uroczystości były miejscem spotkań artystów oraz arystokracji z całej Europy, zaś w pamięci mieszkańców stolicy zapisał się jako organizator publicznych przyjęć połączonych z pokazami fajerwerków – Fokshali.
                                                  • madohora Re: Nowy Wiśnicz 31.10.21, 16:00
                                                    Izabela Lubomirska (1736-1816), księżna Marszałkowa przebudowała zamek w Łańcucie, zgromadziła kolekcje sztuki i biblioteki, zawierające setki dzieł z całej Europy i świata. Była aktywna politycznie, w swojej posiadłości w Łańcucie chroniła część dworu francuskiego w okresie rewolucji. Rozbudowywała rezydencje, stosując w nich często najnowsze rozwiązania architektoniczne. Zbudowała pałac w swoich dobrach na Mokotowie. Nadała nazwę tej dzielnicy Warszawy, określając swoją posiadłość Mon Coteau (Moje Wzgórze). Była miłośniczką teatru, położyła kamień węgielny pod budowę Teatru Narodowego w Warszawie. Utrzymywała szereg prywatnych scen w swoich pałacach. Pojęcie teatru w dziejach miało o wiele szersze znaczenie niż obecnie. Obejmowało nie tylko przedstawienia teatralne, ale również operę, kabaret czy przedstawieniami ekwilibrystyczne. Było medium, które silnie oddziaływało na zmysły widzów. Dla niej księżnej Izabeli Franciszek Karpiński napisał „Pieśń o Narodzeniu Pańskim”, znaną pod tytułem „Bóg się rodzi”. Na cześć jej córki Cyprian Kamil Norwid napisał panegiryk. Z rezydencji w Łańcucie wyruszył Tadeusz Kościuszko, który udał się do Krakowa i stamtąd rozpoczął powstanie w całym kraju.
                                                  • madohora Re: Nowy Wiśnicz 31.10.21, 16:03
                                                    Książę Marceli Lubomirski przez wiele lat wspierał twórczość Cypriana Kamila Norwida. Został uwieczniony przez poetę w lekturze „Białe kwiaty”. Książę Józef Lubomirski (1751-1817) był propagatorem uprzemysłowienia kraju i reform, zdolnym dowódcą wojskowym, kawalerem Orderów Orła Białego (najwyższego odznaczenia państwowego) i Świętego Stanisława. Popierał Konstytucję 3 Maja.
                                                  • madohora Re: Nowy Wiśnicz 31.10.21, 16:04
                                                    Po 1795 roku książęta Lubomirscy angażowali się w działania konspiracyjne i powstańcze, chociaż tracili za to kolejne dobra. Książę Jerzy Roman Lubomirski (1799-1865), właściciel Rozwadowa, wspierał powstania listopadowe i styczniowe, a na terenie swoich dóbr organizował szpitale dla rannych. Po upadku pierwszego z nich jego pałac stał się miejscem tajnych spotkań polskich patriotów, wraz z bratem wspomagał bowiem działania partyzanckie bohatera „Nocy Listopadowej”, płk. Józefa Zaliwskiego, podczas jego nieudanej próby wzniecenia kolejnego powstania (1833). Wykazywał również aktywność na polu społecznym i naukowym. Utrzymywał szkołę trywialną i przytułek dla ubogich (zgodnie z zapisem jego dziada, Jerzego Ignacego, fundatora licznych tego typu przybytków w podkarpackich włościach). Utworzył też dwie fundacje naukowe. Pierwsza zajmowała się zakupem przyrządów do badań, druga – nagradzała polskich autorów wybitnych prac naukowych.
                                                  • madohora Re: Nowy Wiśnicz 31.10.21, 16:13
                                                    Książę Aleksander Lubomirski (1802-1893) ufundował zakłady dla biednych chłopców w centrum Krakowa (dzisiejsza siedziba Uniwersytetu Ekonomicznego) i dziewcząt w Łagiewnikach (dzisiejsze sanktuarium, cenione przez Jana Pawła II, gdzie objawień doznała święta siostra Faustyna). W zakładach tych przygotowywano ubogą młodzież do dorosłego życia. Za darmo uczono praktycznych zawodów, które mogły być podstawą zatrudnienia w przyszłości.
                                                  • madohora Re: Nowy Wiśnicz 31.10.21, 16:14
                                                    Władysław Emanuel Lubomirski wspierał Gabinet Zoologiczny Uniwersytetu Warszawskiego. Książę inwestował w zakup pomocy naukowych, finansował wyjazdy pracowników uczelni, przekazał swoje kolekcje muszli. Sam zajmował się głównie florystyką, badał zachowanie roślin w zmienionych warunkach klimatycznych. Z jego zbiorów do dziś korzysta Muzeum Zoologiczne Instytutu Zoologii PAN.
                                                  • madohora Re: Nowy Wiśnicz 31.10.21, 16:17
                                                    Książę Stanisław Sebastian Lubomirski (1875-1932) w 1910 założył Warszawskie Towarzystwo Lotnicze Awiata. Z jego inicjatywy powstała na ziemiach polskich pierwsza cywilna szkoła pilotów i fabryka samolotów. Pierwsze lotnisko Aviaty mieściło się na Polu Mokotowskim, na terenie zajmowanym również przez wojsko carskie. Zgodę na jego używanie uzyskał Książę bezpośrednio od urzędników carskich.
                                                  • madohora Re: Nowy Wiśnicz 31.10.21, 16:25
                                                    Stefan Lubomirski (1862-1941) był inicjatorem utworzenia Polskiego Komitetu Igrzysk Olimpijskich (późniejszy Polski Komitet Olimpijski) i członkiem Międzynarodowego Komitetu Olimpijskiego. Był pierwszym prezesem PKOl. Kolejnym prezesem był jego kuzyn Kazimierz Lubomirski. Pasją księcia Stefana była także hodowla koni wyścigowych. W folwarku Widzów koło Częstochowy utworzył z braćmi najnowocześniejszą stadninę w Polsce.
                                                  • madohora Re: Nowy Wiśnicz 31.10.21, 16:28
                                                    Stefan Lubomirski był właścicielem spółki Warszawskie Koleje Dojazdowe, która stworzyła koleje wąskotorowe: osobowe i towarowe – grójecką, jabłonkowską i wilanowską. Koleje stanowiły jedyny nowoczesny środek transportu, jaki umożliwiał dotarcie mieszkańcom stolicy do fabryk położonych pod miastem i mieszkańcom terenów podmiejskich do stolicy. Linie budowane przez Lubomirskiego działały również w czasie II wojny światowej dowożąc zaopatrzenie do kontrolowanego przez władze okupacyjne miasta oraz pracowników do warszawskich biur i fabryk.
                                                  • madohora Re: Nowy Wiśnicz 31.10.21, 16:29
                                                    Stefan Lubomirski (1898-1948) w czasie okupacji był członkiem Związku Zachodniego. Znalazł się na liście do rozstrzelania, jednak zbiegł do Krakowa, gdzie się ukrywał. Za prowadzenie tajnej składnicy leków dla Armii Krajowej został aresztowany i przetrzymywany w więzieniu na Montelupich. Cudem uniknął rozstrzelania. Kiedy okupanci odkryli składnicę leków, wyznaczyli datę transportu całej rodziny, która miała trafić do obozu w Oświęcimiu.
                                                  • madohora Re: Nowy Wiśnicz 31.10.21, 16:31
                                                    Hieronim Lubomirski w wieku 17 lat został zamordowany na Pawiaku po akcji odbicia Jana Bytnara, pseudonim „Rudy”. Akcja odbyła się 26 marca 1943 r. Zorganizowana została przez specjalny Oddział Grup Szturmowych Szarych Szeregów i rozpoczęła współpracę Szarych Szeregów z Armią Krajową w zakresie odbijania więźniów i karania okupacyjnych władz więzienia.
                                                  • madohora Re: Nowy Wiśnicz 31.10.21, 16:32
                                                    Charytatywne tradycje rodu kontynuują jego członkowie tworzący Fundację Książąt Lubomirskich. Organizacja wspiera rozwój polskiej sztuki, nauki, rozwija projekty medyczne i edukacyjne. Zakres działalności organizacji to wspierania ekologicznego budownictwa, fundowanie stypendiów dla studentów, zakup sprzętu komputerowego i medycznego, wspieranie odbudowy szczególnie cennych zabytków. Prezesem Fundacji jest Jan Lubomirski-Lanckoroński.
                                                  • madohora Re: Nowy Wiśnicz 31.10.21, 16:35
                                                    Najwcześniejsze źródło heraldyczne wymieniające herb to datowane na lata 1464–1480 Insignia seu clenodia Regis et Regni Poloniae polskiego historyka Jana Długosza, który uznaje go za rdzennie polski. Zapisuje on informacje o herbie wśród 71 najstarszych polskich herbów szlacheckich we fragmencie: "Druszyna a domo Srzenyawa absque cruce in campo rubeo defert Genus Polonicum in effusionem pronum sanguinis, beati Stanislai reum."
                                                  • madohora Re: Nowy Wiśnicz 01.11.21, 00:13
                                                    Monument swoim kształtem nawiązuje do tęczy, na łuku z brązu o rozpiętości 7,2 m umieszczony został napis: „Tym, którym Bóg, Honor i Ojczyzna ważniejsze były niż życie”. Tęcze przebija ponad 7 m długości miecz, na głowni, którego umieszczone zostały godła Polski i herb miasta Nowy Wiśnicz. Za tęczą umieszczone zostało sześć tablic, poświęconych m.in. uczestnikom powstań 1830 i 1863 roku, żołnierzom I wojny światowej, legionistom, ludności polskiej i żydowskiej – więźniom obozów koncentracyjnych.
                                                  • madohora Re: Nowy Wiśnicz 01.11.21, 18:45
                                                    Dom, w którym w XVII wieku mieszkał nadworny architekt Stanisława Lubomirskiego Maciej Trapola znajduje się na wschodniej pierzei wiśnickiego rynku. Bardzo zniszczony budynek w 1998 roku poddany został gruntownemu remontowi. Wtedy też na frontowej ścianie budynku umieszczona została pamiątkowa tablica wykonana przez prof. Czesława Dźwigaja.
                                                  • madohora Re: Nowy Wiśnicz 01.11.21, 18:58
                                                    Uroczystość odsłonięcia tablicy odbyła się 22 września 1985 roku. Odsłonięcia dokonał jeden z najstarszych mieszkańców Wiśnicza, Jacenty Chodur. Tego dnia, do Wiśnicza przybył wieloletni przyjaciel Jana Brzękowskiego docent Jan Korpała, który w czasie spotkania przypomniał twórczość poety.
                                                  • madohora Re: Nowy Wiśnicz 01.11.21, 19:04
                                                    Pamiątkowa tablica autorstwa prof. Czesława Dźwigaja, z popiersiem Stanisława Klimowskiego pierwotnie znajdowała się na frontowej ścianie budynku rodzinnego artysty w centrum Nowego Wiśnicza. Wmurowana była 17 lipca 1992 roku. Obecnie znajduje się w Muzeum Ziemi Wiśnickiej.
                                                  • madohora Re: Nowy Wiśnicz 01.11.21, 19:16
                                                    Figura Matki Bożej Apokaliptycznej

                                                    Dzieło Czesława Dźwigaja – figura Matki Bożej Apokaliptycznej znajduje się na lekkim wzniesieniu po lewej stronie placu przy kościele w Nowym Wiśniczu.
                                                    Stojąca na półksiężycu postać Matki Bożej z rozłożonymi rękami, w aureoli z 12 gwiazd umieszczona została na postumencie z piaskowca z napisem:

                                                    „Matko Kościoła ocal Miłość, Pokój, Życie”
                                                  • madohora Re: Nowy Wiśnicz 01.11.21, 19:45
                                                    Z inicjatywy i staraniem Ochotniczej Straży Pożarnej w Nowym Wiśniczu figura została odnowiona i zakonserwowana. Otoczona jest ozdobnym łańcuchem z brązu, zawieszonym na kamiennych słupkach. Po obu stronach figury umieszczone zostały dwie płaskorzeźby z brązu przedstawiające drewniane domy Wiśnicza sprzed tragicznego pożaru w 1863 roku. Płaskorzeźby te wzorowane są na szkicach Jana Matejki a wykonał je wraz ze słupkami i ofiarował prof. Czesław Dźwigaj.
                                                  • madohora Re: Nowy Wiśnicz 01.11.21, 20:02
                                                    Jeden znajdował się na wzgórzu pomiędzy zamkiem a dawnym klasztorem w linii prostej między dziedzińcem zamku i kościoła klasztornego. Miejsce jego lokacji znaczy dzisiaj „latarnia umarłych” – ceglany ośmiokątny cokół o wysokości ponad 2 m zwieńczony u góry kamiennym gzymsem, na którym znajduje się kapliczka z figurą Matki Bożej. Kapliczka występuje już na sztychu Pufendorfa z roku 1655 i jest oznaczona jako „statua”. Występuje także na mapie austriackiej z roku 1847. Według ustnych przekazów postawiona została na cmentarzu cholerycznym, na którym chowano poza murami zamku zmarłych na zarazę. Jednak fakt istnienia jej na mapie już w 1655 roku sugeruje, że cmentarz pochodził z okresu wcześniejszego. W trakcie poszukiwań natrafiono na dawną pocztówkę z roku 1900, na której kapliczka jest widoczna. Kapliczka swoim wyglądem nawiązuje do średniowiecznego motywu budowy kapliczek tzw. „latami umarłych”. Były to kapliczki budowane na słupach, nie różniące się od dawnych cylindrycznych lub wielobocznych słupów wyciosanych z kamienia, u których szczytu wykuty był na przestrzał otwór na latarnię. Latarnię taką stawiano dawniej na cmentarzach lub drogach rozstajnych, aby światłem swym rozpraszały ciemności i ich płomyk wskazywał duszom przystań wśród mroków. Światła palono w Adwencie, w wigilię Sylwestra, w Wielkanoc i Dzień Zaduszny. W późniejszym czasie w miejscu na latarnię zaczęto wstawiać świątki. Według przekazu mieszkańców Wiśnicza, we wnętrzu wiśnickiej „latami umarłych” stała figura Matki Bożej. Staraniem Towarzystwa Miłośników Wiśnicza kapliczka została odnowiona.
                                                  • madohora Re: Nowy Wiśnicz 01.11.21, 20:05
                                                    Cmentarz założono na wzgórzu, w południowej części miasteczka. Najstarsza informacja o wiśnickim cmentarzu żydowskim pochodzi z 14 czerwca 1641 roku. Cmentarz często wymieniany jest także w dokumentach z XVII i XVIII wieku, jako punkt orientacyjny, ułatwiający lokalizację domów oraz placów w transakcjach kupna i sprzedaży. Siedemnastowieczne pochodzenie cmentarza potwierdzają daty z najstarszych zachowanych macew. Przez przeszło trzysta lat był on miejscem pochówku Żydów z Wiśnicza oraz innych, nawet bardzo odległych miejscowości.
                                                  • madohora Re: Nowy Wiśnicz 01.11.21, 20:56
                                                    Wykonawcami nagrobków byli okoliczni kamieniarze. Przy północnej granicy cmentarza miał swoją pracownię Żyd – kamieniarz, znany wśród Polaków jako Lejbuś. Zlecenia, wymagające pewnego artyzmu, podejmowali natomiast bracia Stanisław i Alojzy Wójcikowie, prowadzący mały zakład kamieniarski w Olchawie.
                                                  • madohora Re: Nowy Wiśnicz 01.11.21, 20:58
                                                    Jednak nie wszystkie groby na cmentarzu wiśnickim oznaczono kamiennymi stelami. Nie położono ich na mogile grupy Żydów, którzy po wielodniowym ukrywaniu się zostali rozstrzelani przez Niemców w 1942 roku. Był to ostatni pochówek w wiśnickim „domu życia”. Latem 1942 roku żydowska ludność Wiśnicza została poddana akcji eksterminacyjnej. Po usunięciu Żydów Niemcy spalili ich mienie zgromadzone przed synagogą, a mieszkańcy Wiśnicza pod nadzorem okupantów przystąpili do rozbiórki obu bóżnic.
                                                  • madohora Re: Nowy Wiśnicz 01.11.21, 21:03
                                                    Położony na wzgórzu, z którego roztacza się rozległy widok na dolinę, w której leży miasteczko, na zamek i wzgórze klasztorne. Nie wiemy, kto był pomysłodawcą jego położenia, nie jest ono jednak przypadkowe, cmentarz jest przecież przedłużeniem włoskich ogrodów założonych kiedyś na stoku opadającym w kierunku zamku.
                                                  • madohora Re: Nowy Wiśnicz 01.11.21, 21:08
                                                    Nowy Wiśnicz uzyskał lokację miejską w 1616 roku, zdegradowany w 1934 roku, ponowne nadanie praw miejskich w 1995 roku. W latach 1976–1982 miejscowość była siedzibą gminy Nowy Wiśnicz-Lipnica. W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do woj. tarnowskiego.
                                                  • madohora Re: Nowy Wiśnicz 01.11.21, 21:10
                                                    W maju 2020 roku za pomnik historii uznany został zespół architektoniczno-krajobrazowy położony na obszarze Nowego Wiśnicza, Starego Wiśnicza i Leksandrowej z zabytkowym ratuszem i kościołem pw. Wniebowzięcia NMP, zamkiem i dawnym klasztorem oo. Karmelitów Bosych, w którym obecnie mieści się Zakład Karny Nowy Wiśnicz.
                                                  • madohora Re: Nowy Wiśnicz 31.10.21, 19:38
                                                    Średniowieczne narzędzia tortur”

                                                    Od 8 grudnia wyjątkowa wystawa Włoskiego Stowarzyszenia Historycznego na Zamku w Wiśniczu

                                                    „Średniowieczne narzędzia tortur”

                                                    Kolekcja która będzie prezentowana na wiśnickim zamku jest owocem wieloletnich poszukiwań oraz działań kolekcjonerskich Włoskiego Stowarzyszenia Historycznego z Verony – Associazione Ricercatori Storici. Przedstawia metody stosowane w świetle prawa w procesach karnych w czasach gdy obowiązywała zasada: Confessio est Regina probationem ”przyznanie się jest królową dowodów”. Zachęca do refleksji i uświadomienia różnicy skuteczności kar na honorze istniejących wszak do dzisiaj (wzmianka prasowa, wykluczenia honorowe itp.), przedstawia „fenomen czarownicy”. Wystawa zawierająca ponad 50 eksponatów z ilustracjami, rycinami oraz bogatymi opisami, posiada duży walor poznawczy i pociąga do spojrzenia na ludzką naturę.

                                                    Należy podkreślić, iż obiekty oryginalne w zasadzie nie zachowały się. W niektórych muzeach w Europie odnaleźć można jedynie miecze katowskie, kajdany, pręgierze oraz nieliczne obiekty o niepewnym pochodzeniu. Obiekty są rekonstrukcją sprzętów, które można podzielić na kilka grup – do stosowania kar na honorze, do zadawania bólu i do egzekucji czyli jak mówiono wykonywania kary głównej. Narzędzia tortur były wykorzystywane przez katów specjalnie szkolonych do ich jak najbardziej efektywnego użycia.

                                                    Na wiśnickim zamku zobaczyć można najczęściej używane narzędzia wraz z ich opisami – łoże Madejowe, żelazną dziewice, kołyskę Judasza, bociana, wahadło, kozioł czarownic, gruszkę. Zwiedzający dowiedzieć się mogą na czym polegało ważenie czarownicy czy tortura wody.

                                                    Należy dodać, że tzw. „Czarna księga złoczyńców wiśnickich”, dokument historyczny, wymienia dwa miejsca w których w mieście były sale tortur – są to kazamaty wiśnickiego zamku i podziemia miejskiego ratusza. I właśnie do zamkowych kazamatów zapraszamy na tą wyjątkową wystawę.
                                                  • madohora Re: Nowy Wiśnicz 31.10.21, 19:43
                                                    Nowy Wiśnicz – miasto w woj. małopolskim, w powiecie bocheńskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Nowy Wiśnicz. Położone jest na Pogórzu Wiśnickim przy drodze wojewódzkiej nr 965 z Bochni do Limanowej, w odległości 8 km od Bochni.
                                                  • madohora Re: Nowy Wiśnicz 31.10.21, 19:45
                                                    W maju 2020 roku za pomnik historii uznany został zespół architektoniczno-krajobrazowy położony na obszarze Nowego Wiśnicza, Starego Wiśnicza i Leksandrowej z zabytkowym ratuszem i kościołem pw. Wniebowzięcia NMP, zamkiem i dawnym klasztorem oo. Karmelitów Bosych, w którym obecnie mieści się Zakład Karny Nowy Wiśnicz.
                                                  • madohora Re: Nowy Wiśnicz 31.10.21, 19:47
                                                    Pod koniec 1939 roku Niemcy urządzili w dawnym polskim więzieniu karnym w Nowym Wiśniczu pod Bochnią przejściowy obóz filtracyjny, skąd kierowali osadzonych do obozów koncentracyjnych. Załogę stanowiło kilkunastu Niemców, którzy stale mieszkali na terenie więzienia. Pozostawiono także kilkudziesięciu polskich strażników z okolicznych wsi. Dzięki nim Armia Krajowa miała w więzieniu swoich informatorów i przed rozpoczęciem akcji posiadała dokładne plany obiektu, rozkład straży, grafiki służby, rozlokowanie więźniów w celach, a nawet kopie akt personalnych osadzonych
                                                  • madohora Re: Nowy Wiśnicz 31.10.21, 19:50
                                                    Przed rozpoczęciem akcji wyznaczony oddział sabotażowy przeciął kable telefoniczne uniemożliwiając wezwanie pomocy. Początkowo planowano rozpoczęcie akcji na godzinę 23.00, ale doszło do godzinnego opóźnienia. Dopiero o 24.00 akowcy stanęli pod główną bramą przebrani w mundury straży więziennej. Bezpośrednio pod bramę wysłano jednego żołnierza, który zmylił strażnika niemieckiego i wykorzystując jego dezorientację sforsował bramę, dzięki czemu partyzanci wtargnęli na wartownię. Tam rozbrojono zaskoczoną załogę: oficera oraz 9 wartowników. Opanowanie budynku odbyło się bez jednego wystrzału. Żołnierze AK związali strażników kładąc ich na podłodze.
                                                  • madohora Re: Nowy Wiśnicz 31.10.21, 19:55
                                                    Oddział dywersyjny I batalionu 12. pułku piechoty AK w akcji bojowej „Wiśnicz”:

                                                    dowódca: ppor. Józef Wieciech „Tamarow”, „Boruta” – dowódca I batalionu,zastępca dowódcy: por. Jan Szymański „Kresowy”, „Twardowski” – dowódca 2. kompanii, grupa szturmowa: sierż. Adolf Roman „Kosa” – dowódca 1. kompanii, por. Józef Kaczmarczyk „Turoń” – zastępca komendanta Obwodu „Wieloryb”, pchor. Eugeniusz Kowal „Efka” – adiutant dowódcy batalionu, kpr. Zbigniew Wyrzykowski „Maryśka” – szef 2. kompanii, grupa II rzutu: pchor. Edward Wieciech „Harnaś” – dowódca, kpr. Mieczysław Gos „Kukułka”, sier. Stanisław Żaczek „Łuszczyna”, podchorążowie: Szymon Skórka „Mars”, Szymon Gnoiński „Rabin”, Tadeusz Golemiec „Rydwan”, Aleksander Plewa „Cholewa”, Tadeusz Budacz „Tygrys”, Mieczysław Dychus „Brzoza”,
                                                    posterunek stały nr l: podchorążowie Wojciech Piotrowski „Paź”, Szymon Sufczyński „Tłok”,posterunek stały nr 2: podchorążowie Franciszek Wojciechowski „Orzeł”, Tadeusz Plewa „Nóż”, patrol zewnętrzny: plul. pchor. Stefan Mączka – dowódca, kpr. Antoni Kociołek „Krypeć”, Roman Stokłosa, Jerzy Cieczko „Skaut”, Szymon Plewa „Puchacz”, ubezpieczenie bramy: dowódca plut. pchor. Leon Szczerkowski „Lew” (dowódca I plu tonu 2. kompanii), zastępca – kpr. Ludwik Maciejewski „Zielony”, szeregowi Franciszek Michałek „Raj”, Władysław Łyszczarz „Cilcwa”, Ignacy Kanownik „Skórka”, Franciszek Wieciech „Bocian”, Andrzej Brzustek „Sak”, Stanisław Włodarczyk „Torka” oraz dwaj nieznani, łącznicy: pchor. Julian Wieciech „Skrzat”, pchor. Stefan Radzięta „Wicher”, odpowiedzialni za zerwanie połączenia telefonicznego: ppor. Andrzej Możdżeń „Sybirak” (dowódca I kompanii), plut. Aleksander Szafrański „Wróbel” oraz 7 innych żołnierzy 1. kompanii, których nazwisk oraz pseudonimów nie udało się ustalić
                                                  • madohora Re: Nowy Wiśnicz 31.10.21, 20:00
                                                    Głównym miejscem przyciągającym uwagę turystów w Nowym Wiśniczu jest niewątpliwie zamek Kmitów i Lubomirskich, jedno z najcenniejszych w Polsce dzieł wczesnobarokowej architektury rezydencjonalno – obronnej.
                                                  • madohora Re: Nowy Wiśnicz 31.10.21, 20:23
                                                    Wystrój wnętrz obejmuje barokowe portale, obramowania okienne, dekoracje stiukowe, polichromie. Pałac otoczony jest fortyfikacjami bastionowymi o 5-bocznym narysie, z początków XVII w., mieszczącymi w kurtynie wschodniej wczesnobarokową bramę wjazdową.
                                                  • madohora Re: Nowy Wiśnicz 31.10.21, 20:28
                                                    Fundator bogato wyposażył kościół w srebra, szaty liturgiczne i złote naczynia z kamieniami szlachetnymi. Uposażył fundację w dobra ziemskie i dekrety o nienaruszalności dóbr stałych i ruchomych z dnia 10 maja 1647 roku.
                                                    1 września 1655 roku Szwedzi zajęli zamek i klasztor, by w rok później przy opuszczaniu Wiśnicza podpalić kościół.
                                                  • madohora Re: Nowy Wiśnicz 31.10.21, 20:42
                                                    W okolicy zamku i klasztoru usytuowany jest drewniany dworek „Koryznówka”, w którym mieści się Muzeum Pamiątek po Janie Matejce. To miejsce, gdzie czas w symbiozie z naturą zatrzymał się w cichej zadumie. Wokół rozchodzi się przyjemny, charakterystyczny zapach impregnowanego drewna pomieszany z wonią okalającej dom roślinności.
                                                  • madohora Re: Nowy Wiśnicz 31.10.21, 20:44
                                                    W 1985 r. na mocy porozumienia z Wydziałem Kultury UW w Tarnowie „Koryznówka” stała się oddziałem Muzeum Okręgowego. Jej kierownikiem jest Maria Serafińska-Domańska. „Koryznówka” jest jednym z zabytków na II trasie (Region Nadwiślański) Szlaku Architektury Drewnianej.
                                                  • madohora Re: Nowy Wiśnicz 31.10.21, 20:47
                                                    Po gruntownym remoncie budynku, 15 sierpnia 2002 r. utworzone zostało w nim muzeum miejskie, którego celem jest gromadzenie i dokumentowanie pamiątek z historii ziemi wiśnickiej. Muzeum posiada kolekcję dzieł wiśnickich malarzy: Stanisława Klimowskiego, ks. Stanisława Nowaka, ludowego malarza Mariana Rojka. Jedna z sal w całości poświęcona jest twórczości malarskiej Jana Stasiniewicza, który ponad 20 lat przebywał na terenie ziemi wiśnickiej w starowiśnickich Zagrodach. W dwóch salach prezentowane są projekty pomników wiśniczanina prof. Czesława Dźwigaja, realizowanych w różnych miastach Polski, Stanach Zjednoczonych, oraz w wielu innych miejscach świata. Profesor przedstawia również w muzeum swój bogaty dorobek medalierski, rzeźby o tematyce innej niż religijna, projekty ołtarzy, witraży oraz szkice i rysunki. W 2006 roku ofiarował on także muzeum wiśnickiemu rysunki i szkice Nikifora. W środkowej części budynku gromadzone są regionalia, pamiątki z okresu II wojny światowej, medale, książki i stare dokumenty. Można zobaczyć fotografie Wiśnicza z początku wieku, oryginalne kajdany z wiśnickiego więzienia, a także podziwiać unikalną architekturę wnętrza dawnego szpitala. Jednym z cenniejszych eksponatów muzeum jest odnalezione 10 kwietnia 2006 r. na stadionie sportowym w Nowym Wiśniczu XVII-wieczne mosiężne działo armatnie będące niegdyś własnością Stanisława Lubomirskiego. Wiśnicka armata jest jedną z czterech należących do tego rodu, pozostałe 3 znajdują się obecnie na Wawelu, ale ta znaleziona w Wiśniczu jest najstarsza. Obok Muzeum Ziemi Wiśnickiej stoi pomnik Juliusz Kossaka, urodzonego i ochrzczonego w Nowym Wiśniczu.W muzeum organizowane są tematyczne czasowe wystawy oraz okazjonalne odczyty i referaty.
                                                  • madohora Re: Nowy Wiśnicz 31.10.21, 23:25
                                                    Początek historii parafii w Nowym Wiśniczu związany jest z rodem Lubomirskich. To Stanisław Lubomirski, założyciel miasta, ufundował wiśnicką świątynię. Parafia w Nowym Wiśniczu została wydzielona przez biskupa Marcina Szyszkowskiego 6 maja 1620 roku z parafii w Starym Wiśniczu. Kościół pw. Wniebowzięcia NMP konsekrował 11 sierpnia 1647 r. ks. bp Wojciech Lipnicki.